{"Videha 108.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 108.pdf","name":"Videha 108.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १०८ म अंक  १५ जून २०१२ (वष/gआच1 ५ मास  ५४ अंक \n१०८)\n   \n  \n िव  दे  ह िवदेह Videha \n/bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha  http://www.videha.co.in   िवदेह /gय6यथम मैिथली पाि/gयडयक \nई पि/gयडडका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  नव \nअंक देखबाक लेल पृ/g417 सभक/gय4ग िर/gय60ेश कए देखू।  Always \nrefresh the pages for viewing new issue of \nVIDEHA.  Read in your own script \nRoman(Eng)Gujarati\n Bangla  Oriya  Gurmukhi Telugu  \nTamil Kannada  Malayalam  Hindi \n ऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n2 \n२. ग/gध2छ  \n  \n२.१.\nजगदीश एgइ6इसाद मएgइं3 ड ल-कथा  \n   \n२.२.१.\n सुजीत कुमार झा-कथा २.\nस/g2ँछयनारायण  झा \n \n \n \n२.३.\n राजदेव म/g2ँध ड लक उप/g2ँँ यास- हमर टोल  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n  \n२.४.\n जगदान/g2ँँद झा 'मनु' \n  \n२.५.\n अतुले/g2।ँर - सोचब आव/gध02यक जे......  \n  \n२.६.१.डॉ. इ/gजशश दुधर झा-दू-प/gजटट : एक िव /gआृजलेषण  २.\n डॉ॰ \nशिशधर कुमर “िवदेह”- पोथी समी/gजटजा - अ/gजूैबरा  \n  \n२.७.\n दुग/gआचटन/gजशश द म/gजशआ ड ल- टैगोर सािह /gजशै य पुर/gआृै का रक \nबह/gआशजे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n4 \n२.८.\n चंदन कुमार झा १. िबहिन-कथा - ठकबुि/gआजृ २.आलेख-\nभीड़तं/gजटट बनाम् /gै1ृ/gै1चतं/gजटट  \n  \n  \n३. प/gध2छ  \n  \n३.१.\nजगदीश /g262साद  म/g2ँध ड ल \n  \n३.२.\n डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.३.१.\n जगदीश च/g2ँँ/gछ06  ठाकुर अिनल   २.\nमु/gआशजी  कामत  \n  \n३.४.\n िश वकुमार झा ‘िट /g2ईँ लू’-िम िथ ला-पु/g2।।  \n  \n३.५.१.\n िकशन कारीगर२.\nनारायण झा-\nस/gजूै मा न३.\n /gध02यामल  सुमन  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n6 \n३.६.\n चंदन कुमार झा \n  \n३.७.\n जगदान/g2ँँद झा 'मनु'  \n  \n३.८.\n स/g2ँँतोष  कुमार िम/g2।ह - इितहासिहन इितहास  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n४. िमिथला कला-संगीत १.वनीता कुमारी ३.\nराजनाथ िम/g2।ह \n(िच/g2।।मय िमिथला) ४. \n उमेश म/g2ँधडल (िमिथलाक \nवन/gध0छपित / िमिथलाक जीव-ज/g2ँँतु/ िमिथलाक िजनगी) \n  \nबालान/gआचै कृते-\n डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” \n  \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अं/gआू1ेजी आ \nअं/gआू1ेजी मैिथली कोष (इंटरनेटपर पिहल बेर सच/gआच1-िड/gज7ृशनरी ) एम.एस. \nएस./gज7ृयू.एल. सव/gआच1र आधािरत  -Based on ms-sql server \nMaithili-English and English-Maithili Dictionary.]  \n  \nिवदेह ई-पि/g2।।काक सभटा पुरान अंक ( /gछ0ईेल , ितरहुता आ देवनागरी \nमे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/gध6धक  िलंकपर उपल/g2ई2ध अिछ। \nAll the old issues of Videha e journal ( in Braille,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n8 \nTirhuta and Devanagari versions ) are available \nfor pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पि/g2।।काक सभटा पुरान अंक /gछ0ईेल , ितरहुता आ देवनागरी \n/g26।पमे Videha e journal's all old issues in Braille \nTirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पि/g2।।काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/g2।।काक ५०म सँ आग/gध6धक अंक \n \n  \nिवदेह आर.एस.एस.फीड । \n\"िवदेह\" ई-पि/g2।।का ई -प/g2।।सँ /g262ा/g2ई0त क/g26।।  \nअपन िम/g2।।क/g2छध िवदेहक िवषयमे सूिचत क/g26।।  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक/g2छध अपन साइट / /g2ई2लॉगपर \nलगाऊ।    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \n/g2ई2लॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/g2ह0ट कए \n\"फीड यू.आर.एल.\" मे http://www.videha.co.in/index.xml \nटाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड /g262ा/g2ई0त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/ पर जा कऽ \nAdd a   Subscription बटन ि/g2ह0लक क/g26। आ खाली /gध0छथानमे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml पे/gध0छट क/g26। आ Add  \nबटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका/gध0छट \nसाइट \nhttp://videha123radio.wordpress.com/\n \n  \nVideha Radio   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n10  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/g2।2रमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, \n(cannot see/write Maithili in Devanagari/ \nMithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीच/gध6धक िलंक सभ पर \nजाऊ। संगिह िवदेहक /gध0छतंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक नव-\nपुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/\n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/  (एतए बॉ/g2ह0समे ऑनलाइन \nदेवनागरी टाइप क/g26। , बॉ/g2ह0ससँ कॉपी क/g26।  आ वड/gध6ं डॉ/g2ह0युमे/g2ँँटमे \nपे/gध0छट कए वड/gध6ं फाइलक/g2छध सेव क/g26।। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर स/g2ईछपक/gध6ं क/g26।। )(Use Firefox \n4.0 (from WWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ \nInternet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google Chrome \nfor best view of 'Videha' Maithili e-journal at \nhttp://www.videha.co.in/ .\n)   \n  \nGo to the link below for download of old issues \nof VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \nand Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo \nfiles. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g2।।कला/ \nफोटो सभक फाइल सभ (उ/g2हछचारण , बड़ सुख सार आ दूव/gध6।/g2।2त मं/g2।। \nसिहत) डाउनलोड करबाक हेतु नीच/gध6धक िलंक पर जाऊ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/gध6।इव  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग /gध2।ारा जारी किव , नाटककार आ धम/gध6ंशा/gध0छ/g2।।ी \nिव/gध2छापितक  /gध0छटा/g2ईछप। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक \nधरती /g262ाचीन कालिहसँ महान  पु/g26छष ओ मिहला लोकिनक कम/gध6ंभिम \nरहल अिछ। िमिथलाक महान पु/g26छष ओ मिहला लोकिनक  िच/g2।।  \n'िमिथला र/gज7ू '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूि/g2।छ/gध6ं, एिहमे िमिथला/g2।2रमे (१२०० वष/gध6ं \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n12  \nपूव/gध6ंक ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक \nमािटमे पसरल एिह तरहक अ/g2ँँया/g2ँँय /g262ाचीन आ  नव /gध0छथाप/g2ँछय , िच/g2।। , \nअिभलेख आ मूि/g2।छ/gध6ंकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/g2ईछबि/g2ँँधत सूचना, स/g2ईछपक/gध6ं, अ/g2ँँवेषण \nसंगिह िवदेहक सच/gध6ं-इंजन आ /g2ँँयूज सिव/gध6ंस आ िमिथला, मैिथल आ \nमैिथलीसँ स/g2ईछबि/g2ँँधत वेबसाइट सभक सम/gधईं संकलनक लेल देखू \n\"िवदेह सूचना संपक/gआच1 अ/gजशशवेषण \"\n \nिवदेह जालवृ/g2।छक िडसकसन  फोरमपर जाऊ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/g262य जालवृ/g2।छ ) पर \nजाऊ।  \n  \n \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \n \n  \n \nऐ बेर मूल पुर/gध0छकार (२०१२) [सािह/g2ँछय अकादेमी, िद/g2ईँली]क लेल \nअह/gध6धक नजिरमे कोन मूल मैिथली पोथी उपयु/g2ह0त अिछ ? \nThank you for voting!  \n/g2।ही राजदेव म/g2ँधडलक “अ/g2ईछबरा” (किवता-सं/gधईंह ) \n 12.88%      \n   \n/g2।ही बेचन ठाकुरक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा नाटक) \n 10.43%      \n   \n/g2।हीमती आशा िम/g2।हक “उचाट” ( उप/g2ँँयास )  6.13%      \n   \n/g2।हीमती प/gधँ2ा झाक “अनुभूित” ( कथा सं/gधईंह )  4.91%      \n   \n/g2।ही उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो ए/g2ँध/gधईईी:मा /g262िवश (नाटक) \n 5.83%      \n   \n/g2।ही सुभाष च/g2ँँ/gछ06 यादवक “बनैत िबगड़ैत” (कथा-सं/gधईंह )  5.21%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n14  \n/g2।हीमती वीणा कण/gध6ं- भावनाक अि/gध0छथपंजर (किवता सं/gधईंह )  5.83%   \n   \n   \n/g2।हीमती शेफािलका वम/gध6।क “िक/gध0छत -िक/gध0छत जीवन (आ/g2ँछमकथा) \n 8.59%      \n   \n/g2।हीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलच/g2ँँदा” (दूटा नाटक) \n 7.06%      \n   \n/g2।ही महा/g262काश -संग समय के (किवता सं/gधईंह )  5.52%      \n   \n/g2।ही तारान/g2ँँद िवयोगी- /g262लय रह/gध0छय (किवता-सं/gधईंह )  5.21%      \n   \n/g2।ही महे/g2ँँ/gछ06 मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक)  7.98%      \n   \n/g2।हीमती नीता झाक “देश-काल” (कथा-सं/gधईंह )  6.13%      \n   \n/g2।ही िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल सं/gधईंह ) \n 7.06%      \n   \nOther:  1.23%      \n   \n \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \nऐ बेर बाल सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार (२०१२) [सािह/g2ँछय अकादेमी, िद/g2ईँली]क \nलेल अह/gध6धक नजिरमे कोन मूल मैिथली पोथी उपयु/g2ह0त अिछ ? \n(Poll Closed)  \n/g2।ही जगदीश /g262साद म/g2ँधडल जीक “तरेगन”(बाल-/g262ेरक कथा सं/gधईंह ) \n 47.3%      \n   \n/g2।ही जीवक/gध6छत - िखिखरक िबअिर  27.03%      \n   \n/g2।ही मुरलीधर झाक “िपलिपलहा गाछ  24.32%      \n   \nOther:  1.35%      \n   \n  \n   \nऐ बेर युवा पुर/gध0छकार (२०१२)[सािह/g2ँछय अकादेमी, िद/g2ईँली]क लेल \nअह/gध6धक नजिरमे कोन कोन लेखक उपयु/g2ह0त छिथ ? \n/g2।हीमती /g2ह6योित सुनीत चौध रीक “अिच/gध6ंस ” ( किवता सं/gधईंह ) \n 22.12%      \n   \n/g2।ही िवनीत उ/g2ँछपलक “हम पुछैत छी” ( किवता सं/gधईंह )  7.96%      \n   \n/g2।हीमती कािमनीक “समयसँ स/g2ईछवाद करैत ”, ( किवता सं/gधईंह ) \n 6.19%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n16  \n/g2।ही /g262वीण का/gध02यपक “िवषद/g2ँँती वरमाल कालक रित ” (किवता \nसं/gधईंह )  4.42%      \n   \n/g2।ही आशीष अनिच/g2ँँहारक \"अनिच/g2ँँहार आखर \"( गजल सं/gधईंह ) \n 23.89%      \n   \n/g2।ही अ/g26छणाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता सं/gधईंह )  6.19%      \n   \n/g2।ही िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता सं/gधईंह ) \n 7.96%      \n   \n/g2।ही आिद यायावरक “भोथर प/gधह0िसलसँ िलखल ” ( कथा सं/gधईंह ) \n 5.31%      \n   \n/g2।ही उमेश म/g2ँधडलक “िन/gध02तुकी” ( किवता सं/gधईंह )  14.16%      \n   \nOther:  1.77%      \n   \n  \n     \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर/gध0छकार (२०१३) [सािह/g2ँछय अकादेमी, िद/g2ईँली]क \nलेल अह/gध6धक नजिरमे के उपयु/g2ह0त छिथ ?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \nThank you for voting!  \n/g2।ही नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप/g2ँँयास /g2।ही िव/gध0धणु \nसखाराम खा/g2ँधडेकर ) \n 33.7%      \n   \n/g2।ही महे/g2ँँ/gछ06 नारायण राम \"काम/gधहंलीन \" ( कॲकणी उप/g2ँँयास /g2।ही दामोदर \nमावजो)  13.04%      \n   \n/g2।ही देवे/g2ँँ/gछ06 झा \"अनुभव\"( ब/gध6छ/g2ह2ला उप/g2ँँयास /g2।ही िद/gध0ंये/g2ँँदु पािलत ) \n 11.96%      \n   \n/g2।हीमती मेनका मि/g2ईँलक \"देश आ अ/g2ँँय किवता सभ \" (नेपालीक \nअनुवाद मूल- रेिमका थापा)  15.22%      \n   \n/g2।ही कृ/gध0धण कुमार क/gध02यप आ /g2।हीमती शिशबाला- मैिथली गीतगोिव/g2ँँद ( \nजयदेव सं/gध0छकृत )  13.04%      \n   \n/g2।ही रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( /g2।ही तकषी िशवशंकर िप/g2ईँलैक \nमलयाली उप/g2ँँयास )  11.96%      \n   \nOther:  1.09%      \n   \n \n  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n18  \nफेलो पुर/gध0छकार -सम/gधईं योगदान २०१२-१३ : समाना/g2ँँतर सािह/g2ँछय \nअकादेमी, िद/g2ईँली \nThank you for voting!  \n/g2।ही राजन/g2ँँदन लाल दास  \n 54.05%      \n   \n/g2।ही डॉ. अमरे/g2ँँ/gछ06   25.68%      \n   \n/g2।ही च/g2ँँ/gछ06भानु िसंह   18.92%      \n   \nOther:  1.35%      \n   \n \n1.संपादकीय \n१ \n१ \nिवदेह भाषा स/g2ईछमान २०१२-१३ (वैकि/g2ईँपक सािह/g2ँछय  अकादेमी \nपुर/gध0छकार /g26।प/g2छध /g262िस/gध20 ) \n- बाल सािह/gजशैय लेल िवदेह स/gजूैमान २०१२ - /g2।ही जगदीश /g262साद \nम/g2ँधडल जी क/g2छध हुनकर बाल -/g262ेरक िवहिन कथा सं/gधईंह \"तरेगन\" लेल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nई पुर/gध0छकार देल जा रहल अिछ। ई पुर/gध0छकार िवदेह ना/gधँछय उ/g2ँछसव \n२०१३ क समारोहमे देल जाएत। “तरेगन” क/g2छध सभसँ बेशी वोट  \nभेटलै। तीनटा पोथी १.जगदीश /g262साद म/g2ँधडलक तरेगन , २. \nजीवका/g2ँँतक “िखिखरक बीअिर” आ ३.मुरलीधर झा क \n“िपलिपलहा गाछ” क/g2छध िवदेह  www.videha.co.in   पर भऽ रहल \nऑनलाइन वोिटंगमे राखल गेल छल। िवशेष/g2।धक मतानुसार \n“िपलिपलहा गाछ”मे बहुत रास कथा अिछ जकरा बाल कथा नै \nकहल जा सकैए, तइ दुआरे ऐ पोथीक/g2छध िल/gध0छटसँ हटा देल गेल \nकारण ई पुर/gध0छकार बाल सािह/g2ँछय लेल अिछ , ओनािहतो ऐ पोथीक/g2छध \nसभसँ कम वोट भेटल रहै। ऐ पोथी सभक अितिर/g2ह0त आन पोथी \nसभपर िवचार नै कएल गेल कारण ओ सभ पोथीक आकारक नै \nवरन् बुकलेटक आकारक छल। \n \n/g2।ही जगदीश /g262साद म/g2ँधडल (ज/g2ँँम १९४७- ) मा/g2।। मैिथलीमे िलखै \nछिथ आ ओ ढेर रास िवहिन कथा, लघु कथा, दीघ/gध6ं कथा, \nउप/g2ँँयास , किवता आ नाटक िलखने /g2।0हिथ।  हुनका मैिथलीक \nसव/gध6ं/g2।हे/gछंह भूत आ वत/gध6ंमानक लेखकक /g26।पमे जानल जाइत अिछ। \nहुनका “गामक िजनगी” ( लघुकथा सं/gधईंह ) लेल िवदेह समाना/g2ँँतर \nसािह/g2ँछय अकादेमी पुर/gध0छकार २०११ आ टैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार \n२०११ सेहो देल गेल अिछ। \n \nतरेगन (२०१०) जगदीश /g262साद म/g2ँधडल जी िलिखत बाल -/g262ेरक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n20  \nिवहिन कथा सं/gधईंह िथक।  \n/g2।ही जगदीश /g262साद म/g2ँधडल जी क/g2छध बाल सिह/g2ँछय २०१२ लेल िवदेह \nस/g2ईछमान /g262ा/g2ई0त  करबा लेल बधाइ। \nसमाना/g2ँँतर सािह/g2ँछय अकादेमी पुर/gध0छकार २०१२-१३ \nिवदेह स/g2ईछमान २०१२- बाल सािह/g2ँछय लेल (वैकि/g2ईँपक सािह/g2ँछय \nअकादेमी पुर/gध0छकार  /g26।पमे /g262िस/gध20 ) \n/g2।ही जगदीश /g262साद म/g2ँधडल क/g2छध तरेगन (२०१०) - बाल-/g262ेरक िवहिन \nकथा सं/gधईंह  लेल \nिवदेह मूल सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार २०१२, िवदेह युवा पुर/gध0छकार २०१२ \nआ िवदेह अनुवाद पुर/gध0छकार २०१३(वैकि/g2ईँपक सािह/g2ँछय अकादेमी \nपुर/gध0छकार /g26।पमे /g262िस/gध20 ) केर घोषणा शी/gधई2 कएल जाएत।  \n  \n२ \n/gजचजाकृत आ पािल :  \n/g262ाकृतसँ वैिदक सं/gध0छकृत बहार भेल आिक वैिदक सं/gध0छकृतसँ /g262ाकृत ? \nवेदमे नाराशंसी ना/gध0ईा जन आ/g2हंयान यएह िस/gध20करैत अिछ जे दुनू \nसमाना/g2ँँतर /g26।प/g2छध बहुत िदन धिर चलल। ई समाना/g2ँँतर पर/g2ईछपरा \nदुनूक/g2छध /g262भािवत  केलक। आब ऋगवेद देखू- ओतए दुल/gध6ंभ लेल - \nदूलभ, (ऋगवेद ४.९.८) /g262योग की िस/gध20  करैत अिछ? अथव/gध6ंवेदमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \nप/g2।6ात् लेल प/g2।6ा (अथव/gध6ंवेद १०.४.१०) की िस/gध20 करैत  अिछ? \nगोपथ /gछ0ईा/gधध2णमे /g262ितस/g2ँँधाय लेल /g262ितसंहाय की िस/gधंई करैत अिछ ? \n(गोपथ /gछ0ईा/gधध2ण २.४)। आ वैिदक आ लौिकक सं/gध0छकृतक/g2छध ओइ \nकालमे◌े सं/gध0छकृत नै वरन /gधँईमसँ छ/g2ँँदस (वैिदक सं/gध0छकृतक/g2छध या/gध0छक आ \nपािणनी छ/g2ँँदस कहै छिथ ) आ भाषा (लौिकक सं/gध0छकृतक/g2छध पािणनी \nभाषा कहै छिथ) कहल जाइ छल। आ जकरा आइ /g262ाकृत कहै \nिछऐ से पािलक बाद ओइ /g26।पमे बुझल गेल (सािह/g2ँछय लेखन  \nस/g2ईछब/g2ँँधमे)। \nभरतक ना/gधँछयशा/gध0छ/g2।।मे ७ टा आ वर/g26छिच ४ टा /g262ाकृतक चच/gध6। करै \nछिथ। \nओना तँ महावीरक वचन अध/gध6ं-मागधी /g262ाकृत आ बु/gध20क वचन  \nमागधी-/g262ाकृतमे देल गेल मुदा ई दुनू मूलतः जनभाषा रहए।   \nमुदा जखन िविभ/gधँ2 /g2।2े/g2।।क लोक जुमलाह तँ बु/gध20 सभक/g2छध अपन  \n/g2।2े/g2।।क भाषामे बु/gध20वचन िसखबा लेल कहलि/g2ँँह : अनुजानािम िभ/g2ह0खवे, \nसकायिन/g26छि/g2।छयाबु/gध20वचनं पिरयापुिणतं- माने िभ/g2।2ु लोकिन , अपन-अपन \nभाषामे बु/gध20वचन िसखबाक अनुमित दै छी। आ बु/gध20वचनमे /g262धान \nत/g2ँछव जनभाषा मागधीक रहल  मुदा आन आन भाषाक त/g2ँछव सेहो \nफ/gधह0टाएल ; आ से भाषा पािल भऽ गेल। \nपािलमे: \n“ऋ”, “लृ”, “ऐ”, “औ” आ “अः” नै होइए आ “अं” /gध0छवर नै \n/gध0ंयंजन  होइए। \nताल/gध0ंय श आ मूध/gध6ं/g2ँँय ष सेहो नै होइए मा/g2।। द/g2ँँत स होइए।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n22  \nसं/gध0छकृतक “ळ” /gध0ंयंजन होइए।  \nसं/gध0छकृतक संयु/g2ह0त /gध0ंयंजन “/g2।2”, “ /g2।।” आ “/g2।ध” नै होइए। \n“ऋ” बदिल कऽ “अ”, “इ”, “अ,इ”, “इ,उ” भऽ जाइए। “वृ” \nबदिल कऽ “/g26छ” भऽ जाइए। \n“लृ” बदिल कऽ “उ”भऽ जाइए। \n“ऐ” बदिल कऽ “इ” वा “ए” भऽ जाइए। \n“औ” बदिल कऽ “उ” आ “ओ” भऽ जाइए। \nसं/gध0छकृतक /gध60/gध0छवक दीघ/gध6ं भेनाइ : िसंहः= सीहो \nसं/gध0छकृतक दीघ/gध6ंक /gध60/gध0छव भेनाइ : मुनी/g2ँँ/gछ06ः= मुिन/g2ँँदो \nिनकटक/gध0छवर : िनष/g2ँधणः= िनिस/gधँ2ो \nबलाघात: म/g2ँहयमः= मि/g2ह6झमो \n/g262सार : जयित=जेित \n/gध0छवरलोप : इित= ित \nपािलमे ड आ ढ सेहो नै होइत अिछ। ताल/gध0ंय श आ मूध/gध6ं/g2ँँय ष \nलेल “स” वा “छ” /g262यु/g2ह0त होइए ; ड लेल”ळ” आ ढ लेल “/gधधछ” \n/g262योग होइए।  \nक बदलैए “य” मे: जेना लौिककः= लोिकयो वा “व” मे जेना \nशुकः= सुवो \nआग/gध6ध-पाछ/gध6ध सेहो होइए: जेना मशकः=मकसोः, करेणुः=कणे/g26छ  \nकवग/gध6ं चवग/gध6ंमे बदलैए : कु/g2ँँदः=चु/g2ँँदो \nतवग/gध6ं टवग/gध6ंमे बदलैए : /g262थमः=पठमो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \n“ख” उ/gध0धमीकृत भऽ “ह”मे बदलैए: /g262खरः= पहरो \n“क” घोषीकृत भऽ “ग” भऽ जाइए: मूकः=मूगो \n“ग” अघोषीकृत भऽ “क” बिन जाइए: तडागम् = तळाकं \n“झ” अ/g2ईँप/g262ाणीकृत भऽ “ज” बिन जाइए: झि/g2ईँलका = जि/g2ईँलका \n“प” महा/g262ाणीकृत भऽ “फ” बिन जाइए: परश्ः= फरसु \n/gध0ंय/gधंहनक लोप सेहो होइए : पिविस/gध0धयािम = पिव/gध0छसािम  \nदुब/gध6ंल संयु/g2ह0त /gध0ंयंजनक लोप : /g2।2ि/g2।।यः= खि/g2।छयो \n/g2ँहवजः= धजो \nआब सरलताक संधान देखो” गह/gध6।= गरहा; र/g2हईम् = रतनं \nपािलमे तीनटा सि/g2ँँध अिछ : /gध0छवर , /gध0ंयंजन आ अनु/gध0छवार (िन/g2ह2गहीत ) \nसि/g2ँँध।  \n/gध0छवर सि/g2ँँध : /gध0छवरक बाद /gध0छवरमे पूव/gध6ंवत/gध6ँ/ परवत/gध6ँ /gध0छवरक  लोप वा \nककरो लोप नै होइत अिछ। \n/gध0ंयंजन सि/g2ँँध : /gध60/gध0छव वा दीघ/gध6ं /gध0छवरक बाद /gध0ंयंजन एलापर ओ  \n/gध0छवर/gधँईमसँ दीघ/gध6ं आ /gध60/gध0छव भऽ जाइए।  \nिन/g2ह2गहीत सि/g2ँँध : अनु/gध0छवार (िन/g2ह2गहेत )क कतौ आगमन तँ कतौ लोप \nभऽ जाइए। जेना- त+खणे= तंखणे ;आ सं+रागो= सारागो \nपािलमे दुइयेटा वचन होइत अिछ- एकवचन आ बहुवचन; आ सात \nटा िवभि/g2ह0त : पठमा, दुितया, तितया, चतु/g2ँछथी,प/g2हँचमी, छ/gध2ही, स/g2।छमी, \nआलपन। ५०० सँ ८०० धिर धातु नौ गणमे आठ लकार \n(आशीिल/gध6ंङ आ लुट् लकार नै होइत अिछ ) होइत अिछ।  \nपािलमे समास सं/gध0छकृत सन होइत अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n24  \n/g262ाकृतमे: \nओना मूल बात यएह अिछ जे सभ /g262ाकृत श/g2ई2दक सं/gध0छकृत /g26।प नै \nअिछ। \nसािहि/g2ँछयक /g262ाकृतक कएक /g262कार होइत अिछ।  \nपैशाची /g262ाकृतमे “ट” लेल “त” आ “ल” लेल”ळ” \nअध/gध6ंमागधी /g262ाकृतमे म/g2ँहयक /gध0छवतं/g2।। “क” बदिल जाइए “ग”, “त” \nवा “य” मे। दू टा /gध0छवरक बीच “प” बदिल जाइए “व” मे। \nशौरसेनी /g262ाकृतमे दू टा /gध0छवरक बीचक /gध0छवतं/g2।। “त” बदिल जाइए \n“द” मे आ “थ” बदिल जाइए “ह” वा ध” मे।   \nमागधी /g262ाकृतमे “र” क /gध0छथानपर “ल”, “य” केर /gध0छथानपर “/g2ई।य ” \nवा “/g2ह6ज ”, “स” आ “ष” क /gध0छथानपर “श” क /g262योग होइत \nअिछ। \n/g262ाकृत मे /gध60/gध0छव आ दीघ/gध6ं “ऋ”, “लृ”, “ऐ” आ “औ” नै होइत \nअिछ। न केर बदला “ण” होइत अिछ। \nऋ बदिल जाइए: अ, आ, ई, उ, िर   \nलृ बदिल जाइए: इिल \nऐ बदिल जाइए: ए \nऔ बदिल जाइए: उ  \nदू /gध0छवरक बीच क , ग, च, ज, त, द, य, व केर लोप होइत अिछ \nजेना: लोक=लोअ, लाव/g2ँधय = लाअ/g2ँधण  \nख पिरवित/gध6ंत भऽ जाइए ह मे: शाखा= शाहा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \n/g262ार/g2ईछभक य भऽ जाइए ज , जेना: यम=जम \nश आ ष भऽ जाइए स; /g2।2 भऽ जाइए ख वा छ वा झ ; /g2।ध भऽ \nजाइए ण; /g2ँछव भऽ जाइए च ; /g2ँ।व भऽ जाइए छ , /gध2। भऽ जाइए ज ; \n/g2ँहव भऽ जाइए झ।  \nसि/g2ँँध सं/gध0छकृत सन अिछ। वचन दू- एकवचन आ बहुवचन, \nिवभि/g2ह0त सात।  सं/gध0छकृत जेक/gध6ध धातु दस गण मे रहैत अिछ, \nतुदािदगणक /g26।पक लोप भऽ जाइत अिछ ।  भूत आ भिव/gध0धय मे \nए/gधं2े-ए/gधं2े टा /g26।प होइत अिछ।  \n/g262ाकृतमे समास सं/gध0छकृत सन होइत अिछ।  \n  \n३ \nसािह/g2ँछय अकादेमीक टैगोर  िलटरेचर अवाड/gध6ं २०११ मैिथली लेल /g2।ही \nजगदीश /g262साद म/g2ँधडल क/g2छध हुनकर लघुकथा सं/gधईंह \"गामक िजनगी\" \nलेल देल गेल। काय/gध6ं/gधँईम कोि/g2हछचमे १२ जून २०१२ क/g2छध भेल। \nमैिथली लेल िववादक अ/g2ँँतक  कोनो स/g2ईछभावना नै देखबामे आिब \nरहल अिछ। ऐ पुर/gध0छकारक /gधईंाउ/g2ँधड िल/gध0छट बनेबा लेल एकटा \nतथाकिथत सािह/g2ँछयकारक/g2छध चुनल गेल जे /g262ा/g2ई0त सूचनाक अनुसार \nजाितक आ संकीण/gध6ंताक आधारपर पोथीक नाम देलि/g2ँँह जाइमे निहये \nनिचकेताक पोथी रहए, निहये सुभाष च/g2ँँ/gछ06 यादवक आ निहये  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n26  \nजगदीश /g262साद म/g2ँधडलक ; संगिह ई /gधईंाउ/g2ँधडिल/gध0छट  बनौिनहार \nतथाकिथत सािह/g2ँछयकार िवदेहक सहायक स/g2ईछपादक मु/gधँ2ाजीक/g2छध \nकहलि/g2ँँह जे जगदीश /g262साद म/g2ँधडलक/g2छध ऐ िजनगीमे टैगोर सािह/g2ँछय \nपुर/gध0छकार नै देल जेति/g2ँँह !। रेफरी जखन ७ टा पोथीक नाम \nपठेलि/g2ँँह तखन ओइमे च/g2ँँ/gछ06नाथ िम/g2।ह \"अमर\"क अतीत मंथन सेहो \nरहए जखन िक ओ पोथी िनध/gध6।िरत अविध २००७-२००९ मे छपले \nनै अिछ, तँ की िबनु देखने पोथी अनुशंिसत कएल गेल? ऐ तरहक \n/gधईंाउ/g2ँधड िल/gध0छट बनेिनहार आ िबनु पढ़ने पोथी अनुशंिसत  केिनहार \nरेफरीक/g2छध सािह/g2ँछय अकादेमी िचि/g2ँँह त करए, आ नाम साव/gध6ंजिनक कऽ \n/gध0छथायी /g26।पसँ /g262ितबि/g2ँँधत करए , से आ/gधईंह ; तखने मैिथलीक /g262ित/gछंहा \nब/gध6धचल रिह सकत। एतए ईहो त/g2ँ।य अिछ जे सािह/g2ँछय अकादेमीक \nमैिथली िवभागक संयोजक /g2।ही िव/gध2छानाथ झा िविदत अखन धिर ने \nपुर/gध0छकार भेटबाक सूचने आ ने पुर/gध0छकार लेल बधाइये /g2।ही जगदीश \n/g262साद म/g2ँधडलजी क/g2छध देलि/g2ँँह अिछ जखनिक म/g2ँधडल जी पुर/gध0छकार \nलऽ कऽ घुिर कऽ आिबयो गेल छिथ; संगिह टैगोर सािह/g2ँछय \nपुर/gध0छकार मैिथली लेल पिहल बेर /g2।ही जगदीश /g262साद म/g2ँधडल जीक/g2छध \nदेल जएबा स/g2ईछब/g2ँँधमे दरभंगा आकाशवाणी कोनो /g262कारक  सूचना \n/g262सािरत नै केलक आ दरभंगा, मधुबनी आिदक िह/g2ँँदी समाचार -प/g2।। \nसेहो ऐ स/g2ईछब/g2ँँधमे कोनो समाचार /g262कािशत नै केलक जखनिक \nदेशक सभ रा/gध0ध/gधईईीय अं/gधईंेजी प/g2।। ( \nhttp://esamaad.blogspot.in/2012/06/tagore-literature- /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \nawards-national-media.html  ) एकर सूचना िबनु कोनो \nअपवादक /g262कािशत केलक। सािह/g2ँछय अकादेमीक मैिथली िवभागक, \nआकाशवाणी दरभंगाक आ दरभंगा-मधुबनीक िह/g2ँँदी समाचार प/g2।।क \nप/g2।।कार  लोकिनक संकीण/gध6ं जाितवादी चेहरा नीक जेक/gध6ध सोझ/gध6ध आिब \nगेल। मुदा ई तँ मा/g2।। /g262ार/g2ईछभ  अिछ। सािह/g2ँछय  अकादेमीक मैिथली \nिवभागक असली चेहरा तखन सोझ/gध6ध आओत जखन ऐ बख/gध6ंक  मूल \nसािह/g2ँछय अकादेमी पुर/gध0छकारक घोषणा हएत।  \n/g2।ही जगदीश /g262साद म/g2ँधडल  जीक \"गामक िजनगी\" मैिथली सािह/g2ँछयक \nइितहासक सव/gध6ं/g2।हे/gछंह लघु कथा सं/gधईंह अिछ।  जगदीश /g262साद म/g2ँधडल \nजीक/g2छध बधाइ।  \nसूचना (/gजचआोत समिदया ): टैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार दि/g2।2ण कोिरयाक \nए/g2ईछबैसी (/gध0छपॉ/g2ँँसर सैमसंग  इि/g2ँधडया िलिमटेड ) क आ/gधईंहपर सािह/g2ँछय \nअकादेमी /gध2।ारा शु/g26। कएल गेल अिछ।  टैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार \nगु/g26छदेव रवी/g2ँँ/gछ06 नाथ ठाकुरक १५० म जय/g2ँँतीक  उपल/gध।0यमे शु/g26। भेल \nछल। सभ साल ८ टा भाषा आ तीन सालमे सािह /g2ँछय  अकादेमी \n/gध2।ारा मा/g2ँँयता /g262ा/g2ई0त सभटा २४ भाषाक/g2छध ऐमे पुर/gध0छकृत कएल जाइत \nअिछ। मैिथली लेल ई पुर/gध0छकार पिहल बेर देल जा रहल अिछ।  \nगु/g26छदेव रवी/g2ँँ/gछ06नाथ ठाकुरक १५० म जय/g2ँँतीक उपल/gध।0यमे सािह/g2ँछय \nअकादेमी आ सैमसंग इिडया (सैमसंग होप /g262ोजे/g2ह0ट ) /gध2।ारा २००९ \nई. मे /gध0छथािपत कएल गेल छल टैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार। २४  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n28  \nभाषाक /g2।हे/gछंह पोथीक/g2छध तीन सालमे पुर/gध0छकार (सभ साल आठ-आठ \nभाषाक सव/gध6ं/g2।हे/gछंह पोथीक/g2छध एक सालमे पुर/gध0छकार ) देल जाएत। \nपुर/gध0छकारमे /g262/g2ँछयेकक/g2छध ९१ हजार टाका आ /g262शि/gध0छत -प/g2।। देल जाइत \nअिछ। चािरम साल पिहल सालक आठ भाषाक समूहक फेरसँ बेर \nआएत। टैगोर जय/g2ँँतीक लगाित अवसरपर ई  पुर/gध0छकार देल जाइत \nअिछ। \n \nटैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार २००९ ब/gध6छ/g2ह2ला, गुजराती, िह/g2ँँदी, क/gधँ2ड , \nका/gध02मीरी, पंजाबी, तेलुगु आ बोडो भाषामे २००५ सँ २००७ म/g2ँहय  \n/g262कािशत पोथीपर देल गेल।  \n-ब/gध6छ/g2ह2ला (आलोक सरकार, अपापभूिम, किवता) \n-गुजराती ( भगवान दास पटेल, मारी लोकया/g2।।ा) \n-िह/g2ँँदी (राजी सेठ, गमे हयात ने मारा, कथा सं/gधईंह ) \n-क/gधँ2ड (च/g2ँँ/gछ06शेखर क/gध6छबर , िशकारा सूय/gध6ं, उप/g2ँँयास ) \n-का/gध02मीरी (नसीम सफाइ, ना थसे ना आकास, किवता) \n-पंजाबी (जसव/g2ँँत िसंह कँवल , पु/g2ँधय दा चानन , आ/g2ँछमकथा) \n-तेलुगु (कोवेला सु/g262स/gधँ2ाचाय/gध6ं, अंतरंगम, िनब/g2ँँध ) \n-बोडो (/gछ0ईजे/g2ँँ/gछ06 कुमार /gछ0ई/gधध2ा, रैथाइ हाला, िनब/g2ँँध ) \n \nटैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार २०१० असमी, डोगरी, मराठी, ओिड़या, \nराज/gध0छथानी, संथाली, तिमल आ उदू/gध6ं भाषामे २००६ सँ २००८ म/g2ँहय  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \n/g262कािशत पोथीपर देल गेल।  \n \n-असमी (देवव/gध62त दास , िनव/gध6।िचत ग/g2ईँप ) \n-डोगरी (संतोष खजूिरया, बडलोनिदयन बहार/gध6छ) \n-मराठी (आर. जी. जाधव, िनवादक समी/g2।2ा) \n-ओिड़या (/gछ0ईजनाथ रथ , सामा/g2ँँय असामा/g2ँँय ) \n-राज/gध0छथानी (िवजय दान देथा, बात/gध6छ री फुलवारी) \n-संथाली (सोमाइ िक/gध0छकू, नमािलया) \n-तिमल (एस. रामकृ/gध0धणन , यामम) \n-उदू/gध6ं (च/g2ँँदर भान खयाल , सुबह-ए-मि/g2।हक -की अजान) \n \n \nटैगोर सािह/g2ँछय पुर/gध0छकार २०११ मैिथली, अं/gधईंेजी, कॲकणी, \nमलयालम, मणीपुरी, नेपाली आ िसंधी लेल २००७ सँ २००९ म/g2ँहय \n/g262कािशत पोथीपर देल गेल। सं/gध0छकृत  लेल पुर/gध0छकार नै देल जा \nसकल। \n-मैिथली (जगदीश /g262साद म/g2ँधडल , \"गामक िजनगी\") \n-अं/gधईंेजी (अिमताव घोष, \"सी ऑफ पॉपीज\") \n-कॲकणी (शीला कोला/g2ईछबकर , \"गीरा\")  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n30  \n-मलयालम (अिकतम अचुतम न/g2ईछबूदरी, \" अंितमह/gधं2लम \") \n-मणीपुरी (एन. कुंजामोहन िसंह, \" एना क/gधह0गे केनबा न/gध26े\") \n-नेपाली (इ/g2ँँ/gछ06मिण दरनाल , \" कृ/gध0धणा-कृ/gध0धणा\") \n-सं/gध0छकृत -  \n-िसंधी (अजु/gध6ंन हसीद , \"ना इएन ना\") \n \nगजे/g2ँँ/gछ06  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n  \nhttp://www.maithililekhaksangh.com/2010/07/blog-\npost_3709.html   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \n२.ग/gआजै  \n२.१.\nजगदीश एgइ6इसाद मएgइं3 ड ल-कथा  \n   \n२.२.१.\n सुजीत कुमार झा-कथा २.\nस/g2ँछयनारायण  झा \n \n \n \n२.३.\n राजदेव म/g2ँध ड लक उप/g2ँँ यास- हमर टोल  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n32  \n२.४.\n जगदान/g2ँँद झा 'मनु' \n  \n२.५.\n अतुले/g2।ँर - सोचब आव/gध02यक जे......  \n  \n२.६.१.डॉ. इ/gजशश दुधर झा-दू-प/gजटट : एक िव /gआृजलेषण  २.\n डॉ॰ \nशिशधर कुमर “िवदेह”- पोथी समी/gजटजा - अ/gजूैबरा  \n  \n२.७.\n दुग/gआचटन/gजशश द म/gजशआ ड ल- टैगोर सािह /gजशै य पुर/gआृै का रक \nबह/gआशजे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \n२.८.\n चंदन कुमार झा १. िबहिन-कथा - ठकबुि/gआजृ २.आलेख-\nभीड़तं/gजटट बनाम् /gै1ृ/gै1चतं/gजटट  \nजगदीश /gजचजसाद म/gजशआ ड ल \nजगदीश /g262साद म/g2ँध डलक प/gध6धचटा कथा-  \nलफक साग, एgइंं या य चाही, पिन याहा दूध, कजएg36ँ, ित लकोरक तएgइ6झआ  \n आ \nफ/gआचआसी  \nलफक साग   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n34  \n  \nगाममे खेतीक चच/gध6ं उिठ  ते लालकाकीक लफक सागक चच/gध6ं उिठ   ये \nजाइत अिछ । ओना चरचोक /gधँईम अिछ  , मुदा लालकाकीक अलग \nपिह चान रहने उपजासँ उठैत चच/gध6ंक संग /gध0ं यि/g2ह0 त  /g2ँछ वक चच/gध6ं उिठ  ते \nरामायण-महाभारतक /g262मुख प/gध2छक चच/gध6ं जक/gध6ध हुनको होइते छि/g2ँँ ह   । \nचरचोक िभ /gधँ2-िभ /gधँ2 /gधँईममे एना होइत जे कतौ-कतौ खाली गहुमेक \nचच/gध6ं चलैत तँ कतौ अगबे धानक। कतौ खइहनक संग दलहनोक \nचच/gध6ं चलैत तँ कतौ खइहन , दिल हन, तेलहनोक उिठ  जाइत। कतौ \nअ/gधँ2क संग तीमनो-तरकारीक उठैत तँ कतौ तीमन-तरकारीक संग \nफलो-फलहिर क। कतौ एहनो होइत जे खेतीक संग माछो आ \nदूधोक चच/gध6ं उिठ   जाइत। भनडाराक भजनमे जिह ना कतौ साखीसँ \nभजन शु/g26। होइत तँ कतौ भजनक बीच -बीचमे, तँ कतौ सािख येसँ \nिव सज/gध6ंनो होइत।  \nतिह ना लालकाकीक सेहो छि/g2ँँ ह   । लफ सागक संग लालकाकीक \nिस नेह खाली िस नेहे नै िज नगी सेहो ओहन छि/g2ँँ ह   जेहन वैवािह क \nबंधन होइत। जिह ना कनाह-खोरसँ लऽ कऽ िद बड़ा भीड़मे \nबसैबलाक संग एकसँ एक देवसुनिर  अपन िज नगी समिप/gध6ंत कऽ \nअपन कुल-खनदानक संग समाजक पाग मुरेठा स/g2ईछ हािर  रखैत \nतिह ना लालकाि◌कयो छिथ ये। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \nजइ िद न लालकाकी सासुर एली तही िद नसँ लफ साग सेहो संगे-\nसंग एलिन । दुरागमन भेलापर जखन लालकाकी सासुर िव दा हुअए \nलगली तँ सतिर या धान खोिछ मे दइले जे राखल रहिन  तहीमे लफ \nसागक बीआ िछ पा कऽ ओही धानमे ई सोिच  िम ला लेलिन  जे जँ \nकागजक पुिड़ यामे वा ल/g2।छामे बाि/g2ँँ ह   राखब तँ खोिछ  भरिन हािर  \nदेिख ये जेतीह, जखने देखती तँ खोलबे करती। जखने खोलती आ \nसागक बीआ देखती तँ हो-ने-हो डाइन-जोिग नक फसाद ने कहॴ \nउिठ  जाए। िन छौहैमे कनी समयै ने लगत मुदा िक यो बूझत तँ नै। \nसएह केलिन । सागक बीआ नैहरसँ सासुर अनैक कारणो रहिन । \nजिह ना हजारोक भीड़मे /g262ेमीक नजिर   /g262ेिम  कापर रहैत तिह ना \nलालकाकीक /g262ेमी साग तँए संग नै छोड़ए चाहिथ  । ओना मनमे ईहो \nहोइत रहिन  जे अनेरे िक अए सागेक बीआ लऽ जाएब, जइ गाम \nजाएब तोहू गामे तँ लफ साग होइते हेतै, मुदा मन नै मानलकिन । \nमनोक मानब तँ साधारण निह ये अिछ । भलिहं साधारणो बात वा \nकाज किह  मना लेब, ई अलग अिछ । लालकाकीक मन ऐ दुआरे \nनै मानलकिन  जे गाम-गाममे जिह ना धानक खेती होइतो एकरंगाहो \nधान होइत आ निह यो होइत। तिह ना ने सागोक अिछ , कतौ \nमतौना, ढेकी साग होइत तँ कतौ पालक-ठिढ़ या। कतौ ललका \nठिढ़ या तँ कतौ हिर अरका। कतौ उजड़ा भु/g2ईँ ला होइत तँ कतौ \nसतरंगा सेहो होइत। तँए जिह ना गाम-गामक पािन , तिह ना वािण , \nतिह ना खेती तिह ना बाड़ी तिह ना झाड़ी, तिह ना फुलवाड़ी तिह ना ने \nआनो-आन होइत। तँए कोनो ज/g26।री नै अिछ   जे लफ साग ओहू  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n36  \nगाममे होइते हेतै। जँ नै होइत हेतै तँ ल/g2ईँ लो-िव ह/g2ईँ लो भऽ जाएब। \nलइये जाइमे की लागत बूझब जे धाने अिछ । यएह सब सोिच  \nलालकाकी जिह ना तीथ/gध6ं/gध0छ थानक या/g2।।ी पनपीबा बत/gध6ंनक संग िस  दहो-\nसमर संगे लऽ चलैत तिह ना लफ सागक बीआ सेहो लऽ लेलिन । \n  \nलफ सागक गुण लालकाकीक/g2छध बूझल रहिन  । िक एक तँ नैहरोमे \nबेसी काल खेबो करिथ  आ उपजेबो करिथ । खेित यो ह/g2ईँ लुक। \nजखन सागक गाछ जुआ जाइत तखन ओइमे फड़ल बीआ सेहो \nरसे-रसे पािक  जाइत। जिह ना बुढ़-बुढ़ानुसक िव चार िब नु पुछनॱ \nफूिट -फूिट  झड़ए लगैत तिह ना सागोक बीआ गाछक आशा छोिड़  \nखापिड़ क लाबा जक/gध6ध चनिक  -चनिक  बहरा जाइत। कतबो पािन -\nपाथर बरसौ आिक  ठनका खसौ पृ/g2ँ। वीक कोरामे छअ मिस या ब/g2हछ चा \nजक/gध6ध माइक छातीमे सूित   रहैत तिह ना सागोक बीआ सूित  रहैत। \nमुदा अचेतन रिह तो चेतन भऽ ओइ िद न फुड़फुड़ा कऽ उिठ  जाइत \nजइ िद न उठैक समए होइत। तँए िक यो बीआ जोगा समैपर खेतक/g2छध \nतािम -कोिर  बागु करैत तँ निह यो बागु केने ओइ खेतमे अपनो उिग  \nजाइत जइमे पिछ ला साल भेल रहैक। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nलफक सागमे लालकाकी जहिन क कारण छि/g2ँँ ह   जे ओ जनै छिथ  \nजे जइठाम लोक नून-भात आिक  नून-रोटी खा जीवन बसर करैत \nअिछ  तइठाम जँ चािर टा लफ सागक प/g2।छाक/g2छध एकलोटा पािन  मे कनी \nनून दऽ मेरचाइक फा◌ेरनसँ फोरना देबै तँ तेहेन िस नेही भऽ भात-\nरोटीमे सिट  ओहन गित  पकिड़  लैत जेना खाली सड़कमे बाहन \nधड़ैत। चािर ये पातक मेजनक संग अ◌ाधा िक लो मीटर ससािर  \nिल अ। \n  \nिज नगी संग पुरिन हार साग अपन कथा-बेथा ललकारी छोिड़  केकरा \nलग बाजत। जे ओकरा िद स घुिम यो कऽ ने तकैए तेकरा किह ये \nकऽ की हेतै। खेतक आिड़ पर पहुँचते भुखाएल ने/g26। -पड़ू/gध6ं जक/gध6ध \nलालोकाकीक/g2छध साग कहैत - \n“काकी, आइ नइ हजारो बख/gध6ंसँ गेनहारी बथुआ -नोनी इ/g2ँछ यािद  संगे-\nसंग चलैत एलॱ िक यो हवाइ जहाजपर भोज-भात करैए मुदा \nहमरापर िक अए ने ककरो नजिर  पड़लै। जँ नजिर  पड़ल रिह तै तँ \nएिह ना धरती धेने रिह तॱ।” \nसागक दुखनामा सूिन  लालकाकी िव /gछ2हल भऽ कहलिख  न-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n38  \n“बहीन, िक यो अपना भागे-करमे जीबै-मरैए। तइले अनेरे िक अए \nदुख करै छह। जइ िद न उपिट  जेबह तइ िद न बुिझ हक जे या तँ \nई धरती नै रहए िद अए चाहैए वा ई धरती रहै जोकर नइए।” \nसाग बाजल- “लालकाकी, लोक बड़ कुभेला करैए। नै तँ कहू जे \nिस मटीक अ◌ा◌ंगन-घर बना कऽ रहैए आ हमरो जँ अखारमे कनी \nमािट  िछ िड़ या िस मटीक अंगनोमे आिक  छि/g2ह6 ज  योपर लगा देत तँ िक  \nअ◌ासीन-काित क तक भ/gध6धज नउ पुरबै। मुदा आने साग जक/gध6ध जे \nफुटा देत जे ई गरमीक छी तँ ई जाड़क। भदवािर मे साग खेबोक \nनै चाही से कहू जे ई होइ?” \nसा/g2ँँ /g2ँछव ना दैत लालकाकी कहलिख न- \n“अइले िक अए दुख करै छह, तोहर तँ मान-मरजादा एते छह जे \nिब नु तोरे अपन माइयो-बापक उ/gध20ार नै कऽ सकैए। करह दहक \nजते कुभेला करतह से करह।” \n  \nिम िथ ल/gध6छचलक भोज जिह  ना अदौसँ आइ धिर क भोजनक इित हास \nअपना पेटमे समेटने अिछ  तिह ना गामो ने समेटने अिछ । एक िद स \nभात दािल क संग तरकारी, तइ संग संग पािन मे बनल अदौरी, तँ \nतेलमे बनल बर-बरीक संग, दही-िच /gधँ2ीक संग िव  सज/gध6ंन होइत। जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \nभो/g2ह6 य क इित हास /g262दिश/gध6ंत करैत तिह  ना बाधक बनल रखबारक \nखोपड़ीक संग बहुमंिज ला मकानक बीच आिद क मनुखसँ लऽ कऽ \nस/g2ईध य  -आधुिन क- मनु/gध0ध य  तकक इित हासक झलकी सेहो दैत अिछ । \n  \nजइ िद न लालकाकी सासुर एली तइ िद न ओ पनरहे-सोलहे बख/gध6ंक \nरहिथ । आने-आन जक/gध6ध दुइये बख/gध6ंक पछाित   पित क/g2छध मुइने िव  धवा \nभऽ गेली। मुदा दुइये बख/gध6ंक अिभ  य/g2ँँ त र लालभौजी, लालकाकी, \nलालदादीक माला समाज पिह रा देलकिन । एकोटा संतान नै भेल \nछलिन । जइ िद न पित  मुइलिन  तइ िद न एहेन ओझरीमे लालकाकी \nओझरा गेली जे भिर  पोख कािन यो नै सकलीह। ओझरी लगलिन  \nजे जइ समाजमे वैध/gध0ं य बा/g2ँँ ह एते स/gधं2त अिछ   जे ता-िज नगी वैध/gध0ं य  \nधारण केने रहैत। तइपर अशुभक उपराग ऊपरसँ। मुदा िक  \nसमाज ई भार लइए जे ओकर िज नगी इ/g2ह6 ज तक संग केना चलतै। \nजे समाज केकरो जीवन नै दऽसकैए िक  ओइ समाजक/g2छध केकरो \nओङरी बतबैक अिध कार छै? िव धवाक संग जे-जे िक रदानी समाज \nकरैत आएल अिछ  आ कइयो रहल अिछ  िक  ओ समाज सामािज क \nबंधन बनबैक अिध कार रखैए? नारी जागरणक लेल ओकर सुर/g2।2ाक \nप/gधं2ा बेव/gध0छ था सेहो हेबाक चाही जँ से नै तँ ने ओ पिर वारक संग \nअपन /g262ित  /gध0ध ठा बचा सकैए आ ने बाहर बचा सकैए। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n40  \nपित क परोछ भेलापर माइयो-बाप आ सरो-समाज लालकाकीक/g2छध \nकतबो िह लौलिख न-डोलौलिख न, मुदा लालकाकी अिड़  गेलिख न जे \nसमाजमे हमरा सन बहुतो छिथ , जिह ना हुनका सबहक िज नगी \nकटतिन  तिह ना हमरो कटत। जते भोग-पारसमे छल तते भोगलॱ \nआ म/gध6ध िम  िथ लाक फुलवारी छा◌ेिड़  कतौ ने जाएब। जखन अपने \nहँसुआ, खुरपी कोदािर  चलबैक लूिर  अिछ , तखन कतौ रिह  जीवन-\nयापन कऽ सकै छी। अपन मान-मय/gध6।दा अपने नै िब  गाड़ब। \n  \nअ/gध0छ सी बख/gध6ं पार केलापर लालकाकीक नजिर   ओइ िद स गेलिन  जे-\nजे नजिर सँ देखने रहिथ । नजिर सँ नजिर  िम लाएब, टकराएब दुनू \nहोइत तिह ना लालकाकीक मनमे सेहो उठलिन । एहेन िन चेनसँ \nिज नगीमे किह यो बैसबो ने कएल रहिथ  जे बुझबो किर तिथ  आ \nसोचबो किर तिथ । जइ ि◌ जनगीमे बुिध -िव चार जँ िज नगीक संग नै \nचलत ओ िज निग ये केहेन? गुनधुनमे पड़ल एकटा मन कहलकिन - \n“हमरा सन-सन लोकक लेल जे बेवहार चिल  रहल अिछ  ओकर \nिन मरजना के करत?” \nदोसर मन उ/g2।छर देलकिन  -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \n“जे िन मरजना करैबला छिथ  ओ अपने चािल ये ओंघराएल छिथ  \nतखन अनका िक  देखिथ न। पिछ म मुह/g2छधक गाड़ी पकिड़   पूब मुह/g2छध \nजाए चाहै छिथ , से केना हेतइ।” \nमनक घा◌े◌ंघौज देिख  लालकाकी काि/gधधछ  ये जे ओराहैले बदाम अनने \nरहिथ , ओराहैले िव दा भेलीह। \n    \n~ \n/gजशश या य चाही \n  \nझुनाएल धान जक/gध6ध पचासी बख/gध6ंक शंभुकाकाक/g2छध ओछाइन छौड़ैसँ \nपिह निह  मनमे उठलिन  जे आब तँ चल-चालौए छी से नै तँ \nिज नगीक अपन िह साब-िक ताब दइये िद अिन , सएह नीक। नै तँ \nशासनक कोन िब सवास केकरो दोख गारा मिढ़  सजा केकरो भेटै \nछैक। मुदा सोझामे एते तँ ज/g26।र हएत जे अपन बात अपने रिख   \nसकै छी। तइपर जँ नै मानत तँ हमहूँ नै मानबै। लिड़  मरी िक  \nसिड़ , शेषे िक  बचल अिछ । जिह ना नमहर काजमे समयो अिध क \nलगैत अिछ  आ छोट काजमे थोर मुदा काज तँ दुनू कहबैत अिछ । \nिक यो काहू मगन िक यो काहू मगन, मगन तँ सभ अिछ ये। गंभीर \n/g262/gधंंमे ओझराएल शंभुकाका, तँए मन-िच /g2।छ-देह एकब/gध26 भेल रहिन  ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n42  \nप/g2हईी कुमुदनीक मनमे उठलिन   जे भिर सक सूतले तँ ने रिह  जेताह। \nलगमे पहुँिच  छाती डोलबैत बजलीह-  \n“अखन धिर  िकअए िब छान पकड़ने छी?” \nप/g2हईीक /gध0छ व रलहरीमे लहराइत शंभुकाका हलिस  बजलाह- \n“अखन धिर  यएह बुझै छलॱ जे अपने केलहाक भागी िक यो बनैए, \nमुदा....?” \nबजैत शंभुकाका ओछाइनपरसँ उिठ  जिह ना उगैत सूज/gध6ंक दश/gध6ंन लोक \nदुनू हाथ जोिड़  /g262णाम करैत करैए तिह  ना दुनू हाथ जोिड़  प/g2हईी-\nकुमुदनीक आगूमे ठाढ़ होइत बजलाह- \n“माफी मंगै छी। ग/g2ईँ ती भेल अिछ  मुदा दोसराक ग/g2ईँ ती ऊपर मढ़ल \nगेल अिछ ।” \nअकचकाइत कुमुदनी, िब नु िक छु सोचनिह  बािज  उठलीह- \n“से की, से की, एना िक अए भोरे-भोर पाप चढ़बै छी।” \n“पाप नै चढ़बै छी िज नगीक जे घटल-घटना अिछ , तइ िन िम /g2।छे \nम/gध6छिग   रहल छी।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \n“जखन एते कहबे केलॱ तखन िक अए ने मनो पािड़  देब। अह/gध6ध तँ \nबुिझ ते िछ ऐ जे बिस या भात खेिन हािर  िब सराह होइए मुदा रतुका \nउगड़ल अ/gधँ2 फेिक   देब नीक हएत।” \nपतालसँ अबैत बलुआएल पािन  जिह ना छन-छनाइत पिव /g2।। भऽ अबैत \nअिछ  तिह ना कुमुदनीक िव चार सुिन  /g262ोफेसर शंभुकाकाक/g2छध भेलिन  , \nबजलाह- \n“अपना दुनू गोटेक एक िज नगी ऐ धरतीपर रहल अिछ । आिक  \nनै?” \n“हँ से तँ रहले अिछ । तँए ने अ/gध20/gध66िग  नी छी।” \n“हमर देहक अ/gध20/gध66िग  नी छी आिक  िज नगीक?” \n“ई बात अह/gध6ध बुझेलॱ किह  या जे पुछै छी।” \nप/g2हईीक /g262/gधंं सुिन   /g262ोफेसर शंभुकाका सकदम भऽ गेलाह। मुदा लगले \nमनमे उठलिन  जे टटको घटना बिस या जाइ छै आ बिस यो घटना \nटटका भऽ जाइ छै। ई ि◌ नभ/gध6ंर करैए कारीगरपर। जेहेन कारीगर \nरहत तेहेन टटकाक/g2छध बिस  या आ बिस याक/g2छध टटका बनबैत रहत। \nखएर जे होउ। प/g2हईीक/g2छध पुछलिख  न- \n“अपना दुनू गोटे एकठाम केना भेिल ऐ?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n44  \n“एना अरथा-अरथा िक अए पुछै छी। जे कहैक अिछ  से सोझ \nडािर ये कहूँ। एना जे हरसीकार दीरघीकार लगा-लगा बजै छी से \nनै बाजू। जेकरा नीक बुझबै तेकरा नीक कहब आ जेकरा अधला \nबुझबै तेकरा अधला कहब। अह/gध6ध लग जे कनी दबो-उनार भऽ \nजाएत तँ हािर  मािन  लेब। सएह ने हएत आिक  छाउर-गोबर जक/gध6ध \nिछ /gध26ामे उठा बाध दऽ आएब। ” \n  \nजिह ना पोखिर क पिव /g2।। जलमे /gध0छ नान कऽ पूजाक मूित/gध6ं गिढ़   मं/g2।। \nपढ़ैत दान कएल जाइत तिह ना शंभुकाका बड़बड़ाए लगलाह- \n“जखन हम चौबीस बख/gध6ंक रही तखन अह/gध6ध चौदह बख/gध6ंक छलॱ। \nदस बख/gध6ंक अ/g2ँँ त र। आइ धिर  कह/gध6ध कतौ देिख   पेलॱ जे पु/g26छष -\nनारीक बीच उ/gछंंोक िव  भाजन भेल। जँ से नै तँ....? जँ एको \nऔ/g26।दे दुनू गोटे जीब तैयो तँ अह/gध6ध दस बख/gध6ं िव  धबे बिन  रहब। ऐ \nिव धवाक सज/gध6ंक के? समाजमे कलंकक मोटरी देिन हार के? की ई \nबात झूठ जे जइ घरमे जते कम व/gध0छ तु रहै छै आिग  लगलापर \nओतबे कम जरै छै मुदा जइ घरमे अिध क व/gध0छ तु रहै छै, आिग  \nलगलापर जरबो बेसी करै छै। पचास बख/gध6ंक तपल -तपाएल \nिज नगीक अ/g2ँँ त  केना हएत।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \nदुनू हाथ जोिड़  प/g2हईीसँ माफी मंगलिन  । मुदा जिह ना ब/g2हछ चाक/g2छध नव \nद/gध6धत रहने अिध  क-सँ-अिध क काज िल अए चाहैत, नव औजार हाथमे \nएने अिध क-सँ-अिध क काजो आ अिध क-सँ-अिध क समेओ संग िम िल  \nिब तबए चाहैत तिह ना कुमुदनीक िस नेह आरो जगलिन । बजलीह- \n“मा◌ॅफी-ता◌ॅफी नइ मानब? पित  छी तँए पुछै छी। एहन ग/g2ईँ ती भेल \nिक अए, से जाबे  नै कहब ताबे  िक छु ने मानब।” \nप/g2हईीक /g262/gधंं सुिन   शंभुकाका /gध0छ त/g2ई2 ध  भऽ गेलाह। मन कछमछाए \nलगलिन । सत् बड़ कटु होइत अिछ । मुदा जँ पि/g2हई  यो लग स/g2ँछयक \nउ/gधंँाटन नै कऽ सकब तँ दुिन  य/gध6धमे दोसरठाम कइये कतए सकै \nछी। श/g2ईछ भुकाका स/gध6धप -छुछुनिर क ि/gध0छ थ  ित मे पिड़  गेलाह। एहेन कोनो \nिव चार मनमे उठबे ने करिन  जइसँ मन मािन  लइतिन  जे ऐसँ प/g2हईी \nमािन  जेतीह। अ/g2ईँल -ब/g2ईँल िक  छु ब/g2हछ चाक/g2छध कहल जाइ दै, एक तँ \nिस यान िक  िस यानोक अिग ला खाड़ीमे पहुँचल छिथ  दोसर अ/gध20/gध66िग  नी \nसेहो छिथ । कोनो िव चारक/g2छध बलजोरी थोिप   नै सकै िछ यिन , जँ \nथोिप यो देबिन  तँ मािन ये लेतीह सेहो नै कहल जा सकैए। जे/g2।छे \nदबाब दऽ कऽ बजबाक अिध कार हमरा अिछ  त/g2।छे तँ हुनको \nछि/g2ँँ ह  ये। जँ िक छु नै कहबिन  तखन तँ आरो ि/gध0छ थ  ित  िब गिड़  \nजाएत। जिह ना हुनका मनमे गं◌ेठी जक/gध6ध ज/g2ँँ मग/gध6धठ पिड़   जेतिन  \nतिह ना तँ अपनो मन निह ये बचत। जँ से नै बचत तँ आँिख  उठा \nदेिख  केना पेबिन । जँ से नै देिख  पाएब तँ पित  कथीक। ि◌ सफ/gध6ं  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n46  \nरंगे-रभस टा तँ प/g2हईीक संबंध नै छी। जँ ओतबे मािन  बुझबिन  तँ \nपित -प/g2हईीक संबंध बुझब थोड़े हएत। पित  -प/g2हईीक संबंध तँ ओ छी, \nजिह ना जनकक एक हाथ हवन-कुंडमे आ दोसर प/g2हईीक करेजपर \nरहैत छलिन , तिह ना मुदा जिह ना नव जीवनक िद शा िव पि/g2।छ  क \nअंित म अव/gध0छ थामे भेटैत अिछ  तिह ना शंभुओकाकाक/g2छध भेटलिन  । \nथालमे गड़ल मोती जिह ना जहुरी हाथमे देिख ते नयन कमलनयन \nबिन  जाइत तिह ना क/gधं2ोक नजिर  क/g2छध भेलिन  । मन मुि/gध0छ क  एलिन । \nपित क मु/gध0छ की देिख  कुमुदनी मने-मन नमन केलकिन । िज /g2।धासु छा/g2।। \nजक/gध6ध प/g2हईीक िज  /g2।धासु नजिर  क/g2छध देिख   /g262ो. शंभु कहलिख न- \n“देखू, /g262/gधंं एकेटा नै घनेरो अिछ , जँ एक-एक /g262/gधंंक उ/g2।छरो िद  अए \nलगब तँ /g262/gधंंे छूिट   जाएत। जँ /g262/gधंंे छूिट   जाएत तखन उ/g2।छरे केना \nदेब। िक छु नै, बुिढ़ या फूिस ।” \nपित क िव चार सुिन  कुमुदनी अधिख /g2ईँ लू कुमुदनी जक/gध6ध जइ अव/gध0छ थामे \nभॱरा फिर /g2हछ छ  तँ देखैत मुदा अधिख /g2ईँ लू कपाटसँ िन किल  नै पबैत \nतिह ना कुमुिद नी असमंजसमे पिड़  गेलीह। \nप/g2हईीक/g2छध असमंजसमे पड़ैत देरी /g262ो. शंभुक मनमे उठलिन  जे जिह ना \nमािट क ढेपा, गोला, चेका जोिड़ -जोिड़  पैघसँ पैघ बा/g2ँँ ह बा/g2ँँ ह ल \nजाइए तिह ना जँ बाि/g2ँँ ह   िद अिन  तँ ज/g26।र ठमिक   जेतीह। मुदा मन \nनै मानलकिन । प/g2हईीक  बातमे तँ अखन धिर  ओझराएल रहलॱ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \nज/g26।र माए -बापक काज मानल जाएत। मुदा िक  हमरे टा पिर वारमे \nएना भेल आिक  दोसरो-तेसरो पिर वारमे? जँ एक समाज नै, एक \nगाम नै अनेक समाज आ अनेक गाममे होइत अिछ  तँ ज/g26।र दोषक \nजिड़  कतौ अ/g2ँँ तै छै। अ/g2ँँ त ए कतए छै से किह  देबिन , मानती तँ \nमानती नै आगू कहबिन  नेित -नेित । \n  \nजिह ना उगैत गु/g2ह6 ज र, उगैत कलशक/g2छध कहैत जे दुनू गोटे संगे-संग \nरिह  दुिन य/gध6ध देखब। तिह  ना /g262ो. शंभु कहलिख न- \n“सुनू, सभ बात सबहक नजिर पर सिद खन नै रहै छै, भऽ सकैए \nजे जे बात दस-बीस बख/gध6ं पिह  ने किह  देबाक चाहै छल, से नै \nकहलॱ। अपनो िध यानमे नै रहल। जिह ना असगरे धान तौिल िन हार \nगिन -गिन  तौलबो करत आ उिठ -उिठ  िल खबो करत तँ िग नती-\nिग नतीमे झगड़ा हेबे करैत, जे जोरगर रहैत ओ मन रहैत जे \nअ/g2ई2 ब ल रहैत ओ हरा जाएत। तिह ना ने अपनो दुनू गोटेक बीच \nअिछ ।” \n“दुनू गोटे” सुिन  कुमुदनी कछमछेलीह। पाछू उनिट -उनिट  देखए \nलगली। /g262ो. शंभु बूिझ  गेलाह जे िश कारीक वाण सटीक बैसल। \nजिह ना बाल-बोधक उनटा-पुनटा काज देख िस यानक/g2छध हँसी-लगैत \nतिह ना /g262ोफेसर शंभुक/g2छध हँसी लगलिन  । मुदा लगले मनमे उठलिन  जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n48  \nअपनो पिछ ला कएल काज मन पड़ने तँ से होइए। एकाएक मुँह \nब/gधँ2 भऽ गेलिन । आने-आन पु/g26छख जक/gध6ध अपन पु/g26छष/g2ँछ व देखबैत /g262ो. \nशंभु बजलाह- \n“आइ धिर , अखन धिर  किह यो हमरा मुँहसँ फुटल जे हम \n/g2ँँ यायालयसँ दि/g2ँध ड  त भेल िज नगी जीब रहल छी। िक यो एको िद न \nपुछािड़ यो करए आएल जे केना जीबै छी। समाजमे जाधिर  बूढ़-\nबुढ़ानुसक पूछ नै हएत, ताधिर  समाजक पिछ ला पीढ़ी नागिर  पकिड़  \nवैतरणी पार केना हएत। हँ ई ज/g26।र जे स/gध6धपक/g2छध डोरी नै कही, \nमुदा िव चार तँ हेबाके चाही।” \nघरमे चॱकल बत/gध6ंनक ढनमनी जक/gध6ध कुमुदनी ढनमनाइत बजलीह - \n“जखन अह/gध6ध दुिन  य/gध6धक नजिर  मे दि/g2ँध ड  त छी तखन....?” \nप/g2हईीक िच  /g2ँँ तासँ िच ि/g2ँँ त  त भऽ /g262ो. शंभु कहलिख न- \n“अखन धिर  तँ िछ पेने रहलॱ जे अपन दोख अह/gध6धक/g2छध िक  अए दी।” \nपित क बेथासँ बेिथ त भऽ कुमुदनी बजलीह- \n“कनी फिर /g2हछ छा कऽ कहू?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \n/g262ो. शंभु- “सेवा-ि◌ नवृ/g2।छ होइसँ छह मास पिह  ने ि/g262 ◌ ंिस पल बनाओल \nगेलॱ। कॉलेजक भार बढ़ल। परी/g2।2ा िव  भाग सेहो छै। सुननिह  हेबे \nजे कते हो-ह/g2ईँ ला भेल। मामला /g2ँँ यायालय चिल  गेल। गोल-माल \nज/g26।र भेल रहए , जानकारीमे नै रहए। मुदा तैयो जबाबदेहक /g26।पमे \nफॅसलॱ।” \nकुमुदनी- “अह/gध6धक िक  छु दोष नै रहए?” \n/g262ो. शंभु- “एकदम नै।” \nकुमुदनी- “फैसला केना भेल?” \n/g262ो. शंभु- “सेवा ि◌ नवृ/g2।छ लग देिख   /g2ँँ यायालय दोषी बना छोिड़  \nदेलक।” \nकुमुदनी- “हुनका सभक/g2छध?” \n/g262ो. शंभु- “कमो दोखबला बेसी सजा पौलक आ बेिस यो दोखबला \nकम सजा पौलक।” \nकुमुदनी- “एना िक अए भेल?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n50  \n/g262ो. शंभु- “जँ पिह ने बुिझ तॱ तँ ऐ भीर जेबो ने किर तॱ मुदा से नै \nभेल। जाधिर  िल िख त-मौिख क /g26।पमे बेव/gध0छ था चलत ताधिर  एिह ना \nहएत।” \n  \n~ \n  \nपिन याहा दूध  \n  \nआंगन बहािर , बाढ़िन  धोय पछबिर या दावा लगा रािख , सुनयना \nदरब/g2ह6 जा िद स तकलिन  तँ बूिझ  पड़लिन  जे मा/gध0छ ट र सहाएब (पित ) \nभिर सक सुतले छिथ  उठा देब उिच त हएत मुदा मन ठमिक  गेलिन । \nआठमे िद न गाम आएल रहथ तँ चािर  बजे भोरेसँ हरिव ड़/gधह6 केने रहै \nछलाह  जे घरमे कोिढ़ याक बािढ़  आिब  गेल अिछ , जे काजक बेरमे \nसूतल रहत ओकरा किह यो भाभ/g2ँँ स  हेतइ? मुदा आठे ि◌दनक दूरीमे \nएना िक अए देखै छी। फेर मन घूिम  कहलकिन  उमेरोक दोख होइ \nछै, ओना सिठ या तँ गेले हेताह। तत्-मत् करैत सुनयना दरब/g2ह6 जा–\nआंगनक बीच ठकुआ कऽ ठाढ़ भऽ गेली, ने आगू डेग उठिन  आ ने \nपाछू।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \n  \nओना जीवान/g2ँँ द क नीन समैयेपर टूिट  गेल रहिन , एक तँ ओहुना \nउमेर बढ़ने खूनो पिन या लगै छै आ नीनो पतरा जाइ छै। नीन \nटुिट ते जीवान/g2ँँ द क मनमे उठलिन  जे उिठ ये कऽ की करब? काजे \nकोन अिछ  जइ पाछू लागब। आँिख  ब/gधँ2 केने सोचैत रहिथ  । \nजिह ना िच /g2ँँ त क िच /g2ँँ तन अव/gध0छ थामे िन /gध0छ तेज भऽ जाइत तिह ना रहिन । \nओना आँिख यो खुजैक आ ब/gधँ2 होइक ढेरो कारण अिछ   मुदा हुनका \nसे नै रहिन । मनमे कतेको रंगक िव चार टकराइत रहिन , तँए \nअिग ला रा/gध0छ ता देखैमे एकिद शाह भऽ गेल रहिन । आलमारीक िक ताब \nजक/gध6ध रंग -रंगक िव षयक एकेठाम स/gधहधतल रहिन  , असल िव चार \nपिर वारमे गड़ल रहिन । मुदा पिर वारसँ पिह ने जे अपनापर नजिर  \nपड़लिन  ततए गिड़  गेलाह। सेवा-िन वृ/g2।छ भऽ गेलॱ, जीवैक उपाय \nभलिह◌ ं जे हुअए मुदा काज तँ हरा गेल। काजे की अिछ  जइ \nअनमेनामे समए गुदस करब। जखन काजे हरा गेल तखन िज नगी \nकेना चलत। जँ िज नगी चलत नै तँ जीिव त-मृ/g2ँछ युमे अ/g2ँँ त रे की \nभेल? मनमे लधले रहिन  आिक  दोसर उिठ  गेलिन जे करबो केकरा \nले करब? पैछला (पूव/gध6ंज ) िक यो छिथ ये नै अिग लो उिड़ ये गेल। \nबीचमे अपनाक/g2छध पािब   मन दहिल  गेलिन । सेवा-नवृि/g2।छ  क तँ एक अथ/gध6ं \nईहो होएत ने जे काज करै जोगर नै रहलॱ। फेर मन ओझरा \nगेलिन । अंधेर नगरी चौपट राजा टके सेर भाजी टके सेर खाजाक \nपइर भऽ गेल। काजो तँ दू रंगक होइत अिछ , एक शरीरक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n52  \nशि/g2ह0 त  सँ कएल जाइत अिछ  दोसर बौि/gध20  क शि/g2ह0 त  सँ। हम तँ \nशरीरक शि/g2ह0 त  सँ नै बौि/gध20  क शि/g2ह0 त  सँ करैत छलॱ तखन िक अए नै \nकरैबला रहलॱ। आमक आ◌ॅठी जिह ना कोइलीसँ धीरे-धीरे स/gधं2त \nबिन  सृजन शि/g2ह0 त   /g262ा/g2ई0 त  करैत, से कह/gध6ध भेल ? जँ बौि/gध20  क शि/g2ह0 त  क/g2छध \nशरीरक शि/g2ह0 त  क सीम/gध6छकन कएल जाएत तँ केहेन हएत ? खैर जे \nहोउ, ठनका ठनकै छै तँ िक यो अपना माथपर हाथ दइए। मुदा \nसेहो तँ नै भऽ रहल अिछ । जे ठनका शरीरक के कहए जे घरो-\nदुआर आ गाछो-िव रीछक/g2छध तोिड़  -फािड़  दइए ओही ठनकाक/g2छध हाथ कते \nकाल बचा सकैए।  \nफेर मन ठमकलिन । मुइल धार जक/gध6ध पिर  वारो भऽ गेल अिछ , िक  \nहमरा बचौने बचत। बचबो केना करत? ने पिछ ला घूिम  औताह आ \nने अिग ला आबए चाहत। लऽ दऽ कऽ दू /g262ाणी भेलॱ, तहूमे तेहेन \nपाकल आम जक/gध6ध भऽ गेल छी जे कखन तूिब खसब तेकर कोन \nठेकान अिछ । खैर जे होउ, जाबे आँिख  तकै छी ताबे तँ जीबए \nपड़त आ जाबे जीब ताबे जीबैक उपाए करै पड़त। अपने जीने \nिज नगी आ अपने मुइने मृ/g2ँछ यु। \n  \nगुन-धुनमे पड़ल जीवान/g2ँँ द क मन समाज िद स बढ़लिन । समाजे ले \nकी केिल ऐ जे हमरा ले करत। जिह ना देव/gध0छ थान दस गोटेक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nसहयोगसँ ठाढ़ो होइत आ चलबो करैत तिह ना तँ समाजो अिछ । \nमुदा से तँ िक छु ने केिल ऐ। थकथकाएल मन कहलकिन - \n“िक  ओछाइने धेने रहब आिक  उठबो करब?” मुदा लगले दोसर \nमन कहलकिन -  \n“उिठ ये कऽ की करब?” \n  \nमन आगू बिढ़  िश /g2।2क समाज िद  स बढ़लिन । सभ सेवा-िन वृि/g2।छ   होइ \nछिथ । मुदा िक  हमरे जक/gध6ध सभक/g2छध हेतिन  । भलिह◌ ं सभक/g2छध होि/g2ँँ ह   वा \nनै िक छु गोटेक/g2छध तँ हेबे करतिन  । जखन सबहक िज नगी एक वृ/g2।छमे \nबीतल तखन िक अए सभक/g2छध सभ रंग हेतिन  । पिर वारो आ समाजो \nतँ सबहक सभ रंग छि/g2ँँ ह  । से तँ छि/g2ँँ ह  ये। दीनानाथ बाबूक/g2छध देखै \nिछ यिन  जे सेवा-िन वृि/g2।छ  क उपरा/g2ँँ तो िव /gध2छालय छोिड़   नै रहलिन ह/g2छध। \nजखन िक  सुखदेव बाबू सेवा-िन वृि/g2।छ   होइसँ पूव/gध6ंिह   जे तीन बख/gध6ं \nओछाइन धेलिन  से अखनो धेनिह  छिथ । पिर वारमे जँ केकरो िक छु \nअढ़बै छिथ न तँ मुँह दूिस  कहै छि/g2ँँ ह   जे भिर  िद न कौआ जक/gध6ध \nक/gध6धइ -क/gध6धइ करैत रहै छिथ  । मनु/g2ह0 खक/g2छध जँ कौआ मािन   लेल जाए तँ \nबोलक/g2छध की कहबै? जीवान/g2ँँ द क मन आरो घुिर या गेलिन । फेर मनमे \nउठलिन  जे अनेरे औनाइ छी। जतबे रहए ततबे ट/gध6धग पसारी नै तँ \nपओल जाएब। सुतले-सूतल प/g2हईीक/g2छध सोर पाड़लिख  न-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n54  \n“कनी एमहर आउ?” \n  \nआंगन-दरब/g2ह6 जाक बीच जे सुनयना ठाढ़ छलीह से आगू डेग \nबढौलिन । केबाड़ लग ठाढ़ भऽ िह या-िह या देखए लगलीह। \nपिह लुका (सेवा-िन वृि/g2।छ  सँ पूव/gध6ंक ) अपे/g2।2ा बदलल -बदलल /g26।प बूिझ   \nपड़लिन । एना केना भेलिन , अखन धिर  तँ िक छु कहबो ने \nकेलिन ह/g2छध। तखन िक  अए पािन  उतरल बूिझ  पड़ै छि/g2ँँ ह  । केबाड़क \nएकटा प/gध26ा खोिल   देने रहिथ न आ दोसर ओिह ना लगल रहै। तही \nबीच जीवान/g2ँँ द क मनमे उठलिन  जे जाबे नोकरी करै छलॱ ताबे \nबाहरसँ कमा कऽ आिन  प/g2हईीक हाथमे दैत छिल  यिन , आ अपने \nअपनाक/g2छध गारजन बुझैत छलॱ। से तँ आब नै हएत। जँ से नै \nहएत तँ पिर वार आगू मुँहे केना ससरत? पाहुन जक/gध6ध आठ िद  नपर \nअबै छलॱ आ कमासुत बिन  जाइ छलॱ।  \n  \nपित क बदलल /g26।प देिख   सुनयनाक मनमे उठलिन  जे अखन धिर  \nिक छु करबो ने केलिन ह/g2छध आ तरे-तर फिट  रहल छिथ । \nनवकिव रयाक चुटकीक अवाज जक/gध6ध सुनयनाक आगमन बुिझ  तो \nजीवान/g2ँँ दक/g2छध उठैक हूबा देहमे नै रहलिन । मनोक बोझ तँ माथक/g2छध \nओिह ना भिर या दैत जिह ना कोनो व/gध0छ तुक बोझ भिर अबैत। मनक/g2छध  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \nिज नगीक बा◌ेझ ऐ /g26।पे दबने जेना सवारी कसल घोड़ा वा खलीफा \nहोइत। जाबे धिर  बाहरसँ कमा घर अनैत छलॱ, जइ बले पिर वार \nससरैत छल ओ तँ टूिट  गेल। ओहीपर ने अपनो छहर-महर आ \nघरो-पिर वारक छल। मुदा से नै भेने तँ ओिह ना भऽ जाइ छै जिह ना \nमािट क बनल रा/gध0छ ताक/g2छध पािन  क धार कािट  अव/g26।/gध20 कऽ दैत अिछ  । \nकी कमाइयेपर गारजनी छल? पि/g2हई  येक/g2छध की सुख हमरासँ भेलिन  ? \nघर-िग रह/gध0छ ती स/g2ईछ हारैमे िद न-राित  एकब/gध26 केने रहै छिथ  । एक तँ \nिम िथ ल/gध6छचलक िक  सान पिर वारक अजीव गढ़िन  अिछ , जइठाम एलापर \nदेिव यो-देवता भोिथ या गेलाह। सॱसे जनकपुरमे जनकेक दरवार \nजक/gध6ध बूिझ   पड़लिन । नाि/g2ँँ ह  टा बात थोड़े छी। गाम-गाम /gध0ं यास \nभागवत बचै छिथ , गाम-गाम कीत/gध6ंन -भजन, भोज-भनडारा होइत रहैत \nअिछ , तइठाम समाज िव परीत िद शामे बिह  गेल, मुदा देखलिन  कोइ \nने। दरबाजाक सौभा/g2ह2 य  छल नीक-नीक बात-िव चार करब। तइठाम \nदरब/g2ह6 जा टूिट  आंगन घरक कोठरी बिन गेल अिछ , जइठाम कम-\nसँ-कम लोकक पैठ रहैए, जइठाम आनक सुख-दुख सुनैक आ \nसुख-दुखक दबाइ बुझैक अवसर नै भेटैत तइठाम पित -प/g2हईीक \nसंबंधक आधार िक  बिन  सकैए। देखा-देखीक दुिन य/gध6धमे िच  /g2ँँ ता–\nिच /g2ँँ त न िक अए रहत। जँ से नै रहत तँ मनक सुखक िद शाक \nधारा िक अए ने बदलत। जीिव त-मृ/g2ँछ युक ि◌ नण/gध6ंए के करत ? केना \nहएत? कोनो मुसरा गाछ होइ आिक  लित आएल ल/g2।छीक होइ , ओकर \nबािढ़  ताधिर  समीचीन होइत जाधिर  ओकरा अनुकूल वातावरण भेटैत \nरहैत। ओना लाखो कीड़ी-मकौड़ी कोमल िक सलयक/g2छध न/gध0ध ट  करैबला  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n56  \nअिछ  मुदा /g262कृतोक तँ गजब गढ़िन   अिछ , एक-दोसराक न/gध0ध ट  \nकरैबला सेहो मौजूद अिछ । िब नु मुँहक गाछ वा ल/g2।छीक दशा तँ \nओहने होइ छै जेहेन स/gध6धपक मुँह थकुचेलाक पछाित   होइ छै। \n  \nजीवान/g2ँँ दक/g2छध एहसास भेलिन   जे हमरापर नै प/g2हईीपर घर -ठाढ़ अिछ । \nजँए घर ठाढ़ अिछ  तँए समाजक पिर वार कहबैक लाली अिछ । \nमुदा समाज तँ ओिह ना नै केकरो महत दैत? सेवाक अनुकूल \nकेकरो महत दैत अिछ । से हमरा से की भेलै? जखन िक छु ने \nभेलै तखन कते महत हेबाक चाही? मुदा जकरा घर-पिर वार गाम \nबुझै छी, तेकरा छोिड़ ये केना देब। मुदा ई /g262/gधंं तँ गामक िछ  ऐ, \nअपन नै। पिर वारमे जे छहर-महर भेल ओइमे हमरा कमाइसँ की \nभेल? यएह ने भेल जे बेटीक िब आह केलॱ, बेटाक/g2छध पढ़ेलॱ-िल खेलॱ। \nअंित म अव/gध0छ थामे अपन घर बनेलॱ। मुदा बेटीक िब आह, पढ़ाइ-\nिल खाइ एते भारी िक अए अिछ  जे िज नगी भिर क कमाइसँ लोकक/g2छध \nपारो ने लगै छै। जँ एतबेमे सभ ओझरा जाए तँ समाजक गित  \nकेहेन हएत? जँ समाज दुरगित क चािल  पकिड़  चलत तँ मनु/gध0ध य क \nपैदाइस केहेन हएत। जइठामक जेहेन मनु/gध0ध य  तइठाम तेहने दुिन य/gध6ध।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \nकरोट फेरते जीवान/g2ँँ द क मनमे उठलिन  जे हािर  मानी झगड़ा \nपिड़ आए। प/g2हईीसँ /g2।2मा म/gध6धिग   लेब। जँ से नै म/gध6धगब तँ हुनकर \nिव चार िछ यिन  जे घरमे रहए दिथ  वा नै। समाजक संग तँ वएह \nरहलीह। प/g2हईीक /g262ित   जे /g262ेम हेबाक चाही से कह/gध6ध किह  यो भेल। \n/g2।2ण -पलक संबंध रहल जीवन-लीलाक संबंध कह/gध6ध रहल। हुनकर \nदुिन य/gध6ध हमरासँ िभ  /gधँ2 रहलिन  । मुदा आइ तँ ओही दुिन य/gध6धक ज/g26।रित   \nहमरो भऽ गेल अिछ । खंड िव किस त देशमे जिह ना जनता-\nसरकारक बीच संबंध रहैत, तिह ना ने भऽ गेल अिछ । जेना पित  \n/g26।पमे ओ सेवा केलिन   तेना कह/gध6ध केिल  यिन । जँ से किर ित यिन  तँ \nओ ओिह ना ओतै अँटकल रिह तिथ , जतए नाओं-ग/gध6धवो नै सीिख   \nपेलीह। जतबो समए गाममे िब तेलॱ, हुनकर कमाइ खेिल यिन  ततबो \nतँ हुनका नै कऽ सकिल यिन । \nततबे नै, दरब/g2ह6 जापर जे माल अिछ , हुनका (प/g2हईी) देिख  भूख-\nिप यास कहए लगै छि/g2ँँ ह   मुदा हमरा देिख  िघ रनी जक/gध6ध नािच   भगबए \nचाहैए। अठबारेयो जँ अबैत रहलॱ तैयो तँ अपन बूिझ  खाइ-पीबै ले \nिक छु ने केिल ऐ। कोनो िक  मनुख छी जे घड़ी-मोबाइल देिख  \nिम नट-सेके/g2ँध ड  बूझत, ओकरा लेल तँ अठबारैओ सटले-िद न भेल। \nतिह ना तँ गािछ यो-िब रछीक अिछ । जूरशीतल िद नसँ ओकरा जलढार \nहेबाक चाही, से अनका तँ कहिल ऐ, मुदा...? \n.....िक अए ओ अपन बूझत?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n58  \n  \nजिह ना सासुरमे जमाए सासु-ससुरक आगू लाड़-झाड़ करैत जे ई नै \nअिछ  ओ नै अिछ । तिह ना जीवान/g2ँँ द  ओछाइनसँ उिठ , बैसैत प/g2हईी \nिद स देिख  बजलाह- \n“एते िद नक िज नगीमे कहयो िन ठूर दूध नै खेलॱ? आब अह/gध6धक \nदरबारमे छी, जेना राखी।” \nपित क बात सुिन  सुनयना िव /gछ2हल भऽ गेलीह। अपन कत/gध6ं/gध0ं य क बोध \nभेलिन । पित क सेवा प/g2हईीक पिह  ल दािय /g2ँछ व। लटार/g2ईछ ह  करैत \nबजलीह- \n“एना सं/gध0छ कृतमे नै कहू, भिख औटीमे कहू जे िक  कहै छी?” \nप/g2हईीक बात सुिन   जीवान/g2ँँ द क मन हरा गेलिन । जइठाम सु/g2ह2 गा-मेना \nसं/gध0छ कृत पाठ करैत छल तइठाम मनु/gध0ध य क दूरी एते िक अए भेल? \n/g262/gधंंमे ओझराइते बुकौर लिग   गेलिन । बोली नै फुटलिन ।  \n  \nआजुक िश /g2।2क जक/gध6ध जीवान/g2ँँ द क िज नगी नै रहलिन । िश /g2।2क \nसमाजक /g262ित   समिप/gध6ंत छलाह। ओइ समाजक बीच पढ़ाइ -िल खाइ \n/g262ित  /gध0ध ठाक मूल िब /g2ँँ दु छल। ओ सभ मानैत छिथ  जे जइ िव षयक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \nज/g26।रित   िव /gध2छाथ/gध6ँक/g2छध टयूशन पढ़बाक होइ छै ओइ िव  षयक पढ़ाइमे \nकमी छै। िव /gध2छाथ/gध6ँक लेल िक  छु सहज िव षय होइत अिछ  िक छु \nकिठ न। मुदा जइ िव षयक जे िश /g2।2क होइ छिथ   हुनका लेल तँ ई \nसम/gध0छ या नै भेल। जँ हुनकामे िश /g2।2ण -कलाक पूण/gध6ंता हेतिन   तँ \nिव /gध2छाथ/gध6ँक/g2छध िक  अए सम/gध0छ या /gधईं/gध0छ त  रहए देिथ न। की वजह छैक जे \nअपना ऐठाम अदौसँ लऽ कऽ अखन धिर  िश /g2।2ण -सं/gध0छ थानमे छड़ीक \nचलिन  नै रहल मुदा तँए िक  िक यो पिढ़ -िल िख  िव/gध2।ान नै भेलाह। \nभेलाह।  \n  \nजइ हाइ /gध0छ कूलमे जीवान/g2ँँ द  िश /g2।2ण काय/gध6ं करैत छलाह ओइ \nिव /gध2छालयक/g2छध अपन छा/g2।।ावास सेहो छैक। जइमे पचाससँ ऊपर छा/g2।।ो \nआ आधासँ बेसी िश /g2।2को रहैत छिथ  । मेसमे भोजन बनै छैक आ \nजएह िव /gध2छाथ/gध6ँक लेल सहए िश  /g2।2को लेल होइत छैक। ओना िश  /g2।2क \nसभ अलगसँ दूध कीिन  राित मे सुतै बेर पीबै छिथ । जीवान/g2ँँ दो पीबै \nछिथ ।  \n  \nजिह ना बाटमे हराएल बटोही दोसरक/g2छध पुछैत , मुदा उ/g2।छर देिन  हारो \nबटोही तँ रंग-िब रंगक होइत अिछ । िक यो एहनो होइत जे अपने \nहरेबाक चच/gध6ं करैत तँ िक  यो हराएब िछ पबैत आरो दोसरक/g2छध हराएल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n60  \nबाट देखा दैत आ िक यो एहनो होइत जे कहैत जे संगे चलू। ऐ \nआशाक संग चलैक बात कहैत जे जँ िक छु नै कहबै तँ गॲग \nकहत, मुदा िब नु बूझलमे िक  जबाबो देल जा सकैए। ओ संग केने \nताधिर  चलैत रहैए जाधिर  आँिख गर नै भेट जाइत अिछ । \nअ/gध20/gध66िग  नीक /g26।पमे सुनयना पुछलिख  न- \n“िक  सु/g2हछ चा दूध कहिल ऐ?” \nजीवान/g2ँँ द - “प/gधहधतीस सालक नोकरीमे किह  यो सु/g2हछ चा दूध नै पीब \nसकलॱ। पीलॱ ज/g26।र मुदा एकरा आधासँ बेसी खाएब थोड़े कहल \nजेतैक।” \nजिह ना मृ/g2।छासनपर चढ़ल राहीक/g2छध सर -समाज आ कुटुम-पिर वारक \nलोक आिब -आिब  िज /g2।धासा करैत जे भैया, िक  काका, आिक  बाबा \nकी खेबा-पीबाक मन होइए तिह ना सुनयना पुछलिख न- \n“एते िद न जतए अह/gध6ध छेलॱ छेलॱ, हम छेलॱ छलॱ। मुदा आब तँ \nओतए अहुँ रहब जतए हम छी।” \nप/g2हईीक िव  चारक ग/gध6छमीय/gध6ंसँ जीवान/g2ँँ द  आँिख  पड़ल अजगर स/gध6धपक  \nसोझसँ पड़ा नै पािब , बजलाह-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \n“कहलॱ तँ बेस बात मुदा मनु/gध0ध य तँ मनु/gध0ध य क बीच िक छु बंधन \nि◌ नध/gध6।िर  त कऽ रहैत अिछ । डोरी-पगहाक ज/g26।रित   तँ पशुक लेल \nहोइत। मुदा बा/g2ँँ ह  तँ एकमुिड़ या नै भऽ सकैए। ओकरा लेल तँ \nजाधिर  दू-मुिड़ या नै लटपटौल जाएत, ताधिर  गीरह केना पड़तै। \nजाधिर  कुिश यारक गाछ जक/gध6ध गीरह नै बनत ताधिर   रस-जल केना \nसमटाएल रहत।” \n  \nप/g2हईीक /g262/gधंं सुिन   जीवान/g2ँँ द  िज नगीक ओझरी देखए लगलाह जे ई \nब/g2ँँ ध न छूटल किह या। तड़सैत मन प/g2हईीक करेजमे पहुँचलिन  । \nजिह ना िन शाएल लोक अपने अड़-दड़ बजैत तिह ना जीवान/g2ँँ द  बाजए \nलगलाह- \n“कािम नी, सेिव काक /g26।प छोिड़   संगी किह या बुझलयिन । ई दोख \nकेकर। मुदा दोख तँ दुनू िद स देखए पड़त। प/g2हईी कोन /g26।प \nदेखलिन । सभ िद न ओ पित  बूिझ  सेवा करैत एली। किह यो िक छु \nनै मंगलिन । अपन पिर वारक /gध0छ त र बूिझ  अपनाक/g2छध स/g2ईछ हािर  \nरखलीह।” \nबड़बड़ाइत पित क/g2छध देिख   सुनयना बजलीह-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n62  \n“हािर  मानी झगड़ा फिड़ आए। एके बेर बािज  जाउ जे जे हूसल से \nहराएल। जे जीबए से खेलए फागु।” \nमरैत रोगी जक/gध6ध जीवान/g2ँँ द  बजलाह- \n“सु/g2हछ चा दूध आबो नै पीब सकै छी?” \n“पीब सकै छी। जखन गाए पोसैक लूिर  अिछ  तखन िक अए ने \nपीब सकै छी। मुदा जइठाम िद न-राित  लुटिन हार लूिट  रहल अिछ  \nतइठाम थनक दूधक कंठ लग पहुँचत िक  नै, तेकर कोन िब सवास \nअिछ ।” \n  \nप/g2हईीक /g262/gधंं सुिन   जीवान/g2ँँ द  जी-जी कऽ उठलाह। िब सरल बात मन \nपड़लापर जिह ना ओकर /g26।पो-रेखा सोझमे अ◌ाबए लगैत तिह ना \nभेलिन । बजलाह- \n“शु/gध20 -अशु/gध20 दूध ने एक पिर  वारक सम/gध0छ या छी आ ने एक गामक। \nदूधमे पािन  देब चलिन  भऽ गेल अिछ । ओना जे अपने गाए-महॴस \nपोिस  दूध खाइ छिथ  ित नकर सं/g2हं या कम छि/g2ँँ ह   । जे बेिच िन हार \nछिथ  ओ दूध बेिच  चाउर-दािल , तरकारी इ/g2ँछ यािद  कीनै छिथ , खाली \nदूधेटामे पािन  नै देखै छिथ न। आनो-आनो तिह ना, तखन कएल िक   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \nजाए। कुल-िम ला कऽ देखलापर यएह ने देिख  पड़ैत जे ताड़ी \nपीयाक ग/gध6छजा पीयाकक/g2छध गािर   पिढ़  कहैत जे फोकिट या अिछ । \nएिह ना एक-दोसरमे सटल संबंध अिछ । सभक/g2छध सभ गािर   पढ़ैत आ \nसबहक सभ सुनैत अिछ । तहूसँ टिप  अपने मुँहे गिर या अपने सेहो \nसुनैत अिछ ।” \n  \nिव /gछ2हल भऽ सुनयना पुछ लिख न- \n“तखन उपाय?” \n“उपाय एतबे जे जते पिर वारमे खच/gध6ं हएत कम -सँ-कम तते \nउपारजन कऽ लेब तखन पिर वारक पाड़़ लिग  जाएत। गाममे जते \nखच/gध6ं अिछ ओते गौआँ िम  िल  उपारजन कऽ लेताह तँ गामक पाड़ \nलिग  जाएत। समाजेक क/g2ईँ याण ने देशक क/g2ईँ याण छी। ” \n  \nकज/gआच1 \n  \nजमीन िन लामीक नोिट श पािब  बरीसलालक सभ आशा ओिह ना झड़ए \nलगल जिह ना वस/g2ँँ तसँ पूव/gध6ं गाछक पतझर होइत वा फलसँ पिह  ने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n64  \nफूल झड़ए लगैत अिछ । हलसैत िज नगीक आशा देिख  बरीसलाल \nखेती लेल, ब/gधहधकसँ कज/gध6ं लऽ बोिर ◌ ंग-दमकल करौलक। मुदा समैपर \nकज/gध6ं अदा नै कए पािब  , जइले कज/gध6ं लेलक सएह हाथसँ िन  कलैत \nदेिख  सोगसँ सोगाएल अखड़े चौकीपर पेटकान दऽ मने-मन सोचैत \nजे की करैत की भेल। साओनक मेघ जक/gध6ध दुनू आँिख   नोरसँ \nबोिझ ल। \n  \n  \nबीसम शता/g2ई2 दीक आठम दशकमे हिर त-/gधँईाि/g2ँँ त  क हवा घुसकैत-\nघुसकैत गाम धिर  पहुँचल। नव हवाक सुगंध नाके-नाक खेत-\nखिर हानमे पहुँचल। गामक िक सानक सीम/gध6छकन शु/g26। भेल। ओना \nसीम/gध6छक नाम -मा/g2।।ेक भेल मुदा भेल तँ। नाम -मा/g2।। ए◌े लेल जे \nसै/gध20ाि/g2ँँ त  क /g26।पमे तँ सीम/gध6छकनक /g26।प रेखा◌ा तैयार भेल मुदा जमीनक \nओझरी कँटहा ब/gध6धस जक/gध6ध ओझराएल। कड़चीसँ बेसी क/gध6धट। एक -\nएक कड़चीमे सइयो क/gध6धट। सोरगर -मोटगर पाकल देिख  भलिह◌ ं \nआरीसँ जिड़  कािट  िद यौ मुदा झोझसँ िन कालब तँ असान नै। \nजइसँ बेवहािर क प/g2।2 कमजोर पड़ल।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \nचािर /g2।हेणीक अ/g2ँँ तग/gध6ंत िक  सानक/g2छध राखल गेलिन  । ढाइ एकड़सँ \nिन /g2हछ चा एक /g2।हेणी, चािर  एकड़सँ िन /g2हछ चा दोसर /g2।हेणी, दससँ िन /g2हछ चा \nतेसर आ तइसँ ऊपर चािर म। िन चला िक सानक लेल सरकारी \nखजाना खुजल। रंग-रंगक /g262ो/g2ँछ साहनक घोषणा भेल। सरकारी \nघोषणा तँए सभले भेल। मुदा ब/gधहधकक मा/g2ँह य मसँ भेटत। जइ \nमा/g2ँह यमसँ भेटत सएह नग/g2ँध य । एक िद स फौज जक/gध6ध िक  सान दोसर \nिद स जइठामसँ भेटत, सएह नै। मुदा तैयो गोिट  पंगरा तँ दलैहे। \nसरकारी सुिव धा सि/g2ई2 स  डीक /g26।पमे भेटत। तेकर काय/gध6।लय िभ /gधँ2 \nबनल। िक सानक बीच /g262ो/g2ँछ साहनक घोषणासँ नव जागरणक संचार \nभेल। गाम-गाममे भी.एल. ड/g2ई2 लूक मा/g2ँह यमसँ काजक सू/g2।। तैयार \nभेल। आने िक सान जक/gध6ध प/gध6धचम /g2।हेणीक िक  सान बिर सालोक डेग \nबढ़ल। एक-ित हाइ सि/g2ई2 स  डी सुिन  केना नै बढ़ैत। जखने िक सानक \nहाथ पािन  आ◌ैत तखने चौमिस या खेती बारहमिस या बिन  जाएत। \nजखने बारहमिस या बनत तखने ने िक सान डािर -डािर  झूला लगा \nबारहमासा गाओत। नै तँ छह मासे, चौमासे ने गाओत। जे चौमास \nिक सानक बराबरी छी, तेहीमे ने भ/gध6धग -धुथुर उपजैए। \nव/gध0छ तुगत काज तँ नै मुदा चौरीसँ चौमास धिर क, चािर  गुणा \nउपजाक न/g2ह0 शा तँ िक सानक मनमे बनबे कएल। बीघा-एकड़क \nिह साब भलहं अखनो धिर  नै फिड़ आएल मुदा-एकड़-हे/g2ह0 टेयर तँ \nआिब ये गेल। िक छु एनए िक छु ओनए कऽ िक सान िह साब तँ \nबैसाइये लेलक।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n66  \n  \nअखन धिर क जे छोट आ म/g2ँह य म िक सान महाजनीक कज/gध6ंमे डूबल \nछल ओइमे पूँजीपित क /g262वेशक दुआर खूजल। कम सूिद क बात तँ \nआएल मुदा छअ मास पछाित  सूद मूड़ बिन  जाइत से एबे ने \nकएल। अखन धिर  सूिद क-सूिद  /g262था नै छल से आएल। भलिह ◌ ं \nकतौ महाजन स/g2ई0पत खा केकरो घराड़ी लऽ लेने होइ आिक   कतौ \nस/g2ई0 पत खा कज/gध6। डूमल होइ , ई अलग बात। आजुक दहेज ओते \nभारी नै छल जते माए-बापक सराध। ओना दहेजोक जिड़  मजगूत \nबिन  रहल छल, िक एक तँ शहरक आमदनी गाम िद स आबए लगल \nछल।  \n  \nगाममे छोट -सीमा/g2ँँ त -मा/g2ँह य म- पैघ लगा िक सानोक सं/g2हं या बेसी मुदा \nबोिन हारक सं/g2हं यासँ कम अिछ । ओना सभ गामक /g26।पो-रेखा एक \nरंग निह ये अिछ । कोनो गाम एहेन जइमे प/gध6धच /g262ित  शतसँ कम \nजनसं/g2हं या नवे-पनचानबे /g262ित  शत जमीन पकड़ने, तँ कोनो गाम एहेन \nजइमे दस पनरह-/g262ित  शतक अंतर। एहनो िक सान िज नका अपन \nजमीनक अता-पता नै बूझल तँ एहनो िक सान जे अपने सबतूर \nिम िल  खेती करैत। तइ संग एहनो जे खेतक आिड़ पर पहुँिच  जूित -\nभ/gध6धित   तँ लगबैत मुदा अपने हाथे िक छु नै करैत। गाछी-खरहोिर , \nबँसबािड़ , घराड़ी लगा बसीसलालक/g2छध प/gध6धच बीघा जमीन। दू बीघा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \nबेख-बुिन यािद मे फँसल बाकी तीन बीघा जोतसीम। एकटा बड़द \nरखने। सफटैती कऽ खेती करैत। ओहू तीन बीघा जोतसीम \nजमीनमे तीन मेल। पनरह क/gध2हा चौरीमे मलगुजारीक संग लगतो \nसाले-साल डुमैत। मुदा छोिड़ यो केना देत, आिख र खेत तँ खेत \nछी। रौदी भेने ओहीमे ने उपजा होइ छै। बाकी सवा दू बीघा \nम/g2ँह य मसँ भीठ धिर । दसो क/gध2हा भीठमे म/g26।आ , भदै-गदैरक संग \nकुरथी-तेबखा होइत। गहुमक खेती तँ आिब  गेल मुदा खेतीक लेल \nपािन  चाही। पटबैक साधन पोखिर , जइसँ करीनसँ िक छु अगल-\nबगलक खेती होइत। लोकक बीच ने पढ़बै-िल खबैक िज /g2।धासा रहै \nआ ने सुिव धा। गनल-गूथल िव /gध2छालय -महािव /gध2छालय। बरीसलालो दुनू \nबेटाक/g2छध गामक /gध0छ कूल धिर  पढ़ा  खेित एक काजमे लगौने। िम िथ लाक \nिक सान खेतक ओहन /g262ेमी बनल रहला जेहन पित  व/gध62ता नारी जे बाल \nिव धव होइतो /g262 ित /gध0ध ठाक/g2छध कमलक माला बना गरदिन  मे लटका हँिस  \nरहली अिछ  तिह ना िक सानो। जँ से नै रहल छिथ  तँ भािग -पड़ा \nअथ/gध6ंशा/gध0छ /g2।।ी बिन  िक अए अपन खेत-पथारक अथ/gध6ं नै बूिझ   /g262ित  /gध0ध ठाक \nव/gध0छ तु बूिझ  रहल छिथ । की ओिह ना खेतीक/g2छध उ/g2।छम आ नोकरीक/g2छध \nम/g2ँह य मक िव चार देलिन । जँ एकरा मुहावरा-कहावत बना देखब तँ \nिमिथ लाक िच /g2ँँ त नधारा धिर  नै पहुँिच  पाएब। जइठाम खेतक/g2छध अपन \nअिध कारक व/gध0छ तु बूिझ  अपना हाथक हिथ हार बना अपन /gध0छ वतं/g2।।ताक/g2छध \nअ/g2।2ु/g2ँध य  रखैक िव चार सेहो देलिन । ई तँ अपन-अपन िव चार होइ \nछै जे िक यो हिथ यारक/g2छध बम -बा/g26।द बुझैत तँ िक  यो हाथक यार माने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n68  \n/g262ेमी बूिझ   िव चारक बाट बनबैक िव चार /gध0ं य/g2ह0 त  करैत अिछ । तिह ना \nअ/gध0छ /g2।। –श/gध0छ /g2।।  सेहो अिछ । \n  \nम/g2ँह य म िक सान वा लघु िक सानक जीबैक िज नगी /g2ई2 लौिट◌ ंग पेपर \nसदृश बिन  गेल छि/g2ँँ ह   जेकरामे लालो रोशनाइ सॲखैक शि/g2ह0 त   छै आ \nकिर यो रोशनाइक। बािढ़ -रौदी एकैसम शता/g2ई2 दीक ऊपज नै अदौसँ \nरहल अिछ । भलिह◌ ं किह  सकै छी जे धार-धूड़क बा/g2ँँ ह -छा/g2ँँ ह  दुआरे \nहुअए लगल अिछ , भऽ सकै छै कतौ-होइत   हेतै, मुदा /g262/gधंं धारेक \nपािन क नै अिछ । तिह ना रौिद यो रहल अिछ । धारोक कटनी-खॲटनी \nकम नै अिछ । िम िथ ल/gध6छचलक/g2छध कोसी-कमला तेखार कऽ दु/g2ई2 ब रसँ \nधोिध गर धिर  अिछ । पािन क एक साधन भेल, दोसर बरखा भेल। \nओहन-ओहन बरखा होइत रहल अिछ  जे पनरह िद न हिथ याक \nबरखाक ओिर यान कऽ कऽ पव/gध6ंज रखैत छलाह। हिथ  या मा/g2।। एक \nनै जेकरा बरखा ऋृतुक अंित म न/g2।2/g2।। किह   टािर  देब। ओना \nपािन क कोनो ठेकान नै, माघोमे पाथर खिस  उपजल उपजाक/g2छध नाश \nकरैत रहल अिछ । अंित मक ज/g2ँँ म  ताधिर  नै होइत जाधिर  आिद  नै \nहोइत बरखा ऋृतुक आिद  आ/gछ06ा छी। तँए “आिद  आ/gछ06ा अंत ह/gध0छ त ” \nई भेल बरखाक आँट-पेट। पूव/gध6ंज सभ /gध0छ प/gध0ध ट  िव चार देने छिथ  जे \nबरखाक कोनो िब सवास नै, कते हएत। 1971 ई.मे बंगला देशक \nलड़ाइक लगभग सालो भिर  बरखा होइते रहल, ओहन-ओहन बरखा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \nहोइत रहल अिछ  जइमे सएक-सए घर खसैत रहल अिछ । घरमे \nदबल-बाल-वृ/gध20 , धान-स/g2ईछ प ित  न/gध0ध ट  होइत रहल अिछ  मुदा तैयो \n/g2ई2 लौिट◌ ंग पेपर जक/gध6ध सोिख   िक अए जीबैक बाट धेने आिब  रहल \nअिछ । दुिन य/gध6धमे ने सा◌ाधकक कमी आ ने साधना भूिम क, मुदा \nिम िथ ल/gध6छचल /g2।हे/gध0ध ट  िक अए? कतौक जाड़क साधना तँ कतौक तापक \nतप, जइमे तिप  तप/gध0छ या करैत, तँ कतौ पािन क सौभरी ऋृिष  बिन  \nकरैत। मुदा िम िथ ल/gध6छचल साधना◌ाक फुलवाड़ी लगा रखने अिछ  । \nओइ फुलवारीक फूल सजबै छलीह सीता। \nने िम िथ लाक भूिम  बदलल, आ ने बदलल ऋृतु ऋृतुराज बदिल  \nरहल अिछ  खाली बोतलक रस। घरक सम/gध0छ या कह/gध6ध? सम/gध0छ या तँ \nतखन उठैत जखन रहैक घरसँ घर भाड़ा असुलैक ि◌ वचार जगैत। \nगाछक िन /g2हछ चा सात-हाथ नौ हाथक घरमे जीवन-यापन कऽ वेद-\nपुराण िस रजलिन । की दुिन य/gध6ध देिख  िन हार िमि◌  थल/gध6छचल छोिड़   देिख  \nरहला अिछ , जँ से नै तँ सम/gध0छ याक/g2छध कोन /g26।पे देखलिन  । यएह ने \nसरकारी योजना जिह ना कागजपर औषधालय बना साले-साल \nमर/g2ईछ मतक नामपर योजना लुट/g2।धइत रहैत आ पान सालक बाद \nमािट पर खसा मलबा हटबैक खच/gध6ं होइत। खेतसँ उपजल खढ़ , \nब/gध6धस साबेक घर बना सम/gध0छ याक समाधान करैत छलाह। ओ सभ \nअपन िव चारक/g2छध /gध0छ व तं/g2।। रिख   /gध0छ वतं/g2।। जीवन /gध0ं य तीत करैत छलाह। \nपढ़ै-िल खैक ओते सम/gध0छ या नै, जेहन िज नगी रहत ततबे बुिध क ने \nज/g26।रत। बेसी भेलासँ तँ लोक छड़िप  -छड़िप  अनको गाछक आम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n70  \nतोड़ए गलैत अिछ । भलिह◌ ं अपन पूव/gध6ंजक घराड़ीपर निढ़  या िक अए \nने भुकए, मुदा दुिन य/gध6धक/g2छध मातृभूिम   किह  सेवारत् रहैत छी। ओही \n/g26।पक फूसघर बना िज  नगीक गारंटी केने छलाह। अखुनका जक/gध6ध \nनै जे एक िद स ल/g2ह2 गी लगा भ/gध6धटा तोड़ैक बाट धेने छी आ दोसर \nिद स हजार-दस हजार जीबैबला ऋृिष -मुिन क दुहाइ दैत छी। \nएकैसम सदीमे िक यो अपनाक/g2छध अिग  ला पीिढ क नजिर क पुतली बना \nरहल छी। जिह ना बरखा, तिह ना जाड़ तिह ना रौद-ताप, बाल \nजीवनसँ लऽ कऽ वृ/gध20 तकक अनुभव कऽ अपन िज  नगीक/g2छध असिथ  र \nबना नीक-नीक उमेर पबैत रहला अिछ । \nप/gधंं उठैत जे की एहेन िव  चार मिर  गेल आिक  जीिव त अिछ ? ने \nमरल आ ने /gध0छ व/gध0छ थ  भऽ जीिव त अिछ । गाम-समाजमे लटपट/g2।धएइत \nजीिव त ज/g26।र अिछ   मुदा.....। जीिव त ऐ /g26।पे अिछ   जे अखनो \nखेतीक/g2छध उ/g2।छम मानल जाइत अिछ  । कृिष  िज नगीक/g2छध /g2ँ। /g2।धािह  चलबैत \nअिछ । तहूमे सामािज क /gध0छ त रपर तँ आरो थाहल अिछ । जँ िज नगीमे \nदोसराक ज/g26।रत नै हुअए तँ ऐ सँ नीक जीवन ककरा कहबै। \nआजुक हवा भलिह◌ ं जते जोर मारए मुदा हवा असिथ र व/gध0छ तुक/g2छध कह/gध6ध \nिक छु िब गािड़  पबैत अिछ । अनभुआर धारमे ने नमहर-नमहर \nजलचरक भय रहै छै िक एक तँ धुमैत धारमे जे गहॴर-गहॴर मोइन \nखुना जाइ छै तइमे ने डुमैक डर, जँ से नै तँ डुमैक डर कतए। \nतिह ना ने धरित योक बीच अिछ । जिह ना पािन मे गोिह , नकार आिद   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \nरहैए तिह ना ने धरित योपर बाघ िस◌ ंह, नाग बास करैए। थाहल \nिज नगीक अथ/gध6ं ई जे जँ तीन बीघा वा दू बीघा जमीनक/g2छध जँ \nसमुिच त बेव/gध0छ था कऽ खेती कएल जाए तँ युगानुकूल मनु/gध0ध य  बनब \nबड़ भारी नै। िज नगी तखन भारी बनैत अिछ  जखन गरथाहमे \nिज नगी पिड़  जाइत अिछ । िक सानक िज नगीक/g2छध पंगु बना देल गेल \nअिछ । जँ से नै तँ सरकारी बेव/gध0छ था कोन -िक सान िह तैषी- \nिज नगीक कोन ज/g26।रित  क/g2छध पूरा नै कऽ पािब   सकैए, मुदा नीको-नीको \n-दस बीघासँ ऊपरबला िक सान- पिर वार ने अपना बेटाक/g2छध नीक \nिश /g2।2ा दऽ पािब   रहल अिछ  आ ने जनमारा बेमािर क इलाज कऽ \nपािब  रहल अिछ । जिह ना सुित  उिठ  सीता-राम, राधा-कृ/gध0ध ण  वा \nसतनामक नाम लेल जाइत तिह ना ने आब टाटा-पापा लैत उठै \nछी। मुदा िक  हम सभ नढ़रा मकैक सदृश िज नगी नै जीबै छी जे \nभोगार गाछ रिह तो अ/gधँ2क कतौ पता नै। कृिष   तँ आमक बगीचा वा \nखीराक ल/g2।छी सदृश अिछ  । जिह ना गाछक प/g2ईँ ल वक मुँहसँ िग रहे-\nिग रहे प/g2ईँ ल व िन कािल  डािर  बनैत रहैए, खीरा ल/g2।छीक मुँहसँ ल/g2।छी \nबिन  फुलाइत-फड़ैत रहैए तिह ना ने िज निग यो छी जे धरतीसँ जनिम  \nफुलाइत-फड़ैत िव सरजन करत। खेत तँ ओहन स/g2ईछ पि/g2।छ   छी जे \nिज नगीक/g2छध आगू-बढ़बैक शि/g2ह0 त   रखैए। कतबो शि/g2ह0 त  शाली िक अए ने \nआिग  हुअए मुदा जँ ओ इमे नव /g2ह6 वलनशील व/gध0छ तुक समागम नै हेतै, \nतँ कते काल ओ िट क सकैए। जाधिर  धार टपिन हार वा सरोवरमे \n/gध0छ नान केिन हारक/g2छध पािन  क थाह नै लिग  जाएत ताधिर  धार टपब वा \n/gध0छ नान करब तँ अथाहे अिछ । जाधिर  अथाह रहत ताधिर  असंका  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n72  \nरहबे करत। जाधिर  आशंका रहत ताधिर  िव चार /g262भािवत हेबे \nकरत। मुदा एतेकक बावजूद हम िक अए.....? की हम नै जनै छी \nजे जाधिर  कृिष क/g2छध सव/gध66िग  न िव कासक /g262ि/gधँई  या नै अपनौल जाएत \nताधिर  नचारी-सोहर कते काल सोहनगर हएत। हर आदमी हर \nपिर वारक/g2छध ठाढ़ भऽ चलैक /g262/gधंं अिछ  , नै िक  एक दोसराक/g2छध िछ  टकी \nमािर खसबैक। \n  \nप/gध6धचटा िक सानक संग बरीसलाल सेहो बोिर◌ ंग-दमकलक िव चारक/g2छध \nआगू बढ़ौलक। /g262ख/g2ँध ड काय/gध6।लयसँ फाम/gध6ं लऽ ब/gधहधकमे आवेदन \nकेलक। संगीक ज/g26।रित   तँ पड़बे केलै िक एक तँ िज नगीमे पिह ल \nखेप /g262ख/g2ँध ड काय/gध6।लय आ ब/gधहधक पहुँचैक अवसर भेटलै। नव \nयोजनाक काज ब/gधहधकमे आएल। ओना गामक आ गामक िक सानक \nिह साबे ब/gधहधकक सं/g2हं या दूधक डािढ़ ये छल, मुदा छल तँ। \nबरीसलालक आवेदन /gध0छ वीकृित  करैत जमीनक बा◌ै/g2ँध ड  बना माइनर \nएरीगेशनक/g2छध काज करैक भार देलक। ब/gधहधक -कज/gध6ंक सूद शु/g26। भेल।  \n  \nमाइनर एरीगेशनक आँट-पेट छोट। एकाएक काजमे बढ़ो/g2।छरी भेल। \nने काज करैक औजार अिध क आ ने करैबला। तँए ठीकेदारीक \nचलिन । तहूमे एक अनुमंडलक बीच एकटा काय/gध6।लय। लेिन  हार  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \nहजार हाथ देिन हार एक। मुदा तैयो बरीसलालक आदेश प/g2।।क/g2छध \nफाइलमे लगा देल गेल। एक-ित हाइ सि/g2ई2 स   डीक लेल सि/g2ई2 स  डी \nकाय/gध6।लयक ज/g26।रत। सि/g2ई2 स  डी काय/gध6।लय िज  लाक अ/g2ँँ तग/gध6ंत। दौड़ -\nबरहा करैत बरीसलालक/g2छध खच/gध6ंक संग -संग साल बीत गेल। \nबरसातमे एक तँ धसना धसैक डर दोसर लोक खेती किह या \nकरत। बोिर◌ ंगक काज छोिड़  बरीसलाल खेतीमे लिग  गेल। साल \nबीतल दोसर साल शु/g26। भेल। ताधिर   ब/gधहधकक कज/gध6ंक च/gधँईवृि/gध20   \n/g2ई2 याजक दरसँ एते मोटा गेल जे सि/g2ई2 स  डी उिध या गेल। \n  \nदोसर साल शु/g26।हेसँ बरीसलाल काजक -वोिर◌ ंग-दमकलक- पाछू \nपिड़  गेल। आइ-काि/gधधछ   करैत माइनरो-गरीगेशनक काज आ \nसि/g2ई2 स  डीयो ऑिफ सक काज लटकले रहलै। चढ़ैत बैसाख -दोसर \nसाल- बरीसलाल रघुन/g2ँँ दनक/g2छध कहलक - \n“बौआ, छोिड़  दहक। बोिर◌ ंग नइ भेल तँ करजो तँ निह ये भेल। \nबुझबै जे एते िद न घुमबे-िफ रबे केलॱ।” \n  \nब/gधहधकक /g262ि/gधँई  या रघुन/g2ँँ दनक/g2छध बूझल। बरीसलालक बात सुिन   अवाक् \nभऽ गेल। मन कलिप  उठलै बाप रे, सूिद -मूड़ लदा गेलै, कोट-\nकचहरीक मु/gधंईा बिन   गेलै। दोख केकरा लगतै। कोन मुँह लऽ कऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n74  \nसमाजमे रहब। /g2ह2 लािन सँ मन िब साइन भऽ गेलै। साहस बटोिर  \nरघुन/g2ँँ द न बाजल- \n“काका, जँए एते िद न तँए दू मास आरो। बैसाख-जेठ बचल \nअिछ । काि/gधधछ   चलू या तँ अपन काज वापस लेब वा हाथ पकिड़  \nकाज कराएब। तइले जे हेतै से देखल जेतै।” \n  \nरघुन/g2ँँ द नक बात सुिन  बिर सलाल ठमिक  गेल। बाजल- \n“बौआ, हम तँ तोरेपर छी, आिग मे जाइले कहह आिक  पािन मे \nतोरासँ बाहर थोड़े हएब।” \n  \nबरीसलालक िव चार सुिन  रघुन/g2ँँ दनक मनमे उ/g2ँछ साह जगल। दोसर \nिद न दुनू गोटे -बरीसलाल, रघुन/g2ँँ द न- माइनर एगरीगेशनक \nकाय/gध6।लयसँ बोिरंग गाड़ैक सामान नेने आएल। गाड़ैक िद  न तकबए \nगेल तँ आगूमे भदबा पड़ैत रहए। जोड़-घटाओ करैत आठ िद न \nपछाित  बोर करब शु/g26।  भेल। ि◌ सफ/gध6ं ठीकेदारे टा आएल बाकी सभ \nकाज गामेक मजदूर करत। ओना बोिर◌ ंगक काजमे गामक मजदूर \nअनािड़ ये छल मुदा अनािड़ यो तँ कते रंगक होइ छै। जते काज  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \nतते जीवनी तते अनाड़ी। जखने काजक लूिर  भऽ गेल तखने \nजीवनी, जाधिर  नै भेल ताधिर  अनाड़ी। ततबे नै एक काजक \nजीवनी दोसर काजक अनाड़ी सेहो होइत। तँए जीवनी-अनाड़ीक \nभेद करब किठ न अिछ । ओना काजक भीतरो जीवनी-अनाड़ी \nहोइत। जिह ना एकपर सए खड़ा अिछ । कहैले तँ एक पिह ल सीमा \nभेल आ सए दोसर सीमा मुदा दुनूक बीच अंतर ओते अिछ  जते \nएक /g262ित  शत आ सए /g262ित  शत। तिह ना काजोक अिछ । एके काजक \nभीतर सइयो रंगक काजक अंश होएत। िक छु अंशक बादे जीवनी \nमानल जाए लगैत मुदा जीवनी -लूिर गर- होइतो पूण/gध6ं लूिर  गर नै \nमानल जाएत। पूण/gध6ं लूिर  गर तखन मानल जाएत जखन काज समए \nसीमाक भीतर होइत। ओना काजोक सीमाक ि◌ नध/gध6।णरण /gध0ं यास \nप/gध20ित  क अनुकूल होएत। जँ से नै होएत तँ िक छु एहनो काज \nकेिन हार होइत जे समयो-सीमासँ पिह निह  कऽ लैत आ िक छु एहनो \nहोइत जे काज तँ कऽ लैत मुदा समए सीमा टिप  कऽ करैत। तँए \nिक  ओकरा अनाड़ी कहल जेतैक। \n  \nपहाड़ी मािट  रहने सबा साए फीट बोर आठे िद नमे भऽ गेल। लेयरो \nबिढ़ य/gध6ध। चालीस फीट लेयर। ओना जँ नीक लेयर होइत तँ \nपनरहो फीटमे प/gध6धच हास/gध6ं पावरक इंजन पूण/gध6ं पािन   दैत, मुदा लेयरोक \nतँ ठेकान नै। नीक-अधला संगे होइत। कोनो बालु -सौतबी- एहेन \nहोइत जइमे पािन क मा/g2।।ा पनरह /g262ित  शतक आस-पास होइत आ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n76  \nकोनो एहेन होइत जइमे अ/gध0छ सी /g262ित  शत धिर  पािन  रहैत। मुदा \nबरीसलालक बोरक लेयरक ि/gध0छ थ  ित  िक छु िभ /gधँ2 छल। िन  /g2हछ चाक तीस \nफीट लेयरमे अ/gध0छ सी /g262ित  शत पािन  छल आ ऊपरकामे कम। तँए \nठीकेदार बाजल- \n“बरीसलालबाबू, अह/gध6धक तकदीर नीक अिछ  । किह यो बोिर◌ ंग भथन \nनै हएत। िक एक तँ तेहेन िन चला बालु अिछ  जे सभ िद न पािन  \nदनदनाइते रहत। तँए नीक हएत जे जिह ना भीत घरमे ठेमा-ठेमा \nर/gधंईा पड़ैए तिह  ना िक छु िद न जे बोर ठेमा जाएत तँ धँसना धसैक \nसंभावना समा/g2ई0 त भऽ जाएत। ओना /gधँईेिस ◌ ंग-पाइपसँ बोर कएल अिछ , \nपाइप लोड करैमे कोनो िद /gधं2त हेबे ने करत , मुदा अहॴ िह तमे कहै \nछी।” \n  \nठीकेदारक मुँहसँ तकदीर सुिन  बरीसलालक मन उिध या गेल। \nठीकेदारक अिग ला बात नीक नह/gध6धित   सुनबो ने केलक। अंित म \nिह तक चच/gध6ं सुिन   बरीसलाल बाजल- \n“ठीकेदार सहाएब, अह/gध6ध िक   िक यो वीरान थोड़े छी जे अधला \nकरब। अह/gध6ध तँ स/gध2छ : इ/g2ँँ /gछ06  भगवान छी, जेमहर तािक  देबइ तेमहर \nतािड़  देबै। जेना-जेना अह/gध6ध कहब तेना-तेना करैले तैयार छी।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \nठीकेदार- “हमरो गाम गेना बहुत िद न भऽ गेल। अखन ऑिफ सक \nछु/gध26ीक काजो ने अिछ  । िक एक तँ बोर करैक सीमा जते अिछ  तइ \nपूरैमे एकबेर गामसँ घूिम  आएब। अहूँक काज नीक हएत आ अपनो \nकाज भऽ जाएत।” किह  ठीकेदार गाम चिल  गेल। \n  \nपनरह िद न बीत गेल। जेठ चलए लगल। रोहिण  न/g2।2/g2।। क आगमन \nभऽ गेल। संयोगो नीक रहल जे अगते िव हिर या हाल सेहो भऽ \nगेल। जिह ना भ/g2ह0 त  भगवानक िम लन होइत तिह ना बरीसलालक \nमनमे भेल। अपनो हाथ पािन  आिब  गेल, ऊपरसँ भगवानो देताह। \nपािन क धिन क बिन  जाएब। जिह ना िट कुली अपन प/gध6धिख  क होश \nकेने िब ना हवामे उिध आइत ओतए पहुँच ए लगल जतए ओकर प/gध6धिख   \nबेकाबू भऽ टुिट  जाइत। माि◌ टक चु/gध26ी वा गाछक घोड़नक/g2छध प/gध6धिख   \nहोइते मरैक िद न लिग चा जाइत, मुदा बूिझ  नै पबैत तिह ना \nबरीसलालोक/g2छध हुअए लगल।  \nरोहिण या हाल जिह ना धरतीक शि/g2ह0 त  मे नव उज/gध6। दैत तिह  ना \nबरीसलालोक मनमे आएल। पि/g2हई  यो आ दुनू बेटोक/g2छध शोर पाड़लक। \nतेल िव हीन ब/g2हछ चाक मुँह लाली धरैत अनरनेबा जक/gध6ध हिर  अरसँ लाल \nहोइत जाइत देखलक। तिह ना पि/g2हई  योक ओ िद न मन पड़लै जइ \nिद न हाथ पकिड़  िज नगीक भार उठौने रहए। मुदा, िक अए ने लोक \nभार उठाओत? एकटा नव श/g2ई2 द  -word- ताधिर  संग पूरैत जा धिर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n78  \nओकर मथन होइत। नै तँ कअए रहत। बड़ीटा दुिन य/gध6ध छै कतौ \nबौ/g26छ जाएत। प/g2हईीक नव /g26।प देिख   बेटाक/g2छध स/g2ईछ बोिध त करैत \nबरीसलाल बाजल- \n“बौआ, तोरा सभक/g2छध जिह  ना कोरा-क/gध6धखमे खेलेिल  यह तिह ना हँसी-\nखुशीसँ जीबैक ओिर यान सेहो कऽ देिल यह।” \nपित क बात सुिन  प/g2हईी सुशीलालक मन पहाड़क झरनासँ झड़ैत \nपिन क चमकैत रेत जक/gध6ध चमकए लगलिन  । बजलीह- \n“सोझे दी/g2।2ा देने नै हाएत। एक -एक िद न, एक-एक /g2।2णक काजक \nबात बुझा िद औ तखन हएत?” \n  \nअखन धिर  बरीसलाल कोट-कचहरी करैत बहुत िक छु सीख नेने \nछल। गाम-गामक खेती-पथारी, गाम-गामक माल-जाल पोसब, गाम-\nगाम फल-फलहरी, तीमन-तरकारीक खेती, माछ पोसब इ/g2ँछ यािद  सुिन  \nचुकल छल। जिह ना िम /gधँ6ल /gध0छ कूलक ब/g2हछ चा हाइ /gध0छ कूलमे /g262वेश नव -\nनव पोथी देिख  ललाए लगैत तिह ना बरीसलालक दुनू बेटाक \nिज /g2।धासा जगल। िज  /g2।धासा देिख   बरीसलाल बाजल- \n“बौआ, मािट मे धन िछ िड़ आएल छै, बीिछ िन हार चाही।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \n  \nअखन धिर  दुनू भ/gध6धइ आमक िट कुलासँ लऽ कऽ पाकल आम धिर  \nबीिछ  चुकल छल तँए बीछैक बात सुिन  जेठका बेटा महावीर \nपुछलक- \n“केना िब छबै बाबू?” \nबरीसलाल बेटाक /g262/gधंं सुिन   खुिश या गेल। आजुक बेटा जक/gध6ध नै जे \nनोकिर यो करैत आ नोकरो रखैत। जखन अपने काज अिछ  तखन \nअपनासँ जे समए बचत सहए ने दोसर क/g2छध देब। बाजल - \n“बौआ, अखन तँ◌ू सभ भारी काज करै जेकर नै भेलहह/g2छध। ओना \nकनी-कनी कऽ हेि/g2ँँ ड  ल मारब सीख हलेबह तँ दमकलो चलाएल \nभइये जेतह। मुदा जँ दस क/gध2हामे सालो भिर   तरकारीक खेती \nकरबह तँ ओते कोन परदेिश या कमाएत। हँ समए बदलने लोक \nरंग-िब रंगक वृित यो बदिल  लेलकह/g2छध। ज इसँ िक छु अनाप-सनाप सेहो \nभऽ रहल छै। मुदा बुिध क संग पूँजी आ पूँजीक संग बुिध  नै चलत \nतँ अनेरे दब-उनाड़ होइत रहत।” \n  \nजेठक पूिण/gध6ंमा िद  न बोिर◌ ंग लोड भेल। लोड होइसँ तीन िद न पिह ने \nअपन ऊषा मशीन आिब  गेल रहै। बोिर◌ ं लोड कऽ ठीकेदार-मजदूर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n80  \nिम िल  माछक भोज खा, सोलह घंटा पािन  चला काज स/g2ईछप/gधँ2 \nकेलक।  \n  \nअखाढ़ चिढ़ ते मानसून उतिड़  गेल। पिह लुके िद न एहेन बरखा भेल \nजे खेत-पथारमे पािन  लिग  गेल। नीचला खेती बुड़ैक ल/g2।2ण धऽ \nलेलक। तेसरे िद न बािढ़  चल आएल। पोखिर -झाखिड़, चर-च/gध6छचर \nभिर  गेल। पािन पर पािन  आ बािढ़ पर बािढ़  कते बेर आिब  गेल। \nदहार भऽ गेल। एहेन दहार भेल जे नवान पाविन यो लोक िब सिर  \nगेल। मुदा काित क अबैत-अबैत र/g2ई2 बी-राय छीटब शु/g26। भेल। \nगहुमक खोती नै भऽ सकल। अ/gधँ2मे गहुमक खेती सभसँ महग \nखेती होइत। मुदा धान नै भेने िक सानक ि/gध0छ थ  ित  िब गिड़  गेल। एक \nतँ आ◌ेिह ना बरीसलालक ि/gध0छ थ  ित  दू सालक दौड़-बरहामे िव गिड़  गेल \nतइपर दही आरो िब गािड़  देलक। सालो भिर  बोिर◌ ंग-दमकल बैसल \nरिह  गेल। \n  \nतरकारी खेतीक ओहन दशा बिन  गेल जे बजार नै। क/g2हछ चा सौदा, \nन/gध0ध ट  होएत।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \nदेखैत-देखैत सतासीक बािढ़  आ अ/gध2हासीक भूमकम आिब   गेल। जर-\nजर बसीसलाल फड़-फड़ करैत फड़फड़ा गेल। तही बीच ब/gधहधकक \nप/g2।2सँ जमीनक िन  लामीक नोिट श भेटलै। \nित लकोरक त/gजचटआ  \n  \nजिह ना नमहर दोकानमे /g262वेश किर  ते जीवनोपयोगी व/gध0छ तु देिख  मन \nउिब आए लगैत जे ईहो कीन लेब, आ◌ेहो कीन लेब। मुदा पाइयो आ \nिव चारो तँ ओतै रहैए जतए पिह नेसँ िव चार भेल अबैए। इ/g2हछ छा \nरिह तो िक सुनलाल डेरामे डाइिनंग टेबुल नै लगा ओसारेपर अपनो \nदुनू परानी आ अित िथ यो-अ/g2ईध यागतक/g2छध खुअबैत। कम दरमाहा \nसाधारण िज नगी। शहरमे रिह तो गामक चािल -ढािल  बेसी, कारणो \n/gध0छ प/gध0ध ट  जे शहरी बनैले शहरी िज नगी बनबए पड़ैत। जे ओिह ना नै \nपाइक हाथे बनैत। पाइयक काज मुँहसँ थोड़े होइ छै। भलिहं \nमुँहक आगू पाइक मोल जेहेन होइ। खा/gध0छ ता कचौड़ी मुँहमे लाड़ैत-\nचाड़ैत गर लगबैत देवका/g2ँँ त  बजलाह- \n“आह, बुझलह िक ने िक सुनलाल िक छु होउ, दुिन य/gध6ध सात बेर \nिक अए ने उनटै-पुनटै मुदा अपना ऐठाम गामक जे ित लका◌ेरक \nत/g26।आ अिछ  , ओकर तुलना कतए हएत?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n82  \nदेवका/g2ँँ त  भाइक बात सुिन  िक सुनलालक मनमे किन यो िह लकोर नै \nउठलै। िक एक तँ मनमे यएह नाच होइत रहै जे डेरामे गौआँ एलाह/g2छध \nतँए ई नै अजस हुअए जे खेनाइयोमे ठिक  लेलक। नीक िक  दब \nभिर  पेट कहुना खािथ । जँ से नै हेतिन  तँ दसठाम बजताह जे \nखाइयो ले भिर  पेट नै देलक। तही बीच मनमे उठलै जे पूिछ -पूिछ  \nखुआएब नीक। जे कम-सँ-कम पिह लबेर तँ कहता जे हँ इ/g2हछ छापूण/gध6ं \nखेलॱ आब कने अराम करैक ओिर यान करह आ तोहूँ सभ खा-\nपीअह, काज-उदम देखहक। दै/g2ँँ य दृि/gध0ध ट  ये देिख  िक सुनलाल बाजल- \n“भाय सहाएब, खेबा जोकर बनल छै की नै। कह/gध6ध खाइ िछ  ऐ \nचािर टा आरो नेने आबी?” \nपिह लुक ढकार ढेकड़ैत देवका/g2ँँ त उ/g2।छर देलक - \n“अँए हौ, तँ◌ू हमरा रा/g2।2स बूझै छह जे आगूमे ए/g2।छे व/gध0छ तु ढेिर या \nदेलह ह/g2छध आ तइपर सँ परसन लइले कहै छह ?” \n  \nजिह ना डािर मे लागल मचकीक पिह ल आस होइत तिह ना, \nिक सुनलालक मनमे आस जिग ते बाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \n“भाय सहाएब, किन ये-किन ये समान सभ परसै ले घरवालीक/g2छध कहने \nछिल ऐ। जेना-जेना भोजन करैत जेताह तेना-तेना परिस -परिस  दैत \nजेबिन ।” \nतहसाना जक/gध6ध तिह  आएल भोजन पािब  देवका/g2ँँ त  भाइक मन \nगदगदाएल। िक सुनलालक बात अंतो ने भेल छलै आिक  िब /g2हछ चेमे \nदेवका/g2ँँ त  बािज  उठलाह- \n“अँए हौ िक सुनलाल, तँ◌ू अनिठ या बूझै छह। अपन घर छी जे \nखगत आिक  बेसी खाइक मन हएत ओ म/gध6छिग   कऽ लेब। तइले \nतोरा मनमे िक अए होइ छह जे भुखले उिठ  जाएब। हम ओहन \nलोक नै ने छी जे खाइओ लेब आ दुिस यो देब।” \nतखने िक सुनलालक/g2छध प/g2हईी- िसंहे/g2।ँरी हाथक इशारासँ शोर पािड़   \nकहलिख न- \n“ित लकोरक त/g26।आ दऽ भैया की कहलिख  न?” \n“िक अए?” िक सुनलाल पुछलक। \n“ित लकोरक साग आ चटनी तँ खाइ छी, बनबैयोक लूिर  अिछ  मुदा \nत/g26।आ नै खेने छी। ” \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n84  \nओना िसंहे/g2।ँरी देवका/g2ँँ तसँ अढ़ भऽ कहैत मुदा बोलीमे एहेन ट/gध6धस \nदेने जे देवका/g2ँँ तो बुझिथ न। साग आ चटनी सुिन ते मनमे उठलिन  \nजे साग तँ क/g2।छे िद  न खेने छी। तहूमे जखन पेशाबक गड़बड़ी रहए \nतँ प/g2ँ। य मे यएह चलैए। मुदा चटनी तँ नै खेने छी। लाज-संकोच \nतँ ओकरा ने होइ छै जेकरा बूिझ  पड़ै छै जे भारी छी। मुदा हम \nकोन भारी छी जँ भारी रिह तॱ तँ बुझले रहैत। नै बूझल अिछ  तँ \nबूिझ  लेब कोन अधला हएत। जँ किह यो खाइयेक मन हएत, \nबुझलेहे ने काज देत। अचार मुँहमे लैत मुँहक कर समेिट  कऽ \nघोटैत बजलाह- \n“िक सुन, ई की कोनो गाम-घर छी जे किन य/gध6ध ए/g2।छे संकोच करै \nछिथ । एतै आबह कने एकटा बातो बुझैक अिछ ।” \nदेवका/g2ँँ त क बात सुिन  िक सुनलाल तँ ससिर  कऽ लगमे आिब  गेल। \nमुदा िसंहे/g2।ँरी -प/g2हईी- िक छु आगू बिढ़ , िक छु पाछू िद स आिब  कऽ \nठाढ़ भऽ गेलीह। जिह ना कोनो ब/g2हछ चोसँ कोनो गप बुझए बेरमे रंग-\nरंगक /g262/gधंं , पूरक /g262/gधंं पूिछ संतु/gध0ध ट  होइत अिछ । तिह ना देवका/g2ँँ तोक \nमनमे होि/g2ँँ ह   जे कोनो बात  बूझैले सोझा-सोझी नीक होइ छै \nलजकोटर तँ बहुत बात छोिड़ ये दैत अिछ  आ बहुत िब सिर यो जाइत \nअिछ । दोखाह तँ दुनू भेल। अपनाक/g2छध िन  /g2हछ चा उतिर  िसंहे/g2।ँरीक/g2छध \nऊपर चढ़बैत देवका/g2ँँ त  कहलिख न-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \n“किन य/gध6ध आइ ने िक  सुनलाल दू-पाइ कमाएल ह/g2छध तँ फुलप/gधह0टो पिह  रने \nदेखै िछ ऐ, मुदा जखन गाममे छल तखन तँ वएह एकटा चिर ह/g2ँछथी \nगामछा छै। ड/gध6धड़मे लपेटने रहै छल। गप-स/g2ई0 प  करैमे कोनो-लाज-\nधाक नै हेबाक चाही। हम जे बुझै िछ ऐ से अहूँ पूछू आ जे नै \nबुझै िछ ऐ से हमहूँ िक अए ने पूछब। तइले लाज-संकोचक कोन \nकाज छै।” \nिक सुनलाल- “भाय सहाएब, कहैले तँ गाममे नै छी मुदा गामे जक/gध6ध \nएतौ छी। ने ओते कमाइ होइए जे होटल घुमब, /g2ह6 वेलरी घुमब। \nबस डेरासँ कारखाना आ कारखानासँ डेरा अबै-जाइ छी। अठबारे \n-छु/gध26ी िद  न- कनी-मनी घूिम  लइ छी सेहो पएरे।” \nपित क बात सुिन  िसंहे/g2।ँरी पाछूसँ ससिर   कनी आगू बिढ़  ित रिछ या \nकऽ ठाढ़ भऽ बजलीह- \n“िक  कहलिख न?” \nदेवका/g2ँँ त - “कहलॱ यएह जे ित लकोरक चटनी केना बनबै िछ ऐ?” \nदेवका/g2ँँ तक /g262/gधंं सुिन   िसंहे/g2।ँरी बजलीह - \n“भैया, िह नका िक  कोनो नै बूझल हेतिन ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n86  \nदेवका/g2ँँ त - “किन य/gध6ध, कोनो िक  हमरा जँचैक अिछ , धरमागती कहै \nछी, नै बूझल अिछ ।” \nतइ बीच सामंज/gध0छ य  करैत ि◌ कसुनलाल बाजल- \n“भाय सहाएब, ओना हम त/g26।ओ खेने छी, सागो खेने छी आ \nचटिन यो खेने छी। धीया-पुतामे पाकल ित लकोरक फड़ सेहो खेने \nछी। जाबे माए जीबैत रहए ताबे आन िद न तँ निह ये मुदा जुरशीतल \nपाबिन मे ित लकोरक त/g26।आ अव/gध0छ से तड़ए। बड़ खच/gध6।क चीज छी। \nओते खच/gध6ं कऽ खाएब असान थोड़े छै। ” \nपित क सह पिब ते िस◌ ंहे/g2।ँरी बजलीह - \n“भैया, हमर माए-बाप बड़ गरीब छलाह। भिर  पेट अ/gधँ2ो नै भेटैत \nछलिन  तखन जे त/g26।आ -बगह/g26।आक सेह/g2ँँ ते किर तिथ  से पार \nलिग तिन ।” \nिस◌ ंहे/g2।ँरीक बात सुिन   मुड़ी डोलबैत देवका/g2ँँ त  बजलाह- \n“हँ, से तँ ठीके। हमहूँ की कोनो बेसी खेने छी। जिह या किह यो \nघरदेखीमे कतौ जाइ छी तखन खाइ छी। सेहो आब उठाबे भेल \nजाइए। आब तँ सहजिह  लोक तेहेन िच किन या भऽ गेल जे \nअ/g2ईँ लुऐक प/gध6धचटा पूरा लइए। नवका तूर तँ खाइक कोन गप जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \nबुझबो ने करैत हेतइ। पात-पुत किह थोड़े खाएत। अ/g2हछ छा छोड़ू ऐ \nसभक/g2छध, असल बात तँ छुटले अिछ ।” \nिव चारक सामंज/gध0छ य  पािब  िस◌ ंहे/g2।ँरीक उ/g2ँछ साह जगलिन , बाजलीह - \n“भैया, साग तँ बुझले हेतिन  जिह ना कदीमा पात, अिड़ कंचन पातक/g2छध \nक/g2।छासँ कािट   भुजल जाइ छै तिह ना ित लकोरो पातक होइ छै।” \nहूँहकारी भरैत िस◌ ंहे/g2।ँरीक बातक/g2छध मािन   देवका/g2ँँ त  बजलाह- \n“हँ-हँ, ित लकोरक साग तँ के/g2।छा िद  न खेने छी। मुदा चटनी नै।” \nजिह ना नव काज केने, नव जगहपर पहुँचने वा नव लोकसँ दो/gध0छ ती \nभेने मनमे खुशी होइत तिह ना दस बख/gध6ं पिह  लुका खेलहाक चरचा \nकरैमे िस◌ ंहे/g2।ँरीक/g2छध सेहो मनमे खुशी उपकलिन  । मु/gध0छ कुराइत बजलीह- \n“भैया, अिड़ कंचन पातक/g2छध कदीमा पात वा आन पातक तरमे दऽ \nपतौड़ा बना आिग मे पकौल जाइ छै, तिह ना ित लकोरो पातक/g2छध पकौल \nजाइ छै। जखन उपरका पात झड़िक  जाइ छै तखन बूिझ  जाइऔ \nजे ित लकोरोक पात सीझ गेल हएत। ओकरा चुि/gधधछ  सँ िन कािल  चाहे \nपािन क वत/gध6ंनमे दऽ िद  औ नै तँ कनीकाल सराइले छोिड़  िद औ। \nजखन सरा जाएत तखन ओकरा पतौड़ासँ िन कािल  िस लौटपर \nथकुिच  कऽ पीिस  िल अ। बहुत मस/g2ईँ लाक काजो नै पड़ै छै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n88  \nचसगरसँ नून िम रचाइ दऽ िद औ। बस भऽ गेल। ओना लोक \nभातोमे खाइए मुदा रोटीक तँ बुिझ औ जे जिह ना भातक दािल  \nतिह ना रोटीक ित लकोरक चटनी छी।” \nिस◌ ंहे/g2।ँरीक बात सुिन   तेसर ढकार ढेकरैत देवका/g2ँँ त  लोटा उठा पािन  \nपीिब  बजलाह- \n“िक सुनलाल, बहुत खेिल अह समानक आगू खेिन हार थोड़े ठठत। \nबड़ ओिर यान केने छेलह।” \nजिह ना नीक िव /gध2छाथी बोड/gध6ं वा युिन  विस/gध6ंटीमे टॉप केलोपर झुड़झुड़ाइत \nजे दुइयो /g262ित  शत न/g2ईछ बर आरो रहैत तँ अ/gध0छ सी /g262ित  शत पूिर  जइतए। \nतिह ना िक सुनलाल कहलकिन - \n“भाय सहाएब, किन ओ आर खाइऔ।” \nआ/gधईंह सुिन   देवका/g2ँँ त  बजलाह- \n“हम िक  कोनो रा/g2।2स छी जे कतबो खाएब तँ पेटे ने भरत। \nमनुखक जे भोजन िछ ऐ से तँ खेबे केलॱ। तो नै अंदाज केलहक \nजे लोक कते खाइए। पेटेक कोन बात जे मनो भिर  गेल। अ/g2हछ छा \nएकटा बात कहह जे अपन गौआँ के सभ ऐठाम, ब/g2ईछ ब इमे रहै \nछिथ ?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \nदेका/g2ँँ तक /g262/gधंं सुिन   िक सुनलाल मने-मन सोचए लगल ब/g2ईछ ब इ सनक \nशहरमे के कतए रहैए ई भ/gध6धज तँ मा/g2।। दुइये गोटोक/g2छध रहै छै। \nपिह ल जे काज नै करैए, दोसर जे कोनो क/g2ईछ पनीक एज/gधह0सी करैए। \nबाकीक/g2छध कोन ज/g26।रत छै। अठबारे छु/gध26ी होइए तइमे िक   सभ \nकरब। कपड़ा-ल/g2।छा खॴचब आिक    सप् ताह भिर क अधखड़ुआ नीन \nपुराएब, आिक  दुनू परानी िम िल  कोनो नव जगह देिख  लेब, आिक  \nभ/g2छधट -घ/gध6धट करब। तखन तँ ओहुना िक  यो-ने-िक यो दश/gध6ंनीय जगहपर \nभ/g2छधट -घ/gध6धट भइये जाइ छिथ  । गाम-घरक हालो-चाल बूिझ  लइ छी आ \nसंग िम िल  चाहो-पान कऽ लइ छी। अपन मजबूरीक/g2छध िछ  पबैत \nिक सुनलाल बाजल- \n“भाय सहाएब, अहूँक जेठजन तँ पिर वारे लऽ कऽ रहै छिथ , \nहुनकासँ सभ भ/gध6धज लिग   जाएत। तखन हम ए/g2।छे ज/g26।र कहब जे \nजइ करखानामे काज करै छी  तइमे तीन गोटे छी। कहैले तँ उठे \nकाज अिछ  मुदा सभ िद न काजो लगैए आ एकेठाम सात िद नक \nपगारो भेटैए। तइमे रिव  िद नक सेहो भेटैए।” \nदेवका/g2ँँ त - “अझुका तँ छु/gध26ी िल  अए पड़ल हेतह?” \n“िक अए छु/gध26ी िल  अए पड़त। कोनो िक  ओकर दरमाहाबला नोकरी \nकरै िछ ऐ। अझुका बदला रिव  िद न काज कऽ देबै। कोनो की \n/gध0छ कूल-आँिफ स छी जे सोलह/gधँ2ी ब/gधँ2 होइए। करखाना िछ  ऐ ने। सभ \nिद न चिल ते रहै छै।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n90  \n“पिर वार िक अए गामसँ लऽ अनलहक ऐठामसँ कमे खच/gध6ंमे गामक \nपिर वार चलैए?” \n“भाय सहाएब, अहूँ अनठा कऽ बजै छी। गाम-घरक लोकक \nिक रदानी नै देखै छी जे ताड़ी-दा/g26। पीब -पीब िक  सभ िक रदानी \nकरैए। अपन इ/g2ह6 ज त अपने सोझामे नीको होइ छै आ लोक \nबचाइयो सकैए। तखन देिख यौ ज मनमे तँ अिछ ये जे जखने गाममे \nरहै जोकर, कोनो काज ठाढ़ करै जोकर पूजी भऽ जाएत चिल  \nजाएब।” \n“कते महीना बचै छह?” \n“एते िद न तँ बूझू जे कहुना कऽ गुजल केलॱ मुदा आब छह \nमाससँ गोटे महीना हजार /g26।पैया आ गोटे पनरहो सौ बिच   जाइए।” \n“ब/gधहधकमे जमा करैत जाइ छह िक  ने?” \n“बैक जाएब से छु/gध26ी होइए। एज/gधह0ट -फेज/gधह0ट तँ ढेरी अबैए मुदा \nओकरा सबहक भ/gध6धजमे नै पड़ए -चाहै छी।” \n“कमो पूजीसँ तँ गाममे काज चलै छै। िब नु पूिज योक चलै छै।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \n“हँ से तँ चलै छै। जेकरा अपन कारोबार नै छै ओ दोसराक \nकाज करैए। मुदा देखते िछ ऐ जे कते बोिन  दइ छै। तहूमे आब \nकहुना-कहुना दुनू परानीमे आठ हजार महीना उठबै छी, ऐठाम महगी \nअिछ  तँए कम बचैए। मुदा गाममे तँ कमसँ कम ओते कमाइ हुअए \nजे जहुना गुजर कटै छी तहुना पूरा सकी।” \n“अपन िक  अ/g2ँँ दाज छह जे कते िद नमे पूरा लेबह?” \n“जँ भगवान िन केना रखलिन  तँ डेढ़-दू साल मे ज/g26।र पूिर   जाएत। \nअह/gध6ध भाय -सहाएब सबहक दोसरे िद न-दुिन य/gध6ध छि/g2ँँ ह  ।” \nभाय सहाएबक नाओं सुिन ते जिह ना भरल पेटक गरमी होइ छै \nतिह ना देवका/g2ँँ तक/g2छध फूिक   देलकिन । मुदा अपनाक/g2छध स/g2ईछ हारैत बजलाह- \n“सुथनी भाय-सहाएब। मन भेल जे कनी बमै देखी, दरभंगामे \nिट कट कटेलॱ चिल  एलॱ। तोहर नाओं-ठेकान लऽ लेने रिह हह। \nतँए तोरा डेरापर चिल  एलॱ। भाइये िछ आह तँ िक  ओइसँ सतरह-\nबर नीक तँ◌ू छह। कम-सँ-कम समाज बूिझ  तँ सुआगत केलह।” \nअपन /g262शंसा◌ा सुिन   िक सुनलाल िव /gछ2हल भऽ गेल। बाजल -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n92  \n“भाय सहाएब, ओते तँ कमाइये ने अिछ जे  अइल-फइलसँ खच/gध6ं \nकरब मुदा समाजक जँ िक यो डेरापर औताह तँ अनका जक/gध6ध मुँह \nनै घुमा लेब।” \nिक सुनलालक सह पबैत देवका/g2ँँ त  बजलाह- \n“िक सुनलाल पिर वारे सभ कोकिण  गेल तँ समाज केहेन हएत। \nमुदा तँए सोलहो आना पिर वार कोकिण ये गेल सेहो बात नइए। जाबे \nधरतीपर धरम नै छै ताबे चलै केना-ए ।” \nिक सुनलाल- “भाय सहाएबक भ/g2छधट करबिन   की नै?” \n“मन तँ एको पाइ नै अिछ  मुदा जखन ऐठाम आिब  गेलॱ तखन \nनिह यो भ/g2छधट करब उिच  त निह ये हएत। तोरा तँ हुनकर मोबाइल \nन/g2ईछ ब र बूझल हेतह िक ने?” \n“हँ से तँ िल खल अिछ । मुदा मोबाइल अपना कह/gध6ध अिछ  ?” \n“बुथपर सँ तोहॴ किह  दहुन जे देवका/g2ँँ त  गामसँ ऐला अिछ । जँ \nगप करए चाहता तँ अपने कहथुन नै तँ जानकारी तँ भेिट ये \nजेतिन ।” \nभायपर िब गड़ल देिख  िस◌ ंहे/g2।ँरी देवका/g2ँँ तक/g2छध पुछलकिन  -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \n“भैया, एना िख िस आएल िक अए छिथ न?” \nदेवका/g2ँँ त - “किन य/gध6ध, की कहब कहैले तँ पाइ-कौड़ीबला कहबै \nछिथ । तिह ना घरक घरोवाली छिथ न। अपना तँ कनी-मनी कुल-\nखनदानक लाजो होइ छि/g2ँँ ह   मुदा घरवाली जे छिथ न से तँ भगवाने \nदेल छिथ न। ” \nिस◌ ंहे/g2।ँरी- “जखन अपने नीक छिथ  तखन हुनका घरवालीसँ कोन \nमतलब छि/g2ँँ ह  ?” \nदेवका/g2ँँ त - “मतलब पुछै छी। की कहब, बिज तो लाज होइए जे \nएके पिर वारक छी तखन एना िक अए बजै छी। मुदा निह यो बाजब \nसेहो तँ गलित ये हएत। अपने जे भाय सहाएब छिथ  से मरदे-ने-\nमौिग ये, बिल गोबना छिथ । जह/gध6ध िक  छु बाजए लगताह आ प/g2हईीक \nआँिख पर नजिर  पड़तिन  आिक  बोिल ये बदिल  जाइ छि/g2ँँ ह  ।” \n  \n~ \nफ/gआचआसी  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n94  \nकाि/gधधछ   बारह बजे बलदेवक/g2छध फ/gध6धसी हएत , रेिड यो-अखबार कान-कान \nजना देलक अिछ । जिह ना बलदेव बुझैत तिह ना जहलक \nउ/g2।छरािध  कािर यो बुझैत अिछ । जिह ना बलदेवक पिर वार बुझैत अिछ  \nतिह ना सर-समाज, दोस-मिह म सेहो बुझैत अिछ । सबहक मन बारह \nबजेपर अॅटकल। वएह बारह बजे िद न वा राित  अपन /g262खर /g26।पमे \nिद शा िद स मैदानक र/gध0छ ता धड़ैत अिछ ।  \n  \nजहलक एक नंबर सेल घर। जे घर ओइ अपराधीक/g2छध ओइ बीच \nभेटैत अिछ  जखन /g2ँँ यायालयसँ फ/gध6धसीक ित  िथ  ि◌ नध/gध6।िर  त होइत \nअिछ । सेलक बुनाबिट यो, आन सेलो आ वाड/gधह6सँ िभ  /gधँ2 बनल अिछ  । \nओना सेलक बुनाबिट  िव िच /g2।। अिछ   मुदा आनसँ अलग तँ अिछ ये। \nकोठरीनुमा घर, कोठिर येक आँट-पेट सेहो अिछ । एक कोठरी ओहन \nहोइत जे नमहर घरमे बनैत आ एक कोठरी ओहन होइत जे घरे \nकहबैत अिछ । एक नंबर सेलो तिह ना बनल अिछ । िच मनीक एक \nन/g2ईछ बर /g2छ2ट , /g2ह0 यूल-ल/g2ह0 खीसरायक बीचक पथराएल बालु, दू-एक \nिस मटीक जोड़सँ देबाल बनल अिछ । सात ए/gध0छ /g2ह0 वाइर फुटक घर, \nजे घरक कोठरीओसँ हीने अिछ । पौने दू फुट आगूक दरब/g2ह6 जा, \nिख ड़की दरब/g2ह6 जा नै, जे भीतर-बाहर अबैत-जाइत अिछ । लोहाक \nबनल केबाड़ लगल अिछ । शेष कोनो देवालमे ने िख ड़की-खोिल या \nअिछ  आ ने पूब-पिछ म िद शा देखबैक कोनो दोसर साधन अिछ ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \nएक तँ ओहुना जइठाम सभ िक छु -िद शा-वोधक- रहैत अिछ  तहूठाम \nिद शा/g2ँँ स  लिग  जाइ छै। आ पूबक/g2छध पिछ  म, पिछ मक/g2छध पूब कहए लगै \nछै। िज नगीक पूण/gध6ं लीला बलदेवक/g2छध ओइ कोठरीनुमा घरमे पनरह \nिद नसँ होइत अिछ । ओना तइसँ पूव/gधह6 -१५ िद नसँ पिह ने- सेहो सात \nन/g2ईछ ब र सेलमे तीन सालसँ रहैत आिब  रहल अिछ । \n  \nओना एक नंबर सेलमे एलापर एतेक सुिव धा ज/g26।र भेट गेल छलै \nजे पिह नेसँ नीक भोजन, नीक ओढ़ना-िब छौना भेट  गेल छलैक। \nभलिह◌ ं घरमे नेिह ये िब जलीक तार आ ने बा◌ैल लागल मुदा दरब/g2ह6 जा \nसोझे एहन बा◌ैल लागल छलै जइसँ कोठिर योक भीतर इजोत पहुँचैत \nछल। मुदा कोठरीक बाहर /gध0छ पेशल िस पाहीक बेव/gध0छ था सेहो भऽ \nगेलै।  \nबारह बजे राित क घंटी टावरक मुरेड़ापर बाजल। राित -िद नक पाशा \nबदलैक समए भऽ गेल। जिह ना भूत-वत/gध6ंमान आ वत/gध6ंमान भिव  /gध0ध य मे \nबदलैत अिछ  सएह मुहूत/gध6ं अिछ  । राित -िद नक बाट पकड़त मुदा \nदूत-भूत एतेक /g262बल जे आरो बेसी उ/gधईं बनैत अिछ  । जिह ना राित क \nजनमल ब/g2हछ चा िद नेक होइत तिह ना बलदेवक राित  सेहो िद ने भऽ \nगेलै। राित -िद न भऽ गेलैक आिक  िन िन ये देवी िव /g2ँह न वािद नीक संग \nडरे पड़ा गेलिख न, से नै किह । ओछाइनपर पड़ल बलदेव उिठ  कऽ \nबैस कोठरीक चा/g26। देवाल िद  स तकलक। अ/g2ँँ हारमे सभ हराएल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n96  \nबूिझ  पड़ल, िक एक तँ बाहरक िब जलीक इजोत सेहो अ/g2ँँ हार च/gधंईिर   \nओिढ़  ओहन भऽ गेल जे अपनो भिर  नै देिख  पड़ैत। देह िद स \nतकलक। हाथ-हाथ नै सुझैत , बलदेव अजमा कऽ घरक मुँह लग \nससिर  कऽ पहुँचल। हाथ बढ़ा देखलक तँ बूिझ  पड़लै जे यएह \nघरक मुँह छी। घरक मुँह देिख  मनमे िब सवास जगलै जे ऐठामसँ \nअ/g2ँँ हार-इजोतक सभ िक छु देखब। िह या कऽ िब जली खू◌ॅटामे \nलटकल बौलपर नजिर  देलक। मिर याएल इजोत तइपर असं/g2हं यो \nम/g2हछ छ र-माछी जान गमबैले तैयार नािच  रहल अिछ । खू◌ॅटापर \nिग रगीटक झुंड। मुँह बािब  खाइले तैयार आसन लगौने अिछ । \nिन /g2हछ चामे ब/gधह0गक जेर कुदैत। तइ बीच म/g2हछ छ रक जेर  गीत गबैत \nफाटक टिप  भीतर पहुँचल। मुदा बलदेवक िध यान म/g2हछ छ रपर नै \nगेल। जिह ना शरीरमे अनेको रोग रहलापर बड़का रोग छोटकाक/g2छध \nचािप  रखैत तिह ना बलदेव बाहरक म/g2हछ छरक भोगक/g2छध दािब   देलक। \nकेना नै दाबैत, जइठाम िज नगीक खूनक कोनो महत नै तइठाम \nम/g2हछ छर क/g2।छे पीबे करत। मुदा तहूसँ बेसी बलदेवक मनमे जािग   गेल \nजे जखन बारह बजे अ/g2ँँ ते भऽ रहल छी तइ बीच जँ किन यो \nउपकार दोसरक भऽ जाइ छै तँ ओहो धम/gधहं छी िक   ने? बलदेवक \nमनमे पनपए लगलै। \nतखने पएर दािब  िस पाहीक झुंड सेलक चा/g26।कात च/gधं2र कटए \nलगल। अ/g2ँँ हारमे सभ हराएल। पएरक धमकसँ बलदेव बूिझ  गेल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 97  \nजिह ना गाए-मिह◌ ंस मनु/g2ह0 खक संग कु/g2।छो-िब लाइक चािल  अ/g2ँँ हारोमे \nपरेिख  लैत तिह ना बलदेवो परेिख लक। मुदा सभ चु/g2ई0प। बलदेवक \nमनमे उठलै, जब िक  बारह बजेमे फा◌ॅिस येपर चढ़ब तखन िक अए \nएते ओगरबािह क ज/g26।रित   छै। एक तँ ओिह ना बड़का छहर-देबालीक \nबीच जेल बनल छै, तइ बीच वाड/gध6ं-सेल बनल छै, तइ बीच एते \nओगरबािह क कोन ज/g26।रित   छै। मुदा लगले िव चार बदिल  गेलै। \nवाड/gध6ं सभक कैदी तँ अबैत -जाइत रहैए। सभ िद न दू-चािर  एबो \nकरैए आ िन कलबो करैए। मुदा हम तँ आब िन किल  नै पाएब। \nिन कलबे नै करब आ िक  िज निग ये अंत भऽ रहल अिछ । आँिख  \nउठा आगू तकलक तँ बूिझ  पड़लै जे साल-मिह नाक कोन गप जे \nमा/g2।। िक  छु घंटाक लेल छी। जइ िद न फ/gध6धसीक आदेश /g2ँँ यायालयसँ \nभेल ओही िद न िक अए ने फ/gध6धिस  यो भऽ गेल। अनेरे कोन सोग-\nस/g2ँँ ताप देखै-भोगैले पनरह िद न जीआ कऽ राखल गेल अिछ । मन \nशा/g2ँँ त केलक। शा/g2ँँ त  होइते, जिह ना पोखिर क अगम पािन क/g2छध पूब/gध6।-\nपछबा हवा डोलबैत रहैए तिह ना मन डोललै। डोिल ते उठलै, फ/gध6धसी \nिक अए हएत? /g262/gधंंपर नजिर   अॅटिक ते उठलै जे फ/gध6धसीपर सपूत -\nकपूत दुनू चढ़ैए। फेर उठलै जे तइ सपूत-कपूतमे हम की छी? \n  \nअ/g2ँँ ह र उठैसँ पिह ने जिह ना हवा खिस  पड़ैत अिछ , वायुमंडल शा/g2ँँ त  \nभऽ जाइत अिछ  तिह ना बलदेवक मन सेहो शा/g2ँँ त  भऽ गेलै। कोनो \nतरहक तरंग नै। मुदा लगले मनमे उठलै जे िज नगीक अंित म  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n98  \nसीमापर पहुँच  गेल छी। जिह ना गामक सीमा टिप ते दोसर गाम \nआिब  जाइत अिछ  तिह ना जीवनलोकसँ मृ/g2ँछ युलोक चिल  जाएब। मुदा \nएते तँ हेबे करत जे अखन ठेकानल िज नगी अिछ  पछाित  \nबेठेकानलमे पहुँिच  जाएब। फेर उठलै, जीवनलोक तँ खाली मृ/g2ँछ युक \nलोक नै छी। जीवनो तँ लोक छी। जिह ना कोनो जंगलसँ पड़ाएल \nजानवर दोसर जंगलक सीमापर पहुँचते चा/g26।कात नजिर   उठा कऽ \nदेखैत जे रहै जोकर अिछ  वा नै, तिह ना जीवन-मृ/g2ँछ युक सीमापर \nबलदेवक मन अॅटिक  गेलै। धरतीपर जिह ना एक-िद शासँ दोसर \nिद स बहैत धार रा/gध0छ ताक/g2छध बािध  त कऽ दैत तिह ना बलदेवक/g2छध जीवन \nधार बािध त कऽ देलक। आगू टपैक आशा नै देिख  बलदेव बामा-\nदिह ना िद शा पकड़ैत िव चार केलक। एक िद स पहाड़सँ िन कलैत \nधार धरती टपैत समु/gछ06मे िम  लैत तँ दोसर धरती टिप  समु/gछ06मे \nिम लैत। आगू तँ िक छु घंटा शेष अिछ  मुदा पाछू तँ सॱसे िज नगी \nपड़ल अिछ । िक  एक बेरक फ/gध6धसी फ/gध6धसी, छी आिक  फ/gध6धस चढ़ल \nिज नगीक फँसरी फ/gध6धसी छी। मन ठमिक   गेलै। मुदा लगले मनमे \nउठलै जे गुमसुम भऽ समए काटब नीक नै। क/g2।छेकाल पिह  ने बारह \nबजेक घंटी बजल। जिह ना धरतीपर आएल ब/g2हछ चा आ/gध0छ ते-आ/gध0छ ते \nसकताए लगैत तिह ना बलदेवक मन सेहो सकताए लगलै। मन \nपड़लै पनरह िद न पिह लुका फ/gध6धसीक सजए। मनमे खॱझ उठलै \nजखन फ/gध6धसीक आदेश भेल तखन फेर पनरह िद  न जहल िक अए \nभेल? कोन अपराधक फल भेटल। जॱ ओही िद न फ/gध6धसी भऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 99  \nजाइत तँ पनरह िद न जे सोग-स/g2ँँ ताप भेल से तँ नै होइताए। ततबे \nनै अपनो ऊपर अनेरे भार िक अए बढ़ौलक? फेर मनमे उठलै जे \nअनेरे ओझराइ छी। मन शा/g2ँँ त केलक। शा/g2ँँ त  होइते मनमे \nउपकलै, सपूत बिन  दुिन य/gध6ध छोड़ब आ िक   कपूत बिन । िक यो \nिह लसैत, पुलसैत दुिन य/gध6ध छोड़ैए आ िक  यो िव लखैत, डुमैत दुिन य/gध6ध \nछोड़ैए। मुदा जे िह लसैत-फुलसैत छोड़ैए ओ छोड़ैत कह/gध6ध अिछ  ? \nओ तँ जीवा/g2ँछ माक/g2छध एहेन चुहुिट   कऽ पकड़ैत अिछ  जे छोड़ौनॱ नै \nछुटैत अिछ । मुदा हम तँ से नै छी। फेर मन घुमलै। दुिन य/gध6ध \nबड़ीटा अिछ.., बड़ छोट अिछ ...।  \nबड़ीटा ओकरा लेल छै जे बरी पाबए चाहैए। मुदा बरी तँ भोजोक \nअंित म पराव नै, घरक म/g2ँह य  सेहो छी। तखन िक अए ओकरा िल अ \nचाहैए। फेर मन ठमिक  गेलै। अनेरे अछाहे कुकुड़ भूकब नीक \nनै। अपनो तँ संसार अिछ । जइमे अकास-पताल, चान-सूज/gध6ं, नदी-\nसरोवर सभ िक छु अिछ । तखन अपन छोिड़  दोसराक देखब \nअपनासँ दूर हएब हएत। अपन कम/gध6ं, अपन धम/gध6ंक मम/gध6ं बुझब उिच  त \nहएत। जाबे से बूिझ  दुिन य/gध6धक रंगमंचमे नै उतरब ताबे कौआ कान \nनेने जाइए, तइ पाछू दौगब हएत। अपन रंगमंच आ अपन अिभ नय \nलग अिब ते मन ठमिक  कऽ ठाढ़ भऽ गेलै। ठाढ़ होइते अनायास \nमनमे उठलै। अिभ नाइयो तँ देिख िन हारोक लेल आ संसारोक लेल \nरंग-िब रंगक, कतेक /gध0छ त रक होइत अिछ । मुदा कहल तँ अिभ नाइये \nजाइ छै। िक यो लीला रिच  अिभ नय करैत, तँ िक यो गुण-गुणाइत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n100  \nअिभ नय करैए। िक यो मूक भऽ करैत अिछ  तँ िक यो /g262ेमावेशमे \nकरैत अिछ । केना एकरा िब  लगाएब? एक िद स िच /g2।।-िव िच /g2।। बनल \nअिछ  तँ दोसर िद स कुिच /g2।। सेहो बनल अिछ  । ओझराइत मन \nझमान भऽ झमा उठलै। अनेरे ओझड़ेने समए ससिर  जाएत। गनल \nकुिट या नापल झोर जक/gध6ध समए बचल अिछ  , तेकरा जॱ ओझरौठेमे \nराखब सेहो नीक नै। बारह बजेक घंटी कतेखान पिह ने बािज  \nचुकल अिछ । हाथमे जॱ घड़ी रहैत तँ ठीक-ठीक समैयोक बोध \nहोइत, सेहो निह ये अिछ । जइ िद न जेलमे /g262वेश केलॱ तेही िद  न \nजहलक मुँहपर जमा कऽ लेलक। जइ िद न िन कलब तइ िद न \nदेत। मुदा िन कलब किह या? आइ तँ फ/gध6धिस  येपर लटिक  िज नगीक \nिव सज/gध6ंन करब तखन घड़ी केना लेब आ पिह  र कऽ समए बुझब? \nमुदा तँए िक  जइ गाममे मुग/gध6ँ नै रहै छै तइ गाममे भोर नै होइ छै? \nप/gध6धच -दस िम नट आगू-पाछू, अनुमान तँ कऽ सकै छी। मुदा काजक \nसंग जे समए चलैए ओकर अनुभव आ िब नु काजक अनुभवोमे तँ \nअ/g2ँँ त र होइते अिछ । काजक दौड़क अनुभव बेसी बिढ़ य/gध6ध होइत \nअिछ । िक एक तँ काजक संग समए सिट  चलैत अिछ । मुदा हमरा \nतँ सेहो ने अिछ । बस दू बेर खाइ छी, ढ/gधह0ग जक/gध6ध ओंघराएल पड़ल \nरहै छी। कखन जागल रहै छी आिक  सूतल रहै छी, से आनक \nकोन बात जे अपनो नै बूिझ  पबै छी। पछतेनॱ तँ िक छु ने भेटत। \nफेर मनमे उठलै- फ/gध6धसी िक  अए?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 101  \nिक छु समए गु/g2ईछ म  रहलाक पछाित  अनायास मनमे उठलै जॱ भि/g2ह0 त  -\nभावसँ समए कटने रिह तॱ तँ हँसी-खुशीसँ चिढ़ तॱ, से नै केलॱ तँ \nकुहिर -कलिप  चढ़ब। जिह ना शि/g2ह0 त  क /g26धोत /g2।धान छी तिह  ना ने \nभि/g2ह0 त  क /g26धोत /g2।हमो छी।  फेर मन ठमकलै। जॱ भि/g2ह0 त  क /g26धोत /g2।हम \nछी तँ हमहूँ तँ /g2।हिम  क िछ हे। जॱ से नै रिह तॱ तँ ए/g2।छे खेल केना \nकेलॱ। अचताइत-पचताइत मुँहसँ िन कललै। से तँ ज/g26।र केलॱ। \nएक पसीना प/g2ँछ थ र तोड़ैमे चुबैए, दोसर प/g2ँछ थ र बनबैमे चुबैए। हँ से \nतँ दुनूमे चुबैए। मुदा िक  दुनूक िम ठास ए/gधं2े रंग छै? से तँ नै छै। \nतखन /g2।हम -सेवा- केकरा कहबै? फेर बलदेवक मन ठमिक  नजिर  \nउठा-उठा चौक/gधँ2ा होइत चा/g26। िद  स तकए लगल। मुदा अ/g2ँँ हारमे \nिक छु देखबे ने करए। मनमे उठलै, अनेरे /g2।हमक पाछू बौआइ छी। \nगेल जमाना फेर नै लौटए। आब तँ िज नगीक अंित म खाड़ीपर चिल  \nएलॱ। ने /g2।हिम  क छी आ ने /g2।हमक िस  रजन कत/gध6।। अनेरे अनका \nपाछू बौआए रहल छी। सभक/g2छध अपन -अपन िज नगी छै। अपन-अपन \nजगह छै, जे समैयोक आ /g262कृतोक /g262भावसँ /g262भािव  त होइत रहै छै \nतँए अपन बात जेना लोक अपने बुझैत अिछ  तेना आन थोड़े \nबूझत। चा/g26। िद  ससँ घुमैत-िफ ड़ैत मन अपना लग बलदेवक/g2छध एलै। \nमनमे खॱझ उठलै। यएह मन छी जेकर िक रदानीसँ िक यो भगवान \nबिन  जाइए आ िक यो ह/g2ँछ यारा बिन  दुिन य/gध6धक सोझामे फ/gध6धसीपर लटिक   \nजाइए। मुदा कहबै केकरा आ सुनत के? मन ठमकलै। ह/g2ँछ यारा \nके? ह/g2ँछ या की? आ के पैदा करैए? जिह ना कम माछी-म/g2हछ छ र रहने \nखेबो काल आ सूतबो काल ओते परेशानी नै होइत जते अिध क  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n102  \nरहने होइत। बलदेवक मन फेर ओझरा गेलै। ओझरी छुिट ते \nअपनापर /g2ह2 लािन  हुअए लगलै। हमहूँ तँ दुिन य/gध6धक चुनल अपराधीमे \nछी। िज नगी भिर  अपनेमे बेहाल रहलॱ मुदा बेहाले केना रिह  गेलॱ, \nसे कह/gध6ध बूिझ   पेलॱ। जिह ना धरतीक/g2छध बेहाल भेने सृजन शि/g2ह0 त   किम  \nजाइ छै तिह ना ने हमरो भेल। मन उफिन  गेलै। िच िच आइत \nबाजल-  \n“हम अपराधी छी, अपराध केने छी। डकैतीक संग ह/g2ँछ या केने \nछी। अखने हमरा फ/gध6धसी हुअए ?”  \nिप तोक मा/gध0छ चय/gध6ं ओइ बेटासँ ओही िद  नसँ कमए लगै छै जइ िद न \nसुपा/g2।। कुपा/g2।। िद  स जाइत देखै छै। तिह ना बलदेवक कलपैत आ/g2ँछ मा \nमनसँ हिट  रहल छै। अनधुन मुँह पटिक  रहल छै। अपराधी छी, \nअपराध केलॱ। एक अपराध नै, अनेको, एक िद न नै िज नगीयो \nभिर । बहुत िव लिम  कऽ फ/gध6धसी भऽ रहल अिछ  । बहुत पिह निह  भऽ \nजाइक चाहै छल। मुदा भेल िक अए नै?  \nएकाएक मुँहमे पद/gध6। लगल हुमड़ैत मन पाछू िद स ससरलै। अंित म \nह/g2ँछ या आ डकैतीक फल फ/gध6धसी छी, मुदा आरो जे िज नगी भिर  \nकेलॱ, तेकर की  भेल?   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 103  \nम/g2ँह यमासक /gध0छ नान जिह ना आन मासक /gध0छ नानसँ अिध क सु/g2ँँ द र, \nअिध क शीतल होइत तिह ना िज नगीक अपराधक बीच बलदेवक मन \nअॅटिक  गेलै। एक िद स िज नगी दोसर िद स अपराध। शीतल भेल \nशा/g2ँँ त  मनमे उठलै, िक  हमर ज/g2ँँ म  अपरािध ये बनैक लेल भेल छल \nजे अपराधीक िज नगी िब  तेलॱ। मुदा बुिझ यो कह/gध6ध पेलॱ जे अपराध \nकरै छी, अपराधी बनै छी। ओझराइत मनक/g2छध सोझरबैत बलदेव \nिज नगीक एक-एक िद न आ एक-एक घटना मोन पाड़ए लगल। \nमुँहसँ िन कललै-  \n“अपन िज नगीक बात ज/g2।छे अपना मनमे अिछ   ओ/g2।छे थोड़े दोसराक/g2छध \nहेतइ। ि◌ सफ/gध6ं ह/g2ँछ ये-लूट टा तँ नै केने छी, माए-बिह िन क संबंध सेहो \nतोड़ने छी।”  \nमन कलिप  कऽ बजलै-  \n“एकबेर नै हजार बेर फ/gध6धसी हेबाक चाही। ” \nमन बेकल हुअए लगलै। केकरा ले केलॱ? ई बात मनमे उिठ ते \nिध यान पिर वार िद स बढ़लै। अंित म िद न प/g2हईी आ बेटाक दश/gध6ंन \nहएत? ओ सभ बेचैनीसँ भ/g2छधट करए ज/g26।र औत। मुदा िक   जिह ना \nपिर वारमे भ/g2छधट होइत छल तिह  ना हएत? से केना हएत? िस पाहीक \nघेरावंदीमे हम रहब आ ओ सभ हिट  कऽ कातमे ठाढ़ रहत। मन \nघुमलै। अनेरे िक अए िक यो भ/g2छधट करए औत ? कोन मुँह देखत आ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n104  \nकोन देखौत। तइसँ नीक जे भने हमहूँ हराएल छी आ ओहो सभ \nहराएले रहए। दुिन य/gध6धक सभ तँ नै ने िच  /g2ँँ ह तै-जनतै। जॱ समाजमे \nलोक ओंगरी देखौते तँ समाज छोिड़  दोसर समाजमे चिल  जाएत। \nजखने एक समाजसँ दोसर समाजमे जाइए तखने पिछ ला समाजक \nबा/g2ँँ ह  टूिट  जाइ छै। बा/g2ँँ ह क भीतर बनल समाज अपन िह तक बात \nसौचैए। मुदा समाज तँ समु/gछ06 छी, जइमे घॲघा-घॲघीसँ लऽ कऽ \nगोिह -गमार तक छै। बलदेवक मन ठमिक  गेल। \n  \nजिह ना ज/g2ँँ म -ज/g2ँँ मा/g2ँँ त रसँ वा कुरीित -कुसमए पािब  ब/gध6धसक छ/gध6धहमे \nजनमल लतामक गाछ सेहो समए पािब  कलिश  जाइत तिह ना \nबलदेवक मन कलशल। अबोध ब/g2हछ चाक हाथसँ िग रल अइना, माए-\nबापक दुख जक/gध6ध नै मुदा तैयो टुकड़ी बीिछ  -बीिछ  जोड़ैक कोिश श \nकरैत अिछ  तिह ना बलदेवक कलशल मनमे उपकलै। तीन बख/gध6ं \nजहल एला भऽ गेल। राता-राती घरसँ पकड़ा ब/g2ँँ दूकक हाथे जहल \nआएल रही। नव-नव लोक, नव-नव जगहसँ भ/g2छधट भेल। जिह  ना \nदेशक िम िथ ल/gध6छचलोक वासी दुिन य/gध6धक कोण -कोणक बीच बिस  अपन \nपूब/gध6ं पिर  वारक /gध0छ म रण करै छिथ  तिह ना बलदेवक मनमे पिर वार सेहो \nआएल। मुदा लगले जहलक पिर वार अगुआ गेलै। एक-फाटक टिप  \nदोसरमे घेराएल रही। तलाशीक संग सभ िक छु घेरा गेल। बाहरसँ \nआओत नै अपने घेराइये गेलॱ। मुदा तैयो नव-नव चेहरासँ भ/g2छधट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 105  \nभेल। भीतर अिब ते -वाड/gध6ंमे- घू/gध0छ सा-मु/gधं2ाक सलामी भेल। जिह  ना \nअखड़ाहापर उतरैत खलीफाक/g2छध पािन   उतरए लगैत तिह ना उतरल। \nिज नगीक पिह ल बेर जहल देखलॱ। /gध0छ वागतक बाद मेट लग \nपहुँचाओल गेलॱ। अखड़ाहा बदलने खलीफाक पािन यो बदिल  जाइ \nछै। मुदा.....। मेटक रिज /gध0ध ट रमे नाओं चिढ़ ते ढेर हुकुम एक संग \nउठल। झाड़ू लगबैक /gधँ6यूटी, पैखानामे पािन  पहुँचाबैक /gधँ6यूटी \nइ/g2ँछ यािद -इ/g2ँछ यािद । काजक भारसँ मन दबाइत जा रहल छल आ िक  \nमसलनपर पसरल मेटक हुकुम भेल-  \n“ए/g2ईछ ह र आ, पिह ने ज/gध6धत तखन दोसर काज हेतइ। ” \nअव/gधईंहमे फँसल मन ह/g2ईँलुक भेल। मनमे खुशी उप कल जे किन यो-\nकिन यो कान ऐंठैत तँ काने उखिड़  जइतए। जान बचल तँ लाख \nउपाइ। एक करोट घूमैत मेटक मैनजन बाजल-  \n“पिह ल िद न िछ औ, आइ तोरा खेनाइ नै भेटतौ।” \nजिह ना मुद/gध6।पर अ/gध0छ सी मनसँ न/g2ई2 बे मन जारिन  चिढ़  जाइए तिह ना \nचिढ़  गेल। असिब सो नै कऽ सकलॱ। मुदा तैयो सबुर भेल जे नै \nखाइले देत, सुतैक तँ जगह भेट गेल िक  ने। तइ बीच मैनजनक \nहुकुम भेल-  \n“कोन केसमे एलेह/g2छध?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255 क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १०८ म अंक  १५ ज ून २०१ २ ( वष/glyph110 ५ मास  ५४ अंक १० ८)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n106  \nकेसक नाओं सूिन  मन दलदल भऽ गेल। जिह ना सोग-पीड़ामे नोर \nबहा केकरो सा/g2ँँ /g2ँछ व ना दैत काल होइत, तिह ना। जहलसँ िन कलैक \nआशाक अँकुर बलदेवक/g2छध जगलै। हलिस   कऽ बाजल-  \n“सरकार, डकैती आ खून संगे छै।” \nडकैतीक संग खून सूिन  मेटक मन ठमकल। अिध क िद नक संगी \nहएत। तँए दोसित ये करब नीक। पड़ले-पड़ल हुकुम चलौलक-  \n“नवका कैदीक/g2छध खइयो आ सूतैयो ले िद  हक।” \n  \nजिह ना िज नगीक सुख, खाएब-सूतबमे अबै छै तिह न","size_mb":1.74,"has_text":true},"Videha 109.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 109.pdf","name":"Videha 109.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १०९ म अंक  ०१ जुलाइ २०१२ (वष/g36ू ५ मास  ५५ अंक \n१०९)\n   \n  \n िव  दे  ह िवदेह Videha \n/bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha  http://www.videha.co.in   िवदेह /gय6यथम मैिथली पाि/gयडयक \nई पि/gयडडका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  नव \nअंक देखबाक लेल पृ/g417 सभक/gय4ग िर/gय60ेश कए देखू।  Always \nrefresh the pages for viewing new issue of \nVIDEHA.  Read in your own script \nRoman(Eng)Gujarati\n Bangla  Oriya  Gurmukhi Telugu  \nTamil Kannada  Malayalam  Hindi \n ऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n2 \n२. गषः3धभ  \n  \n२.१.\nजगदीश हgअ6असाद महgअ8ं ड ल-लघुकथा-परदेशी बेटी  \n   \n२.२.१.\n सुजीत कुमार झा-लघुकथा-िनषःभउझा िक देखाबा  \n  \n२.३.\n दुगषः365नषःध88 द मषःध83 ड ल-लघुकथा-कुकम/g365 \n  \n२.४.\n आशीष अनिचषःध88हार -आधुिनकताक \nसमषः30भया  ( आलोचना )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n२.५.\n कािमनी कामायनी-महानगरमे सुनीता \n  \n२.६.\n नारायण झा- रहुआ संषः39उाममे गृषः303मकालीन शैिषःध5धक \nिशिवर सह टैगोर पुरषः30भकारसँ सषःध9भमािनत षःध5झी जगदीश षःध6धसाद मषःध83डलक  \nसषःध9भमान स मारोह- २०१२  \n  \n२.७.\n दुग/g365न/gधभभ द म/gधभ3 ड ल-समीषःध5धा - जीवन-संघषषः36उ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n4 \n२.८.१.\n डॉ. कैलाश कुमार िम षःध5झ- लघुकथा- चषःध88 दा  \n२. \n उमेश मषःध83 ड ल- मैिथ ली युवा रचना-धिमषः36उता :: \nपरंपरा पिर वषःध5भषः36उन आ भिव  षः303 य  \n  \n३. पषः3धभ  \n  \n३.१.\n जवाहर लाल काषः30धयप  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.२.\n डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”   \n  \n३.३.१.\n मु/g3भधी कामत २.\nजगदीश चषःध88षःभ06 \nठाकुर अिनल \n  \n३.४.\n रामदेव /gध6धसाद म/gधभ3डल झा/gध6णदार  \n  \n३.५.\n नारायण झा \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n6 \n३.६.\n चंदन कुमार झा \n  \n३.७.\n जगदान षःध88द झा 'मनु'  \n  \n३.८.\n दमन कुमार झा  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n४. िमिथला कला-संगीत १. \nमोना पा/gधभ3डेय  \n२.\n षःधझ6योित  झा चौधरी३.\n राजनाथ िम/gध57 \n(िच/gध55मय िमिथला) ४. \n उमेश म/gधभ3डल (िमिथलाक \nवन/g3शणपित / िमिथलाक जीव-ज/gधभभतु/ िमिथलाक िजनगी) \nबालान/g36ण कृते-1.\n जगदीश षःध6धसाद मषःध83 ड ल \n2.\n डॉ॰ शिशधर कुमर  \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अं/g3ँूेजी आ \nअं/g3ँूेजी मैिथली कोष (इंटरनेटपर पिहल बेर सच/g36ू-िड/gध7शशनरी) एम.एस. \nएस./gध7शयू.एल. सव/g36ूर आधािरत  -Based on ms-sql server \nMaithili-English and English-Maithili Dictionary.]  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n8 \nिवदेह ई-पिषःध55काक सभटा  पुरान अंक ( षःभ09ेल , ितरहुता आ देवनागरी \nमे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचषः363क  िलंकपर उपलषःध9धध अिछ। \nAll the old issues of Videha e journal ( in Braille, \nTirhuta and Devanagari versions ) are available \nfor pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिषःध55काक सभटा पुरान अंक षःभ09ेल , ितरहुता आ देवनागरी \nषःध65पमे Videha e journal's all old issues in Braille \nTirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिषःध55काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिषःध55काक ५० म सँ आगषः363क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकषःधभ3 अपन साइट / षःध9धलॉगपर \nलगाऊ।   \nषःध9धलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेषःधझ0ट कए \n\"फीड यू.आर.एल.\" मे http://www.videha.co.in/index.xml \nटाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड षःध6धाषःध90त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/ पर जा कऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \nAdd a   Subscription बटन िषःधझ0लक कषःध65 आ खाली षः30भथानमे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml पेषः30भट कषःध65 आ Add   \nबटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाषः30भट \nसाइट \nhttp://videha123radio.wordpress.com/\n \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाषःध5धरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, \n(cannot see/write Maithili in Devanagari/ \nMithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचषः363क िलंक सभ पर \nजाउ। संगिह िवदेहक षः30भतंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक नव- /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n10  \nपुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/\n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/  (एतए बॉषःधझ0समे ऑनलाइन \nदेवनागरी टाइप कषःध65 , बॉषःधझ0ससँ कॉपी कषःध65  आ वडषः36उ डॉषःधझ0युमेषःध88टमे \nपेषः30भट कए वडषः36उ फाइलकषःधभ3 सेव कषःध65। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सषःध9भपकषः36उ कषःध65। )(Use Firefox \n4.0 (from WWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ \nInternet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google Chrome \nfor best view of 'Videha' Maithili e-journal at \nhttp://www.videha.co.in/ .\n)   \n  \nGo to the link below for download of old issues \nof VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format \nand Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo \nfiles. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचषःध55कला / \nफोटो सभक फाइल सभ (उषःधझभचारण , बड़ सुख सार आ दूवषः365षःध5धत मंषःध55 \nसिहत) डाउनलोड करबाक हेतु नीचषः363क िलंक पर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकषः365इव   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग षः3ध5ारा जारी किव , नाटककार आ धमषः36उशाषः30भषःध55ी \nिवषः3धभापितक  षः30भटाषःध9भप। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक \nधरती षःध6धाचीन कालिहसँ महान  पुषःध6भष ओ मिहला लोकिनक कमषः36उभिम \nरहल अिछ। िमिथलाक महान पुषःध6भष ओ मिहला लोकिनक  िचषःध55  \n'िमिथला र/gध7ँ '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिषःध5भषः36उ, एिहमे िमिथलाषःध5धरमे (१२०० वषषः36उ \nपूवषः36उक ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक \nमािटमे पसरल एिह तरहक अषःध88याषःध88य षःध6धाचीन आ नव षः30भथापषःध8भय , िचषःध55 , \nअिभलेख आ मूिषःध5भषः36उकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n12  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सषःध9भबिषःध88धत सूचना , सषःध9भपकषः36उ, अषःध88वेषण \nसंगिह िवदेहक सचषः36उ-इंजन आ षःध88यूज सिवषः36उस आ िमिथला , मैिथल आ \nमैिथलीसँ सषःध9भबिषःध88धत वेबसाइट सभक समषः39उ संकलनक लेल देखू \n\"िवदेह सूचना संपक/g36ू अ/gधभभवेषण \"\n \nिवदेह जालवृषःध5भक िडसकसन  फोरमपर जाउ। \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिषःध6धय जालवृषःध5भ ) पर \nजाउ। \n  \n \n \n  \n \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \n \n  \n \nऐ बेर मूल पुरषः30भकार (२०१२) [सािहषःध8भय अकादेमी , िदषःध98ली ]क लेल \nअहषः363क नजिरमे कोन मूल मैिथली पोथी उपयुषःधझ0त अिछ ? \nThank you for voting!  \nषःध5झी राजदेव मषःध83डलक “अषःध9भबरा ” (किवता-संषः39उह ) \n 12.73%      \n   \nषःध5झी बेचन ठाकुरक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा नाटक) \n 10.3%      \n   \nषःध5झीमती आशा िमषःध5झक “उचाट” ( उपषःध88यास )  6.36%      \n   \nषःध5झीमती पषः38धा झाक “अनुभूित” ( कथा संषः39उह )  4.85%      \n   \nषःध5झी उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो एषःध83षः399ी :मा षःध6धिवश (नाटक) \n 5.76%      \n   \nषःध5झी सुभाष चषःध88षःभ06 यादवक “बनैत िबगड़ैत” (कथा-संषः39उह )  5.15%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n14  \nषःध5झीमती वीणा कणषः36उ- भावनाक अिषः30भथपंजर (किवता संषः39उह )  5.76%   \n   \n   \nषःध5झीमती शेफािलका वमषः365क “िकषः30भत -िकषः30भत जीवन (आषःध8भमकथा ) \n 8.48%      \n   \nषःध5झीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलचषःध88दा ” (दूटा नाटक) \n 7.27%      \n   \nषःध5झी महाषःध6धकाश -संग समय के (किवता संषः39उह )  5.45%      \n   \nषःध5झी तारानषःध88द िवयोगी - षःध6धलय रहषः30भय (किवता-संषः39उह )  5.15%      \n   \nषःध5झी महेषःध88षःभ06 मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक)  8.18%      \n   \nषःध5झीमती नीता झाक “देश-काल” (कथा-संषः39उह )  6.06%      \n   \nषःध5झी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल संषः39उह ) \n 6.97%      \n   \nOther:  1.52%      \n   \n     \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n \n \n   \nऐ बेर युवा पुरषः30भकार (२०१२)[सािहषःध8भय अकादेमी , िदषःध98ली ]क लेल \nअहषः363क नजिरमे कोन कोन लेखक उपयुषःधझ0त छिथ ? \nषःध5झीमती षःधझ6योित सुनीत चौधरीक “अिचषः36उस ” ( किवता संषः39उह ) \n 28.67%      \n   \nषःध5झी िवनीत उषःध8भपलक “हम पुछैत छी” ( किवता संषः39उह )  7.69%      \n   \nषःध5झीमती कािमनीक “समयसँ सषःध9भवाद करैत ”, ( किवता संषः39उह ) \n 6.29%      \n   \nषःध5झी षःध6धवीण काषः30धयपक “िवषदषःध88ती वरमाल कालक रित ” (किवता \nसंषः39उह )  4.9%      \n   \nषःध5झी आशीष अनिचषःध88हारक \"अनिचषःध88हार आखर \"( गजल संषः39उह ) \n 18.88%      \n   \nषःध5झी अषःध6भणाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता संषः39उह )  6.29%      \n   \nषःध5झी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता संषः39उह ) \n 7.69%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n16  \n   \nषःध5झी आिद यायावरक “भोथर पषः3झ0िसलसँ िलखल ” ( कथा संषः39उह ) \n 5.59%      \n   \nषःध5झी उमेश मषःध83डलक “िनषः30धतुकी ” ( किवता संषः39उह )  12.59%      \n   \nOther:  1.4%      \n   \n     \n   \n  \n     \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुरषः30भकार (२०१३) [सािहषःध8भय अकादेमी , िदषःध98ली ]क \nलेल अहषः363क नजिरमे के उपयुषःधझ0त छिथ ? \nThank you for voting!  \nषःध5झी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उपषःध88यास षःध5झी िवषः303णु \nसखाराम खाषःध83डेकर ) \n 33.33%      \n   \nषःध5झी महेषःध88षःभ06 नारायण राम \"कामषः3झउलीन \" ( कॲकणी उपषःध88यास षःध5झी दामोदर \nमावजो)  13.98%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \nषःध5झी देवेषःध88षःभ06  झा \"अनुभव\"( बषः36भषःधझधला उपषःध88यास षःध5झी िदषः30उयेषःध88दु पािलत ) \n 11.83%      \n   \nषःध5झीमती मेनका मिषःध98लक \"देश आ अषःध88य किवता सभ \" (नेपालीक \nअनुवाद मूल- रेिमका थापा)  15.05%      \n   \nषःध5झी कृषः303ण कुमार कषः30धयप आ षःध5झीमती शिशबाला - मैिथली गीतगोिवषःध88द ( \nजयदेव संषः30भकृत )  12.9%      \n   \nषःध5झी रा मनारायण िसंह \"मलािहन\" ( षःध5झी तकषी िशवशंकर िपषःध98लैक \nमलयाली उपषःध88यास )  11.83%      \n   \nOther:  1.08%      \n   \n     \n   \n \n  \n \nफेलो पुरषः30भकार -समषः39उ योगदा न २०१२-१३ : समानाषःध88तर सािहषःध8भय \nअकादेमी, िदषःध98ली  \nThank you for voting!  \nषःध5झी राजनषःध88दन लाल दास  \n 53.33%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n18  \nषःध5झी डॉ . अमरेषःध88षःभ06   26.67%      \n   \nषःध5झी चषःध88षःभ06भानु िसंह   18.67%      \n   \nOther:  1.33%      \n   \n     \n   \n \n1.संपादकीय \n१ \n१ \nजे आयषः36उ छिथ से भारतक पिषःधझभछम भागसँ िमिथलामे एलाह , आ \nहुनका सभक एबासँ पूवषः36उ वेदक िकछु अंश िवषः3धभमान छल , तषःधभ3 ने \nबहुत रास शषःध9धद जे मैिथलीमे अिछ, बहुत रास उषःधझभचारण जे \nमैिथलीमे अिछ ओ वैिदक संषः30भकृतमे अिछ , मुदा लौिकक संषः30भकृतमे \nनै अिछ। अिवषः3धभा , कमषः36उिसषः3ध0ाषःध88त , जषःध88म आ पुनजषः36उषःध88मक  आवाजाही आ \nमोषःध5ध ई सभ अनायषः36उसँ आयषः36उकषःधभ3 भेटलै। तषःधभ3 ने उपिनषदमे मोषःध5ध  षःध6धािषःध90तक \nमागषः36उ छै, षः30भवगषः36उ षःध6धािषःध90तक नै। मोषःध5ध भेटत कोना ? यषःध53 केलासँ? नै, ई \nभेटत षःध53ानसँ आ मनन -िचषःध88तन आ समािधसँ। राजा जनकक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nसंरषःध5धणमे याषःध53वषःध98षःधझ0य बृहदारषःध83यक उपिनषदक ितरहुतक अनायषः36उ षःध5धेषःध55मे \nरचना केलिषःध88ह।  \nवाचषः30भपित िमषःध5झ सषः36भषःधझउयकािरकाक सषःध88तावनम सूषःध55क षः30उयाषःधझउया  करैत \nकहै छिथ जे की ई किह सकै छी जे अचेतन दूध केर पोषणसँ \nपषःध6भ पोसाइए आ  अचेतन षःध6धकृितक संचालनसँ जीवकषःधभ3 मुिषःधझ0तक षःध53ान \nभेटैए? ईषःध58र तँ षः30भवयंमे पूणषः36उ छिथ तँ ओ कोन उषः3उ9ेषः30धये िवषःध58क सृिषःभउ6  \nकरताह आ जीव लेल जँ ओ सृिषःभउ6  करताह तँ सृिषःभउ6क बादे तँ \nजीव बषःध88हाइए आ सृिषःभउ6सँ पूवषः36उ तँ बषःध88हेबाक षःध6धषः3उउे नै अिछ, तखन \nजीवक षःध6धित कथीक दया ? से षःध6धकृित षः3ध5ारा सृिषःभउ6 होइए आ जीव \nअपन षःध6धयाससँ अपवगषः36उक षःध6धािषःध90त करै छिथ। आ िववेकसँ होइए \nषःध6धलय। से ईषःध58रवाद नै िनरीषःध58रवाद अिछ वाचषः30भपितक षः30उयाषःधझउया। \nषःध6धकृित संचालनमे जँ ईषःध58र भाग लै छिथ  तँ ओ चेतन षःध6धिषः389या हएत \nजे कोनो उषः3उ9ेषः30धयेसँ हएत आ तकर कोनो खगता ईषःध58रकषःधभ3 छिषःध88हये नै। \nषःध88यायसूषःध55क रचना केिनहार िमिथलाक गौतम सोलह पदाथषः36उक षःध53ानसँ \nजीवक िनःषःध5झेयस षःध6धाषःध90त करबाक चचषः36उ करै छिथ , मुदा ऐ सभमे \nईषःध58रक कतौ चचषः36उ नै अिछ जे हुनको षः3ध5ारा मुिषःधझ0त सषःध9भभव अिछ। \nवैशेिषक सूषःध55 कहैए जे वेद  िवषः3ध5ान लोकिन षः3ध5ारा रचल गेल अिछ नै \nिक ईषःध58र षः3ध5ारा। कुमािरल भषः3ध6 कहै छिथ  जे सृिषःभउ6क पूवषः36उ ईषःध58रक \nिवषयमे कोनो िवषःध58सनीय चचषः365 असषःध9भभव अिछ।   \n२  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n20  \nिव/g3धणापित पुर/g3शणकार कोषक पुर/g3शणकार - मैिथली भाषा, सािह/gधभणय , कला \nसं/g3शणकृितक लेल नेपाल सरकार /g3ध5ारा /g3शणथािपत नेपालमे सभसँ बड़का \nरािशक पुर/g3शणकार।   \n  \nिवषः3धभापित पुरषः30भकार कोषक लेल िविभषः38ध पषः363च िवषः3धभामे २०१२ (२०६८ \nकाितक १८ गते नेपाल सरकार एक करोड षःध6भपैयाक िवषः3धभापित \nपुरषः30भकार कोषक  षः30भथापना कएने छ ल, तकरा बाद इषः36उ पुरषः30भकार पिहल \nवेर देल जा रहल अिछ।) \n  \nदु लाखक नेपाल िवषः3धभापित मैिथली भाषा सािहषःध8भय पुरषः30भकार  मैिथलीक \nविरषःभउझ सािहषःध8भयकार डा . राजेषःध88षःभ06 िवमलकषःधभ3।   \nएक लाखक नेपाल िवषः3धभापित मैिथली कला संषः30भकृित पुरषः30भकार शहीद  \nरंजु झाकषःधभ3 \nएक लाखक नेपाल िवषः3धभापित मैिथली अनुसषःध88धान पुरषः30भकार डा . \nरामावतार यादवकषःधभ3  \nएक लाखक नेपाल िवषः3धभापित मैिथली पाषःध83डुिलपी पुरषः30भकार  \nसािहषःध8भयकार परमेषःध58र कापिडकषःधभ3  \nएक लाखक नेपाल िवषः3धभापित मैिथली अनुबाद पुरषः30भकार डा . \nरामदयाल राकेशकषःधभ3  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \n \n \nगजेषःध88षःभ06  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n  \nhttp://www.maithililekhaksangh.com/2010/07/blog-\npost_3709.html   \n  \n२.ग/g3धण  \n२.१.\nजगदीश हgअ6असाद महgअ8ं ड ल-लघुकथा-परदेशी बेटी  \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n22  \n२.२.१.\n सुजीत कुमार झा-लघुकथा-िनषःभउझा िक देखाबा  \n  \n२.३.\n दुगषः365नषःध88 द मषःध83 ड ल-लघुकथा-कुकम/g365 \n  \n२.४.\n आशीष अनिचषःध88हार -आधुिनकताक \nसमषः30भया  ( आलोचना ) \n२.५.\n कािमनी कामायनी-महानगरमे सुनीता \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \n२.६.\n नारायण झा- रहुआ संषः39उाममे गृषः303मकालीन शैिषःध5धक \nिशिवर सह टैगोर पुरषः30भकारसँ सषःध9भमािनत षःध5झी जगदीश षःध6धसाद मषःध83डलक  \nसषःध9भमान स मारोह- २०१२  \n  \n२.७.\n दुग/g365न/gधभभ द म/gधभ3 ड ल-समीषःध5धा - जीवन-संघषषः36उ \n  \n२.८.१.\n डॉ. कैलाश कुमार िम षःध5झ- लघुकथा- चषःध88 दा  \n२. \n उमेश मषःध83 ड ल- मैिथ ली युवा रचना-धिमषः36उता :: \nपरंपरा पिर वषःध5भषः36उन आ भिव  षः303 य   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n24  \nजगदीश /gध6धसाद म/gधभ3 ड ल \nलघुकथा-परदेशी बेटी \n  \nउबािन  होइते घटक काका दषः363त पीसैत काकीपर िब  गड़ैत घर छोिड़  \nिव दा भेला। मनमे उठलिन  जे एहेन पड़ाइन पड़ा जाइ जे दोहरा \nकऽ ने घरक मुँह देखी आ ने घरेवालीक। मुदा ओहन षः389ोधे आिक   \nहँसऽबे िक  जे दोसरपर नै िब साए। घरक बात (पित -पषःधझ9ीक बीचक ) \nतँए अनका कहबो उिच त नै। दुिन यषः363मे केकरो कोइ ने कहै छै। \nभलिहं िब नु कहनौ दुिन यषः363 िक  अए ने बुझैत होउ। मने मन घटक \nकाकाक पिक या ि◌ नणषः36उए भऽ गेलिन  । लोकोकषःधभ3 कोन मतलब जे बताह \nजकषः363 अनेरो अनका देिख   हँिस  देब अ◌ािक  िब नु मतलबोक घंटा भिर  \nसोखर पसािर  देब। आन जकषः363 नै जे आंगनसँ िन  किल  डेिढ़ योपर सँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nपाछू घूिम -घूिम  देखैत, देखबो केना किर तिथ ? कोनो िक  अदी-गुदी \nिव चारक चोट लागल छिषःध88 ह   , पुषःध6भ खे िछ याह जे अखनो धिर  बरदास \nकेने छिथ  नै तँ मूसक दबाइ पीब नेने रिह तिथ । \n  \nएक तँ ओहुना अखन घटक काकाकषःधभ3 टोकैक लषःधझध न  नै, कारण \nलगनक समए नै छी, लगनक समैमे ने पित आनी लागल काज रहै \nछिषःध88 ह   कुसमैमे तँ दुिन यषः363क िन  अमे छै जे अपनो लोक पूछैले तैयार \nनै होइत अिछ , घटक काका तँ सहजिह  िव दाइ लेिन हार छिथ । \nिब नु रेटक आमदनी। जेहेन मुँह तेहने आमद। नै टोकैक इहो \nकारण रहिन  जे मध-असरेसक िग रहषः30भ ती  चलैत, जते समए लोक \nकेकरोसँ गप करत तते काल जँ देहे कुिर या लेत तँ ओइसँ बेसी \nनीक। भगवान केकरो अधला बना पठबै छिथ न, भलिह◌ ं रोगे-षः30उ या िध  \nिक अए ने होउ। जँ सभ अधले रहैत तँ िक अए िक यो देह \nकुिर अबैले सोनाक िस षः3उधा बना -बना आगूमे रखैत। ओिह ना पैघ \nशैरीकार कहै छिथ -  \n“हौहिट मे मजा है िक  कलकिल  मषः3झ0 है, \nखुदा ने िद या खुजली, कुिर याने मषः3झ0 मजा है। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n26  \nखैर जे होउ। ओना िक सकारक समए रहने देिव यो देवता अखन \nछुषः3ध6ी लऽ लेने छिथ  , चौरचनक पछाित  षःधझ6 वा इन करताह। जिह ना \nफुलही थारीमे जते काल दही रहैत ओते बेसी कसाइन होइत, \nतिह ना घटक काकाक मन कसाइन होइत जाइत रहिन । जिह ना \nभरल पेटक षःध6धेम गीतक षः30भ वर आ जरल पेटक षःध6धेम गीतक षः30भ व रमे \nमाषःध55ाक भेद होइत तिह  ना घटक काकाक मनमे उठैत रहिन , जे \nआइ धिर  किह यो नै उठल रहिन । केना नै उिठ तिन ? सभ िद न \nदस गोटेक बीच हँिस -बािज  समए खिट यबैत रहला आब जखन िश व \nिल◌ ंग फुल जकषः363 वा नािर  यल-ताड़ जकषः363 फड़एबला भेला तँ आनक \nकोन गप जे जषः363घ तर बसैवाली पिषःधझ9  यो दुतकािर  देलकिन । ई तँ \nहुनके चाबषः30भ सी  होिषःध88ह   जे जहर-माहुरक कोन गप जे केकरो लग \nबजौ नै चाहैत छिथ । कसाइन बीच िब साइन घटक काकाक मन \nउठलिन । िज नगी भिर  घरे बसबैक काज करैत एलॱ मुदा......? \nबेटा षःध6धेमसँ चाहे िब  गिड़  कऽ आिक  पड़ा कऽ परदेश चिल  गेल तँ \nचिल  गेल। सबहक बेटी सासुर बास करैए, ओहो करह। मुदा पषःधझ9ी \nतँ पषःधझ9ी छी। जँ घरे नै तँ घरवाली की , आ घरेवाली नै तँ घर \nकेहेन। भाड़ा घर जँ अपना घर सन होइतै तँ मुसे िक अए घरमे \nघर बनबैत। ओकरो तँ पािन ये पाथरसँ ने जान बँचबैक छै। मुदा \nिक अए? अपन घर िक यो अपन िव चार अपन आँट-पेट आ लषःध9भ बा इ-\nचौड़ाइ नािप  बनबैत तँए बेसी सुरिषःध5ध  त होएत। मुदा गणेशजी अपन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \nवाहनकषःधभ3 ई बात ने िक  अए बुझा देलिख न जे लोकक घरमे जे घर \nबनबै छषःधभ3, से अपने जोकर बनिब हषःधभ3। जइ भीतपर घर ठाढ़ अिछ   \nओकरे िक अए जंजल बना देइए। जखन भीते-जंजल भऽ जाएत \nतखन हिथ याक झषः363ट केना बरदास करत। मुदा घर खसत घर \nबषःध88 ह िन हारकषःधभ3 ओ तँ बीलमे अषः38धक ढेरीपर अरामसँ पड़ल रहत। \nअकाससँ धरतीपर घर खसत, मुदा ओ तँ पताल िद स बनौने \nअिछ । िक अए ने ओकर जान बँचले रहतै। तइ बीच घटक \nकाकाक मनमे एकटा घटकैती आिब  गेलिन । मन पिड़ ते मुषः30भ की  \nआिब  गेलिन । ठोर वरदास नै कऽ सकलिन । खापिड़ क तीसी जकषः363 \nचनचना उठलिन । कहू जे बषः3झ0गबा सन छौड़ाकषःधभ3 इषःध88 षःभ06 क परी सन \nकषःध88 या  केकरा िक रतबे भेलै। मुदा कलयुगक उपकार हषःध8भ या  \nबराबिर । जॱ से नै तँ जँ ओकरा अपन उपकार मन पािड़  देबै तँ \nिक  ओ नै कहत जे पषः363चो टूक कपड़ा आ दैछना कथीक लेने \nरिह ऐ। ओ खुशनामा देने रहए आिक  काज करैक बोइन। मन घूिम  \nपषःधझ9ीक ओइ बातपर आिब   अँटिक  गेलिन  जे कहू ई केहेन भेल जे \nमुँह फोिड़ दुसैत कहलिन  जे आगू-पाछू िक छु सोचै नै छी आ जहषः363 \nकोसीकातक बकेनमा दूधक दही आ ित लकोरक तषःध65आ आगू पड़ैए \nआिक  बुिषः3ध0  ये िब गिड़  जाइए। जइ पिर वार लेल िज नगी भिर  झूठ-\nफूिस  बािज , नीक-अधला काजक िव चार नै केलॱ तइ पिर वारमे \nएहेन गंजन हुअए तँ मनुषःधझ0 ख  केना रहत? खॱझ आरो तेज भेलिन । \nओ (पषःधझ9ी ) रषः30भ ता मे रोड़ा अँटकौिन हार के? दस गाम घूमै छी, दस \nलोकमे रहै छी हम आ उपदेश देती ओ? जे सभ िद न जषः363घक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n28  \nिन षःधझभ चा  रहल ओ छड़िप  कऽ छातीपर चिढ़  मुषः3उधा देखाओत; एहेन \nपुषःध6भष हम नै छी। जिह  या जे हेतै से हेतै अखन घरसँ नै पड़ाएब। \nभषः3उध खुजलिन   तँ देखलिन  जे िक लोमीटर हिट  दोसर टोल लग \nपहुँिच  गेल छी। घूिम  कऽ अ◌ा◌ंगन केना जाएब? केतबो िक छु भेल \nतँ भेल पुषःध6भष अपन पुषःध6भखपाना केना छोिड़   देत? नेराओल थूक \nकेना चाटत? मुदा अपने फुरने घुमऽबो केहेन हएत? मरदक बात \nवाण समान होइत जे धनुषसँ िन किल  गेल िन किल  गेल। किह  दुनू \nहाथक तरहषःध8भथी माथपर लऽ बैिस   रहलाह। \n  \nजिह ना िक सान, िब नु खुरिप योक गाछक जिड़  लग बैिस  चुटिक येसँ \nखढ़ उपािड़  कमठौन करए लगैत, तिह ना घटक काका घुमैक \nओिर यान सोचए लगलाह। मुदा लगले मन तुषःध6भछए लगलिन  । ई तँ \nधोिब यो कुकुड़सँ टपब हएत जे, घरक आ ने घाटक। जँ बलजोरी \nघरमे रहौ चाहब तँ ओ (पषःधझ9ी ) कषःध5भे मोजर देतीह। मन घुमलिन  । \nहमरो एते नै अगुतेबाक चाहै छल। गषःध98 ती  अपनो भेल। एना जे \nलोक छोट-छोट बातपर घरसँ पड़ाएत तँ किह यो कुकुड़-िब लाइ \nजकषः363 अपन घर हेतै। सषः363झू पहर कऽ जखन लोक बाध -बोनसँ \nअबैए तखन केकरा घरमे ने हर-हर, खट-खट होइ छै, मुदा कहषः363 \nिक यो हमरे जकषः363 फूिल   कऽ पड़ा जाइए। जँ एक रषःध5भी दब -उनार \nबात पषःधझ9ी कहबे केलिन   तँ िक  होइतै। कोनो िक  जिड़  भीरा कऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \nिट क कािट   लेलिन । अषः3ध0षः366िग  नी छिथ , बाल-बषःधझभ चा  आ पिर वारपर जते \nअिध कार पित क होइत तइसँ कम िक  पिषःधझ9  योक होइत अिछ । बेटा-\nबेटी तँ दुनूक छी। ई तँ समैक दोख छी जे कखनो गरमी चढ़ा \n(रौदमे) गरमा दैत अिछ  तँ कखनो ठंढा दैत अिछ । सझुका झगड़ा \nराित  खसैत-खसैत मेटाइये जाइए िक ने। आिक  हमरे जकषः363 िद  न-\nराित  धेने रहब। भोर होइते दुनू परानी घर-अंगनाक काजमे लिग  \nजाइए। कहषः363 एको िम  िस या मान-दोख मनमे रखैए। जिह ना \nिड षःधझ0 शनरीक नवका शषःध9ध द  अिब तो अिछ  आ जाइतो अिछ  तिह ना ने \nघरोमे िक छु-ने-िक छु अबैत रहैए आ िक छु-ने-िक छु जाइत रहैए। मन \nआगू घुसुकलिन । मन पड़लिन  िब आहक िद न? समाजक बीच \nसिर आती-बिर आती, तँ हमहॴ ने हाथ पकिड़  िज नगी भिर  संगे रहैक \nवादा केने रही, से िक  भेल? जिह ना कटही गाड़ी कुमड़क रषः30भ ता मे \nकनी दब-उनार भऽ उनिट ये जाइए तँए िक  गाड़ीवान गाड़ी रखनाइये \nछोिड़  देत। जँ छोिड़  देत तँ आगू केना घुसकत? औगुताइमे एहेन \nभारी गषःध98 ती  नै करक चाही। कोन दुरमित या चिढ़  गेल जे एना \nकेलॱ। एको रषःध5भी उषःभउउोक लेहाज -िव चार केलॱ। जुआन लोक जकषः363 \nि◌ नणषः36उए केलॱ। कहू जे आब हमर उमेर अिछ   जे संगी छोिड़  \nअसकरे रहब। कोनो िक  संयासी छी जे दोसर नै सोहाएत। अपने \nिद न-राित  घीमे डुमल रहब मुदा दोसरकषःधभ3 कुषःध5भा जकषः363 पचै नै देब। \nभिर  िद न शिन याही गुड़-चाउर िच बबैत रहब आ अनका देखबे ने \nकरब। मुदा कतौ जाएब तँ पेट संगे जाएत। पेटक आिग  जेहने \nपिर वारमे तेहने तीथषः36उ-षः30भ था नमे जगैत अिछ । ओकरा तृिषःध90 त   करब  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n30  \nआवषः30ध य क होइत। जँ से नै तँ भूखे भजन िक अए ने होइत। \nखाइले के देत? जँ देबो करत तँ एक मुषः3धझी देत ? एक िद न खेलासँ \nिज नगीक भूख मेटाएत। जँ से होइत तँ िड िब यो लऽ कऽ तकलापर \nएकोटा िभ खमंगा नै भेटैत। मन घुमलिन । हािर  मानी झगड़ा \nफिड़ आए। \n  \nजिह ना बािढ़ क तेसरा िद न पािन  ठाढ़ भऽ उनटा-पुनटा िद शा पकड़ए \nलगैत तिह ना घटक काकाक मनमे सेहो भेलिन । अपन िव चारक \nअनुकूल बात केकरा अधला लगै छै। संयोगो नीक रहलिन । मुदा \nमनमे खरोच लगलिन । समाजो तेहेन भऽ गेल अिछ  जे केकरा के \nपूछत? जिह ना भोजक जएह बारीक िम ठाइ पड़सैत अिछ  सएह \nमाछो-मासु। कहू ई केहेन भेल। सभ तरहक पनचैती बड़के काका \nकरताह। जमीनोक पनचैती आ दुनू परािन योक झगड़ा हुनके चाही। \nजँ जमीनक पनचैती अमीन नै करत, एिह ना सभ गुणक आधार से \nआदमी नै करत तँ खीर-िख चड़ीमे कोनो भेद नै रहत। एते मनमे \nरहबे करिन  िक  देिख ते सुनरलाल कहलकिन - \n“भाय सहाएब, अहॴ ऐठाम जाइ छी?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \nअहॴ ऐठाम जाइ छी सुिन  घटक काका औना गेलाह। अपन ठौर \nकतए अिछ  जे जाएत। िक  कहबै, भरमे-सरम आँिख  मूि◌न लइ छी \nजे बूझत हवामे अिल सा गेल छिथ । उषःध5भर नै पािब   सुनरलाल दोहरा \nदेलकिन - \n“भाय सहाएब झखाएल छी, भषः3उध खोलू। ” \nअकचकाइत घटक काका बजलाह- \n“नै, नै! कनी आँिख  लािग  गेल। की  कहलह?” \nसुनरलाल- “घरपर चलू। िन चेनसँ बुझा देब। रषः30भ ता -पेराक गप नै \nछी।”  \nएक तँ राकश दोसर नौतल। घटक काका हरे-हरे कऽ घर िद स \nिब दा भेलाह। मनमे उठलिन  जे कोनो िव चार दोहराइयो कऽ होइत \nअिछ , िक अए ने दुनू परानी िम िल  फेरसँ िव चािर  लेब। घर िद स \nिव दा होइते घटक काका पुछलिख न- \n“गपो शुषःध65 करह। जते भेल रहत ओते तँ काजे ने भेल रहत ?” \nछुषःध9ध द  होइत सुनरलाल बाजल- \n“देिख औ भाय, िब अ◌ाह भेल केकरो आ जहलमे अिछ  हमर बेटा।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n32  \nअकचकाइत घटक भाय बजलाह- \n“से िक , से केना?” \nमने-मन महावीरजी कषःधभ3 गोड़ लगलिन  । िन सषः363स छोड़ैत , सोचए \nलगलाह जे बाप रे एकटा काजमे जँ एना भेल, हम तँ िज नगी भिर  \nइएह केलॱ। खुनी केसमे बेसी िद नक सजा होइ छै। मुदा खुदरो-\nखुदरी केश िम ला तँ ओहूसँ बेिस आइये जाइ छै। हे भगवान रषःधझभ छ  \nरखलह। आबो छोिड़  देबाक चाही। मुदा जइ इंजीिन यरकषःधभ3 जइ \nमशीनक बोध भऽ गेल अिछ , जँ मशीनक तकनीक बदिल  जाएत \nतखन की हएत? दोसर काजक लूिर  किह या भेल जे करब। हे \nभगवान जिन हह तूँ। \nसुनरलाल कहए लगलिन - \n“भैया देिख यौ, हमरे बेटा फुलबाक िब आह बंगलोरमे करा देलकै। \nओहन-ओहनकषःधभ3 गाममे के पूछै छै। मुदा षः399षःध88 सपोटषः36उमे नोकरी भेने िद  न-\nदुिन यषः363 बदिल   गेलै। भषो सीिख  लेलक। अलगरजा कमाइ हुअए \nलगलै। बी.ए. पास लड़ीक संग िब आह करा देलकै।” \nघटक काका- “बी.ए. पास लड़की गछलकै केना?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \nसुनरलाल- “केहेन गप करै छी। जखने लोक कमाए-खटाए लगैए \nतखने ने सिटषः36उिफ  केटक ओिर यान करए लगैए। एम.ए. पासक \nसिटषः36उिफ  केट कीन लेने अिछ ।” \nघटक काका- “लड़कीबला कतक िछ ऐ?” \nसुनरलाल- “नवटोलीक िछ ऐ। तीस-पेइतीस बखषः36उ पिह  ने गामसँ पड़ा \nकऽ गेल। नोकरी करए लगल। ओतै पिर वारो रखैए, घरो-दुआर \nबना लेलक। अपन इलाकाक जाित  बूिझ  कुटुमैती कऽ लेलक।” \nघटक काका- “आब की भेल?” \nसुनरलाल- “िब आहक बाद लड़की जोर केलक जे गाम जाएब। \nएबो कएल। मुदा जिह ना पढ़ल सुषःधझध गा  बौक होइत तिह ना वेचारीकषःधभ3 \nभऽ गेलै। पनरहे िद नमे नाकोदम भऽ गेलै। जिह ना सासु अषः33भिर   \nकहए लगलै तिह ना ससुरो माथा ठोकैत। सर-समाजक तँ चचषः3झउ \nकोन? ने भाषाक ताल-मेल बैसैत आ ने खाइ-पीबैक वषः30भ तुक।” \nघटक काका- “जा, ई तँ भारी जुलुम भेल! तखन की भेलै?” \nसुनरलाल- “लड़की पड़ा कऽ दरभंगामे गाड़ी पकिड़  बंगलोर चिल  \nगेल। हमरा बेटापर केश कऽ देलक। जेलमे पड़ल अिछ ।” \nडेिढ़ यापर अिब ते घटक काका बजलाह-   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n34  \n“एहेन खषःधझभ चरपषः38धी गाममे चलतै। अषःधझभ छा कनी ओहू पाटषः368क बात \nबूिझ  लेब तखन कहबह। अखैन जाह, कनी हमहूँ औगुताएले \nछी।” \n  \nदरबषःधझ6 जा पर गल-गूल सुिन  रेखा आंगनसँ आिब , खिर हानक मेह जकषः363 \nबीचमे आिब  ठाढ़ भऽ सोचए लगली जे केहेन पुषःध6भख छिथ   जे थूक \nफेिक  पड़ाएल रहिथ  जे घूिम  कऽ ऐ घरक मुँह नै देखब, से \nसालक कोन गप जे िद नो भिर  नै िन मािह  सकलाह। मुदा मन \nठमकलिन । सषःध90 प त-िक िर या लोककषःधभ3 थोड़े िट  क पकिड़  उखाड़ै छै, \nजँ से उखािड़ तै तँ भिर  िद न लोक िक अए सभ बातमे जय गंगाजी \nआिक  मािट  उठा-उठा बजैत अिछ । जिह ना लोक भात-रोटी खाइए \nतिह ना ने सषःध90 प तो-िक िर या खाइक वषः30भ तु भेल। खेलक पचलै फेर \nखेलक फेर पचलै। रसे-रसे एहेन पचान पिच  जाइ छै जेहन झूठ-\nसषःधझभ च मे पचल अिछ  सच् च–झूठमे। जँ तुकबषःध88 दी  करैक लूिर  भऽ \nजाए तँ किव , शायर बनबे करब आ जँ झूठ-सषःधझभ च  पचबैक लूिर  भऽ \nगेल तँ वषःधझ0 ताक के कहए सेसर अनुभवी वषःधझ0 ता  बनबे करब। तिह ना \nतँ िह नको (पित क) िज नगी तेहने रहल छिषःध88 ह  । तहूमे समाज तेहन \nलाइसषः3झ0स दऽ देने छिषःध88 ह   जे साले-साल थोड़े िर नुअल करबए \nपड़तिन , तािज नगीक लेल बिन  गेल छिषःध88 ह  । आँिख  उठा घटक \nकाकापर देलिन  तँ देखलिन  जे मुँह धुआँ केने लटकौने छिथ  आ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \nजिह ना कोयलाक धुआँमे चमकैत िब जली बनैत तिह ना उपदेश झािड़  \nरहल अिछ । मन रोषा गेलिन । घरे पिर वारक लोक ि◌ कअए ने होिथ  \nमुदा गलत गलत छी तिह ना सिह यो तँ सही िछहे। गषःध98 ती क कोनो \nपारावार छै रावण जकषः363 लाख -सबा लाख िध या-पुता\n  जिह ना षःध55ेतामे \nछलै, जे घिट  कऽ षः3ध5ापरमे सय -सैकड़ापर चिल  एलै, तिह ना ने \nअखनो अिछ । तहूमे कलयुग छी। पापेक युग। देवतो सभ पड़ा \nकऽ उनीकुटी चिल  गेल छिथ । जाए तँ चाहलिन  समुषःभ06  िद स मुदा \nभोर होइते लाजे सभ रषः30भ तेमे रिह  गेला। रोषाएल रेखा झपिट  कऽ \nबजलीह- \n“बौआ, अहॴ सभ ने सर-समाज छी। जेहने समाज रहैए तेहने \nलोक काजो-उदेम करैए।” \nरेखाक बात सुिन  सुनरलालक मनमे पंचक एहसास भेलै। पंचक \nएहसास होइते अपन बात िब सिर  गेल। िब सिर  गेल बेटाक जहलक \nउपाए। दमकलक चषः3उधा जकषः363 पिह  याक षःध65प बदिल   एक सूरे मुड़ी \nडोलबैत बाजल- \n“हँ, से तँ िछ हे। केकरो कटने समाज कटै छै। तेहेन लषः30भ सा  \nबनल छै जे कतबो कटतै तैयो सिट ते रहतै।” \n“नइ बुझलॱ अहषः363क बात ?” रेखाक मुँहसँ िन कलल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n36  \nजिह ना नमहर नागिड़ नमहर जानवरक पिह चान छी तिह ना ने \nकाजक नागिड़  मनुषःधझ0 खो क होइ छै। जँ से नै तँ रावणसँ पैघ \nआसन हनुमान कथीक बनौलिन । ओही नागिड़ क बले ने सॱसे लंका \nजरा देलिन  आ अपना िक छु ने भेलिन । बूझल-िब नु बूझल दुिन यषः363मे \nकेहेन हएत जे नै हएत। कोनो षःध6धषः3उउक उषःध5भर दुनूक एक भऽ \nसकैए। मुदा होइ छै। बुिझ िन हार संग बुिझ िन हार रहैत तँ िब नु \nबुिझ िन हारोक संग तँ िब नु बुिझ िन हार हेबे करतै। जइ काजमे \nसुनरलाल अपने ओझराएल तही काजक ओझरी छोड़बैक भार लैत \nबाजल- \n“भौजी, अहषः363 -हमरामे कोन भेद अिछ । नीक-अधला सभ गप तँ \nि◌ दओर-भौजीमे होइते अिछ । से िक  कोनो आइये अिछ  आिक  अदौसँ \nआिब  रहल अिछ । देिख यौ, जिह ना करौटन फूलक पषःध5भा -पषःध5भामे गाछ \nपैदा करैक शिषःधझ0 त   अिछ , तिह ना ने समाजोक बनबै-मेटबैक दुनू \nशिषःधझ0 त   छै।” \n  \nसुनरलालक िव चारमे सूर-मे सूर िम लबैत रेखा बजलीह- \n“बौआ, पिह ने कनी भैयाकषःधभ3 बुझा िद  अनु जे षःध65िस   कऽ जे भगलाह \nसे कोन अनिच त बात कहिल यिन ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nनमहर झगड़ा देिख  सुनरलालकषःधभ3 नमहर पंचक एहसास भेल। जिह  ना \nनमहर लिब  जाइत, तिह ना सुनरलाल लबैत बाजल- \n“भौजी, केना कहबिन  हम। सँए-बहुक झगड़ामे लबड़े टा पड़ैए। \nअहषः363कषःधभ3 कहलॱ से तँ भाइयो -सहाएब सुनबे केलिन ।” \n  \nजिह ना एक चुषःध6भक जलसँ सॱसे घरक वषः30भ तु पिव षःध55 बिन   जाइत \nतिह ना घटक काका अपन गनजन सषःध9भ हा रैत बजलाह- \n“हौ सुनरलाल, जिह ना तूँ छोट भाए भेलह तिह ना ओहो घरेवाली \nभेलीह। तँए बजैमे थोड़े कोनो धड़ी-धोखा हएत। जुआनमे मौगी \nघरसँ पड़ाइत अिछ  आ उमेर बढ़ने पुषःध6भख। तँ तोहॴ कहह जे कोन \nगषःध98 ती  केलॱ।” \nमुड़ी डोलबैत सुनरलाल बाजल- \n“से के कहैए जे अहषः363 अधला केलॱ। ” \nपाशा बदलैत देिख  रेखा बजली- \n“बौआ, नॱए-कॱए कऽ भगवान एकटा बेटा देलिन । अपने दुनू परानी \nने सोचब जे केहेन पुतोहु एने घरक गाड़ी ससरत। िस नेमा-नाटक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n38  \nजकषः363 थोड़े मनुषःधझ0 ख क िज नगी षःध5धणे-झण बदिल  सकैए आिक  षःध5धणे-झण \nआगू-पाछू भऽ सकैए।” \nरेखाक बात सुिन , मुड़ी डोलबैत सुनरलाल बाजल- \n“हँ, से तँ होइते छै। अहॴ कहू भौजी, केकरा चलैत हमहॴ एते \nतबाह छी। उएह छोड़ा माने हमरे बेटा एहेन िक रदानी िक अए \nकेलक। जिह ना िब आह भेने अनेरे लोक घटक बिन  जाइए तिह ना \nिक अए बनल। नइ बनल तँ जहलमे िक अए अिछ ।” \nरेखा- “अहषः363 अपनापर नै िल  औ। बेटा केलहा काजक दोखी बाप नै \nहोइए मुदा माए-बाप.....। कािषः33भ   भऽ कऽ जे कोनो दोख लगा \nबेटाकषःधभ3 कहबै तँ ओ नै मुँह दुसैत कहत जे केकर केलहा िछ  ऐ। \nजिह ना अपन बेटीकषःधभ3 पोिस  -पाि◌ल िब आह करै िछ ऐ तिह ना ने सभ \nकरैए। मुदा घरक िम लानी जँ नै करबै तखन पढ़ल सुषःधझध गा  बौक नै \nहेतै।” \nपषःधझ9ीक बात सुिन   घटक काका सहमलाह। पाछू घूिम  तकलिन  तँ \nबूिझ  पड़लिन  जे कते घूर-बहूर काज भेल अिछ । इषः36उहो हएत। यएह \nने दस गोटेमे बजलॱ। कोनो िक  इएह टा बात बजलॱ। सिद खन \nतँ एहेन-एहेन बात चिल ते रहैए। बड़ हएत तँ बाजब जे पषःधझ9ीक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \nिव चार नै भेलिन । तहूमे के एहेन छिथ  जे पषःधझ9ीक बात कािट   सकै \nछिथ । \n  \nमन िझ लहोिर  खेलाए लगलिन । जिह ना पिघ लल कटहर गाछसँ \nखिस ते छहोिछ त भऽ उिड़  जाइत तिह ना घटक काकाक मन \nछहोिछ त भऽ गेलिन । \n~ \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \nसुजीत कुमार झा \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n40  \nलघुकथा \nिनषःभउझा िक देखाबा  \n \nघरक कलवेलक घषःध83टी बाजल । हमर परम िमषःध55 सोहन गेटपर \nचुपचाप भाव हीन मुषःभ06ामे ठाढ़ छलाह संगमे हुनकर किनयषः363 नीमा \nसेहो । हम आषःभध6ािदत होइत सोहनकँ◌े अपन  हृदयसँ लगएलहुँ । \nओ धड़फड़एलैिथ । दषःध9भमाक रोगी जकषः363 हकमऽ लगलैिथ , ‘षःध5झीनाथ \nहमरा छोड़ब निह, अषःध88यथा खिस पड़ब । ’  \nहम घबराकऽ हुनका अपन बषः363िहसँ पकिड़ लेलहु, ‘सोहन अहषः363क मुँह \nसुखा िकए गेल अिछ ?’  \n‘िहनका बोखार छैिषःध88ह , तीन–चािर मिहनासँ,’ नीमा बािज उठलीह । \nबहुत दुःख भेल । ‘िभतर चलू ।’ हम हुनका सहारा दैत कहलहुँ \n। मुदा ओ आगा निह बिढ़ सकलैिथ । ठाढ़े रहलाह । हुनका \nआँिखमे मजबुरीक भाव छलैिक आएल, ‘षःध5झीनाथ , हम षः30भवयं चिलयो \nनिह सकैत छी ।’ \nहम हुनका कोरामे उठा लेलहुँ आ षःभ0उाइंगषःध6भम िदस बिढ़ गेलहुँ ।  \n‘ओमहर नइँ जािहमे हमरा राखब, ओतऽ लऽ चलू । थािक गेल \nछी, िवषःध5झाम करब । ’  \nहम हुनका अपन शयनकषःध5धक बगलबला षःध6भममे लऽगेलहुँ । ‘षःध5झी नाथ, \nआब हम एकटा बोझ भऽ गेल छी ।’ हुनकर आँिख बषःध88द छल ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \nओ लषःध9भबा –लषःध9भबा सषः363स लऽ रहल छलाह ।  \n‘घबराउ निह िमषःध55 , सभ ठीक भऽ जाएत ।’ \n‘आब िकछु निह भऽ सकत । डाषःधझ0टर जबाब दऽ देने अिछ । \nनीमाक िजषः3उ9 छल धरानमे देखएबाक तँए आबऽ पड़ल । हमर \nिकडनी खराब भऽगेल अिछ शायद ।’ \n‘हम अ हषः363कषःधभ3 डाषःधझ0टर सरोज कोइरालासँ देखाएब । एिह रोगक \nिवशेषषःध53 छिथ । हुनकर  बहुत नाम छैिषःध88ह । मुदषः365मे सेहो जान \nपूmिक सकैत छिथ । हम एखने नषःध9भबर लगाबऽ  जारहल छी । \nअबेर कएलासँ नषःध9भबर निह भेटत । ’ \nघरसँ षःध6धषः30भथान करऽसँ पूवषः36उ हम अपन किनयषः363सँ कहलहुँ, ‘ई हमर \nिवशेष पाहुन छिथ । षः30भवागत सषःध8भकारमे कमी निह हएबाक चाही । ’ \n‘बूझल अिछ, अपने िनिषःध56षःध88त रहू,’ओ कहलीह ।  \nडाषःधझ0टर सरोज कोइरालाक िषःधझ0लिनकमे बहुत लषःध9भबा लाइन छल मुदा \nपिछलका षः3ध5ारसँ जा  कऽ अपन जोगाड़ कऽ लेलहुँ । घूिमकऽ \nअएलाक बाद हुनका सभकषःधभ3 लऽकऽ जषःध98दीसँ डाषःधझ0टर लग पहुँचलहुँ \n। तखन षःध6धारषःध9भभ भेल हुनकर जषः363चक चषः389 ।   \n‘िहनकर दुनू िकडनी सिड़ गेल अिछ ।’ \n‘डाषःधझ0टर साहेब ई बदलल सेहो जा सकैए । ’ \n‘भारतक भेषःध98लोरमे िकडनीके षःध6धषःध8भयारोपण होइत अिछ । ’ ‘हम \nिहनकर इलाज ओतिह कराएब , अपने रेफर कऽ देल जाउ ।’ \n‘बिढयषः363 बात अिछ । तिहयाधिर िहनका हमर लीखल दबाइ चला \nिदयौ । एक हषःध90ताक  कोषषः36उ अिछ । षःध6धषःध8भयेक िदन एकटाकऽ सुइ ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n42  \nमुदा षःध8झयान राखब कोनो षःध6धिशिषःध5धत  कषःध9भपाउषःध83डर सँ माषःध55 सुइया लगाएब \n। नशमे सुइ लागत एिह दवाइसँ बोखार उतिर जाएत तथा िहनका \nराहत महशुस हएत ।’ \nहम डाषःधझ0टर सरोज कोइरालाक िषःधझ0लिनक आगा रहल दवाइ दोकानसँ \nदवाइ िकनलहुँ । तखन नीमा धीरेसँ हमरा कहलैिषःध88ह , ‘षःध5झीनाथ जी , \nदवाइ िफतषः365कऽ िदयौ । ’ \n‘....िकए ?’ \n‘एतऽसँ सीधा अपन गाम जाएब । हमरा सभकँ◌े एकटा गाड़ी \nिरजवषः36उकऽ िदय किनक जीप  टाइपक हएवाक चाही । उबर–खाबर \nगामक सड़कपर जीपे चिल सकैत अिछ ।’  \nहम अकचका गेलहुँ । ‘ई की किह रहल छी ?’ इलाज निह \nकरएबाक अिछ की ?  \n‘षःध5झीनाथजी अपनेकँ◌े कनी उटपटाषः3उ5 लागत , मुदा एखन अपनेकषःधभ3 \nसषःध9भझाइयो निह सकैत  छी । हमरा लग एतेक समय निह अिछ । \nिहनका होश रिहते घरपर पहुँचब आवषः30धयक अिछ ।  कतेको \nआवषः30धयक कागजपर िहनकर सही लेवाक अिछ । पेषःध88सन कागजपर \nसेहो ।’ \n‘नीमा आषः30धषः36धचयक बात करैत छी , अहषः363 अपन षः30भवाथषः36उमे आषःध88हर तऽ \nनिह भऽगेल छी ? िकछु आओर कठोर बात कहबाक मोन भेल मुदा \nअपनाकषःधभ3 रोिक लेलहुँ । वा ई कही  हुनकर पितभिषःधझ0त आ िनषःभउझाक \nसषःध9भबषःध88धमे एिहसँ पिहने कोनो दोष निह देखने छलहुँ । सोहन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \nहुनकर सभ िदन बराइए करैत रहैत छलाह । .....सषःध9भभव अिछ \n..... िकडनी सड़बाक बात सूिनकऽ घबरा गेल होइथ, तँए हम \nशाषःध88त षः30भवरमे षः30भमरण करएलहुँ, ‘अहषः363क गाममे षःध6धिशिषःध5धत कषःध9भपाउषःध83डर \nनिह हएत । ई सुइया ककरासँ लगाएब ?’ \n‘एकटा कषःध9भपाउषःध83डर सेहो ठीककऽ िदअ जे सङे जाए , जे मगत ओ \nदेल जएतै ।’ हुनकर षः30भवर बदलल –बदलल छल । आषः39उह निह , \nबषःध6भ टालमटोल बला ।   \nहुनका षःध6धित  हमरा िविभषः38ध शषः3उ3ा सभ होबऽ लागल मुदा बीच \nसड़कपर हुनकासँ झगड़ा करब हम नीक निह बुझलहुँ तँए कनी \nधीरेसँ हम कहलहुँ, ‘सभ षः30उयवषः30भथाकऽ देब , मुदा एिहमे िकछु समय \nलागत । अहषः363 सभ ताधिर हमर घर चलू । हम जिषःध98दए जीप आ  \nकषःध9भपाउषःध83डर लऽकऽ अबैत छी ।  \nअहषः363 सभ ओतिह रहब । ’ हुनकाधथसभकँ◌े सषःध9भझएला बुझएलाक बाद \nओ सभ हमर घर िदस िवदा भेल आ हम चैनक सषः363स लेलहुँ, मुदा \nषः30भवयं घर जाएबाक िहषःध9भमत निह जुटा पािब रहल  छलहुँ । \nिकछु देरक बाद घर पहुँिचते नीमा अपन घर जाएके बात करऽ \nलगलीह । तखन हमरा वदषः365षः30भत निह भेल । तषःध8भकाल सोहनकँ◌े सुइ \nलगाएब हमर षःध6धाथिमकतामे छ ल । सात िदनधिर हुनका कोनो \nहालतमे रोिक हम योजना बनाबऽ लगलहुँ । मोनमे िवचारक िबहािर \nउिठ रहल छल । ओ नीमाक षःध6भप छल वा िवरोधक उपाय ? \nएनामे हुनका भेषःध98लोर कोना लऽ  जा सकब ? एिह िचषःध88तामे िकछु \nदेर सोचैत रहलहुँ ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n44  \nसषः363झ भऽगेल तखन एकटा कषःध9भपाउषःध83डर लऽकऽ घर पहुँचलहुँ । \nसोहन आँिख मूिनकऽ ओछाएनपर पड़ल छलाह । हम घबराकऽ \nहुनका िदस बढ़लहुँ । हुनकर नाड़ी असमाषःध88य गितसँ चिल रहल \nछल । ओ वेहोशीक अवषः30भथामे छलाह । ‘कषःध9भपाउषःध83डर साहेब कनी \nजषःध98दी  इषःध88जेषःधझ0शन लगाउ । ’  \n‘षःध5झीनाथ जी हम दवाइ िफतषः365कऽ देलहुँ अिछ ,’ नीमा कहलीह । \n‘िकए ? हम डपैटकऽ हुनकासँ पुछलहुँ ।  \nओ डरा गेलीह । ‘इएह कहने छलाह ।’ओ सोहन िदस इशारा \nकरैत बजलीह । हमर टेषःध9भपे्रचर बिढ़ गेल , ‘ई अहषः363सँ जहर मगता \nतऽ ओहो अहषः363 दऽदेबै ? छी ।’ हम जमीनपर थूिक देलहुँ । \nओतऽ हुनकर छाया छल । हम दौड़ैत फेरसँ सात िदनक लेल \nदबाइ िकनकऽ लऽ अनलहुँ । कषःध9भपाउषःध83डर हुनका सुइ लग ओलक \n। हम ओकरा पैसा दऽकऽ िवदा कएलहुँ । िकछु देरक बाद \nसोहनके आँिख खूजल । हमरा िचषःध88ह लेलाह , ‘षःध5झीनाथ अहषः363 कखन \nअएलहुँ । बहुत षःध6धतीषःध5धा करओलहुँ । हमरा जाएके षः30उयवषः30भथा भऽ \nगेल ?’ \n‘बहुत िनषःभउझुर छी अहषः363 । हमरासँ अपन मृषःध8भयु मािग रहल छी । \nअरे हम अहषः363के िमषःध55 छी यमदूत निह । हम अहषः363क यमफषः363सकँ◌े \nकािट देब । भेषःध98लोर लऽ जाएब अहषः363कषःधभ3 । ई हमर िनवेदन अिछ \n। एकरा अपने हमर हठ सेहो बूिझ सकै छी ।’ \n‘एतेक षःध6भपैया निह अिछ हमरा लग । सेवा िनवृितक बाद दूटा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \nबेटीक िबयाह कएलहुँ हम, से अहूँकषःधभ3 बूझल अिछ । एिह िबयाहमे \nहमर सव पैसा समाषःध90त भऽ गेल आओ र जे िकछु बषः363की छल \nिबमारीमे लािग गेल ।’ \n‘पैसाक िचषःध88ता निह कषःध6भ । एकर उपाय अिछ हमरा लग । एतेक \nषःध6भपैया अिछ हमरा लग  ।’ \n‘आइधिर हम ककरोसँ कजषः365 निह लेने छी आ जाधिर जीव लेबो \nनइँ करब ।’ \n‘एकरा हमर सहयोग बुभूm ।’ \n‘हम ककरो एहसान उधार निह रखने छी आब उतारबाक सामषःध85षः36धय \nनिह अिछ, तँए निह लेब,’ सोहन दृढ षः30भवरमे कहलैिषःध88ह ।   \nनीमाक मुँहपर परम तृिषःध90तक भाव पसिर गेल , ‘षःध5झीनाथजी अपने \nअनावषः30धयक षःध6भपसँ हमरापर तमसा रहल छलहुँ, अपने सेहो सषःध9भझाकऽ \nबूिझ गेलहुँ ने ।’ \nहम हुनकर जवाब तमैककऽ देलहुँ, कजषः365 निह , एहसान निह, अहषः363 \nअपन जमीनक िकछु भाग बेच िलअ, अहषः363के दू–चािर िबषःधझधघा जमीन \nअिछए, ओिहमेसँ िकछु हटा िदयौ ।’ \n‘एतेक जषःध98दी बिढयषः363 षः39उाहक निह भेटत , भेटबो करत तऽ सही दाम \nनिह देत । िकनऽ बला हमर आवषः30धयकताके मजबुरी बूिझकऽ कम \nमोलमे िकनऽ चाहत,’ नीमा ठीक किह रहल छिथ । \nहम हुनका बहुत सषःध9भझएलहुँ, मुदा ओ निह मानलिथ । तखन \nहुनकापर हम किसकऽ बरिस गेलहुँ, ‘जीवनदायनी दवाइ िकनबाक \nसमय षःध6भपैयाके मोह षःध8भयागऽ पडै\nÞत छै । भाव मोलक समय ववषः365द  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n46  \nनिह करबाक चाही । फेर अहषः363 सभ एिह पिरिषः30भथितके घुमा िकए  \nरहल छी । ई केहन पित भिषःधझ0त भेल अहषः363के ? ई केहन िनषःभउझा ? \nमिहला जाितक लेल अहषः363 कलषः3उ3 छी । अहषः363कषःधभ3 माषःध55 अपनासँ \nमतलव अिछ । पेषःध88सन पेपरपर सही लेवाक  षः30भवाथषः36उ । ’  \n‘षःध5झीनाथ , नीमाक अपमान निह करीयौ ई सभ आरोप अिछ, हमही \nकहने छलहुँ मृषःध8भयु पूवषः36उ कागज सभके ठीक करबऽ लेल । ई एक \nपित–परायण मिहला छिथ । ई हमरा खुब सेवा करैत छिथ । \nहमरा िहनकासँ कोनो िशकायत निह अिछ, ’ सोहन कड़ा षःध6धितवाद \nकएलैिषःध88ह  । \nओ अपन इषःधझ6जत नुका रहल छलाह । ओ अपन आँिख खोलला \nमुदा हुनका सषःध8भय निह देखा  रहल छल । अधषः36उ चेतनमे ओ सही आ \nगलतक आकलन सेहो निह कऽ रहल छलाह ।  \n‘नीमा अहषः363 अपन जमीनक मोल लगाउ अहषः363क इषःधझभछा अनुसार \nमोलपर हम जमीन िकनब । हमरा लग बषःध88हकी सेहो रा िख सकैत \nछी । सुिवधा अनुसार षःध6भपैया दऽकऽ छोड़ा सेहो  सकैत छी ।’ \nमुदा नीमा चुप भऽ गेली । एना िकए ? हमर षःध6धषः30भताव सवषः36उथा \nषः30भवागत  योषःधझधय छल तैयो ओ कोन उषःध98झनमे छिथ । कतहु हुनकर \nसषःध9भवेदना देखाबटी तऽ निह अिछ  ?  \nअपन पित षःध6धित हुनकर िनषःभउझा कृिषःध55म तऽ निह अिछ ?  \n‘की अहषः363क पित भिषःधझ0त एकटा ढोङ माषःध55 अिछ ?’ \n‘निह षःध5झीनाथ ई निह ..... अपन जमीन िबषः389ी होबऽ निह देब ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \nहमर किनयषः363 आ धीया –पुता की खाएत ? इएह िहनका सभक लेल \nएक माषःध55 आधार रिह गेल अिछ । ’ सोहन अपना किनयषः363कषःधभ3 बचाब \nकएलैिषःध88ह । अपन मुिषःधझ0तक मागषः36उ षःध6धशषः30भत करबाक लेल हुनकर  युिषःधझ0त \nछल ।  \nिकछु होउक, मुदा हम उपचारसँ िवमुख निह होबऽ देब । तँए \nअषःध88तमे हम  षःभ09षः33धाषः30भषःध55क षःध6धयोग कएलहुँ, ‘नीमा अहषः363 लग िकछु गहना \nअिछ, ई बात हमरा बूझल अिछ, एिहसँ पितक इलाज कराउ ई \nअहषः363क पित िनषःभउझाक अिषःध88तम परीषःध5धा अिछ । ’ मुदा नीमा अपन \nगदषः3झभिन झुका लेलीह । हमरा दुःख लागल  । हम आषःध56यषः36उमे छलहुँ ।  \nहम चुपचाप माता जानकीक षःध6धाथषः36उना करऽ लगलहुँ, हे माता ! \nिहनका सभकषःधभ3 सषः3धउुिषः3ध0 िदऔ । ’ \n‘षःध5झीनाथ हमर बात सुनऽ हमर िषः30भथर मन षःध6धाणके अवाज सुनऽ भाइ \n। हमर सूयषः36उ अषः30भत होबऽ बला अिछ । हमरा एकर अभाष भऽ \nरहल अिछ । हम िवदेशमे शरीर षःध8भयागऽ निह  चाहैत छी । हम \nभेषःध98लोर कोनो हालतमे निह जाएब , ई हमर अिषःध88तम इषःधझभछा अिछ । \nघर जएबाक षः30उयवषः30भथा कऽ िदअ िमषःध55 । ’ \nसोहन िनराश भऽगेल छलाह । हुनका अपन चाषःध6भ िदस अपन मृषःध8भयु \nनजर आिब रहल छल । मृषःध8भयुक भयसँ डेराएल ई हुनकर वेदना \nछल । मुदा नीमा हुनका झुठोके साषःध88षःध8भवना  देवाक औपचािरकता निह \nबुझलीह, ओ हुनकर मृषःध8भयु गीतक किनको िवरोध निह कएलैिषःध88ह  । \nआिखर िकए ? िकए ?? हम फेरसँ सिषः389य भेलहुँ, ‘ई अहषः363के माषःध55 \nभावुकता अिछ िमषःध55 । जीवन आ मृषःध8भयुमे बहुत अषःध88तर होइत अिछ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n48  \nजेना िदन आ राितमे । जाधिर सषः363स ताधिर आश अिछ बुझऽ \nपड़त । ई हमरा सभक कतषः36उषः30उय सेहो अिछ  । अहषः363 सेहो  एिहना \nकिरतहुँ । अहषः363क षः30भथानपर यिद नीमा होइतिथ तऽ अहषः363 की \nकिरतहुँ ? िहनका अहषः363 भेषःध98लोर निह लऽ जएतहुँ । ’ \nसोहन पुनः अपन आँिख बषःध88दकऽ लेलाह अपन मुँह सेहो बषःध88दकऽ \nलेलाह ओ झुठ निह बािज सकैत छलाह । सषःध8भय सेहो षः30भवीकार \nनिह कऽ सकैत छलाह ओ । ओ माषःध55 षःध6भिस सकैत छलाह, िजषः3उ9 \nकऽ सकैत छलाह, जीवाक लेल िकछु तऽ चाही, ओ नीमामे निह \nछल हम हुनकर मोनक अथषः36उ बूिझ गेल छलहुँ ।  \nनीमा षः30भवयं जीप गाडी िरजवषः36उ कऽ अनलीह । संगमे कषःध9भपाउषःध83डर \nनिह जाएत एकर षः30उयवषः30भथा अपने लगक शहरसँ ओ कऽ लेितह । \nहम भिर राित एिह बातकषःधभ3 लऽकऽ िचिषःध88तत  रहलहुँ । हमर मोन \nकोना–कोना भऽ रहल छल । भोरमे जखन हमरासँ िबदा लेबऽ \nआएल तखन हम हुनकासँ पुछलहुँ, ‘इलाज निह करएबाक छल तऽ \nएिह ठाम एलहुँ िकए ?’ \n‘निह लिबतहुँ तऽ गामक लोक हमरा िधषः3उधारैत तँए । घर –घरमे \nफुसुर–फुसुर होइत .... नीमा पितकँ◌े बिढयषः363 इलाज निह करओलैिषःध88ह \n। जिहयाधिर चलैत–िफरैत रहिथ तिहया लगक शहरमे िहनका \nउपचार करबैत रहिलयैिषःध88ह , मुदा एिहपर केओ षःध8झयान निह  देलक । \nसोचैत छल हएत पेषःध88सन लेबऽ लेल जाइत । जीपपर लािदकऽ \nगामसँ िहनका लेलहुँ अिछ तखन गामक बषःधझभचा –बषःधझभचा बूिझ गेल ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \nआब केओ हमर इमानपर आङुर निह उठाओत ।’ \nहुनकर सषःध9भवेदनशीलता पुरा –पुरा कुिषःध83ठत भऽगेल छल । हुनकर \nकतषः36उषः30उय परायणता आ  पितिनषःभउझा खोखला भऽगेल छल । ओ एक \nयषः36भिषःध55क मिहला छिलह । अपन गामक लोकक  अिभमतके लेल \nअपन पितक इलाजक नाटक कएलैिषःध88ह । हम जाइतो जाित \nषः30उयंषः3उ5वाण छोड़य  सँ पाछू निह रहलहुँ, ‘षःभ0उाइभर साहेब सषः363झसँ पूवषः3झउ \nषःध6धवेश किरयह , कारण गामक लोक जषःध98दी सूित रहैत अिछ । \nधीरेसँ गाडी चलिबयह आ जोड़सँ लगातार हनषः36उ बजिबयह  । कारण \nसभ लोककँ◌े पता चिल जाइक सती–सािवषःध55ी सषःध8भयवाणकँ◌े ल कऽ \nचिल आएल छिथ ।  \nतीन िदनक बाद सोहन षः30भवगषः36उ िवदा भऽ गेलाह ।  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \nदुगषः365नषःध88 द मषःध83 ड ल \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n50  \nलघुकथा-  \nकुकम/g365 \n  \n  \nिम िथ लषः36भचलक राजधानी िज  ला मधुबनी धरमपुर गाममे एकटा षःध6धकाषःध83 ड  \nिव षः3ध5ान षःधझ6 यो ित षी रहै छलाह। षःधझ6 यो ित षी िव षः3धभामे एकदम िन  पुण जइसँ \nभूत, वषःध5भषः36उमान आ भिव  षः303 यक नीक षःध53ाताक षःध65पमे जानल जाइ \nछलाह। \n  \nएक िद न मधेपुर षःध6धखषःध83 डक लौफा गामसँ सषःध8भ य नारायण भगवानक \nचौपहरा पूजा करा सबेरे-सकाल गाम अबै छलाह। बाटमे, जोरला \nगाम जखन एलाह तँ देखलिन । हाइ षः30भ कूल जोरलाक पाछषः363 बहित \nमरता धारमे एकटा नरमुषःध83 ड  धारक कातमे राखल छैक। जइपर \nिल खल छलै “िक छु कमषः36उ भऽ गेलै आ िक  छु बाकी अिछ । एकटाक \nजनम आ तीनक मृषःध8भ यु।” \nषःधझ6 यो ित षी जीकषःधभ3 हरलिन   ने फुड़लिन , नरमुषःध83 डकषःधभ3 उठा झोरामे रिख   \nलेलिन । घर आिब  चुपचाप, एकटा उषःधझ6 ज र कषःध90 पासँ बािषःध88 ह  , िच नवारमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \nखॲिस  देलिन । मुदा पिषःध83 ड  ताइनकषःधभ3 ऐ संबंधमे िक  छु ने कहलकिन । \nएक-आध िद नक बाद पिषःध83 ड  ताइनक नजिर  ओइ उषःधझ6 जर कषःध90 पा पर \nपड़लिन । सोचिथ  आिख र की बात िछऐ जे आन िद न जे िक छु \nषःधझ6 यो ित षीजी लाबिथ  तँ हलिस  कऽ कहिथ जे पिषःध83 ड  ताइन ई िल अ उ \nिल अ, हे एकरा राखू ओकरा उसाषःध65। मुदा .....।  \nपिषःध83 ड  ताइनकषःधभ3 हरलिन   ने फुड़लिन  ओ िज षःध53ासावस कषःध90 पामे बाषःध88 हलकषःधभ3 \nउतािर  कऽ देलखिन , नरमुषःध83 ड  देिख ते बतािह  भऽ गेलीह आ तामसे \nओइ नरमुषःध83 डकषःधभ3 उषःधझ0 ख िर मे दऽ समाठ लऽ बिढ़ यासँ कुिट  बुकनी-\nबुकनी कऽ देलिन । आ एकटा सीसीमे ओइ बुकनीकषःधभ3 भिर   भनसा \nघरक चारमे खॲिस  देलिन । आ सगर पोखिर मे एकटा माषःध55 पोठी जे \nकहबी छै, अित  सुषः38धिर   नाम सुनयना वएस सोलह बखषः36उ अपन बेटीकषःधभ3 \nकहलिन - \n“ऐ सीसीमे माहुर अिछ । एकरा िक यो ने छुअए आ ने खाए, जॱ \nखएत तँ मिर  जाएत।” \nसुनयना नामक अनुषःध65प ओतबे सुषः38धिर  । बेस गोिर -नािर  नमगर-\nछड़गर-पोरगर केराक वीर जकषः363 कोमल आ सुषःध88 दर। सोषःध98 ह म साउन \nपार केने, अनेरे आँिख योक भाषासँ गषःध90 प  करैवाली। सुनयनाक \nआँिख मे धार तेहेन जे िब नु कटनिह  आँिख सँ घाएल करैवाली। िद न-\nराित  षःध6धेमक बोखारमे बौआइतो मुदा षःधझ6 यो ित षीक मयषः365दाकषःधभ3 अखन धिर   \nबचौने। उमेरक संग जे लषः36भछन होइ छै से एक -कान-दू-कान होइत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n52  \nपिषःध83 ड  ताइन आ षःधझ6 यो ित षी जीक कानमे पहुँचए लगल। कहिब यो ठीके \nछै जे बेटी जखन जुआन होइ छै तँ घरबैयाकषःधभ3 बादमे मुदा \nबहरबैयाकषःधभ3 पिह  ने पता लािग  जाइ छै।  \n  \nटोल-पड़ा◌ेसक लोक काना-फुसी करए लगल जे पिषःध83 ड  ताइनक बेटी \nतँ फषःध98 ल माक बेटासँ बुिढ़ यागाछीमे गप-सषःध90 प  करै छलै। एक-आध \nिद नक बाद फेर िक यो गषःध90 प  उखािड़  दइ जे षःधझ6 यो ित षी जीक बेटी तँ \nअषःध65ण डाषःधझ0 ट रसँ हँिस -हँिस  कऽ काली षः30भ था नमे गप करै छलै। \nएकिद न सुखेतोवाली किन या बाजिल  छलीह जे पिषःध83 ड  ताइनक बेटी \nरामदेब बाबूक खेतमे बदामक साग तोड़ै छलै। हुनक मिझ ला बेटा \nआिड़ पर ठाढ़ भऽ रेडी बजबै छलै आ बड़ीकाल धिर  दुनू गोटे हँिस -\nहँिस  कऽ गप-सषःध90 प करै छलै। अथषः365त् एक -आध िद नक पछाित  \nसुनायनासँ जुड़ल कोनो-ने-कोनो गषःध90 प -सषःध90 प  चिल ते रहैत छलै।  \n  \nषःधझ6 यो ित षीजी बेटीक ई िक रदानी सूिन  सषःध8भ यनारायण भगवानकषःधभ3 \nकहिथ न-  \n“हे भगवान एक तँ एकटा कुलकषःध88 या  देलह, तहूपर एतेक मािन  \nहािन क गषःध90 प ! ए◌े सँ तँ खनदानक बड़ हािन  भऽ रहल अिछ । ऐसँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nतँ नीक होइत जे सुनायना जहरो-माहुर खा लइतए आ ऐ दुिन यषः363सँ \nउिठ  जइतए।” ई गषःध90 प  बूझू जे हिर दम षःधझ6 यो ित षी जीक मुँहसँ \nिन कलैत रहै छलिन । \nसुनायना एकिद न सुनलक, दोसर िद न सुनलक आ तेसर िद न \nजखन सुनैत-सुनैत बरदाससँ फािज ल भऽ गेलैक तँ सोचलक जे \nभनसा घरक चारमे माए तँ माहुरक एकटा सीसी खॲिस  रखने \nअिछ । से आइ उ माहुर खा अपन षःध6धाण ित  यागब। सुनायना ओइ \nराित  सएह केलक। \nमुदा ओ तँ जहरक सीसी छल नै। छल तँ ओइ नरमुषःध83 डक चूणषः36उ \nजइपर िल खल छलै, िक छु भऽ गेल आ िक छु बाकी..।  \nजे खएलासँ सुनायना मरल तँ नै मुदा गभषः36उवती जषःध65र भऽ गेलीह। \nआब तँ िद न बी तल, मास बीतल। एक-कानसँ-दू-कान गुल-गुल \nहुअए लगल जे षःधझ6 यो ि◌ तषीक बेटी तँ आब पेटसँ छैक। एषःध5भे िद  न \nकहै छिल यिन  तँ षःधझ6 यो ित षीजी आ पिषःध83 ड  ताइन मुँहपर मािछ यो ने बैसए \nदैत छल। िव सबासे ने होइत छलिन । अ◌ाब देखथुन अपन बेटीक \nिक रदानी। जे बापक दुलाषःध65 िध  या दूिर  गेली दूिर  गेली, आ माथापर \nतषःध9भ मा  लऽ कऽ उिड़  गेली उिड़  गेली। आब देखथुन जे बेटी केहेन \nकुलगोरिन  छिषःध88 ह  । देिख ते-देिख ते नअ◌ो मास बीतल आ सुनायना \nदेलिन  एकटा अित  सुषःध88 दर बालकक जषःध88 म। जेकर भाषःधझध य क रेखा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n54  \nिक छु औरे किह  रहल अिछ । मुदा पिषःध83 ड  ताइन आ षःधझ6 यो ित षीजी \nओकर नाओं रखलिन  ‘कुकमषः365 ’। \n  \nएक िद नक गप छी। जे ओइ राषःधझ6 य क रानीकषःधभ3 माछ खएबाक मोन \nभेलिन । राजाक आदेश भेल, मलाह बजाओल गेल। नीकसँ-नीक \nमाछ मारबाक आदेश दऽ देल गेल। संयोग एहेन जे किन ये कालमे \nिन षः3उधे माछ ऊपर भेल। मलाह राजाक आदेश पािब   सोझे रिन वास \nधिर  गेल आ रानीक हाक देलकिन । हाक सुिन  रानी महलसँ बाहर \nएलीह। तँ देखै छिथ  जे आंगनमे बड़ सुषःध88 द र माछ राखल अिछ । \nमुदा माछ देिख  जेतबए मन षःध6धसषः38ध भेलिन   मषःध98 लाहकषःधभ3 देिख   मन ततबए \nदुखी। िक एक तँ मषःध98 लाह रानीकषःधभ3 देिख   लेलकिन । रानीकषःधभ3 तँ तामसे \nमन माहुर-माहुर भऽ गेलिन । मनमे उठलिन  जे केहेन मुखषः36उ राजा \nछिथ  जे हमर इषःधझ6 ज ित कषःधभ3 इषःधझ6 ज ित  नै बूिझ  जेकरे-तेकरे महलमे पठा \nदैत छिथ । ई तँ नीक बात नै भेल। आ तामसे मलहाकषःधभ3, अनाप-\nसनाप बजैत धषः3उधा दऽ बाहर करबा देलकिन  । आंगनमे जे माछ \nराखल छल। ओ ई सभ खेला देिख  जखन बदषः365षः30भ त  नै भेलै तँ ओ \nमाछ हँिस  पड़ल। आब तँ रानीकषःधभ3 कोनो अथषः3झउ नै लगिन   जे माछ \nहँसल तँ िक अए? आब रानी राजाकषःधभ3 कहलिन  - \n“ई माछ हँसल िक अए, से कहू नै तँ हम अषः38ध -पािन  ित यािग  देब।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \nरानीक गप सुिन  राजाकषःधभ3 िक  छु फुरबे नै करिन । असमंजसक \nिषः30भ थ  ित मे आिब  राजा भिर  राषःधझ6 य मे ढोलहो िद आ देलिख न जे रानीकषःधभ3 \nदेिख  माछ िक अए हँसल? जे ई बात बता देत ओकरा भरपुर इनाम \nभेटत अषःध88 यथा छअ मासक जहल दऽ देल जाएत। राषःधझ6 य क पैघसँ \nपैघ िव षः3ध5ान , पिषःध83 ड  त, षःधझ6 यो ित षी लोकिन  एलाह। दरबार लागल। मुदा \nमाछ िक अए हँसल रहए से कारण िक यो नै बता सकलाह। जइ \nकारणे हुनका सभकषःधभ3 छअ मासक जहल दऽ देल गेलिन  । अंतमे \nधरमपुरक षःधझ6 यो ित षीजी बजाओल गेलाह। अबेर भेने षःधझ6 यो ित षीजी \nराजाकषःधभ3 समाद पठा देलिन   जे आइ तँ आब अबेर भऽ गेल तँए आइ \nनै, कािषः33भ   तरगरे आएब।  \nषःध6धात भने षःधझ6 यो ित षी षः30भ ना न-िध यान कऽ चानन-ठोप दऽ िव दा भेला \nराज-दरबार िद स। कुकमषः365 जे बथानपर मालक थैरमे खेलाइत छल , \nदेखलक जे षःधझ6 यो ित षीजी चलला राज-दरबार िद स। कुकमषः365 बाजल - \n“नाना, यौ नाना कतए जाइ िछ ऐ? हमहूँ जाएब यौ नाना।” \nषःधझ6 यो ित षीजी अनेक षःध6धकारे कुकमषः365कषःधभ3 फुसलौलिन  । मुदा तखनो \nकुकमषः365 बात मानक हेतु तैयार नै। एषः3उधेटा िजषः3उ9 धेने जे आइ हमहूँ \nजाएब अहषः363 कतए जाइ िछ  ऐ। \nहािर -थािक  षःधझ6 यो ित षीजी बजलाह-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n56  \n“राज-दरबार।” \n“िक अए?” -कुकमषः365 बाजल।  \nषःधझ6 यो ित षीजी कहलिख न- \n“रानीकषःधभ3 देिख   माछ िक अए हँसल, राजा ऐ रहषः30भ यकषःधभ3 जानए चाहै \nछिथ । जे सही उषःध5भर देिथ  न तेकरा उिच त इनाम भेटतैक अषःध88 य था \nछअ मासक जहल। से तूँ अखन िध या-पुता छह नै जाह।” \nमुदा तैयो कुकमषः365 मानैले तैयार नै। फेर बाजल- \n“नाना अहषः363 बुतै ऐ बातक जबाक नै देल हएत। अहषः363कषःधभ3 तँ ई \nबुझले नै अिछ  जे हमर माए कोन कुकमषः36उ केलक आ तइ दुआरे \nहमर नाम कुकमषः365 राखल गेल। की अहषः363 वा िक  यो देखने छेिल ऐ? \nसे नै तँ अहषः363 राजाकषःधभ3 जबाक की देबै। अहषः363 हमरा नेने चलू \nराजाकषःधभ3 हम जबाब देबै। नै तँ अहषः363कषःधभ3 छअ मासक जेल हेबे \nकरत।” \nषःधझ6 यो ित षीजी कुकमषः365कषःधभ3 संग कऽ लेलिन  । पहुँचला राज-दरबार। \nदरबार लागल। षःध6धषः3उउक संग शतषः36उ राखल। सुिन   षःधझ6 यो ित षी बजलाह-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \n“ई छोट-छीन षःध6धषः3उउ हमरासँ नै पूछल जाए। एकर जबाब हमर नाित   \nकुकमषः365 देत। ” \nराजा एक ि◌ दस कुकमषः365कषःधभ3 देखिथ   तँ दोसर िद स षःध6धषः3उउक जिट  लताकषःधभ3। \nमनमे भेलिन  जे आइ दुनू गोटाकषःधभ3 जलह िल  खले छिषःध88 ह  । षःध6धषः3उउ सुिन   \nकुकमषः365 बाजल - \n“राजा सहाएब, ऐ षःध6धषः3उउक रहषः30भ यकषःधभ3 निह  ये बूझू तहीमे कषःध98 या ण \nअिछ ।” \nमुदा राजाक िज षःध53ासा बिढ़  ते गेल। अंतमे राजा आदेश पािब  कुकमषः365 \nबाजल- \n“राज सहाएब, अखनो सोिच  िल अ। भलाइ अहीमे अिछ  जे नै \nबुिझ यौ। अषःध88 यथा अकषःध98 या ण िन िषःध56  त।” \nमुदा राजा बातकषःधभ3 मानैले तैयारे नै होिथ  ।  \nतखन कुकमषः365 बाजल - \n“जॱ अपने ऐ रहषः30भ यकषःधभ3 बुझबे करब तँ रानीकषःधभ3 राज -दरबारमे \nबजाओल जाए।” \nराजाकषःधभ3 आदेश पािब   रानी आ हुनक दुनू दाइ सेहो बजाओल गेल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n58  \nकुकमषः365 बाजल - \n“राजा सहाएब, दस हाथक दुरीपर दूटा खषःध9भहा गारल जाउ। आ \nभिर  जषः363घ ऊपरमे एक खषःध9भ हासँ दोसर खषःध9भ हामे एकटा मजगूत रषः30भ सी  \nबषःध88 ह बा देल जाउ।” \nतिह ना कएल गेल। ओकर बाद कुकमषः365 रानीकषःधभ3 कहलक - \n“रानी, आब अहषः363 ऐ रषः30भ सीकषःधभ3 फानू। ” \nरानी रषः30भ सीकषःधभ3 फािन   गेलीह। तकर बाद रानीक संग आएल एकटा \nदाइकषःधभ3 कहलक जे आब अहँ◌ू ऐ रषः30भ सीकषःधभ3 फानू। दाइ फानए लगल। \nतखने कुकमषः365 हुनक साड़ीक एकटा खुट पकिड़   लेलक। दाइ \nफानल सारी खूिज  गेल। भरल दरबारमे दाइ िच षःध88 हा र भऽ गेलीह जे \nओ दाइक षःध65पमे मौगी नै मरद छल। तिह  ना दोसरो दाइक सएह \nषःध65प। उहो दाइ मरदे।  सबहक पोल खूिज   गेल। तखन कुकमषः365 \nबाजल- \n“राजा सहाएब, अखनो बुझिल ऐ जे माछ िक अए हँसल छलै? जइ \nरानीकषःधभ3 अपन षःध6धजाकषःधभ3 पुषःध55 वषःध8भ स ल मानक चाही तकरा देिख  ओ \nअनेरे षः389ोधसँ आषःध88 ह र भऽ गेलीह। आ अनेको तरहक बात \nकहलिन । मुदा जे षः30भ वयं षः30भ षःध55ीक भेषमे दूटा मरदकषःधभ3 अपन भजार  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \nबना मौगीक षःध65पमे रखने छिथ  न। तकर कोनो लाजे-गराइन नै। \nयएह सभ िक रदानी देिख , तखन उ माछ हँसल छल।” \nराजा सभ वृताषःध88 त  देिख  सुिन  षःध9भ या नसँ तलबार िन कािल  रानी सिह त \nदुनू मरदकषःधभ3 दू-दू खषःध83 ड  कािट  देलक। जहलमे भरल सभ िव षः3ध5ान आ \nषःधझ6 यो ित षी लोकिन कषःधभ3 मुषःधझ0त कऽ देल गेल। धरमपुरक षःधझ6 यो ित षी जीकषःधभ3 \nउिच त आदर-सषःध9भ मानक संग षःध6धयाषःध90 त अशफषः368 पुरषः30भ कार षः30भ वषःध65प देल \nगेल। षःधझ6 यो ित षी जीकषःधभ3 कुकमषः365 षःध6धतापे जय -जयकार भेल। ऐ तरहषःधभ3 \nओइ मुषःध83 ड पर िल खल ई बात सषःध8भ य  भऽ गेल- \nजे िक छु होतब से भऽ गेल, िक छु बषः363की छै \nएकक जषःध88 म आ तीनक मृषःध8भ यु। \n  \nऐ तरहषःधभ3 कुकमषः365 अपनो खूब नाम कमेलक आ अपन माए सुनायनाक \nलाज बचेलक। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n60  \nआशीष अनिचषःध88हार  \n  \nआधुिनकताक समषः30भया  ( आलोचना ) \n  \n  \nजागरण, पुनजषः365गरण वा नवजागरण  दुिनयषः363क हरेक िहषः30भसामे अपना \nसमय पर होइत एलैए मुदा ओकर षः30उयाषःधझउया हरेक समयमे अलग -\nअलग ढ़गसँ होइत छै। एकटा घटना जकरा पिहल लोक जागरण \nमानैत अिछ तँ दोसर ओकरा पुनजषः365गरण मानैत अिछ तँ तेसर \nनवजागरण। आ एही तीनूक दृिषःभउ6कोणक षः30उयाषःधझउयासँ आधुिनकताक \nसूषःध55पात होइत छै।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \nपिषःध56मक पुनजषः365गरणसँ षःध6धभािवत मनुख सभ सुिवधाकषःधभ3 अपना नाम कए \nलेलक। ई पुनजषः365गरण माषःध55 सुिवधा नै बिषःध98क हमर सभहँक \nमाषःध88यता , भावना, िवचार, आचरण, षः30उयवषः30भथा आिदमे सेहो पिरवतषः36उन \nकेलक। एही पुनजषः365गरणक कारण परषः30भपर िवरोधी संषः30भथा आ \nषः30उयवषः30भथाक जषःध88म भेल। राषः303षः399ीय आ अंतरराषः303षः399ीय सषःध5भा एवं िनयंषःध55णक \nचािल-चलन आएल। आ एही कारणषः3झ0 परंपरागत आषः30भथा आ षःध6धेर \nमूषःध98यमे कमी आएल।सािहषःध8भय आ कलाक षःध5धेषःध55मे अितयथाथषः36उवादक \nजषःध88म भेल , साझी आषःध5झमक िवघटन भेल आ मनुख एकौर भए गेल \nजािह कारणषः3झ0 मनुखक िववेक आ आषःध8भमिनयंषःध55णमे कमी आएल।  \nमहानगरसँ होइत नषः39उ आ गामक संबंध जिटल बिन गेल छै। \nजीबनमे नीरसता, असुरषःध5धा , दुिषःध56षःध88ता , िविषःध5धषःध90ता आिद बिढ़ गेल छै। \nनव-नव बेमारी उपिक रहल छै खास कए हृषः3धभ रोग ,बषःध98डषःध6धेसर आ \nअिनषःध88षःभ06ा। तिहना लोकक षःध6भिच सेहो बदिल गेल छै। जतेक तेज \nगीत-संगीत बाजत ओतेक नीक मानल जाइत अिछ। तेनािहते \nसािहषःध8भयमे सेहो अभूतपूवषः36उ पिरवतषः36उन भेल अिछ। अपराध \nकथा, सषःध8भयकथा , आ मनोहर कहानी सन सािहषःध8भय केर िडमषः36भड जोर \nपर अिछ। आ ऐ तरहषः3झ0 मनुखक जीवन शैलीमे सेहो पिरवतषः36उन भए \nरहल अिछ। संगे संग मनोवृितमे बहुत बेसी। आजुक समयमे मनुख \nलग ने सहनशीलता छै आ ने बात बुझबाक समय। आ एही दुआरे \nआब लोक बात-बात पर हतोषःध8भसािहत भए जाइत अिछ। आशा ,उषःध9भमेद \nजािह कौआ केर नाम छै से आब केकरो टाट पर नै कुचरैए।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n62  \n  \nएखन हम साल  2006 मे बनल आ मे िगषःध9धसन षः3ध5ारा िनदषः3झउिशत िफषःध98म \nएपोिषःधझ0लषःध90टो बाइसम बेर देिख कए उठलहुँ अिछ। ई िफषःध98म मेिषःधझ0सको \nकेर भाषामे जकर नाम  Yucatec  छै आ  \"माया\" सषःध93यता पर \nआधािरत छै। ऐ िफषःध98मक शुषःध6भआतमे एकटा कबीला अपना गाममे \nशषः36भितपूवषः36उक खा -पीक आनंद मना रहल अिछ। तखने दोसर कबीला \nिदससँ हमला भेलै। पिहल कबीला हािर गेल आ ओकर गामकषःधभ3 \nजरा देल गेलै। नायक सिहत अिधकषः36भश आदमीकषःधभ3 बषःध88ही बना लेल \nगेलै। मुदा गभषः36उवती नाियका अपन एक माषःध55 बषःधझभचाक संग बिच \nिनकलैत अिछ आ सुरषःध5धा लेल गँहीर खषःध5भामे शरण लैत अिछ। बंदी \nबनेलाक बाद िवजेता बंदी सभकषःधभ3 अपना कबीला लए जाइत अिछ। \nभाट भिर नायक अपनाकषःधभ3 आ अपन संगीकषःधभ3 बचेबाक षःध6धयास करैत \nअिछ मुदा से सफल नै होइ छै। \n  \nएषःध9भहर नाियका जे खषःध5भामे छै से नाना षःध6धकारक कषःभउ6 सहैत बषःधझभचा \nसंग समय िबतबैत अिछ। एकाएक बखषः365 अबैत छै आ सेहो \nझमटगर। नहुँ-नहुँ खषःध5भा भरए लागैत छै। पािन जखन डषः363ड़ भिर \nभए जाइत छै तखन नाियकाकषःधभ3 षःध6धसव पीड़ा होइत \nछै....................आ ओही पािनमे बषःधझभचाक जषःध88म होइत छै। नायक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \nअपन संगी सभहँक संग िवजेताक राषःधझ6यमे आिब गेल अिछ। \nराषःधझ6यक हाटमे िकछु बंदीकषःधभ3 बेचल जाइत अिछ आ िकछुकषःधभ3 राजाक \nसामने देल जाइत अिछ। राजाक सामने उपिषः30भथत भेला पर \nराजपुरोिहत षः3ध5ारा पर सूयषः36उपूजा केला बाद बिल लेल अयोषःधझधय बंदी \nसभकषःधभ3 छषः363िट योषःधझधय बंदीकषःधभ3 नायकक सामने बिल चढ़ा देल जाइत \nछै। अंतमे नायककषःधभ3 वेदी पर सुताएल जाइत छै िक \nतखने........................... मेघ झषः363िप लेलकै। आ तखने \nराजपुरोिहत सूयषः36उकोप मािन ओिह िदन लेल बंद करबा देलक। आ \nनायक बिलसँ एना बषः363िच गेल। मुदा मृषःध8भयु एखनो लीखल छलै। \nनायक सिहत सभ बषः363चल अयोषःधझधय बंदीकषःधभ3 एकटा मैदानमे आनल गेलै \nआ सभकषःधभ3 भागए कहलकै। आ भागैत बंदी सभकषःधभ3 िनशाना सािध -\nसािध मारकल। मुदा नायक एतहुँ बषः363चल आ भािग पड़ाएल। \nिवजेता सभ ओकर पषः363छा केलक आ करैत रहल मुदा नायक भागैत \nआ बषः363चैत रहल। आ भागैत -भागैत नायक समुषःभ06क कछेरमे प हुँचैत \nअिछ आ देखैत अिछ जे ओषःध9भहरसँ एकटा जहाज आिब रहल छै। \nनायक फेर पाछू तकलक, ओकरा पकड़बाक लेल िवजेता तैयार \nमुदा ओहो सभ जहाजकषःधभ3 देिख सहिम गेल छल आ पाछू हटए \nलागल छल। आ एना नायक बषः363िच गेल आ अपन पिरवार लग \nपहुँचल। \nऐ िफषःध98ममे हमरा सभसँ नीक गषःध90प लागैए जे हरेक सीन , हरेक \nकथन आशासँ भरल छै। खास कए तीन ठाम पिहल- जखन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n64  \nखषःध5भाक पािनमे बषःधझभचाक जषःध88म होइत छै, दोसर-- जखन नायककषःधभ3 \nबिलवेदी पर सुताएल जाइत छै आ तेसर--  जखन नायक जहाज आ \nअपन दुषः30धमन बीचमे रहैत अिछ।  \nई कथानक पढ़लासँ आशाक कनेकबे दशषः36उन भेल हएत। िफषःध98म देखू \nहरेक शाट आशामे भीजल छै। ई िफषःध98म आधुिनक कालक िथक \nमुदा जखन कािलदास मेघदूत िलखला तखन की सोिच यषःध5ध षः3ध5ारा \nमेघकषःधभ3 दूत बनेलाह। मेघ िनजषः368व छै ई बात कािलदासकषःधभ3 पता \nछलिषःध88ह आ नायक यषःध5धकषःधभ3 सेहो। की ई आशावादक चरम नै िथक। \nआ जा धिर मेघ यषःध5धणी लग समाद लए पहुँचैत अिछ ता धिर \nषःध5झापक समय खषःध8भम। बात जखन मैिथल कोिकल िवषः3धभापितकषःधभ3 ( ओ \nिवषः3धभापित जे की गीत िलखला ) तखन हुनक गीतमे भिषःधझ0त आ षःध5झृंगार \nजतेक रहैए तािहसँ बेसी आशा रहैत अिछ। िकछु भए जाए \nिवषः3धभापित अपन आशाकषःधभ3 नै छोड़ै छिथ। चाहे पित परदेशमे होिथषःध88ह \nमुदा ओ नाियकाकषःधभ3 जषःध65र कहै छिथषःध88ह जे िचषःध88ता नै करह तोहर  \nिषःध6धय जषःध65र अिबते हेतह। एहन बहुत उदाहरण अिछ , िकछु देखल \nजाए---- \n  \n1  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \nलोचन धाय फोघायल हिर निहं आयल रे ! \nिसव-िसव िजव निहं जाय आस अषःध6भझायल रे !१! \n…....................................... \nसुकिव िवषः3धभापित गओल धिन धइरज धषःध6भ रे ! \nअिचरे िमलत तोर बालमु पुरत मनोरथ रे !४! \n  \n2 \nकाषःध88ह हेरल छल मन बड़ साध  ! \nकाषःध88ह हेरइत भेलएत परमाद  !१! \n…................... \nिवषः3धभापित कह सुनु बर नािर  ! \nधैरज धषःध6भ िचत िमलब मुरािर  !७! \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n66  \n3 \nके पितआ लय जायत रे, मोरा िपअतम पास  ! \nिहय निह सहय असह दुखरे, भेल माओन मास  !१! \n…........................ \nिवषः3धभापित किव गाओल रे, धिन धषःध6भ मन मास  ! \nआओत तोर मन भावन रे, एिह काितक मास  !४! \nई माषःध55 िकछु उदाहरण अिछ। उपर जतेक गीत हम देलहुँ तािहमे \nगौर कए देखू भिषःधझ0त आ षःध5झृगषः36भर तँ माषःध55 बहषः38धा छै। मूल बात तँ छै \nआशा देब, केकरो नोर पोछब। भिषःधझ0त आ षःध5झृगषः36भर िवषः3धभापितक गीतमे \nमाषःध55 साधन अिछ साषःध8झय नै। साषःध8झय तँ छै िनराशाकषःधभ3 हटाएब। \nिवषः3धभापितक गीतकषःधभ3 बहुत आलोचना भेलभिषःधझ0त आ षःध5झृगषः36भरक चषः30धमा \nलगा मुदा आशावादक दृिषःभउ6कोणसँ संभवतः ई पिहल आलोचना \nअिछ  ( जँ पिहले केओ केने हेताह आ षःध6धकािशत हेतै तँ एकरा हमर \nअषःध53ानता बूझल जाए )। आ तँए िवषः3धभापित हमर िषःध6धय किव छिथ। \nबात जखन लोकगीतक करी तँ एही आशा केर \nकारण  \" सोहर  \" हमर िषःध6धय गीत अिछ। आ जखन हमरा लग िकछु \nनै बचैत अिछ तखन बेर-बेर हम िवषः3धभापित गीत पढ़ैत -सुनैत छी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \nसोहर सुनैत छी, मेघदूतक यषःध5ध बिन जेबाक षःध6धयास करैत छी आ \nएपोिषःधझ0लषःध90टो देखैत छी।  \n  \nआइसँ तीन साल पिहने हमरा गामक िजनगी पढ़बाक मौका भेटल \nछल। लेखक छिथ जगदीश षःध6धसाद मंडल आ ऐमे कुल  19टा कथा \nअिछ। ऐ पोथीकषःधभ3 जािह तरीकासँ हम पढ़लहुँ से रोचक षःध6धसंग \nअिछ। भए सकैए जे ई षःध6धसंग अहषः363 सभ लेल नीरस हो आ एकरा \nआलोचनाकषःधभ3 कमजोर कड़ी सेहो मानी मुदा हमरा बुझने आ लोचना \nतखने साथषः36उक होइत छै जखन की कोनो पोथी माषःध55  \" पाठक  \"क \nदृिषःभउ6कोणसँ पढ़ला बाद आलोचकीय िववेकसँ िलखाइत हो। ऐठाम \nतँ िकछु समीषःध5धक पोथीक नाम िलखै छिथ , कथा पाषःध55क नाम आ \nघटना लीखै छिथ आ अंतमे षःध6धकाशक नाम , पोथीक दाम आिद \nलीिख आपना आपकषःधभ3 समीषःध5धक मािन लै छिथ। वषः30भतुतः ऐ षःध6धकारक \nआलेखकषःधभ3 पोथी पिरचय तँ मानल जा सकैए मुदा समीषःध5धा वा \nआलोचना नै। \nतँ आबी कने अपन षःध6धसंग पर। अपान कषःध9भपनीक टेषःध88डर भरबाक \nलेल हिरषः3ध5ार गेल छलहु भेल ( BHEL )  मे। माषःध55 भरबाके नै छल \nबिषःध98क पूरा रेट हमरे तय करबाक छल। हम अपन बुिषः3ध0 िहसाबषः3झ0 \nरेट तय कए टेषःध88डर  जमा कए देिलऐ। लगभग दस बजे राितमे \nजखन टेषःध88डर खुजलै तखन पता लागल जे ओ हमरा हाथसँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n68  \nिनकिल चुकल अिछ। हमर कषःध9भपटीटर हमरासँ पषः363च लाख कम रेट \nदेने रहै। कुल िमला ओिह समयमे हम हतोषःध8भसािहत भए गेल \nछलहुँ। ई अलग बात जे तखनसँ एखन धिर हम  118 टा टेषःध88डर \nजमा कए चुकल छी आ ओिहमेसँ 44टामे सफल सेहो भेलहुँ। मुदा \nहिरषः3ध5ारमे हम असफल भेल छलहुँ। मोन दुखी छल। मुदा ऐ घटना \nपर हमर कोनो वश नै छल। कुल िमला दू बजे राितमे बस \nपकड़लहुँ। िनषः38ध हेबाक षःध6धषः3उउे नै। हािर -थािक कए ई पोथी \nिनकाललहुँ ( हमर बैगमे हरदम िकताब, हाजमोला आ मंच नामक \nचाकलेट रहैए  ) आ सोझे-सोझ बीचक कथा \" चूनबाली\"क अंितक \nपषः38धा नजिर पर पड़ल आ ताहूमे अंितमे पषः363ित सभ \nपर............................\"  फुिलयोक नजिर मटकुिरयाकषःधभ3 मुसिकयाइत \nदेखलक। एकटकसँ एक दोसराक आँिख गरौने अपन िजनगी देखए \nलगल\" \nआ िक हमरो अपन िजनगी देखाए लागल। पूरा कता पिढ़ गेलहुँ। \nआ तकरा बाद पलथी ( बसक सीट पर पलथी मािर बैसब \nखतरनाक होइ छै ) मािर शुषःध65 केलहुँ आ गुड़गाम अबैत -अबैत \nखषःध8भम। सभ कथा पढी गेलहुँ। एक -एक पषः363ित पिढ़ गेलहुँ। मुदा \nहरेक कथाक अंितम दू-तीन पषः363ित बहुत नीक लागल। कारण ई \nपषः363ित सभ हमर नोर पोछबाक काज केने रहए। ओहन समयमे \nजखन की हम अपन असफलता पर दोसर नषः39उमे कनैत रही  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \nतखन  \" िबसषः363ढ़ \"क पषः363ित आएल  \" सुिगया \nिदस.........................परानी िवदा भेल  \"। जखन हम दोसरक \nआशा चाहैत रही तखन  \" पछताबा \" केर पषः363ित आिब \nगेल  \" पितक.............  िगनगी देखए लगलीह\"। जखन हम ई \nसोचैत रही जे आब हम अपन सीनीयर लग की कहबै तखन हमरा \nलग  \" भषः3झ0टक लावा  \" केर पषः363ित आएल  \" मुँहसँ ठहाका............कषः3झ3चा \nगनए लगल\"। मतलब जे हरेक कथा हमर नोरकषःधभ3 पोछबाक काज \nकेलक। हमर हाथ पकिड़ उठेबाक काज केलक। आ तँए हमरा ई \nपोथी मेघदूत, पदावली, सोहर आ एपोिषःधझ0लषःध90टो नाकम िफषःध98मक \nआधुिनक षः30भवषःध65प लगैए। अथषः365त कहबाक ई मतलब अिछ जे \nजगदीश षःध6ध .मंडल कािलदास, िवषः3धभापित , सोहर पदक अषःध53ात रचनाकार \nआ मेल िगषःध9धसनक आधुिनक अवतार छिथ। ऐठाम षःध6धषः30भतुत पोथीक \nआर बहुत रास िवशेषता छै। जँ अहषः363 महाषःध8भमा गषः363धीक षः30भवराज \nदशषः36उन बूझए चाहैत छी तँ \" गामक िजनगी \" पढ़ू। जँ राजाराम मोहन \nरायक कुरीित भगेबाक अवधारणा चाही तँ \" गामक िजनगी \" पढ़ू। \nजेना सरदार पटेल राषःधझ6यसँ राषःधझ6यकषःधभ3 जोड़लाह तेनािहते जगदीश जी \nगामकषःधभ3 गामसँ जोड़लाह आ ताहूसँ बेसी ओ लोककषःधभ3 लोकसँ \nजोड़बाक पषःध5धमे छिथ। जँ गीताक कतषः36उषः30उय चाही तैयो  \" गामक \nिजनगी \" पढ़ू आ जँ सषःध88यासक षः389म बुझबाक हो तैयो  \" गामक \nिजनगी \" पढ़ू। कुल िमला कए ई पोथी हमरा िहसाबषः3झ0 िडषःध6धेषः30भड \nआदमीकषःधभ3 समाषःध88य करबाक षःध5धमता रखैए।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n70  \nआधुिनकतासँ जषःध88मल जते समषः30भया छै तािहमे ई िडषःध6धेशन सभसँ बेसी \nखतरनाक छै ( कारण चाहे जे हो )। एहन समयमे जँ \" गामक \nिजनगी \" पढ़ल जाए तँ अपेिषःध5धत लाभ भेटतै। ओना ई आशावादी \nदृिषःभउ6कोण जगदीश जीक हरेक रचनामे भेटत आ तािहमे एकटा \nषःध6धमुख नाम िथक हुनक उपषःध88यास  \" उषःध8भथान -पतन  \"। तँए हम पाठक \nसभसँ ई अपेषःध5धा रखैत छी जे जगदीश जीक हरेक रचनाकषःधभ3 ऐ \nदृिषःभउ6कोणसँ पढ़िथ ......  एना केलासँ िनिषःध56त षःध65पषः3झ0 स माजक भलाइ \nहेतै। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \nकािमनी कामायनी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \n            महानगर मे सुनीता \n“हाली हाली खा लू भनसा हो गैल है. . आ’ भीतरी से कुंडी लगा \nके सूित रहब।आ’ हे गे िनसा .. तू देखीहै बौआ के\n  .. .   \nकोठिरये मे खेलीहै सब कोनो ।’अपन घरक सबटा काज िनबटा \nक’ . . . तीनॲ िधया पुषःध5भा के खुआिपया क ’एक गोट िडषःध9धबा मे \nसूती साडी के लषःध5भा मे िगन िगन क ’ सोहारी रखलक़ . दू गो \nनीसा. . दू गो रीता .. एगो बऊआ. . दू गो हम. . नीसा के पषःध90पा \nत’ खाईए लेलकै. . भाई जखनी औतै. . तखनी देखल जैतै. . \n।अखनी त’ हम चाह पी के चल जाए छी .. ओ ठीना कोनो नै \nकोनो घर मे चाह िबषः30भकुट भषः3झ0िटए जाए है. .. आ’ दुपहिरया के \nखाना बनाब सॅ िनिचषःध88त . . .आ जिहया निह बनाबै . . भोर मे देर \nसे ऑिख खुजै. . .त’ नीसा अपन सबके रोटी बना लैत छै. . \nपषःध90पा आ ’ मामा के खुआ क’ ओकर लंच से हो बािषःध88ह दैत छै. . \nमन मे सोचैत गुनैत मुषः30भकैत . .. नीसा के काबीलती पर गुषःध9भहरैत . \nचषःध90पल पिहर क ’ घर से िनकलबा सॅ पिहने सोझा ठाढ तीनॲ \nिधयापुषःध5भा प ’ एक नजिर फेरैत ओ नीसा के फेर से सब बात \nबूझौलकै. . .घरवला एक कोना मे बैसल चुपचाप बीडी धूिक रहल \nछल. ।मु◌ॅह प’ कोनो भाव नै. . किहयो नै रहलै आब कषःध5भ से \nहौक . ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n72  \n        जषःध98दी जषःध98दी ओ घरक सीढी उतिर गेल . . मुदा भिर बाट \nअपना संग चलय वाली संग फदकैत रहलै. . “हे गे सोनी .. \nकिनयो देर हो जेषःध5भौ . .. .त’ ऊ जे बारह नंबर बाली हौ. . आिग \nउगले लगतउ मू◌ॅह से ‘एषःध5भा देर षःधझ0यॲ  हूआ.\n  ..।’ हमरो बडा खीस \nबडलौ. . ।ठामे जबाब देिलयै. . कोनो सरकारी नौकरी है .. जो \nहमको ऐसे डॉटते हो ।’मु◌ॅह चुषःध90पे रिह गेलै ।आ उ जे सात नंबर \nबाली हौ. . .एक कप चाह िपया क’ बेटा बेटा किर के’ढेर के ढेर \nकाज कराबे लगतौ\n   . . ।कोनो नीषःध9भमन घर पकडा जैतै .. त’ \nहम ओकरा छोिड देतीयै  .. ।फोन अतउ त’ कहतौ .. तुषःध9भहारा तो \nबहुत फोन आता है ।’ \n      काज से घुरती काल टहटहौआ   रौद .. .सुशीला के काज \nसेहो एक बजे धिर खतम हो जाय छै. . त’ एक घर बचलै . \n.कपडा वला. . जे कािषः33भयो हो जैतै .. कौन बेगरता है. . सोिच \nके ओहो ओकरा संग घर चिल पडल छल .. ।सुरेनदर भेटलै \nरषः30भता मे. . .ई िचकरल ‘हौ जीजा .. .िबजली बला काम हमे डेढ \nसौ से एक दमडी कम मे नहॴ करबौ. . .।’ओ चुपचाप मुषः30भकैत \nजाईत रहल छल .. .। ‘आहॉ के िबजिलयो के काज आबै \nहै।’सुसीला अकचका क पुछलकै त’ ओ फुिल क’ तुषःध9भमा होई त \nबाजल “हे हम सब काज कयले हीयै. . .घर बनाबे के रोजा \nिमसितरी बला .. माली बला .. सषःध9धजी उपजाबए बला . .\n  . .सब  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \nकाज केले िछए इहॉ पर .. .गाव मे रिहए त’ हमर बडकी \nिदयािदनी. . राित क ले जाए रहै खेत मे कटनी करवाबै ।’ \n      घर पहु◌ॅचल त’ दरवषःधझ6जा खूजल देिख क ’ ओकर  \nकरेज िहल गेलै. . .नीसा के बाबू. . फॲफ काटैत नीचा मे बीछल \nचादर पर ओंघडायल. . .तीनॲ मे से एको िधयापुषःध5भा ने घर मे. . \nउनटे पैिरए भागल जेना िबषःधझभछा डंक मािर देने होय पैर मे .. .पाछॉ \nबाला पारक मे ताकल .. पीपरीक गाछ तरे मझली बेटी रीता \nकानैत ठाढ .. .माय के देिखक ओकर कोढ आर फैट गेलै. . \n“मषःध9भमी बौआ हेराय गेलौ . . दीदी गेलौ है खोजे. . .।’ ओ त’ \nपिहनहॴ सॅ आतंिकत. . .िबन षःध5धण गमेने. . लग के मिषः30भजद मे \nमौलवी लग पहु◌ॅचल. . .आ\n  मौलवी के कही सुनी के िनहोरा पाती \nकरैत माईक सॅ एनाउंस करबा देलकै.  “डेढ बरक के बषःधझभचा . . \nरंग गोरा. . गरा मे किरया तागा .. लाल रंगक टी शटषः36उ पिहरने. . \nमाथ पर बडका बडका झॲट .. .हेरा गेल छै. . जे भले आदमी के \nभेटै. . .कृपाकरी क’ ओकरा सेषःधझ0टर तीन के महिजद पर आनय \nके नेक काज करौ ।त एही काजक एवज मे अहू के अषःध98ला \nदौलते असबाब से भिर देत।’ मौलवी के बोल भरोस पर ओ कनी \nहषःध98लुक भ \nक’ अषःध90पन घर िदसा बढल त ’ बडकी बेटी नीसा सेहो पारक िदस \nसे आबैत छलै.। .मषःध9भमी लग दौडल . . ‘पषःध90पा सूित रहलौ ..  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n74  \n. दरवषःधझ6जा खूजल देिख के बऊआ नीचा जाय लेल जीना से एतना \nतेजी से उतरलौ. . िक जाबेत हम चषःध90पल पहीिरय पएर मे ताषःध98ले \nत उ िनपाषःध5भा .. .।’ भायक षःध6धेम से बेसी  मतारी के भयानक \nआतंक   .. आब त’ झॲट पकिड क’ हमरे मारत ई सोिच क’ सात \nबरखक नीसा ऑिख से ढरढर नोर बहाबैत जोर जोर से कानय \nलागल छल। \n दूनू बेटी के ल’ क’ ओ घर आयल   .. घरबाला तखिन धिर फॲफे \nकटैत रहै. . ।पीषःध5भ से आषःध88हर सुनीता पिहने त ’ अषःध90पन माथ कपार \nके’ पीट अपन भाषःधझधय के सरापलक़ . जे केहेन िनकषःध9भमा जोरे भगमान \nओकरा बॉध देने हथीन .. .।तेकरा बाद सूतल आदमी के पएर \nझीक झीक क’ उठौलक .. “हे उठू नै .. इहॉ परलय मचल है \nआ अहॉ िनभेर भेल सूतल हती .. देखीयौ. . .बौआ काहॉ चल \nगेलइ .. .माय गे माय ।’आ’ कानय लागल ।. . .. “बौआ कहॉ \nचली गेलै.\n  .’ई वाषःधझ0य जेना ओकरा कान मे घुिस माथ फोडैत \nिनकैल गेल होय .. ।बौआ   .. पाथर पर के दूब .. .सोरह \nसोमबारी कैलकै. . तखनी भगमान देलिखन .. ततेक धडफडा के \nउठलै . . . जे िखडकी के पषःध98ला से माथ मे ठॉय चोट लगलै. . \nकपार दबने उठी के बैस त’ रहल मुदा एको आखर मू◌ॅह से बहरैलै \nनिहं ।सुनीता बजैत रहलै . .कनैत रहलै. . ।फेर पाछॉ घुिर क’ \nकहलहक \n  ‘दूनू बिहनी घर बषः38ध केने रिहए कोनो आदमी कहतौ त  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \nन खोिलहै. . .आ’ अहॉ चलू हमरा जोरे  . .पुिलस लग .. आ’ \nजीजा के सेहो फोन किर दैत िछए।’ भाय परसू सेहो ताधिर \nिडउटी पर से आिब चुकल छल । \n  सब िमलक’ फेर से मिषः30भजद पर पहु◌ॅचल .. .ताबैत घंटा भिर भ’ \nगेल छलै . .आ’ िकयो अनिठया सेषःधझ0तर तीन के झूलाबाला पारक \nके गेट पर कानैत ओही डेढ बरखक बषःधझभचा के उठा क ’ मिषः30भजद \nप’आिन क’ रािख देने छलै. . . बौआ के देखक सुनीता के जान \nमे जान अयलै।हुलिस क’ ओकरा कोरा लेलक आ दूनू हाथ से \nकिस क’ अपन करेज मे सटा लेलकै. . .अनमोल धन हमर. . । \n    अिह अलबा दोलबा मे सषः36भझ पडय लगलै. . त’ दौडल सषः36भझ \nबला काज लेल ।   .. .राित क’ भनसा बन्◌ोबा काल. . .घरबला \nके खूब खूब लोहिछ क’ कुबोल सुनोलक़ . . ‘बषःधझभचा तक अ◌ॉहा के \nदेखे पार नै लगैय. . . . मकान मािलक िकराया मॉगे आबै है त’ \nअहॉ लुका जाय छी .. एतनो नै .बोलल होइय जे दू तीन िदनक \nबाद आऊ . .बा घरे प िकराया पहु◌ॅचा देबए. . .पेिठया से तीमन \nतरकािरए आिन क’ रािख लीअ. . खाली मु◌ॅह लटकौने . .धौना \nिगरौने बैसल रहता जे बलु है न सुनीता सरदार ।’ \n“तू ही न पिहलुका नौकरी छोडबा के ई लगबा देले है. . जे इहॉ \nबेसी पैसा भेटत. . आब नाइट गाड के दूनू िसषःध90ट के नौकरी किर \nके त’हमर पराने िनकल जेतै. . .हम नै करबौ ई नोकरी गावे चल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n76  \nजैबे .. ऊहषः3झ0 खेती पथारी करबै. . .।’ गाव के नाम सुिन सुनीता \nके िदमाग जेना आसमान से धरती पर आ गेलै .. .  ‘नै .. दूनू \nिसषःध90ट के नोकरी  नै कषःध65 एके बेर कषःध65 . . तिनका आरामो त \nजषःध65री है.इए है .. .।’ ओकर अकड किन कमजोर पडलै .. षः30भवर \nसेहो किन मोलायम .. .”सूतू त’ तिनका कुंडी त लगा लैतीयै \nभीतर से\n  केषःध5भे िफरीशानी होलै . ।” \n“हे हम कुंडी लगाबए लगिलयै त’ नीसा िचकरए लगलै. . नै करहू \nबषः38ध .हम नीचा खेलय जेबै त’ हमे की किरतीयै. . ।’पित अपन \nपषःध98ला झािड सात बरखक बेटी के माथ प ’ रािख देलकै. . .जेकरा \nइसकूल छोडबा के दूनू छोट भाई बिहनी के देखभाल करै के \nिजषःध9भमेवारी के संगे आटा सानब .. रोटी पकायब बरतन मॉजब \nदोकान से बीडी गूटका आनब आ’ आर आर काजक संग कतेको \nकाज करए पडैत छलै. . .उठौलक माय छोलनी आ’ दे दनादन .. \n.पीठ प’ दू चािरये छोलनी सॅ कमजोर बषःधझभचा . . फशषः36उ प ’ खैस \nपडले. . चाषःध88ह आिब गेलय जनू .. . ई देिख ओकर मगजक पारा \nतुरंते नीषःधझभचा आिब गेलै. . .”हे संतोषी माय .. ई की भेलै ..\n  .. \nगै .. बऊआ .. .नीसा .. गै .. ऑिख खोल नीसा .. .’ कोरा मे \nल’ क’ पािन िछटलकै मु◌ॅह प’.\n  .ठोर अलगा क’ पािन ढारलकै मु◌ॅह \nमे .. . .. .कनी काल मे नीसा ऑिख खोललकै. . . । “िधया \nपुषःध5भा के एना नै मारे के चाही । ’ बाप कुनमुनेलै. . त’ मू◌ॅह  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \nलटकौने माए .. .सब के भोजन भात कराक’ अपनहू खा पीबी क’ \nसूित रहल छल. . .घरवला के त’ रतुका िडउटी .. .ओ त’ गेल \nकाज प’ । \n   “हे िदन त’ सब कोने के िफरीसािनए मे कटै हैक . . \nिनिफिकर चाही त’ गावे मे न रिहतीयै. . ।ऑय हे. . राित एतना \nहो हषःध98ला मारपीट काहे भेल . . .।’\n   “क़थी किहयो बिहना .. \n. छोटका बौआ के फल फुला के तुषःध9भमा भ ’ गेल है भिर भिर राित \nकानैत रहै है. . ई त’ िभनसरे खा पीिब क’ अपन टषः3झ3पू िनकािल \nक’ काम पर चल जाए है. .  .. किनये हिट क’ हमर बाप मतारी \nके घर है ।त’ कािषः33भ खुन बषःधझभचा के ले के हम डाकडर के \nदेखाबे गेलीयै. . .आबैत जात  बेरो हो गलई आ थाक़ सेहो गिलयै \n.. .हम माय भीरा खा लेलीयै. . .सोचिलयै. . .जे एकर पषःध90पा त ’ \nरोज बाहरे खाय है. . ।कािषः33भ बाहर न खैले रहै. . .रोटी के \nिडषःध9धबा खोललक त ’ खाली .. .बस पीषःध5भे आषःध88हर . . . सूतलाहा बषःधझभचा \nके डषः3झ0गा उठा के जाय रहै फेके बाहर . . दाषःध65 के नसा मे सषः36भड \nबनल. . त’ हमहू◌ॅ पीषःध5भा गेली . . गैस के पाईप खोिलक अपना देह \nमे आग लगबै लगिलयौ. . ओ’ त’ पडोिसया हषःध98ला सुिन के दौडलै. \n. आ’ हषःध9भमर चुषः38धी से आिग िमझैलकै. . .दू थापड मरदावा के \nमारबो कैलकै .. .तखिन जा क’ सषः36भत भेलै । ’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n78  \n“जे बूझे िछयै . .त’ कथी लै निहं दू गो रोटी बना के सिदखन \nघर मे रखने रहै छी. . ऊ न खतई त’ िधया पुषःध5भा खा लेतै. . \nकोनो िजआन थोडे न होत.\n  .।’ मीना के िहरदय एखेन धिर ओही \nआिग मे झुलिस रहल छलै. . ।ओकर षः30भवर बदिल गेलै. . “मार \nमू झॱसा के ओकर करेज नै डाहब जे आब दलीषः3उ9र के भनसा \nकिर क’ खुएबै. . .हम त’ जाय िहए माय भीरे ।’ सुनीता के \nकरेज ओकर दुख से पसीझ गेलय ।ओ ओकर मदैद करए \nचाहलकै. . “के भर िजनगी बैठा के खुऔत. . .कोनो काज िकए \nनै पकिड लैत छी. . काज के कोन कषःध9भमी है. . ईहॉ पैसा बरसै \nहै. . .कोठी वाली सब के किन आटा सािन िदऔ त’ दू सौ टाका. \n. सषःध9धजी कािट िदयौ \n  ..एक टैम खेनाई बनाए के अढाई हजार .. \n. । अहॉ के बीमार बषःधझभचा ठीक हो जाएत त ’ पकिड लेब माय तिन \nबषःधझभचा के त ’ रािखये लेत न. . ।’  \nओकर नजिर एके संग पानी के टषः3झ3कर आ ’ अपना घर के सोझा \nखटौली प’ बैसल बुधनी प’ पडलै. . “हे बुधनी पानी के गाडी \nअलौह जो भर ले िडषःध9धबा सब मे. ।’ ओकर सलाह प’ बुधनी \nउछिल क’ बाजल \n  ‘ओ जंग त’ मारा पीटी हो रहल है ।’’ ‘है \nचल. . हमहू चलै िछयो देखे िहये केकर बाप के मजाल    है . . . \nन भरे देतई. .   .।’पॉच पॉच िलटर के दू िडषःध9धबामे .. .भीड मे \nघुिस घािस क’ कहुना ओ भिरये नेने छल।बुधनी के कहलकै.  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \n‘जखनी देखीहै ..टषः3झ3कर हमरा  फोन किर दीहै. . हम दौडल आिब \nके पा◌ािन भरबा लेब तोरो आ’ अपनो।’चार चार िदन प’ पानी आबै \nहै .. त’ लोक की करतै. ।  \n  \n  \n   सडक टिप क’ सीधा पबलीक इसकूल छलै . .. आ’ ओकरे \nसीधा मे ओ कालोनी जािह सॅ सटल ई गाम.. जतय िकराया प’ \nकोठरी ल’क’ ई सब रहै छलै. . . ।काज प’ अबैत जायत ओकर \nनजिर इसकूल के गेट प’ ठाढ माली प’ पडलै. . कई िदन सॅ ओ \nसोचैत रहै ओकरा सॅ गप करए के. ।ओही िदन ओ झटिक क’ \nओकरा िदस बढल आ गप सषःध90प मे पता चललै जे ओहो ओकरे \nईलाका िदसुका छै. . . अही िठना माली िगरी के िठका नेने हैय. \n. .। ‘ माली के काम त’ हमहू◌ॅ करैत रहिलयै ह’ िबजबासन के \nफारम मे\n  . .. बडकी चूकी नरसरषः36उरी रहलै ह . . बडका बडका \nगमला उठाबी राखी. . .खाद पानी िदयै. . िनकौनी किरयै. . बडी \nिदन तलक हम ऊ सब काम कयले िहयै. . .।’. . . “त’ काहे \nछोडलू. . .उहॉ . ।’ \n“फारम के मािलक त’ बडा मानैत छलै हमरा. . .ओही मे ओकर \nबडका कोठी रहलै ह’. . हमरा बौआ के जनम मे हमर कोठरीपर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n80  \nआके पषःधझभचीस सौ षःध65पीया देने रहै .. कहलकै. . “जे एकर जनम \nहमरे जनम िदन हुआ ह’◌ै देखना ई कतना बडा आदमी . बनेगा. . \n.मुदा ओ त’ सिदखन बाहरे रहैत छलै. . . आ ऊ ठेकेदरबा\n  पैसा \nदेबै मे.. .बडा हरामी . .. सब सिन रिब के पैसा के खाितर \nओकरा से झगडा फसाद होय. . . ।अही से इहवा चिल अलीयै \n.. ।” आ बड चलाकी सॅ मुसैक मुसैक क’ ओ अपन घर बाला \nआ’ भाय लेल माली के काज गछबा लेलक़ “िक होतै. . रात मे \nिडउटी करिथन आ’ िदन मे माली के काज क’ लेथीन. . दूनू \nिसषःध90ट गाड के काम मे बडा परेसानी तिनको आराम नै. . .।.’ \nषःध6धसषः38धता के\n  मारे ओकर पएर जेना हवा से बात करए चाहै. . \n.हाली हाली पहु◌ॅची घर आ’ हाली से बताबी ई खबिर . . । \n  “िक है. . काहे एतना धडफडी देखा रहल छहू  .. . ।” जीजा \nसेहो कोठिरये मे बैसल   भेट गेलय. . ।आ डबल नोकरी के गप \nसुिन सब िकयो के मन ताताथैया करए लगलै. . .।  ‘चलू कुछो \nनॴषःध9भमन पकाऊ . . .खीर पूडी बनाऊ ।. .पाटी कषःध65 . . ।आय \nहमरा तरफ से. . ... जो गे नीसा . . लछमीया के दोकान से .. \n.एक पैकेट दूध आ’ आधा लीटर तेल नेने आ. . .. . आटा है न \nिक उहो मॅगाबे के पडतै. . . .. ।’ सुनीता के जबाब मे\n  ‘िक \nआटा हो जैते’ ओ बड अ िधकार सॅ अपन शटषः36उ के जेब सॅ नमरी \nिनकािल नीसा िदस बढौलकै. . त’ नीसा उछेल पडलै. ‘हम िचषःध90स  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \nलेबै. ।’ अपन उदारता के पिरचय दैत जीजा पचास टाका और \nिनकाललक . .. .रीता सेहो ठुमकल. . हम टॉफी लेबै .. ।’ . \n“जो जो जे मन होउ खरीद िलहै . .।’ \n   जीजा सुनीता के बूझैलकै. .  ‘अब एतना पैसा के की करबहक़ \n. . दूनू के नाम पर एल आई सी खोलबा िदयौ. . .महीने महीने \nहजार वा पनरह सौ जमा करै के होयत .. आ’ छौ साल मे एके \nबेर छौ लाख उठैब त’ देखाईयो पडत. .\n  .. नाईट गाड बला पैसा \nखा पीब   घरे भेज .. .आ माली बला पैसा जमा करए .. दू गो \nबेटी है िबयाहे के. ।’छौ लाख के नाम सुिन सुनीता के मु◌ॅह \nखूजल के खूजले रिह गेलै. . .। फेर किन काल मे बाजल . \n‘ठीके त’ कहैत हथीन जीजा .. खोिल दहु आ’ हमहू◌ॅ त’ कमेटी \nलगौने िछयै. . . ई सामने वाला कोठी. है न ललका फूल बाला . \n.इहॉ जे अंटी रहै है .. आ’ ओकर बेटा दूनु िमल क’\n  कमेटी \nचलाबे हैई ।बडा भला आदमी है. . बोली केहेन मीठ .. जेना मौध \nचुबे हई. . .सब के समय काल पडला प’ मदिदयो करे है. . ।’ \n“हॅ. . हॅ जनेत हीय ए महषःध98ला मे भला ओकरा लोकिन के के निहं \nजानै है. ।’  \n   ‘इंिनरा आवास मे जे पषः3झ3तीस हजार के चेक दु मरतबे िमलतै. . \n.त’ हम पिह ले जाकए षःधभधट ..सूरखी .. िगरा लेबै. . आ’ पनरह िदन \nके भीतर खाली जमीन पर मकान के जोडैया करबा देबै. .  .  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n82  \n.तािक दोसर चेक .. जषःध98दी से िमल जाए . .   ताले . हलबैया बला \nदू कषः3ध6ा जे घरे के सोझा मे िबकाऊ है. . ओ खरीद क’ छोिड \nदेबै ..” ।अपन भिवषः303यके योजना मे लीन सुनीता मूडी झूका क’ \nपूडी बेलैत बािज रहल छल .. .। ‘आहॉ के घर नै ह’ की . \n.।’जीजा पूडी आ’ खीर के अचार संग सुआद लैत पूछलक .त’ \nमुडी उठा क’ सुनीता चमैक क’ बाजल ‘घऽऽऽऽऽर ।िबयाह से \nपिहनहॴ के है. . पषः3उधा के मकान है. . ई पंजाब मे रहै हलिखन \nतिहये बनौने छलिखन. . .।’\n   “त फेर .. अहॉ के इिनरा आवास \nके पईसा कोना भेटल. . .।’. . “ सबके भेटलै परोपषः3ध6ा मे  .. दू \nहजार दे क’ आइल रिहयै. . पोरकॉ .. .जे हमर नाम गरीबी रेखा \nके नीचे बाला िलषः30भट मे आबे के चाही .. न त’ हम सूद सिहत \nपईसा बोकरा लेनाय जाने िहयै . .।’घरवला एकदम चुषःध90प \n  .. जेना \nसुनीता मालिकन .. आ ओ ओकर खवास. . .।भाय सेहो चुषःध90प \n।हषःध9धबर हषःध9धबर सबके खुआ िपया क ’ ओ अषःधभधठ बासन समेटय \nलागल छल .. दूनू नाइट गाडषः36उ अपन अपन कषःध9भषःध9भल . .ओढना झोरा \nझपटा ल’ क’ ओही पूसक थरथराित हाड हाड कॅपाबैत राित मे \nिडयूटी पर जाय लेल िनकलल ।छोटका बषःधझभचा त ’ सषः36भझे सूित \nरहल छल. . दूनू बिहनी खाईत मातर पटापट ओछेना पर खिस \nक’ बेसुध \n  ।तीनो के पितयानी से सुता के कषःध9भमल चषः3उ9िर ओढबैत \nझॉिप तोिप क’ िनिचंत भेल . .।पछवारी देबाल प बडका कलषः3झ0डर \nटॉगल रहै. . हॅसैत लडकी के ।ई की. . ई त’ फाटल है. .किन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \nसुन अटकल. . .ओकर िदमाग फेर सॅ गरमाय लगलै. . ई हे \nछौडी सब के किरषः30भतानी होतै. . ।मन भेलै. . सूतले मे एक एक \n  \nलात दूनू के मारी घॴच क’ .. मुदा चुपचाप मन के बलजोरी काबू \nमे रािख .. किनसून आटा घोरी क’ आिग प’ बरकौलक़ . आ’ \nतपते तपते चमस सॅ उठा क’ देबार प’ कलषः3झ0डर के सािट देलकै. \n. .। \n     जीजा सेहो दूनू गोटे के संगे िनकिल गेल रहै. . .मुदा \nकिनकबे काल के बाद ओ आपस कोठरी मे आिब गेलै।सुनीता \nबरतन धोकए दरबषःधझ6जा बषः38ध किरतै िक ओ कोठरी मे पइस गेल \nरहै. . किन काल लेल त’ ओकर मु◌ॅह सूखा गेलै .. .मुदा की \nबिजतै. . .। ‘हे देिखयौ आय िबदेसी बोतल अनने िहयै. . .अहू \nपीिबयौ न एक घॲट. . ।’आ जबरदषः30भती बोतल खोिल क ’ ओकर \nमु◌ॅह मे लगा देलकै. . सात रंगक मू◌ॅह बनबैत ओ बाजल . ‘धूर \nमंसा .. अहू नै हद करै हीयै. . जाउ न मेहराषःध65 रषः30भता देखैत \nहोयत . ।’ ‘ किन देरे से जेबे त’ कोन जुलुम भै जेतै. . ।’आ’ \nसॱसे बोतल एके बेर मे पीबी गेलई \n  । \n    गोर नार . . लमगर पारत नीक नाक नषःधझ0स . . .बाली सुनीता . \n. . बीतबा कारी बूढ घरबाला. . .तखन जै जमाना मे िबयाह भेल \nछलै. . सुखीतगर घर छलै. . लिडका पंजाब मे कमाइत छलै. ।. \nओ बजाज के गमकौआ तेल. . पचास षःध65पया बाला . . .. .  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n84  \nचमचमौआ नूआ पिहर छडी सन देह . . मलकैन बाली शेखी सॅ \nचलै\n  त’ छोटका के संग बडका लोक के नजिर सेहो ओकरा प’ \nअटिक जाय .।  ‘ओ पंजिबया के घर छोिड देिलयै. . .अंटी जी \nत’ िभनसरहॴ काज पर िनकिल जाए. . आ साहब भिर िदन घरे मे \n.. कहै “सुनीता पैर दबा .. माथ दुखाता है माथ दबा. . ।’बजै \nजे हबाई जहाज के उडाबै है. . मुदा भर िदन त’ घरे मे घुसल \nदेखीयै. . ।जेने जेने काज किरयै. . .िगलास मे दाषःध65 नेने ठाढ भ ’ \nजाय. . कहै. . जे तूमको पलौट िलख दषः3झ0गे. . .।ओकरे पलौट \nलेल हम खषःधझधगल हीयै. . .मन त’ किहया से घोर मषः3ध8ा हो रहल \nछलै. . मुदा बेटा के िबयाह के िदन ओकर घर के काज छोड \nदेलीयै .. .।कषःध5भनो  कहलकै. . मैडम जी तैयो न गेिलयै. . पइसो \nलेबे न गेिलयै ।’ रानू के सुनबैत चलल जाय रहल छल । \n  “ है  हाली हाली िकएक चलल जाए छी ।’ सुशीला ओकरा \nबडका बडका डेग मारैत देिख क पूछलकै त’ चिलते चिलते ओ \nबाजल. . “कुछ न पूछू िदमाग खराप भेल है. . नीसा के पषःध90पा के \nठंढी मार देलकै. . .जीजा के फोन आयल छलै. . .जाय िहए \nडाकडर लग।’  \n   घर आिब क’ लहसून तेल बरका क’ सॱसे देह मे मािलस \nकैलकै. . .गरम गरम चाह बना क’ देलकै. . दलदषःध98ली तइयो नै \nकम भेलै .. ।तखन पडोस मे रहय बला  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \nडाकडर   ओषःध5भ ल ’ गेलय. . देह मे गरमी आनै के सूईया देलकै . \n. . ।गाडषः36उ के ठेकेदार के फोन नंबर ओकर मोबाईल मे फीड छलै. \n. कोनो नै कोनो चेषःध88हासी लगा देने छलै जीजा . . .सब नंबर के \nसोझा  .. जािह से ओकरा कोनो षःध6धकारक िफरीसानी नै होय फोन \nकरय मे . . .तुरंत   ओ ओकर घंटी बजौलकै. . “हैलौ. . हम \nसुनीता बोलता है. . नीसा का पषःध90पा को ठंढी मार िद या है. . \nडाकडर के पास है. . आज रात का िडयुिट नहॴ करेगा . . ।आ’ \nहे भाई साहब उसको िदन का िडयुिट दे दो न .. बडी ठंढी है. \n.गरम कपडा भी जादा नहॴ है.\n  एतना त’ कीरपा करो भैया .।’आ \nओकर िडयुिट िकछु िदन क लेल बदलबा देलकै. . । \n    इषःध9भहर िकछु िदन से ओकर माथ चकरायल रहै छलै. . कुछ न   \nकुछ गडबड हो रहल है. . .तेसरा महीना चिढ गेलै. . ।जेठ मे \nबौआ के मूडन गछने हीयै भगता के इहॉ. . सब गुड गोबर हो \nजेतै. . ओ अपने नसबंदी करौने है. . ।ओकर मन धुक धुक \nकरैत बेसुध होबय लगलै. . .िक कषःध65 िक नै कषःध65 िकछु फुरैत नै \nहै. . तुरंते फेर जीजा के फोन लगौलक़ . ‘हे जीषःधझ6जा .. . . . \n।’ ओ ओकरा भिरपोख भरोस देलकै. . . ‘अिह मे फीरीसान होबै \nके को◌ैना बात है. . सिनषःधझभचर के दू बजे िदन मे आबै िहय .।’\n   \nघरबाला घरे मे रहै बजलक ‘ बडा तिबयत खराप लागे है. . पेट \nमे मोचाड . .दषः30भत .. जाड .. जेकॉ लगैहै.\n  डाकडर लग जाय  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n86  \nहीये .. नीसा खेनाय बना देत त’ खा पी क’ िडउटी पर चल \nजायब. . उहॉ त’ देखबे केले हीयै कतना भीड रहै है. . .।’ \n    ◌ंमिहपालपुरक एक गोट िकलिनक मे जतय ओ एक बेर और \nआयल छल. . सुरेषःध88दर संगे. .पहु◌ॅच त गेल मुदा डाकडरक टेबुले \nपर ओ बेहोस भ’ गेलै. . चािर बोतल गुलकोज चढैल गेलै   तीन \nघंटा के बाद ऑिख खूजलै .. त \n ऑटो मे बैसा क’ ओकर घर से तिनका पिहनही उतािर जीजा \nअपन घर जैत रहल. . .।कहुना लडखडाित .. .हॉफैत .. .ई \nअषःध90पन कोठरी मे आिब पिहनहॴ से िबछौल चदिर प ’ धडाम सॅ पिड \nरहल. . “मषःध9भमी मषःध9भमी ’ िधया पुषःध5भा सब हषःध98ला कयने रहै त बड \nमोसिकल . से ऑिख खोिल क’ अंगुरी ठोर प’ रािख क चुप रहबा \nके ईसारा केलकै. .। सात बरखक नीसा बड बूझनूक \n  तुरंत बूिझ \nगेलै .. मषःध9भमी के मोन जादा कराप है. . िगलास मे बोतल से ढािर \nक पािन देलकै. . अपन छोट छोट हाथ से माथ मे गमकौआ तेल \nलगेलकै. . हाथ पएर जॅतलकै. . .ओ िनषः38ध पिड गेल छल । \n    देह पीयर . . . ऑिख पीयर.  .. .एकदम कमजोर । कोठी \nबाली सब फोन प’ फोन करय लगलै. . .त’ फोन के षः30भवीच ऑफ \nकिर क’ रािख देलकै. . . मने मन गिरयैलकै. . ‘जरलाही सब \nमरलो मे चैन नही लेबए देत. ।चािर िदन अपने से बरतन मॉिज  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \nल्◌ोतै त’ हाथ घीस जतई।’ आठ िदनुका बाद कहुना किर क’ \nकाज प’ पहुचल .. त’ दू टा काज त’ छुिटये गेलए. . .के ओतेक \nिदन िबन कोनो सूचना के\n  .िबन आस के इंतजार किरतै. . । \n   “हे ई की हषःध98ला सुनै हीयै. . .।सब कहै है. . लाल फूल \nबाला कोठी के अंटीजी राताराित अपन मकान बेच के भािग गेलय. \n. .दूनु माय बेटा.\n  .।’ “आय   .. भािग गलई. . दादा हो दादा . \n. हमर एक लाख षःध65पया ओकरे िहया   जमा रहै हो दादा .. . दू \nबरख से हाड हाड गला के  . िरषःधझ0सा खॴच खॴच के  .. पेट कािट \nकािट के ढेऊआ जमा कयने रही हो दादा. . ।’बीरेन साह बेसुषः3ध5 \nभेल अपन माथ प’ मुषः3उधा मारैत ठामे के ठामे बैस रहल छलै. \n।नथुनी राय से फराक अपन छाती कपार पीटय लागल ..  ‘हमर \nडेढ लाख .. . षःध65पीया .. कतबो कहलकै. . मािलक .. पोषः30भटापीस \nमे राखे लेल. . मुदा नै मानिलयै .. हमे. . .कहिलयै जे हमरा \nलोकिन के अंटीये बषः3झ3क आ ’ पोषः30भटापीस है. . न कोनो फारम भरे \nके झंझट .. .नै .. िलखा पढी करे के. . एको रिजसटर पर \nिलख लै है. . आ’ अंगूठा छाप लगबा लैत है. . ओ भगतीन \nबेचारी सिदखन मातारानी के नाम लैत रहै है.. .।’ जहीर अषःध98ला \nके नाम ल’ल’ क’ करेज मे मुषः3उधा मारय लागल छल ..\n  “अषःध98ला \nहो अषःध98ला . . ड़ूिब गेलो सब षःध65पा . . . हो अषःध98ला .. आब काहॉ से \nखरािदबौ अपन एसकूटर हो अषःध98ला  ।’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n88  \n   सुसीला. मालती .मीरा .जोती. .सबहक ऑिख कनैत कनैत लाल \nटरेस. . “आब की होतै हो बाबा .. दुरगितया पर दुरगितया. . .  \n.. बेटी के िबयाहे लेल रखले रही पैसा. . .अब कइसे होखी \nिबयाह. . .”। एतबे मे पी पी पी पी करैत सोर मचबैत .. मीिडया \nके गाडी सब आबे लगलै\n  .. .लोक सब अपन षःध9धयाकुल चेहरा नेने \nषःध88याय के आस मे ओकरा घेर लेलकै .. .” . ..आजतक बाला के \nटीम अपन कैमरा ल’ क’ कखनो फूलबाला कोठी के फोटो लै. . \nकखनो उपिषः30भथत .. जन समुदाय के. . .।एकाध गो पुषःध65ख पात \nसे पूछताछ किर. िचषः3उधन चुनमुन जनानी सब प ’अपन कैमरा फोकस \nकरय लगलै. . .।आगॉ खडा सुनीता सॅ माइक नेने पुछलकै. . \n‘अहॉ बताउ \n  .किहया से ओकरा सब के जनैत छलीयै। आ’ \nअहॉके कषःध5भेक पाय ले क ’ भागल. . ।”  “हम त’ इहॉ साल भर \nसे हीयै. . .इलाका मे अंटी जी के बड इषःधझ6जत छलै. . भंडारा \nकरै रहै. . कीरतन करै. . सब लोक पएर छूबै. . .।हमर त’ \nअषः30भसी हजार छलै. . मुदा हमर भाय के एक लाख पचीस हजार \n.. ।’ गाडी जहीना पॴपा करैत आयल छलै. . तिहना\n  पॴ पषः36भ करैत \nचिल गेलै. . .। \n    ओय िदन भिर ‘आजतक’ प इएह समाचार आबैत रहल छल .. \n. ।हजारॲ लोक के षःध65पैया ठैक क ’ ओ सब नै जाने कोन पताल मे \nघुिस गेल रहै. . पुिलस के थू थू होबैत रहल. . ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \n     किन िदन सब कािन खॴज क’ गािर सराप द’ क’ अपन मन \nके आिग िमझबैत रहल. . . ।एक दोसर के बोल भरोस दैत \nबाजै. . “चलू बूझबै जे कमेबे निञ कयली. . ।समषः36भग रहतै त ’ \nआरो कमा लेबे. . .लेिकन ओही पपीयहबा\n  सब के नरक मे से \nिगंजन होतै. . ।’ “एकनी के की कहल जाव अपन घराडी आ’ \nजनानी दूनू बेच िबिकन क षःध65पीया कमाय मे मािहर .. .जनािनयो \nएकर सब के एहने होबै है. ।न कऊनो दीन न ईमान. .।’\n   \n“परदेस हीकै  की करबीही भाय. . .केकरा भीरे जेबीही. . .टीभी \nमे त’ देखेलकौ की होलै. . .गरीबन के आबाज के सुनै है ..।’टप \nटप टप ऑ िख सै नोर माषःध55 खिस रहल छल सबहक .। \n        बड िदन से जीजा के फोन नै आबै है. . करबो करै िहयै. \n. त’ कहै है. .जे ई नंबर मोज्◌ू◌ाद   नै है. . ।कहले रहिथन जे \nकषःध5भ दन त सौ गजा पलाट खरीदै िहये. . पचास गज आहॉ के \nआ पचास गज हषःध9भमर . . दूनू गोडे उहे िमलके \nघर बनायब. . ।पइसो पचास हजार देने रिहयै. . ।िक भेलै. . \nजमीन के रजीसटीरी भेले की नोई .. .।’अपन कोठरी मे बैसल . \n.बडका थारी मे आटा सानैत सोिच रहल छलै िक भाय आिब गेलै. \n. “हो भैया तनी देखहू त’ सुरेषःध88दर जीजा के बड िदन से कोनो \nखोज पुछारी नै भेलै. . कहैत रहै जनू अपन बेटी के िबयाह \nकरतै.\n  गाम घर त’ नै चिल गेलै. . .।ओकर आंगन बाली सेहो नै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n90  \nफोन उठाबै है. . तिन ओकर कोठरी प’ जा के बूझतीय्◌ौ . .हाल \nचाल िनषःध9भमन है न। ’ \n     परसूराम अपन देह से कंबल उतारेत. . उनटे पएरे िवदा भेल. \n. ।जायके त’ तिनको मोन नै करे. . .सोचने रहै. . कोठरी मे \nजाकए खायब आ’ सूित रहब. . मुदा जॱ सुनीता के बात नै मानतै \nत’ ओ बेनषःधझधगन किर देतै. . .।ई गली छोिड के तेसरा गली मे\n  त’ \nओकर कोठरी छलै. . .।पतरकी सीरही चिढ क’ ऊपर तीन तषःध98ला \nप’ पहॅुचल त’ देखैत अिछ. . .दरबषःधझ6जा प ’ ललका परदा टषः36भगल . . \n.।केबाड खूजल रहै. . .परदा हटा क’ भीतर घुसय चाहलक .. \nत’ कोठरी के कोना मे इसटोप प’ भनसा करैत \n  जनानी दबाडलकै. \n. .”के छहू  . .एना अनिठया लोक केना घूसल जाय है. . ।”फेर \nओ बाहर िनकैल क’ पूछलके “केकरा ताकै िहयै ।’ परसू \nअकबकायल सन बािज उठल. . “ओ िबजली िमसतीरी सुरेषःध88दर \nअही िठना रहेत हिथन नै.. ।’ जनानी के िकछू नै बूझैले िसरही \nके \n दोसर िदस आंगूर   देखबैत बाजल “ हुनकारा से पुिछयौन ओही \nजानैत होिथषःध88ह ।हम सब नाया िकरायेदार हीयै । ’  \n      परसू के उदास उतरल मू◌ॅह देिख सुनीता तुरंत चुषः33भी पर से \nताबा उतािर गैस बषः38ध क ’ बेकल भ’ पुछलक़ . “ बीमार सीमार है  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \nकी ..।’भाय के िकछु निहं बाजैत देिख क’ ओ तेजी से उिठ क’ \nघर से बाहर जयबा लेल पएर मे चषः3ध6ी पिहरए लागल िक भाय के \nमु◌ॅह से फुटलै\n                                           ‘किहया से जानैत \nछलही ओकरा. . .’ओकर माथ प’ ओही ठंढी मे सेहो पसीना \nचुहचुहा गेल छलै. . “िकएक पूछै छहू. . . दू तीन बरख से \nजिनतै रहिलयै ह’।”\n   “ओकर कोनो पता ठेकाना मालूम हौ. . \n।” \n“से त’ नई अ. . .कहने रहै जे बलु अहॉ के गामे के बगल के \nगाम मे हमर ससुरारी है. .\n  .. अब कोन गाम से त’ नई पूछले \nरिहयै. . .। से की भेलै. . ई लाल बूझषः3उधड जेना काहै बूझाबय \nलगलहू .. .हाली हाली कहू नै की बात है ।नै त’ हम अपने जाय \nही ओकरा घर ।” \n“अब जाय के कोन फायदा .. . होतौ. . .ऊ त’ कोठरी छोिड के \nकतहू आर चिल गेलै. . यैलाईसी के नकली एजषः3झ0ट बनी .. कतना \nआदमी के पईसा ठिक लेलकै. . अपन मकान मािलक के सेहो \nचूना लगा के भगलै.\n  हषःध9भमर िकसमत हे भ गबान. ।’ सुनीता के \nचषः3उधर आिब गेलय ओ एक डेग आगॉ डू डेग पाछॉ झूमैत झूमैत . . \n.ठाढे ठाढ धडाम सॅ जमीन पर खिस क’ बेहोस भ’ चुकल छल \n।।                /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n92  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com \n पर \nपठाउ।  \nनारायण झा \nरहुआ संषः39उाममे गृषः303मकालीन शैिषःध5धक िशिवर सह टैगोर पुरषः30भकारसँ \nसषःध9भमािनत षःध5झी जगदीश षःध6धसाद मषःध83डलक  सषःध9भमान समारोह - २०१२  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n94  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \n:: दुग/g365न/gधभभ द म/gधभ3 ड ल \nसमीषःध5धा - जीवन-संघषषः36उ \n  \nमैिथ ली सािह षःध8भयाकाशमे एकटा एहेन नषःध5धषःध55 जे अषःभ06ा नषःध5धषःध55 जकषः363 सुधी \nपाठककषःधभ3 सभ तरहषःधभ3 मनोरंजनसँ लऽ आदशषः36उवादी समाज , षः30उयिषःधझ0त   , \nषः30उयािषःधझ0तक कुिषःध8भसषः303 त  एवं दिम त भावना, मनमे उठैत िव िभ षः38ध षःध6धकारक \nसमषः30भया आ ओकर िन  दानक षःध65पमे भिर  पोख मागषः36उ दशषः36उन करैत अिछ  , \nजीवन-संघषषः36उ। जीवन संघषषः36उ िथ  क आ संघषषः3झउ जीवन। जॱ जीवन \nअिछ  आ जीवनमे संघषषः36उ नै तँ ओ जीवन जीवन नै। तिह  ना जदी \nसंघषषः36उ अिछ   तँ ओ संघषषः3झउ जीवन िथ  क। एक-दोसराक िब ना दुनू \nशषःध9धद अषःध5धुषःध83न सन बुझना जाइत अिछ  । जीवन अिछ  तँ संघषषः36उसँ \nअपने बिच  नै सकै छी आ जॱ संघषषः3झउकषःधभ3 जीवन मािन   लेब जीवन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n96  \nिथ क। अथषः365त् जीवन -संघषषः36उ उपषःध88यास अपन संषःध53ाक अनुसार आिद  सँ \nअंत धिर  खड़ा उतरल अिछ । सषःध9भपूणषः36उ उपषःध88यासमे जे पाषःध55 लोकिन   \nछिथ  ओ कखनो संघषषः36उसँ अलग नै भऽ सकला अिछ  । जे संघषषः36उकषःधभ3 \nषः30भवीरकार कऽ लेलिषःध88ह   हुनका जीवनक लेल एक नै अनेको बाट \nषः30भवागताथषः36उ षःध6धकृित  क संग नैसिगषः36उक सुख लऽ उपिषः30भथत भेल।  \n  \nउपषःध88यासकार एकटा लषःध9धध षःध6धित  िषःभउझत जाहुरी जकषः363 िव  िभ षः38ध षःध6धकारक \nसंघषषः36उकषःधभ3 जे देखौलिषःध88ह तँ ओकर समाधानो तकबामे कतौ पाछषः363 नै \nरहला। जीवनमे संघषषः36उक समाधाने तँ जीवनक अिभ  षःध6धाय िथ  क। ऐ \nबातकषःधभ3 षः30भपषःभउ6   करबामे उपषःध88यासकार शत -षःध6धित  शत सफल भेलाह। \nउपषःध88यासक आिद  येमे उपषःध88यासकार बँसपुरा गामक एक गोट \nनविव वािह त यौवना जे जीवनक आ यौवनक सुआद माषःध55 बुझने \nहेतीह। गामक सटले आयोिज त दुगषः365पूजाक मेला देखए गेलीह। \nगनगनाइत मेला चहुओर लॉडषः30भपीकरक गगनभेदी आबाज चिर  कोिस क \nनीषः38ध उड़ेने, गामक तीनटा लफुआ छौड़ा बहला-फुसला कऽ भनडार \nघर लऽ जा हुनका संग बलषःध8भकार .....। समाजक सामंतवादी \nषः30उयवषः30भथाक षःधझ6वलंत उदाहरण अिछ  । आिख र ऐ तरहक जे बेवषः30भथाक \n  \nहमरा समाजक बीच बाल-बषःधझभचामे षः30उयाषःध90त अिछ   जे माए-बिह नक संग \nबलाषःध8भकारक संग षःध6धषः30भतुत हुअए तखन इषःधझ6जत केकर बँिच   पाओत?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 97  \nके इषःधझ6जतदार रहताह ? एकटा षःध6धषः3उउिच  षःध88ह छोड़बामे उपषःध88या्सकार \nपूणषः36उत : सफल भेलाह अिछ ।  \n  \nसमाजमे षः30उयाषःध90त ई जे कुबेवषः30भथा   अखनो अिछ  िन षः30धतुकी ओ हमरा \nसभकषःधभ3 लिषःधझ6जत करबामे किन  यो धोखा-धड़ी नै। जइसँ संभव अिछ  \nजे समाजक ऐ कुबेवषः30भथासँ गाम -घरक धारमे पािन क बदला शोिन त \nबहए लागत। उपषःध88यासकारक उपषःध88 यासक उदाहरणसँ षः30भपाषःभउ6 जे \nपषःधझ9ी -बेटीक मुँहक बात सुनैत-सुनैत पित कषःधभ3 कहलक - “जिह ना हमर \nबेटीक इषःधझ6जत िस  सौनीबला लुटलक तिह ना िस सौनीक दुगषः365षः30भथानमे \nमनुखक बिल  परत।” \nमुदा बाह-रे उपषःध88यासकार ! जखन सषःध9भपूणषः36उ बँसपुराबला िस  सौनीबलाकषःधभ3 \nकचरमबध कऽ लहाशक ढेरी आ शोिन तक बहबैले तैयार रणक \nलेल शंखनादक षःध8झविन  , लाठी, फरसा, षः39उषः36भस लऽ मरै आ मारैले \nिस सौनी िद स िब दा भेल तखन गामक सभसँ बेसी उमेरक मनधन \nबाबा षः3ध5ारा रषः30भतापर चेषःध88ह दऽ ई कहब - “ऐ ढषः363िह  सँ जॱ िक यो एषः3उधो \nडेग पएर आगषः363 बढ़ेबह तँ हम एषःध5भे षःध6धाण गमा देब। ” \nमनधन बाबाक ई एक वाषःधझ0य , आिग मे पािन क काज केलक। सभ \nशाषःध88त भऽ जाइ छिथ  । \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n98  \nतखन िस सौनी दुगषः365पूजाक षःध6धित  षःध65प बँसपुरामे कालीपूजा ठानल गेल। \nअषःध8झय षःध5ध , उपाषःध8झयषःध5ध चुनल गेलाह। एषः3उधैस आदमीक किम  टी बनाओल \nगेल। कोनो काज हुअए ओ सवषः36उसषःध9भमपित  सँ हुअए। ऐठाम \nउपषःध88यासकार सामािज  क सषः3धधावनाकषःधभ3 षः30भपषःभउ6 करबामे शत -षःध6धित  शत \nसफल भेलाह। जे उषःध5भर आधुिन  क कालक मषःध8झय   उषः38ध त समाजवादी \nदशषः36उनक कसौटीक झलक सहजिह   भेल। समाजकषःधभ3 आगषः363 बढ़ेबामे \nदसगदषः365 काज जषःध65री अिछ  । जाधिर  लोकक मनमे दसनामा काजक \nषःध6धित   झुकाउ नै हेतैक ताधिर  समाज आगू मुँहषःधभ3 बढ़त केना ? \nसमाजेक बीच मंगल सन सोझमित या लोक अिछ  तँ गणेश सन \nठकहर सेहो। जइ संबंधमे उपषःध88यासकार क हए चाहैत छिथ - “एषः3उधे \nकुषःध9भहारक बनाओल पिन  पीबा घैल सेहो छी आ छुतहरो। मुदा देखैमे \nदुनू एषः3उधे रंग होइ छै। ” \n  \nउपषःध88यासकारक नजिर   लिग चाइत अमविस या िद न सषः363झे िद  वाली आ \nिन शा राित मे कालीपूजा। गाममे आएल धी-बिह नसँ बेसी साइरे-\nसरहोिज , तहूमे परदेिश या सािर -सरहोिज  आिब  कऽ गामक तँ रंगे \nबदिल  देलक। मेलाक लेल मुजषःध9उफरपुरसँ नाटक आ मेल -िफ मेल \nकौषः30उवालीसँ लऽ मिह  सॲथाक नाचक आयोजनक संग िव िभ षः38ध षःध6धकारक \nदोकान सभपर नजिर  सेहो छिषःध88ह। मेलामे िव  िभ षः38ध षःध6धकारक दोकानक \nबीच, चेषः30भ टरबला दोकान सेहो उपषःध88या नसकारक नजिर सँ नै बिच   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 99  \nसकल तँ दोसर िद स रमेसरा सन लोकक ई कथन- “धूर बूिड़  \nिद षःध98लीस तँ हौआ िछ  ऐ।” \nअथषः365त् पलायनवादी संषः30भकारकषःधभ3 चुनौती दैत गामेमे आयोिज  त \nकालीपूजामे बाजार देिख  चािर -पषः363च हजारक समान बनौलक। जे \nनोकर नै बिन  मािल क बनब! कतेक पैघ षः30भवािभ  मानक पिर चायक \nअिछ ? एवं षःध6धकारे िव  िभ षः38ध षःध6धकारक जाित   िव शेषसँ जुड़ल षः30उयवसायपर \nबल दऽ षः39उामीण उषः3धभोगकषःधभ3 बढ़ाबा देलिषःध88ह , जे सषःभउउाषःधझ6 यवादी षःध6धदुषणकषःधभ3 \nसाफ करैत अिछ । \n  \nऐ षःध6धकारे उपषःध88यासक सार समषः30भत िम  िथ ला आ मैिथ ल समाजक \nसमषः30भयाकक िच  षःध55ण करै छिथ  । समाजक बीच षः30उयाषःध90त  िव िभ षः38ध \nषःध6धकारक समषः30भया जे खाहे पलायनवादी होइ वा िक  सान मजदूरक। \nसरकारी मसोमातक होइ वा सामािज क मसोमातक। िव िभ षः38ध षःध6धकारक \nजाित  िव शेषसँ जुड़ल षः30उ यवसायसँ हुअए वा कोसी कहरक समषः30भया। \nहमरा समाजक बीच धमषः36उक आिड़  मे राजनैित क समषः30भया सभपर \nउपषःध88यासकारक दूर दृिषःभउ6  छिषःध88ह। खास कऽ िव  धवाक लेल कएल \nगेल षःध6धयासक पाछषः363 बूझना जाइत अिछ   जे उपषःध88यासकार कोनो -ने-\nकोनो षःध65पमे नायकक भूिम  कामे होिथ । चूँिक  िव धवाक समषः30भयाकषःधभ3 \nएतेक लगसँ देखब आ ओतेक बिढ़ या समाधान िन कालब साधारण \nषः30उयिषःधझ0तक लेल संभब नै। अधंिव  षःध58ासक आिड़  मे भगित  खेला केकरो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n100  \nशीलभंग करब आ जहल खटब, सेहो उपषःध88यासकारक नजिर  सँ नै \nबिच  सकल। समाजेक मंगलक िव चार जोिग षःध88दारकषःधभ3 नीक लागब आ \nसामािज क िव धवाक सहायताक उपाए करब, िक नको नीक लािग  \nसकैत अिछ । एतबे नै, दुखनीक िव चारकषःधभ3 दुखिन  येक शषःध9ध द मे \nउपषःध88यासकार िल  खलिषःध88ह - “हमहूँ तँ पाइयेबला ऐठीन रहलॱ मुदा सभ \nसुख-सुिव धा रिह तो ओकरा एहेन नीन कहषः363 होइ छै। '' देखै छी जे \nपेट खपटा जकषः363 खलपट छै, भिर सक खेबो केने अिछ  िक  नै। \nतखन जोिग िषःध88दर घुषः3धझी िह  लबैत बाजल-  \n“काकी, काकी....।” आ मोटरी खोिल  जोिग षःध88दनर जोर भिर   साड़ी, \nसाया आ एकटा आंगीक संग दसटा दस टकही आगूमे रािख  \nदेलक। ऐ तरहक समाजक दबल, कुचलक मसोमात वगषः36उक \nसेवाधारीक षःध65पमे हुनक यथाथषः36उ सेवा भावना ओिह  ना झलिक  रहल \nअिछ , जे ओ कतेक पैघ समाजसेवी छिथ ।  \nऐ तरहषःधभ3 उपषःध88यासक एक -एक पषः363ित   जीवन-संघषषः36उक साथषः36उकताकषःधभ3 \nषःध6धमािण  त करैत अिछ । पाठककषःधभ3 उपषःध88यास - जीवन एकटा संघषषः36उक \nषःध65पमे बुझना जाइत अिछ  । षःध6धषः30भतुत उपषःध88यासमे सभ तरहक \nउदाहरण- हँसब, बाजब, कानब, मािर -पीट इषःध8भयािद  सँ लऽ नव \nउषःध8भसा  ह, नव चेतना आ नव िद शा भेटैत अिछ । आन कोनो \nओझराएल उपषःध88यासकार जकषः363 िज  नगीकषःधभ3 कोनो चौबषः3ध6ीपर नै छोिड़   \nबिषःध98क एकटा नव सृजनाषःध8भमक राषः30भता खोिज   पाठकक संग समाजोक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 101  \nलोककषःधभ3 देखौलिषःध88ह अिछ  । जिह ना नदीक पािन  अपना जीवनमे \nअनेको उतार-चढ़ाबकषःधभ3 पार करैत अपन बाट अपने  बनबैत अिछ  \nतिह ना षःध6धषः30भतुत उपषःध88यासमे उषःध8भ पषः38ध भेल समषः30भयाक समाधान करैत \nसमाजोकषःधभ3 एकटा षःध6धशषः30भत   मागषः36उ देखबैत िन  िवषः36उरोध आगषः363 बढ़ल जा रहल \nअिछ । उपषःध88यासमे एकटा समषः30भया नै अिप  तु अनेको समषः30भया \nउपिषः30भथत होइत अिछ   मुदा ओइ समषः30भयाक षः30भवत : बुिध -िव वेक षः3ध5ारा \nिन दान सेहो समषः30भयेसँ िन  कलैत अिछ । समाजक सभ वगषः36उ चाहे ओ \nदुखनी हुअए आिक  पिव षःध55ी , षः30धयामा हुअए आिक   तमोिर यावाली भौजी। \nनारीक एकटा सशषःधझ0त शिषःधझ0तक षःध65पमे देखा उपषःध88यासकार एकटा \nकृत केलिषःध88ह  अिछ । सषःध9भपूणषः36उ उपषःध88याससमे उपषःध88यासकार िम  िथ ला \nसमाजक सषःध93यता एवं माषःध88यताकषःधभ3 देखाएब सेहो नै िब  सरला अिछ । \nमैिथ ल बेटीक षःध6धेम माए -बापक षःध6धित   षः30धयामा षः3ध5ारा आनल गेल पषः363च गो \nदिल पुरी, एक धारा चाउर, सेर तीिन येक खेसारी दािल , एकटा \nउदाहरण अिछ । ओतबए नै, मसोमात दुखनीक बेटा भुखना षः3ध5ारा \nआनल षःध65पैयाक गषः386डी देिख   ई बाजब आ सोचब-  \n“झषः363पह -झषः363पह नै तँ लोक सभ देिख   लेतह। आिख र ढहलेलो अिछ  \nतँ बेटे छी िक ने।” मने-मन भगवानकषःधभ3 गोड़ लािग   बाजल- “भगवान \nकेकरो अधलाह नै करै छिथ न।” \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n102  \nउपषःध88यषः363स जेना -जेना आगषः363  बढ़ैत अिछ  सारगिभषः36उत भेल जा रहल \nअिछ । पाठक एकसूरे पढ़ैक लेल बाषःधझ3य छिथ  । उपषःध88यासक मादे \nभोजनो-भातक िध यान नै रिह  जाइत अिछ । अंत: उपषःध88यासक \nसारक षःध65पमे षःध6धोफेसर कमलनाथ षः3ध5ारा षःध6धषः30भतुत कथन -  \n“रतुका घटना दुखद भेल। मुदा ओ काषः33भुक भेल। कालक तीन \nगित , भूत, वषःध5भषः36उमान आ भिव  षः303य । जे समए बीत गेल वएह समए \nवषःध5भषः36उमान आ भिव  षः303यक राषः30भता देखबैत अिछ  । ढंगसँ एकरा बुझैक \nखगता अिछ । दुखक भागब माने आएब भेल।”  \n  \nऐ षःध6धकारे जीवन -संघषषः36उ उपषःध88यास कषःध98पना नै अिप  तु यथाथषः36उपर \nआधािर त बुझना जाइत अिछ । तँए अंतमे ई कहब जे आशाक संग \nिज नगीकषःधभ3 आगू मुँहषःधभ3 ठेलैत पहाड़पर चढ़ा अकाशमे फेक िद  यौक। \nषः30भपषःभउ6 अिछ   जे जीवन संघषषः36उ िथ  क आ संघषषः36उ जीवन , अथषः365त् \nजगदीश षःध6धसाद मषःध83डलक जीवन -संघषषः36उ। आ षःध6धकाशक छिथ   नागेषःध88षःभ06 \nकुमार झा जे मैिथ ली सािह षःध8भयाकाशमे पोथी षःध6धकाशनक झंडा फहरा -\nफहरा कऽ बहुत िक छु किह  रहल छिथ  । ऐ लेल षःध5झुित   षःध6धकाशनक \nसंग उपषःध88यासकारकषःधभ3 सेहो दुगषः365नषःध88द तरफसँ बहुत -बहुत साधुवाद। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 103  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3शूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \n१.\n डॉ. कैलाश कुमार िम षःध5झ- लघुकथा- चषःध88 दा  २. \nउमेश मषःध83 ड ल- मैिथ ली युवा रचना-धिमषः36उता :: परंपरा \nपिर वषःध5भषः36उन आ भिव  षः303 य  \n  \n१ \nडॉ. कैलाश कुमार िम हgअ5छ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n104  \nलघुकथा- च/gधभभ दा \nराघवकषःधभ3 चषःध88 दा क संगित  सोहनगर लगैत छलिषःध88 ह  । राघव आ चषःध88 दा  \nसमवयषः30भ क  रहिथ - लगभग पंषःभ06ह बखषः36उक। दू-चािर  मासक दुनूमे िक यो \nछोट तँ िक यो पैघ। चषःध88 दा छलीह सषः36भविर  , सुषःध88 द िर । शरीरसँ पुषः303 ट  \nमुदा लोथगर नै। सषः36भमिर   चाम मुदा चमकैत। आँिख  मषःध8झ य म कदक \nमुदा रसगर। ठोर मोट मुदा चहटगर। नाक पातर आ नोक लेने। \nशायद राघव केर दृिषः303 ट  मे सुषःध88 द रताक नीक िव वरण यएह छलिषःध88 ह  । \nचषःध88 दा  छलीह चंचल, कनीक ठसकसँ भरल आ ऐ गुमानमे तनल जे \nओ दबंग िप ता एवं दबंग पिर वारसँ छिथ ! चषःध88 दाकषःधभ3 केवल दू बिह  न \nआरो छलिथ षःध88 ह। एषः3उधो भाइ नै। तािह   चषःध88 दा  अपने-आपकषःधभ3 बेटा बुझैत \nछलीह। पषःध88 षःभ06 हम वयिस मे अएलाक उपराषःध88 तो चषःध88 दा अपन उषः38धत \nवषःध5धकषःधभ3 नै झपैत छलीह। ऐमे हुनक उदेस अपने-आपकषःधभ3 कामुक \nबनेबाक नै छलिषःध88 ह   बिषःध98 क   बेटा जकषः363 बेटी छिथ   तइ बातक गुमान! \nमुदा जुआनीक दरबषःधझ6 जा खटखटबैत वषःध5ध , नाक, आँिख क गुमानसँ \nकी मतलब! चषःध88 दा क गुमानमे हुनकर शारीिर क अंग अपन \nकामुकताक भावकषःधभ3 अनेने षःध6धदशषः36उन करए लगैत छलिषःध88 ह  । आर-तँ-आर \nचषःध88 दा राघव एवं अषःध88 य समवयषः30भ की छौड़ा सभ संगे कखनो कबषः386डी \nतँ चोरा-नुषः3उधी खेलाए लगैत छलीह। जखन कबषः386डी खेलाइत छलीह \nतँ चेतऽकऽबऽषः386डी ..... डी...डी...डी... करैत हुनकर वषःध5ध सेहो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 105  \nशषःध9ध दक लयक संग संगीतक धूनमे मषः30भ त  भऽ ऊपर-नीचा होमए \nलगैत छलिषःध88 ह  ।  \nकतेको बेर जखन चषःध88 दा कबषः386डी पढ़ैत राघव िद  स अबैत छलीह, \nराघवकषःधभ3 मारबाक हेतु तँ राघव चषःध88 दाकषःधभ3 पकड़बाक षःध6धयास करैत \nछलाह। षःध6धयास ई जे चषःध88 दाक सषः36भस टूिट   जाइिषःध88 ह  । मुदा चषःध88 दा  ऐ \nषःध6धयासमे जे िब  ना सषः36भस तोड़ने राघवकषःधभ3 छू ली , आ िब ना राघवक \nचंगुलमे कबषः386डी पढ़ैत अपना िद  िस  आपस भऽ जाइ। एक-आध बेर \nचषःध88 दा  अपन रणनीित मे सफलो भेलीह। मुदा अषःध88 त त: छलीह \nलड़की। केना सकतिथ, राघवक ठोस, बलीषः303 ठ  कद-काठीक समषःध5ध ? \nअिध कतर समैमे राघव चषःध88 दाकषःधभ3 पकिड़   लैत छलिथ षःध88 ह। आब चषःध88 दा  \nराघवसँ अपने-आपकषःधभ3 छोड़ेबाक हेतु पूरा षःध6धयास करैत छलीह। राघव \nसेहो अपने-आपकषःधभ3 ए◌े षःध6धयासमे लगा लैत छलाह जे िब  ना सषः36भस टुटने \nचंषःध88 दा  नै छुटिथ । ऐ नोक-झोकमे िब ना कुनो गलत भावनाकषःधभ3 कतेको \nबेर छीना-झपटी करैत राघव केर हाथ अनायास चषःध88 दाक वषःध5धपर \nलािग  जाइत छलिषःध88 ह  । चषःध88 दा  बुझैत छलीह जे राघव कुनो दोसर \nिव चारसँ ई सभ नै कऽ रहलाह अिछ । तँए चषःध88 दा क मुँहपर कुनो \nतामस, लषःधझ6 जा क भाव, षःध6धित  कार, घृणा आिद क भाव नै अबैत \nछलिषःध88 ह  । िब षःध98 कुल षः30भ व भािव क रहैत छलीह। मुदा किह  नै िक एक \nराघवक कठा◌ेर हाथक षः30भ पशषः36उकषःधभ3 अनुभव करैत छलीह। हुनका िक  छु-\nिक छु होमय लगैत छलिषःध88 ह  । आँिख  अनेरे आनषःध88 दा ित रेकमे मुदा जाइत \nछलिषःध88 ह  । की होइत छलिह  तकरा ओ शायद केवल अनुभव कऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n \n106  \nसकैत छलीह, ओकर बखान शषःध9ध दक माषःध8झ य मसँ संभव नै। एहने \nहालित  राघवोकषःधभ3 होइत छलिषःध88 ह  । नहु◌ु-नहु राघवकषःधभ3 एना लागए \nलगलिषःध88 ह   जेना चषःध88 दाक वगैर जीवन अथषः36उहीन हुअए। चषःध88 दा सँ जइ \nिद न राघव भषःधभ3ट नै करिथ   तइ िद न मोन िख षः38ध भऽ जािषःध88 ह  । चषःध88 दा  \nसेहो राघवसँ ओतबे िस नेह करैत छलीह। मुदा राघव आर चषःध88 दा क \nिस नेह छल िन षः30ध छ ल! \n  \nराघव छलाह आिथषः36उक षःध65पसँ िव  पषः38ध षःभ09ाषः33धण कूलक बालक। एकर \nठीक िव परीत चषःध88 दा छलीह एक सुभषः30भ य षःभ09ाषः33धण कषःध88 या। चषःध88 दा क \nिप ताकषःधभ3 तेरह बीघा ठोस खेतीहर जमीन आ खूब नीक लगानी केर \nकायषः36उ चलैत छलिषःध88 ह  । चषःध88 दा क िप ताक नाओं छलिषःध88 ह   बुलेसर। \nबुलेसर बलंठ छलाह। छह फूषः3ध6ा मदषः36उ, पहलवान, केवल अपन नाओं \nआ संषःधझउ याक षःध53ान छलिषःध88 ह  । लगानीक ललका बहीकषःधभ3 कऽ टऽ कऽ \nिल खैत-पढ़ैत छलाह। गरीब लोक सभकषःधभ3 सूिद  पर टाका दैत \nछलिथ षःध88 ह । बषःध88 ध कमे गहना, वतषः36उन , जमीनक कागत इषःध8भ या िद  रािख  \nलैत छलिथ षःध88 ह । सूिद क दरसूिद  जखन गरीब लोक सभ आसीन-\nकाित क मासमे भूखे मरय लगैत छल तँ बुलेसर बाबू ओतए सबैया-\nडेओढ़ापर धान अथवा आन अषः38ध लेमय जाइत छल। बुलेसर बाबू \nअपने हाथे अषः38ध जोखैत छलाह। एक मोनक बदला हमेसा 38 सेर \nदैत छलिथ षःध88 ह । ओहूमे अनाजमे धूल-मािट  िम लल। छषः363टल पखरा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha  Ist Ma ithi li Fortnight ly  ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१०९  म अंक  ०१ ज ुलाइ २० १२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक १० ९)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 107  \nअथवा आन कुनो मोटका धान। आ लेबय काल एक मोनक बदला \n41 सेरक आसपास लैत छलाह। \n  \nकतेको लोक पाइ दैयो दैत छलिषःध88 ह   तैयो अपन लगानीक ललाक \nबहीसँ नाओं कटैत छलिथ षःध88 ह । चािर -पषः363च बखषः36उ चुप भऽ जाइत \nछलाह। फेर एकाएक एक िद न बही लऽ कऽ ओइ षः30उ यिषःधझ0 त  क घरपर \nमहाजन बिन  पहुँिच  जाइत छलाह, तगेदा हेतु। बेचारा ","size_mb":2.1,"has_text":true},"Videha 110.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 110.pdf","name":"Videha 110.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११० म अंक १५ जुलाइ २०१२ (वष।ईफइँ ५ मास ५५ अंक \n११०) \n  \n  \n  \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश \n \n  \n२. ग।ईफआए  \n  \n२.१.\n राम भरोस कापिड /gदशणमर - मैिथली लोक सं/g3णदकृित \nसंगो/gदश7ी अ/gषय़य़तरगत लोकनायक  सलहेसःचच/g3उँ –पिरचच/g3उँ काय/g3उश/g3य़9म स/gष9दप/g3य़ष   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n   \n२.२.\n अतुले।ईफ0आ व र- लघुकथा- बसात   \n  \n२.३.\n आशीष अनिच।ईआ88हार - मैिथली गजलकार पिरचय \n।ईआ5ॉृंखला  \n  \n२.४.\n डा. अ।ईआइएण कुमार िसंह - उजड़ैत गाम : बसैत \nशहर? \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n२.५.\n चंदन कुमार झा- िमिथला-मैिथली आंदोलन  \n  \n२.६.\n जगदान।ईआ88द झा 'मनु'- दूटा िवहिन कथा  \n  \n  \n  \n३. प।ईफआए  \n  \n३.१.\n िकशन कारीगर  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n३.२.\n डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”   \n  \n३.३.\n जगदीश च।ईआ88।ईए0इ ठाकुर अिन ल \n  \n३.४.\n अिमत िम।ईआ5ॉ  \n  \n३.५.\n चंदन कुमार झा  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.६.\n जगदान।ईआ88द झा 'मनु'  \n  \n  \n  \n  \n४. िमिथला कला-संगीत १.\nराजनाथ िम/g257 (िच/g255मय \nिमिथला) २. \nउमेश म/g2गभडल (िमिथलाक वन/gभँ4पि त / \nिमिथलाक जीव-ज/g2गगतु/ िमिथलाक िजनगी) \n  \n  \n  \nबालान/gभफ4 कृते-\n अिमत िम।ईआ5ॉ - बाल गजल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n  \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अं/gभऐठेजी आ \nअं/gभऐठेजी मैिथली कोष (इंटरनेटपर पिह ल बेर सच/gभफठ-िड/g27ँशनरी ) एम.एस. \nएस./g27ँयू.एल. सव/gभफठर आधािरत  -Based on ms-sql server \nMaithili-English and English-Maithili Dictionary.]  \n  \n  \n  \nिवदेह ई-पि।ईआ55काक सभटा  पुरान अंक ( ।ईए09ेल , ितरहुता आ देवनागरी \nमे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच।ईफइफक  िलंकपर उपल।ईआ9आध अिछ। \nAll the old issues of Videha e journal ( in Braille, \nTirhuta and Devanagari versions ) are available \nfor pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पि।ईआ55काक सभटा पुरान अंक ।ईए09ेल , ितरहुता आ देवनागरी \n।ईआइ5पमे Videha e journal's all old issues in Braille \nTirhuta and Devanagari versions   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \nिवदेह ई-पि।ईआ55काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि।ईआ55काक ५० म सँ आग।ईफइफक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक।ईआएफ अपन साइट / ।ईआ9आलॉगपर \nलगाऊ।   \n।ईआ9आलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले।ईआॉ0ट कए \n\"फीड यू.आर.एल.\" मे http://www.videha.co.in/index.xml \nटाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड ।ईआइआा।ईआ90त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/ पर जा कऽ \nAdd a   Subscription बटन ि।ईआॉ0लक क।ईआइ5 आ खाली ।ईफ0एथानमे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml पे।ईफ0एट क।ईआइ5 आ Add   \nबटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका।ईफ0एट \nसाइट \nhttp://videha123radio.wordpress.com/\n \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला।ईआ5आरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, \n(cannot see/write Maithili in Devanagari/ \nMithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीच।ईफइफक िलंक सभ पर \nजाउ। संगिह िवदेहक ।ईफ0एतंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक नव-\nपुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/\n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/  (एतए बॉ।ईआॉ0समे ऑनलाइन \nदेवनागरी टाइप क।ईआइ5 , बॉ।ईआॉ0ससँ कॉपी क।ईआइ5  आ वड।ईफइँ डॉ।ईआॉ0युमे।ईआ88टमे \nपे।ईफ0एट कए वड।ईफइँ फाइलक।ईआएफ सेव क।ईआइ5। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर स।ईआ9एपक।ईफइँ क।ईआइ5। )(Use Firefox  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \n4.0 (from WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ Safari/ \nInternet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google Chrome \nfor best view of 'Videha' Maithili e-journal at \nhttp://www.videha.co.in/ .\n)   \n  \nGo to the link below for download of old issues \nof VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format \nand Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo \nfiles. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच।ईआ55कला / \nफोटो सभक फाइल सभ (उ।ईआॉएचारण , बड़ सुख सार आ दूव।ईफइ5।ईआ5आत मं।ईआ55 \nसिहत) डाउनलोड करबाक हेतु नीच।ईफइफक िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक।ईफइ5इव  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग ।ईफआ5ारा जारी किव , नाटककार आ धम।ईफइँशा।ईफ0ए।ईआ55ी \nिव।ईफआएापितक  ।ईफ0एटा।ईआ9एप। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक \nधरती ।ईआइआाचीन कालिहसँ महान  पु।ईआइएष ओ मिहला लोकिनक कम।ईफइँभिम \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10  \nरहल अिछ। िमिथलाक महान पु।ईआइएष ओ मिहला लो किनक िच।ईआ55  \n'िमिथल ा र/g27ऐ ' मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूि।ईआ5ए।ईफइँ, एिहमे िमिथला।ईआ5आरमे (१२०० वष।ईफइँ \nपूव।ईफइँक ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक \nमािटमे पसरल एिह तरहक अ।ईआ88या।ईआ88य ।ईआइआाचीन आ नव ।ईफ0एथाप।ईआ8एय , िच।ईआ55 , \nअिभलेख आ मूि।ईआ5ए।ईफइँकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स।ईआ9एबि।ईआ88धत सूचना , स।ईआ9एपक।ईफइँ, अ।ईआ88वेषण \nसंगिह िवदेहक सच।ईफइँ-इंजन आ ।ईआ88यूज सिव।ईफइँस आ िमिथला, मैिथल आ \nमैिथलीसँ स।ईआ9एबि।ईआ88धत वेबसाइट सभक सम।ईफ9ँ संकलनक लेल देखू \n\"िवदेह सूचना संपक/gभफठ अ/g2गगवेषण \"\n \nिवदेह जालवृ।ईआ5एक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि।ईआइआय जालवृ।ईआ5ए ) पर \nजाउ।  \n  \n  \n \n \n  \n \n \n  \n \n  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12  \nऐ बेर मूल पुर।ईफ0एकार (२०१२) [सािह।ईआ8एय अकादेमी , िद।ईआ98ली ]क लेल \nअह।ईफइफक नजिरमे कोन मूल मैिथली पोथी उपयु।ईआॉ0त अिछ ? \nThank you for voting!  \n।ईआ5ॉी राजदेव म।ईआ8फडलक “अ।ईआ9एबरा ” (किवता-सं।ईफ9ँह )\n 12.43%    \n  \n।ईआ5ॉी बेचन ठाकुरक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा \nनाटक) 10.06%    \n  \n।ईआ5ॉीमती आशा िम।ईआ5ॉक “उचाट” ( उप।ईआ88यास ) 6.51%    \n  \n।ईआ5ॉीमती प।ईफ8आा झाक “अनुभूित” ( कथा सं।ईफ9ँह ) 4.73%    \n  \n।ईआ5ॉी उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो ए।ईआ8फ।ईफ99ी :मा ।ईआइआिवश \n(नाटक) 5.62%    \n  \n।ईआ5ॉी सुभाष च।ईआ88।ईए0इ यादवक “बनैत िबगड़ैत” (कथा-सं।ईफ9ँह ) 5.03%    \n  \n।ईआ5ॉीमती वीणा कण।ईफइँ- भावनाक अि।ईफ0एथपंजर (किवता सं।ईफ9ँह ) 5.62%    \n  \n।ईआ5ॉीमती शेफािलका वम।ईफइ5क “िक।ईफ0एत -िक।ईफ0एत जीवन \n(आ।ईआ8एमकथा ) 8.58%    \n  \n।ईआ5ॉीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलच।ईआ88दा ” (दूटा नाटक) 7.1%    \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \n।ईआ5ॉी महा।ईआइआकाश -संग समय के (किवता सं।ईफ9ँह ) 5.62%    \n  \n।ईआ5ॉी तारान।ईआ88द िवयोगी - ।ईआइआलय रह।ईफ0एय (किवता-सं।ईफ9ँह ) 5.33%    \n  \n।ईआ5ॉी महे।ईआ88।ईए0इ मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक) 8.28%    \n  \n।ईआ5ॉीमती नीता झाक “देश-काल” (कथा-सं।ईफ9ँ ह) 5.92%    \n  \n।ईआ5ॉी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल \nसं।ईफ9ँह ) 7.4%    \n  \nOther: 1.78%    \n   \n \n \n   \nऐ बेर युवा पुर।ईफ0एकार (२०१२)[सािह।ईआ8एय अकादेमी , िद।ईआ98ली ]क लेल \nअह।ईफइफक नजिरमे कोन कोन लेखक उपयु।ईआॉ0त छिथ ? \n।ईआ5ॉीमती ।ईआॉइयोित सुनीत चौधरीक “अिच।ईफइँस ” (किवता \nसं।ईफ9ँह ) 28.38%    \n  \n।ईआ5ॉी िवनीत उ।ईआ8एपलक “हम पुछैत छी” ( किवता सं।ईफ9ँह ) 7.43%    \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14  \n।ईआ5ॉीमती कािमनीक “समयसँ स।ईआ9एवाद करैत ”, (किवता \nसं।ईफ9ँह ) 6.76%    \n  \n।ईआ5ॉी ।ईआइआवीण का।ईफ0आयपक “िवषद।ईआ88ती वरमाल कालक रित ” (किवता \nसं।ईफ9ँह ) 4.73%    \n  \n।ईआ5ॉी आशीष अनिच।ईआ88हारक \"अनिच।ईआ88हार आखर \"(गजल \nसं।ईफ9ँह ) 18.92%    \n  \n।ईआ5ॉी अ।ईआइएणाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता सं।ईफ9ँह ) 6.76%    \n  \n।ईआ5ॉी िद लीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता \nसं।ईफ9ँह ) 8.11%    \n  \n।ईआ5ॉी आिद यायावरक “भोथर प।ईफॉ0िसलसँ िलखल ” (कथा \nसं।ईफ9ँह ) 5.41%    \n  \n।ईआ5ॉी उमेश म।ईआ8फडलक “िन।ईफ0आतुकी ” ( किवता सं।ईफ9ँह ) 12.16%    \n  \nOther: 1.35%    \n  \n \n   \n     \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n  \n     \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर।ईफ0एकार (२०१३) [सािह।ईआ8एय अकादेमी , िद।ईआ98ली ]क \nलेल अह।ईफइफक नजिरमे के उपयु।ईआॉ0त छिथ ? \nThank you for voting!  \n।ईआ5ॉी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप।ईआ88यास ।ईआ5ॉी िव।ईफ0फणु \nसखाराम खा।ईआ8फडेकर ) 32.63%    \n  \n।ईआ5ॉी महे।ईआ88।ईए0इ नारायण राम \"काम।ईफॉँलीन \" ( कॲकणी उप।ईआ88यास ।ईआ5ॉी दामोदर \nमावजो) 13.68%    \n  \n।ईआ5ॉी देवे।ईआ88।ईए0इ झा \"अनुभव\"( ब।ईफइए।ईआॉआला उप।ईआ88यास ।ईआ5ॉी िद।ईफ0ँये।ईआ88दु \nपािलत) 12.63%    \n  \n।ईआ5ॉीमती मेनका मि।ईआ98लक \"देश आ अ।ईआ88य किवता सभ \" (नेपालीक \nअनुवाद मूल- रेिमका थापा) 14.74%    \n  \n।ईआ5ॉी कृ।ईफ0फण कुमार क।ईफ0आयप आ ।ईआ5ॉीमती शिशबाला - मैिथली गीतगोिव।ईआ88द ( \nजयदेव सं।ईफ0एकृत ) 13.68%    \n  \n।ईआ5ॉी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( ।ईआ5ॉी तकषी िशवशंकर िप।ईआ98लैक \nमलयाली उप।ईआ88यास ) 11.58%     /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16  \n  \nOther: 1.05%    \n  \n \n   \n     \n   \n \n  \n \nफेलो पुर।ईफ0एकार -सम।ईफ9ँ योगदान २०१२-१३ : समाना।ईआ88तर सािह।ईआ8एय \nअकादेमी, िद।ईआ98ली  \nThank you for voting!  \n।ईआ5ॉी राजन।ईआ88दन लाल दा स 53.85%    \n  \n।ईआ5ॉी डॉ . अमरे।ईआ88।ईए0इ  25.64%    \n  \n।ईआ5ॉी च।ईआ88।ईए0इभानु िसंह 19.23%    \n  \nOther: 1.28%    \n  \n   \n     \n   \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \n1.संपादकीय \n१ \nभारतीय छ।ईआ88द , अलंकार आ रस िस।ईफआ0ा।ईआ88त : \nछ।ईआ88दक।ईआएफ िकछु गोटे अ।ईआ5फानतावश रस आ अलंकारसँ अलग कऽ कए \nदेखै छिथ। जँ कोनो वीभ।ईआ8एस दृ।ईफ0आयक वण।ईफइँन  किव करत तँ की \nओकरा वीभ।ईआ8एस रस अनबा लेल पिर।ईआ5ॉम करए पड़तै आ की ऐ लेल \nओकरा गएर छ।ईआ88दोब।ईफआ0 रचना रचऽ पड़तै! की श।ईआ9आदालंकार आ \nअथ।ईफइ5लंकार लेल किवक।ईआएफ गएर  छ।ईआ88दोब।ईफआ0 रचना करऽ पड़तै? की िबनु \nिव।ईफ0एतृत भाषायी श।ईआ9आदावलीक श।ईआ9आदालंकार वा  अथ।ईफइ5लंकार उ।ईआ8एप।ईफ8आ भऽ \nसकैए? की गजल, दोहा, रोला, कु।ईआ8फडिलया िबनु ।ईफ0ँयाकरणक  स।ईआ9एभव \nछै? आ की छ।ईआ88द आ बहरमे रहने रस आ अलंकारसँ कोनो रचना \nिवहीन भऽ जाइ छै आ गएर छ।ईआ88दोब।ईफआ0 रचना अलंकार आ रससँ \n।ईफ0एवतः यु।ईआॉ0त भऽ जाइ छै? की अ।ईआ9फयासक  मह।ईआ8एव नै छै आ अ।ईआ9फयास \nआ मेहनित केिनहारमे ।ईआइआितभा नै होइ छै? एकटा वा।ईफआएयं।ईआ55 वादकसँ \nिकयो पुछलि।ईआ88ह जे ओ िकए भोर स।ईफइफझ अ।ईआ9फयास करै छिथ तँ \nहुनकर उ।ईआ5एर रहि।ईआ88ह - ऐ दुआरे हम भोरमे अ।ईआ9फयास करै छी जे \nस।ईफइफझमे गित ने कम भऽ जाए  आ स।ईफइफझमे ऐ दुआरे अ।ईआ9फयास करै छी \nजे भोरमे ने गित कम भऽ जाए। मुदा संगमे ईहो स।ईआ8एय अिछ जे \nमा।ईआ55 रस , अलंकार आ छ।ईआ88दक आ अ।ईआ9फयासे टा सँ कोनो रचना \nउ।ईआ8एकृ।ईएँइ  नै भऽ जाएत, आ से रचनाकारक साम।ईआ85य।ईफइँपर िनभ।ईफइँर करत ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18  \nमुदा रचनाक उ।ईआ8एकृ।ईएँइ  हेबाक ।ईआइआितशतता बिढ़ जाएत कारण रस , \nअलंकार आ छ।ईआ88दक अ।ईआ9फयास साम।ईआ85य।ईफइँवान आ  ।ईआइआितभाशाली बेसी नीक \nजेक।ईफइफ करैए, आ ओ जँ बे-बहर आजाद गजल वा अकिवता िलखत \nतँ तकर उ।ईआ8एकृ।ईएँइ हेबाक स।ईआ9एभावना सेहो बिढ़ जाएत। ओना \nमैिथलीक िभखारी ठाकुर राम।ईआइआवेश म।ईआ8फडल झा।ईआइएदार सन \n।ईआइआितभाशालीक।ईआएफ रस , अलंकार आ छ।ईआ88दक नैसिग।ईफइँक  वरदान छि।ईआ88ह से \nफराक गप। हुनकर समाज आ ।ईआइआकृितसँ जुड़ल भावना अतुलनीय \nअिछ आ त।ईआएफ ओ आिड़पर चिलतो भावनामे बिह जाइ छिथ। मुदा \nिकछु सभ सुिवधा स।ईआ9एप।ईफ8आ लोक  बहर आ छ।ईआ88दक अ।ईआ9फयास ऐ लेल नै \nकरै छिथ कारण हुनका भावना बेशी अबै छि।ईआ88ह , दोकानक सभसँ \nस।ईफ0एत वौ।ईफ0एत हुनका लेला भावना बिन जाइए। आ जँ किवमे एतेक \nभावना छि।ईआ88ह तँ मैिथली सािह।ईआ8एय जातीय ।ईआइआिति।ईफ89यावादसँ भरल िकए \nअिछ? \nजँ रस, अलंकार आ छ।ईआ88दसँ िकनको िद।ईफँआत छि।ईआ88ह तँ अिमत िम।ईआ5ॉ \nआ च।ईआ88दन झा सन युवाक बाल गजल पढ़थु, आ िबसिर जाथु जे \nओ बहरयु।ईआॉ0त छै। आ तखन ओकर तुलना िसयाराम झा सरस आ \nजीवका।ईआ88तक  बाल किवतासँ करथु। अिमत िम।ईआ5ॉ आ च।ईआ88दन झा क \nबाल गजल ब।ईफ8इड आग।ईफइफ अिछ , ई दुनू गोटे ई उ।ईआ8एकृ।ईएँइ रचना सभ \nछ।ईआ88द आ बहरमे केने छिथ आ ओ सभ रचना ।ईफ0एवतः उपयु।ईआॉ0त  रस \nआ अलंकारमे िहनका सभक साम।ईआ85य।ईफइँवान ।ईआइआितभाक बदौलित भेल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nअिछ, आ जँ ई संयोग अिछ तँ भयंकर संयोग अिछ। आ हम \nमैिथली बाल सािह।ईआ8एयक प।ईफआए अही िदशामे आग।ईफइफ बढ़ैत देखऽ चाहब।   \nश।ईआ9आदोचारण आ कला िनम।ईफइ5णक बाद  बो।ईआ8ॉय बौ।ईफ0एतुक उ।ईआ8एपि।ईआ5ए होइ छै। \nश।ईआ9आद आ ।ईआ8ॉविन , ।ईआइ5प , रस, राग, छ।ईआ88द , आ अलंकारसँ ओकर \nऔिच।ईआ8एय िस।ईफआ0 होइत छै।  \nएकटा उदाहरणसँ रस अलंकारक िववेचन एतए कएल जा रहल \nअिछ। \nअलंकार िस/gभ2ँ ा/g2गगतक िहस ाबसँ तोहर ठोर  किवताक पाठ: भामह \nअलंकारक।ईआएफ समासोि।ईआॉ0त कहै छिथ जे आन।ईआ88दक कारण बनैए। द।ईआ8फडी \nआ उ।ईफआआट सेहो अलंकारक िस।ईफआ0ा।ईआ88तक।ईआएफ आग।ईफइफ बढ़बै छिथ। अलंकारक \nमूल ।ईआइ5पसँ दू ।ईआइआकार अिछ , श।ईआ9आद आ अथ।ईफइँ आधािरत आ आग।ईफइफ \nसादृ।ईफ0आय -िवरोध, तक।ईफइँ।ईआ88याय , लोक।ईआ88याय , का।ईफ0ँय।ईआ88याय आ गूढ़ाथ।ईफइँ ।ईआइआतीित \nआधारपर। म।ईआ9एमट ६१ ।ईआइआकारक अलंकारक।ईआएफ ७ भागमे ब।ईफइफटै छिथ , \nउपमा माने उदाहरण, ।ईआइ5पक माने कहबी, अ।ईआइआ।ईफ0एतुत माने अ।ईआइआ।ईआ8एय।ईआ5आ \n।ईआइआशंसा , दीपक माने िवभािजत अलंकरण, ।ईफ0ँयितरेक माने असमानता \n।ईआइआदश।ईफइँन , िवरोध आ समु।ईआॉएचय माने संगबे। बातक चून लगाएब \nअ।ईआइआ।ईफ0एतुत , कऽथक सन लाल बु।ईफ8आ कपोल , पानक ठोर आ सु।ईफ8आिरक \nठोर, भोरक लाली सु।ईफ8आिरक ठोर सन , कुिसयारक पाकल पोर सन \nसु।ईफ8आिरक ठोर ई सभ उपमा किव ।ईफआ5ारा ।ईआइआयु।ईआॉ0त भेल अिछ। मुदा \nकतऽ छह /gषउषेमक पुंगी हूक ? मे सादृ।ईफ0आय -िवरोध अिछ। अह/g3उ3 िबनु  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20  \n/g3णशयाकुल वाटक म/g3उ3झ  मे ।ईआइ5पक ।ईआइआयु।ईआॉ0त भेल अिछ। का/gभँठयक भारती य \nिवचार: मो।ईआ5आक लेल कलाक अवधारणा , जेना नटराजक मु।ईए0इा देखू। \nसृजन आ नाश दुनूक लय देखा पड़त।  ।ईफ0एथायी भावक गाढ़ भऽ \nसीिझ कऽ रस बनब- आ ऐ सन कतेक रसक सीता आ राम  \nअनुभव केलि।ईआ88ह (देखू वा।ईआ98मीिक रामायण )। कृ/gभँभण  भारतीय कम।ईफइँवादक \nिश।ईआ5आक छिथ तँ संगमे रिसक सेहो। कलाक ।ईफ0एवाद लेल रस \nिस।ईफआ0।ईफइएतक आव।ईफ0आयकता भेल आ भरत ना।ईफ8एयशा।ईफ0ए।ईआ55 िलखलि।ईआ88ह। \nअिभनवगु।ईआ90त आन।ईआ88दवध।ईफइँनक ।ईआ8ॉय।ईआ88यालोकपर भा।ईफ0फय िलखलि।ईआ88ह। भामह \n६अम शता।ईआ9आदी , द।ईआ8फडी सातम शता।ईआ9आदी आ ।ईआइए।ईए0इट ९अम शता।ईआ9आदी एकरा \nआग।ईफइफ बढ़ेलि।ईआ88ह।  रस िस/gभ2ँ ा/g2गगतक िहस ाबसँ तोहर ठोर  किवताक पाठ: \nरस िस/gभ2ँ ा/g2गगत :भरत:- नाटकक ।ईआइआभावसँ रस उ।ईआ8एपि।ईआ5ए होइत अिछ। \nनाटक कथी लेल? नाटक रसक अिभनय लेल आ संगे रसक \nउ।ईआ8एपि।ईआ5ए लेल सेहो। रस कोना बहराइए ? रस बहराइए कारण \n(िवभाव), पिरणाम (अनुभाव) आ संग लागल आन व।ईफ0एतु \n(।ईफ0ँयिभचारी )सँ। ।ईफ0एथायीभाव गाढ़ भऽ सीिझ कऽ रस बनैए , जकर \n।ईफ0एवाद हम लऽ सकै छी। भ/gभ2फ लोलट :- ।ईफ0एथायीभाव कारण -पिरणाम \n।ईफआ5ारा गाढ़ भऽ रस बनैत  अिछ। अिभनेता-अिभने।ईआ55ी अनुस।ईआ88धान ।ईफआ5ारा \nआ क।ईआ98पना ।ईफआ5ारा रसक अनुभव करैत छिथ। लोलट किवक।ईआएफ आ \nसंगमे ।ईआ5ॉोता -दश।ईफइँकक।ईआएफ मह।ईआ8एव नै दै छिथ। शौनक:- शौनक रसानुभूित \nलेल दश।ईफइँकक ।ईआइआदश।ईफइँनमे पैिस कऽ रस लेब आव।ईफ0आयक बुझै छिथ , \nघोड़ाक िच।ईआ55क।ईआएफ घोड़ा सन बूिझ रस लेबा सन। भ/gभ2फनायक  कहै \nछिथ जे रसक ।ईआइआभाव दश।ईफइँकपर होइत अिछ। किवक भाषाक।ईआएफ ओ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \nिभ।ईफ8आ मानैत छिथ। रससँ ।ईआ5ॉोता -दश।ईफइँकक आ।ईआ8एमा , परमा।ईआ8एमासँ मेल \nकरैए। रसक आन।ईआ88द अिछ ।ईफ0एव।ईआइ5पान।ईआ88द। आ ऐसँ होइत अिछ \nआ।ईआ8एम -सा।ईआ5आा।ईआ8एकार। रस िस।ईफआ0ा।ईआ88त ।ईआ5ॉोता -दश।ईफइँक -पाठक पर आधािरत \nअिछ। ई ।ईआ5ॉोता -दश।ईफइँक -पाठकपर जोर दैत अिछ । बाथ।ईफॉँज \nसंरचनावाद-उ।ईआ5एर -संरचनावादक स।ईआ88दभ।ईफइँमे लेखकक उ।ईफँ9े।ईफ0आयसँ पाठकक \nमुि।ईआॉ0तक लेल लेखकक मृ।ईआ8एयुक।ईआएफ आव।ईफ0आयक मानै छिथ - लेखकक मृ।ईआ8एयु \nमाने लेखक रचनासँ अलग अिछ आ पाठक अपना लेल अथ।ईफइँ तकैत \nअिछ। लगौलह बातक पाथर चून ।  आ सजौलह कऽथ कपोलक \nखून । िवभाव अिछ आ ऐ कारणसँ देिख कऽ लहरल हमर करेज  \nअनुभाव माने पिरणाम बहार होइत अिछ। /gभँ4फोट िस /gभ2ँ/gभफ4त : भतृ।ईफइँहरीक \nवा।ईआॉ0यपदीय कहैत अिछ जे श।ईआ9आद आिक वा।ईआॉ0यक अथ।ईफइँ ।ईफ0एफोट ।ईफआ5ारा \nसंवािहत अिछ। वण।ईफइँ ।ईफ0एफोटसँ वण।ईफइँ, पद ।ईफ0एफोटसँ श।ईआ9आद आ वा।ईआॉ0य \n।ईफ0एफोटसँ वा।ईआॉ0यक िनम।ईफइ5ण होइत अिछ। कोनो ।ईआ5फान िबनु श।ईआ9आदक \nस।ईआ9एब।ईआ88धक स।ईआ9एभव नै अिछ। ई भारतीय दश।ईफइँनक ।ईआ5फान िस।ईफआ0ा।ईआ88तक \nएकटा भाग बिन गेल। अथ।ईफइँक सं।ईआइआेषण अ।ईआ5आर , श।ईआ9आद आ वा।ईआॉ0यक \nउ।ईआ8एपि।ईआ5ए िबन स।ईआ9एभव अिछ। ।ईफ0एफोट अिछ श।ईआ9आद।ईए09।ईफफआ आ से अिछ \nसृजनक मूल कारण। अ।ईआ5आर , श।ईआ9आद आ वा।ईआॉ0य संग -संग नै रहैए। \nबाजल श।ईआ9आदक फराक अ।ईआ5आर अपनामे श।ईआ9आदक अथ।ईफइँ नै अिछ , श।ईआ9आद  \nपूण।ईफइँ होएबा धिर एकर उ।ईआ8एपि।ईआ5ए आ िवनाश होइत रहै छै। ।ईफ0एफोटमे \nअथ।ईफइँक सं।ईआइआेषण होइत अिछ मुदा तखनो ।ईफ0एफोटमे ।ईआइआाि।ईआ90त समए वा \nसंचारक कालमे अ।ईआ5आर , श।ईआ9आद वा वा।ईआॉ0यक अि।ईफ0एत।ईआ8एव नै भेल रहै छै। \nश।ईआ9आदक पूण।ईफइँता धिर एक अ।ईआ5आर आर नीक जक।ईफइफ ।ईफ89मसँ अथ।ईफइँपूण।ईफइँ होइए  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22  \nआ वा।ईआॉ0य पूण।ईफइँ हेबा  धिर श।ईआ9आद ।ईफ89मसँ अथ।ईफइँपूण।ईफइँ होइए।स।ईफइए।ईआॉँय , ।ईआ88याय , \nवैशेिषक, मीम।ईफइएसा आ वेदा।ईआ88त ई सभ दश।ईफइँन ।ईफ0एफोटक।ईआएफ नै मानैत \nअिछ। ऐ सभ दश।ईफइँनक मानब अिछ जे अ।ईआ5आर आ ओकर ।ईआ8ॉविन \nअथ।ईफइँक।ईआएफ नीक जेक।ईफइफ पूण।ईफइँ करैत अिछ। ।ईआइ0।ईफइएसक जै।ईआॉ0स डेरीडाक \nिवख।ईआ8फडन आ पसरबाक िस।ईफआ0ा।ईआ88त ।ईफ0एफोट िस।ईफआ0ा।ईआ88तक लग अिछ । \n/gभँ4फोट िस /gभ2ँ/gभफ4तक आधारपर तो हर ठोर  किवताक पाठ: आब  उदयनक \nकिरयनक धरतीपर रहबाक अछैतो ।ईआ88याय िस।ईफआ0ा।ईआ88तक ।ईफ0एफोट \nिस।ईफआ0ा।ईआ88तक।ईआएफ नै मानब किवक किवताक।ईआएफ नै अरघै छि।ईआ88ह। मने मे रहल \nमनक सब बात \n  किह ओ अल/gष93य िचत चोर  सँ सु।ईफ8आिरक ठोरक \nतुलना कऽ दै छिथ। \nउदयनक गामक किव बूच कहै छिथ भऽ रहल वण/g3उश - वण/g3उश िनःशेष , \nश/gष9षद सँ /gषउषगटल निह उ/g3य़य़य़े/g3णषय ; एतए  श।ईआ9आदसँ नै मुदा ।ईफ0एफोटसँ अथ।ईफइँक \nसं।ईआइआेषण किव ।ईफआ5ारा तोहर ठोर आ ऐ  सं।ईफ9ँहक आन किवता सभमे \nजाइ तरह।ईआएफ भेल अिछ , से संसारक सभसँ लया/gषय़दमक आ  मधुर भाषा \nमैिथली मे (यहूदी मेनुिहनक श।ईआ9आदमे) िव।ईफआएापितक बादक  सभसँ \nलया।ईआ8एमक किवक ।ईआइ5पमे बूचजी क।ईआएफ ।ईआइआ।ईफ0एतुत करैत अिछ आ मैिथली \nकिवताक।ईआएफ ऐ  ।ईआइ5पमे फेरसँ पिरभािषत करैत अिछ।  \nतोहर ठोर  किवताक सामा/g2गग य पाठ : पानक ठोर आ सु।ईफ8आिरक ठोर। \nसु।ईफ8आिर ।ईफआ5ारा बातक  चून लगाएब आ कऽथक सन लाल बु।ईफ8आ कपोल \nसजाएब। मुदा ।ईआइआेमक पुंगी कतए ? भोरक लाली सु।ईफ8आिरक  ठोर सन,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \nिबनु सु।ईफ8आिर ।ईफ0ँयाकुल   स।ईफइफझ जेक।ईफइफ। बिधक जे बनत  सु।ईफ8आिरक वर तँ \nहम बनब िवखि।ईआ8फडत राहु। ।ईफ0एवग।ईफॉइमे सुधा क।ईआ9एमे अिछ , तिहना \nसु।ईफ8आिरक ठोर सेहो कतऽ पाबी। सकरी िमल महान बनत जे हम \nिव।ईआ58कम।ईफइ5सँ िव।ईआ5फान  सीखब। आ ओइ िमलसँ बहार होएत माधुय।ईफइँ। \nकुिसयारक पाकल पोर सन सु।ईफ8आिरक ठोर  अिछ। पुनज।ईफइँ।ईआ88ममे सेहो \nधान आ िच।ईएँइा।ईफ8आ बिन सु।ईफ8आिर हम अह।ईफइफक लग आएब। मुदबा  एतबा \nबादो श।ईआ9आदसँ उ।ईफँ9े।ईफ0आय कह।ईफइफ ।ईआइआगट भेल।   \n२ \nसािह/g2ग4यमे लोक -त/g2ग4व : गाथा/ नृ/g2ग4य / नाटक  \n  \nलोकगाथा/ नृ/g2ग4य / संगीत आिदक ऐित हािसक वण/gभफठन  \nमोहनजोदड़ो स।ईआ9फयतासँ ।ईआइआा।ईआ90त क।ईफइए।ईफ0एय ।ईआइआितमा नृ।ईआ8एयक मु।ईए0इाक संकेत दैत \nअिछ, वत।ईफइँमान कथक नृ।ईआ8एयक ठाठ मु।ईए0इा सदृश , दिहन हाथ ४५ \nिड।ईफ9ँीक कोण बनेने आ वाम हाथ वाम छाबापर , संगिह वाम पएर \nिकछु मोड़ने। ऋगवेदक श।ईफइएखायन ।ईए09ा।ईफफआण मे गीत, वा।ईफआए आ नृ।ईआ8एय \nतीनूक संगे-संग ।ईआइआयोगक वण।ईफइँन अिछ , ऐतरेय ।ईए09ा।ईफफआणमे ऐ तीनूक \nगणना दैवी िश।ईआ98पमे अिछ। ऋगवेद १०.७६.६ मे उषाक ।ईफ0एविण।ईफइँम \nआभा किवक।ईआएफ सुसि।ईआॉइजत ऋिषक ।ईफ0एमरण करबैत छि।ईआ88ह। ऋगवेदमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24  \nलोक नृ।ईआ8एयक (।ईआइआा।ईआ88चो अगाम नृतये) सेहो उ।ईआ98लेख अिछ। महाव।ईफइआत \nना।ईफ09ा सोमयागमे दासी सभक (३-६ दासीक) सामूिहक नृ।ईआ8एयक वण।ईफइँन \nअिछ। श।ईफइएखायन १.११.५ मे वण।ईफइँन अिछ जे िववाहमे ४-८ \nसुहािगनक।ईआएफ सुरा िपयाओल जाइत ।ईआ50ल आ चतुव।ईफइ5र नृ।ईआ8एय लेल ।ईआइआेिरत \nकएल जाइत छल। वैिदक सािह।ईआ8एयमे िववाह िविधमे प।ईआॉ9ीक गायनक \nउ।ईआ98लेख अिछ। सीम।ईआ88तो।ईफ8आयन िविधमे पित वीणावादकसँ सोमदेवक \nवादयु।ईआॉ0त गान करबाक अनुरोध करैत छिथ। अथव।ईफइँवेदमे वसा ना।ईफ09ा  \nदेवताक नृ।ईआ8एय ऋक्, साम आ गाथासँ स।ईआ9एबि।ईआ88धत होएबाक गप आएल \nअिछ, सोमपानयु।ईआॉ0त ऐ नृ।ईआ8एयमे ग।ईआ88धव।ईफइँ सेहो होइत छलाह , से विण।ईफइँत \nअिछ। अथव।ईफइँवेद १२.१.४१ मे गीत, वादन आ नृ।ईआ8एयक सामूिहक \n।ईआ8ॉविनक वण।ईफइँन अिछ। वैिदक कालमे साम संगीतक अलाबे गाथा आ \nनाराशंसी ना।ईफ09ा लौिकक गाथा -संगीत क सेहो ।ईआइआचलन छल।  \n  \nलोकगाथाक त/g2ग4व : भाषाक ।ईफ0एव।ईआइ5प मौिखक रहबाक कारणसँ \nगितशील अिछ। काल िनध।ईफइ5रण सेहो अनुमानपर आधािरत होइत \nअिछ।  \n  \n-गाथा मेला, हाट बजार, िविश।ईएँइ लोकक घर , साव।ईफइँजिनक \n।ईफ0एथलपर होइत अिछ - से जै जाितक लोकदेवता रहैत छिथ तकर \nअितिर।ईआॉ0त दोसरो जाितक ।ईआ5ॉोता र हैत छिथ। \n सज/g36खक आ /g2उचोताक /g262/g284 य/g2उ2 संबंध रहैत अि छ , /g2उचवण त/g284वक \nकारण कथाक अनायास अलंकरण भेटैत अिछ, मुदा सभटा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nसािह ि/g284यक ल/g2उ2ण जेना सग/g36ख, छ/g288दब/g320 , ना/g384य -संिध आ व/g304तु \nिनद/g3चखशक अभाव रहैत अि छ।  व।ईफ0एतु संगठन सुगिठत निह रहैत \nअिछ। गािरक ।ईआइआयोग आ म।ईफआएपानक य।ईआ55 -त।ईआ55 वण।ईफइँन रहैत अिछ।  \n।ईफ9ँामीण ।ईफ0ँयव।ईफ0एथामे चोरक ।ईफ0एथान आ ओकर वण।ईफइँन , ।ईफ0एथानीय \nदेवी-देवताक चरचा आ जातीय अि।ईफ0एमताक ।ईआइआयोग होइत अिछ। \nकथा-गायक आशु किव होइत छिथ- एकटा ढ़।ईफइफचापर अपन िहसाबसँ \nओ हेर-फेर कऽ गबैत छिथ ।ईआइआार।ईआ9एभमे ई।ईआ58र , व।ईआ88दना आ बीच -बीचमे \nई।ईआ58रसँ ।ईआ5आमायाचना , ई सभ गायन ।ईआ5आमता ि।ईफ0एथर करबाक उ।ईफँ9े।ईफ0आयसँ \nकएल जाइत अिछ।  \nघ।ईआ8फटासँ ऊपर गायनक बीचमे हु।ईफँआा -िचलम, म।ईफआएपान , पिरवेशक \nवण।ईफइँन होइत अिछ गायनमे। लोिरक मनुआर ।ईआ5ॉोताक सोझ।ईफइफ   कएल \nजाइत अिछ मुदा स।ईफफएेसक कथा आरा।ईआ8ॉय देवक सम।ईआ5आ।  \nदैवी शि।ईआॉ0त ।ईफआ5ारा यु।ईफआ0मे नायकक सहायता होइत अिछ।  \nनायक सेहो गािरक ।ईआइआयोग करैत अिछ।  \nमहाका।ईफ0ँयक पा।ईआ55क नाम आ आन त।ईआ8एवक ।ईफ9ँहण जेना \nमहाभारतक जुआ आिद ।ईआइआयोगमे आनल जाइत अिछ।  \n  \n  \nिन।ईफ0फकष।ईफइँ: सभ सािहि।ईआ8एयक िवधा   दू ।ईआइआकारक होइत  अिछ। \nलोकधम।ईफइ8 आ ना।ईफ8एयधम।ईफइ8 , लोकधम।ईफइ8 भेल ।ईफ9ँा।ईआ9एय आ ना।ईफ8एयधम।ईफइ8 भेल  \nशा।ईफ0ए।ईआ55ीय उि।ईआॉ0त। ।ईफ9ँा।ईआ9एय माने भेल कृि।ईआ55मताक अवहेलना मुदा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26  \nअ।ईआ5फानतावश िकछु गोटे एकरा गाममे होइबला नाटक बुझै छिथ। \nलोकधम।ईफइ8मे ।ईफ0एवभावक अिभनयमे ।ईआइआधानता  रहैत अिछ, लोकक \nि।ईफ89याक ।ईआइआधानता रहैत अिछ , सरल आंिगक ।ईआइआदश।ईफइँन होइत अिछ , आ \nऐ मे पा।ईआ55क से ओ ।ईफ0ए।ईआ55ी हुअए वा पु।ईआइएष , तकर सं।ईआॉँया ब।ईफ8इड बेसी \nरहैत अिछ। ना।ईफ8एयधम।ईफइ8मे वाणी मोने-मोन, संकेतसँ, आकाशवाणी \nइ।ईआ8एयािद ; नृ।ईआ8एयक समावेश , वा।ईआॉ0यमे िवल।ईआ5आणता , रागबला संगीत, आ \nसाधारण पा।ईआ55क अलाबे िद।ईफ0ँय पा।ईआ55 सेहो  रहै छिथ। कोनो िनज।ईफइ8व / \nवा ज।ईआ88तु सेहो संवाद करऽ लगैए , एक पा।ईआ55क  डबल-ि।ईफ99पल रोल , \nसुख दुखक आवेग संगीतक मा।ईआ8ॉयमसँ बढ़ाओल जाइत अिछ। \nवैिदक आ।ईआॉँयान , जातक कथा, ऐशप फेब।ईआ98स , पंचतं।ईआ55 आ िहतोपदेश \nआ संग-संग चलैत रहल लोकगाथा सभ। सभ ठाम अिभजा।ईआ8एय \nवग।ईफइँक कथाक संग लोकगाथा रिहते अिछ।  \n  \n३ \nिवदेह भाषा स।ईआ9एमान २०१२-१३ (वैकि।ईआ98पक सािह।ईआ8एय अकादेमी \nपुर।ईफ0एकार ।ईआइ5प।ईआएफ ।ईआइआिस।ईफआ0 ) \n- बाल सािह/g2ग4य लेल  िवदेह स/g2ऐ4मान २०१२ - ।ईआ5ॉी जगदीश ।ईआइआसाद \nम।ईआ8फडल  जी क।ईआएफ हुनकर बाल -।ईआइआेरक िवहिन कथा सं।ईफ9ँह \"तरेगन\" लेल \nई पुर।ईफ0एकार देल जा  रहल अिछ। ई पुर।ईफ0एकार िवदेह ना।ईफ8एय उ।ईआ8एसव  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \n२०१३ क समारोहमे देल जाएत। “तरेगन” क।ईआएफ सभसँ बेशी वोट \nभेटलै। तीनटा पोथी १.जगदीश ।ईआइआसाद  म।ईआ8फडलक तरेगन , २. \nजीवका।ईआ88तक  “िखिखरक बीअिर” आ ३.मुरलीधर झा क \n“िपलिपलहा गाछ” क।ईआएफ िवदेह  www.videha.co.in   पर भऽ रहल \nऑनलाइन वोिटंगमे राखल गेल छल। िवशेष।ईआ5फक मतानुसार  \n“िपलिपलहा गाछ”मे बहुत रास कथा अिछ जकरा बाल कथा नै \nकहल जा सकैए, तइ दुआरे ऐ पोथीक।ईआएफ िल।ईफ0एटसँ हटा देल गेल  \nकारण ई पुर।ईफ0एकार बाल सािह।ईआ8एय लेल अिछ , ओनािहतो ऐ पोथीक।ईआएफ \nसभसँ कम वोट भेटल रहै। ऐ पोथी सभक अितिर।ईआॉ0त आन पोथी \nसभपर िवचार नै कएल गेल कारण ओ सभ पोथीक आकारक नै \nवरन् बुकलेटक आकारक छल। \n  \n४ \nसािह।ईआ8एय अकादेमीक टैगोर  िलटरेचर अवाड।ईफइँ २०११ मैिथली लेल ।ईआ5ॉी \nजगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडल क।ईआएफ हुनकर लघुकथा  सं।ईफ9ँह \"गामक िजनगी\" \nलेल देल गेल। काय।ईफइँ।ईफ89म कोि।ईआॉएचमे १२ जून २०१२ क।ईआएफ भेल। \nमैिथली लेल िववादक अ।ईआ88तक  कोनो स।ईआ9एभावना नै देखबामे आिब \nरहल अिछ। ऐ पुर।ईफ0एकारक ।ईफ9ँाउ।ईआ8फड िल।ईफ0एट बनेबा  लेल एकटा \nतथाकिथत सािह।ईआ8एयकारक।ईआएफ चुनल गेल जे ।ईआइआा।ईआ90त सूचनाक अनुसार  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28  \nजाितक आ संकीण।ईफइँताक आधारपर पोथीक नाम देलि।ईआ88ह जाइमे निहये \nनिचकेताक पोथी रहए, निहये सुभाष च।ईआ88।ईए0इ यादवक आ निहये \nजगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडलक ; संगिह ई ।ईफ9ँाउ।ईआ8फडिल।ईफ0एट  बनौिनहार \nतथाकिथत सािह।ईआ8एयकार िवदेहक सहायक स।ईआ9एपादक मु।ईफ8आाजीक।ईआएफ \nकहलि।ईआ88ह जे जगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडलक।ईआएफ ऐ िजनगीमे टैगोर सािह।ईआ8एय \nपुर।ईफ0एकार नै देल जेति।ईआ88ह !। रेफरी जखन ७ टा पोथीक नाम \nपठेलि।ईआ88ह तखन ओइमे च।ईआ88।ईए0इनाथ िम।ईआ5ॉ \"अमर\"क अतीत मंथन सेहो \nरहए जखन िक ओ पोथी िनध।ईफइ5िरत अविध २००७-२००९ मे छपले \nनै अिछ, तँ की िबनु देखने पोथी अनुशंिसत कएल गेल? ऐ तरहक \n।ईफ9ँाउ।ईआ8फड िल।ईफ0एट बनेिनहार आ िबनु पढ़ने पोथी अनुशंिसत  केिनहार \nरेफरीक।ईआएफ सािह।ईआ8एय अकादेमी िचि।ईआ88हत करए , आ नाम साव।ईफइँजिनक कऽ \n।ईफ0एथायी ।ईआइ5पसँ ।ईआइआितबि।ईआ88धत करए , से आ।ईफ9ँह ; तखने मैिथलीक ।ईआइआित।ईएँॉा \nब।ईफइफचल रिह सकत। एतए ईहो  त।ईआ85य अिछ जे सािह।ईआ8एय अकादेमीक \nमैिथली िवभागक संयोजक ।ईआ5ॉी िव।ईफआएानाथ झा  िविदत अखन धिर ने \nपुर।ईफ0एकार भेटबाक सूचने आ ने पुर।ईफ0एकार लेल बधाइये ।ईआ5ॉी  जगदीश \n।ईआइआसाद म।ईआ8फडलजी क।ईआएफ देलि।ईआ88ह अिछ जखनिक म।ईआ8फडल जी पुर।ईफ0एकार \nलऽ कऽ घुिर कऽ आिबयो गेल छिथ; संगिह टैगोर सािह।ईआ8एय \nपुर।ईफ0एकार मैिथली लेल पिहल बेर ।ईआ5ॉी  जगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडल जीक।ईआएफ \nदेल जएबा स।ईआ9एब।ईआ88धमे दरभंगा आकाशवाणी कोनो ।ईआइआकारक  सूचना \n।ईआइआसािरत नै केलक आ दरभंगा , मधुबनी आिदक िह।ईआ88दी समाचार -प।ईआ55 \nसेहो ऐ स।ईआ9एब।ईआ88धमे कोनो समाचार ।ईआइआकािशत नै केलक जखनिक \nदेशक सभ रा।ईफ0फ।ईफ99ीय अं।ईफ9ँेजी  प।ईआ55 (  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \nhttp://esamaad.blogspot.in/2012/06/tagore-literature-\nawards-national-media.html ) एकर सूचना िबनु कोनो \nअपवादक ।ईआइआकािशत केलक। सािह।ईआ8एय अकादेमीक मैिथली  िवभागक, \nआकाशवाणी दरभंगाक आ दरभंगा-मधुबनीक िह।ईआ88दी समाचार प।ईआ55क \nप।ईआ55कार  लोकिनक संकीण।ईफइँ जाितवादी चेहरा नीक जेक।ईफइफ सोझ।ईफइफ आिब \nगेल। मुदा ई तँ मा।ईआ55 ।ईआइआार।ईआ9एभ  अिछ। सािह।ईआ8एय अकादेमीक मैिथली \nिवभागक असली चेहरा तखन सोझ।ईफइफ आओत जखन ऐ बख।ईफइँक  मूल \nसािह।ईआ8एय अकादेमी पुर।ईफ0एकारक घोषणा हएत।  \n।ईआ5ॉी जगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडल  जीक \"गामक िजनगी\" मैिथली सािह।ईआ8एयक \nइितहास क सव।ईफइँ।ईआ5ॉे।ईएँॉ लघु कथा सं।ईफ9ँह अिछ।  जगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडल \nजीक।ईआएफ बधाइ।  \nसूचना (/g2फभोत समिदया ): टैगोर सािह।ईआ8एय पुर।ईफ0एकार दि।ईआ5आण कोिरयाक \nए।ईआ9एबैसी (।ईफ0एपॉ।ईआ88सर सैमसंग  इि।ईआ8फडया िलिमटेड ) क आ।ईफ9ँहपर सािह।ईआ8एय \nअकादेमी ।ईफआ5ारा शु।ईआइ5 कएल गेल अिछ।  टैगोर सािह।ईआ8एय पुर।ईफ0एकार \nगु।ईआइएदेव रवी।ईआ88।ईए0इ  नाथ ठाकुरक १५० म जय।ईआ88तीक  उपल।ईफ50यमे शु।ईआइ5 भेल \nछल। सभ साल ८ टा भाषा आ तीन सालमे सािह ।ईआ8एय  अकादेमी \n।ईफआ5ारा मा।ईआ88यता ।ईआइआा।ईआ90त सभटा २४ भाषाक।ईआएफ ऐमे पुर।ईफ0एकृत कएल जाइत \nअिछ। मैिथली लेल ई पुर।ईफ0एकार पिहल बेर देल जा रहल अिछ।  \nगु।ईआइएदेव रवी।ईआ88।ईए0इनाथ ठाकुरक १५० म जय।ईआ88तीक उपल।ईफ50यमे सािह।ईआ8एय \nअकादेमी आ सैमसंग इिडया (सैमसंग होप ।ईआइआोजे।ईआॉ0ट ) ।ईफआ5ारा २००९  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30  \nई. मे ।ईफ0एथािपत कएल गेल छल  टैगोर सािह।ईआ8एय पुर।ईफ0एकार। २४ \nभाषाक ।ईआ5ॉे।ईएँॉ पोथीक।ईआएफ तीन सालमे पुर।ईफ0एकार (सभ साल आठ-आठ \nभाषाक सव।ईफइँ।ईआ5ॉे।ईएँॉ पोथीक।ईआएफ एक सालमे पुर।ईफ0एकार ) देल जाएत। \nपुर।ईफ0एकारमे ।ईआइआ।ईआ8एयेकक।ईआएफ ९१ हजार टाका आ ।ईआइआशि।ईफ0एत -प।ईआ55 देल जाइत \nअिछ। चािरम साल पिहल सालक आठ भाषाक समूहक फेरसँ बेर \nआएत। टैगोर जय।ईआ88तीक लगाित अवसरपर ई  पुर।ईफ0एकार देल जाइत \nअिछ। \n \nटैगोर सािह।ईआ8एय पुर।ईफ0एकार २००९ ब।ईफइए।ईआॉआला , गुजराती, िह।ईआ88दी , क।ईफ8आड , \nका।ईफ0आमी री, पंजाबी, तेलुगु आ बोडो भाषामे २००५ सँ २००७ म।ईआ8ॉय  \n।ईआइआकािशत पोथीपर देल गेल।  \n-ब।ईफइए।ईआॉआला (आलोक सरकार, अपापभूिम, किवता) \n-गुजराती ( भगवान दास पटेल, मारी लोकया।ईआ55ा ) \n-िह।ईआ88दी (राजी सेठ, गमे हयात ने मारा, कथा सं।ईफ9ँह ) \n-क।ईफ8आड (च।ईआ88।ईए0इशेखर क।ईफइएबर , िशकारा सूय।ईफइँ, उप।ईआ88या स) \n-का।ईफ0आमीरी (नसीम सफाइ, ना थसे ना आकास, किवता) \n-पंजाबी (जसव।ईआ88त िसंह कँवल , पु।ईआ8फय दा चानन , आ।ईआ8एमकथा ) \n-तेलुगु (कोवेला सु।ईआइआस।ईफ8आाचाय।ईफइँ, अंतरंगम, िनब।ईआ88ध ) \n-बोडो (।ईए09जे।ईआ88।ईए0इ कुमार ।ईए09।ईफफआा , रैथाइ हाला, िनब।ईआ88ध ) \n \nटैगोर सािह।ईआ8एय पुर।ईफ0एकार २०१० असमी, डोगरी, मराठी, ओिड़या, \nराज।ईफ0एथानी , संथाली, तिमल आ उदू।ईफइँ भाषामे २००६ सँ २००८ म।ईआ8ॉय  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \n।ईआइआकािशत पोथीपर देल गेल।  \n \n-असमी (देवव।ईफइआत दास , िनव।ईफइ5िचत ग।ईआ98प ) \n-डोगरी (संतोष खजूिरया, बडलोनिदयन बहार।ईफइए ) \n-मराठी (आर. जी. जाधव, िनवादक समी।ईआ5आा ) \n-ओिड़या (।ईए09जनाथ रथ , सामा।ईआ88य असामा।ईआ88य ) \n-राज।ईफ0एथानी (िवजय दान देथा, बात।ईफइए री फुलवारी ) \n-संथाली (सोमाइ िक।ईफ0एकू, नमािलया) \n-तिमल (एस. रामकृ।ईफ0फणन , यामम) \n-उदू।ईफइँ (च।ईआ88दर भान खयाल , सुबह-ए-मि।ईआ5ॉक -की अजान) \n \n \nटैगोर सािह।ईआ8एय पुर।ईफ0एकार २०११ मैिथली, अं।ईफ9ँेजी , कॲकणी, \nमलयालम, मणीपुरी, नेपाली आ िसंधी लेल २००७ सँ २००९ म।ईआ8ॉय \n।ईआइआकािशत पोथीपर देल गेल। सं।ईफ0एकृत  लेल पुर।ईफ0एकार नै देल जा \nसकल। \n-मैिथली (जगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडल , \"गामक िजनगी\") \n-अं।ईफ9ँेजी  (अिमताव घोष, \"सी ऑफ पॉपीज\") \n-कॲकणी (शीला कोला।ईआ9एबकर , \"गीरा\")  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32  \n-मलयालम (अिकतम अचुतम न।ईआ9एबूदरी , \" अंितमह।ईफँआलम \") \n-मणीपुरी (एन. कुंजामोहन िसंह, \" एना क।ईफॉ0गे केनबा  न।ईफआइे\") \n-नेपाली (इ।ईआ88।ईए0इमिण दरनाल , \" कृ।ईफ0फणा -कृ।ईफ0फणा \") \n-सं।ईफ0एकृत -  \n-िसंधी (अजु।ईफइँन हसीद , \"ना इएन ना\") \nजगदीश /gषउषसाद मंडल , ज/gषय़य़म ५ जुलाइ १९४७। गाम-बेरमा, \nतमुिरया, िजला-मधुबनी। एम.ए.। कथाकार (दीघ/g3उशकथा सं/g39शह - \nशंभुदास; लघुकथा सं/g39शह १.गामक िजनगी, २. अ/g3षण/g3उउिग  नी..सरोजनी.. \nसुभ/gदणउा .. भाइक िसनेह इ/gषय़द या िद; आ तरेगन -बाल-/gषउषेरक िवहिन कथा \nसं/g39शह ); नाटककार (१.िमिथलाक बेटी, २.क/gष9द/gषउषोमाइज , ३.झमेिलया \nिवयाह आ ४.एक/g3उदकी -संचयन); उप/gषय़य़यासकार (मौलाइल गाछक फूल, \nजीवन संघष/g3उश, जीवन मरण, उ/gषय़दथान -पतन, िजनगीक जीत- उप/gषय़य़यास ) \nआ किव (१.इ/gषय़य़/gदणउधनुषी अकास, २.गीत/g3उदजिल आ ३.राित-िदन। \nमा/gष7णस/g3उशवादक गहन अ/gषय़7ययन। िहनकर कथामे गामक लोकक \nिजजीिवषाक वण/g3उशन आ नव  दृि/gदशउकोण दृि/gदशउगोचर होइत अिछ। \nगामक िजनगी, लघुकथा सं/g39शह लेल िवदेह  समाना/gषय़य़तर सािह/gषय़दय \nअकादेमी पुर/g3णदकार २०११ मूल पुर/g3णदकार , आ टैगोर सािह/gषय़दय  स/gष9दमान \n२०११; आ बाल-/gषउषेरक िवहिन कथा सं/g39शह \"तरेगन\" लेल बाल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \nसािह/gषय़दयक  िवदेह स/gष9दमान २०१२ (वैकि/gष9य़पक सािह/gषय़दय अकादेमी \nपुर/g3णदकार /gषउँप/gषद3 /gषउषिस/g3षण ) /gषउषा/gष9णत । \n \n \n( िवदेह ई पि।ईआ55काक।ईआएफ ५ जुलाइ २००४ सँ अखन धिर ११८ देशक \n१,५९० ठामसँ ८०,७४५ गोटे ।ईफआ5ारा  ४०,४१८ िविभ।ईफ8आ आइ .एस.पी. \nसँ ३,६१,००० बेर देखल गेल अिछ; ध।ईआ88यवाद पाठकगण। - गूगल \nएनेलेिट।ईआॉ0स डेटा। ) \n  \n \n \nगजे।ईआ88।ईए0इ  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n  \nhttp://www.maithililekhaksangh.com/2010/07/blog-\npost_3709.html   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34  \n  \n२.ग /gभ24  \n२. ग।ईफआए  \n  \n२.१.\n राम भरोस कापिड /gदशणमर - मैिथली लोक सं/g3णदकृित \nसंगो/gदश7ी अ/gषय़य़तरगत लोकनायक  सलहेसःचच/g3उँ –पिरचच/g3उँ काय/g3उश/g3य़9म स/gष9दप/g3य़ष   \n  \n   \n२.२.\n अतुले।ईफ0आ व र- लघुकथा- बसात   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \n२.३.\n आशीष अनिच।ईआ88हार - मैिथली गजलकार पिरचय \n।ईआ5ॉृंखला  \n  \n२.४.\n डा. अ।ईआइएण कुमार िसंह - उजड़ैत गाम : बसैत \nशहर? \n  \n२.५.\n चंदन कुमार झा- िमिथला-मैिथली आंदोलन  \n  \n२.६.\n जगदान।ईआ88द झा 'मनु'- दूटा िवहिन कथा   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36  \nराम भरोस कापिड ।ईएँ0मर  \nमैिथली लोक सं।ईफ0एकृित संगो।ईएँॉी अ।ईआ88तरगत लोकनायक सलहेसःचच।ईफइ5 –\nपिरचच।ईफइ5  \nकाय।ईफइँ।ईफ89म स।ईआ9एप।ईफ8आ   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \n \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \n \n \n \n \nिमिथला।ईआॉ8चल नेपालक होइक वा भारतीय ।ईआ5आे।ईआ55क जं एक गोट \nलोकगाथाक महानायक ककरो◌े जीवन चिर।ईआ55 बेसी लोकमुखी , \nजनजनबीच चिच।ईफइँत , लोकि।ईआइआय छैक त ओ िथ के लोकनायक \nसलहेसक । िसराहा िज।ईआ98ला अ।ईआ88तग।ईफइँत मिहसौथामे ज।ईआ88मल सलहेसक \nजीवन काफी आरोह–अवरोहसं भरल छैक । िविभ।ईफ8आ लोकगाथा \nगायकसभ कथानकक िविभ।ईफ8आ भेदके जनसम।ईआ5आ लाओल करैत अिछ \n। त।ईआ88।ईआ55  म।ईआ88।ईआ55 आ िसि।ईफआ0क कथासभ एिहमो भरपूर देखल जाइछ । \nसुगा सलहेसक गु।ईआ90तचर होइछ जे म।ईआ88।ईआ55ीक ।ईआइ5पमे सेहो ।ईआइआिति।ईएँॉत \nछैक । हाथीक नाउँ भौरान।ईआ88द राखल गेल छैक त ।ईफ0एवयं सलहेसके \nमािनक दहसं भँमरा बनाकए मािलनीसभ चोरा क ल जाइछ ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40  \nस।ईआ9एभवतः एहन ।ईआइआस।ईफँ5सभ  गाथा गायकसभक मुहसं थपैत आएल भ \nसकैछ । मुदा एकटा बातमे सब एकमत होइछ जे सलहेसक ज।ईआ88म  \nमिहसौथा, राजा कुले।ईआ58रक द रबारमे पहरेदारी, चोरीक आरोप, \nजेलचलान आ अ।ईआ88तमे मािलनी।ईफआ5ारा मुि।ईआॉ0त ... ।  \nओ देवताक ।ईआइ5पमे दुसाध जाितमे पूिजत छिथ । दिलत उ।ईआ8एथानक \nिनिम।ईआ5ए सयॱ वष।ईफइँपूव।ईफइँ साम।ईआ88तसँ (चुहड साम।ईआ88त !) लिड क अपने छु।ईफआइे \nरा।ईआॉइयक ।ईफ0एथापना आ ।ईआ88यायक लेल  लोकि।ईआइआयताक चरममे पहुंचैत \n‘देवता’क आ ।ईफ0एपद ।ईआइआा।ईआ90त क पूिजत हएब ।ईफ0एवयं जयब।ईफ88।ईफइआधन  सलहेसक \nजीवन गाथाक अ।ईआ8एय।ईआ88त रोचक प।ईआ5आ िथक । सलहेसगाथामे एक \nिदश ।ईआइआेम छैक त दोसर  िदश त।ईआ8एकालीन िमिथला।ईआ5आे।ईआ55मे उ।ईआ5एरी \nआ।ईफ89मणकारीसभसं एकर र।ईआ5आाक चुनौती सेहो छैक ।  साम।ईआ88तसभसं \nसमाजके जोगएबाक गहन िज।ईआ9एमेबारी िथक त परिनभ।ईफइँरतासं मु।ईआॉ0त भ \nअपन सै।ईआ88यशि।ईआॉ0तक िवकास क अपन स।ईआ5एाक ।ईफ0एथापनाक गहन ल।ईफ50य \nसेहो । अदभूत परा।ईफ89मी छलाह  सलहेस । सब चुनौतीसभके \nसामना करैत अ।ईआ88ततः अपन अिभयानमे सफल भर मिहसौथाके \nराजधानी बनौलिन । \nनेपाली भूिमक यी वीर लोकनायक, मुदा आइधिर िश।ईएँइ सािह।ईआ8एयक \nसंर।ईआ5आकसभ।ईफआ5ारा उपेि।ईआ5आ त रहैत आएल अ।ईआ50 ि◌। िकए एना भेल त , \nतकर ए।ईफँआेटा कारण देिख पडैछ ,दुसाधसभक कुलदेवता ।ईआइआित िकए \nअनाव।ईफ0आयक उ।ईआ8एसुकता ! अ।ईआ88य जाित वा वग।ईफइँमे अि।ईफ0एत।ईआ8एवे निह रहल \nकिवलोकिन, सािह।ईआ8एयकारसभक जथाभावी रचनासभ उ।ईआ8एखनन क क \nनय।ईफइफ –नय।ईफइफ इितहास रचिनहारसभ िसराहा  िज।ईआ98लाक चौह।ईफँ9ीमे अजन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \nसौय।ईफइँपूण।ईफइँ जीवन िबतौिनहार महानायक सलहेस जानाजानी उपेि।ईआ5आत  \nकएल गेलाह आ पिरणमतः आइ हुनका बारेमे लोकक।ईआ8फठमे बाचल \nअबैत गाथासभ आ तकरा म।ईआॉ8चमे ।ईआइआदिश।ईफइँत करबला नाचसभ िवलु।ईआ90त \nभ रहलैक अिछ ।  \nइएह किठन अव।ईफ0एथाके ।ईआ8ॉयानमे रािख सलहेसक जीवनवृ।ईआ5एमे केि।ईआ88।ईए0इत \nभए एकटा बृहत् गो।ईएँॉी  करबाक िवचार आइसं तेर।ईफइ0 मिहना पिहने \nआएल आ नेपाल ।ईआइआ।ईआ5फा –।ईआइआित।ईएँॉानक सं।ईफ0एकृित  िवभाग अ।ईआ88तग।ईफइँत एकरा \nसामेल कएल गेल ।  \nहम एकर काय।ईफइँयोजना बनबैत काल भारतीय मम।ईफइँ।ईआ5फ िव।ईफआ5ा।ईआ88सभके \nएउटा पैनल बनौलहँ◌ु◌ँ, जे सभ सलहेसक स।ईआ88दभ।ईफइँमे िनर।ईआ88तर िलखैत \nआिब रहल छिथ । नेपालक िकछु िव।ईफआ5ानसभक।ईफॉ0 सेहो  आ।ईफ9ँह कएल \n। अ।ईआ88ततः नेपाल आ भारतसं चािर चािर गोट काय।ईफइँप।ईआ55 तय भेल \nआ प।ईआ55ाचार \n÷स।ईआ9एपक।ईफइँ कएल गेल । एकर काय।ईफइँ।ईफ89म ।ईफ0एथल लहान \n(िसराहा) राखल गेल, ज।ईआ5एसं सलहेसक ि।ईफ89डाभूिमसभ लगेमे \nअवि।ईफ0एथत छैक । समय २०६९ साल बैशाख २० आ २१ गते \nराखल गेल । सब तैयारीपूण।ईफइँ भ गेलाक बाद बैशाख १८ गते \nजनकपुरमे दुखद घटना भेल, बम िब।ईफ0एफोटमे त।ईआ8एकाल चारगोटेक आ \nबादमे एक गोटेक िमला प।ईफइफच गोटेक मृ।ईआ8एयु भ गेल । सबिदश \nशोकक लहिर, आ।ईफ89ोश देखल गेल । ब।ईआ88द , हडताल सु।ईआइ5 भेल । \nपिरणामतः काय।ईफइँ।ईफ89म अि।ईआ88तम ।ईआ5आणमे ।ईफ0एथिगत  कर पडलैक ।  \nफेर दोसर ितिथ २०६९ साल असार ४, ५ गते राखल गेल । \nदेहक।ईफॉ0 डाहैत गम।ईफइ8मे भारतीय एक  दज।ईफइँन िव।ईफआ5त् वग।ईफइँ आ नेपालक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42  \nतप।ईफइँmसं सेहो एक दज।ईफइँन िव।ईफआ5त् वग।ईफइँसभक समुपि।ईफ0एथितमे उ।ईआॉ0त गो।ईएँॉी \nलहानमे दश बुँदे लहान घोषणाप।ईआ55 जारी करैत स।ईआ9एप।ईफ8आ भेल अिछ ।  \nएिहगो।ईएँॉीमे अपन आिथ।ईफइँक सहयोग ।ईफआ5ारा वी .पी. कोइराला भारत–\nनेपाल ।ईआइआित।ईएँॉान पैघ काज  कएलक जकर ।ईआइआशंशा सम।ईफ0एत उपि।ईफ0एथत \nसहभागी लोकिन कएलिन ।  \nअखाढ ४ गते सूचना तथा स।ईआॉ8चार म।ईआ88।ईआ55ी राजिकशोर यादव \nउ।ईफँ8ाटन कएलिन । हुनक हाथसं नेपाल ।ईआइआ।ईआ5फा –।ईआइआित।ईएँॉान ।ईफआ5ारा \n।ईआइआकािशत “आँगन” पि।ईआ55काक चािरम अंक सलहेस िवशेषक  आ \nरामभरोस कापिड ‘।ईएँ0मर ’क नवीनतम कृित ‘समय–स।ईआ88दभ।ईफइँ’क िवमोचन \nकएलिन । तिहना सलहेस लोकनाचक।ईफॉ0 म।ईआॉ8चीय ।ईआइ5पमे िजव।ईआ88त राखमे \nिसराहाक शैनी पासवास आ सलहेस गायनक।ईफॉ0 अपन  क।ईआ8फठमे बचा क \nरखिनहार मधुरी दासक।ईफॉ0 दोस।ईआ98ला आ ।ईआइआशंसा –प।ईआ55 पदान क स।ईआ9एमान \nकएल गेल छल । काय।ईफइँ।ईफ89ममे सभापित।ईआ8एव करैत संयोजक ‘।ईएँ0मर ’ \nिवषय–।ईआइआवेशक ।ईफ89ममे लोकनायक  सलहेसक िच।ईआ55 अंिकत िटकट \n।ईआइआकाशन करबाक आ चोहरबा चौकमे चूहड मलक ।ईआइआितमा ।ईफ0एथापनाक  \nमाग कएलिन, जकरा म।ईआ88।ईआ55ी यादव सहष।ईफइँ ।ईफ0एवीकार करैत नेपाल \nसरकारसं होबबला स।ईआ9एपूण।ईफइँ सहयोग उपल।ईआ9आध करएबाक िव।ईआ58ास सेहो \nिदऔलिन ।  \nकाय।ईफइँ।ईफ89ममे काय।ईफइँप।ईआ55 आ िट।ईआ90पणीसब अितिर।ईआॉ0त संयोजक ‘।ईएँ0मर ’।ईफआ5ारा \nिव।ईफआ5।ईआ8एसभक बीच  चािरबुँदे अवधारणाप।ईआ55 ।ईआइआ।ईफ0एतुत कएल गेल छल , \nजािहमे ।ईफ0ँयापक छलफल आ िन।ईफ0फकष।ईफइँक लेल  चािरगोट समूह बनाओल \nगेल । जे ५ गते ।ईफ0एथलगत ।ईफ0एथलसभक ।ईएँ0मण क समापन बैठकमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \nिविभ।ईफ8आ  सुझावसभकसंग ।ईआइआ।ईफ0एतुत कएने छल । ।ईफ0एथलगत ।ईएँ0मणमे \nसलहेस पूmलबारीक िविच।ईआ55 रचना  ।ईआइआि।ईफ89यासं अवगत भेलाह त \nसलहेस गाथामे िनके मह।ईआ8एवक साथ आएल कमल दहमे कमल लोप \nभ क सेहो पय।ईफइँटकीय आकष।ईफइँण यथावत रहेल बात सब िव।ईफआ5ा।ईआ88सभ \nमहसुस कएने छलाह ।  \nगो।ईएँॉी कम काय।ईफइँशाला गो।ईएँॉीमे अ।ईआ88तमे दश बुँदे लहान घोषणा –प।ईआ55 \nजारी कएल गेल छल । घोषणाप।ईआ55मे िज।ईआ98ला अथवा अ।ईआ88य भागमे \nरहल सलहेस मि।ईआ88दर (गहबर) सलहेस फुलबारी, मािनक दह, \nपकिडया गढ, कमल दह, उ।ईआ5एरवािहनी , कमला आ न।ईआ88द मिहरी सन \n।ईफ0एथलसभक संर।ईआ5आण , स।ईआ9एब।ईफ88।ईफइआधन करब ज।ईआइएरी अिछ । सलहेस \nगाथामे विण।ईफइँत ।ईफ0एथलसभ नेपालेमे अवि।ईफ0एथत भेल हएबाक  कारणे \nएकर संर।ईआ5आण –स।ईआ9एब।ईफ88।ईफइआधनक दािय।ईआ8एव सरकारक अिछ । एहना \n।ईफ0एथलसभक िवकासक पहल हएबाक  चाही ! ।ईफ0एथलसभक उ।ईआ8एखनन \nहएबाक चाही । सलहेस पूmलबारीके िव।ईआ58स।ईआ9एपदा सूचीमे सूचीकृत  \nकएल जाए्, एकरा िसमसार ।ईआ5आे।ईआ55क ।ईआइ5पमे मा।ईआ88यता देल जाए सन \nसन् म।ईफइएग कएअ गेल अिछ ।   \nअ।ईआ88य मागमे सलहेस ।ईआइआित।ईएँॉानक गठन हाए , सलहेस अंिकत डाक \nिटकटक ।ईआइआकाशन होए्, सलहेस गाथासँग जोडल ठामसभक।ईफॉ0 स।ईआ9एपक।ईफइँ \nमाग।ईफइँ बनाओल जाए्, सलहेस पूmलबारी िनकट राजमाग।ईफइँमे सलहेसक \nमूित।ईफइँ आ भ।ईफ0ँय।ईफआ5ारक िनम।ईफइ5ण होए्, सलहेसक।ईफॉ0 राि।ईफ0फ।ईफ99य िवभूित घोिषत \nकएल जाए आ सं।ईफ9ँहालयक ।ईफ0एथापना हाए ।   \nसलहेस स।ईआ9एब।ईआ88धी एना कय वै।ईआ5फािनक ढंगसं गो।ईएँॉीक आयोजन ।ईआइआथम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44  \nसु।ईआइएवात भेल हएबाक बात  बथबैत उपि।ईफ0एथत नेपाल –भारतक \nिव।ईफआ5तजनसभ अनुस।ईआ88धानक अभाव रहलाक कारण।ईफॉ0 एकरा िनर।ईआ88तरता  \nदेल जएबाक चाही◌े ।  \nदूिदना गो।ईएँॉीमे भारतसं डा . रमान।ईआ88द झा ‘रमण’, डा. वुच।ईआइए पासवान , \nडा. कमलका।ईआ88त झा , डा. भुवने।ईआ58र गुरमैता , च।ईआ88।ईए0इेश , डा. मोिहत \nठाकुर, पंचानन िम।ईआ5ॉ आिद छलाह त नेपालक  िदशसं डा. रामदयाल \nराकेश, पुरात।ईआ8एविवद् तारान।ईआ88द िम।ईआ5ॉ , ।ईआइआा।ईआ5फ रमेशर।ईफँॉन झा , पूव।ईफइँ स।ईफइएसद \nनथुनी िसंह दनुवार, डा. पशुपितनाथ झा, ।ईआइआा . परमे।ईआ58र कापिड , डा. \nरेवतीरमण लाल,गोपाल झा आिद िव।ईफआ5ा नसभक सहभािगता छल । \n \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gभँठय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \n  \nअतुले।ईफ0आ व र  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \nलघुकथा- बसात  \nआइ झंझारपुर बजार मे बहुत िदनक बाद माधव \nझा भेटल छलाह। भ।ईफॉ0ट होइतिहँ ओ सु।ईआइए भए गेलाह अपन \nआ।ईआ88तिरक ग।ईआ90प बँटबामे। जेना -तेना छुटकारा भेटल आ हम \nअपनामे लगलहुँ। मुदा हुनक कहल बहुतो रास बात \nएखनहुँ घुिरया रहल अिछ। बेिर-बेिर मोन पिड़ जाइछ \nमाधव झाक ।ईफ0ँयथा। माधव झाक बेटा िववेक म।ईआ8ॉयम \nकोिटक छा।ईआ55 छल , मुदा रहए मेहनितआ आ तैँ ओकर \nआक।ईफइए।ईआ5आा रहैक जे इंजीिनयर बनी। माधव झा सेहो म।ईआ8ॉयम \nआयक लोक, मुदा स।ईआ88तानक आक।ईफइए।ईआ5आाक।ईआएफ पूरा करबाक लेल \nअपनाभिर ।ईआइआयास करैत रहिनहार। समाजम।ईआ8ॉय बसात  तेहन \nबिह रहल छैक जे जत-तत अथ।ईफइँक काज। तैओ ओ \nअपना लेख।ईफॉ0 एिह ।ईआइआयास मे हरदम लागल रहैत छलाह जे \nजेना-तेना बेटाक आक।ईफइए।ईआ5आा पूरा होइक। मोन पड़ैत अिछ \nजखिन इंजीिनयिरंग पढ़ाईक ज।ईफइफच -परी।ईआ5आा पिरणाम आयल \nरहैक आ हमहीँ हुनक पु।ईआ55क िरज।ईआ98ट देखने रिहअिन , ओ \nपिरणाम सूिन िनराश भए गेल रहिथ, कारण िववेकक \nपोजीशन ब।ईफ8इड िन।ईफ09 ।ईफ0एतरक छलैक। पिरणामक िहसाब।ईफॉ0 \nओकर एडिमशन कोनो नीक इंजीिनयिरंग कॉलेजमे आ \nमनोनुकूल ।ईआइआभाग भेटबाक स।ईआ9एभावना बहुत कम रहैक। हम \nकहने रहयिन जे- औ जी आइ-काि।ईफफए सभ गोटा अपन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46  \nस।ईआ88तानक।ईआएफ इंजीिनयरे बनएबामे ।ईफ0ँय।ईफ0एत छिथ ,  हमरा जनैत \nिकछु िदनमे ओकर हाल ठीक निह रहतैक। तैँ अपन \nपु।ईआ55क।ईआएफ ।ईआइआितयोिगता परी।ईआ5आाक हेतु तैआर क।ईआइए आ स।ईआ9ए।ईआइआित \nकॉमस।ईफइँ रखबाक हेतु किहऔक। हमर ग।ईआ90प सुिन माधवजी \nतँ सहमत भेलाह मुदा पु।ईआ55क आक।ईफइए।ईआ5आा ओ निह तोड़य \nचाहैत छलाह। एिह बीच पु।ईआ55 सेहो िद।ईआ98लीसँ परी।ईआ5आा द घुिम \nआयल रहिन, कारण जे आब तँ एडिमशनक बेर भ गेल \nछलैक। ई कथा ओ माधव झा क।ईआएफ सेहो कहलक , संगिह \nइहो जे काि।ईफफए हम मुज।ईआ9ँफरपुर जायब , जतए ओकरा \nकॉनिसलॴग मे बजौने छैक। ।ईआइआातः ओ मुज।ईआ9ँफरपुर गेल आ \nए।ईआ9एहर िचि।ईआ88तत माधवजीक।ईआएफ हम कहने रिहयिन जे जखिन \nछा।ईआ55 ।ईफ0एवयं एतेक उ।ईआ8एसुक अिछ तँ ओिह उ।ईआ8एसुकताक।ईआएफ रोकब \nउिचत निह। \nिकछु िदनक अ।ईआ9फय।ईआ88तर पुनः झंझारपुर बजार मे \nभेटलाह। हमर िज।ईआ5फासा पर ओ िचि।ईआ88तत िच।ईआ5ए।ईआएफ चाहक \nदोकान िदस घीचैत कहलि।ईआ88ह - ग।ईआ90प कने माहूर भ गेल \nअिछ आ ई ग।ईआ90प ठाढ़े-ठाढ़ निह किह सकैत छी। दूगोट \nचाहक आ।ईफ9ँह करैत हम पूछिलयिन जे िक बात छैक , \nअपने की कहैत छलहुँ? ओ अ।ईआ8एय।ईआ88त ग।ईआ9एभीर भ कहए \nलगलाह- की कहू! िकछु निह फुरा रहल अिछ, एक िदस \nस।ईआ88तानक मोह आ दोसर िदस हमर आिथ।ईफइँक ि।ईफ0एथित। पता  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \nनिह जे कोना दुनूक बीच सामंज।ईफ0एय होएत। ग।ईआ90पक।ईआएफ \nफिरछबैत कहलिन जे -काि।ईफफए मुज।ईआ9ँफरपुरसँ अएला पर \nखुशीपूव।ईफइँक कहलक जे कागज -प।ईआ5एरक काय।ईफइँ भए गेल , हमर \nनाम।ईफइएकन उड़ीसाक एकटा इंजिनयिरंग कॉलेज मे होएबाक \nअिछ। हमसभ ।ईआ5आण भिरक लेल सु।ईआ88दर सपना देखनिहँ \nछलहुँ िक ओकर अि।ईफ9ँम पंि।ईआॉ0त झकझोिड़क।ईआएफ रािख देलक। \nओकर कहब छलैक जे एिह लेल कम सँ कम प।ईफइफच लाख \nटाका चाही। प।ईफइफच लाख टाकाक ग।ईआ90प सुिनतिहँ लागल \nजेना हमर शरीरसँ सबटा खून सोिख लेल गेल हो, मोनमे \nत।ईआ8एकालिह आएल जे ने राधाक।ईआएफ नओ मन घी होएतिन आ ने \nराधा नचतीह। आँिखक आग।ईफइफ अ।ईआ88हार भए गेल छल , आग।ईफइफ \nकोनो इजोत देखबामे निह आिब रहल छल। \nिकंक।ईआ5ए।ईफइँ।ईफ0ँयिवमुढ़क ि।ईफ0एथित छल। मुदा बेटाक ई श।ईआ9आद सुिन \nजे आब ब।ईफॉफकसभ पढ़बाक हेतु कज।ईफइँ दैत छैक , िकछु आशा \nजागल। हम ।ईफ0ँय।ईफ9ँ भए पूिछ बैसिलऐक जे – एिह हेतु \nहमरासभक।ईआएफ की करए पड़त ? ओ सहज ।ईआइ5प।ईआएफ कहलक जे \nएिह हेतु जमीनक कागज ब।ईफॉफक मे जमानित ।ईआइ5पमे जमा \nकरए पड़त। ई ग।ईआ90प सुिन बाबूजी बजलाह कोना होएत , \nकारण जखन हमरा तीनू भायमे बँटवारा निह भेल अिछ \nतखन जमीनक कागज ब।ईफॉफक मे कोना जमा कएल जाए \nसकैछ। हमर मुँहसँ अनायास िनकिल गेल जे ई तँ \nअस।ईआ9एभव अिछ। आ िववेक ई ग।ईआ90प सुनतिहं भनभनाइत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48  \nओतए सँ उिठ चल गेल आ अपन माएसँ किह बैसल- \n‘लगैत अिछ हमर कैिरयर िहनके सभ जेक।ईफइफ एही खोनही मे \nसिड़ जाएत’ आ ई कहैत घरमे जाक।ईआएफ सूित रहल। हमर \nि।ईफ0एथित िवकट छल , ने ओिह पार ने एिह पार, बीच समु।ईए0इमे \nडुबैत एकटा िनरीह ।ईआइआाणी , जकर जीवनक कोनो आस \nनिह। एतबा कहैत ओ िकछु कालक हेतु ।ईआइएकलाह , हम \nहुनका िविभ।ईफ8आ तरह।ईआएफ आशाि।ईआ88वत करैत अपन -अपन बाट \nधएल। \nमाधवजीक।ईआएफ िकछु अित आव।ईफ0आयक काय।ईफइँवश गाम \nजाए पड़लिन, जतए भ।ईफॉ0ट भए गेलिखन एकटा िम।ईआ55। िम।ईआ55क \nमिमयौतक।ईआएफ सेहो इंजीिनयिरंग पढ़बाक लेल चुनाओ भेल \nछलिन आ ओहो हुनके सन सम।ईफ0एयामे पिड़ समाधान ताकल \nआ नाम।ईफइएकन कराओल। हुनकिह ।ईफआ5ारा ताकल समाधानक \nबाट।ईआएफ माधवजी सेहो पार उतरलाह आ बेटाक नाम।ईफइएकन \nकतेओ ढ़क-प।ईआएफचक बाद \n  भोपाल मे भ गेलैक। पछाित अपन \nपेट कािट बेटाक।ईआएफ पढ़बैत रहलाह। कतेको िदनक बाद \nएकबेर फेर हुनकासँ झंझारपुरिहमे भ।ईफॉ0ट भेल ओ खूब \n।ईआइआस।ईफ8आिच।ईआ5ए बुझएलाह। हमर भोज -भातक आ।ईफ9ँह पर अ।ईआ8एय।ईआ88त \nआ।ईएआइािदत होइत त।ईआ8एकाल तैआर भए गेलाह , मुदा चाह-पान \nखाइत अपन-अपन घर िदस िबदा भए गेलहुँ। हुनकासँ ह।ईआएफठ \nहोइतिहँ नािच उठल अपन छा।ईआ55 -जीवन। सोचए लगलहुँ जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \nयिद हमरो सभक समय एतेक सहज रिहतैक तँ आइ \nएम.ए. क क।ईआएफ सूप महक भ।ईफआइा बनल निह रिहतहुँ। मुदा \nओएह ग।ईआ90प , आब सोिचए क।ईआएफ की ! पर।ईआॉ8च , भूततँ पाछ।ईफइफ \nछोड़िनहार निह, त।ईआएफ पुन : ।ईफ0एमरण भए आएल अपन रोटी \nजोगाड़, आइ एिह ठाम तँ काि।ईफफए ओिह ठाम , कोनहुना \nजीवनक गाड़ी घीिच रहल छलहुँ। इएह दौगा–दौगी मे \nपहुँिच गेल रही कन।ईफइ5टक। गामक सभ खुशी - अहा बेचारा \nब।ईफ8इड िदन सँ बौआ रहल छल , एिह बेर ओकर जोगड़क \nकाज भेटलैक। मुदा जे भेटल, केहन भेटल ओ तँ \nहमिहंटा जनैत छलहुँ, मुदा िकछु संतोषजनक तँ अव।ईफ0आय \nछल। एतेक दूर अयलाक प।ईआ5इात गाम सँ स।ईआ9एपक।ईफइँ किम \nगेल आ अपनाक।ईआएफ न व पिरवेशमे घुला लेलहुँ। आइ कतेको \nसालसँ कन।ईफइ5टकमे रचल -बसल छी, मुदा गाम तँ गाम होइत \nछैक। \nिकछु िदनक अवकाश पर गाम पहुँचल छलहुँ। \nगाम जाए झंझारपुर बजार निह जायब ई स।ईआ9एभव निह। \nसंयोग एहन जे झंझारपुर जाइतिहँ भेिट गेलाह माधवजी। \n कुशल ।ईआ5आेम पूछैत कत छी , बहुत िदनक बाद भेटलहुँ, \nआिद ।ईआइआ।ईफँँक झड़ी लगा देलिन। हम कहिलयि।ईआ88ह जे एतेक \n।ईआइआ।ईफँँक उ।ईआ5एर ठाढ़े-ठाढ़ निह द सकैत छी। तािह पर ठह।ईफँआा \nमारैत बािज उठलाह- अह।ईफइफ तँ हमर मूहक ग।ईआ90प छीिन लेलहुँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50  \nआ ई कहैत हम दुनू गोट।ईफॉ0 चाहक दोकानमे पैिस गेलहुँ। \nचाहक चुसकीक सङ अपन कथा हुनका सुनबैत गाम सँ \nएतेक दूर, तािह पर सँ िनि।ईआ5इतता निह , ई ग।ईआ90प –स।ईआ90प कहैत \nिछयै।ईआ88ह। मुदा ओ आशाक पोटरी खोलैत कहलिन - भगवती \nसभ आशा पूण।ईफइँ करतीह। ग।ईआ90प बढ़बैत हम िववेकक \nइंजीिनयिरंग पढ़ाईक िज।ईआ5फासु भेलहुँ, सङिह छु।ईफआइीमे गाम \nअएबाक िवषयमे पूिछ बैसिलएिन। हमर ग।ईआ90प सुिन ओ \nएकबेर हमर मूह िदस तािक आकाश िदस ताकए लगलाह। \nजेठक मास, तैँ भगवान भा।ईफ0एकर अपन रौ।ईए0इ ।ईआइ5पमे \nधरतीबासीक।ईआएफ अपन ।ईआइआताप।ईआएफ जरा रहल छलाह तैओ ओ हुनके \nिदस तािक उठलाह। एकटा पैघ िनस।ईफइफस लैत कहलिन - ‘हँ \nगाम आयल अिछ लगभग आठ दस िदन भेल हेतैक।’ \nएकटा पैघ ।ईआ58ास छोड़ैत किह उठैत छिथ - \n “मोनमे बहुत \nिदन सँ  एकटा ग।ईआ90प घुिरया रहल छल आ मोन होइत छल \nजे ककरो किहयौक, मुदा केओ ओहन िव।ईआ58।ईफ0एत भेिटए निह \nरहल छल, आइ संयोग सँ अह।ईफइफ भ।ईफॉ0ट भ गेलहुँ, होइत अिछ \nजे ई ग।ईआ90प अह।ईफइफक।ईआएफ किह मोनक।ईआएफ ह।ईआ98लुक करी। ” हमर \n।ईआइआिति।ईफ89याक ।ईआइआती।ईआ5आा िबनु कएनिह ओ सु।ईआइए भए गेलाह – \n“जीवनक एिह या।ईआ55ा क धारमे कतेक ठोकर लागत से निह \nकिह। मोने मोन ।ईआइआस।ईफ8आ छलहुँ जे हम अपन ल।ईफ50य पािब \nगेलहुँ, जीवनमे नव िकिरनक आशा देखए लगलहुँ, मुदा \nएकाएक स।ईआ9एपूण।ईफइँ भिव।ईफ0फय मेघा।ईआॉएछािदत भए गेल। ’’ ई कहैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \nदहो-बहो नोरमे डूिब गेलाह। बादमे बहुतो बुझौला पर ।ईआ5फात \nभेल जे एक िदन सभ गोटा सङिह भोजन कए रहल \nछलाह। माधवजीक बाबूजी िववेकसँ पूछलिख।ईआ88ह जे ओतए \nकोना िक हौ। एिह पर ओ एकटा संि।ईआ5आ।ईआ90 त उ।ईआ5एर देलक \nसभटा ठीके ठाक। आ बाबूजी वाह! वाह! कहए लगलाह। \nग।ईआ90प बढ़ैत गेल आ एही ।ईफ89ममे िववेक एकटा एहन ग।ईआ90प \nकहलकिन जे सभक मोन तीत अक।ईआ5ए कए देलकिन। ओ \nकहलकिन जे ओतए सभ िकछु तँ ठीक ठाक छैक मुदा \nहमरा ई कहैत लाज होइत अिछ जे हमर पापा कोनो काय।ईफइँ \nनिह करैत छिथ आ निह तँ कोनो पैघ ।ईफ0ँयापारी छिथ। \nओकर कहब छलैक जे एतेक धिर हम पहुँचलहुँ अिछ ओ \nतँ अपन िव।ईआ58ाससँ, निह तँ हमरहुँ पापा जेक।ईफइफ प।ईफइफच लाख \nटाकाक लेल पढ़बा आ नौकरी करबा सँ पिहने अपन \nस।ईआ88तानक।ईआएफ कज।ईफइँदार बनबए पिड़तए। आग।ईफइफ ओ दादाजीसँ \nकिह बैसल- अह।ईफइफ तँ बहुत पैघ पंिडत छी तखिन ई \nकखनो अहसास निह भेल जे अह।ईफइफ सँ कम पढ़ल -िलखल \nपंिडत जागे झा अपन दुनू बेटाक।ईआएफ कत सँ कत पहुँचा \nदेलि।ईआ88ह , हमरा तँ अह।ईफइफक एिह बुि।ईफआ0 पर हँसी लगैत अिछ जे \nअह।ईफइफक बेटासभ हाथ -पैरक अछैतो लु।ईफफए -न।ईफइएगर बिन बैसल \nरिह गेलाह, जािहसँ स।ईआ9एपूण।ईफइँ पिरवार कािह कािट रहल \nअिछ। माधवजी ओ हुनक बाबूजीक।ईआएफ िकछु फुिरऐ निह रहल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52  \nछलिन, मुदा िववेक लेल धिन सन, ओ  बुदबुदाइत रहल- \nकोन घरमे ज।ईआ88म भ गेल , से निह जािन।  \nमाधवजीक।ईआएफ शा।ईआ88त करबामे ठीके बहुतो समय लागल , य।ईफआए िप \nछगु।ईआ88तामे अपनहुँ पड़ल छलहुँ। पान हुनक हाथमे दैत मा।ईआ55 \nएतबिह किह सकिलएिन- माधवजी, ई नवका बसात िछयैक, \n आ एिह बसातमे अपने जे संवेदना तकबैक ओ अस।ईआ9एभव। \nबुिझयौ जे हमरा लोकिन एकटा िचड़ै छी जे अपन \nब।ईआॉएचासभक लेल अपन सभ आक।ईफइए।ईआ5आाक।ईफॉ0 आिग मे झोिक \nओकर सभक आक।ईफइए।ईआ5आा पूरा करैत रहू एिह आशामे जे \nएकटा नव िबहान अओतैक। ठीक ताही बेरमे हमर गाम \nजाय बाली गाड़ी खुजबाक लेल पु।ईफँआी मािर रहल छल आ \nहम हुनका सँ िवदा लैत चिल पड़ैत छी आ रा।ईफ0एता भिर \nअप।ईफ0एय।ईफइफत माधवजी हमर आगू मे नचैत रहैत छिथ आ हम \nसोचए लगैत छी ई नवका बसात......! \n  \n         \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gभँठय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nआशीष अनिच।ईआ88हार  \n  \nमैिथली गजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृंखला  \n  \nभाग-1 \n  \nजीवन झा \n  \nआधुिनक मैिथलीक पिहल गजलकार।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54  \n  \nपिरचय---- ।ईफ0एव .जीवन झा ज।ईआ88म हिरपुर गाम ( ।ईआइआखंड -सरायरंजन, \nसम।ईफ0एतीपुर ) 1856 ई.मृ।ईआ8एयु काशीमे 1920 ई, ।ईआइआेमशंकर िसंह \nिहनकर ज।ईआ88म आ मृ।ईआ8एयु 1848-1912 िलखै छिथ, काशीराजक \nदाना।ईआ8ॉय।ईआ5आ पदपर बहुत िदन रहिथ , िहनक चािरटा नाटक सु।ईआ88दर \nसंयोग, नम।ईफइँदा स।ईफआइक , मैिथली स।ईफआइक आ सामवती \nपुनज।ईफइँ।ईआ88म।सामािजक िवषयपर मैिथली नाटक िलखबाक ।ईआइआार।ईआ9एभ ईएह \nकेलिन, सं।ईफ0एकृत पर।ईआ9एपरा रखैत फारसीसँ ।ईआइआभािवत िहनकर नाटक \nअिछ, नाटकक बीचमे ई गीत-गजल दै छला। \nज।ईआ88मक कोनो ितिथ नै अिछ। िहनक मृ।ईआ8एयु इ .1912 केर बैशाख \nशु।ईआॉ0ल स।ईआ90तमीक।ईआएफ भेलि।ईआ88ह। िहनक गजल ।ईआइआ।ईफ0एतुत अिछ | ।ईआइआ।ईफ0एतुत गजल \nिहनक सु।ईआ88दर संयोग नाटकसँ लेल गेल अिछ जे की 1905 इ. मे \nिलखल गेल छल। \n  \n  \nकिववर जीवन झाक नाटक सु।ईआ88दर संयोगसँ लेल मैिथलीक पिहल \nगजल \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \nसु।ईआ88दर संयोग चतुथ।ईफइँ अंकमे लेखक ।ईफ0एवयं (गजल) किह एकरा \nस।ईआ9एबोिधत कएने छिथ।  \n(गजल) \nआइ भिर मािन िलअऽ नाथ ने हट जोर क।ईआइ5।  \nदेहरी ठािढ़ सखी हो न एखन कोर क।ईआइ5 ॥ १॥ \n  \nहाय रे दैव! इ ककरासँ कहू ।ईआॉ0यो न सुनै।  \nसैह िखिसआइए जकरा कनेको सोर क।ईआइ5 ॥ २॥ \n  \nलाथ मानै ने ।ईआॉ0यो सभ लोक करैए हँसी।  \nबाजऽ भूकऽ ले जँ कनेक जकर सोझ ओठ क।ईआइ5 ॥ ३॥ \n  \nजाइ एखन ने धनी एक कहल मोर क।ईआइ5।  \nआन संगोर क।ईआइ5 एिह ठाम भोर क।ईआइ5 ॥ ४॥  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56  \n  \n  \n( मैिथली गजल शा।ईफ0ए।ईआ55 आलेख भाग -९सँ साभार ) \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -2 \n  \n  \nआरसी।ईआइआसाद िसंह  \n  \n  \nमानलजाइत अिछ जे जीवन झा केर बादमैिथलीमे आरसी ।ईआइआसाद \nिसंहगजल िलखला। िहनक ज।ईआ88म इ 19 अग।ईफ0एत 1911मे सम।ईफ0एतीपुरक \n\"एरौत\" नामकगाममे भेल। मैिथलीमे िलखबासँपिहने ई िह।ईआ88दीमे \n।ईआॉँयाित।ईआइआा।ईआ90त भए चुल छलाह। िह।ईआ88दीमेिहनक \"कागजकी नाव,मधु-\nस।ईआ88देश ,बसंतकोिकल,याद,अभेद,वष।ईफइ5 -गीत,।ईआॉ0यॲ।ईआ90यार करता हूँ,मनारहा हूँ \nउ।ईआ88ह।ईफॉ0,मौनरहने दो,उ।ईआ98टीनगरी ,।ईफ0एवण।ईफइँिकरण ,आरसी\"\"  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \nन।ईआ88ददास \"आ\"संजीवनी\"नाम कका।ईफ0ँय ।ईफ9ँंथ अिछ तँ मैिथलीमे\"मािटकदीप \n\"\" पूजाकफूल \"आ\"सूय।ईफइँमुखी \"का।ईफ0ँय।ईफ9ँंथ अिछ। \nइ.1984मे\"सूय।ईफइँमुखीलेल िहनका मैिथली लेल सािह।ईआ8एयअकादेमी \nपुर।ईफ0एकार भेटल। िहनकमृ।ईआ8एयु इ .15 नव।ईआ9एबर 1996मेभेल। इहो जीवने \nझा जक।ईफइफ एक -दूटागजल िलखला। ।ईआइआ।ईफ0एतुत अिछ िहनक \"गुलाबीगजल \n\"| \n  \n  \n  \nगुलाबीगजल-आरसी।ईआइआसादिसंह  \n  \nअह।ईफइफकआइ कोनो आने रंग देखइ छी  \nबगएअपूव।ईफइँ िक  छु िव शेष ढंग देखइछी \n  \n  \nचम।ईआ8ए का रकहू, आइकोन भेलऽ िछ  जग मे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58  \nकोनोिव ल।ईआ5आणे ऊज।ईफइ5 -उमंगदेखइ छी \n  \n  \nबसातलािग  कतहु की वस।ईआ88 त क गेलऽि◌ छ, \nफुललगुलाब जक।ईफइफ अंग -अंगदेखइ छी \n  \n  \nफराकेआन िद नसँ चािल  मे अिछ  म।ईफ0ए ती  \nिम जािज दंग, कीबजैत ज।ईआएफ मृंदग देखइ छी  \n  \n  \nकमान-तीरचढ़ल, आओरकान धिर  तानल \nनजिर पड़ैत ई घायल,िव हंगदेखइ छी \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \n  \nिन सासवार भऽ जाइछ िब ना िक छु पीने \nअह।ईफइफकआँिख  मे हम रंग भंग देखइ छी \n  \nमयूर।ईआइआाण हमर प।ईफइफिख   फुला कऽ नाचय \nबनलिव ऽजुलता घटाक संग देखइ छी।। \n  \n  \nलगैछ।ईआइ5प केहन लहलह करैत आजुक , \nजेनािक  फण बढ़ौने भुजंग देखइ छी \n  \n  \nउदारपयर पड़त अह।ईफइफक कोना एिह   ठ।ईफइफ  \nिव शालभा।ईआॉआ य  मुदा,धऽरेतंग देखइ छी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60  \n  \n  \nकतहुने जाउ,रहूभिर  फागुन त।ईआएफ सोझे \nअनंगआिग  लगो,हमअनंग देखइ छी \n  \n  \nई गजल िशव कुमार झा जीक सौज।ईआ88यसँअिछ जे की एकरा \nअनिच।ईआ88हार आखरपर दू साल पिहने ।ईआइआ।ईफ0एतुत केने रहिथ।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -3 \n  \n  \nमायानंदिम।ईआ5ॉ  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \n  \n  \nमैिथली गजलक चिच।ईफइँत आ कु।ईआॉँयात दूनू ।ईआइ5पमे ।ईफ0एथान। मायानंद \nिम।ईआ5ॉक ई कथन जे मैिथलीमे गजल नै िलखल जा सकैए , अनघोल \nमचेने रहए। मुदा मैिथली गजलक पिहल अ।ईआइ5जी मने गजल \nशा।ईफ0ए।ईआ55कार।ईआ5ॉी गजे।ईआ88।ईए0इ ठाकुर मत।ईफॉ0 \"मायानंद िम।ईआ5ॉक मा।ईआ55 एतबा \nअिभमत रहि।ईआ88ह जे वत।ईफइँमानमे मैिथलीमे बहरयु।ईआॉ0त गजल नै िलखल \nजा सकैए। तँए ओ ।ईफ0एवयं अपने गीतल नामसँ गजल रचना केलि।ईआ88ह \n( ऐठाम मोन राखू जे माया बाबू मैिथलीमे गजलक।ईआएफ नाम गीतल देने \nछलिख।ईआ88ह जे िक अ।ईफ0एवीकाय।ईफइँ छल ) मुदा आन-आन गजलकार सभ \nएकरा दोसर ।ईआइ5पमे लेलक आ परचािरत केलक जे मायाबाबूक \nकथन िथक जे मैिथलीमे गजल िलखले नै जा सकैए। गजे।ईआ88।ईए0इजी \nआगू िलखै छिथ जे ई माया बाबूजँ ई कहबो केलिख।ईआ88ह जे \nमैिथलीमे गजल नै िलखल जा सकैए तँ ई कथन हुनकर सीमाक \nसंग-संगओिह समय सभ गजलकारक सीमा छल।कारण ओिह समय \nएकौटा गजलकार मैिथलीमे बहरयु।ईआॉ0त गजल नै लीिख सकलाह आ \nमाया बाबूक उि।ईआॉ0तक।ईआएफ स।ईआ8एय करैत रहलाह।मुदा बाद मे इ . 2008मे \nअनिच।ईआ88हार आखरक आगमन होइते माया बाबूक सभ मत -अिभमत \nधव।ईफ0एत भए गेल।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62  \nिहनक ज।ईआ88म 17अग।ईफ0एत 1934 ई.क।ईआएफ सुपौल िजलाक बनैिनय।ईफइफ गाममे \nभेलिन।भा।ईफँफ लोटा , आिगमोम आ’ पाथर आओर च।ईआ88।ईए0इ -िब।ईआ88दु-\nिहनकरकथा सं।ईफ9ँह सभ छि।ईआ88ह। िबहािड़पात पाथर , मं।ईआ55 -\nपु।ईआ55 ,खोताआ’ िचडै आ’ सूय।ईफइ5।ईफ0एत िहनकर उप।ईआ88यास सभ अिछ॥ \nिदश।ईफइएतर िहनकर किवता सं।ईफ9ँह अिछ। एकर अितिर।ईआॉ0त सोने की \nनै।ईआ95या  माटी के लोग,।ईआइआथमंशैल पु।ईआ55ी च ,मं।ईआ55पु।ईआ55 ,पुरोिहत आ’ ।ईफ0ए।ईआ55ी -धन \nिहनकर िह।ईआ88दीक कृित अिछ। 1988- िहनका(मं।ईआ55पु।ईआ55 ,उप।ईआ88यास )पर \nमैिथलीक सािह।ईआ8एय अकादमी पुर।ईफ0एकारसँ स।ईआ9एमािनत कए गेलि।ईआ88ह।  \n  \n।ईआइआबोध स।ईआ9एमान 2007 सँ स।ईआ9एमािनत।  \n  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -4 \n  \n  \nगंगेशगुंजन 1942 \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \nज।ईआ88म।ईफ0एथान - िपलखबाड़,मधुबनी।।ईआ5ॉीगंगेश गुंजन मैिथलीक \n।ईआइआथमचौबिटया नाटक बुिधबिधयाकलेखक छिथ आ िहनका \nउिचतव।ईआॉ0ता (कथासं।ईफ9ँह ) कलेल सािह।ईआ8एय अकादमी पुर।ईफ0एकारभेटल \nछि।ईआ88ह। एकर अितिर।ईआॉ0।ईआ5एमैिथलीमे हम एकटा िम।ईआ85यापिरचय , लोकसुनू \n(किवतासं।ईफ9ँह ), अ।ईआ88हार -इजोत (कथासं।ईफ9ँह ), पिहललोक \n(उप।ईआ88यास ),आइ भोर (नाटक)दुखकदुपहिरयामे (गजलसन िकछु) \n।ईआइआकािशत।िह।ईआ88दीमे िमिथल।ईफइएचल की लोककथाएँ, मिणप।ईफआफकनैका - \nबिनजाराकमैिथलीसँ िह।ईआ88दी अनुवाद आश।ईआ9आद तैयार है \n(किवतासं।ईफ9ँह )।१९९४-गंगेश गुंजन(उिचतव।ईआॉ0ता ,कथा)पु।ईफ0एतकलेल \nसिह।ईआ8एय अकादेमी पुर।ईफ0एकारसँस।ईआ9एमािनत ।  \n  \nजह।ईफइफधिर गजलक ग।ईआ90प छै तँ ई मैिथलीमे\" गजलसन िकछु \" \nिलखलाआ ओहो मा।ईआ55 दस -पनरहटा।िहनक पोथी \" दुखकदुपहिरयामे \n\" एकरबानगी देखल जा सकैए। \n  \n  \nमैिथलीकपिहल अ।ईआइ5जी गजे।ईआ88।ईए0इ ठाकुरकमत।ईफॉ0....... मायान।ईआ88दिम।ईआ5ॉ \n“गीतल” किह आ गंगेशगुंजन “गजल सन िकछु मैिथलीमे”किह जे \nगलत पर।ईआ9एपराक।ईआएफ जारीरखबाक िनण।ईफइँय लेने छिथ तकराबाद मु।ईफ8आा जी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64  \nआ आशीष अनिच।ईआ88हारजँ िबना छ।ईआ88द / बहरकगजल िलखै छिथ तँ \nएकरा हम मायान।ईआ88दिम।ईआ5ॉ , गंगेशगुंजन आ लालिकलावादी अ-\nगजलकारलोकिनक दु।ईफ0फ।ईआइआभावे बुझै छी।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृंखला भाग -5 \n  \n  \n।ईआ5ॉीमती शेफािलका वम।ईफइ5 जी मैिथलीक पिहल मिहला गजलकार \nछिथ। िकछुए ( दसक भीतर ) गजल िलखने छिथ। \n  \n  \nज।ईआ88म :९ अग।ईफ0एत , १९४३,ज।ईआ88म ।ईफ0एथान : बंगाली टोला, भागलपुर । \nिश।ईआ5आा :एम., पी-एच.डी. ( पटना िव।ईआ58िव।ईफआएालय ), ए. एन. कालेज, पटना \nमे िह।ईआ88दीक ।ईआइआा।ईआ8ॉयािपका पदसँ सेवािनवृ।ईआ5ए । नारी मनक ।ईफ9ँि।ईआ88थक।ईआएफ \nखोिल:क।ईआइएण रससँ भरल अिधकतर रचना। ।ईआइआकािशत रचना :झहरैत \nनोर, िबजुकैत ठोर; िव।ईआइआल।ईआ9आधा (किवता सं।ईफ9ँह ), ।ईफ0एमृित रेखा (सं।ईफ0एमरण \nसं।ईफ9ँह ), एकटा आकाश (कथा सं।ईफ9ँह ), यायावरी (या।ईआ55ा -वृ।ईआ5एा।ईआ88त ),  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \nभावा।ईफँॉिल (का।ईफ0ँय -।ईआइआगीत ) , िक।ईफ0एत -िक।ईफ0एत जीवन (आ।ईआ8एमकथा )। ठहरे \nहुए पल (िह।ईआ88दी ) । २००४ ई.मे- डॉ. ।ईआ5ॉीमती शेफािलका वम।ईफइ5क।ईआएफ, \nपटना;या।ईआ55ी -चेतना पुर।ईफ0एकार भेटलि।ईआ88ह।  \n  \n  \n  \nऐ फोटोमे ।ईआ5ॉीमती शेफािलका वम।ईफइ5 जी िबहारक मु।ईआॉँयमं।ईआ55ी नीतीश \nकुमारसँ पुर।ईफ0एकार ।ईफ9ँहण करैत।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृंखला भाग -6 \n  \nिहनक एक-दूटा गजल अिछ आ गजलक संबंधमे िहनक एक-दूटा \nलेख १९८४-८५ क।ईआएफ बीचमे ।ईआइआकािशत भेल।  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66  \nकथाकर, समी।ईआ5आक , अनुवादक, ।ईफ9ँंथ स।ईआ9एपादक । सािह।ईआ8एय \nअकादेमीक मूल एवं अनुवाद पुर।ईफ0एकार ।ईआइआा।ईआ90त क।ईआ5ए।ईफइ5 ल . ना. िमिथला \nिव।ईआ58िव।ईफआएालय दरभंगाक मैिथली िवभागक पूव।ईफइँ ।ईआइआाचाय।ईफइँ । ।ईआइआकाशन : \nपिसझैत पाथर, (अनु.) आिद । १९९१- रामदेव झा (पिसझैत \nपाथर, एक।ईफइएकी )लेल सािह।ईआ8एय अकादमी पुर।ईफ0एकारसँ स।ईआ9एमािनत \n।१९९४- रामदेव झा (सगाइ- रािज।ईआ88दर िसंह बेदी , उदू।ईफइँ) लेल \nसािह।ईआ8एय अकादेमी मैिथली अनुवाद पुर।ईफ0एकार।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -7 \n  \n।ईआइआ।ईफ0एतुत अिछ िकछु एहन गजल कारक सूची जे िक िछटपुट गजल \nिलखला आ अ।ईआ88यिवधामे महारत हािसल केलाह। ई सूची शु।ईआइ5सँ \nएल क' एखनधिरक अिछ। संगे-संग भारत आ नेपाल दु।ईफ8आू िमला \nकए अिछ। जँ ऐमे कोनो नाम छूिट गेल हुअए तँ ओ अह।ईफइफ सभ \nतुरंत सूिचत करी से हमर आ।ईफ9ँह।ऐ सूचीक।ईआएफ आलवे बादमे एकटा \nआर एहने सूची आएत जािहमे ओहन नव गजलकारक नाम रहत।-- \n------- \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \nमुंशी रघुनंदन दास, यदयनाथ झा यदुवर, बाबू भुवने।ईआ58र िसंह भुवन , \nआनंद झा ।ईआ88यायाचाय।ईफइँ, रमानंद रेणु, फूल चं।ईए0इ झा ।ईआइआवीण , वैकु।ईआ8फठ \nिवदेह, शीतल झा, ।ईआइआेमचं।ईए0इ पंकज , प.िन।ईआ8एयानंद िम।ईआ5ॉ , शारदानंद दास \nपिरमल, तारानंद झा त।ईआइएण , रमाक।ईफइएत राय रमा , महे।ईआ88।ईए0इ कुमार िम।ईआ5ॉ , \nिवनोदानंद, िदलीप कुमार झा िदवाना, वै।ईफआएनाथ िम।ईआ5ॉ बैजू, िवलट \nपासवान िवहंगम, सार।ईफ0एवत , कण।ईफइँ संजय , अिनल चं।ईए0इ ठाकुर , ।ईफ0आयाम \nसु।ईआ88दर शिश , अशोक द।ईआ5ए , कमल मोहन चु।ईफ8आू, रोशन जनकपुरी, \nिजयाउर रहमान जाफरी, धम।ईफॉँ।ईआ88।ईए0इ िवहवल्, सुरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआभात , अतुल \nकुमार िम।ईआ5ॉ , रमेश रंजन, क।ईआ88हैया लाल िम।ईआ5ॉ , गोिव।ईआ88द दहाल , चं।ईए0इेश , \nचं।ईए0इमिण झा , फजलुर रहमान हाशमी, रामलोचन ठाकुर, िवनयिव।ईआ58 \nबंधु, रामदेव भावुक, सोमदेव, रामचैत।ईआ88य धीरज , महे।ईआ88।ईए0इ , केदारनाथ \nलाभ, गोपाल जी झा गोपेश, नंद कुमार िम।ईआ5ॉ ,देवशंकर \nनवीन,माक।ईफइँ।ईआ8फडेय ।ईआइआवासी ,अमरे।ईआ88।ईए0इ यादव।  \n  \nकुल 51टा \nबहुत रास नाम धीरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआेमिष।ईफइँ जी ।ईफआ5ारा संपािदत गजल िवशेष।ईफइएक पर \nआधािरत अिछ। \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -8  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68  \n  \nिवभूित आनंद (ज।ईआ88म -4/10/1955 ) \n  \nिहनक गजल सं।ईफ9ँह \" उठा रहल घोघ ितिमर \" ( ।ईआइआकाशक -भारती \nसं।ईफ0एथान (पटना) ) बख।ईफइँ JUNE 1981मे आएल। आ ई मैिथलीक \nपिहल गजल सं।ईफ9ँह बनल। िहनक संबंधमे मैिथली गजलक पिहल \nपूण।ईफइँकािलक आलोचक आ समी।ईआ5आक ।ईआ5ॉी ओम ।ईआइआकाश जी कहै \nछिथ.................. \" हमरा िहसाब।ईआएफ कािफयाक दोख पृ।ईएँॉ बी स, \nबाईस, चौबीस, पचीस, अ।ईफआॉाईस , उनतीस(संयु।ईआॉ0ता।ईआ5आर कािफयाक \nिनयमक दोख), ब।ईआ5एीस आ स।ईफॉफतीस मे सेहो अिछ। एकर सबहक \nिव।ईफ0एतृत वण।ईफइँन देब हम अपेि।ईआ5आत नै बूिझ रहल छी , िकयाक तँ इ \nहमर उ।ईफँ9े।ईफ0आय कथमिप नै अिछ। गजल सं।ईफ9ँहक सब गजलक िवषय-\nव।ईफ0एतु नीक अिछ आ गजलकार अपन भावना नीक जक।ईफइफ ।ईआइआकट केने \nछिथ। \nिकछु गजलक कािफया आ रदीफक दोख जँ कात कऽ कऽ देखी, \nतँ इ गजल-सं।ईफ9ँह एकटा नीक गजल -सं।ईफ9ँह अिछ। गजलकारक \nगजल कहबाक ।ईआ5आमता सेहो नीक बुझाईत अिछ। हमरा ई अचरज \nलािग रहल अिछ जे ऐ सं।ईफ9ँहक बाद गजलकारक दोसर गजल -सं।ईफ9ँह \nिकया नै आएल अिछ। एकर कारण तँ गजलकारे क।ईआएफ पता हेतैि।ईआ88ह ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \nमुदा अपन अनुभवक आधार पर हम कहऽ चाहै छी जे ।ईआ5ॉी िवभूित \nआन।ईआ88द नीक गजल िलख सकैत छिथ। जँ बहरक िवचार नै करी , \nतँ २०१२ मे आएल ।ईआ5ॉी अरिव।ईआ88द ठाकुरजीक गजल -सं।ईफ9ँह सँ करीब \nएकतीस बख।ईफइँ पिहने १९८१ मे िलखल गेल एिह सं।ईफ9ँहक गजल सब \nउ।ईआ9एदा कहल जा सकैत अिछ। एकर कारण इ जे एिह सं।ईफ9ँहक \nगजल सब मे कािफयाक िनयम-पालनक ।ईआइआितशत वत।ईफइँमान समयक \nसं।ईफ9ँह सब सँ बेसी अिछ। क।ईआ85यक मजबूती सेहो नीक कोिटक \nअिछ। खाली कुहरल तुकिमलानी केने गजल नै कहल जा सकैत \nअिछ, इ गप एिह सं।ईफ9ँह क।ईआएफ पढलाक बाद ए खुनका गजलकार सभ \nक।ईआएफ सेहो बुझेति।ईआ88ह , इ आशा अिछ। इहो एकटा अचरजक िवषय \nअिछ जे जखन मैिथली मे नीक गजल एतेक साल पिहनो कहल \nगेल छल, तखन एकर बाद गजलक िवकास-या।ईआ55ा पचीस -तीस बख।ईफइँ \nधिर कतऽ आ िकया ठमिक गेल। बीचक अविध मे मैिथली \nगजलक िवकासक धार मे बा।ईआ88ह िकया बिन गेल छल , इ िवचारणीय \nगप अिछ। ओना आब इ बा।ईआ88ह टूिट रहल अिछ आ आशाक नब \nजोित मे मैिथली गजलक घोघ उिठ रहल अिछ। \" \n  \n  \n।ईआ5ॉी आनंद जीक अ।ईआ88य िववरण एना अिछ ----------- \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70  \n  \nज।ईआ88म : िशवनगर, मधुबनी, िबहार। चिच।ईफइँत किव , कथाकार, संपादक \n। ।ईआइआकािशत कृित टूटा उप।ईआ88यास टूटा समी।ईआ5आा , तीन टा कथा \nसं।ईफ9ँह , टूटा गीत-गजल सं।ईफ9ँह ओ चािरटा कथा -सं।ईफ9ँह \n।ईआइआकािशत। २००६- िवभूित आन।ईआ88द (काठ, कथा)मैिथली लेल सािह।ईआ8एय \nअकादमी पुर।ईफ0एकार ।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -9 \n  \n  \n।ईफ0एव . कलानंद भ।ईफआइ  \n  \nगाम--- उछटी ( दरभंगा) \nज।ईआ88म ----15 मइ 1941, मृ।ईआ8एय ----5 अ।ईआॉ0टूबर 1994 \n।ईआइआकािशत कृित ---------- का।ईआ88ह पर लहास हमर ( गजल सं।ईफ9ँह )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \nअ।ईआइआकािशत प।ईफइएडुिलिप --- िहलकोर ( ।ईआइएबाइ सं।ईफ9ँह ) \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -10 \n  \nअनंत िबहारी लाल दास\"इ।ईआ88दु\"1928-2010 \n  \n।ईआइआकािशत पोथी (मा।ईआ55गजलक दए रहल छी एिहक।ईआएफ अितिर।ईआॉ0तोिहनक \nपोथी सभ छि।ईआ88ह ) \n1) नवीन मैिथलीगजल----- शाइर अन।ईआ88तिबहारी लाल दस \"इ।ईआ88दु\" \n2) मधुर मैिथलीगजल------ शाइर अन।ईआ88तिबहारी लाल दस \"इ।ईआ88दु\" \n( इ।ईआ88दु जीक सं।ईफ9ँहकजानकारी हमरा सरस जी ।ईफआ5ाराभेटल अिछ \nहलािकं हुनको लग दूनूसं।ईफ9ँह नै छि।ईआ88ह ) \nउप।ईआ98बिध ----  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72  \n2007मे- अन।ईआ88तिबहारी लाल दास “इ।ईआ88दु जीक।ईआएफ”( यु।ईफआ0  आ यो।ईफआ0ा -\nअगमिसंह िगिर, नेपाली)लेलसािह।ईआ8एय अकादेमी मैिथली \nअनुवादपुर।ईफ0एकार ।ईआइआा।ईआ90त भेलि।ईआ88ह।  \n  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -11 \n  \n  \nरवी।ईआ88।ईए0इ नाथ ठाकुर  \n  \nरवी।ईआ88।ईए0इ -महे।ईआ88।ईए0इ नामक चिच।ईफइँत जोड़ीक ई रवी।ईआ88।ईए0इ छिथ। िहनक एकटा \nगजल सं।ईफ9ँह छि।ईआ88ह ---लेखनी एक रंग अनेक ( पूव।ईफइइचल ।ईआइआकाशन ( \nपटना ), वख।ईफइँ-१९८५.) \n  \nिहनक अ।ईआ88य िववरण एना अिछ -- \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \nज।ईआ88म पूिण।ईफइँञा िजलाक धमदाहा ।ईफ9ँाममे 1936 ई. मे भेलि।ईआ88ह । नेने \nअव।ईफ0एथासँ गीत गएबामे एवं किवता िलखबामे िवशेष ।ईआइएिच । कोनो \nमंच पर ठाढ़ भेला पर ई सहजिह ।ईआ5ॉीताक।ईआएफ आ।ईएआइािदत करैत छिथ । \nिहनक सात गोट मैिथलीक गीत सं।ईफ9ँह , एक िमनी महाका।ईफ0ँय , एक \n।ईआइआयोगधम।ईफइ8 का।ईफ0ँय , एक उप।ईआ88यास , एक नाटक ‘एक राित’ एवं एक \nिह।ईआ88दी नाटक ,आ उपरो।ईआॉ0त गजल सं।ईफ9ँह ।ईआइआकािशत भेल छि।ईआ88ह ।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -12 \n  \n  \nिसयारामझा \"सरस\" --10 JULY 1948,ज।ईआ88म ।ईफ0एथान -म।ईफॉ0हथ , \nमधुबनी िबहार। \n  \nगजल सं।ईफ9ँह --- \n1) शोिणताएल पएरक िनशान ( ।ईआइआकाशक -सरला ।ईआइआकाशन , मेहथ, \n।ईआइआकाशन साल -1989)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74  \n2) लोकवेद आलालिकला ( संपािदत) ( ।ईआइआकाशक --- िव।ईफआएापित सेवा \nसं।ईफ0एथान , ।ईआइआकाशन साल -1990) \n3) थोड़े आिग थोड़ पािन ( ।ईआइआकाशक --- नवार।ईआ9एभ , ।ईआइआकाशन साल -\n2008) \n  \n  \n  \nिवशेष------ ।ईआ5ॉीसरस जी अनिच।ईआ88हार आखर ।ईफआ5ारा।ईआइआायोिजत मैिथलीमे \nदेल जाएबला गजल लेल पिहल स।ईआ9एमान \"गजल कमला-कोसी-\nबागमती-महानंदास।ईआ9एमान \"क पिहल मु।ईआॉँय चयनकत।ईफइ5 छलाह जे िकई . \n2011 मे शु।ईआइ5 भेल छल।  \n  \nिहनक अ।ईआ88यिववरण एना अिछ --- \n  \n।ईआइआिस।ईफआ0 गीतकार -गजलकार,बादमे कथा लेखन ।ईआइआार।ईआ9एभकेलिन ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \nअ।ईआ88य ।ईआइआकािशत कृित ---- आँजुर भिर िसंगरहार---किवता---१९८२, \nगीत रि।ईफ0आम ---गीत ( संपादन)--१९९४, नै भेटतौ खािल।ईफ0एतान --गीत-- \n१९९४, आखर-आखर गीत ---गीत--१९९९, च।ईफ8आाक पहाड़ ( \nअनूिदत उप।ईआ88यास , सािह।ईआ8एय अकादेमीसँ ।ईआइआकािशत --१९९९), \nउगैतसूय।ईफइँक ध।ईआ9एमक (कथासं।ईफ9ँह ) आ उपरो।ईआॉ0तगजल सं।ईफ9ँह।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृंखला भाग -13 \n  \n  \n  \nतारान।ईआ88द िवयोगी 12/5/1966 \n  \n  \n  \nमिहषी, सहरसामे ज।ईआ88म। पिहल पोथी अपन यु।ईफआ0क सा।ईफ50य (गजल \nसं।ईफ9ँह ) १९९१ मे ।ईआइआकािशत। अ।ईआ88य पु।ईफ0एतक ह।ईफ0एत।ईआ5आेप (किवता-सं।ईफ9ँह ),  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76  \nअित।ईफ89मण (कथा-सं।ईफ9ँह ), िशलालेख (लघुकथा सं।ईफ9ँह ), कम।ईफइँधारय ( \nआलोचना )। राजकमल चौधरीक कथाकृित एकटा चंपाकली एकटा \nिवषधर संकलन-स पादन। सािह।ईआ8एय अकादेमी मैिथली बाल सािह।ईआ8एय \nपुर।ईफ0एकार २०१०-तारान।ईआ88द िवयोगीक।ईआएफ पोथी \"ई भेटल तँ की भेटल\" \nलेल। या।ईआ55ी -चेतना पुर।ईफ0एकार २०१० ई.मे सेहो ।ईआइआा।ईआ90त भेलि।ईआ88ह।  \n  \n\" हालचाल \" आ \" संक।ईआ98प  \" नामक दूटा पि।ईआ55काक िकछु अंकक \nसंपादन। \n  \n  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -14 \n  \n  \nरमेश-1961 \nगजल सं।ईफ9ँह ---नागफेनी---IPSITA PUBLICATION, 1990  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \n  \nई िसयाराम झा सरस जीक छोट भए छिथ।ईआ88ह आ सरस -रमेश \nजोड़ीक रमेश छिथ। \n  \n  \n  \n  \nज।ईआ88म ।ईफ0एथान म।ईफॉ0हथ , मधुबनी, िबहार। चिच।ईफइँत कथाकार ओ किव । \n।ईआइआकािशत कृित : सम।ईफइएग , समान।ईफइएतर , दखल (कथा सं।ईफ9ँह ),संगोर, \nसमवेत ।ईफ0एवरक आगू, कोसी धारक स।ईआ9फयता , पाथर पर दूिभ (का।ईफ0ँय \nसं।ईफ9ँह ), ।ईआइआिति।ईफ89या (आलोचना।ईआ8एमक िनबंध ),आ उपरो।ईआॉ0त गजल सं।ईफ9ँह  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृंखला भाग -15 \n  \n  \nसुरे।ईआ88।ईए0इ नाथ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78  \n  \n।ईआइआकािशत गजल सं।ईफ9ँह - गजल हमर हिथयार िथक ( नवार।ईआ9एभ \n।ईआइआकाशन , साल 2008) \n  \nज।ईआ88म -3-2-1951 \n।ईआइआकािशत पोथी --- \n१) दृि।ईएँइकोण ( आलोचना आ ।ईफ0ँयंग ) 2000 मे ।ईआइआकािशत  \n२) समय िशला ( कथा) 2008 \n३) मंडन िम।ईआ5ॉ मीम।ईफइएसा , अ।ईफआ5ैत समागम ( संपािदत) 2008 \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -16 \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \nराजे।ईआ88।ईए0इ िवमल , जनकपुर, नेपाल \n  \n।ईआइआकािशत गजल सं।ईफ9ँह ---- सूय।ईफइ5।ईफ0एतसँ पिहने \n  \nमैिथली, नेपाली आ िह।ईआ88दी भाषाक ।ईआइआा।ईआ5फ िवमल िश।ईआ5आाक हकमे \nिव।ईफआएावािरिध (पी.एच.डी.) क उपािध ।ईआइआा।ईआ90त कएने छिथ।क।ईआ9एमो िलिखकऽ \nयथे।ईएँइ यश अरजिनहार डा . िवमलक लेखनीक ।ईआइआशंसा मैिथलीक \nस।ईफँ5स।ईफँ5 नेपाली आ िह।ईआ88दी सािह।ईआ8एयमे सेहो होइत रहलिन अिछ। \nि।ईआ55भुवन िव।ईआ58िव।ईफआएालयअ।ईआ88तग।ईफइँत रा .रा.ब. कै।ईआ9एपस , जनकपुरधाममे \n।ईआइआा।ईआ8ॉयापन कएिनहार डा . िवमलक पूण।ईफइँ नाम राजे।ईआ88।ईए0इ लाभ िछयिन। \nिहनक ज।ईआ88म २६ जुलाई १९४९ ई. कऽ भेल अिछ। सािह।ईआ8एयकारक \nनव पीढ़ीक।ईआएफ िनर।ईआ88तर उ।ईआ8ए।ईआइआेिरत करबाक कारणे ई डा .धीरे।ईआ88।ईए0इक बाद \nजनकपुर-पिरसरक सािहि।ईआ8एयक गु।ईआइएक ।ईआइ5पमे ।ईफ0एथािपत भऽ गेल छिथ।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -17 \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80  \nअरिव।ईआ88द ठाकुर  \n  \n।ईआइआकािशत गजल सं।ईफ9ँह --- बहु।ईआइएिपया ।ईआइआदेश मे। ( नवार।ईआ9एभ ।ईआइआकाशन , \nसाल नव।ईआ9एबर -2011) \n  \n  \nअ।ईआ88य ।ईआइआका िशत कृित---- परती टूिट रहल अिछ ( किवता), \nअ।ईआ88हारक िवरोधमे ( कथा) \nज।ईआ88म ---14 February 1957, सुपौल \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -18 \n  \n  \n  \nसुध।ईफइएशु शेखर चौधरी 1922-1990  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \n  \n  \n  \n।ईआइआकािशत गजल सं।ईफ9ँह - गजल ओ गीत ( िकछु गीत छै ऐमे आ \nिकछु गजल) \n  \nज।ईआ88म दरभंगाक िम।ईआ5ॉटोलामे 1922 ई. मे भेलि।ईआ88ह तथा मृ।ईआ8एयु 1990 \nई. मे भेलि।ईआ88ह । िकछु िदन िविभ।ईफ8आ जीिवकामे रिह प।ईआ5इात् \nसािह।ईआ8एयकारक जीवन ।ईआइआार।ईआ9एभ कएल । िकछु िदन ‘बैदेही’क स।ईआ9एपादन \n।ईआ5ॉी सुमनजी एवं ।ईआ5ॉी कृ।ईफ0फणका।ईआ88त िम।ईआ5ॉजीक संग कएल त।ईआ8एप।ईआ5इात् \n1960 ई. सँ 1982 ई. धिर पटनामे ‘िमिथला िमिहर’’क सफल \nस।ईआ9एपादन कएल ।िहनक दू गोट ना।ईफ8एयकृित -‘भफाइत चाहक िजनगी’, \nलेटाइत आँचर’, तथा ‘पिहल स।ईफइफझ ’ िहनक नाटकक नीक \n।ईफ0ँयावहािरक अनुभवक पिरचायक अिछ ।छ।ईफआफनामसँ िहनक दू गोट \nउप।ईआ88यास िमिहर ’ मे ।ईआइआकािशत भेल अिछ । िहनक उप।ईआ88यास ई \nवतहा संसार’ जे मैिथली अकादमी ।ईफआ5ारा ।ईआइआकािशत भेल  आ जािह पर \n1980 क सािह।ईआ8एय अकादमीक पुर।ईफ0एकार देल गेल ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -19 \n  \n  \nजगदीश च।ईआ88।ईए0इ ठाकुर \"अिनल\" \n  \nिवशेष---- अनिच।ईआ88हार आखर ।ईफआ5ारा ।ईआइआयोिजत मैिथली गजल लेल देल \nजाए बला \" गजल कमला-कोसी-बागमती-महानंदा स।ईआ9एमान \" लेल \nिहनका साल २०१२ लेल मु।ईआॉँय चयन कत।ईफइ5 बनाएल गेल अिछ।  \n  \nमूल नाम जगदीश च।ईआ88।ईए0इ ठाकुर , ज।ईआ88म : 27.11.1950,शंभुआर, \nमधुबनी । सेवा िनवृत ब।ईफॉफक अिधकारी। मैिथलीमे ।ईआइआकािशत पोथी -1. \nतोरा अडनामे -गीत सं।ईफ9ँह -1978; 2. धारक ओइ पार-दीघ।ईफइँ किव ता-\n1999 \n  \nसं।ईआइआित - धुरझार गजल लीिख रहल छिथ। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -20 \n  \n  \nकालीक।ईफइएत झा \"बूच\" 1934-2009 \n  \nिहनक िकछु गजल उपल।ईआ9आध अिछ | \n  \nिहनक ज।ईआ88म , महान दाश।ईफइँिनक उदयनाचाय।ईफइँक कम।ईफइँभूिम सम।ईफ0एतीपुर \nिजलाक किरयन ।ईफ9ँाममे 1934 ई. मे भेलिन । िपता ।ईफ0एव . पंिडत \nराजिकशोर झा गामक म।ईआ8ॉय िव।ईफआएालयक ।ईआइआथम ।ईआइआधाना।ईआ8ॉयापक छलाह \n। माता ।ईफ0एव . कला देवी गृिहणी छलीह । अंतर।ईफ0एनातक सम।ईफ0एतीपुर \nका◌ॅलेज, सम।ईफ0एतीपुरसँ कयलाक प।ईआ5इात् िबहार सरकारक ।ईआइआखंड \nकम।ईफइँचारीक ।ईआइ5पमे सेवा ।ईआइआारंभ कयलिन । बालिहं कालसँ किवता \nलेख नमे िवषेश ।ईआइ5िच छल । मैिथली पि।ईआ55का - िमिथला िमिहर, \nमािट - पािन, भाखा तथा मैिथली अकादमी पटना ।ईफआ5ारा ।ईआइआकािशत \nपि।ईआ55कामे समय - समय पर िहनक रचना ।ईआइआकािशत होइत रहलिन \n। जीवनक िविवध िवधाक।ईआएफ अपन किवता एवं गीत ।ईआइआ।ईफ0एतुत कयलिन \n। सािह।ईआ8एय अकादमी िद।ईआ98ली ।ईफआ5ारा ।ईआइआकािशत मैिथली कथाक िवकास  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84  \n(संपादक डा◌ॅ बासुकीनाथ झा ) मे हा।ईफ0एय कथा कारक सूची मे डा◌ॅ \nिव।ईफआएापित झा िहनक रचना ‘‘धम।ईफइँ शा।ईफ0ए।ईआ55ाचाय।ईफइँक उ।ईआ98लेख कयलिन । \nमैिथली अकादमी पटना एवं िमिथला िमिहर ।ईफआ5ारा ।ईआइआशंसा प।ईआ55 भेजल \nजाइत छल ।।ईआ5ॉृंगाररस एवं हा।ईफ0एय रसक संग -संग िवचार मूलक \nकिवताक रचना सेहो कयलिन । डा◌ॅ दुग।ईफइ5नाथ झा ।ईआ5ॉीश संकिलत \nमैिथली सािह।ईआ8एयक इितहासमे किवक ।ईआइ5पमे िहनक उ।ईआ98लेख कएल \nगेल अिछ । ।ईआइआकािशत कृित (मृ।ईआ8एयोपर।ईफइएत ) : कलािनिध- किवता-\nसं।ईफ9ँह।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -21 \n  \n  \n  \n  \nधीरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआेमिष।ईफइँ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \nई मैिथली गजलक पिहल वीर छिथ जे अप न पि।ईआ55काक मा।ईआ8ॉयमे \nपिहल गजल िवषेश।ईफइएक िनकालिथ।  \n  \n।ईफ0ँयि।ईआॉ0तगत िववरण  \nपूण।ईफइँ नामः धीरे।ईआ88।ईए0इ झा  \n।ईआइआचिलत नामः धीरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआेमिष।ईफइँ \nज।ईआ88म।ईफ0एथानः गोिव।ईआ88दपुर , गा .िव.स. वाड।ईफइँ नं.-१, ब।ईफ0एतीपुर , िजला- \nिसरहा, नेपाल   \nज।ईआ88मिथितः िव .सं. २०२४, भादब १८ गते (३ िसत।ईआ9एबर १९६७) \nिश।ईआ5आाः ।ईफ0एनातक  \nिपताक नामः पं. कृ।ईफ0फणलाल झा  \nमाताक नामः आन।ईआ88दीदेवी झा  \nमूल वृि।ईआ5एः नेपाल सरकारक नोकिरहारा (कृिष िवभागअ।ईआ88तग।ईफइँत Plant \nProtection Officer)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86  \n।ईआइआकािशत सािहि।ईआ8एयक कृितः  \nसमयलाई सलाम (नेपाली गजल-स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः खेमलाल -हिरकला ।ईफ0एमृित समाज क।ईआ98याण ।ईआइआित।ईएँॉान , \nिचतवनः २०६५ \nमलि।ईफँ5याका मैिथली एका।ईफँफी (नेपालीमे अनूिदत एका।ईफँफी -स।ईफँ5।ईफइआह ), \n।ईआइआकाशकः खेमलाल -हिरकला ।ईफ0एमृित समाज क।ईआ98याण ।ईआइआित।ईएँॉान , \nिचतवनः २०६५ \nकम।ईफइँयो।ईफआ0ा योगे।ईआ88।ईए0इ साह नेपाली (स।ईआ9एपादन ),।ईआइआकाशकः िमिथला \nना।ईफ8एय कला पिरषद, जनकपुरधामः २०६५ \nकोन सुर सजाबी ? (मैिथली गीत-स।ईफँ5।ईफइआह ),।ईआइआकाशकः नेपाल राजकीय \n।ईआइआ।ईआ5फा -।ईआइआित।ईएँॉानः २०६१ अगहन \nभगता बेङक देश-।ईएँ0मण (कनक दीि।ईआ5आतक चिच।ईफइँत पोथीक मैिथली \n।ईआइ5पा झाक स।ईफँ5 सहअनुवाद ), ।ईआइआकाशकः रातो ब।ईफँ5ला िकताब , \nपाटनढोका, लिलतपुरः २०५९ आिसन \nमैिथली किवता-स।ईफँ5।ईफइआह , सं. ( आठम शता।ईआ9आदीसँ बीसम शता।ईआ9आदीधिरक \n।ईआइआितिनिध मैिथली किवसभक किवताक स।ईफँफलन )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \n।ईआइआकाशकः नेपाल राजकीय ।ईआइआ।ईआ5फा -।ईआइआित।ईएँॉानः २०५१ \n।ईफ0एव।ईआ9इकथा चिलरहल अिछ (नेपालीसँ मैिथलीमे अनूिदत गोिव।ईआ88द िगरी \n।ईआइआेरणाक किवता -स।ईफँ5।ईफइआह ), ।ईआइआकाशकः मैिथली िवकास म।ईआॉ8च , काठ मा।ईआ8फडूः \n२०५० \nफु।ईआॉएचे िस।ईफ0एनुपानी धीरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआेमिष।ईफइँ िवशेष (नेपाली हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआय \nरचनासभक स।ईफँ5।ईफइआह ),।ईआइआकाशकः िस।ईफ0एनुपानी नेपाल , स।ईआ9एपादकः मािणकर।ईआॉ9 \nशा।ईआॉ0यः २०६२ \nशैि।ईआ5आक कृितःिख।ईफ0एसा -िपहानी (मैिथली लोककथासभ स।ईफँ5ृहीत \nबालस।ईआ88दभ।ईफइँ पु।ईफ0एतक ), ।ईआइआकाशकः पा।ईफ85य।ईफ89म िवकास के।ईआ88।ईए0इ , सानोिठमी, \nभ।ईआॉ0तपुरः २०६३ \nहमर िमिथला (मैिथली सं।ईफ0एकृितस।ईआ9एब।ईआ88धी लेखसभ स।ईफँ5ृहीत बालस।ईआ88दभ।ईफइँ \nपु।ईफ0एतक ),।ईआइआकाशकः पा।ईफ85य।ईफ89म िवकास के।ईआ88।ईए0इ , सानोिठमी, भ।ईआॉ0तपुरः \n२०६३ \nमैिथल िवभूितसभ (मैिथल िवभूितसभक जीवनी स।ईफँ5ृहीत बालस।ईआ88दभ।ईफइँ \nपु।ईफ0एतक ),।ईआइआकाशकः पा।ईफ85य।ईफ89म िवकास के।ईआ88।ईए0इ , सानोिठमी, भ।ईआॉ0तपुरः \n२०६३  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88  \nहमर मैिथली पोथी (क।ईआ5आा १, २, ३, ४ आ ५ क ऐि।ईआॉएछक मैिथली \nिवषयक पा।ईफ85यपु।ईफ0एतक ),।ईआइआकाशकः पा।ईफ85य।ईफ89म िवकास के।ईआ88।ईए0इ , सानोिठमी, \nभ।ईआॉ0तपुरः २०५४ सँ २०५८ धिर \nमैिथली (क।ईआ5आा ९ आ १० क ऐि।ईआॉएछक मैिथली िवषयक पा।ईफ85यपु।ईफ0एतक ) \n।ईआइआकाशकः पा।ईफ85य।ईफ89म िवकास के।ईआ88।ईए0इ , सानोिठमी, भ।ईआॉ0तपुरः २०५७ आ \n२०५८ \nिह।ईआ88दी (क।ईआ5आा १० क ऐि।ईआॉएछक िह।ईआ88दी िवषयक पा।ईफ85यपु।ईफ0एतक ) \n।ईआइआकाशकः पा।ईफ85य।ईफ89म िवकास के।ईआ88।ईए0इ , सानोिठमी, भ।ईआॉ0तपुरः २०५८ \nसा।ईफँ5ीितक कृितः  \nडेग (शाि।ईआ88तक लेल युवा जागरण तथा सशि।ईआॉ0तकरणस।ईआ9एब।ईआ88धी मैिथली \nगीतसभक स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः सं।ईफ0एकार िमिथला , गोिव।ईआ88दपुर , िसरहाः २०६६ बैशाख \nभोर (सकारा।ईआ8एमक सोच तथा शाि।ईआ88त –स।ईफआआाव स।ईआ9एब।ईफआ0।ईफइँनस।ईआ9एब।ईआ88धी मैिथली \nगीतसभक स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः स।ईआ9एझौता नेपाल , काठमा।ईआ8फडू, २०६५ जेठ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \nनेहक बएन (शाि।ईआ88त तथा स।ईफआआाव स।ईआ9एब।ईफआ0।ईफइँनस।ईआ9एब।ईआ88धी मैिथली गीतसभक \nस।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः स।ईआ9एझौता नेपाल , काठमा।ईआ8फडू, २०६४ काित।ईफइँक  \nगाना-बजाना (िविवध मनोर।ईफँॉना।ईआ8एमक मैिथली गीतक स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः गंगा कैसेट , नयािद।ईआ98लीः २०६३ बैशाख \nभजन िद।ईफ0ँयान।ईआ88द (च।ईफ8एयाङ मा।ईफ0एटर रिचत नेपाली भजनसभक स।ईफँ5ीत -\nिनद।ईफॉँशन एवं गायन ) \n।ईआइआकाशकः ।ईआ5ॉीमती का।ईआ88ता गौतमः २०६१ आिसन \nवन-गीत (संर।ईआ5आणस।ईआ9एब।ईआ88धी चेतना मूलक मैिथली आ भोजपुरी गीतसभक \nस।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः बाइसेप एसटी , काठमा।ईआ8फडू, नेपालः २०६१ \nचेतना (सामािजक पिरवत।ईफइँनक िदस उ।ईआ88मुख मैिथली गीतसभक स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः ए।ईआॉ0सनएड नेपालक सहयोगमे सं।ईफ0एकार िमिथलाः २०६० \nअगहन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90  \nSong of Light : ि।ईआइआयतम हमर कमौआ (साथ।ईफइँक गीित ।ईआॉ0यासेट \nतथा पिहल मैिथली सीडी) \n।ईआइआकाशकः ।ईआ9एयूिजक नेपालः २०५८, सीडीक ।ईआइआकाशकः ।ईआ9एयूिजक \nिमिथला \n।ईआइआेम भेल तरघु।ईफ0एकीमे (िविवध मनोर।ईफँॉक मैिथली गीतसभक स।ईफँ5।ईफइआह , \n।ईआॉ0यासेट तथा सीडी ) \n।ईआइआकाशकः मा।ईफ0एटर ।ईआॉ0यासेटः २०५८ \nिस।ईफ0एनु\n 2000.COM  (हा।ईफ0एय।ईफ0ँङ।ईआॉआया।ईआ8एमक ।ईआॉ0यासेट ) \n।ईआइआकाशकः िस।ईफ0एनुपानी नेपाल आ रीमा ।ईआॉ0यासेटः २०५७ \nिस।ईफ0एनुपानी (हा।ईफ0एय।ईफ0ँङ।ईआॉआया।ईआ8एमक ।ईआॉ0यासेट ) \n।ईआइआकाशकः िस।ईफ0एनुपानी नेपाल आ रीमा ।ईआॉ0यासेटः २०५६ \nिस।ईफ0एनुपानीले (उ।ईफँ9े।ईफ0आयमूलक हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआया।ईआ8एमक गीतसभक सङ।ईफ9ँह ) \n।ईआइआकाशकः िस।ईफ0एनुपानी नेपाल , हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआय  सदनः २०५५ \nसुरि।ईआ5आत मातृ।ईआ8एव गीतमाला (स।ईआ88देशमूलक नेपाली , मैिथली, भोजपुरी \nगीतसभक सङ।ईफ9ँह )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \n।ईआइआकाशकः सुरि।ईआ5आत मातृ।ईआ8एव नेटवक।ईफइँ, नेपालः २०५५ \nसुखक सनेस (बाल।ईफ0एवा।ईफ0ए।ईआ85य तथा पिरवार क।ईआ98याणस।ईआ9एब।ईआ88धी मैिथली \nगीतसभक स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईआइआकाशकः सेभ द िच।ईआ98।ईए0ँेन , यूएसएः २०५४ \nकिलयुगी दुिनया (नेपालसँ बहराएल मैिथलीक पिहल गीित ।ईआॉ0यासेट ) \n।ईआइआकाशकः िस।ईआ9एफिनक रेकिड।ईफइँङ ।ईआइआा .िल.: २०४७ \n।ईआइआकाशो।ईआ88मुख कृितः  \nसू।ईआ55धार (मैिथली हाइकू-स।ईफँ5।ईफइआह ) \nश।ईआ9आद -सारथी (मैिथली गजलस।ईफँ5।ईफइआह ) \nएमकीक जतरा (मैिथली गीत-स।ईफँ5।ईफइआह ) \nस।ईफइफपक पएर (मैिथली िनब।ईआ88ध -स।ईफँफलन ) \nओ गीत कोन गाबए? (मैिथली कथा-स।ईफँ5।ईफइआह ) \nिसनुराएल सु।ईआइ5जिदस (मैिथली किवतास।ईफँ5।ईफइआह )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92  \nनेताको मुसावतार (नेपाली हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआय -स।ईफँ5।ईफइआह ) \nThe मु।ईफ8इकी (संयु।ईआॉ0त नेपाली हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआयक स।ईफँ5।ईफइआह ) \n।ईफ0आयाम।ईआइआसादक िनब।ईआ88ध (मैिथलीमे अनुवाद कएल गेल) \nमैिथली कथा-संसार (।ईआइआितिनिधमूलक कथासभक स।ईफँ5।ईफइआह) \nरचना।ईआ8एमक काय।ईफइ5नुभव तथा संल।ईआॉआनताः  \nरेिडयो नेपाल, समाचार-वाचक तथा स।ईआ9एपादक (मैिथली, नेपाली आ \nिह।ईआ88दी समाचार ) \nअविधः िव.सं. २०४९ पुससँ िव.सं. २०६१ चै।ईआ55 मसा।ईआ88तधिर  \nकाि।ईआ88तपुर एफ .एम., मैिथली काय।ईफइँ।ईफ89म ‘हे।ईआ98लो िमिथला ’ आ ३ अ।ईआ88य , \nपिरक।ईआ98पना तथा ।ईआइआ।ईफ0एतुित  \nअविधः िव.सं. २०५८ फागुनसँ वत।ईफइँमानधिर  \nनेपाल एफ.एम., समावेशी लोकत।ईआ88।ईआ55स।ईआ9एब।ईआ88धी काय।ईफइँ।ईफ89म ‘आवाज’, \nसंयोजन आ िनद।ईफॉँशन  \nअविधः िव.सं. २०६३ अखाढ़सँ वत।ईफइँमानधिर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \nनेपाल 1 टेिलिभजन, नेपाली सािहि।ईआ8एयक काय।ईफइँ।ईफ89म ‘रा।ईएँँो क।ईफ0एतो \nरा।ईएँँो ’क ।ईआइआ।ईफ0एतुित  \nअविधः िव.सं. २०६४ साओनसँ एक सालधिर \nगोरखाप।ईआ55 दैिनक , ‘नय।ईफइफ नेपाल ’ पिरिश।ईएँइअ।ईआ88तग।ईफइँत मैिथली ख।ईआ8फडक \nसं।ईफ0एथापक संयोजक  \nअविधः िव.सं. २०६४ आिसनसँ छओ मासधिर \nप।ईआ98लव , मैिथली सािहि।ईआ8एयक मािसक पि।ईआ55का , स।ईआ9एपादक तथा ।ईआइआकाशक  \nअविधः िव.सं. २०५० अखाढ़सँ वत।ईफइँमानधिर  \nप।ईआ98लविमिथला , दोसर मैिथली इ।ईआ88टरनेट पि।ईआ55का (सािहि।ईआ8एयक ), \nस।ईआ9एपादक तथा ।ईआइआकाशक  \nअविधः िव.सं. २०५९ माघ \nमैिथल समाज, सामािजक तथा स।ईफइए।ईफ0एकृितक ।ईआ55ैमािसक , स।ईआ9एपादक  \nअविधः िव.सं. २०५८ असोजदेिख वत।ईफइँमानधिर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94  \nिफ।ईआ8एकौली , नेपाली हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआयस।ईआ9एब।ईआ88धी मािसक पि।ईआ55का , संयु।ईआॉ0त \nस।ईआ9एपादक  \nअविधः िव.सं. २०६२ अखाढ़सँ वत।ईफइँमानधिर  \nकामना, नेपाली िसनेमािसक पि।ईआ55का , स।ईआ9एपादक  \nअविधः िव.सं. २०५३ चै।ईआ55सँ २०५५ माघधिर \n।ईआ5फान -ग।ईफँ5ा , सािह।ईआ8एय तथा िविवध समसामियक िवषयसभक पि।ईआ55का , \nसंयु।ईआॉ0त स।ईआ9एपादक  \nअविधः िव.सं. २०५९ बैशाखसँ वत।ईफइँमानधिर  \nयती, ।ईफ0एवा।ईफ0ए।ईआ85य , यौन तथा पिरवार क।ईआ98याणस।ईआ9एब।ईआ88धी ।ईआ55ैमािसक पि।ईआ55का , \nकाय।ईफइँकारी स।ईआ9एपादक  \nअविधः िव.सं. २०५४ अगहनसँ २०५५ पुसधिर \nअ।ईआ88य उ।ईआ98ले।ईआॉँय गितिविधः  \nनेपालक अिधक।ईफइएश रा।ईफ0फ।ईफ99ीय अखबार तथा सािहि।ईआ8एयक प।ईआ55पि।ईआ55कामे \nिनयिमत ।ईआइ5प।ईआएफ कथा , किवता, गीत-गजल, हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआयसन सािहि।ईआ8एयक \nतथा अ।ईआ88य समसामियक लेखन।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \nनेपाल, भारत, अमेिरका आ यूएइसँ ।ईआइआकािशत भेिनहार िविभ।ईफ8आ \nप।ईआ55पि।ईआ55का एवं नेट ।ईआ9एयाि।ईआॉआजनमे मैिथली , नेपाली आ िह।ईआ88दी भाषाक \nएक हजारसँ बेसी लेख-रचना ।ईआइआकािशत।  \nबीबीसी नेपाली सेवा आ अल इि।ईआ8फडया रेिडयोसिहत अनेको \nप।ईआ55पि।ईआ55का , रेिडयो तथा टेिलिभजन काय।ईफइँ।ईफ89ममे सािह।ईआ8एयकार तथा \nभाषा अिभयानी / सं।ईफ0एकृितकम।ईफइ8क ।ईआइ5पमे अ।ईआ88तव।ईफइ5त।ईफइ5 ।ईआइआसािरत।  \nकामना ।ईआइआकाशनक ‘नेपाल समाचारप।ईआ55 ’ मे एक वष।ईफइँधिर स।ईआ9एपादकीय \nपृ।ईएँॉक संयोजन।  \nकाि।ईआ88तपुर एफ .एम. मे हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआयस।ईआ9एब।ईआ88धी नेपाली भाषाक सा।ईआ90तािहक \nकाय।ईफइँ।ईफ89म ‘कुस।ईफइ8मािथ फस।ईफइ8 ’, एच.बी.सी. एफ.एम. मे सा।ईआ90तािहक \nमैिथली काय।ईफइँ।ईफ89म ‘चौबिटया’, मे।ईफ99ो एफ .एम. मे दैिनक िव।ईफ0आलेषणा।ईआ8एमक \nनेपाली काय।ईफइँ।ईफ89म ‘म।ईआ88थन ’ क िनद।ईफॉँशन तथा स।ईआॉ8चालन।  \n।ईफ0एवत।ईआ88।ईआ55 समाचार सेवाक \n insonline.net मे पिहल नेपाली अनलाइन \n।ईआ5ॉ।ईफ0ँय समाचारक शु।ईआइएआत।  \n‘िहमालय टाइ।ईआ9एस ’, सा।ईआ90तािहक ‘नेपाल’ ‘दृि।ईएँइ ’, ‘बुधबार’, ‘िहमाल’ \nआिद पि।ईआ55कामे ।ईफ0एत।ईआ9एभ लेखन।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96  \n‘लेकाली स।ईफँ5ीत -या।ईआ55ा ’ समेत अनेको मह।ईआ8ए।ईआ8एवपूण।ईफइँ पोथीक भाषा -\nस।ईआ9एपादन एवं भूिमका लेखन।  \nकथा, पटकथा, संवाद लेखन- मैिथली टेिलशृ।ईफँएलाः ‘अ।ईआ88हरजाली ’, \n‘आशीव।ईफइ5द ’ आ ‘दूमहला’। \nनेपाली कथानक चलिच।ईआ55 ‘दुलही’ क लेल कथािवचार तथा \nगीतलेखन। \nज।ईफँ5ल सािहि।ईआ8एयक गो।ईएँॉीसमेत कितपय सािहि।ईआ8एयक तथा स।ईफइए।ईफ0एकृितक \nकाय।ईफइँ।ईफ89मक संयोजन।  \nनेपाली टेिलशृ।ईफँएला ‘आग।ईआ88तुक ’, नेपाली टेिलशृ।ईफँएला ‘गोनू झा’ मे \nगीत, स।ईफँ5ीत , गायन। \nनेपाल, भारत तथा कतारमे अनेको सािहि।ईआ8एयक / सा।ईफँ5ीितक \nसमारोहमे सहभागी। \nपिहल मैिथली टेिलिफ।ईआ98म ‘िमिथलाक ।ईफ0ँयथा ’, ऐितहािसक मैिथली \nटेिलशृ।ईफँएला ‘महाकिव िव।ईफआएापित ’ तथा नेपाली टेिलशृ।ईफँएला \n‘मदनबहादुर-हिरबहादुर भाग २’ मे अिभनय।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 97  \nिवकट िहमाली िजला हु।ईआ9एलाक इितहासमे पिहलबेर नाटक म।ईआॉ8चन एवं \nअ।ईआ88य िविभ।ईफ8आ ।ईफ0एथानपर नेपाली , मैिथली तथा िह।ईआ88दी भाषाक \nनाटकसभक िनद।ईफॉँशन , लेखन तथा म।ईआॉ8चन।  \n।ईआइआ।ईआ5फा -।ईआइआित।ईएँॉानक नृ।ईआ8एय -स।ईफँ5ीत सिमित तथा लोकसािह।ईआ8एय सिमितक \nसद।ईफ0एय रिह ि।ईफ89याशील।  \nजगद।ईआ9एबा।ईआ5ॉी पुर।ईफ0एकार (२०५८) तथा नेपाल ।ईआइआ।ईआ5फा -।ईआइआित।ईएँॉान।ईफआ5ारा \nआयोिजत ।ईआइआथम िमिथला िच।ईआ55कला ।ईआइआितयोिगतासिहत कतोक किव ता \nतथा गजल ।ईआइआितयोिगतामे िनण।ईफइ5यकक भूिमका िनव।ईफइँहन।  \nसं।ईफ0एथागत आब।ईफआ0ताः  \nसं।ईफ0एथापक अ।ईआ8ॉय।ईआ5आ , कला-सं।ईफ0एकृित -स।ईआॉ8चार सं।ईफ0एथाः सं।ईफ0एकार िमिथला  \nसं।ईफ0एथापक अ।ईआ8ॉय।ईआ5आ तथा संर।ईआ5आक , मैिथली िवकास म।ईआॉ8च  \nसं।ईफ0एथापक तथा उपा।ईआ8ॉय।ईआ5आ , िस।ईफ0एनुपानी नेपाल , हा।ईफ0एय।ईफ0ँय।ईफ8फ।ईआॉआय सदन  \nसद।ईफ0एय -सिचव, फूलकुमारी महतो मैिथली स।ईआ9एमान सिमित , काठमा।ईआ8फडू \nसद।ईफ0एय -सिचव, वै।ईफआएनाथ -िसयादेवी मैिथली पुर।ईफ0एकार ।ईआइआित।ईएँॉान , \nकाठमा।ईआ8फडू  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n98  \nकाय।ईफइँसिमित सद।ईफ0एय , नेपाल मैिथल समाज, काठमा।ईआ8फडू \nके।ईआ88।ईए0इीय सद।ईफ0एय , नेपाल सािहि।ईआ8एयक प।ईआ55कार स।ईफँइ  \nके।ईआ88।ईए0इीय सद।ईफ0एय , भािषक अिधकार संयु।ईआॉ0त स।ईफँइष।ईफइँ सिमित  \nअ।ईआ88य कतोक स।ईफँइ -सं।ईफ0एथामे आजीवन तथा मानाथ।ईफइँ सद।ईफ0एय एवं \nसलाहकार \nपदक तथा स।ईआ9एमानः  \nराि।ईफ0फ।ईफ99य ।ईआइफ।ईएँइा स।ईआ9एमान - २०६८ (।ईआइआगितशील तथा देशभ।ईआॉ0त \nस।ईफइए।ईफ0एकृितक म।ईआॉ8च ) \nसश।ईआॉ0त स।ईआॉ8चारकम।ईफइ8 प।ईआ55कािरता पुर।ईफ0एकार - २०६८ (।ईआइआेस काउि।ईआ88सल \nनेपाल ) \nजन-अिभन।ईआ88दन - २०६८ (िसरहा समाज सेवा, काठमाडौँ ) \nिमिथला दूत स।ईआ9एमान - २०६७ (मैिथली सेवा सिमितसिहत दज।ईफइँनभिर \nसंघ-सं।ईफ0एथा , काठमा।ईआ8फडू) \nमधुिरमा फूलकुमारी महतो स।ईफइए।ईफ0एकृितक स।ईआ9एमान - २०६५ (मधुिरमा \nकला के।ईआ88।ईए0इ , काठमा।ईआ8फडू)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 99  \nलोकताि।ईआ88।ईआ55क ।ईआइफ।ईएँइा स।ईआ9एमान - २०६४ (अिवरल सािह।ईआ8एय समाज , \nिस।ईआ88धुपा।ईआ98चोक ) \nिव।ईफआएा -वाच।ईफ0एपित (D.Lit.)- ई. २००७ (िव।ईफ89मिशला िव।ईफआएापीठ , \nभागलपुर, िबहार) \nमैिथली स।ईफँइष।ईफइँशील ।ईफ0ँयि।ईआॉ0त।ईआ8एव स।ईआ9एमान - २०६३ (मैिथली सािह।ईआ8एय \nपिरषद्, लहान) \nसािह।ईआ8एय भा।ईफ0एकर - ई. २००६ (अिखल भारतीय भाषा-सािह।ईआ8एय \nस।ईआ9एमेलन , भोपाल, म.।ईआइआ.) \nउ।ईआ8एकृ।ईएँइ स।ईफँ5ीतकार स।ईआ9एमान - ई. २००६ (सं।ईफ0एकृित िमिथला , सहरसा, \nिबहार) \nजनअिभन।ईआ88दन - २०६२ (मैिथली सेवा सिमितसिहतक स।ईफँइ -सं।ईफ0एथा , \nिवराटनगर) \nिमिथलार।ईआॉ9 स।ईआ9एमान - ई. २००५ (अ।ईआ88तर।ईफइ5ि।ईफ0फ।ईफ99य मैिथली स।ईआ9एमेलन , \nनयािद।ईआ98ली ) \nवागे।ईआ58री स।ईआ9एमान - २०६२ (वागे।ईआ58री सेवा सिमित , राजिवराज, स।ईआ90तरी ) \nसलहेस महो।ईआ8एसव स।ईआ9एमान - २०६१ (सलहेस संर।ईआ5आण स िमित, िसरहा)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n100  \n‘माटी की गंध’ कथा पुर।ईफ0एकार - ई. २००३ (अिभ।ईफ0ँयि।ईआॉ0त ।ईआइआकाशन , \nशारजाह, यूएई) \nनवर।ईफँ5 स।ईआ9एमान - २०५७ (नवर।ईफँ5 सािह।ईआ8एय ।ईआइआित।ईएँॉान , धरमपुर, झापा) \nभानु पदक- २०५४ (भानु कला के।ईआ88।ईए0इ , िवराटनगर) \nिवदेश-।ईएँ0मणः  \nभारत, चीन आ कतार। \nस।ईआ9एपक।ईफइँ पताः  \nपो।ईएँइहाभ।ईफॉँ।ईएँइ ।ईफ0ँयव।ईफ0एथापन िनद।ईफॉँशनालय , \n।ईआ5ॉीमहल , पु।ईआ98चोक , लिलतपुर, नेपाल। \nफोन नं.: ९७७-१-५५३६९९४ / ९८४१२८०७३३ \nईमेल-\n dhipre@yahoo.com  आ dhipre@gmail.com \n  \nनोट: प।ईआ98लविमिथला मैिथलीक दोसर इंटरनेट पि।ईआ55का अिछ जखन \nकी वा।ईफ0एतिवकता ई िथक जे भालसिरक गाछ जे सन २००० सँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 101  \nयाहूिसटीजपर छल आ अखनो ५ जुलाइ २००४ \nसँhttp://www.videha.com/2004/07/bhalsarik-\ngachh.html\n िलंकपर अिछ, मैिथलीक पिहल इंटरनेट पि।ईआ55का \nिथक जकर नाम बादमे १ जनवरी २००८ सँ\" िवदेह \" पड़लै। ई \nिट।ईआ90पणी मा।ईआ55 इितहास शु।ईफआ0ता लेल अिछ। मैिथलीक पिहलसँ लए \nक' एखन धिरक हरेक इंटरनेट पि।ईआ55काक नाम , यूआरएल, ओकर \nपिहल पो।ईफ0एटक तारीख ऐ ठाम देखल जा सकैए --- \nhttp://www.videha.co.in/feedback.htm \n जँ िकनको लग \n5/7/2004 सँ पिहनुक िलंक छि।ईआ88ह तँ ।ईआइआ।ईफ0एतुत कएल जाए।  \n  \n( ऐ फोटोमे धीरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआेमिष।ईफइँ, हुनक प।ईआॉ9ी ।ईआइ5पा झा आ हुनक दू गोट \nबालक।) \n  \n  \nिवदेहक फेसबुक \nभस।ईफइँन \n http://www.facebook.com/groups/videha/ पर भेल \nिट।ईआ90पणी देल जा रहल अिछ। ई इितहास शु।ईफआ0ता लेल नीक अिछ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n102  \nYou, Ashutosh Mishra, Prabin Chaudhary Pratik, \nRajeev Ranjan Mishra and12 others like this. \n  \nJan Anand Mishra Premarshiji ekta star bain \nchukal chhaith \n6 hours ago via Mobile \n· Unlike ·  1 \nAshish Anchinhar आ हमर कोिशश रहल अिछ जे ।ईफ0एटारक \n।ईफ0एटार सभ सेहो ऐ फोटोमे आबिथ से आिब गेल छिथ। . \n6 hours ago · Like ·  4 \n  \nDhirendra Premarshi आिशषजी, ध।ईआ88यवाद पिरचय शृ।ईफँएलामे \nहमरा रखबाक लेल। प।ईआ98लविमिथलाक स।ईआ88दभ।ईफइँमे हम पिहनहु कहने \nरही जे वष।ईफइँ २००३ जनवरीसँ शु।ईआइ5 भेल छल मुदा ओकरा हम \nिनर।ईआ88तरता निह दऽ सकलहुँ। त।ईआएफ ओइपर हमर कोनो दाबा निह \nअिछ। हँ ओिहमे वत।ईफइँमानधिर सेहो िलखाएल अिछ जे सव।ईफइँथा गलत \nअिछ। अइ बायोडाटामे कने स।ईआ9एपादन ज।ईआइ5री छलै से निह भऽ \nपाएल अिछ। ओना प।ईआ98लविमिथलाक।ईआएफ भाषािवद डा रामावतार यादव  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 103  \nसाव।ईफइँिजनक कएने छलाह से समाचारो छपल छल। मुदा हमरा ओ \nकिटंग तकबामे सेहो भाङठ हएत। कारण हम ।ईफ0ँयव।ईफ0एथापनक \nमामलामे ब।ईफ8इड कमजोर छी।  \n3 hours ago \n· Unlike ·  3 \n  \nDhirendra Premarshi २०५९ माघे सं।ईफ89ाि।ईआ88तदेिख नेपालको \nमैिथली भाषाको पिहलो इ।ईआ88टरनेट पि।ईआ55का  \nप।ईआ98लव  www.pallavmithila.mainpage.net  सु।ईआइए गिरएको छ। \nयो पि।ईआ55का  \nकाठमाडौँि।ईफ0एथत मैिथली िवकास मंचको तफ।ईफइँबाट धीरे।ईआ88।ईए0इ ।ईआइआेमष।ईफइ8।ईफआ5ारा \nस।ईआ9एपादन तथा  \n।ईआइआकाशन गिर।ईआ88छ। यसमा मैिथली भाषामा िविवध सािहि।ईआ8एयक साम।ईफ9ँी \nरािखएका \nछन्। हरेक मिहना यसका साम।ईफ9ँीह।ईआइ5 अ।ईफआएाविधक गिर।ईआ88छ।  \n(स।ईआ9ए।ईआइआित नेपालक सूचना आयोगक अ।ईआ8ॉय।ईआ5आ िवनय कसजू।ईफआ5ारा िलिखत \nपु।ईफ0एतकमे सेहो प।ईआ98लवके बात राखल गेल अिछ। एकर जे िलंक छै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n104  \nसे अ।ईफ0एथायी ।ईआइआकृितक भेलाक कारणे आब नइ भेटैत अिछ। डा \nकसजूक िकताबक िलंक अइठाम दऽ रहल छी-\nhttp://www.kasajoo.com/itbook_vinaya.pdf) \nmainpage.net: The Leading Main Page Site on \nthe Net \nwww.mainpage.net \n2 hours ago \n· Like ·  \nAshish Anchinhar \nहम \n http://www.pallavmithila.mainpage.net/ आhttp://ww \nw.pallavmithila.net/ दुनू खोलबाक ।ईआइआयास केलॱ मुदा नै \nखुजलhttp://pallav.blogsome.com/ खुजल आ ओ १७ मइ \n२००६ केर अिछ आhttp://hellomithila.blogspot.com/सेहो \nखुजल जे ३ मइ २००६ केर अिछ। भऽ सकैए ओ डोमेन नेम \nिडलीट भऽ गेल हुअए, मुदा जँ िडलीट भेल डेटा देखी तँ तै \nिहसाबे सेहो भालसिरक गाछ २००० ई.सँ yahoogeocities पर \nिनर।ईआ88तर छल , मुदा याहू ।ईफआ5ारा geocities सिव।ईफइँस ब।ईआ88द भऽ गेलाक \nबाद ओहो डोमेन नेम ब।ईआ88द भऽ गेल , \nआ\n http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsa \nrik- /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 105  \ngachh.html  आ http://www.videha.com/2004/07/bhalsa \nrik-gachh.html ५ जुलाइ २००४ सँ िनर।ईआ88तर मैिथलीक सभसँ \nपुरान ।ईफ0एव।ईआइ5पमे उपल।ईआ9आध अिछ , निचकेताक नाटक िवदेहक आठम \nअंकसँ धारावािहक ।ईआइआकािशत भेलै आ ओ जखन २००८ मे पोथी \n।ईआइ5पमे एलै तखन इ।ईआ88टरनेटपर मैिथलीक ।ईआइआार।ईआ9एभ २००० ई. मे गजे।ईआ88।ईए0इ \nठाकुर जी ।ईफआ5ारा कएल जेबाक चच।ईफइँ ओतए छै। \n(िलंकhttp://sites.google.com/a/shruti-\npublication.com/shruti-\npublication/Home/NO_ENTRY_MA_PRAVISH.pdf?at\ntredirects=0) अह।ईफइफक दुनू िलंक जे खुिज रहल अिछ ओकर \nचच।ईफइँ सेहो अंितकाक इ।ईआ88टरनेट पि।ईआ55का िवशेष।ईफइएकमे गजे।ईआ88।ईए0इ ठाकुरजी \nकेने छिथ। ओना अह।ईफइफक देल सूचना मह।ईआ8एवपूण।ईफइँ अिछ आ भालसिरक \nगाछक बाद दोसर इ।ईआ88टरनेट पि।ईआ55का प।ईआ98लवक।ईआएफ मानल जा सकैए। \nतदनुसार अह।ईफइफक बायोडाटामे स।ईआ9एपादन कऽ रहल छी।  \nmainpage.net: The Leading Main Page Site on \nthe Net \nwww.mainpage.net \n32 minutes ago \n· Like ·  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n106  \nDhirendra Premarshi अह।ईफइफ सही कहै छी आिशषजी। ई बात \nहम उपरका कम।ईफॉ0टमे सेहो िलखने छी। (एकर जे िलंक छै से \nअ।ईफ0एथायी ।ईआइआकृितक भेलाक कारणे आब नइ भेटैत अिछ।) ओना \nएकटा बात हम किह दी जे हमर ई दावा नइ अिछ मा।ईआ55 \nजानकारीभिर अिछ। आब ज।ईआएफ िक ओकर ।ईआइआमाणो खतम भेल जा \nरहल छै त।ईआएफ भऽ सकैए जे हम ओ िववरणो हटा दी।  \n22 minutes ago \n· Unlike ·  1 \nAshish Anchinhar हँ मेनपेज डॉट नेट डोमेन नेम ।ईआइआायः खतम \nभऽ गेल छै, तकरा बाद िकयो दोसर गोटे ओकरा लेने छिथ \n।ईआइआायः। तै दुआरे मेनपेज डॉट नेटक सब डोमेन प।ईआ98लव सेहो खतम \nभऽ गेल हेतै। तै िहसाबे सेहो भालसिरक गाछ आ आर िकछु \nसाइट जे याहूिसटीज केर अ।ईआ88तग।ईफइँत २००० मे गजे।ईआ88।ईए0इ ठाकुर जी ।ईफआ5ारा \nशु।ईआइ5 भेल सेहो याहू ।ईफआ5ारा िजयोिसटीज ब।ईआ88द कऽ देलाक बाद खतम \nभऽ गेलै मुदा अखनो एकर सभ सँ पुरान िलंक ५ जुलाइ २००४ \nअखनो अिछये। ओइ िहसाबे सेहो भालसिरक गाछ पिहल आ \nप।ईआ98लव दोसर इ।ईआ88टरनेट पि।ईआ55का िस।ईफआ0 होइए आ तदनुसारे पिरवत।ईफइँन / \nस।ईआ9एपादन कऽ देने छी .. सादर। \nabout a minute ago \n· Like \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 107  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -22 \n  \n  \n  \nिवजय नाथ झा \n  \n।ईआइआकािशत गीत -गजल सं।ईफ9ँह ---- अहॴक लेल ( ।ईआइआकाशन साल \n2008, ।ईआइआकाशक -शेखर ।ईआइआकाशन ) \n  \n  \nिपता-प. रितनाथ झा ( पूव।ईफइँ िवभागा।ईआ8ॉय।ईआ5आ ।ईआइआा।ईआॉएय दश।ईफइँन िवभाग , काशी \nिह।ईआ88दू िव।ईआ58िव।ईफआएालय ) \nगाम--- ।ईफ9ँम -पो।ईफ0एट ---तलपुरवा, ब।ईफइफसी , िस।ईफआएाथ।ईफइँनगर ,( उ।ईआ5एर ।ईआइआदेश ) \nिश।ईआ5आा --- िव।ईआ5फान ।ईफ0एनातक ( काशी िह।ईआ88दू िव।ईआ58िव।ईफआएालय )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n108  \nवृित--- प।ईआ55कािरता आ ।ईफ0एवतं।ईआ55 लेखन , आय।ईफइ5वत।ईफइँक संपादकीय िवभागमे \nिविवध सेवा, चुटकुलानंदक िच।ईफआॉी केर लेखन , आकाशवाणी आ \nदूरदश।ईफइँन पटनामे किवता पाठ आ अ।ईआ88या।ईआ88य तरहवक ।ईआइआसारण  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -23 \n  \n  \nराम भरोस कापिड़ ।ईएँ0मर , 1951 \n  \n।ईआइआकािशत गीत -गजल सं।ईफ9ँह ----मोमक पघलैत अधर \n  \nज।ईआ88म -बघचौरा, िजला धनुषा (नेपाल)।ब।ईफ8आकोठरी : औनाइत धुँआ \n(किवता सं।ईफ9ँह ), निह, आब निह (दीघ।ईफइँ किवता ), तोरा संगे जएबौ रे \nकुजबा (कथा सं।ईफ9ँह , मैिथली अकादमी पटना, १९८४), मोमक \nपघलैत अधर (गीत, गजल सं।ईफ9ँह , १९८३), अ।ईआ90पन अनिच।ईआ88हार \n(किवता सं।ईफ9ँह , १९९० ई.), रानी च।ईआ88।ईए0इावती (नाटक), एकटा आओर \nबस।ईआ88त (नाटक), मिहषासुर मुद।ईफइ5बाद एवं अ।ईआ88य नाटक (नाटक सं।ईफ9ँह ),  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 109  \nअ।ईआ88ततः (कथा-सं।ईफ9ँह ), मैिथली सं।ईफ0एकृित बीच रमाउंदा (स।ईफइए।ईफ0एकृितक \nिनब।ईआ88ध सभक सं।ईफ9ँह ), िबसरल-िबसरल सन (किवता-सं।ईफ9ँह ), \nजनकपुर लोक िच।ईआ55 (िमिथला प।ईफॉ0िट।ईफँ5स ), लोक ना।ईफ8एय : जट-जिटन \n(अनुस।ईआ88धान ), घरमूह।ईफइफ ( उप।ईआ88यास )२०१२ । नेपाल ।ईआइआ।ईआ5फा ।ईआइआित।ईएँॉानक \nसद।ईफ0एयता - ।ईआ5ॉी राम भरोस कापिड़ '।ईएँ0मर ' (2010) \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -24 \n  \n  \nनरेश कुमार िवकल \n  \n  \n  \nज।ईआ88म 27 जुलाइ 1950 भगवानपुर देसुआ (सम।ईफ0एतीपुर )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n110  \n।ईआइआकािशत कृित ---- अिरपन, महुआ मदन रस टपकय, िबन बाती \nदीप जरय ( का।ईफ0ँय -) कथा-सं।ईफ9ँह - भिर गेल दद।ईफइँक इनार। \nउप।ईआ88यास - टहकैत टीस। नाटक- चोखगर खॱच। \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -25 \n  \nयोगानंद हीरा \nई पिहल गजलकार छिथ जे मैिथलीमे पूण।ईफइँ ।ईआइ5पेण आ  पिहल बेर \nअरबी बहरक पालन केलिथ। मुदा एही कारणे मैिथली संपादक \nसभ िहनका कात कए देलकि।ईआ88ह  \n  \nमूल नाम---योगानंद दास हीरा \nज।ईआ88म -30-1-1940 \nगाम--डुमरी, प।ईआ55ालय -गणपतगंज, थाना-राघोपुर, िजला सुपौल \nिश।ईआ5आा -- िह।ईआ88दी भाषामे मा।ईफ0एटर िड।ईफ9ँी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 111  \nलेखन--- मैिथली आ िह।ईआ88दी दूनूमे \n।ईआइआकािशत पोथी --- नीड़ की तलाश, भले आदमी की तलाश ( \nउप।ईआ88यािसका ), िसमटती छाया ( कहानी सं।ईफ9ँह ), एक अ।ईआॉएछा म।ईफॉफ ( \nएक।ईफइएकी सं।ईफ9ँह ), आज की कहानी ( नाटक)। सभ ।ईआइआकािशत पोथी \nिह।ईआ88दीमे। मैिथलीमे जि।ईआ98दये िहनक पोथी आएत।  \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -26 \n  \n  \nगजे।ईआ88।ईए0इ ठाकुर , \n  \nिपता-।ईफ0एवग।ईफइ8य कृपान।ईआ88द ठाकुर , माता-।ईआ5ॉीमती ल।ईफ50मी ठाकुर ,ज।ईआ88म -।ईफ0एथान -\nभागलपुर 30 माच।ईफइँ 1971 ई., मूल-गाम-म।ईफॉ0हथ , भाया-\nझंझारपुर,िजला-मधुबनी (िबहार)। \nिश।ईआ5आा : एम.बी.ए. ( फाइने।ईआ88स ), सी.आइ.सी., सी.एल.डी., कोिवद। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n112  \nिवदेहक  http://www.videha.co.in  ।ईआइआधान संपादक सिहत अनेको \nवेबसाइटक संचालक आ पथ।ईआइआदश।ईफइँक।  \n  \n।ईआइआकािशत गजल सं।ईफ9ँह ---- ध।ईफइएिग बाट बनेबाक दाम अगूबार पेने छँ \n  \nिवशेष------ िहनक चािरटा मु।ईआॉँय िवशेषता अिछ --- \n1) ई मैिथलीक पिहल अ।ईआइ5जी छिथ , आ \n2) िहनका मा।ईआ8ॉयमे मा।ईआ55 बारह सा लमे कुल ३५०-४००टा नवलेखक \nआ कितआएल लेखक सामने अएलाह। \n3) अ।ईआ88तर -महािव।ईफआएालय ि।ईफ89केट ।ईआइआितयोिगतामे \"मैन ऑफ द सीरीज\" \n(1991), स।ईआ9ए।ईआइआित अमे।ईआॉएयोर गो।ईआ98फर | \n4) अंतज।ईफइ5ल लेल ितरहुता आ कैथी यूनीकोडक िवकासमे योगदान \nआ मैिथलीभाषामे अंतज।ईफइ5ल आ संगणकक श।ईआ9आदावलीक िवकास , \nमैिथली िवकीपीिडयाक ।ईफ0एथापक। गूगल मैिथली ।ईफ99ा।ईआ88सलेटमे योगदान \nआ श।ईआ9आदकोषक वृहत संकलन ओ ।ईआइआकाशन। सं।ईफ0एकृत वीथी नाटकक \nिनद।ईफॉँशन आ ओइमे अिभनय।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 113  \n  \n  \nअ।ईआ88य लेखन : \n।ईआइआब।ईआ88ध -िनब।ईआ88ध -समालोचना भाग-१ \nसह।ईआइफबाढ़िन (उप।ईआ88यास ) \nसह।ईआइफा।ईआ9आदीक चौपड़पर (प।ईफआए सं।ईफ9ँह ) \nग।ईआ98प -गु।ईआॉएछ (िवहिन आ लघु कथा सं।ईफ9ँह ) \nसंकष।ईफइँण (नाटक) \n।ईआ8एव।ईआॉ8चाह।ईआॉ8च आ अस।ईफँॉाित मन (दूटा गीत ।ईआइआब।ईआ88ध ) \nबाल म।ईआ8फडली / िकशोर जगत (बाल नाटक, कथा, किवता आिद) \nउ।ईआ98कामुख (नाटक) \nसह।ईआइफशीष।ईफइ5 (उप।ईआ88यास ) \n।ईआइआब।ईआ88ध -िनब।ईआ88ध -समालोचना भाग दू (कु।ईआइए।ईआ5आे।ईआ55म अ।ईआ88तम।ईफइँनक -२)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n114  \nध।ईफइएिग बाट बनेबा क दाम अगूबार पेने छँ (गजल सं।ईफ9ँह ) \nश।ईआ9आदशा।ईफ0ए।ईआ55म (कथा सं।ईफ9ँह ) \nजलोदीप (बाल-नाटक सं।ईफ9ँह ) \nकु।ईआइए।ईआ5आे।ईआ55म् अ।ईआ88तम।ईफइँनक  \nदेवनागरी वस।ईफइँन \nKuruKshetramAntarmanak_GajendraThakur.pdf \nितरहुता वस।ईफइँन \nKuruKshetramAntarmanak_GajendraThakur_Tirhuta.\npdf \n।ईए09ेल वस।ईफइँन \nKuruKshetramAntarmanak_GajendraThakur_Braille.\npdf \nसह।ईआइफबाढ़िन _।ईए09ेल मैिथली (पी.डी.एफ.) \nसह।ईआइफबाढ़िन _।ईए09ेल -मैिथली \nिमिथलाक इितहास- भाग-२ (शी।ईफ9आ )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 115  \nजगदीश ।ईआइआसाद म।ईआ8फडल - एकटा बायो।ईफ9ँाफी (शी।ईफ9आ ) \nThe Comet \nThe_Science_of_Words \nOn_the_dice-board_of_the_millennium \nA Survey of Maithili Literature- Vol.II- GAJENDRA \nTHAKUR (soon) \n  \nLearn Mithilakshar Script ितरहुता (िमिथला।ईआ5आर ) सीखू \n  \nLearn_MithilakShara_GajendraThakur.pdf \n  \nLearn Braille through Mithilakshar Script ।ईए09ेल सीखू \nLearnBraille_through_Mithilakshara.pdf  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n116  \nLearn International Phonetic Script through \nMithilakshar Script अ।ईआ88तर।ईफइ5।ईफ0फ।ईफ99ीय ।ईआ8ॉव।ईआ88या।ईआ8एमक वण।ईफइँमाला सीखू \nLearn_International_Phonetic_Alphabet_through_Mit\nhilakshara.pdf \nसह-लेखन: \nगजे।ईआ88।ईए0इ ठाकुर , नागे।ईआ88।ईए0इ कुमार झा आ प।ईफँॉीकार िव।ईफआएान।ईआ88द झा  \nMAITHILI-ENGLISH DICTIONARIES \nMaithili_English_Dictionary_Vol.I.pdf \nMaithiliEnglishDictionary_Vol.II_GajendraThakur.pdf \nENGLISH-MAITHILI DICTIONARIES \nVIDEHA ENGLISH MAITHILI DICTIONARY \nEnglishMaithiliDictionary_Vol.I_GajendraThakur.pdf \nजीनोम मैिपंग (४५० ए.डी.सँ २००९ ए.डी.)-- िमिथलाक प।ईफँॉी ।ईआइआब।ईआ88ध   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 117  \nजीनोम मैिपंग (४५० ए.डी.सँ २००९ ए.डी.)-- िमिथलाक प।ईफँॉी ।ईआइआब।ईआ88ध \n(Click this link to download) \n  \nhttp://www.box.net/shared/yx4b9r4kab  (Click this \nlink to download) \n  \nOR right click the following link and save target \nas:- \nhttp://videha123.wordpress.com/files/2009/11/panji_c \nrc1.pdf \nAND click this link to download some of the jpg \nimages of palm-leaf manuscripts of Panji. \nhttp://www.esnips.com/web/videha \nAND CLICK EACH OF THE FOLLOWING 17 \nLINKS TO DOWNLOAD ALL THE 11000 JPG \nIMAGES IN 17 PDF FILES.  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n118  \nपंजी (मूल िमिथला।ईआ5आर ताड़प।ईआ55 ) \nदूषण पंजी \nमोदान।ईआ88द झा शाखा पंजी  \nमंडार- मरड़े क।ईफ0आयप -।ईआइआाचीन  \n।ईआइआाचीन पंजी (लेमीनेट कएल) \nउतेढ़ पंजी \nपिनचोभे बीरपुर \nदरभंगा राज आदेश उतेढ आिद \nछोटी झा पु।ईफ0एतक िनद।ईफॉँिशका  \nप।ईआ55 पंजी  \nमूल।ईफ9ँाम पंजी  \nमूल।ईफ9ँाम परगना िहसाबे पंजी  \nमूल पंजी-२  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 119  \nमूल पंजी-३ \nमूल पंजी-४ \nमूल पंजी-५ \nमूल पंजी-६ \nमूल पंजी-७ \n  \nगजलकार पिरचय ।ईआ5ॉृखंला भाग -27 \n  \n  \nमु्।ईफ8आा जी  \n  \n।ईआइआकािशत गजल सं।ईफ9ँह ---- म।ईफइफझ आँगनमे कितआएल छी।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११ ० म अंक  १५ ज ुलाइ २ ०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५५ अंक  ११०)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n120  \nअ।ईआ88य ।ईआइआकािशत पोथी ---- ।ईआइआतीक ( िवहिन कथा ), हम पुछैत छी ( \nसा।ईआ5आा।ईआ8एकार ) \nशी।ईफ9आ ।ईआइआका।ईफ0आय पोथी ---- भैया जी ( उप।ईआ88यास ) आ एकटा हाइकू \nसं।ईफ9ँह  \nिहनक अ।ईआ88य िववरण एना अिछ ------मूलनाम- मनोज कुमार कण।ईफइँ, \nज।ईआ88म –27 जनवरी 1971 ( हटाढ़ ।ईआइ5पौली , मधुबनी","size_mb":1.31,"has_text":true},"Videha 111.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 111.pdf","name":"Videha 111.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १११ म अंक ०१ अग/g304त २०१२ ( वष/g36इ ५ मास ५६ अंक \n१११)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/g324  \n  \n२.१.१.\n मुखg382ाजी :बाल गजलः पुरान देहक नव चेहरा \n२.\n ओमखg262काश झा : मैिथली बाल गजलक अवधारणा \n३.\n जगदानखg288द झा 'मनु' -बाल गजलक अवधारणा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n४.\n आशीष अनिचखg288हार - की िथक बाल गजल ५.\nचंदन कुमार झा- मैिथली बाल-सािहखg284य आ ' बाल-गजल  \n  \n  \n२.२.१.\n योगे/g288/g406 पाठक ‘िवयोगी’- लघुकथा- देववाणी  \n२.\n नव/g3ओ0दु कुमार झा - िबजलीक /g2च2े/g2चच मे आ/g284म िनभ/g36इरताक \nलेल सरकार कऽ रहल /g262यास  \n  \n२.३.१.\n अिमत िम/g2चओ - बाल गजल: कोमल करेजक आखर  \n२.\n िमिहर झा- बाल गजल    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n  \n२.४.\n /g2चओी राज - या/gध55ी क किवतामे गाम  \n  \n२.५.\n मु/g382ाजी -िवहिन कथा संसार  \n  \n२.६.\n आशीष अनिचखg288हार खg32थारा  \n खg2थएी  जगदीश खg262साद \nमखg283डलजीसँ लेल साखg2थ2ाखg284कार   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n२.७.१.\n  राजदेव म/g283 ड ल- ज गदीश /g262साद म/g283 ड लक किव ता \nसं/g39इह राित -िद नक समी/g2च2ा २.\n डॉ. धनाकर ठाकुर- \nसमी/g2च2ा – फूल िततली आ तुलबुल (लेखक - /g2चओी िसयाराम झा \n'सरस')  \n  \n२.८.१.\n जवाहर लाल का/g302यप - िवहिन कथा- जमाना  \nबदिल गेलै  २.\n जगदान/g288द झा 'मनु'- िवहिन कथा- मसोमात/ \nरह/g30णय  ३.\n सुजीत कुमार झा- िमिथला पे ि/gधऐऐट/g3ू5क िवदेशमे \nम/g3एणग बढल -छ/gध5णामे िमिथला पे ि/gधऐऐट/g3ऐएड ४.\n खg2थएी  जगदीश खg262साद \nमखg283डल - लघुकथा-सूिद  भरना \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३. प/g324  \n  \n३.१.१.\n मु/g382ी  कामत-सातटा किवता २.\n /g26चबी  झा-  \nबाल गजल ३.\n /g2चओीमती  इरा मि/g298लक -- बाल गजल  \n  \n३.२.१. \n मु/g382ा जी  २.\n /g262श/g364 त मैिथल-बाल गजल \n३.\n पंकज चौधरी (नवल/g2चओी )४.\n जवाहर  \nलाल का/g302यप ५.\n /g389/g364ित  कुमार सुदश/g36इन   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n३.३.१.\n जगदीश च/g288/g406 ठाकुर अिनल - १.बाल गजल/  \n२.की भेटल आ की हेरा गेल (आ/g284म गीत )( आग/g363 ...) २.\nकािमनी कामायनी- िचडैक अिभलाष \n  \n३.४.१.\n अिमत िम/g2चओ -बाल गजल २. \n ओम/g262काश  \nझा- बाल गजल  \n  \n३.५.१.\n िशव कुमार यादव- बाल गजल २.\n िशव  \nकुमार झा- किवता/ गजल३.\n िकशन कारीगर- हा/g304य \nकिवता  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n३.६.\n चंदन कुमार झा- बाल गजल  \n  \n३.७.१.\n जगदान/g288द झा 'मनु' -बाल गजल २.\n राजेश  \nकुमार झा- दूटा किवता ३. \n जगदीश /g262साद म/g283 ड लक िकछु  \nगीत/ किवता   \n  \n३.८.१. \n राजीव रंजन िम/g2चओ - बाल गजल २.  \nिमिहर झा- बाल गजल ३.\n गजे/g288/g406 ठाकुर - बाल \nगजल   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n  \n  \n४. िमिथला कला-संगीत १. \n/g2ओ6योित  झा चौधरी \n२.\n राजनाथ िम/gध5फ (िच/gध55मय िमिथला ) ३. \n उमेश  \nम/gधऐ3डल (िमिथलाक वन/g30णपि त / िमिथलाक जीव-ज/gधऐऐतु/ िमिथलाक \nिजनगी) \n  \n5.बालान/g3एण कृते-१.\n मु/g382ी  कामत-जड़ैत \n/g2ओ6योत २.\n पंकज चौधरी (नवल/g2चओी )- मेघक चोर  \n  \n6. भाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-\nअं/g39ूेजी आ अं/g39ूेजी मैिथली को ष (इंटरनेटपर पिहल बेर सच/g3एू- /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \nिड/gधफ0शनरी ) एम.एस. एस./gधफ0यू.एल. सव/g3एूर आधािरत  -Based on \nms-sql server Maithili-English and English-Maithili \nDictionary.]  \n  \n7.VIDEHA FOR NON RESIDENTS  \n7.2.8.2.Maithili poem by Sh. \n Jagdish Prasad \nMandal translated from Maithili into English by \nSh. \n Vinit Utpal) \n िवदेह ई-पि/g2चचका क सभटा पुरान अंक ( /g409ेल , ितरहुता आ देवनागरी \nमे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/g363क  िलंकपर उपल/g292ध अिछ। \nAll the old issues of Videha e journal ( in Braille, \nTirhuta and Devanagari versions ) are available \nfor pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पि/g2चचकाक सभटा पुरान अंक /g409ेल , ितरहुता आ देवनागरी \n/g26चपमे Videha e journal's all old issues in Braille \nTirhuta and Devanagari versions   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10  \nिवदेह ई-पि/g2चचकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/g2चचकाक ५० म सँ आग/g363क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक/g243 अपन साइट / /g292लॉगपर \nलगाऊ।   \n/g292लॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/g2ओ0ट कए \n\"फीड यू.आर.एल.\" मे http://www.videha.co.in/index.xml  \nटाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड /g262ा/g290त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ \nAdd a   Subscription बटन ि/g2ओ0लक क/g26च आ खाली /g304थानमे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml पे/g304ट क/g26च आ Add   \nबटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका/g304ट \nसाइट \nhttp://videha123radio.wordpress.com/ \n \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/g2च2रमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, \n(cannot see/write Maithili in Devanagari/ \nMithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीच/g363क िलंक सभ पर \nजाउ। संगिह िवदेहक /g304तंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक नव-\nपुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   (एतए बॉ/g2ओ0समे ऑनलाइन \nदेवनागरी टाइप क/g26च , बॉ/g2ओ0ससँ कॉपी क/g26च  आ वड/g36इ डॉ/g2ओ0युमे/g288टमे \nपे/g304ट कए वड/g36इ फाइलक/g243 सेव क/g26च। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर स/g294पक/g36इ क/g26च। )(Use Firefox  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12  \n4.0 (from WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ Safari/ \nInternet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google Chrome \nfor best view of 'Videha' Maithili e-journal at \nhttp://www.videha.co.in/ . \n)   \n  \nGo to the link below for download of old issues \nof VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format \nand Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo \nfiles. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g2चचकला / \nफोटो सभक फाइल सभ ( उ/g2ओ4चारण , बड़ सुख सार आ दूव/g36च/g2च2त मं/g2चच \nसिहत) डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g363क िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/g36चइव  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग /g32चारा जारी किव , नाटककार आ धम/g36इशा/g304/g2चची \nिव/g324ापितक  /g304टा/g294प। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक \nधरती /g262ाचीन कालिहसँ महान  पु/g264ष ओ मिहला लोकिनक कम/g36इभिम \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \nरहल अिछ। िमिथलाक महान पु/g264ष ओ मिहला लोकिनक  िच/g2चच  \n'िमिथल ा र/gधफ9 ' मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूि/g2च4/g36इ, एिहमे िमिथला/g2च2रमे (१२०० वष/g36इ \nपूव/g36इक ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक \nमािटमे पसरल एिह तरहक अ/g288या/g288य /g262ाचीन आ नव /g304थाप/g284य , िच/g2चच , \nअिभलेख आ मूि/g2च4/g36इकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/g294बि/g288धत सूचना , स/g294पक/g36इ, अ/g288वेषण \nसंगिह िवदेहक सच/g36इ-इंजन आ /g288यूज सिव/g36इस आ िमिथला , मैिथल आ \nमैिथलीसँ स/g294बि/g288धत वेबसाइट सभक सम/g39इ संकलनक लेल देखू \n\"िवदेह सूचना संपक/g3एू अ/gधऐऐवेषण \"\n \nिवदेह जालवृ/g2च4क िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/g262य जालवृ/g2च4 ) पर \nजाउ।  \n \nऐ बेर मूल पुर/g304कार (२०१२) [ सािह/g284य अकादेमी , िद/g298ली ]क लेल \nअह/g363क नजिरमे कोन मूल मैिथली पोथी उपयु/g2ओ0त अिछ ? \nThank you for voting!  \n \n/g2चओी राजदेव म/g283डलक “अ/g294बरा ” (किवता- सं/g39इह ) \n 12.5%      \n   \n/g2चओी बेचन ठाकुरक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा नाटक) \n 9.88%      \n   \n/g2चओीमती आशा िम/g2चओक “उचाट” ( उप/g288यास )  6.69%      \n   \n/g2चओीमती प/g382ा झाक “अनुभूित” ( कथा सं/g39इह )  4.65%      \n   \n/g2चओी उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो ए/g283/g399ी :मा /g262िवश (नाटक) \n 5.52%      \n   \n/g2चओी सुभाष च/g288/g406 यादवक “बनैत िबगड़ैत” (कथा-सं/g39इह )  4.94%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n   \n/g2चओीमती वीणा कण/g36इ- भावनाक अि/g304थपंजर (किवता सं/g39इह )  5.52%   \n   \n   \n/g2चओीमती शेफािलका वम/g36चक “िक/g304त - िक/g304त जीवन (आ/g284मकथा ) \n 8.72%      \n   \n/g2चओीमती िवभा  रानीक “भाग रौ आ बलच/g288दा ” (दूटा नाटक) \n 6.98%      \n   \n/g2चओी महा/g262काश -संग समय के ( किवता सं/g39इह )  5.52%      \n   \n/g2चओी तारान/g288द िवयोगी - /g262लय रह/g304य (किवता-सं/g39इह )  5.23%      \n   \n/g2चओी महे/g288/g406 मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक)  9.01%      \n   \n/g2चओीमती नीता झाक “देश-काल” (कथा- सं/g39इह )  5.81%      \n   \n/g2चओी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल सं/g39इह ) \n 7.27%      \n   \nOther:  1.74%      \n   \nऐ बेर युवा पुर/g304कार (२०१२)[ सािह/g284य अकादेमी , िद/g298ली ]क लेल \nअह/g363क नजिरमे कोन कोन लेखक उपयु/g2ओ0त छिथ ?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16  \nThank you for voting!  \n/g2चओीमती /g2ओ6योित सुनीत चौधरीक “अिच/g36इस ” ( किवता सं/g39इह ) \n 27.45%      \n   \n/g2चओी िवनीत उ/g284पलक “हम पुछैत छी” ( किवता सं/g39इह )  7.19%      \n   \n/g2चओीमती कािमनीक “समयसँ स/g294वाद करैत ”, ( किवता सं/g39इह ) \n 6.54%      \n   \n/g2चओी /g262वीण का/g302यपक “िवषद/g288ती वरमाल कालक रित ” (किवता \nसं/g39इह )  4.58%      \n   \n/g2चओी आशीष अनिच/g288हारक \"अनिच/g288हार आखर \"( गजल सं/g39इह ) \n 18.95%      \n   \n/g2चओी अ/g264णाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता सं/g39इह )  6.54%      \n   \n/g2चओी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता सं/g39इह ) \n 7.84%      \n   \n/g2चओी आिद यायावरक “भोथर प/g3ओ0िसलसँ िलखल ” ( कथा सं/g39इह ) \n 6.54%      \n   \n/g2चओी उमेश म/g283डलक “िन/g302तुकी ” ( किवता सं/g39इह )  12.42%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \n   \nOther:  1.96%      \n   \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर/g304कार (२०१३) [सािह /g284य अकादेमी , िद/g298ली ]क \nलेल अह/g363क नजिरमे के उपयु/g2ओ0त छिथ ? \nThank you for voting!  \n/g2चओी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप/g288यास /g2चओी िव/g303णु \nसखाराम खा/g283डेकर ) \n 32.65%      \n   \n/g2चओी महे/g288/g406 नारायण राम \"काम/g3ओइलीन \" ( कॲकणी उप/g288यास /g2चओी दामोदर \nमावजो)  13.27%      \n   \n/g2चओी देवे/g288/g406 झा \"अनुभव\"( ब/g364/g2ओ2ला उप/g288यास /g2चओी िद/g30इये/g288दु पािलत ) \n 13.27%      \n   \n/g2चओीमती मेनका मि/g298लक \"देश आ अ/g288य किवता सभ \" (नेपालीक \nअनुवाद मूल- रेिमका थापा)  14.29%      \n   \n/g2चओी कृ/g303ण कुमार क/g302यप आ /g2चओीमती शिशबाला - मैिथली गीतगोिव/g288द ( \nजयदेव सं/g304कृत )  14.29%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18  \n/g2चओी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( /g2चओी तकषी िशवशंकर िप/g298लैक \nमलयाली उप/g288यास )  11.22%      \n   \nOther:  1.02%      \n   \n   \n \n  \n \nफेलो पुर/g304कार - सम/g39इ योगदान २०१२-१३ : समाना/g288तर सािह/g284य \nअकादेमी, िद/g298ली  \nThank you for voting!  \n/g2चओी राजन/g288दन लाल दास  \n 53.09%      \n   \n/g2चओी डॉ . अमरे/g288/g406   24.69%      \n   \n/g2चओी च/g288/g406भानु िसंह   20.99%      \n   \nOther:  1.23%     \n   \n     \n   \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \n1.संपादकीय  \n१ \n१ \nई अंक िवदेहक बाल गजल िवशेष/g364क अिछ। िवदेह /g262ार/g294भेसँ बाल \nसािह/g284य लेल अलग प/g382ा रखने अिछ , एक बेर बाल सािह/g284य \nिवशेष/g364क सेहो िनकिल चुकल अिछ , मुदा बाल गजल ना/g309ा नव  \nिवधापर एतेक रास आलेख आ गजल जेना आएल अिछ तकर /g2चओेय \nआशीष अनिच/g288हारक/g243 जाइत  छि/g288ह।  \nबाल गजल /g304थािपत भऽ ब/g2ओ4चा  सभक क/g283ठपर चढ़ए आ मैिथलीक/g243 \nजीव/g288त राखए तइ आशाक संग।  \n२ \nसुका/g288त सोमक एकटा आएल छि/g288ह िमिथला दश/g36इनमे।  ओइ आलेखमे \nबहुत रास गलत त/g28चय अिछ। अतीत मंथन २००७ सँ २००९ मे \nछपले नै छै से हुनका नै बुझल छि/g288ह। गामक िजनगी मैिथली \nसािह/g284यक  सव/g36इ/g2चओे/g4इओ कथा  सं/g39इह छै ई त/g28चय ओ /g304वीकार नै कऽ \nसकला। मैिथलीमे कोहुना कोनो पोथीक/g243 पुर/g304कार भेटौ ई घुमा कऽ \nकिह अपन मंशा ओ /g262कट कऽ देलि/g288ह।  भगलपुिरया जूरीक/g243 ओ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20  \nदरभंिगया जूरी सन बना कऽ /g262/g304तुत केलि/g288ह , आ अहूमे हुनकर \nिनरपे/g2च2ता घास चरै लेल गेल बुझाइत अिछ | सुका/g288त सोमक/g243 बुझल \nछि/g288ह जे काय/g36इ/g389म बंगलोर मे भेलै! जखनिक काय/g36इ/g389म कोि/g2ओ4चमे भेल \nरहै। सुका/g288त सोम  टैगोर सािह/g284य स/g294मानक/g243 रवी/g288/g406 पुर/g304कार किह \nरहल छिथ!! सुका/g288त सोमक  अघोिषत जाितवाद बहुत िकछु किह \nजाइत अिछ। \n३ \nसन् स/g3ओ3तालीस ... \nभारतक /g304वतं/g2चचताक ि/g2चचवािण/g36इक झ/g283डा फहरा रहल  छल। \nमुदा क/g294यूिन/g304ट पाट/g368क माननाइ छल जे भारत /g304वतं/g2चच नै भेल \nअिछ। \nअसली /g304वतं/g2चचता भेटब ब/g363की छै... \nिमिथलाक एकटा गाम… \nज/g288म होइत अिछ एकटा ब/g2ओ4चाक .. ओही बख/g36इ ... \nओइ /g304वतं/g2चच वा /g304वतं/g2चच नै भेल भारतमे... \nिपताक मृ/g284यु...गरीबी..   \nकेस मोकदमा... \nवंिचतक लेल संघष/g36इमे भेटलै /g304वतं/g2चच भारतक वा /g304वतं/g2चच नै भेल \nभारतक जेल.... \nआइ बेरमामे प/g363च -दस बीघासँ पैघ जोत ककरो नै..  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \nओइ गाम मे जीिवत अिछ आइयो िकसानी आ/g284मिनभ/g36इर सं/g304कृित ... \nपुरोिहतवादपर /g409ा/g332णवादक एकछ/g2चच रा/g2ओ6यक जतऽ भेल समाि/g290त .. \nसंघष/g36इक समाि/g290तक बाद िजनकर लेखन मैिथली सािह/g284यमे आिन \nदेलक पुनज/g36चगरण ... \nजगदीश /gधएधसाद म/gधऐ3डल - एकटा बायो/g39ू ाफ ◌ी... गजे/g288/g406 ठाकुर  /g32चारा  \nउ/g382ैस सए सािठ  क पछाित । केजरीबाल हाइ /g304 कूलमे नाओं िल खा \nलेने रहिथ । /g304 कूल अबै-जाइक परेशानीसँ साइिक ल कीनैक िव चार \nपिर वारमे भऽ गेल। ओना जखन टे/g288 थ  (/g304 पेशल नाइ/g288 थ ) मे रहिथ \nतखन दू सए बासिठ  /g26चपैयामे सै/g409ो साइिक  ल कीिन लेलिन। मुदा \nजिह ना सीमा परक िस पाहीक/g243 दु/g302 म न िस पाहीक हाथ पकड़ेलासँ होइए \nतिह ना सम/g304 या क िस पाही चा/g26च िद  ससँ पिर वारक/g243 घेर लेलकि/g288ह । \nदुनू िप िस यौत भाय (जेठ गोनर म/g283 ड ल आ तइसँ छोट कारी \nम/g283 ड ल) क/g243 अपन बाप -दादाक डीह-डाबर जगलिन । कोसी धारक \nमुँह जे पिछ म िद स जोर केने छलै ओ आब पूब िद स जोर केलक, \nजइसँ िक छु गाम जेना हिर नाही, मैनही अमही हरड़ी इ/g284 या िद क \nगामक जमीनक िक छु भाग जागलै। भागल-पड़ाएल गामक लोक, \nअपन बाप- दादाक डूमल स/g294 प ित क आशामे कान ठाढ़ केनिह  रहिथ , \nगाम (हिर नाही) घुमबाक िव चार केलिन । बनल-बनाएल गाममे \nलोकक एहेन कने /g304 वाथ/g368 /g262वृि/g2च4   बिनए  जाइए जे सॱसे गामक सभ \nिक छु हमरे भऽ जाए। /g262वृि/g2च4   बेजाए नै, मुदा खाली स/g294 पि/g2च4  ये नै \nमनु/g2ओ0 खो क भार जँ उठा लेिथ । हिर नाहीक िक यो कतौ, िक यो कतौ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22  \nकतौ-कतौ एहनो जे पान-सात पिर वार एकोठाम छलाह। अपन \nकुटुमैतीक संग-संग नेपाल धिर  पसिर  गेल छलाह। सभसँ दुखद \nि/g304 थ  ित  गामक तखन भेल जखन सु/g293 य/g304 त  पिर वार सबहक, जइ \nपिर वारक लोक अपन घर-अंगनाक काजसँ बाहर नै भेल छिल, ओ \nसभ जखन बोिन हािर न बिन  भिर -भिर  िद न अनका खेतमे िज नका \nघरमे पचसमनी कोठी-बखारी सभ छलिन , एक पसेरी ( क/g2ओ4 ची ) \nअ/g382पर अपन /g2चओम बेचैले मजबूर भेली। मुदा उपाये की ? ई बात \nस/g284 य छी जे समयानुसार हाथक/g243 हिथ  यार नै भेटत तँ ओ पाछू भगबे \nकरत, हरहरा-हरहरा कऽ पाकल जामुन जक/g363 हुनका सबहक \nिज नगी उतिर  गेलिन । िज नगीक सभ िक छु हराए लगलिन । हराइये \nगेलिन । भागल-पड़ाएल लोकक आन देश आ आन गाममे सरकारी \nसहायताक कते आशा होइत ओ तँ सबहक सोझहेमे अिछ । जे \nअखनो गाममे ओहन गरीब लोकक/g243 इि/g288 द  रा आवास नै भेट रहल \nछि/g288 ह   िज नका अपना नामे जमीनक कागज नै छि/g288 ह  ।  \n  \nसािठ  इसवीक काित क। अपन गाम देखैले िप िस यौत भाय गोनर \nम/g283 ड ल हिर नाही गेलाह। घोघरडीहामे /g399ेनसँ उतिर   भ/g363ज लगौलिन   तँ \nपता लगलिन  जे पिह ने हटनी, हटनीसँ नौआ-बाखिर , नौआ बाखिर सँ \nअमही तेकर बाद हिर नाही। कते दूर हएत तँ दू कोस। दू कोस \nबूिझ  मनमे उ/g284 सा ह जगलिन  जे दू कोस जाइमे बेसी-सँ-बेसी दू घंटा \nलागत ि/g288ह । मुदा ई नै बूिझ  पौलिन  जे घोघरडीहा हटनीयेक बीच  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \nतीनटा धार पार करए पड़त ि/g288ह । तहूमे गमैया सवारी िछ ऐ िक ने, \nलोकेक िव चारे ने चलैत अिछ । चािर  घंटामे हटनी पहुँचलाह। \nहटनी नौआ-बाखिर क बीचक सीमामे एकटा सेहो नीक धार माने \nन/g294 ह र धार। सूय/g36च/g304 त  भेलापर हिर नाही पहुँचलाह। गोनर म/g283 ड लक \nएकटा िद याद पिह निह  आिब  गेल छलाह जइसँ ओ बीघा डेढ़ेक \nजमीनक मािल क बिन  रसाएल खेतक उपजा पािब  कुटुम-पिर वार \nिद स सेहो ताकए लगलाह। हिर नाही पहुँचते िद यादी भाय चु/g334ाइ \nम/g283 ड लक पाहुन बिन  गेलाह। ग/g26चगर रा/g304 ता  देिख  दू िद न रहैक \nआ/g39इह चु/g298 हाइ म/g283 ड ल केलिख न।  \n  \nगामक जे पिह लुका बास-भूिम  छल ि/g288ह  ओ गहॴर भऽ गेल रहै आ \nबाध ऊँच बिन  गेल छलै। मुदा ओ अखन सुपौल िज लाक सीमा \nकात। घर मधुबनी िज लाक हिर नाही गाममे आ सभ अगवास सुपौल \nिज लाक हरड़ी गाममे। जइठामक हेमलताजी छिथ  जे फुलपराससँ \nिव धायक रिह  चुकल छिथ । करीब पनरह पिर वार आिब  गाममे बिस  \nगेल। तइमे दू पिर वारक खूँटापर बड़दो आिब  गेल। बाकी सभ \nकोदािर क िज नगीमे। अपन जागल घराड़ी आ पोखिर  देिख  गोनर \nम/g283 डल आकिष/g36इत भऽ गेलाह। बास जोग तँ नै मुदा चास जोग \nजमीन देिख  चु/g334ाई म/g283 डलक/g243 कहलिख  न-  \n“भैया अिग ला आठम एतै छी।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24  \nचािर म िद न बेरमा आिब  मामीक/g243 कहलखिन  -  \n“मामी, हम अपन गाम हिर नाही जाएब।” \nमामी- “केना जेबहक?” \nगोनर- “ ब/g363स अपना अिछ  ये। एकटा लऽ जा कऽ पिह ने घर बनाएब \nतखन बूझल जेतैक।” \n  \nजिह ना कोनो /g409/g332चारी /g409/g332ा/g2चओमसँ िन  किल  दुिन य/g363 िद  स देिख ते \nसतरंगी दुिन य/g363 देखए लगैत तिह  ना ओहो (गोनर म/g283 ड ल) देखलिन । \nकेना नै देिख तिथ । पूब/g36इक हराएल गाम -घर, िद याद-वाद, सर-समाज \nजे इित हास बिन  चुकल छलिन , से जे सोझामे आबए लगलिन । \nओना हुनका (गोनर म/g283 ड ल) एक बी घा धनहर आ अढ़ाइ क/g32ओा \nबासक भूिम  माम (जगदीश /g262स म/g283डल जीक  िप ताजी) कीिन  देने \nछलिख न। ओहो दुनू भ/g363इ (गोनर म/g283 डल आ कारी म/g283 ड ल) हिर नाही \nिब सिर  गेल छलाह। केना नै िब सिर तिथ  हराएलो जमीनक द/g304 ता बेज, \nखित यान जँ हाथमे छै तँ आशा बनल रहैत छै । जइठाम ओहो \n(द/g304 ता बेज, खित यान) नै रहल ओ तँ पािन क पाथर जक/g363 कतए \nडुमल अिछ  तेकर कोन ठेकान। आ जँ हेलबैया (पािन क भ/g363ज  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nबुिझ िन हार) रहल तँ भ/g363जो -भुज लगा सकैए मुदा अनाड़ी तँ \nअनािड़ ये छी। \n  \nसातम िद न एकटा ब/g363स कािट   प/g363िङ - पुिङ कऽ गोनर म/g283 ड ल तैयार \nकेलिन  जे काि/g334   गाम जाएब। बेरमासँ हिर नाही जाएब। चािर  िद न \nरिह , पिह ने रहै जोकर घर बना लेब, तखन आगू बूझल जेतैक। \nमामीक/g243 गोनर म/g283 ड ल कहलिख न- \n“मामी, चािर  िद न रिह  पिह ने घर बना लेब। प/g363चम िद  न फेिर  एतै \nछी।” \nमामी- “बड़बिढ़ या, एक अढ़ैया चाउर आ एक अढ़ैया चूड़ासँ तँ \nकाज चिल  जेतह?” \n  \nअसमंजसमे गोनर पिड़  गेलाह। जते अिध क बेसी खाइक ओिर यान \nकरब ओते र/g304 ता मे भािर यो हएत। एक तँ सात-आठ कोस धार-\nधुरक रा/g304 ता , तइपर ब/g363स आ खेबाक समान। बहुत भारी हएत। \nगाममे माने बेरमामे भिर  पेट जलखै कऽ लेलिथ  आ रा/g304 तोले बाि/g288 ह   \nलेलिथ । अपन लोटा-थारी, आ ल/g2च4ा -कपड़ा नै लेब, सेहो नै \nबनत। अंतमे एकटा िछ पली, एकटा लोटा, िब छबैले दूटा बोरा, एक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26  \nअढ़ैया-चूड़ा आ एक अढ़ैया चाउर लऽ कऽ दोसर िद न िब दा \nभेलाह। एक तँ ओहन भारी काज िज नगीमे किह यो नै केने रहिथ । \nहँ एते ज/g26चर छलिन   जे बँसबािर सँ ब/g363स कािट   आ बाधसँ धानक \nबोझ उिघ  कऽ अनैत छलाह तिह ना बाधसँ हर जोता दूगोरा चौकी \nअनै-लऽ जाइ छलाह, मुदा एते भारी काजसँ पिह ल िद न भ/g243ट \nभेलिन । \n  \nबेरमासँ िन किल  कछुबी-तमुिर या होइत सु/g288 द र-िब राजीत जाइत-जाइत \nबेदम भऽ गेलाह। पाछू िह अबैत तँ दुइये कोस टपला, आगू \nिह अबैत, तँ अखन पौनी-चपराम, किल कापुर, मेटरस तँ कोसी \nबा/g288हक बाहरे भेल। मेटरसमे ने कोसी बा/g288 ह  टिप  भीतर हेता। \nतैयो तँ मेटरस टिप  दू कोस भीतरो जाइये पड़त ि/g288ह । अबूह लािग  \nगेलिन । िज नगीक बाटमे ब/g2ओ4 चा जक/g363 बुकौर लािग   गेलिन । \nसुसतेलाक िक छु काल बाद फेर हूबा केलिन । पािन  पीब ब/g363स उठा \nिव दा भेला। मेटरस बा/g288 ह पर पहुँचैत-पहुँचैत धाह-जाड़ आिब  गेलिन । \nएहेन जगहमे के भ/g243ट हएत ? /g2ओ0 यो  िच /g288 हा रे नै। गाम-घरमे ने माए-\nबाप रहने ब/g2ओ4 चा  फोसिर योक/g243 गुड़ -घाव कहै छै मुदा नै रहने तँ \nगुड़ो-घाव फोसिर ये भऽ जाइ छै।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \nबेरमाक प/g2ओ4 ची सोसँ बेसी कुटुमैती मेटरसमे तिह यो छल आ अखनो \nअिछ । कोसी बा/g288 हपर ब/g363स राखल आ िह  नका (गोनर म/g283 डलक/g243) \nपड़ल देिख  एक गोटे लगमे एलिन । ओ बाधसँ गाम पर जाइत \nरहिथ । लगमे आिब  पुछलिख न- \n“कतए रहै छी?” \nधाह- जाड़सँ कँपैत गोनर म/g283 ड ल कहलिख न- \n“बेरमा।” \n“कतए जाएब?” \n“हेरनाही।” \n“एहेन अव/g304 था मे केना जाएब?” \n“सएह ने िक छु फुड़ैए।” \n“एकटा काज क/g26च। हमहूँ िक  यो आन नै छी। हमरो बिह न अहॴ \nगाममे बसैए। कुटुमे भेलॱ।” \nकुटुमक नाओं सुिन तिह  जेना एकाएक कतौसँ होश एलिन । \nकहलिख न-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28  \n“कुटुम नारायण, कहुना-कहुना जँ गाम (बेरमा) घूिम  जाएब तँ जान \nबिच  जाएत, नै तँ नै बचब।” \n“ऐठामसँ घोघरडीहा गेल हएत?” \n“खाली देहे चिल  जाएब।” \n“सभ समान हमरा ऐठीम रािख  िद औ आ अह/g363 चिल   जाउ। यएह \n(बा/g288 ह सँ सटले पूब) हमर घर छी।” \nआशा पािब  गोनर बजलाह- \n“अपना संगमे चूड़ो अिछ । चलू किन ये खाइयो लेब आ रिख  कऽ \nचिल यो जाएब।” \n  \nजोशपर तँ घोघरडीहा /g304 टेशन िव दा ह भेला मुदा रा/g304 तामे एहेन ि/g304 थ  ित  \nभऽ गेलिन । जे ने बाट सुझि/g288 ह   आ ने डेगे उठिन ।  ओइ समए \nचािर  बजे गाड़ी िन रमलीसँ अबैत रहै। संजोग नीक बैसलिन । गाड़ी \nपकड़ा गेलिन । सात बजे स/g363झमे गाम (बेरमा) पहुँचलाह। एक तँ \nभिर  िद नक थाकल तइपर बोखार, गाम अिब ते बोम फािड़ ओिह ना \nकानए लगलाह जेना माए-बापक सोज ह/g363 मे बेटा-बेटी कनैए। अपन \nपोसलक दशा देिख  मामी (जगदीश /g262साद म/g283डल जीक  माए) ऐ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \n/g26चपे कानए लगलीह (डाक /g304 व रमे) जना भािग न नै बँचतिन । ताधिर  \nदुनू भ/g363इक िब  आह-दुरागमन भऽ गेल रहिन । दुनू िद यािद नीयो \nबेरमेमे। ले बलैया जिह ना स/g363झू पहर एकटा निढ़  या कोनो झारीसँ \nिन किल  पू-पहैत आिक  जह/g363 - तह/g363सँ निढ़  या भूकए लगैत। ततबे नै, \nपास-पड़ोसक निढ़ या सभ समटा- समटा एकठाम भऽ समवैत /g304 व रमे \nभुकए लगैए। िक अए ने भूकत? डरे जे भिर  िद न झाड़ी धेने रहैए, \nओकरा तँ अ/g288 हा रे ने संगी हेतइ। जिह ना चोर दुनू रंगक होइए \nिद नुको आ रौतुको, तिह ना ने निढ़ योक/g243 चरौर करैक समए भेटै छै। \nतिह ना मामीक/g243 किन  ते दुनू िद यािद नी सेहो झौहिर  करए लगली। \nझौहिर  सुिन  एके-दुइये टोलक लोक ससिर -ससिर  आबए लगली। \nगोनर भैयाक/g243 िब  नु देखनॱ लोक आँिख  मीिड़ -मीिड़  िक यो ठुनकए \nलगली तँ िक यो पोथी-पतरा उनटाबए लगलीह। प/g363च िद  न पिह ने \nभदबा बीत चुकल छल मुदा एकटा बुढ़ीक/g243, अंित म िद न भदबाक \nपता लगलिन । ओ ओही िद नसँ जोड़ैत जे आइ छठम िद नक भदबा \nछी। बजली- \n“केना पिह ले-पिह ल डेग भदबामे उठौलक। जािन  कऽ आिग मे पाकए \nजाएब तँ जरब नै।”  \nजइठाम सभ कनिन हारे जमा भऽ जाएत तइठाम चुप के करत। \nखैर जे हौ....। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30  \nमास िद नक पछाित  ओ (गोनर) काज-उदेम करैबला भेलाह। \nअगहनक कटनी बजिर  गेल रहै। तहूमे १९५७ ई.मे सेहो नमहर \nबािढ़  आएल रहै। कहैले तँ बािढ़  दहारक कारण छी मुदा उपजोक \nकारण छी। ई ि◌ नभ/g36इर करैत गाम -गामक जमीनक बुनाबिट पर। कोनो \nगाममे गहॴर खेत बेसी अिछ  जइमे जँ शु/g26चहोमे दूटा नमहर बरखा \nभऽ जाएत तँ पािन  पकिड़  लैत आ एहनो ऊँचगर गाम सभ अिछ  \n(बहुआहा गाम) जइमे जतबे काल बरखा भेल ततबे काल पािन  \nरहल, बाकी बरखो गेल पािन यो गेल। गाम सुखल कऽ सुखले रिह  \nगेल। ओहन गामक लेल बािढ़  खेलौना छी, तँए जँ छहरो-बा/g288 ह  \nकािट  कऽ खेल- खेलल जाए तँ की हज/g36इ जे एहेन खेल नै हुअए।  \n  \nदु/g302 म न िस पाही हाथे घेराएल िस पाही जक/g363 पिर  वार घेरा गेल रहए। \nएक तँ १९५८ ई.क बािढ़ सँ पिर वार धँिस  गेल रहए। िक अए ने \nधँसैत। एक बािढ़  वा रौदी, कृिष  आधािर त पिर वारक/g243 प/g363च साल \nध/g3इ2ा मारैत अिछ  । शु/g26चहे फागुनमे दुनू भ/g363इ (िप िस यौत) एकटा \nब/g363स , खेबा-खरचाक संग हिर नाही गेला। ब/g363सक खु/g326ापर मनेजरक \nकोरो-बातीक घर ठाढ़ कऽ काशसँ छािड़  लेलिन । रहैक ठौर होइते \nअपन पोखिर बला जमीनक/g243 साफ कऽ ताम -कोर करए लगलाह। \nख/g32ओा पटेर -झौआक बोन। जिह ना बादमे िव यतनामक लोक एक-एक \nइंच भूिम , जे बम-बा/g26चदमे न/g303 ट  भऽ चुकल छल, खेती यो/g2ओ2 य  \nबनौलिन । तिह ना हिर नाहीक लोक गामक बोन उजाड़ए लगलाह।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \nबोन एहेन जे दस धुर तमिन हार अपनाक/g243 मेहनती बुझैत। दुनू भ/g363इ \nबोनो तोड़िथ  आ गाम (बेरमा) आिब-आिब  खरचो लऽ जािथ । छह \nमासक बाद पिह ल उपजा हाथ लगलिन । ढेनुआर गाए जक/g363 एक \nसंग जली (धान), मकइ, काउन इ/g284 या िद   हाथ लगलिन । पिर वारक \nकाज बढ़लिन । खेतीक लेल एकटा बड़द सेहो कीिन  कऽ लऽ \nगेलाह। पिर वारक एकटा /g26चप रेखा तैयार भऽ गेलिन  । \n  \nअखन धिर  हिर नाही गाममे बीस पिर वार बिस  चुकल छलाह। \nतीनटा चापाकल सेहो गिर  चुकल छल। पािन क सुिव धा से भऽ \nगेल छलै। बीस फीट पाइप, छह फीट फी/g298 ट रमे भऽ जाइ। नगदी \nफसल पटुआक खेती शु/g26च भेल। तीस - प/g3ओ0तीस बीधा जमीन \nउपजाउक हिर नाही गाम बिन  गेल।  \n  \n१९६२ ई. मे कारी म/g283 ड ल (जगदीश /g262साद म/g283डल जीक  छोट \nिप िस यौत भाए) बीमार पड़लाह। नीक बीमार। इलाजक कोनो \nसुिव धा हिर नाहीमे नै। तइ समैमे दरभंगा िज लाक झगडुआ गामक \nएक गोटे बेरमेमे डॉ/g2ओ0 ट री करैत छलाह। मुसलमान छलाह। मनसारा \nमाि/g2चच  क। मनसारा-झगड़ुआ सटले दुनू गाम। जइसँ िहनका सभक \nमामा-भिग नाक संबंध ओइ डा◌ॅ/g2ओ0 ट र सहाएबक संग बनल छल ि/g288ह ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32  \nओना ओ रहै छला मुसलमान टोलमे, मुदा माि/g2चच  कक अनेसँ बेसी \nकाल अहीठाम रहै छलाह। हुनका माए कहलकिन  जे भैया, भािग न \nबड़ दुिख त अिछ । \nओ जाइले तैयार भऽ गेलाह। \n  \nओइ समए बेरमामे दूटा वै/g324 छलाह। पिह  ल सु/g288 द र ठाकुर आ दोसर \nछलाह नीरस महतो। सु/g288 द र ठाकुर पंिड त छलाह। आचाय/g36इ छलाह। \nमुदा शरीरसँ अबाह (न/g364गर ) छलाह आ थोड़ेक बोली तोतराइ \nछलिन । मुदा ओ िज नगीक/g243 एते लगसँ देखै छेलिख  न जे पिर वारसँ \nिक छु हिट  अपन आ/g2चओम बनौने छलाह। औषधालय नाम छलैक। \nखेत-पथारबला पिर वार रहने औषधालय अइल-फइलसँ बनौने \nछलाह। औषधालयक आंगनमे सइयो रंगक जड़ी-बूटी सभ लगौने \nछलाह। िन अमब/g320 िज  नगी छलिन । ओना िन अम भंग सेहो होइत \nछलिन । िन अम भंगक कारण रहिन  वैदागरी करब। वैदागरी \n(डॉ/g2ओ0 ट री) ओहन पेशा छी जे िज नगीक अंित म घाट धिर  बसैत \nअिछ । तँए कखन कोन घाटक या/g2चची चिल   आओत तेकर ठेकान \nनै। मुदा वै/g324जी मे िक  छु कम/g36इक /g262ित   मजगुित यो रहिन । मजगूती ई \nरहिन  जखन ओ पूजा करए लगिथ  तखन िक यो हुनका टोिक  नै \nपबैत। तइले ओ एकटा ओगरबाह रखै छलाह। मुदा मनमे ई \nकचोट रहबे करिन  जे जइले पूजा करै छी जँ ओ देवता आगूमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \nचिल  आबिथ  तखन की करब? मुदा िक छुए िद नक पछाित  /g26चिट ◌ ंग \nबदिल  लेलिन । चौबीस घंटाक गाड़ीमे लोक अपना-अपना ढंगसँ \n/g26चिट ◌ ंग (काजक िह साबे) बना लैत अिछ । तिह ना ओहो िद नक पूजा \nकरब छोिड़  राित मे करए लगलाह। जइसँ सभक/g243 बराबरे लाभ हुअए \nलगलिन । िज निग यो नमहर बनौने छलाह, अठबारे घोड़ापर चिढ़  \nआन- आन गामक वै/g324 सभ ऐठाम जाइ छलाह , िह नको ऐठाम अबै \nछलिन । जइसँ वैचािर क संबंधसँ लऽ कऽ बेवहािर क (जड़ी-बूटीक \nगाछ लगबैक संबंधसँ लऽ कऽ दवाइ बनबैक ढंग धिर ) संबंध \nमजगूत छलिन । \n  \nदोसर वै/g324 छलाह नीरस महतो। पं. सु/g288 दर ठाकुर जक/g363 पढ़ल -\nिल खल नै मुदा मनु/g2ओ0 खो क तँ अजीव बुनाबिट  अिछ । िक यो \nकओलेजसँ पिढ़  डा◌ॅ/g2ओ0 ट र-इंजीिन यर बनैत छिथ  तँ िक यो गामे-घरमे \nघूिम -िफ िर  बिन  जाइत छिथ । तिह ना ओहन रामायण आ महाभारत \nपढ़िन हार (गािब  कऽ पढ़िन हार) कतेको छिथ  िज नका अपन नाओं-\nगाओं िल खए नै अबैत छि/g288 ह  । मािट सँ उपजल वै/g324 नीरस महतो \nछलाह। गाममे दुनू गोटेक इलाज चलैत छलिन । मुदा एलोपैथी \nदवाइक आगमन गाममे सेहो भऽ चुकल छल। जइसँ बेरमाक \nबगलक गामक टूनीबाबू आ बुचकुन बाबूक आबा-जाही सेहो भऽ गेल \nछलिन । झगड़ुआबला डा◌ॅ/g2ओ0 टर करीब पनरह बख/g36इ बेरमामे रहलाह। \nओना हुनकर नाओं अखनो नै ककरो बूझल छै। तेकर कारण छै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34  \nजे सभ ममे क है छलि/g288ह  आ ओहो भिग ने कहै छलिख /g288ह । जगदीश \n/g262साद म/g283डलक  माइयो भइये कहिन  आ ओहो बहीिन ये कहिथ न। \nटोलक (मुसलमान) लोक डा◌ॅ/g2ओ0 ट र सहाएब कहिन  तँ िक छु टोलक \nलोक मोलबी सहाएब कहिन । ओना ओ नवाजी सेहो छलाह। िक छु \nटोलक लोक मोलबी सहाएब डा◌ॅ/g2ओ0 ट र कहिन  तँए हुनकर असल \nनाउँए हरा गेल रहिन । \n  \nजगदीश /g262साद म/g283डलक  जेठ भाय ( कुलकुल म/g283 ड ल) माए आ मामा \n(डॉ/g2ओ0 ट र) तीनू गोटे तमुिर यामे गाड़ी पकिड़  घोघडीहा बा/g288 ह  (कोसी) \nतक तँ उ/g284 सा हसँ गेला, मुदा बा/g288 ह परसँ जे देखलिन  तँ माइयो आ \nभैयोक मन डिर  गेलिन । आगू डेग बढ़बैक िह आउए ने होि/g288 ह  । \nबा/g288 ह क बगलेमे नमहर धार। जेकर पािन  काफी तेज गित मे चलैत। \nमामा बूिझ  गेलिख न। ओ धैय/g36इ बढ़बैत कहलिख  न- \n“बिह न, ई कोन धार िछ ऐ, ऐसँ नमहर-नमहर धारमे नाव चलबै छी \nआ हेलबो करै छी। केहन बिढ़ या नाव छै। जिह ना सभ पार करत \nतिह ना हमहूँ सभ पार करब।”  \nतइ बीच एक गोटे हिर नािह येक भेट गेलिन । बा/g288 हेपर पूछ-आछसँ \nभ/g363ज लािग गेलिन । शहर-बाजारमे िब ना मतलबे िक छु पूछब नीक नै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \nहोइ छै मुदा धारक इलाका, बोनक इलाका, म/g26चभूिम  क इलाकामे \nओहन नीक होइ छै जे संगी भेट जाइ छै। \n  \nतीनू गोटे हिर नाही पहुँचलाह। डॉ/g2ओ0 ट रक नाओं सुिन  ते आनो-आन \nपिर वारक लोक जमा भऽ गेल। पहुँचते सूइया-दवाइ चालू केलिन । \nकारी म/g283 डलक इलाज शु/g26च भेल।  \n  \nचाहक नीक अ/g293 यासी डॉ/g2ओ0 ट र सहाएब। ओना चाहे टा अमलो \nरहिन । गाममे चाहक दोकानक कोन बात जे चाहप/g2च4ी िच  िन योक \nदोकान नै। बेरमासँ जखन िव दा भेला वा घोघडीहामे जखन गाड़ीसँ \nउतरलाह तैयो नै मन पड़लिन । मनो केना पिड़ तिन ? िब नु देखल \nजगह केहेन अिछ  केहेन नै तइ िद स नजिर  िक अए पिड़ तिन । \nपिह ल िद न तँ कहुना खेिप  गेलाह मुदा दोसर िद न तबाही हुअए \nलगलिन । िब नु चाह पीने मने भङिठ  गेलिन । इमहर माइयो आ \nभैयोक/g243 बूिझ   पड़िन  जे कतए आिब  गेलॱ। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36  \nपिह ल िद नक इलाजसँ हुनका (कारी म/g283 ड ल) मे िक छु सुधार \nभेलिन । मामाक/g243 (डॉ/g2ओ0 ट र सहाएब) एक िद स चाहक झपनी धेने \nरहिन  तँ दोसर िद स रोगक इलाजसँ मनमे खुिश यो उपकैत रहिन ।  \nअखन धिर  गाममे गोर दसेक मिह सो-गाए भऽ गेल छलै। सहरसा \nिज ला (अखन सुपौल) आ मधुबनी िज लाक सीमाक कातमे \nहिर नािह यो आ हरिड़ यो बसल अिछ । बीचमे एकटा मरने धार, जे \nहिर नािह यो आ जएह धार दुनू गामक/g243 उपटौने छल। भैयाक घर \n(गोनर म/g283 ड लक) गाममे सभसँ पिछ म। िक एक तँ जिह ना बजार \nआगू मुँहे कऽकऽ घुसकैत चलैए तिह ना ने नव गामो चलैए। पूवे-\nपि/g2ओ4 छ  मे गाम, ओना ओ सूय/g36इमंडल गाम भेल। जे बासक िह  साबसँ \n(पिह लुका) नीक नै भेल, िक एक तँ आिग -छाय आ हवा-िब हािर क \nदृि/g303 ट  सँ उजार बेसी हएत। धारक भीता-काते-काते जिह ना पि/g2ओ4 छ  म \nतिह ना पूब। जगदीश /g262साद म/g283डलक  अपन िद याद चु/g298 हाइ म/g283 ड ल \nकहलिख न जे सभ िद याद लगाइये कऽ घर बान् हब। पछबािर  भाग \nहुनकर घर तँए जगदीश /g262साद म/g283डलक  भैयो पि/g2ओ4 छ  मे िद स घर \nब/g288 ह लिन । ओइ समए सभसँ पि/g2ओ4 छ  म घर रहिन  मुदा अखन ओइसँ \nबहुत पि/g2ओ4 छ  म तक गाम बिढ़  गेल अिछ । \n  \nिद नक करीब तीन बजे, हिर नािह योक महॴस आ हरिड़ योक पछबािर  \nटोल (जइ टोल परक हेमलताजी छिथ ।) जे फुलपरासक पूव/g36इ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nिव धायक रिह  चुकल छिथ ।) हिर नाही बीस-प/g2ओ4 ची स घरक गाम आ \nहरड़ी तीन टोलमे बँटल। जे थोड़े हिट -हिट  कऽ बसल। धारेक \nपेट आ िक नछिर मे दुनू गामक महॴस सभ चरैत रहै, िक  नै आिक  \nचरबाहा सभमे झगड़ा शु/g26च भेलै। दुनू गाम लगे-लगे। हँसेरा-हँसेरी \nभऽ गेल। खूब नमहर मािर  (लाठी-लठौबिल ) भेल। कते गोटेक/g243 \nकपार फुटल, हाथ-पएर टुटल। दू जाित क दुनू टोल, खूब मनसँ \nमािर  भेल। कम घर रिह तो हिर नाहीक िक छु पिर वार िस◌ ंहे/g2च8र /g304 था न \nिद ससँ आिब  बसल रहए, तीनटा सेसर खलीफा रहए, तँए मािर  \nबेसी हरड़ीबला खेलक। मुदा केश-फौदारी नै भेल। तेकर कारणो \nरहै जे ए/g294 हर फुलपरासक/g243 थाना चािर   धार टिप  आबए पड़ैत तँ \nओ/g294 हर सुपौल स/g288 मुख कोसीक कते छ/g363ट -छुँट पार करए पड़ैत। \n  \nगोनर म/g283 डलक घरसँ करीब प/g363च बीघा पि/g2ओ4 छ  म मािर  भेल। मरदा-\nमरदी तँ मािर  करए गेल रहिथ  मुदा /g304 /g2चचीगण आ ब/g2ओ4 चा  सभ तमाशा \nदेखलक। बेरमोक तीनू गोटे- ड/g363/g2ओ0 ट रो सहराएब माइयो आ भैयो \nमािर  देखलिन । मािर  देिख  तीनू भयभीत भऽ जाइ गेलाह। तीनूक \nपाछू अपन-अपन कारण रहिन । डा◌ॅ/g2ओ0 ट र सहाएब थाना-कचहरी जनैत \nरहिथ  तँए भयभीत रहिथ । अंदाज रहिन  जे जखने थाना औत \nतखने मािर  केिन हार गाम छोिड़  देत। मुदा जगदीश /g262साद \nम/g283डलक .....।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38  \nतिह ना जगदीश /g262साद म/g283डलक  माए आ भायक/g243 सेहो बेरमाक \n१९५६-५७ ई.क पुिल सक दौड़ देखल रहिन । स/g363झू पहर सभ \nिव चार केलिन  जे काि/g334   भारे ऐठामसँ मरीज (कारी म/g283 ड ल) क/g243 लेने \nगाम (बेरमा) चिल  जाएब। सहए केलिन । \n  \nअपना ऐठाम (बेरमामे) तीनटा महॴस   आ दूटा बड़द खूँटापर रहैत \nछल ि/g288ह। सम/g364ग घटने महॴस तीनसँ एक भऽ गेल। बड़द िब  ना \nबनैबला नै। चािर -पान साल पिह निह  १९५६-५७ ई.मे भाय िम /g386ल \n/g304 कूल छोिड़  अमानत (अमीनी) मे नाओं िल खा लेलिन  छबे मासक \nपढ़ाइ। मुज/g29इफरपुरसँ एकटा िश  /g2च2क (अमीन) आिब  गाममे स् कूल \nचलौने रहिथ । जइमे पिह ने दस गोटे नाओं िल खौलिन । मुदा िक छु \nिद न पछाित  आिब छह गोटे छोिड़  देलिन । चािर  गोटे अ/g288 तो - अ/g288 त  \nपिढ़  अमीन बनलाह। \n  \nअखन धिर  जगदीश /g262साद  म/g283डल  महॴस पाछू तँ नीक जक/g363 नै \nपड़ल रहिथ मुदा भाय सबहक संगे चरबए जाइत रि/g30चथ। सम/g364ग \nघटने भारे पिड़़  गेल ि/g288ह । पिर वारक आमदनी रह ि/g288ह । िप िस औत \nभाइक पिर वार गेने (हिर नाही गेने) पिर वार कमल ि/g288ह । जइसँ \nपिर वारक काजो घटल ि/g288ह । अखन तक माए घरसँ िन किल  खेत- /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \nपथार नै जाइत छ लि/g288ह , सेहो जाए लगलीह। जगदीश /g262साद \nम/g283डलक  भैयाक/g243 (गोनर म/g283 ड ल) जे जमीन देल गेल रहिन  ओ बेिच  \nकऽ लऽ गेला। जइसँ खेतो कमल ि/g288ह । उपजो कमल ि/g288ह । मुदा \nचािर म पीढ़ीमे आइयो ओइ पिर वारक संग ओहने संबंध बनल छि/g288ह  \nजिह ना पिह ने छल ि/g288ह। अखनो उमेश म/g283 ड ल ( पु/g2चच ) संग जे संजय \nरहैए ओ िप िस औते भाइक पोता िछ यिन ।  \n  \nहाइये /g304 कूलमे रहिथ तखन दुरागमन भेल ि/g288ह । िब आह पिह निह  भऽ \nचूकल छल ि/g288ह । िप िस औत भायक/g243 गेलासँ पिर  वारे नै कमल ि/g288ह , \nघरक कारोबार किम  गेल ि/g288ह । पिर वारक भीतर अ/g288 द/g26चनी िव  वादक \nज/g288 म  सेहो भेल। जगदीश /g262साद म/g283डलक  पढ़ब िव वादक कारण \nमूलमे छल। जेकर दूटा िस र (/g263ोत ) छलै। पिह ल भाय सहाएबक \nआ दोसर समाजक िह त-अपेिछ तक। खु/g298 ल म- खु/g298 ला  तँ पिर वारमे नै \nछल मुदा भाय सहाएबक ि/g389  या-कलाप बदलए लगलिन । जइसँ \nघरक काज छोिड़  भिर  िद न नाचक पाछू पिड़  गेला। सासुरोमे नाच \nपाट/g368 चलिन  । \n  \n१९६७ ई.क चुनाव आएल। जगदीश /g262साद म/g283डलो  क/g294 युिन /g304ट  \nपाट/g368क सद/g304 य  बिन  गेल रहिथ। चुनावमे िज ला भिर क बूथपर खूब  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40  \nध/g363धली भेल। ओना जिह  ना खूब ध/g363धली भेल तिह  ना गामे-गाम \nमािर यो-पीट खूब भेल। केश-मोकदमा खूब बढ़ल। जहलक आबा-\nजाही सेहो बढ़ल। केश-मोकदमा भेने कोट-कचहरीक काज बढ़ल। \nरा/g2ओ6 य मे (िब हार) स/g2च4रहे टा िज  ला छलै। ओइमे बढ़ो /g2च4रीक संभावना \nबढ़ल। सविड वीजन, /g292 लौक इ/g284 या िद  सभमे बढ़ो/g2च4रीक संभावना \nबढ़ल। \n  \n१९६७ ई.क चुनावमे (अखुनका मधुबनी िज ला, तइ समए अनुमंडले \nछल) क/g294 युिन /g304ट  पाट/g368क एम .पी. भोगे/g288 /g406  जी ( भोगे/g288 /g406  झा) भेलाह। \nदूटा पािल/g36इयाम/g3ओ0ट सीटमे एकटा क/g294 युिन /g304ट  पाट/g368क/g243 आ एकटा \nसोशिल /g304ट  पाट/g368 (िश वच/g288 /g406 \n  झा) क/g243 भेल। ओना िज  लासँ क/g363/g39इेस \nजिह ना पािल/g36इयाम/g3ओ0टसँ हारल तिह  ना िव धान सभामे सेहो हारल। \nक/g294 युिन /g304ट  पाटीक/g243 चािर  टा एम.एल.ए. आ एकटा एम.पीक सीट \nभेटल। रा/g2ओ6 य क सरकार बदिल  गेल मुदा देशक (िद /g298 ली क) सरकार \nनै बदलल। मुदा िव रोधी दलक सद/g304 य  बढ़ल। जइ- जइ रा/g2ओ6 य मे \nक/g363/g39इेसी सरकार टुटल ओइ - ओइ रा/g2ओ6 य मे िव रोधीक सरकार बनल। \nमुदा एकछाहा कतौ ने बनल। िख चड़ी सरकार बनल। क/g363/g39इेस \nपाट/g368सँ एक /g39इुप टूिट   जन/g389ाि/g288 त   दल िब हारमे बनौने छल। जेकर \nनेतृ/g284 व माहामाया बाबू करैत छलाह। मु/g2ओइ य मं/g2चची बनलाह। अखन \n/g4इ0/g303 टाचार मु/g2ओइ य सम/g304 या  बिन  गेल अिछ । मुदा ओहू समैमे चोरनुकबा \nखूब रहए। चाहे जे कोनो िव भाग रहै /g4इ0/g303 टाचारसँ आ/g389ा/g288 त  छल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \nमाहामाया बाबूक सरकार पिछ ला क/g363/g39इेसी मं/g2चचीक िव  रोधमे सु/g262ीम \nकोट/g36इक जजक नेतृ/g284 वमे ज/g363च आयोग बनौलक। अ/g29चयर आयोग नाओं \nपड़ल।  \nबै/g324नाथ राम अ/g29चयर सु/g262ीम कोट/g36इक जज छलाह। दि/g2च2णक  छिथ । \nकरीब पनचानबे-िछ यानबे बख/g36इक छिथ  । जीिव ते छिथ । पूव/g36इ िब  हार \nसरकारक छहटा मं/g2चचीक िव  /g26च/g320 अपन ज/g363च िर  पोट/g36इ दऽ देलिख  न। \nकरोड़ोक लूट सािव त कऽ देने रहिथ न। \n  \n१९६६ ई.मे िब हार रौदीक चपेिट मे आिब  गेल। ओना पिह ल बख/g36इ \nरहने ओते बुिझ यो नै पड़लै। जँ बूिझ  पिड़ तै तँ १९६७ ई.क \nचुनावी मु/g3इ9ा बनैत से नै बनल। मुदा सरकार बनला उ/g2च4र दोसर \nबख/g36इ खूब बूिझ   पड़ए लगलै। भुखमरी हुअए लगल। सरकारक \nसोझा जबद/g36इ/g304 त  सबाल उिठ  कऽ ठाढ़ भेल। जमाखोर सबहक \nिव रोधमे अिभ यान चलबैक ि◌ नण/g36इए भेल। मुदा तेहेन नाटक ठाढ़ भऽ \nगेल जे अिभ यान मजाक बिन  गेल। नाटक ई भेल जे दस बीसटा \nओहन सभ पकडाए लगल जेकर कारोबार ( अ/g382क कारोबार ) घोड़ा-\nघोड़ीपर चलैत रहए। मुदा सोलह/g382ी सएह नै भेल , िक छु एहनो \nजमाखोर पकड़ाएल जेकरा गोदाममे लाखो /g2ओ0 वी/g288 ट ल अनाज रहए। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42  \nपािल/g36इयाम/g3ओ0टक शपथ /g39इहण केला पछाित   भोगे/g288 /g406  जी जखन मधुबनी \nघुमलाह तँ सकरीमे पिह ल आम सभा केलिन । एक तँ नव सद/g304 य  \nरहने दोसर अपन पाट/g368क रहने करीब पनरह -बीस गाम (बेरमा) सँ \nसभामे भाग िल अ गेलिथ। गाड़ीक सुिव धा रहबे क रि/g288ह । तहूमे \nलाल झंडाबला सभ िद /g298 ली  तक /g262दश/g36इन किर  ते छल। ओना भोगे/g288 /g406  \nजीक भाषणक गुण रहलिन  जे ओ पिह ने बािज  दइ छलिख न जे \nिज नका जे /g262/g3इइ पुछैक हुअए ओ पूिछ   िद अ। जबाब देब हुनका \nभाषणक मूल िब /g288दु छलिन । भाषणो नमहर करैत छलाह। समए \nभेटलापर तीन-तीन, चिर -चिर  घंटा बिज ते रिह  जाइत छलाह। \n  \nओइ समए ि◌ नम/g36इलीसँ सम/g304 ती पुर एकटा गाड़ी चलैत रहए। बड़ी \nलाइनक कतौ पता नै। मुदा क/g294 युिन /g304ट  पाट/g368क लड़ाइक एकटा \nमु/g3इ9ा ईहो रहए। कखनो उ/g39इ तँ कखनो धीमी गित  सँ चिल ते रहए। \nओना पूबोसँ आ पि/g2ओ4 छ  मोसँ अबैबला गाड़ीक मेल सकिर येमे रहै मुदा \nसे नै भेलै। ककरघटीमे मेल भेने पछबिर या गाड़ी पछुआ गेल। \n/g304 टेशनसँ थोड़बे हिट  कऽ दिछ नबािर  भाग सभाक आयोजन भेल। \n \nजगदीश /g262साद म/g283डल - एकटा बायो/g39इाफी ... गजे/g288/g406 ठाकुर /g32चारा  \n(अनुवत/g36इते...)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \nऐ रचनापर अपन मंत/g30ूय ggajendra@videha.com   पर \nपठाउ।  \n \n \nगजे/g288/g406  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n  \nhttp://www.maithililekhaksangh.com/2010/07/blog-\npost_3709.html   \n  \n२. ग /g3धण   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44  \n२.१.१.\n मुखg382ाजी :बाल गजलः पुरान देहक नव चेहरा \n२.\n ओमखg262काश झा : मैिथली बाल गजलक अवधारणा \n३.\n जगदानखg288द झा 'मनु' -बाल गजलक अवधारणा \n४.\n आशीष अनिचखg288हार - की िथक बाल गजल ५.\nचंदन कुमार झा- मैिथली बाल-सािहखg284य आ ' बाल-गजल  \n  \n  \n२.२.१.\n योगे/g288/g406  पाठक ‘िवयोगी’- लघुकथा- देववाणी  \n२.\n नव/g3ओ0दु कुमार झा - िबजलीक /g2च2े/g2चच मे आ/g284म िनभ/g36इरताक \nलेल सरकार कऽ रहल /g262यास   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \n  \n२.३.१.\n अिमत िम/g2चओ - बाल गजल: कोमल करेजक आखर  \n२.\n िमिहर झा- बाल गजल   \n  \n२.४.\n /g2चओी राज - या/gध55ी क किवतामे गाम  \n  \n२.५.\n मु/g382ा जी-िवहिन कथा संसार   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46  \n  \n२.६.\n आशीष अनिचखg288हार खg32थारा  \n खg2थएी  जगदीश खg262साद \nमखg283डलजीसँ लेल साखg2थ2ाखg284कार   \n  \n२.७.१.\n  राजदेव म/g283 ड ल- ज गदीश /g262साद म/g283 ड लक किव ता \nसं/g39इह राित -िद नक समी/g2च2ा २.\n डॉ. धनाकर ठाकुर- \nसमी/g2च2ा – फूल िततली आ तुलबुल (लेखक - /g2चओी िसयाराम झा \n'सरस')  \n  \n२.८.१.\n जवाहर लाल का/g302यप - िवहिन कथा- जमाना  \nबदिल गेलै  २.\n जगदान/g288द झा 'मनु'- िवहिन कथा- मसोमात/  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \nरह/g30णय  ३.\n सुजीत कुमार झा- िमिथला पे ि/gधऐऐट/g3ू5क िवदेशमे \nम/g3एणग बढल -छ/gध5णामे िमिथला पे ि/gधऐऐट/g3ऐएड ४.\n खg2थएी  जगदीश खg262साद \nमखg283डल - लघुकथा-सूिद  भरना \n \n \n१.\nमु/g382ाजी :बाल गजलः पुरान देहक नव चेहरा २.\nओम/g262 काश झा: मैिथली बाल गजलक अवधारणा ३.\nजगदान/g288द झा 'मनु' -बाल गजलक अवधारणा ४.\n आशीष \nअनिच/g288हार - की िथक बाल गजल ५.\n चंदन कुमार झा- \nमैिथली बाल-सािह/g284य आ ' बाल-गजल \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48  \n  \n१. \nमु/g382ा जी \nबाल गजलः पुरान देहक नव चेहरा \n \n  \nघड़ीक पे/g283डुलम सन झुलैत िजनगीमे ि/g304थरता भागल  िफरैए। ने देह \nि/g304थर आ ने िच/g2च4। केखनो क ' तँ अपनो ठर-ठेकान हेराएल सन \nलगैए लोकक/g243। जँ िच/g288तनशील भ ' ताकब तँ ठकाएल सन अनुभव \nहएत। एहन ि/g304थितमे कोनो नव सोच वा नव अवधारणाक/g243 घीचा -\nतीरीमे फँिस जेबाक आशंका घेिर लैए। मुदा र/g2च2ा/g284मको भ ' वएह नव  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \nअवधारणा, नव /g262योग ,नव रचना सािह/g284यक/g243 िजया क ' रखबाक /g2च2मता \nदेखबैए। \nप/g324 िवधाक एकटा /g26चप गजल अपन आ समाजक  सौ/g288दय/g36इबोध \nकरबैए। हािसक, रिसक भ'  /g262ेममे ओझरा उब-डुब करैत अपन बाट \nपर ससरल जाइत देखाइए। गजलक बढ़ैत लोकि/g262यता आब अपन \nिव/g304तार तकैए। आब गजल सभ भावमे चतरल -पसरल जा रहल \nअिछ। ऐ बीच चिच/g36इत युवा गजलकार आशीष अनिच/g288हार जी \nगजलक /g2च2े/g2चचमे एकटा नव  अवधारणा रखलि/g288ह। सािह/g284य अकादेमी \nआ मैलोरंगक संयु/g2ओ0त त/g284वावधानमे भेल कथा गो/g4इओी  २४ माच/g36इ \n२०१२ क/g243 अनिच/g288हार जी बाल गजलक अवधारणाक/g243 /g304प/g4इ6 करैत \nकहलि/g288ह  \"जेना ग/g324 िवधा वा अ/g288य िवधामे बाल सािह/g284य िलखल \nजाइत अिछ तिहना गजलमे सेहो बाल मनोिव/g2च3ान पर आधािरत बाल \nगजल िलखल जाए\"।२४ माच/g36इ २०१२ के /g262/g304तुत कएल गेल बाल \nगजलक पिरक/g298पनाक िविधवत् घोषणा अनिच/g288हार आखर आ \nिवदेहक फेसबुक वस/g36इन पर २७ माच/g36इ २०१२ क/g243 होइते बहुत रास \nपिरप/g2ओ0व बाल गजल सभ सॲझा आएल।  घोषणा होइते ऐ िवधाक \nपिहल रचनाकार भेलाह आशुतोष िम/g2चओा जे की नेपालसँ छिथ मुदा \nयदा-कदा िलखैत छिथ। दोसर /g304थान पर भेलाह जगदानंद झा मनु \nआ तकरा बाद तँ अिमत िम/g2चओा , /g264बी  झा, नवल /g2चओी पंकज , चंदन \nझा, िमिहर झा, मु/g382ा  जी आ आन गजलकार सभहँक बाल गजलक \n/g262काशनक /g389म बिन गेल। आ ऐँ तरह/g243 ऐ अवधारणाक /g262थमे चरण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50  \nठोस भ'  सॲझा आएल  , जािहसँ एकर मजगूत भिव/g303यक आकलन \nकएल जा सकैए। संगे एकर पूण/g36इ संभावना सेहो जागल देखाइए।  \n \n  \nअनिच/g288हार आखर /g32चारा बाल गजलक मह/g284वक/g243 देखैत  \" गजल \nकमला-कोसी-बागमती-महानंदा स/g294मान \" अलगसँ देबाक घोषणा सेहो \nकएल गेल। आ ई माच/g36इ माससँ /g262भावी मानल गेल। आ /g2चओीमती \nि/g262ती  ठाकुर जीक/g243 मु/g2ओइयचयनकत/g368 बनाएल गेल। एखन धिर जून \nमास धिरक /g262ारंिभक चरणक चयन भेल  अिछ जे एना अिछ-------- \n--------- \n१)  माच/g36इ लेल /g2चओी मती /g26चबी झा जीक/g243 चूनल गेल।  \n२)  अ/g262ैल  लेल नवल/g2चओी पंकज जीक/g243 चूनल गेल।  \n३)  मइ लेल अिमत िम/g2चओा जीक/g243 चूनल गेल।  \n४)  जून लेल चंदन झा जीक/g243 चूनल गेल।  \nसं/g262ित िवदेह /g32चारा /g262/g304तुत बाल गजल िवशेष/g364क एकर  आधारक/g243 \nमजगूत करबाक िदशामे एकटा सश/g2ओ0त /g262यास अिछ जािहसँ एकर \nिवकासक संभावना अ/g2च2ु/g283ण रहए।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \n  \n२. \nओम/g262काश झा  \nमैिथली बाल गजलक अवधारणा \nजेना िक नाम सँ /g304प/g4इ6 अिछ , बाल गजल माने भेल नेना-भुटकाक \nलेल गजल। बाल गजलक अवधारणा मैिथली मे एकदम नब अिछ \nआ पिहल बेर २४ माच/g36इ २०१२ क/g243 /g2चओी आशीष अनिच/g288हार ऐ \nअवधारणा क/g243 सामने आनलिथ। बहुत अ/g298प समय  मे बाल गजल \nबहुत /g262िसि/g320 पओलक आ बाल गजल कहिनहार गजलकार सभक \nएकटा िवशाल प/g363ित  ठाढ भऽ गेल। ऐ मे सव/g36इ/g2चओी गजे/g288/g406 ठाकुर आ \nआशीष अनिच/g288हार जक/g363 /g304थािपत  गजलकार तँ छिथ, एकर अलावे \nनब गजलकार सब सेहो बाल गजल कहबा मे िवशेष अिभ/g26चिच  \nदेखौलि/g288ह। बाल गजल कहिनहार नब गजलकार सभ मे सव/g36इ/g2चओी \nिमिहर झा, मु/g382ा जी , इरा मि/g298लक , अिमत िम/g2चओा , च/g288दन झा , पंकज \nचौधरी 'नवल/g2चओी ', राजीव रंजन झा, जगदानंद झा 'मनु', /g26चबी झा ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52  \n/g262श/g364त मैिथल आिद अनेको गजलकार छिथ। \"अनिच/g288हार आखर \", \nजे मैिथली गजलक एकमा/g2चच /g292लाग अिछ , देखला पर पता लागैत \nअिछ जे बाल गजलक अवधारणा अयलाक बाद सँ एखन धिर(ई \nआलेख िलखबा तक) ७३( ितह/g2च4िर ) टा बाल गजल ऐ /g292लाग पर  \nपो/g304ट भऽ चुकल अिछ , जे अपने आप मे एकटा कीित/g36इमान अिछ। \nखास कऽ एतेक कम समय मे एतेक पो/g304ट आएब बा ल गजलक \nलोकि/g262यताक िख/g304सा किह रहल अिछ। बाल गजलक िवधा एकटा  \n/g304वत/g288/g2चच िवधा बनबाक बाट मे अ/g39इसर अिछ , जे एतेक कम समय \nमे एतेक सं/g2ओइया मे बाल  गजल कहिनहार गजलकार आ बाल \nगजलक सं/g2ओइया सँ /g304प/g4इ6 अिछ। संगिह िकछु लोक क/g243 िमरचाई \nसेहो लागब शु/g26च अिछ आ ओ लोकिन बाल गजलक स/g294पूण/g36इ \nअवधारणा क/g243 नकारबाक  कुि/g284सत असफल /g262यास मे ज/g2चच कु/g2चच अंट \nशंट पो/g304ट देबऽ लागलाह। ई गप आर /g304प/g4इ6  करैत अिछ जे बाल \nगजलक िवधा मजबूती सँ /g304थािपत भऽ रहल अिछ। िकयाक तँ \nसफल /g30इयि/g2ओ0त  आ िवधा सभक आकष/g36इणक के/g288/g406 बनैत अिछ आ \nबाल गजल सेहो सभक आकष/g36इणक के/g288/g406 बिन  चुकल अिछ, चाहे \nओ गजलकार होईिथ, पाठक होईिथ, आलोचक होईिथ वा जरिनहार \nलोक सभ होईिथ। जखन मैिथिल गजलक चच/g36इ भऽ रहल अिछ , \nतखन /g2चओी आशीष अनिच/g288हारक चच/g36च  /g304वभािवक अिछ। मैिथली \nगजलक िवकास मे हुनकर योगदान हुनकर धुर िवरोधी लोकिन \nसेहो मानैत छिथ/g288ह। मैिथली बाल गजलक अवधारणा लेल /g2चओी \nआशीष अनिच/g288हार मैिथली सािह/g284य  मे अपन अनुपम /g304थान बना  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nचुकल छिथ। बाल गजलक अवधारणा सेहो हुनके छैि/g288ह , जे बहुत \nसफल भेल अिछ। \nआब िकछु गप करी मैिथली बाल गजलक रचना सभक संबंध मे। \nहमरा िवचार सँ बाल गजल नेना भुटकाक लेल /g26चिचगर तँ हेबाके \nचाही, संगिह ऐ मे कोनो /g304प/g4इ6 सामािजक सनेस होइ तँ ई सोन मे \nसोहाग जक/g363 हएत। ओना तँ सभ बाल गजल  कहिनहार गजलकार \nसभ ऐ मे स/g2च2म छिथ आ नीक सँ नीक बाल गजल िलख रहल \nछिथ, मुदा ऐ स/g288दभ/g36इ मे हम /g2चओी गजे/g288/g406 ठाकुरजीक बाल गजलक \nउ/g298लेख करब उिचत बूिझ रहल छी।  हुनकर एकटा बाल गजलक \nमतला अिछः- \nकिनय/g363 पुतरा छोड़ू आनू बाब/g368  \nजँ रंग गुलाबी छै तँ जानू बाब/g368  \nऐ गजल क/g243 पूरा पिढ कऽ कने देिखयौ। ई गजल किनया  पुतराक \nउ/g298लेख करैत नेना -भुटकाक मनोरंजन तँ किरते अिछ, संगिह \nअजुका बाजारवादक बिलवेदी पर कुब/g36चन भेल मनु/g2ओ0खक मािम/g36इक \nिववेचना सेहो करैत अिछ। एहन आरो कतेको बाल गजल सभ \n\"अनिच/g288हार आखर \" पर भ/g3ओ0टैत अिछ , जकरा ऐ /g292लाग पर पढल जा \nसकैत अिछ। ई गजलकार सभक सामािजक संवेदना क/g243 /g262कट \nकरैत अिछ आ हम ऐ लेल सभ गजलकार क/g243 साधुवाद दैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54  \nिछयैि/g288ह। हम एहने बाल गजलक आस गजलकार सभ सँ लगओने \nछी। िकयाक तँ गजलकारक सामािजक दािय/g284व सेहो छै, जे पूरा \nहेबाक चाही। आधुिनक मैिथली गजलकार सब मे ई /g2च2मता अिछ \nआ ओ िदन दूर नै अिछ जखन एक सँ एक सु/g382र आ \nबालोपयोगीक संगे सामािजक सम/g304या पर बाल गजलक भरमार \nहएत। /g30इयाकरणक िहसाब/g243 मैिथली बाल गजल नीक  बाट धएने \nअिछ। अनिच/g288हार आखरक टीमक पिर/g2चओमक कारण/g243 मैिथली मे \nबहरयु/g2ओ0त ग जलक काल शु/g26च भऽ चुकल अिछ आ सरल वािण/g36इक \nबहर(जकर अवधारणा /g2चओी गजे/g288/g406 ठाकुरजी  देलिख/g288ह ) केर अलावे \nआब अरबी बहर मे गजल कहिनहार गजलकारक कमी नै छै। \nबाल गजल अपन शु/g26चआते सँ बहरयु/g2ओ0त अिछ , जे बाल गजलक \nलेल शुभ संकेत अिछ। शु/g26चआितए समय मे जे आ जतबा बाल \nगजल िलखल गेल अिछ, ओ सभ बहर मे अिछ, चाहे सरल \nवािण/g36इक बहर होइ वा  अरबी बहर। बहरक अलावे रदीफ आ \nकािफयाक िनयमक पालन सेहो पूरा पूरा भऽ रहल अिछ। /g30इयाकरण \nपालनक ई /g262ितब/g320ता िनि/g2च6त /g26चपे बाल गजलक सफलताक गाथा \nिलखबा मे सहायक हएत। \nमैिथली गजलक बढैत डेग संग आब मैिथली बाल गजलक डेग \nसेहो उिठ गेल अिछ। मैिथली बाल गजल जािह /g406ुत गित सँ अपन \nडेग उठओलक अिछ, ऐ सँ तँ यैह लागैत अिछ जे अिगला साल \nआबैत आबैत मैिथली बाल गजलक पोथी /g262कािशत भऽ  सकैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \nअिछ। संगिह इसकूलक पा/g38चय/g389म मे बाल गजल सि/g294मिलत हेबाक \nसंभावना सेहो साकार /g26चप लऽ सकत। पा/g38चय/g389म मे सि/g294म िलत \nहेबाक बाद मैिथली बाल गजल सभ पढिनहार- पढौिनहारक सं/g2च3ान मे \nनीक जक/g363 आओत आ सामािजक िवकासक संरचना मे अपन  \nमह/g284वपूण/g36इ योगदान , जे अपेि/g2च2त अिछ , सेहो दऽ सकत। \n  \n३. \nजगदान/g288द झा 'मनु'  \n/g39इाम पो/g304ट - हिरपुर डी/g30चटॲल , मधुबनी   \n  \nबाल गजलक अवधारणा \n  \nबाल गजलक अवधारणा कोनो बेसी पुरान निह अिछ | आँिखक \nदेखले- देखले चािर मिहना  भेल होएत | मुदा जेना कहल जाई \nछैक, कोनो काय/g36इक अथबा अबधारनाक सु/g264वात कतौ  निह कतौ सँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56  \nहोएते छैक | आ हम सब एखुनका समकालीन गजलकार (िवशेष \nकए िवदेह आ अनिच/g288हार  आखर सँ जुरल ) शोभा/g2ओ2यशाली छी  जे \nएिह महान घटना/g389म क/g243 परो/g2च2 अपन आँिख सँ देख रहल  छी आ \nइितहास म/g3ओ0 धारनाक गवाह बिन कए आएब | \nओना कोनो काय/g36इ क/g243 हरदम दूगोट प/g2च2 होएत छैक एकटा प/g2च2 म/g3ओ0 \n तँ  दोसर िबप/g2च2 म/g3ओ0 | बहुत रास िबप/g2च2क लोक क/g243 एखन तक \nमैिथली म/g3ओ0 गजल , सेहो निह पिच रहल छैन आ अगुलका पीढी \nहुनका सब क/g243 सामने मैिथली म/g3ओ0 बाल गजल लए कँ उपि/g304थत भए \nगेल | ई हुनका सब क/g243 लेल अिव/g2च8सनीय आ अपच भेनाई तँ \n/g304वभािबक छिन | िकएक   तँ  बाल गजलक अ/g292धारनाक उ/g284पित \nएखन तक उदू/g36इ आ िहंदीयो म/g3ओ0 चु/g290पे अिछ , ओिह ठाम मैिथली म/g3ओ0 \nगजल निह पचबै बला सब क/g243 स/g244झ/g364 म/g3ओ0 करीब चािर मिहना म/g3ओ0 \nलगभग सय सँ बेसी सु/g382र - सु/g382र  नेनपन सँ भरल बाल गजल \nहुनका सब लेल आ/g2च6ज/g36इ मुदा हमरा सबहक लेल /g262/g3इइताक िवषय \nअिछ | िकछु लोक स/g363प क/g243 गेलाक बाद लाठी िपतै म/g3ओ0 लागल रहैत \nछिथ   तँ  िकछु लोक एकटा साथ/g36इक /g2चओीजन म/g3ओ0, मुदा इितहास \nबनाबै बला म/g3ओ0 नाम सिदखन /g2चओीजनकत/g36च क/g243 अबैत छैक  | हम सब \nक/g243 सब एखनका समय क/g243 /g2चओीजनकत/g36च छी  | \nबाल गजलक अबधारना कोना स/g294भब भेलै आ कोन - कोन मिहना म/g3ओ0 \nएकर पूण/g36इ जानकारी च/g288दन झा जीक आलेख म/g3ओ0 नीक सँ अिछ मुदा \nहम एतेक ज/g264र कहब ज/g3ओ0 एिह अबधारनाक  ज/g288म आशीष अनिच/g288हार \nजीक मोन  सँ भेल/g3ओ3ह आ बहुत ज/g298दीए ई अपन /g304वतं/g2चच छाप जन - /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \nजन क/g243 मोन पर छोरत | \nबाल मोनक क/g298पना क/g243 कोनो सीमा निह छैक , बस ओ क/g298पना ओ \nचिर/g2चच जे जीवनक भागमभाग म/g3ओ0 कतौ हमरा सब सँ हरा गेल , कनी \nकाल क/g243 लेल सब िकछ िबसिर कए ब/g2ओ4चा  बिन कलम चलेने बाल \nगजल | एिह स/g288दभ/g36इ म/g3ओ0 गजे/g288/g406 ठाकुर जीक ई उि/g2ओ0त सय टका \nठीक छैन -\" जे जतेक ब/g2ओ4चा बिन जेता ओ ओतेक नीक बाल \nगजल कहता \" | \nिबनु पािनक  नाउ चलाएब हम   \nिबनु च/g3इ2ाक गाडी बनाएब हम   \nनिह िबना पािनक नाऊक कोनो /g262योजन आ निह िबनु च/g3इ2ाक \nगाड़ीक कोनो /g262योजन मुदा उपरका शेर म/g3ओ0 बाल मोनक पिरक/g298पना  \nअिछ आ ओ बाल मोन िकछो कए सकैत अिछ | िबनु पािनक नाऊ \nचला सकैत अिछ, िबनु चा/g3इ2क गाड़ी बना सकैत अिछ , बाबा क/g243 \nघोरा बना सकैत अिछ | ओहे बाल मोन जखन गंभीर होएत अिछ \n तँ परदेश म/g3ओ0 बसल काका बाबु क/g243 बजाबैक  हेतु ची/g284कार करैत \nअिछ - \n'मनु' दै सपत घर घुिर आउ काका बाबु   \nने/g382ा क/g243 कखन तक क/g244ढ ठोराएब  \n  \n४  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58  \nआशीष अनिच/g288हार  \nकी िथक बाल गजलः  \n \n  \nिकछु लोक  \"बाल गजल\"क नामसँ तेनािहते चॱिक उठल छिथ जेना \nकेओ हुनका अनचोकेमे हुड़पेिट देने हो। जँ एहन बात मा/g2चच \nमैिथिलए टामे रिहतै तँ कोनो बात नै, मुदा ई चॱ कब िह/g288दी आ \nउदू/g36इमे सेहो भए रहल छै। कारण ई अवधारणा मा/g2चच मैिथिलए टामे \nछै आर कोनो भारतीय भाषामे नै। जँ हम कोनो िह/g288दी - उदू/g36इ भाषी \nगजलकार िम/g2चचसँ \"बाल गजल\"क चच/g36इ करैत छी तँ चो/g326े कहैत \nछिथ जे उदू/g36इक बहुत गजलकार सभ बहुत शेरमे बाल  मनोिव/g2च3ानक \nवण/g36इन केने छिथ खास कए ओ सुदश/g36इन फािकर /g32चारा कहल आ \nजगजीत िसंह /g32चारा  गाओल गजल----- \" ये कागज की क/g302ती वो \nबािरस का पानी\" बला संदभ/g36इ दै छिथ आ ई बात ओना स/g284य छै \nमुदा  \" बाल गजल\" क/g243 फुटका कए ओकरा लेल अलग /g304थान मा/g2चच \nमैिथिलए टामे देल गेलैए। आ ई मैिथलीक सौभा/g2ओ2य िथक जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \nओ  \"बाल गजल\"क अगुआ बिन गेल अिछ भारतीय भाषा म/g28ओय।  आ \nिवदेह एकर िवशेष/g364क िनकालल तािह लेल हम एकरा ध/g288यवाद नै \nदए सकैत छीऐ कारण िवदेह हमहूँ छी आ लोक अपना आपक/g243 \nध/g288यवाद कोना देत।  \n \n  \nजह/g363 धिर बाल गजलक िवषय चयन केर बात िथक तँ नामेसँ बुझा \nजाइत अिछ ऐ गजलमे बाल मनोिव/g2च3ान केर वण/g36इन रहैत छै। \nतथािप एकटा पिरभाषा हमरा िदससँ ----\"  एकटा एहन गजल जािह \nमहँक हरेक शेर बाल मनोिव/g2च3ानसँ बनल हो आ गजलक हरेक \nिनयमक/g243 पूव/g36इवत् पालन करैत हो ओ बाल गजल कहेबाक अिधकारी \nअिछ\"। जँ एकरा दोसर श/g292दमे कही तँ ई  किह सकैत छी जे \nबाल गजल लेल िनयम सभ वएह रहतै जे गजल लेल होइत छै \nबस खाली िवषय बदिल जेतै। \n \n  \nआब आबी बाल गजलक अि/g304त/g284व पर। िकछु लोक कहता जे \nगजल दाश/g36चिनकतासँ भरल रहै छै तँए बाल गजल भैए ने सकैए। \nमुदा ओहन-ओहन लोक िवदेहक ई अंक जे बाल गजल िवशेष/g364क  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60  \nअिछ तकर हरेक बा ल गजल पढ़िथ हुनका उ/g2च4र भेिट जेति/g288ह। \nओना दोसर बात ई जे किवता-कथा आिद सभ सेहो पिहने गंभीर \nहोइत छल मुदा जखन ओिहमे बाल सािह/g284य भए सकैए तँ बाल \nगजल िकएक नै  ? ओनाहुतो मैिथलीमे गजल िवधाक/g243 बहुत िदन धिर \nसायास  ( खास कए गजलकारे सभ /g32चारा  ) अवडेिर देल गेल छलै \nतँए बहुत लोकक/g243 बाल गजलसँ क/g4इ6 भेनाइ /g304वाभािवक छै।  \n \n  \nकी बाल गजल लेल िनयम बदिल जेतैः  \n \n  \nजेना की उपरमे कहल गेल अिछ जे बाल गजल लेल सभ िनयम \nगजले बला रहतै बस खाली एकटा िनयमसँ समझौता करए पड़त। \nमाने जे बहर-कािफया-रदीफ आ आर-आर िनयम सभ तँ गजले \nजक/g363 रहतै मुदा गजलमे जेना हरेक शेर अलग - अलग भावक/g243 रहैत  \nअिछ तेना बाल गजलमे किठन बुझाइए। तँए हमरा िहसाब/g243 ऐठाम ई \nिनयम टूटत मुदा तैओ कोनो िद/g3इ2त नै कारण मु/g304लसल गजल तँ \nहोइते छै। अथ/g36चत बाल गजल एक तरह/g243 \" मु/g304लसल  गजल  \" भेल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \n \n  \nबाल गजलक पूव/g3एू भूिमकाः  \n \n  \nतारीखक िहसाब/g3ओ0 बाल गजलक उ/g284पित   २४.०३.२०१२ क/g243 मानल \nजाएत मुदा ओकर /g304व/g26चप मैिथलीमे पिहनेह/g3ओ0 फिड़/g2ओ4छ भए चुकल \nछल।  ०९ िदस/g294बर २०११ क/g243 अनिच/g288हार आखर पर /g262कािशत \n/g2चओीमती श/g364ित ल/g3च0मी चौधरी जीक ई गजल  देखल जाए  ( बादमे ई \nगजल िमिथला दश/g36इनक अंक  मइ-जून २०१२ मे सेहो /g262कािशत \nभेलै) आ सोचल जाए जे िबना कोनो घोषणाक/g243 एतेक नीक बाल \nगजल कोना िलखल गेलै------------ \n \n  \n \nिशशु िसय ा उपमा उपमान िछयै हमर आयु/g303मित बेट ी  \nमै/gध55ेयी गाग/g3एऐक कोमल /gधएधाण िछयै हमर आयु/g303मित बेटी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62  \n \n  \nिटमकैत कमलनयन, धव-धव माखन सन कपोल  \nपुण/g3एूमासीक च मकैत चान िछयै हमर आयु/g303मित बेटी  \n \n  \nिबहुसैत ठोर मे अमृतधारा िबलखैत ठोर सोमरस  \nिशशु /g30णव/gधएणपक /gध5फीभगवान ि छयै हमर  आयु/g303मित बेटी  \n \n  \nनौिनहाल िकहक ारी सरस िम/gध5फीघ ोरल  मनोहर पोथी \nदा-दा-ना-ना-म/g3ए3 सारेगामा गान िछयै हमर आयु/g303मित बेटी  \n \n  \nसकल पिलवारक अलखतार ा ज/gधऐऐमप/gध55ीक  सर/g30णवती   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \nअपन मैया-िपत ा/gध5फ ीक जान िछयै हमर  आयु/g303मित बेटी  \n \n  \n/gध53ानपीठक बेटी िछयै सुभ िव/g303णु िमिथलाक दी/gध90 त न/gध5ध/gध55  \nमातृ िपतृ कुलक अरमान िछयै हमर आयु/g303मित बेटी  \n \n  \n\"श/g3एणितल/g350मी \" िवदेहक घर-घर देखय इयह िशशु ल/g350मी  \nबेटीजाितक भ िव/g303णु गुमान िछयै हमर  आयु/g303मित बेट ी  \n \n  \n..................वण/g3एू २२................ \n \n  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64  \nतेनािहते एकटा हमर िबना छंद बहरक गजल अनिच/g288हार  आखर आ \nिवदेहक फेसबुक वस/g36इन पर  6/6/2011 क/g243 आएल छल से देखू------- \n------- \n \n  \nहोइत छैक बरखा आ रे बौआ \nकागतक नाह बना रे बौआ \n \nदेिखह/g3फ0 घुसौ ने चोरबा घर मे \nहाथमे ठ/g3फ0गा उठा रे बौआ \n \nतोरे पर सभटा मान-गुमान \nमाएक मान बढ़ा रे बौआ \n \nछैक गड़ल क/g3ए3ट घृणाक करेजमे \n/gधएधेमसँ ओकरा हटा रे बौआ  \n \nनिह झुकौ माथ तोहर दुशमन लग \nदेशक लेल माथ कटा रे बौआ  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \nतेनािहते ४ अ/g2ओ0टूबर २०१० क/g243 अनिच/g288हार आखर पर /g262कािशत  \nगजे/g288/g406 ठाकुर जीक ऐ गजलक/g243 देखल जाए -----  जे श/g292दावलीक \nआधार पर बाल गजल अिछ मुदा अथ/g36इ िव/g304तारक कारण/g3ओ0 बाल आ \nबूढ़ दूनू लेल अिछ----- \n \n  \nबानर पट लैले अिछ तैयार \nिबरनल सभ क/g26च ने उ/g320ार  \n \n  \nगाएक अर/g36इ-बॲ सुिन अनठेने \nदुहै समऐँ जनताक कपार \n \n  \nपुल बनेबाक समचा छैक नै \nअथ/g36इशा/g304/g2चच - पोथीक छलै भ/g283डार   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66  \n \n  \nकोरो बाती उबही देबाक लेल \nआउ बजाउ बुढ़ानुस  -  भजार \n \n  \nडरक घाट नहाएल छी हम \nसे सहब दहोिदश अ/g284याचार  \n \n  \nऐरावत अिछ देखा  -  देखा कए \nसभटा देखैत अिछ ओ /g30इयापार  \n \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \n \n  \nऐ तीनटा गजलक आधार पर ई कहब बेसी उिचत जे बाल \nगजलक भूिमका बहुत पिहने बिन गेल छल मुदा \nिव/g304फोट  24/3/2012 क/g243 भेलै। आ ऐ िव/g304फोटमे जतेक हमर \nभूिमका अिछ ततबए िहनका सभक/g243 सेहो छि/g288ह।  \n \n  \n \n  \n \n  \n1 \n \n  \nबाल गजल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68  \n \n  \n \n  \nई छॱड़ी िथक िबढ़नी सन \nसॱसे नाचै िघरनी सन \n \n  \nबदमाशीक/g243 तगमा छै \nमूँहक लागै िहरणी सन \n \n  \nबैसल भूतक नानी बिन \nलागै छै मुँहिचरनी सन \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \nब/g2ओ4चा लग ब/g2ओ4चा लागै \nबुिढ़या लग बतितरनी सन \n \n  \nई दुिनय/g363 झ/g363पै तैओ  \nबेटी चमकै िकरणी सन \n \n  \nहरेक प/g363ितमे दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ \n \n  \n2 \nबाल गजल \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70  \n \n  \nभोरे उिठ मैदान गेलै बौआ \nओ/g294हरिहसँ दतमिन तँ लेतै बौआ  \n \n  \nपोखिरमे नीकसँ नहेतै धोतै \nिच/g3इ2न चुनमुन बिन क ' एतै बौआ \n \n  \nसिरएतै पोथी पिहरतै अंगा \nइ/g304कूलो खु/g292बे तँ जेतै बौआ  \n \n  \nनै रखतै दो/g304ती खरापक संगे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \nपिढ़ बड़का डा/g2ओ0टर तँ बनतै बौआ  \n \n  \nसभहँक करतै मदित सोना बेटा \nसिदखन नीके बाट चलतै बौआ \n \n  \n \n  \n \n  \nहरेक प/g363ितमे दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- /g360/g304व - दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ- दीघ/g36इ \n  \n५. \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72  \n \n चंदन कुमार झा \nसररा, मदने/gध5ऐर  /g30णथान  \nमधुबनी, िबहार  \n  \nमैिथली बाल-सािह/gधऐणय आ ' बाल-गजल  \nमैिथली सािह/g284यक इितहास करीब ८०० बरख पुरान छैक आ' से \nएकर समृि/g320 िव/g2च8 - सािह/g284य जगत मे अपन फराक आ ' बेछप /g304थान \nबनौने अिछ तािह मे कोनो दू मत निह.मुदा, जखन मैिथली \nसािह/g284यक एिह समृि/g320 क/g243 /g28ओयान मे रखैत मैिथली बाल - सािह/g284य पर \nदृि/g4इ6पात करैत छी वा ' आन-आन भाषाक बाल- सािह/g284य सँ एकर \nतुलना करैत छी तऽ फेर ई नग/g283य/g262ाय बुझना जाइत अिछ .मैिथली \nभाषा मे बाल-सािह/g284य बहुत कम िलखल गेलैए एखनधिर . लेिकन, \nएकटा बात ज/g26चर छैक जे िमिथला /g2च2े/g2चच मे घरक बुढ़ - पुरान /g32चारा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \nिधया-पुता सभक/g243 िविभ/g382 तरहक /g262ेरणादायी िख/g304सा िपहानी \nसुनयबाक /g262चलन बहुत पुरान छैक मुदा , एकरा बाल- सािह/g284य केऽ \nअंतरगत मा/g288यता निह देल जायत िकएक तऽ ई िलिखत /g26चप मे \nनिह उपल/g292ध अिछ . िबिभ/g382 जगह पर एकर िविभ/g382 /g304व/g26चप मे \nकथानक बदलैत रहैत छैक.िलिखत /g26चप मे निह हेबाक कारण/g243 ई \nिख/g304सा -िपहानी सुनब आ' सुनेबाक परंपरा सेहो िवलु/g290त भेल जाऽ \nरहल छैक. \nमैिथली बाल सािह/g284यक /g262ादुभ/g36चवकाल /g262ायः बीसम शता/g292दीक उ/g2च4राध/g36इ \nक/g243 मानल जायत .ओना हमरा लग एखनधिर एकर कोनो /g262ामािणक \nतारीख तऽ उपल/g292ध निह  अिछ मुदा, बाल-सािह/g284य िलखिनहार पुरान \nसािह/g284यकार सभक रचनाकाल क/g243 धेयान मे रखैत हम ई बात अपन \nअनुमानक आधार पर किह रहल छी.एिह समय मे पं.चं/g288/g406नाथ िम/g2चओ \n\"अमर\", पं. गोिव/g288द झा , मुरलीधर झा,कालीका/g288त झा \"बुच\", \nरामलोचन ठाकुर सदृश मुध/g36इ/g288य िव/g32चान , /g304थािपत सािह/g284य कार आ' \nमैिथलीसेवी सभ अपन कलमक मोिस िपया मैिथली बाल- सािह/g284य क/g243 \nपोसलिन.फेर जीवक/g364त , िसयाराम झा \"सरस\", सन लोकि/g262य \nसािह/g284यकार एकरा अपन आंगुर धरा डेगा -डेगी चलौलिन.एकैसम \nसदीक शु/g264आत मे तारान/g288द िवयोगी ,ले.क. मयानाथ झा, जगदीश \n/g262साद म/g283डल ,गजे/g288/g406 ठाकुर आ ' ि/g262 ती ठाकुर, ई/g284यािद सँ मैिथली \nबाल- सािह/g284य क/g243 बेश दुलार -मलार भेिट रहल छैक.वत/g36इमान मे ऋिष \nविश/g4इओ आ ' डा. शिशधर कुमरक बाल- सािह/g284यक लेल कयल जा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74  \nरहल अवदान सेहो उ/g298लेखनीय अिछ .तखन आब ई आशा िनि/g2च6त \n/g264प/g243 कयल जाऽ सकैत अिछ जे मैिथली बाल - सािह/g284य सेहो /g389मशः \nजवानी आ' /g262ौढ़ाव/g304था क/g243 /g262ा/g290त करत आ ' िचरंजीिव बनत.एकर \nएहने उ/g2ओ6जवल भिव/g303य क/g243 देखैत सािह/g284य अकादमी िद/g298ली सेहो \nमैिथली बाल-सािह/g284य क/g243 मा/g288यता दैत एकरा लेल पुर/g304कारक \n/g262ावधान कयलक अिछ .अ/g304तु. \nमैिथली सािह/g284य जगत मे गजल सेहो कमोवेश नवके िवधा कहल \nजायत.ओना एकर उ/g322व मैिथली मे करीब सय बरख पूव/g36इ भेल रहैक \nआ' फेर किहयो गजल तऽ किहयो गीतल के /g264प मे ई अड़ल \nरहल मुदा, एिह गीतल-गजल सभ मे गजलक /g30इयाकरण क/g243 कमोवेश \nएकात कऽ देल गेलैक.पिरणाम/g304व/g26चप , मैिथली गजल आ' गजलकार \nमैिथली का/g30इयधारा सँ सभिदन कितआएले रहल आ गजल सेहो \nसभिदन अपन अि/g304त/g284वक लड़ाई लड़ैत रहल अिछ. एकैसम सदीक \nएखनधिरक बारह बरख मैिथली गजलक इितहास मे अ/g288यतम /g304थान \nरखैत अिछ. एिह समयाविध मे /g2चओी गजे/g288/g406 ठाकुर आ ' आशीष \nअनिच/g288हारक अवदान अिव/g304मरणीय अिछ . गजे/g288/g406 जी गजल \n/g30इयाकरणक/g243 पु/g4इ6 करैत निह खाली गजल िलखलाह अिपतु सरल \nविण/g36इक आ ' सरल माि/g2चचक बहरक /g26चप मे मैिथली गजल संसार क/g243 \nदूटा अनमोल बहर वा गजल- छंदक ढ/g363चा देलिख/g288ह जे हमरा सन -\nसन कतेको नवतुिरया आ' नविसखुआ केs लेल गजल िलखबा हेतु \nसहायक िस/g320 भेल अिछ .एिह सँ मैिथली गजल क/g243 अभूतपूव/g36इ समृि/g320  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \nभेिट रहल छैक. वत/g36इमान मे मैिथली गजलक लेल आशीष \nअनिच/g288हारक समप/g36इण वण/g36इनातीत अिछ . आशीष जी उदू/g36इ आ ' अरबीक \nसमृ/g320 गजल /g30इयाकरण क/g243 मैिथली भाषाक आव/g302यकतानुसार जािह \nतरह/g243 सरलीकरण केलिथ आ ' फेर अनिच/g288हार आखरक मा/g28ओयम सँ \nआम जनमानस मे बहर आधािरत गजल कहबाक (िलखबाक) लेल \n/g264िच जगा रहल छिथ से जा 'धिर मैिथली गजल इितहास रहत ता' \nधिर िहनकर एिह अवदानक चच/g36च अव/g304से कयल जायत . \nमैिथली मे बाल-गजल एकदम टटका पिरक/g298पना अिछ .आन भाषाक \nबाल- सािह/g284य सभ मे सेहो बाल - गजल िक/g288साइते हेतैक .उदू/g36इ मे गजल \nमाने /g262ेमालापे बुझल जाइत छलैक पिहने मुदा , फेर गजलकार सभ \nएकरा िव/g304तार दैत एिह मे सामािजक सरोकार केs सेहो समावेिशत \nकयलिन लेिकन बाल- गजल ओ/g2च4हु जनमल हेतैक तािह मे हमरा \nशंके बुझना जाइत अिछ. मैिथली मे बाल-गजलक पिरक/g298पना \nसव/g36इ/g262थम २४ माच/g36इ २०१२ केs आशीष अनिच/g288हार /g32चारा कयल गेल \nआ' फेर २७ माच/g36इ केs आशीष जी सूचना देलिन जे २५ वा २६ \nमाच/g36इ केs मैिथलीक पुरान आ' /g304थािपत गजलकार मु/g382ा जी /g32चारा \nएकटा बाल-गजल िलखल गेल अिछ. एिह तरह/g243 मु/g382ाजीक ई बाल -\nगजल मैिथली बाल- गजलक इितहास मे /g262थम होयबाक गौरव पौने \nअिछ.आशा करैत छी जे िवदेहक एिह बाल-गजल िवशेष/g364क मे ई \nबाल- गजल /g262कािशत होयत . बाल-सािह/g284य सृजनकाल मे बाल \nमनोिव/g2च3ान क/g243 धेयान मे राखब परमाव/g302यक .एकटा उ/g284कृ/g4इ6 सािह/g284य  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76  \nलेल ज/g264री छैक जे ओ ' सरल, बोधग/g294य आ ' /g262ेरणा/g304पद हो .जखन \nबाल- गजलक पिरक/g298पना मैिथली गजलकार सभक सोझ/g363 एलिन तऽ \n/g304वाभािवक /g264प/g243 हुनका सभक मोन मे ई /g262/g3इइ उठलिन जे एकर \n/g264परेखा केहन हेतइ ..... एकर /g30इयाकरण आ ' भावप/g2च2 केहन हेबाक  \nचाही... ई/g284यािद .हुनकर सभक एिह िज/g2च3ासा केs श/g364त करैत \nगजे/g288/g406जी कहलिख/g288ह जे कायदा - कानून तऽ सामा/g288ये गजल जेक/g363 \nरहतैक मुदा भावप/g2च2 एहन हेबाक चाही जे छोट -छोट िधया-पुता के \n/g264चई .ओकर सभक मन- मि/g304त/g303क क/g243 पचई आ ' तइँ जे गजलकार \nजतेक ब/g2ओ4चा बिन बाल -गजल कहताह(िलखताह) ओ' ओतेक सफल \nहेताह. \nउ/g284साह आ /g262ितभा सँ भरल अिमत िम/g2चओ ,पंकज चौधरी \n\"नवल/g2चओी \",जगदान/g288द झा \"मनु\",/g264बी झा , िमिहर झा,ई/g284यािद सन \nनवगजलकार सभ गजे/g288/g406जीक उपरो/g2ओ0त कहल बात के पुण/g36इतः \nआ/g284मसात कयलिन .फल/g304व/g264प , २४ सँ ३१ माच/g36इ २०१२ अबैत-\nअबैत, ए/g3इ2े स/g290ताह के भीतर गोट दसेक  सँ बेशी बाल-गजल हमरा \nसभक सोझ/g363 आयल .एिह /g389म मे हमहू एक -दूटा बाल-गजल \nिलखबाक /g262यास कयलहुँ.मुदा,एिहठाम उ/g298लेखनीय बात ई जे मैिथली \nबाल- गजल /g262ायः सोइरीये सँ अपन /g26चप आ भाव सँ आम जनमानस \nके आकिष/g36इत - /g262भािवत करय लागल .बहर आ'/g30इयाकरणक मापद/g283ड पर \nसॲटल आ' िब/g294ब आ ' भावसँ ओत- /g262ोत मैिथली बाल -गजल अपन \nज/g288मिह कालसँ संकेत देमय लागल जे मैिथली बाल - सािह/g284य मे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \nओकर भिव/g303य बेश उ/g2ओ6जवल छैक आ 'से लगभग चािरए मासक \nअ/g298पाविध मे एकसय सँ बेशी बाल - गजल एिह बातक /g262/g284य/g2च2 /g262माण \nअिछ. \nअिमत िम/gध5फ  एखन जीवनक छा/g2चचाव/g304था मे छिथ आ 'से एखन िहनकर \nएकटा पएर नेनपन तऽ दोसर जुआनीक सोपान पर छि/g288ह आ ' तकरे \n/g262ितफल छैक जे िहनका बाल मनोभावक सागर मे डूबकी लगबैत \nदेरी निह लगैत छि/g288ह .यैह कारण छैक जे ई बाल- गजलकारक प/g363ित \nमे सभसँ आगू ठाढ़ भेटैत छिथ.एखनधिर गोट तीसेक सँ बेशीए \nबाल- गजल रिच चूकल छिथ आ तइमे अिधक/g364श अरबी बहर पर \nआधािरत अिछ जे िहनकर गजलकारक /g26चप मे /g262ितभाक पिरचायक \nअिछ.ई दरभंगा मे रहैत छिथ से िहनकर बाल-गजल सभ मे शहरी \nआ' /g39इा/g294य पिरवेश मे ब/g2ओ4चा सभक मनोभावक अ/g322ुत िच/g2चचण - वण/g36इन \nभेटैत अिछ.ई कतहु- \nमािटक चाउर पािनक दूध पातक थारी बनेबै \nमािटक चु/g334ा पर खीर राि/g288ह ,तरकारी बनेबै \nआ' \nबालुक िच/g382ी कादो के दही गेना फूलक चूडा़ हेतै   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78  \nघैलक (खपटा) चकला संठी के बेलना से पूड़ी बनेबै ....कहैत \nभेटताह त' कतहुः- \nपीठ पर छै बैग बौआ चलल इ/g304कुल  \nलाल िपयर /g40इेस चमके भरल इ/g304कुल  \nनै पहाड़ा पढ़ब नै सीखब ककहरा \nआब छै कंपुटर िसखा रहल इ/g304कुल ....आ' फेर /g30इय/g304त माय -बाप आ' \nएकाकी होइत बचपन िदिश इशारा करैत कहैत छिथ - \nनै जो पढ़ाबै के लेल इ/g304कुल म/g363  \nतू जाइ छैँ बदलै घर त' वनवास मे \nपंकज चौधरी \"नवल/gध5फी \" सेहो /g262वासी छिथ आ ' गाम सँ दूर िहनका \nबेर-बेर नेना मे िबतायल िदन इयाद अबैत छि/g288ह .तैँ सहजिह कहैत \nभेटताहः- \nदेिख भूख सँ लोहछल ने/g382ा दुख -सुख सभटा लोप भेलै  \nभंसा घर मे घाम सँ भीजल काज करै सभ चुट- चुट म/g363  \nहोय कह/g363 अनका देखबैलै \"नवल\" ई मायक माया- तृ/g303णा   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \nभेर िन/g382 तइयो किह िख/g304से दूध िपयाबय घुट - घुट म/g363 ..... आग/g363 \nकहैत भेटताह... \n  \nमोन पड़ल ई िकये अनेरे बात पुरनगर बचपन के \nआँिख नोरेलै मोन जड़ेलक याद रमनगर बचपन के \nबाबुक कनहा मायक कोरा अनुपम झूला सन घुआ-मुआँ \nता-ता- ता थैया आर ठेहुिनया खेल छमसगर बचपन क/g243. \n/gधए5बी झा  एकटा गजलकािर हेबाक संग-संग माय सेहो छिथ से \nिहनकर बाल- गजल मे मायक ममता /g304प/g4इ6 दृि/g4इ6गोचर होइत \nअिछ.जेनाः- \n/g264िसये गेल बौआ म नाएब कोना कए \nिनध/g36इन माय बौआ बुझाएब कोना कए ... फेर आग/g363 कहैत भेटतीहः - \nचलल ठुमिक बौआ कते सोहावन लागै छै \nबाजल बौआ तोतल म/g363 मनभावन लागै छै.  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80  \nमनुजी बेशीकाल बालमन के अपन /g262ेरक बाल - गजल सभक मा/g28ओयम \nसँ /g262ेिरत करैत भेटताह से अहूँ सभ देखू:- \nमु/g328ी भिर िबया भागक अपन हम  रोिप \nअपने मािट म/g3ओ0 हँिस हँिस कँ गौराएब  \nआ' फेर... \nहमरा कहैत अिछ \"मनु\" मूख/g36इ चरबाहा  \nपिढ़ कए सभ चरबाहा के पढ़ेबौ हम \nमाय निह चरबै लेल गाय जेबौ हम \nपठा हमरा इ/g304कुल कॉपी पेन लेबौ हम . \nउपरो/g2ओ0त शेर वा गजल/g364श सभ तऽ एकटा बानगी मा/g2चच \nअिछ.एखनधिरक बाल-गजल शतक पर यिद दृि/g4इ6पात करब तऽ \nमाय-बापक दुलार-मलार,भाय-बिहनक झगड़ा- झ/g363टी सँ लऽ के \nल/g3च0य/g262ाि/g290त हेतु /g262ेरणा आ संक/g298प सभ िकछु भेिट जायत . आ' फेर \nई कहबा मे कोनो अितशयोि/g2ओ0त निह रहत जे मैिथली बाल -गजल \nअपन छिठहारे सँ जीवक/g364त ,सरसजी सन- सन िनस/g382 किव सभक \nबाल- किवताक समक/g2च2ी बिन गेल अिछ अिछ.  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \nअंत मे कहय चाहब जे िवदेह जे ई बाल- गजल िवशेष/g364क बहार \nकरबाक नेयार केलक अिछ से िनःसंदेह मैिथली बाल-गजल आ' \nबाल- सािह/g284य इितहासक िवकास माग/g36इपर एकटा माइलक पाथर \nसािबत होयत.एकरा आरो ठोस /g26चप देबाक माद/g243 हमर सुझाव रहत \nजे एिह अंक मे सि/g294मिलत बाल -गजल आ' बाल-गजल सँ संबंिधत \nआलेख क/g243 संग - संग एखनधिरक िकछु उ/g298लेखनीय बाल -गजल \nसभक/g243 एक/g328ा कऽ एकटा छोट - छीन पोथीक /g26चप मे िवदेह पिरवार \n/g262कािशत कराबय आ ' संपूण/g36इ िमिथला /g2च2े/g2चचक िव/g324ालय आ ' \nपु/g304तकालय सभम/g3ओ0 उपल/g292ध कराबय जािह सँ बाल -गजलक \nपिरक/g298पना अपन उ/g3इ9े/g302य के /g262ा/g290त कर त.गाम-घरक नेना-भुटका बाल-\nगजल सँ पिरिचत हेताह आ' हुनका सभ मे मैिथली बाल- सािह/g284य \nपढ़बाक /g262ित /g264िच जगतैन संगिह मैिथली बाल - सािह/g284यक गजलकार \nसभक मेहनित सोकाज लगतिन. एिहठाम हम िमिथला /g2च2े/g2चचक ओहन \nिव/g324ालय ,सामािजक आ' शै/g2च2िणक सं/g304था ,गायक,संगीतकार,ई/g284यािद , \nसभ जे आिथ/g36इक /g264प/g243 सबल छिथ ,सँ नेहोरा करब जे ओ बाल-गजल \nके ऑिडयो-िविडयो कैसेट,सीडी,डीिवडी बना गामघरक अंगना-घर मे \nपहुँचेबाक /g262यास करिथ .मैिथली बाल-गजलक भिव/g303यमे िवकासक माद/g243 \nहमर मनोरथ अिछ जे ई िधया-पुताक ठोर पर ओिहना सजय जेना \nमैिथलानीक ठोर पर गोसाउिनक \nगीत,सोहर,चौमासा,बारहमासा,समदाउन बसल छैक.अ/g304तु. \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g30ूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \n१.\nयोगे/g288/g406 पाठक ‘िवयोगी’- लघुकथा- \nदेववाणी २.\n नव/g3ओ0दु कुमार झा - िबजलीक /g2च2े/g2चच मे आ/g284म \nिनभ/g36इरताक लेल सरकार कऽ रहल /g262यास  \n१ \nयोगे/g288/g406  पाठक ‘िवयोगी’ \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \nलघुकथा- देववाणी \n \nहम ई नवका पंिडतजी’क कने परी/g2च2ा लऽ रहल छी। पंिडत जी जे \nपुरना छलाह से तँ किहया ने /g304वग/g36इवासी भेलाह।ओ परोप/g326ा मे नामी \nलोक छलाह पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ। पंिडतजी /g30इयाकरणाचाय/g36इ, \nसािह/g284याचाय/g36इ, आयुव/g3ओइदाचाय/g36इ आर निह जािन को न कोन िवषयक \nआचाय/g36इ छलाह। हमरा गाम अथ/g36चत् माहीपुर मे महामाया सं/g304कृत \nिव/g324ालय हुनके /g262यासे ◌ँ /g304थािपत भेल छल जािह मे सुनैत िछयैक \nमहाराजा ल/g3च0मी/g2च8र िसंह /g304वयं उ/g3इ8ाटन करबा लेल आएल छलिख/g288ह \nआ िव/g324ालय /g262/g364गण मे एकटा आम आ एकटा पीपर के गाछ रोपने \nछलिख/g288ह। आमक गाछ तँ सन् स/g2च4ावन के बािढ़ मे सुखा गेलैक \nमुदा पीपर तँ एखनहुँ छैके जे अहूँ सब देिखते िछयैक। \nनवका पंिडत जी भेलाह हुनकर /g262पौ/g2चच।पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ \nजी के ◌ँ चािरम िबयाह मे एकटा बालक भेलिख/g288ह। तािह सँ पिहने \nतीन िबयाह मे चािर चािर टा क/g288या र/g2ओ9 /g262ा/g290त भेलि/g288ह जेना ल/g3च0मी \nसर/g304वती सीता गौरी सब अपन अपन सखी बिहनपा ’क संग \nअवतिरत भेल होिथ।पंिडत जी िज/g3इ9ी लोक।चािरम िबयाह सँ पूव/g36इ \nजखन िकछु आ/g284मीय सब हुनका बुझबए गेलिख/g288ह जे “ देखू आब \nवयसो भऽ गेल। एिह बारह टा बेटी के पालन पोषण आ क/g288यादान \nआिद मे अपनेक जे दशा भऽ रहल अिछ से तँ अपनिह जनैत \nिछऐक। ते ◌ँ हमरा सबहक कहब जे फेर िबयाह करबाक ई िवचार \nछोिड़ िदयौक। मािन िलअऽ जे बेटा भा/g2ओ2य मे निह अिछ। ” तँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84  \nपंिडत जी िखिसया कए बाजल छलिख/g288ह “ देखू ई भ/g2ओ0त आ \nभगवान के लड़ाइ िछयैक।यिद भगवान के ◌ँ िज/g3इ9 लागल छि/g288ह जे \nबेटा निहए दऽ कए परी/g2च2ा िलयैक तँ भ/g2ओ0त के सेहो /g262ित/g2च3ा छि/g288ह \nजे बेटा लइए कए रहताह। हमरा ई लड़ाइ लड़ए िदअऽ आ अह/g363 \nसब कात सँ तमासा देखैत रहू।” अ/g304तु, जेना िक पौरािणक काल \nसँ होइत रहलैक अिछ, सु/g2ओ4चा भ/g2ओ0त ’क सोझ/g363 भगवाने हािर मानैत \nरहलिख/g288ह अिछ , सएह भेलैक एहू बेर आ चािरम िबयाह’क बाद \nकरीब पचप न वष/g36इक उमेर मे पंिडतजीक तप/g304या सफल भेलि/g288ह आ \nआइमाइ सब गौलि/g288ह सोहर “ललना रे घर घर बाजे बधाई िक \nकृ/g303णजी ज/g288म लेल रे…” । \nनवजात’क नाम पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ अपनिह \nचुनलि/g288ह।परोप/g326ाक लोक तँ हुनका सँ नामकरण करबैत छल , ओ \nकतए जइतिथ। से नाम राखल गेल भूजानाथ। आब जे सूनए \nसएह हँसए। सब बूझए लागल जे स/g2च4े मे पंिडतजी सिठया \nगेलाह’ए। िकयो िकयो ईहो अथ/g36इ लगाबए जे पंिडतजी के ◌ँ भूजा \nबड़ पिस/g382 छि/g288ह। िकछु ईहो बाजए जे एिह सँ नीक तँ ‘अनाथ’ \nनाम होइतैक, िकछु अथ/g36इ तँ रिहतैक। जखन चा/g26च कात िखध/g364स \nहोअए लगलि/g288ह तँ नवकी पंिडताइने एक िदन  टोकलिख/g288ह जे बारह \nटा बेटीक बाद तँ एकटा बेटा भेल तकर की नाम रािख देिलयैक \nजे सौ ◌ँसे गाम हँसैत अिछ। पंिडतजी कने दुअिनय/g363 मुसकी दैत \nनवकी के ◌ँ बुझेलिख/g288ह “ लोक की बुझतैक ? ओकरा सब के ◌ँ \n/g2च3ाने कतेक छैक ? देखू ई नाम अपूव/g36इ छैक। एकरा एनाकए  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \nबुिझयौक : भू /g326 जा /g326  नाथ। भू माने पृ/g28चवी , जा माने तािह सँ \nउ/g284प/g382 अथ/g36चत् भूजा भेलीह सीता आ भूजानाथ भेलाह सा/g2च2ात् \nभगवान राम। अहॴ सोिचयौक यिद सोझे राम नाम रािख िदितयैक \nब/g2ओ4चा ’क तँ सं/g304कार नाथ िम/g2चओ ’क /g2च3ान ’क कोन काज ? फेर ओहेन \nनाम तँ हरेक टोल परोस मे भेटत आ थोड़बे िदन मे राम भऽ \nजइतिथ रमुआ।रमुआ ककरो हरबाह, रमुआ कोनो बोिनहर, रमुआ \nककरो चाकर आ रमुआ कोनो पंिडत’ क ब/g2ओ4चा। फेर अ/g288तर की \nभेलैक ?” \nआब जे ई /g30इया/g2ओइया सूनए सएह कहए वाहवाह , पंिडत सं/g304कार नाथ \nिम/g2चओ सन /g30इयाकरणाचाय/g36इ के ◌ँ छोिड़ के एतेक सु/g288दर नाम सोिच \nसकैत छल ? नामकरण मे हुनकर /g2ओइयाित  आर वेशी बिढ़ गेलि/g288ह।  \nमुदा सब िकछु होइतो एिह पिरवार मे आगू दू पु/g304त तक /g30इयाकरण \nआ सािह/g284य के ◌ँ के कहए सं/g304कृत पढ़बो ब/g288द भऽ गेल। भेलैक \nएना जे सं/g304कार नाथ िम/g2चओ भगवान सँ एकटा बाजी तँ जीत गेलाह \nपर/g288तु पूरा खेल तँ हुनका बूझल छलि/g288ह निह।  \nभूजानाथ के ◌ँ तीन टा बड़का माए आ बारह टा बहीन।सब िमला \nकए एिह सोलह /g304/g2चचीगण ’क ओ अित दुला/g26च ब/g2ओ4चा। लीखब पढ़ब \nसँ ओ तिहना पड़ािथ जेना नबका िबयाह भेला पर पंिडतजी पुरना \nकिनय/g363 सबसँ पड़ािथ। एिह शोक सँ बूझू आ िक उमेरक गुण \nदोष, पंिडतजी अ/g304व/g304थ रहए लगलाह। प/g363चम वष/g36इ मे भूजानाथ ’क \nउपनएन भेलि/g288ह  आ तकर िकछुए िदनक बाद पंिडतजी भगवान सँ \nभ/g3ओ0ट करए /g304वग/g36इ चल गेलाह। भूजानाथ भ/g328ा निहए धेलि/g288ह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86  \nभूजानाथ बढ़ैत गेलाह आ ओतबे बेशी अबंड होइत गेलाह। हुनका \nपहुनाइ करऽ मे आ ितलकोर तोरै मे वेश आन/g288द अबि/g288ह। जमीन \nजाल तँ िपताजी बारह टा क/g288यादान मे /g262ायः शेषे कऽ देने \nछ लिख/g288ह ते ◌ँ घर गृह/g304थीक िच/g288ते कोन। बारह टा बिहन ’क \nसासुर आ चािर टा माि/g2चचक मे बूिल बूिल ओ पहुनाइ करिथ। \nभरदुितया मे ओ बेशी परेशान भऽ जािथ। एक िदन मे बारह गाम \nकोना जेताह ? कोन बिहन सँ नोत लेिथ/g288ह आ िकनकर उपराग \nसुनताह ? मुदा एकरो संयोगे कही जे पंिडतजी अपन बारहो बेटीक \nिबयाह जािह गाम सब मे केलि/g288ह से सबटा गाम रेलबे लाइन के \nदूनू कात सकरी सँ िनरमली के बीच आ िक सकरी सँ जयनगर \nके बीच एक कोस सँ कमे दूर पर।फेर बहीने सब अपना मे \nिवचार क कए हुनका र/g304ता बता देलिख/g288ह जे एक बरख मे ओ \nचािर ठाम जािथ। भरदुितया सँ एक िदन पिहने एक गोटे ओतए \nपहुँिच जािथ आ ओतए अिगला िदन एकदम सकाल नोत लऽ कए \nदोसर गाम पहुँिच जािथ। ओतए नोत लऽ कए फेर बरहबिजया \nगाड़ी पकिड़ बाकी दू बिहन के गाम जा कए नोत लेिथ। एवम् \n/g262कारे ◌ँ िदन अछैते ओ सब ठाम पार पुिर लेताह। एिह /g262कारे ◌ँ हर \nचािरम बरख मे सब बिहन के ◌ँ भाइ के ◌ँ नोतबाक सऽख पूर \nहोइत रहति/g288ह। एिह मे भूजानाथ के ◌ँ एकटा नफा ई भेलि/g288ह जे \nभार दोर के झंझट खतम भऽ गेलि/g288ह। चािर चािर ठामक भार तँ \nएक संगे लऽ जइतिथ निह। मुदा पैघ घाटा ई भेलि/g288ह जे भिर \nिदन एक गाम सँ दोसर गाम दौड़ैत रहला सँ क/g2च4ौ इ/g2ओ4छा भिर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \nितलकोर निह खा पबैत छलाह। \nअ /g304तु, उिचत समय पर भूजानाथ के िबयाहो भेलि/g288ह। अबंड छलाह \nआ िक सं/g304कृत निह पढ़लि/g288ह तै सँ की ? िमिथला मे ने कोनो वर \nकुमार रहलैक’ए आ ने कोनो क/g288या कुमािर रहलैक ’ए। लूि/g334 नाङर \nकिनय/g363 आ आ/g288हर बहीर आ िक ढहलेल बकलेल वर , सबहक \nिबयाह भेबे केलैए, घटक टा होिशयार रहल चाही। तखन भूजानाथ \nतँ पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ ’क पु/g2चच छलिख/g288ह। घटक दिर/g406 \nनारायण चौधरी एिह काज मे सहायक भेलिख/g288ह। कोिसकनहा \nकात’क एकटा मसोमात’क लूि/g334 िक/g288तु सु/g288दरी क/g288या /g304वग/g368य \nपंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ ’क पुतोहु बिनकए माहीपुर एलीह। ओ फेर \nघूिर कए नैहर तँ निह गेलीह, माइए मास दू मास पर खोज खबिर \nलेबा लेल आिब जाइत छलिख/g288ह।  \nसमय पािब भूजानाथ के ◌ँ पिहले /g262यास मे पु/g2चच भेलि/g288ह। हुनका \nिपता जक/g363 तप/g304या निह करए पड़लि/g288ह। मुदा एिह समय एकटा \nदोसरे िविच/g2चच घटना भेलैक।सौरी सँ बहराइते एकटा अगलट/g3ओ0ट \nछॱड़ी बािज उठल जे उएह मुसरी भेलैक। ई मा/g2चच ओिह ब/g2ओ4चा ’क \nिलंग िनध/g36चरण सूचक श/g292द छलैक। मुदा से ओिह ब/g2ओ4चा के \nनामकरणे भऽ गेलैक आ. ओ मुसरीए भऽ कए रिह गेल। नाम \nिकछु िविच/g2चच तँ ज/g26चर छलैक मुदा िमिथलाक गौरवमय इितहास मे \nकतेको मुसरी भऽ गेल छिथ से तँ अहूँ सब जिनते िछऐक। आ \nनामो सब एक सँ एक िविच/g2चच जेना िक खु/g3इ9ी , फु/g3इ9ी , ितनकौड़ी, \nपलटू सलटू आिद। ते ◌ँ एिह बात पर कोनो बेशी /g28ओयान निह देल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88  \nगेलैक। ओना /g304वग/g36इ मे पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ अपन पौ/g2चचक एिह \nनामकरण पर की सोचने होएताह से हमरा सब किहयो बूिझ निह \nसकब। \nमुसरीक माए लूि/g334 ज/g26चर छलिख/g288ह मुदा छलिख/g288ह होिशयार । \nहुनका अपना ब/g2ओ4चा के ◌ँ पढ़ेबा पर बेशी /g28ओयान छलि/g288ह। मुसरी \n/g304कूल जाए लगलाह। सं/g304कृत िव/g324ालय निह , गाम’क सरकारी \n/g262ाथिमक िव/g324ालय। रिज/g4इ6र मे नाम िलखाएल मुसरी नाथ िम/g2चओ। \nआ तकर बाद हुनकर नाम िलखाएल गेल माहीपुर सँ करीब डेढ़ \nकोस दूर सरपितया चऽर के पुबिरया सीमा प र ि/g304थत गाम \nकनकटोली के माता यशोदा हाई /g304कूल जे हमरा सबहक नवका \nएम एल ए यादव जी िकछुए बष/g36इ पिहने /g304थािपत कएने छलाह। \nमुसरी गामिहं सँ /g304कूल जाइत अबैत छलाह।  \nमुसरी पढ़बा मे कोनो वेशी कुशागबुि/g388/g40ओ निह छलाह। लागल लागल \nकहुना दशवॴ पास केलि/g288ह। आगू पढ़बाक ने इ/g2ओ4छा रहि/g288ह आ ने \nसाधन। रोजीक ताक मे गामैक िकछु लोक’क संग ओ पिहने \nकलक/g2च4ा एलाह आ ओतए सँ एकटा ठीकेदारक संग कोरबा चल \nगेलाह जतए बड़का बड़का थरमल पावर /g304टेशन बिन रहल \nछलैक। एतए ओ ठीकेदार’ क मु/g288सी के अिस/g304ट/g3ओ0ट भऽ गेलाह आ \nनाम भऽ गेलि/g288ह /g2चओी एम एन िमसरा जी। नाम छोट करैक ई  \nअंगरेिजया तरीका सेहो कमाल के छैक।  \nहमर एम एन िमसरा के ठीकेदार मकान आिद बनबैत छलाह। \nिमसराजी’क काज भेलि/g288ह मजदूर सब के पाछू रहब। मजदूर सब  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \nठीक सँ काज करए, सूित बैिस निह रहए आ िकछु सामान चोरा \nनिह िलअए तकरे देखभाल करब भेल काज हुनक। मु/g288सी अपने \nतँ टे/g288ट मे आराम  करिथ आ एम एन िमसरा के ◌ँ रौद बसात पािन \nिबहािर मे मजदूर’क संगे रहए पड़ि/g288ह।  \nगाम मे खबिर गेलैक जे भूजानाथ’क बेटा के ◌ँ नीक नौकरी भेिट \nगेलि/g288ह। घटक दिर/g406 नारायण चौधरी बूढ़ो भेला पर सि/g389य \nछलाहे। ओ आिब भूजानाथ के ◌ँ मनौलि/g288ह आ िकछु साधारण \nटाका’क लोभ दऽ कए हुनक बे टाक िबयाह ठीक करा देलिख/g288ह।  \nसमय पर मुसरी अथ/g36चत् एम एन िमसरा ’क िबयाह भेलि/g288ह आ फेर \nिपतामह’क तप/g304या ’क फले ◌ँ पु/g2चचर/g2ओ9 के /g262ाि/g290त सेहो। नाम राखल \nगेल िदलीप कुमार। नब पर/g294परा ’क अनुसार पािरवािरक नाम ‘िम/g2चओ ’ \nहटा देल गेल।  \n× × × × × × × \nआब आउ असली िख/g304सा पर जे पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ ’क \n/g262पौ/g2चच एिह आधुिनक क/g294/g290यूटर युग मे पंिडत कोना भऽ गेलाह।  \nएम एन िमसरा जखन कोरबा मे रौद बसात पािन िबहािर मे मजदूर \nसबहक ओगरबाही करैत रहिथ तखन हुनका डेराक बगल मे \nहरलाखी लगहक कोनो गाम के एकटा प/g363ड़ेजी रहैत छलिख/g288ह जे \nओतए पंिडताई करैत छ लाह। प/g363ड़ेजी क/g294मे पढ़ल िलखल िक/g288तु \n/g30इयावहािरक लोक।अपन पंिडताई मे सं/g304कृत कम िह/g288दीए सँ बेशी \nकाज चलबैत छलाह। हनुमान चालीसा पिढ़ कए ओ महादेवक पूजा \nसेहो कऽ दैत छलिख/g288ह आ कतेक ठाम क/g288यादान सेहो। मुदा तैयो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90  \nखूब /g30इय/g304त रहैत छलाह आ नीक टाका कमा लैत छलाह। एम एन \nिमसरा जी दसवॴ पास आ ठीकेदार’क मु/g288सी के अिस/g304ट/g3ओ0ट मा/g2चच \nप/g363च हजार कमाइत छलाह आ प/g363ड़ेजी सुखारो ऋतु मे पचीस तीस \nहजार उठा लैत छलाह। भादव, काितक, माघ, बैसाख आिद मास \nमे तँ पचासो हजार पार कऽ लैत छलाह।टाका तँ जे से, मान \nस/g294मान सेहो खूब बेशी। यजमान सब अपन अपन िव/g2च4क अनुसार \nिर/g2ओ0सा वा गाड़ी पठा हुनका बजबैत छलिख/g288ह। ते ◌ँ रौद बसातक \nझंझट हुनका किहयो निह परेि/g288ह।  \nप/g363ड़ेजीक कमाई आ मान स/g294मान सँ एम एन िमसरा जी बहुत \n/g262भािवत भेलाह। एक िदन प/g363ड़ेजी हुनका लऽग अपन िवचार /g30इय/g2ओ0त \nकेलिख/g288ह “ देिखयौ िमसरा जी, आइ कािल सबहक बेटा बेटी \nक/g294/g290यूटर इंिजनीयर भऽ रहलैक’ए। सब बंगलोरे मे नौकरी करए \nचाहैत अिछ आ िक अमेिरके जाए चाहैत अिछ। मुदा पंिडत’क \nसं/g2ओइया कतेक कम भऽ गेलैक अिछ। एतेक टा कोरबा मे हम सब \nमा/g2चच दश गोटे छी आ हरदम एक यजमान सँ दोसर के ओिह ठाम \nदौड़ैत रहैत छी। पंिडत सब क/g294/g290यूटर इंिजनीयर सँ कोन क म \nकमाइत छिथ यिद अपने ठीक सँ जोिरयौक। सुनै छी अह/g363क \nिपतामह नामी पंिडत छलाह से अहूँक पिरवार सँ ई पर/g294परा उिठ \nगेल। हमरा तँ लगैत अिछ अिगला पु/g302त मे पंिडत जाितए िवलु/g290त \nभऽ जाएत।” \nएम एन िमसरा जी’क पु/g2चच िदलीप कुमार गामिह मे सरकारी \n/g262ाथिमक िव/g324ालय मे पढ़ैत छलिख/g288ह  आ अिगला साल हुनकर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \nिवचार छलि/g288ह माता यशोदा हाइ /g304कूल मे भत/g368 करेबाक।एही समय \nप/g363ड़ेजी सँ /g262भािवत भए ओ एकटा /g389/g364ितकारी िनण/g36इय लेलि/g288ह जे \nबेटा के ◌ँ महामाया सं/g304कृत िव/g324ालय मे पढ़ौताह आ अपन \nिपतामहक सुयश के ◌ँ पुनः /g304थािपत करताह।  \nिदलीप कुमार महामाया सं/g304कृत िव/g324ालय मे भत/g368 भऽ गेलाह आ \nलगलाह लघु िस/g320ा/g288त कौमुदी आ अमर कोष रटए। मुदा हुनक \n/g262िपतामह ’क युग सँ एिह युग तक बहुत पिरवत/g36इन भऽ गेल छलैक \nजािह मे सं/g304कृत िव/g324ालय आ मदरसा आिद मे सरकार नवका \nपा/g38चय/g389म लागू करा देने छलैक। नवका पा/g38चय/g389म ’क अनुसार \nिव/g324ाथ/g368 के ◌ँ आनो िबषय जेना गिणत, इितहास आ िव/g2च3ान आिद \nसेहो पढ़ए पड़ैत छलि/g288ह। उिचते, सं/g304कृत ’क /g262ाथिमकता कने कम \nभऽ गेल छलैक। \nम/g28ओयमा पास केलाक बाद िदलीप कुमार आिब गेलाह कोरबा आ \nप/g363ड़ेजीक संर/g2च2ण मे लगलाह पंिडताइ के /g30इयावहािरक /g2च3ान /g262ा/g290त \nकरबा मे। अथवा कहू अपरेि/g288टस भऽ  कए /g262िश/g2च2ण लेबए \nलगलाह। \nप/g363ड़ेजी िदलीप कुमार के पढ़बा िलखबाक /g2च3ानक परी/g2च2ा िकछुए \n/g2च2णक गपसप मे लऽ लेलिख/g288ह। तकर बाद ओ एक /g262कारक /g389ैश \nकोस/g36इ के पा/g38चय/g389म बनौलि/g288ह जािह मे स/g284यनारायण पूजा आ दुग/g36च \nश/g290तशती पाठ मूल सं/g304कृत मे छलैक। आ सब देवी देवता ’क \n/g262ाथ/g36इना  सेहो सं/g304कृते मे। बाकी हनुमान चालीसा आ रामचिरत \nमानस के िविभ/g382 उ/g320रण छलैक। एकर अितिर/g2ओ0त िकछु िछटफुट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92  \nवेदपाठ सेहो। ई सब िदलीप के ◌ँ क/g283ठ/g304थ करबाक छलि/g288ह।  \nएिह िकताबी /g2च3ान के अितिर/g2ओ0त /g30इयावहािरक /g2च3ान ’क लेल प/g363ड़ेजी \nिदलीप के ◌ँ अपना संगे िकछु िकछु ठाम आयोजन सब मे लऽ जाए \nलगलिख/g288ह। ओतए िदलीप हुनकर अिस/g304ट/g3ओ0ट जक/g363 काज करिथ , \nजेना यजमान सँ िविभ/g382 व/g304तुक ओिरआओन कराएब , पूजाक साम/g39इी \nसजाएब, आिद। प/g363ड़ेजीक अनुभव छलि/g288ह जे जतेक िव/g304तृत /g26चपे ◌ँ \nसाम/g39इी सजाओल जाए , यजमान वग/g36इ पर ओतबे वेशी /g262भाव पड़ैत \nछैक। िव/g288यास ’क लूिड़ सीखब मं/g2चच सीखब सँ वेशी मह/g284वपूण/g36इ। \nएकर अितिर/g2ओ0त िदलीप पूजा ’क समय प/g363ड़ेजीक /g262/g284येक भाव \nभंिगमाक सू/g3च0म अ/g28ओययन करिथ। स/g284यनारायण पूजा मे कथा ’क \nसमय भाषा टीका /g32चारा िह/g288दी मे लोक के ◌ँ ओकर मह/g284/g284व बुझाएब \nप/g363ड़ेजीक िवशेषता छलि/g288ह। समय ज/g26चर वेशी लगैत छलैक मुदा \nएिह सँ प/g363ड़ेजीक प/g364िड/g284यक धाख बढ़ैत छलि/g288ह। ओ िदलीप के ◌ँ \nगव/g36इ सँ सुनबिथ/g288ह “गाम पर पूजा होइत छैक तँ कथा’क समय \nयजमान आ आनो लोक सब बैसल बैसल ओंघाए लगैत छिथ, मा/g2चच \nपुरिहत जी अपने कथा बँचैत रहैत छिथ। हमरा कथा बँचैत काल \nअह/g363 देिखयौक , लोक आन/g288द सँ झूलैत रहैत अिछ। बीच बीच मे \nहमरा संगे स/g284यनारायण भगवान के जयजयकार सेहो करैत रहैत \nअिछ। कारण /g304प/g4इ6 छैक। सं/g304कृत मे कथा भेला सँ ककरो िकछु \nबूझऽ मे तँ अबैत निह छैक। पुरिहतजी’क स/g304वर पाठ ओहने \nहोइत छि/g288ह जेना ब/g2ओ4चा के ◌ँ सुतबै कालक लोरी गीत। कथा एहेन \nभाषा मे किहयौक जे लोक बूझए। बस, अ पनिह सब अह/g363क संगे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \nएकाकार भऽ जाएत।”  \nिदलीप एक िदन म/g288द िवरोधक /g304वर मे कहलिख/g288ह जे सं/g304कृत तँ \nदेववाणी िछऐक। तै पर प/g363ड़ेजी हुनका बड़ नीक जक/g363 बुझेलिख/g288ह \n“ देिखयौक, सं/g304कृत देववाणी तखन छलैक जखन सब लोक \nसं/g304कृते बजैत छल। देवता ’क कोनो वाणी निह छि/g288ह। हमरे \nअह/g363क वाणी सँ देवता बजैत छिथ।वा/g298मीिक रामायण छैक सं/g304कृत \nमे आ तुलसीदास रामयण िलखलि/g288ह हमरा अह/g363क भाषा मे। लोक \nककरा वेशी पढ़ैत छैक ? एखन अह/g363 भगवान ’क आरती गबैत छी \nिक ल/g3च0मीजी ’क आरती िक आन कोनो देवता’क आरती। सबटा तँ \nिह/g288दी मे छैक आ कतेक आन/g288द अबैत छैक लोक के ◌ँ आरती  \nगबैत। एकरे सं/g304कृत मे बना िदयौक , क/g294मे लोक बचत अह/g363 के ◌ँ \nसंग दै बला। ”  \nिदलीप बूिझ गेलाह असली ग/g290प। एवम् /g262कारे ◌ँ ओ /g399े/g288ड होबए \nलगलाह। छोटछीन आयोजन सब मे यजमानक हैिसयत देिख \nप/g363ड़ेजी िदलीप के ◌ँ एकसरे पठबए लगलिख/g288ह। हुनका अतीव खुसी \nछलि/g288ह जे लु/g290त/g262ाय पंिडत /g262जाित मे एकटा सद/g304य जोड़ा रहल \nअिछ। \nएक िदन प/g363ड़ेजी एम एन िमसरा जी सँ िदलीप कुमारक भिव/g303य के \nलेल िवचार िवमश/g36इ केलि/g288ह। हुनकर िवचार छलि/g288ह जे िदलीप \nकोरबा छोिड़ कोनो नव जगह चल जािथ। एतए ओ पंिडताइ \nिसखलि/g288ह अिछ। बारीक पटुआ तीत होइते छैक। अपना इलाका \nमे कोनो िव /g32चान के ◌ँ यश निह भेटैत छि/g288ह। ते ◌ँ िव/g32चान के ◌ँ िवदेश  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94  \nमे अपन िव/g32च/g2च4ाक /g262चार करबाक चाही। तिहना पंिडत के ◌ँ \nअपिरिचत जगह मे यजमिनका’क /g262सार करबाक चाही। शूरवीर के \n◌ँ अनिच/g288हार लोक ’क बीच जा कए राज करैक चाही। बाहरक \nलोक के गुण अवगुण’क थाह ज/g298दी निह लगैत छैक। ते ◌ँ ई सब \nदीघ/g36चयु होइत छैक जेना अपना देश मे अं/g39इेजक राज।  \nकरीब दू साल तक /g30इयावहािरक /g2च3ान /g262ा/g290त केलाक बाद पंिडत \nिदलीप कुमार पहुँिच गेलाह िसलबासा जे एकटा नवका औ/g324ोिगक \nके/g288/g406 भऽ रहल छलैक। ओतए िकछु िदन /g304थानीय हनुमान मि/g288दर \nपर एकसरे िदन राित हनुमान चालीसा., िकछु रामायण’क उ/g320रण \nआ िविभ/g382 देवी देवता ’क /g262ाथ/g36इना सं/g304कृत मे स/g304वर पाठ करैत \nरहलाक बाद शनैः शनैः यजमान सब भेटए लगलि/g288ह। एतए ओ \nनवका पंिडतजी नाम सँ िव/g2ओइयात भऽ गेलाह।  \n× × × × × × × \nहम सब िसलबासा आएल छी जतए हमर जमाए एकटा फै/g2ओ0/g399ी मे \nइंजीिनयर छिथ। ओ एकटा नवका /g29इलैट लेलि/g288ह अिछ तकरे \nगृह/g262वेश ’क पूजा िछऐक। एही आयोजन मे नवका पंिडतजी \nबजाओल गेल छिथ। हमर बेटी कहलि/g288ह जे नवका पंिडत छिथ \nहमरे /g39इामीण िदलीप कुमार , /g304वग/g368य पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ ’क \n/g262पौ/g2चच। ओना मु/g294बई मे हमर दीघ/g36इ /g262वास मे गामक ई एकटा \nपिरव/g3च3तन हमरा बूझल निह भेल छल। \nहम पूरा आयोजन मे हुनका सँ नजिर बचा कए हुनकर /g30इयवहार ’क \nअ/g28ओययन कऽ रहल छी। हुनका ईहो निह बूझल छि/g288ह जे हम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \nहुनकर /g39इामीण िछएि/g288ह। ओ अपन काज एकटा नीक /g262ोफेसनल \nजक/g363 स/g294पािदत करैत छिथ जािह मे सं/g304कृत कम िह/g288दीए बेशी \nरहैत छैक। एकटा आमंि/g2चचत बूढ़ /g30इयि/g2ओ0त हुनका टोकैत छिथ/g288ह “ \nपंिडतजी, िह/g288दी मे जे अथ/g36इ बुझेिलयैक से तँ नीक लागल मुदा \nसं/g304कृत मे पूजा पाठ ’क िवशेषता िकछु िभ/g382े छैक। हमरा बुझने तँ \nसं/g304कृते वेशी रिहतैक तँ नीक। ” पंिडतजी बड़े संयत भावे ◌ँ हुनका \nकटलिख/g288ह “एतए /g262ायः सािठ स/g2च4िर लोक छी। बताउ  कते गोटे \nसं/g304कृत बूझैत छी ?” सब चुप। पंिडतजी आगू बजलाह “ देखू \nदेववाणी सँ लोकवाणी वेशी /g262मुख होइत छैक। इएह बात तँ किव \nिव/g324ापित किह गेलाह। जे बुिझयैक सएह वाणी। निह तँ हम \nसं/g304कृत मे पूजा करी आ िक तिमल मे, दूनू ए/g3इ2े। ” नवका \nपंिडतजी अपन प/g364िड/g284यक /g262भाव बना लेलि/g288ह।  \nहमरा ई देिख खुसी होइत अिछ जे अपन /g262िपतामह ’क पंिडताइ के \nिकछु अंश ज/g26चर िदलीप कुमार जी बचा रहल छिथ। ओना हमरा \nई निह बूझल अिछ जे देववाणी’क ई पिरवित/g36इत /g26चप /g304वग/g36इ मे \nिवराजमान पंिडत सं/g304कार नाथ िम/g2चओ के ◌ँ केहन लागल हेति/g288ह।  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96  \n२ \nनव/g3ओ0दु कुमार झा  \nिबजलीक /g2च2े/g2चच मे आ/g284म िनभ/g36इरताक लेल सरकार कऽ रहल /g262यास  \nिबजलीक संकट झेिल रहल िबहार के अिगला प/g364च वष/g36इ मे आ/g284म \nिनभ/g36इर बनैबाक ल/g3च0य राखल गेल अिछ। एिह वा/g304ते सरकार पुरान \nिबजली घरक मर/g294मित संगिह नव िबजली घर बनैबाक िदस डेग \nउठौलक अिछ। ऊज/g36च मं/g2चची िवजे/g288/g406 /g262साद यादव जनतब देलिन जे \n/g262देश मे एखन िबजलीक पैघ कमी अिछ। सरकार एिह िदस डेग \nउठा रहल अिछ। पुरान िबजली घरक मर/g294मित आ नव िबजली घर \nसेहो बनाओल जा रहल अिछ। एकर अलावा िबजलीक खरीदक \nलेल िनजी क/g294पनी सभ सॅ पैघ अविधक समझौता कयल गेल \nअिछ। उ/g294मीद अिछ जे अिगला तीन वष/g36इ मे /g262देश के म/g364गक \nअनु/g26चप िबजली भेटय लागत। सरकारक /g262यास अिछ जे अिगला \nप/g364च वष/g36इ मे म/g364ग सॅ बेसी िबजली उ/g284पादन कयल जाय। ओना \n/g262देश मे गोटेक 3500 मेगावाट िबजलीक आव/g302यकता अिछ । \nके/g288/g406ीय पुल सॅ िबहार के गोटेक 1300 मेगावाट िबजली भेिट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 97  \nरहल अिछ। /g2चओी यादव जनौलिन जे वत/g36इमान ि/g304थित सॅ िनपटबाक \nलेल खुलल बजार सॅ िबजलीक खरीद कयल जा रहल अिछ। \nसरकार /g262देश मे तीनटा नव िबजली घर बनाओल जा रहल अिछ। \nऔरंगाबाद नवीनगर मे एनटीपीसीक संग 2000 मेगावाटक िबजली \nघर बनाओल जा रहल अिछ जे 2015 धिर चालू भऽ जायत। \nएिह ठाम सॅ 75 /g262ितशत िबजली िबहार के भेटत। बरौनी आ \nक/g364टी ि/g304थत िबजली घटक /g2च2मता बढ़ाओल जा रहल अिछ। क/g364टी \nमे 195 मेगावाटक आ बरौनी मे 200 मेगावाटक दू-दूटा इकाई \n/g304थािपत कयल जा रहल अिछ।  \n      /g262देश के िबजली  संकट सॅ मुि/g2ओ0त देयैबाक लेल सरकार पुरान \nिबजली घर सभक मर/g294मित सेहो करा रहल अिछ। एिह िदस तेजी \nसॅ काज भिल रहल अिछ। उ/g294मीद अिछ जे अिगला वष/g36इक अंत \nधिर क/g364टी आ बरौनी िबजली घरक मर/g294मितक काज पूरा भऽ \nजायत। एिह सॅ /g262देश के गोटेक 400 मेगावाट िबजली भेटत \nओतिह सरकार आब खुलल बजार सॅ सेहो िबजलीक खरीद कयल \nजा रहल अिछ। मं/g2चची जनतब देलिन जे सरकार एनटीपीसी आ \nअदाणी पावर सॅ िबजली खरीद रहल अिछ हाल/g364िक एिह वा/g304ते \nसरकार के /g262ित यूिनट 4.10 टाका बेसीक दाम लािग रहल \nअिछ। पैघ अविधक िबजली खरीदक समझौता सेहो कयल गेल \nअिछ। एकर अंतग/g36इत ितलैया  ि/g304थत िरल/g364यंस पावरक मेगा थम/g36इल \nपावर /g262ोजे/g2ओ0ट सॅ िबजली खरीदक िनण/g36इय लेल गेल अिछ आ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n98  \nलातेहार ि/g304थत ए/g304सा पावरक िनम/g36चणाधीन िबजली घर सॅ 1000 \nमेगावाट िबजलीक खरीद कयल जायत। /g262देशक कारोबारी \nिबजलीक /g2च2े/g2चच मे सरकार /g32चारा कयल जा रहल /g262यास सॅ खुश \nछिथ। हालािक िक छु कारोबारी िबहार रा/g2ओ6य िव/g324ुत बोड/g36इक पारेषण \n/g2च2मता पर /g262/g3इइ िच/g288ह ठाढ़ कऽ रहल छिथ।  \n  \n         \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g30ूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।  \n१.\n अिमत िम/g2चओ - बाल गजल: कोमल करेजक आखर \n२.\n िमिहर झा- बाल गजल \n  \n१ \n \n अिमत िम/g2चओ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 99  \nबाल गजल: कोमल करेजक आखर \n \nआइ समाज के भेद-भाव ,ऊँच -नीच . जाित-पाित गिसया क' \nपकड़ने अिछ । सब काज मे छल-कपट भ' रहल अिछ मुदा इ \nजाितसँ अलग एकटा और जाित अिछ । जिहना गाछमे अरहुल-\nग/g243दा - गुलाब आकिष/g36इत करैत अिछ ओिहना इ जाित समाजक सब \nवग/g36इ के चुटकी मे अपन  बना लैत अिछ । इ ओ जाित अिछ जै \nसँ जँ लोकक वश चलत त' किहयो बाहर नै हएत । इ जाित \nअिछ \"बाल जाित\" । एिह दुिनयासँ फराक बाल-मोनक एकटा \nअलगे दुिनय/g363 अिछ । एत ' ए .सी बला कार त' नै मुदा घुरकु/g382ा \nअिछ , एत' पुआ - पकवानसँ बेसी /g304वािद/g4इ6 ितलकोर पातक पूरी  . \nजनेरक कु/g326ी के तरकारी आ बालुक िच/g382ी अिछ । एिह दुिनय/g363 मे \nखेलक अंदाज अजुबा अिछ , खेल बेसी अिछ  आ सबसँ बेसी \nअिछ आपसी /g262ेम । \n                                                            \n                         कोनो खेल होइ िमल-जुिल क' खेलै \nछिथ । कखनो बाबा जक/g363 खैनी चुनाबै छिथ त ' कखनो मा/g304टर \nजीक नकल करै छिथ । कखनो हँसैत , /g26चसैत  छिथ त' कखनो \n/g26चसल मे हँसै छिथ ।   \nिहनकर हँसनाइ , कननाइ ,/g26चसनाइ , खेलनाइ सब नीक लागै छै \nआ इएह कारण छै जे लोक एिह दुिनय/g363 मे बेर -बेर आब' चाहै छिथ \n। आिखर िकएक नै औता , कहल गेलै यै ,\" ब/g2ओ4चा भगवानक /g26चप  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n100  \nहोइ छिथ ।\" \nजिहना भगवानक मिहमा अपार छै तिहना बाल मोन के कोनो \nसीमासँ नै बा/g288हल  जा सकै यै । \nबाल मोन के श/g292द मे ब/g288हनाइ जतबे आसान छै ओतबे कठीन सेहो \nछै ।ब/g2ओ4चाक  करेज बड कोमल होइ छै त/g243ए एहन बात िलखबाक \nचाही जैसँ हुनक मोन /g262स/g382 होइ , जे ओ सब िदन अपन दैिनक \nजीवन मे करै छिथ । दोसर बात हम कह' चाहब जे बाल-िवधा \nके सिदखन आशावादी हेबाक चाही । \n \nिकएक त' जँ नेनपन सँ आशा लागल रहतै त' जीवनक सब वाधा \nके हँसैत-खेलैत पार कएल जा सकै यै । बाल िवधाक श/g292द \nसिदखन सरल हेबाक चाही । एहन प/g363ित जे सरल होइ आ  \nज/g298दीए भाव समझ मे आिब जाई . बाल मोन के /g2च2ण मे /g262स/g382 क ' \nदै अिछ । संगे जँ राइ/g294स मे िलखल गेल होइ त ' नेनाक जीभ पर \nएहन चढ़त जे वय/g304क भेलोपर नै उतरत । \nऐ के लेल गजल उपयु/g2ओ0त िवधा अिछ िकएक त ' गजल मूल /g26चपसँ \nराइ/g294से के खेला अिछ । कािफया , रदीफ सब तुका/g288ते के पालन \nकरैत अिछ । हरेक  दोसर प/g363ित एिह  िनयम के पालन करैत अिछ \n। \nकिवता मे प/g363ितक सं/g2ओइय/g363 िनि/g2च6त नै अिछ मुदा गजल मे कमसँ कम \nदस टा प/g363ित हेबाक चाही आ एते प/g363ित के इयाद करब कठीन नै \nअिछ । एकटा बात और मोन राखू जे बाल-गजल मे गजलक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 101  \n/g30इयाकरण मे कोनो पिरवत/g36इन नै होइ छै । बाल -गजल मे मतल , \nमकता , कािफया , रदीफ आ बहर ओनािहते रहतै जेना वय/g304क \nगजल मे रहैत अिछ । \nबाल मोनक सटीक आखर िलखबाक लेल , आँिख मुिन अपन \nनेनपन इयाद क/g26च , इयाद क/g26च जँ अह/g363 की सब करै छिलयै \nनेनपन मे , आ जे दृ/g302य देखाइ पड़ैए ओकर गजलक /g26चप  मे \nश/g292दब/g320 क ' िलअ , नै त' अपन आस-पड़ोसक नेनाक आचरण \nदेखू हुनक दैिनक ि/g389या देखू , ओ की करै छिथ देखू आ ओकरा \nश/g292दसँ बाि/g288ह िलअ  । बाल मोनक कोनो सीमा नै अिछ त/g243ए जे \nमोन अिछ से िलखू मुदा श/g292द सरल राखू । अपन रचना मे /g2ओ2यान -\nिव/g2ओ2यानक तड़का लगाबैत रहू आ कोमल करेजक आखर रचैत रहू \n। \n  \n२ \nिमिहर झा \nबाल गजल \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n102  \nकसीदा केर एक िह/g304सा होएत छैक   \"नसीब\"  | \"नसीब\" मे किव \nके के/g288/g406िवंदु ओकर अद/g294य चाह , ओकर अपन /g262ेिमका सॲ अगाध \n/g262ेम , अपन /g262ेिमका सॲ िवरह आ ओिह िवरह सॲ उ/g284प/g382 अस/g333 \nिवरह पीडा | एिह \"नसीब\" से ज/g288म भेल गजल के | गजल \nशु/g264आत मे आ बहुत िदन धरी एिह िवषयव/g304तु (सृंगार, /g262ेम ,िवरह \nआिद) पर आधािरत छल | भौितक /g26चप से छोट रहबाक कारण आ \nमनुखक सब सॲ आकष/g36इणक िवषय व/g304तु रहबाक कारण गजल सब \nसे लोकि/g262य भ गेल आ धीरे धीरे कसीदा मृत/g262ाय भ गेल | \nगजल जखन िवकिसत भेल, सृंगार, /g262ेम आ िवरह  के अलावा \nअपना मे नव नव आयाम जोडैत चल गेल | सामािजक, भि/g2ओ0त , \nराजनीितक, /g30इयं/g2ओ2य एकर अंग बनैत चल गेल | एतबिह ने, ई \nफ़ारसी, अरबी, उदू/g36इ होइत अँ/g39इेज़ी आ आन पि/g2च6मी भाषाक संग \nिह/g288दी , मराठी, गुजराती आ मैिथली मे अपन आ/g284मा के अ/g2च2ु/g283ण \nरखने अपन /g26चप पिरवित/g36इत करैत च ल गेल |गजल के /g262भाव एतेक \nती/g3च0ण रहल जे भाषा कोनो होउक , लोकक करेज मे ई सीधा \n/g304थान बना लेलक | \n  \nमैिथली गजल मे िकछु मास पूव/g36इ ग़जालकार लोकिन एक टा नव \n/g262योग शु/g26च केलि/g288ह - \"बाल गजल\" | हमरा /g2च3ात/g30इय मे एखन धरी \nकोनो भाषा मे बाल िवषय व/g304तु पर गजल निह िलखल गेल अिछ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 103  \n| शायद ई /g262योग मा/g2चच मैिथली गजल मे पिहल बेर शु/g26च भेल आ \nिवदेह पर बहुत रास बाल गजल िलखल आ सराहल गेल | ई बाल \nगजल सब सरल वािण/g36इक बहर आ अरबी बहर दुनु मे समान मा/g2चचा \nमे िलखल गेल | िकछु बाल गजल ब/g2ओ4चा लोकिन के एतेक ि/g262य \nलगलि/g288ह जे ओ सब अपन धुन मे ओिह गजल के घर पर \nगुनगुनाबय लगलाह |  \n  \nगजल के कोनो भाषा मे /g262वेश कय अपन /g304थान बनेनाइ आब बहुत \nमह/g284वपूण/g36इ घटना निह रिह गेल | लेिकन गजल िवधा मे नया आयाम \nदेनाइ एखनहु मह/g284वपूण/g36इ घटना छैक आ मैिथली और िवशेष कय \nिवदेह लेल ई स/g294मान के व/g304तु छैक जे ई गजल मे ई नव आयाम \nअनलक | सब बाल गजलकार के हािद/g36इक अिभनंदन आ ध/g288यवाद \nिवदेह के जे बाल गजल िवशेष/g364क िनकाललिथ |\n   \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g30ूय ggajendra@videha.com  पर \nपठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n104  \n/g2चओी राज \nया/gध55ा ◌ीक किवतामे गाम  \n/g304थानीयतासँ साव/g36इभौिमकता तकक िनरंतर किवता - या/g2चचा केिनहार , \nलेखन आ देखनमे अित साधरण लगिनहार अित िविश/g4इ6 , असाधारण \nआ अ/g262ित/g26चत किवक नाम - ए या/g2चची। /g2चओे/g4इओतम रचनाकारे नै /g2चओे/g4इओ \nनवमानवतावादी युगक उ/g382ायक , उ/g388गाता आ शलाका पु/g26चष। \nया/g2चचीक किवता ग/g294हािरक शील भेल करैए जे देखबामे तँ सभसँ \nअनुपयोगी लकड़ी िप/g32ओाक समतूल लगैए मगर उपयोिगतामे एके ठाम \nिविवध काठक गुण आ वैिश/g303/g384य उपल/g292ध करा दैए। कोनो \nअितिर/g2ओ0त मानस संवेदनक िबना। हुनकर किवता सभक लेल भेल \nकरैए। ज/g2च4े आ जतबे जकर /g39इा/g333ता आिक अिभ/g26चिच। जै तीमनमे \nअपने /g304वाद गुण छै, ओइमे बेसी मर-मस/g298लाक कोन ख/g363िहंस। जे \nवा/g304तिवक /g26चपमे िबना अितरंजनक ‘स/g284यम्’ छै ओ अनारोिपत \n‘सु/g288दरम ’ हेबे करतै। /g2च3ान आ अनुभवक काशीमे लोक अ/g304सी \nबिरस सोझे िबताइयो लेत तैयो िक दूनूमे सँ िकछु िबना /g262यासक \nथोड़बे भेट सकतै। त/g3ओ3 बहुतो भौितक /g262ाि/g290तक भ/g326ीमे भँ◌ाडे़टा झॲकैत \nरिह जाइ- ए। बत/g36इज बाबा या/g2चचीयेक ‘चानन बुिझ देहमे िकदन लेपैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 105  \nरिह जाइए’ आिक कथीदन पर फूल-घी चढ़ा- औंिस पु/g283य लाभक \nदुराशा आ /g4इ0मक परसादी लेने घुिम - िफिर अबैए। या/g2चचा◌ी बाबा अपन \nक/g28चयक/g243 कोनो सँ◌ाचमे गिढ़ कऽ पाठकक आगू नै रािख सोझ -सोझ \nिबना कोनो रंग-टीप क उपि/g304थत कऽ दै छिथ , त/g3ओ3 पाठक हुनकर \nकिवताक क/g28चयसँ सोझे जुिट जाइ छिथ। आलंकािरकता आिक \nक/g298पनाशीलतामे बोिरया पाठक बाम - बूच नै जा सकैए। या/g2चची अपन \nकिवतासँ स/g294पूण/g36इ /g26चपसँ िमिथल/g364चलक िकसान आ गमैया मजदूर आ \nमु/g2ओइयतः ओही नजैर सँ पूरा भारतीय समाज क/g243 ओकर /g262बलता आ \nदुब/g36इलता संग देखैत उजागर करै छिथ। त/g3ओ3 हुनक किवतामे विण/g36इत \nसाम/g39इी सोझे समाजसँ ओतऽ गेल रहैए आ हमरे बात कहैए। अपन \nपिरवेश आ अपन संवेदना /g32चारा यथाथ/g36इक/g243 टोिहयेबाक एगो चे/g4इ6ा \nया/g2चचा◌ीक किवतामे सभतैर भेटैए। िजनगीक यथाथ/g36इ सँ सरो कार \nरखिनहार एगो खँ◌ाटी रचनाकार मा/g2चचा ऐि/g288/g406क सु/g382रते क/g243 नै िचि/g2चचत \nकरैए अिपतु ओ िजनगीक कु/g26चपताक/g243 सेहो अँ◌ाकैए। ओजह ई छै \nजे िजनगीमे सभ िकछु सुढब-सु/g382रे नै छै। ओइ जघ सु/g382रताक \nपीठ-पाछू कुढब, चँ◌ाछल आ धोखाधिरयोक अि/g304त/g284व छै। यिद एक \nिदस गामक अपार आ असीिमत सु /g382रता छै तँ दोसर िदस गाममे \nबसिनहार लोक टोला-परोसक उधेसल- पुधेसल, उजरल-अपटल \nिजनगीक दद/g36इनाक कु/g26चपता सेहो। एतेक थाकल -हारल आ थकुचल \nिजनगी िक सुखक सभ बात गामक रहरहँ◌ा लोकक लेल /g26चप कथे \nबुझाइत रहै छै। फेर मु/g32ओी - दू मु/g32ओी भात आिक िकछु टु/g3इ2ा -साबुत \nसोहारी आ दािल िक तीमनक झोर जुिम गेलापर ओ िद/g298लीक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n106  \nदरबार आिक रंगमहलक सुध िकए लेत? यएह तँ अिछ ऐ िजनगीक \nअसीिमत िवरोधभास। या/g2चची अपन किवताक/g243 /g39इामीण पिरवेश आ \nअपन संवेदना /g32चारा यथाथ/g36इ क/g243 देखैक /g262यास िनरंतर करै छिथ। \nसभसँ खास बात तँ या/g2चचा◌ीक किवता मे ई ऐ जे ओ किवकम/g36इ क/g243 \n/g262ित/g4इओामूलक नै, अपन िविश/g4इ6 संवेदनशीलताक दािय/g284व पूव/g36इक \n/g30इयवहार करब मानैत रहल छिथ। या/g2चची जेहन का/g30इय युगक िनम/g36चण \nकेलिन, ओकर त/g26चमे नै जा बेसी रचनाकार ओकर आकृितक/g243 \n/g304वीकार आिक खािरज करैत रहलाह। ऐ फ/g363टक रचनाकार लग \nगामक अित ज/g26चरी मुदा उपेि/g2च2त थीितक खबैर तँ रहै छिन बलू \nगोबर क/g243 गणेश आिक पाथर क/g243 भगवान बनेबाक मु/g406ा आ चे/g4इ6ामे। \nया/g2चचीक किवतामे पाथर बिन गेल लोकक सुिध आ संधान भेटैए। \nगाम घु/g26च  (भुसपुतरा) आिक ठठरीक ‘फोटो’ जेकँ◌ा हुनकर किवता \nमे नै अबैए। जेतऽ यथाथ/g36इ युग - स/g284य बिन जेबाक ओजह सँ \nिव/g2च3ापनी मंडीमे थोक /g26चपसँ उतरैए ज/g26चर , बलू ओइमे नै तँ गामक \nआम जनक थीते उजागर भऽ पबैए, आने खास लोकक चिर/g2चचो \nउघारल- उधेसल जा सकैए। जिहना वत/g36इमान समयमे वैि/g2च8कता \nसुनबामे तँ वसुध्◌ैव कुटु/g294बकम् अथवा मा/g2ओ0स/g36इक दुिनया भिरक \nमजदूरक एकताक आ/g42ओान सन उदा/g2च4 बूिझ पडै़ए बलू ि/g389या आ \nअसैर मे एकर िवपरी त एक छ/g2चचा सा/g4इइा/g2ओ6यवािदक सू/g2चच सौ/g288दय/g36इवादी \nसुकुमार किवक गाम सँ फराक या/g2चचीक गाम तखने ऐ  जे मूल /g26चप \nसँ िकसान आ खेत- मजदूरक प/g2च2धरता िहनकर किवताक गामक \n/g262ितब/g320ता ऐ , कोनो ‘फैशन’ नै। आ अही ओजह सँ अपन िजनगीक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 107  \nसभसँ कम, जिटल आ आरंिभके काल खंड अपन जनमथान तरौनी \nमे िबतिबतो हुनक किव ओकर गु/g26च/g284/g284वाकष/g36इण सँ मु/g2ओ0त नै भऽ \nपबैए। देश-िवदेश सभतिर सव/g36चिधक रहिनहार ई या/g2चची किव कोनो \nशहरी उ/g324ान ; पाक/g36इमे /g292यॲतल आ करतब , ि/g40इल कराओल मौसमी \nफूल आिक प/g2च4ाबहार , /g389ोटन क चाक - िचकपर आकृ/g4इ6 नै होइ छिथ \nबलू ओ/g2च4ौ गामक चर - च/g363चरमे अगराइत भ/g3ओ0ट-कुमुिदन, माछ-मखान, \nलीची आ आम सभ कथूक नैसिग/g36इक सु/g288दरता क/g243 नै िबसिर पबै \nछिथ- क/g2च4े दीब लगैए हमरा अपन ओ तरौनी गाम। मोन पड़ैए \nलीची आ आम। मोन पडै़ए कुमुिदनी आ ताल मखान। गाम सँ दूर \nरहबाक कचोट /g304प/g4इ6 /g26चप सँ /g30इय/g2ओ0त करैत अपन िववशताक/g243 \nफिरछाकऽ रखै छिथ या/g2चची अपन  किवतामे। खाह/g3ओ0 तन सँ कतौ \nरहथु बलू मोन मैिथल जातीय भारतीयता सँ ह/g3ओ0ठ नै भऽ पबैए। होइ \nकोनहुँ ठाम। िकछु भै जाइ। रही बहुतो दूर वा लगीच। बंधुगण \nब/g26च दुरदुराबथु िकंतु। जनिन राखब भाव अँह जननीक। एकरा \nआर फिरछाबैत एक ठाम ओ कहै छिथ- िकंतु की हम िबसैर \nपाएब। तरौनी सन गाम? गड़हरा सन आम? दीिदक इनारक \nपािन। अपन पोखिरक ओ ठु/g32ओ पातर जािठं। ... धन/g26चर बाध \nकोसक कोस। हुनकर अनुराग िस/g288दूर ितलिकत भाल पर केि/g288/g406ते \nरहैए। आकृ/g4इ6 करैए किव क/g243 नेनाक थॲथ हँसी , जेकरामे महज \nसु/g382रते नै, संजीवनी शि/g2ओ0तक संचारक छेमता ओ पबै छिथ। अहल \nभोरे जाड़ मा समे गाममे ओिरयाओल छूराक/g243 तपैत , िजनगीक सुख-\nदुःख मादे िन/g303कपट बितयैत , घूराक सो/g288हगर गमैया गंधक पता  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' १११ म  अंक  ०१  अग/glyph233त २० १२  (वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n108  \nओहन आ/g284मीय भाव सँ कोनो या/g2चचा◌ीये सन मािट - पािनक किव क/g243 \nभऽ सकै छै। आंचिलक बोलीक िम/g2ओ6झरक , िम/g2ओ0सचर अथ/g36चत् \nसंकीण/g36इता सँ ह/g3ओ0ठ अनगढ़ बोली कोनो किव या/g2चचा◌ीयेक कान जुरा \nसकै छै। जूता-मोजाक टीप-टाप पर नै ठेला आ बेमाय फाटल गोर \nपर कोनो किव या/g2चचा◌ीयेक नजैर जा सकै छै। दू- गो िब/g294ब जे खँ◌ाटी \nगमैया ऐ, आम लोकक आशा- आकं◌ा/g2च2ाक /g262तीक ऐ - दूिधया शीश \nआिक बािल ओ /g2चओमक फलाफल सोिनम पाकल शीश अिधक ठाम \n/g2चओमक गायक ऐ किवक किवता मे अबैत रहै-ए। \nवत/g36इमान /g30इयव/g304थापक /g262तीक ध्◌ू/g26च (भु/g304सा भरल झामलाल िबजुका ) \nक मा/g28ओयम सँ तँ किव पूरा /g30इयव/g304थापक चिर/g2चच ओ थीत क/g243 बेपद/g36इ \nकरै छिथ। चेतना हीन जनतं/g2चचक मािलक जनता साक/g364/g2च2 नै भऽ \nगफलैत मे पड़ल रहैए आ ओकर ओगरबा/g26च /g262ितिनिध अपनेमे टर/g36इ \nभ/g363जटा पूरैत रहै-ए। उपरका जँ सरङमे िबचरैत रहैए तँ िनचलका \nिदन-िदन पताले धँसल जा रहल-ए। दूनू फँ◌ाट अपचक िशकार। \nबेसी कद/g382 सँ तँ कम अिधक पौि/g4इ6कता सँ। /g262ितिनिधक मगज आ \nकरेज मे भु/g304सा भरल बुझा पडै़- ए जै पर ख/g320र , /g304वदेशीक \nआङर/g2च2क खाल चढ़ल ऐ। अकालक ओजह सँ  /g304वतं/g2चच गामक \nअ/g304सी /g262ितशत लोकक /g2चचासदीक केहन सजीव िच/g2चच या/g2चचा◌ीक \nकिवतामे संभव भेल ऐ-’ िबना पजारक म/g288हुवाएल चूि/g334 , कामिह \nजँ◌ात-चकरी, अ/g382दाताक संग समान िजनगी बसर तै त - बरतैत \nआि/g2चओता कनही िपिलया , लाभर- जीभर अहरा /g262ा/g290त केिनहार िगरिगट ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n१११ म अंक  ०१  अग/glyph233त २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५६ अंक  १११)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 109  \nमूसआ कौवा सभक उदासी, हतासी आ फेर आंिशक ज/g26चरैत पूित/g36इ \nसँ टुकटुकाएल ओकर सभक चे/g4इ6ा आ चुहुल क/g243 भला कोन \n‘फे/g288सी ’ किव एते कममे एते िवराटताक संग /g262/g304तुत करबाक \nसामरथ रािख सकैए।  \nभाखा क/g243 हम अिभ/g30इयि/g2ओ0तक मा/g28ओयम टा मानैत रहल छी त/g3ओ3 या/g2चचा◌ी \nआ नागा जनमे अंतर करबामे असोकज/g36इक अनुभव करैत छी। मूल \nव/g304तु तँ िछऐ क/g28चय। गोल कऽ िदयौ तँ लालमोहन , नाम तँ \nगुलाबजामुन। हलवाइ तँ एकेगो- या/g2चची किहयौ िक नागाजु/g36इन। \nगरीब-गुरबा, िकसान आ मजूरक आ/g284मीय समाङ। कतौ पं वै/g324नाथ \nिम/g2चओ नै कलगणारक /g26चप मे। मनुख तँ वा/g304तिवक /g26चपमे अगबे \nमनुखेटा रहै छै। दोखी तँ भेल करै छै कोनो /g30इयव/g304था माने \nसंचालन तं/g2चच। जँ◌ातक \n  काज िछऐ िपसनाइ। अिखयासबाक तँ \nएतबे छै िक ओइमे ढारल की जा रहल छै- कोदो- म/g26चवा आिक \nचाउर- गहूम। स/g324ः /g30इयव/g304थाक/g243 खेलौिड़या मु/g406ामे लु/g334ुवा देखेबामे \nबाबा या/g2चचा◌ी - नाग/g36चजुन िह/g288दीक मा/g28ओयमसँ भाव /g30इय/g2ओ0/g2च4 केिनहार िकसान \nकिव ि/g2चचलोचन आ केदारनाथ अ/g39इवालो सँ सहज आ","size_mb":1.98,"has_text":true},"Videha 112.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 112.pdf","name":"Videha 112.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA  \n'िवदेह' ११२ म अंक १५ अग/gड0ओत २०१२ ( वष/gडै1 ५ मास  ५६ अंक \n११२)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:-  \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/gड2ओ  \n  \n२.१.\n आशीष  अनिच/gु88हार - कािफया  \n  \n  \n२.२.\n जगदान/g288द झा 'मनु'- दूटा िवहिन कथा   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n  \n२.३.\n कैलास दास- अंगना सुखल घरमे पािन  \n  \n२.४.\n मु/gड82ी कामत-  नाटक/ िवहिन कथा  \n  \n२.५.\n बलराम साहु - िव ि आgशट4 म  त  ह ो इ त  ह म र  ल ोक  सं आgशट4 कृित   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n२.६.\n जगदीश /gु6ुसाद म/gु83डल - तीनटा िव हिन  कथा-एकटा लघुकथा  \n  \n  \n२.७.१.\n नव/gड70दु कुमार  झा - गंगा नदी पर पूलक मा/g287यम सँ \nबढ़त कारोबा रक चािल/ मिहषी मे आयोिजत होयत स/gडैओ/gड0ओकृितक महो/g28ओसव / \nसव/gडै1स/g2ठओमितसँ सभापित आ उपा/g287य/g252क िनव/gडै5िचत / िबहारमे िश/g252ाक लेल मदित करत \nिव/g258 ब/gड7डक  २.\n अिमत िम/g257 - कितआएल आखर  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n२.८.\n िशव  कुमार झा - कृआgशटश ण ज आg288 म  :: क थ ाक ा आgशट1 य क  सू आg2षष प ा त / आg2ष2 ण आg2ऐ2 भ ा  \n  \n  \n३. प/gड2ओ  \n  \n३.१.१.\n बलराम साह २.\n मु/gड82ी कामत  \n  \n३.२.\n िवनीत उ/g28ओपल   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.३.१.  \n जगदीश /gु6ुसाद म/gु83डल २.\n मुकु/g288द  मयंक  \n  \n३.४.१.  \n राजदेव म/g28ड ड ल २.\n ओम/g2ै2काश  झा  \n  \n३.५.१.\n िशव कुमार झा  \n िकश न का रीगर  \n  \n३.६.१.\n मो. गुल हसन २.\n चंदन कुमार झा  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n३.७. १.किप ले/g258र राउत \nमातृभाषा २.\n जगदान/g288द झा \n'मनु ' -हम एहन िकएक छी?/ को न ा  म दर  डे  हैआg29ट प ी  ? ३.\n राजेश कुमार \nझा (क/g288हैया) - देश भि/g270त  \n  \n३.८ .१.\n जगदीश च/g288/gओ0ै ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा  गेल   \n(आ/g28ओम गीत )-  (आग/gडैड)२.\n  नारायण झा - एखनहुँ जकड़ल छी / एकता  \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n४. िमिथला कला-संगीत  १.\n राजनाथ ि मआg2ष7  (िच आg2षष म य  ि म ि थ ल ा ) २. \nउमेश म आg28श ड ल  (ि म ि थ ल ा क व न आgशट4 प ि त / िमिथलाक जीव-ज आg288 तु/ \nिमिथलाक िजनगी) \n  \n५. ग आgश24 -प आgश24  भ ा र त ी :१./g2ै2ो. च/g2ठओपा शम/gडै5\nक डोगरी  किवताक  िह/g288दी अनुवाद : \n/g257ीमती रजनी शम/gडै5 आ  मैिथली अनुवाद : \n डॉ. शंभु कु मार िसंह , \n२.\n कुमार संभव ‘ भार/g3ुथाज ’ क िह/g288दी किवताक मैिथली अनुवाद: \nमैिथली अनुवादक : \n डॉ. शंभु कु मार िसंह  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n६.ब ा ल ा न आgशऐ4  कृ ते-\n अिमत िम/g257 - १५ अग/gड0ओतपर एकटा गजल आ  एकटा \nकिवता  \n७. भाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली] , [िवदेहक मैिथली -अंआgश91े ज ी  आ अं आgश91े ज ी  \nमैिथली कोष (इं ट र ने ट प र  प ि ह ल  बे र  स चआgशऐ1-ि ड आg27ट श नर ी ) एम.एस. एस.आg27ट यू.एल. स वआgशऐ1 र  \nआधािरत  -Bas ed on ms-sql server Maithili-English and \nEnglish-Maithili Dictionary.]  \n  \n8. VIDEHA FOR NON RESIDENTS  \n \nिवदेह ई-पि/g255काक सभटा पुरान अंक  ( /gओ0ठेल , ितरहुता आ देवनागरी  मे ) \nपी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/gडैडक  िलंकपर उपल/g2ठ2ध अिछ। All the old \nissues of Videh a e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanag ari versions ) are available for pdf downloa d at th e \nfollowing link.  \nिवदेह ई-पि/g255काक सभटा पुरान अंक /gओ0ठेल , ितरहुता आ देवनागरी /g2ै5पमे Videh a \ne journal's all old issues in Braille Ti rhuta and Deva nag ari \nversions   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \nिवदेह ई-पि/g255काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/g255काक ५० म सँ आग/gडैडक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक/g2ओड अपन साइट / /g2ठ2लॉगपर लगाऊ।   \n/g2ठ2लॉग \"लेआउट \"  पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/g270ट कए \"फीड  \nयू.आर.एल.\" मे http: //www.videha.co .in/ind ex.xml  टाइप केलासँ सेहो \nिवदेह फीड /g2ै2ा/g2ठ0त कए सकैत छी।  गूगल रीडरमे  पढ़बा लेल \nhttp:/ /read er.go ogle.com/  पर जा क ऽ  Add a   Subscriptio n बटन \nि/g270लक क/g2ै5 आ खाली /gड0ओथानमे http:/ /www.videha.co.i n/ind ex.xml पे/gड0ओट \nक/g2ै5 आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha f aceb ook grou p.  \n  \nJoin Videh a goo glegrou ps  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका/gड0ओट साइट  \nhttp:/ /videh a12 3radio.word press.com/   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/g252रमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी , (cannot \nsee/write Maithili in Devanagari/ Mithilakshara follow links \nbelow or contact at g gaje ndra@videh a.com) तँ एिह हेतु नीच/gडैडक \nिलंक सभ पर जाउ। संगिह िवदेहक /gड0ओतंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक  \nनव-पुरान अं क पढ़ू।   \nhttp:/ /dev ana agarii.ne t/ \n \nhttp:/ /kaulo nline.com/u nina gari/   (एतए बॉ/g270समे ऑनलाइन देवनागरी \nटाइप क/g2ै5 , बॉ/g270ससँ कॉपी क/g2ै5  आ वड/gडै1 डॉ/g270युमे/g288टमे पे/gड0ओट कए वड/gडै1 फाइलक/g2ओड \nसेव क/g2ै5। िवशेष जानकारीक लेल ggaje ndra@videh a.com पर स/g2ठओपक/gडै1 \nक/g2ै5। )( Use Firefox 4.0 (from WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ \nSafari/ Intern et Explorer 8.0 / Flock 2.0/ Goo gle Chrome for \nbest view of 'Videha' Maithili e-journal at \nhttp:/ /www.videha.co .in/ . \n)   \n  \nGo to the link below for downlo ad of ol d issues of \nVIDEHA Maithili e magazine in .pdf format and Maithili \nAudio/ Vid eo/ Bo ok/ pain tings/ p hoto files. िवदेहक पुरान अंक आ \nऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g255कला/ फोटो सभक फाइल सभ ( उ/g27ओचारण , बड़  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \nसुख सार आ दूव/gडै5/g252त मं/g255 सिहत ) डाउ नलोड करबा क हेतु  नीच/gडैडक िलंक पर \nजाउ। \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/gडै5इव  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग /gड25ारा जारी किव , नाटककार आ धम/gडै1शा/gड0ओ/g255ी िव/gड2ओापितक  \n/gड0ओटा/g2ठओप। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती /g2ै2ाचीन कालिहसँ \nमहान पु/g2ैओष ओ मिहला लोकिनक कम/gडै1भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पु/g2ैओष \nओ मिहला लोकिन क  िच/g255  'ि म ि थ ल ा  र आg279 '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी -शंकरक पालवंश कालक मूि/g25ओ/gडै1, एिहमे िमिथला/g252रमे (१२०० वष/gडै1 पूव/gडै1क ) \nअिभलेख अंिकत अिछ।  िमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह  \nतरहक अ/g288या/g288य /g2ै2ाचीन आ नव /gड0ओथाप/g28ओय , िच/g255 , अिभलेख  आ मूि/g25ओ/gडै1कलाक़ हेतु \nदेखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/g2ठओबि/g288धत सूचना, स/g2ठओपक/gडै1, अ/g288वेषण संगिह िवदेहक \nसच/gडै1-इंजन आ /g288यूज सिव/gडै1स आ िमिथला, मैिथ ल आ मैिथलीसँ स/g2ठओबि/g288धत वेबसाइट \nसभक सम/gडठ1 संकलनक लेल देखू \"ि व दे ह  सू चन ा  सं प कआgशऐ1  अआg288 वे ष ण \"\n \nिवदेह जालवृ/g25ओक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/g2ै2य जालवृ/g25ओ ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर  मूल पुर/gड0ओकार (२०१२) [ सािह/g28ओय अकादेमी, िद/g2ठ8ली]क लेल अह/gडैडक नजिरमे \nकोन मूल मैिथली पोथी उपयु/g270त अिछ ?  \nThank you for votin g!  \n \n/g257ी राजदेव म/g28डडलक “अ/g2ठओबरा” ( किवता-सं/gडठ1ह ) \n 12. 82%      \n   \n/g257ी बेचन ठाकुरक “ बेटीक अपमान आ छीनरदेवी ”( दूटा नाटक)   9.69%      \n   \n/g257ीमती आशा िम/g257क “उचाट” ( उप/g288यास )  6. 55%      \n   \n/g257ीमती प/gड82ा झाक “अनुभूित” ( कथा सं/gडठ1ह )  4.56%      \n   \n/g257ी उदय नारायण िसंह “निचकेता ”क “ नो ए/g28ड/gडठठी:मा /g2ै2िव श (नाटक)   5.41%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \n   \n/g257ी सुभाष च/g288/gओ0ै यादवक “बनैत िबगड़ैत ” (कथा - सं/gडठ1ह )  5.13%      \n   \n/g257ीमती वीणा कण/gडै1- भावनाक अि/gड0ओथपंजर (किवता सं/gडठ1ह )   5.41%      \n   \n/g257ीमती शेफािलका वम/gडै5क “िक/gड0ओत -िक/gड0ओत जीवन (आ/g28ओमकथा)   8.83%      \n   \n/g257ीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलच/g288दा” ( दूटा नाटक)   6.84%      \n   \n/g257ी महा/g2ै2काश -संग समय के ( किवता सं/gडठ1ह )   5. 41%      \n   \n/g257ी तारान/g288द िवयोगी- /g2ै2लय रह/gड0ओय (किवता-सं/gडठ1ह )  5.13%      \n   \n/g257ी महे/g288/gओ0ै मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक)   9.4%      \n   \n/g257ीमती नीता झाक “देश -काल” ( कथा- सं/gडठ1ह )  5. 7%      \n   \n/g257ी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आ िग थोड़े पािन  ( गजल सं/gडठ1ह )   7.12%      \n   \nOther:  1 .99%     \n  \n   \nऐ बेर युवा पुर/gड0ओकार (२०१२)[ सािह/g28ओय अकादेमी, िद/g2ठ8ली]क लेल अह/gडैडक नजिरमे \nकोन कोन लेखक उपयु/g270त छिथ ?  \nThank you for votin g!  \n/g257ीमती /g27ैयोित सुनीत चौधरीक “अिच/gडै1स ” ( किवता सं/gडठ1 ह) \n 28.2 1%      \n   \n/g257ी िवनीत उ/g28ओपलक “हम पुछैत छी ” ( किवता सं/gडठ1ह )   7.6 9%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14  \n/g257ीमती कािमनीक “समयसँ स/g2ठओवाद करैत ”, ( किवता सं/gडठ1ह )   6.4 1%      \n   \n/g257ी /g2ै2वीण का/gड02यपक “िवषद/g288ती वरमाल कालक रित ” ( किवता सं/gडठ1ह )   4.4 9%   \n   \n   \n/g257ी आशीष अनिच/g288हारक \"अनिच/g288हार आख र\"( गजल सं/gडठ1ह )   18.5 9%      \n   \n/g257ी अ/g2ैओणाभ सौरभक “एतबे टा निह ” ( किवता सं/gडठ1ह )  6.41%      \n   \n/g257ी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै ( किवता सं/gडठ1ह )   7.69%      \n   \n/g257ी आिद यायावरक “भोथर प/gड70िसलसँ िलखल ” ( कथा सं/gडठ1ह )   6. 41%      \n   \n/g257ी उमेश म/g28डडलक “िन/gड02तुकी” (किवता सं/gडठ1ह )   12.1 8%      \n   \nOther:  1 .92%      \n   \n     \n   \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर/gड0ओकार (२०१३)  [ सािह/g28ओय अकादेमी, िद/g2ठ8ली]क लेल अह/gडैडक \nनजिरमे के उपयु/g270त छिथ ? \nThank you for votin g!  \n/g257ी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप/g288यास /g257ी िव/gड0डणु सखाराम खा/g28डडेकर )  \n 33. 33%      \n   \n/g257ी महे/g288/gओ0ै नारायण राम \"काम/gड71लीन \" ( कॲकणी उप/g288यास /g257ी दामोदर मावजो)  \n 12. 75%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n/g257ी देवे/g288/gओ0ै झा \"अनुभव\"( ब/gडैओ/g272ला उप/g288यास /g257ी िद/gड01ये/g288दु पािलत )  12.7 5%      \n   \n/g257ीमती मेनका मि/g2ठ8लक \"देश आ अ/g288य किवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद  मूल-  \nरेिमका  थापा)   14 .71%      \n   \n/g257ी कृ/gड0डण कुमार क/gड02यप आ /g257ीमती शिशबाला- मैिथली गीतगोिव/g288द (  जयदेव \nसं/gड0ओकृत )  14.7 1%      \n   \n/g257ी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( /g257ी तकषी िशवशंकर िप/g2ठ8लैक मलयाली \nउप/g288यास )   10.78%      \n   \nOther:  0 .98%      \n   \n   \n   \n   \n \n  \n \nफेलो पुर/gड0ओकार -सम/gडठ1 योगदान २०१२ - १३ : समाना/g288तर सािह/g28ओय अकादेमी, िद/g2ठ8ली \nThank you for votin g!  \n/g257ी राजन/g288दन लाल दास  \n 54.12%      \n   \n/g257ी डॉ. अमरे/g288/gओ0ै   23.5 3%      \n   \n/g257ी च/g288/gओ0ैभानु िसंह   20%      \n   \nOther:  2 .35%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16  \n   \n \n1 . संपा द की य \n१ \nओइ समए ि◌ नम/gडै1लीसँ सम/gड0ओ तीपुर ए कटा गाड़ी  चलैत रहै। बड़ी लाइनक कतौ पता \nनै। मुदा क/g2ठओ युिन /gड0ओट  पाट/gडै8क लड़ाइक एकटा मु/gड1ठा ईहो र है। कखनो उ/gडठ1 तँ \nकखनो धीमी  गित सँ चिल ते रहए। ओना पूबोसँ आ पि/g27ओ छ  मोसँ अबैबला गाड़ी क \nमेल सकिर येमे रहै मुदा  से नै भेलै। क करघटीमे मेल भेने प छबिर या गाड़ी  पछुआ \nगेलिन। जइ कारणे सभाक  आयोजन ि क छु  िब लिम  कऽ भेल। सकरी /gड0ओ टेशनसँ \nथोड़बे हिट  कऽ दि छ नबािर  भाग सभाक आयोजन भेल। गाड़ीसँ उतिर  झंडा  \nफहरबैत आ ना रा लगबैत जूलूस बिन  सभा /gड0ओ थ ल पहुँचला। तइ संग झंझारपुरक \nइद/gडै1-ि◌ गद/gडै1क सेहो बहुत गोटे संग भऽ गेल रहिथ/g288ह । आयोजक  रहिथ /g288ह   चीनी  \nिम लक /g257िम  क -संगी। ओइ समए छबे  मास िम ल चलै। सालमे छह मास काज \nभेने छह मास बैसारीक सम/gड0ओ या रहबे करै। तइ संग िक सानक/g2ओड निह  ये कुिश यार क \nकटनी होइ आ न िह ये समैपर दाम भेटै। सेहो सभ सम/gड0ओ या रहबे करै। \nकुिश यार क ए के ि क /gड0ओ म क खेती होइ जे अगहनमे तैयार भऽ  जाइ। मुदा न महर \nइलाकामे खेती भेने, समैपर कटनी नै भऽ पबै। िम ले कम। जतबे ओ  पेिड़  \nसकत ततबे ने ले त। तहूमे चलाकी ओकर ई रहै जे शु/g2ै5मे तैयार भेने शु/g2ै5हेसँ \nनीक उ/g28ओ पादन  (चीनीक मा/g255ा)  हुअए लगै आ जते पछुआइत तते रस गा ढ़ भेने \nचीनीक मा/g255ा बिढ़   जाइ। \nपि/g27ओ छ  मसँ गाड़ी अिब ते द रभंगा -जालेक िव धायक खािद म हुसेन संगे भोगे/g288 /gओ0ै \n  जी \nहाथमे चमड़ाक बै ग लटकौने आगू -आगू आ दस पन रह गोटे पा छू - पाछू /gड0ओ टेशनसँ \nसभा /gड0ओ थल पहुँचला। हाफ शट/gडै1 धोती पिह  रने। पएर मे चमड़ ाक जूता। मं चपर सँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \nनारा हुअए  ला गल। आधासँ बेसी मंच भरल। जे व/g270 ता  बजैत रहिथ  ओ अपन  \nिव चार स/g2ठओ प/gड82 केलिन  । ची नी िम लक /gडठठेड - युिन यनक जे नेता रहिथ  ओ  िव /gड0ओ तारसँ \nअपन सम/gड0ओ या रखलिन । जगदीश /g2ै2साद म/g28डडल  सभ आगूसँ िन /g27ओ चामे बैसल \nरहिथ । भोगे/g288 /gओ0ै जी िदससँ बजैसँ पिह ने आने सभा जक/gडैड /g2ै2/gड11क आ/gडठ1ह भेल। िक  छु \n/g2ै2/gड11 एबो कएल।  \nअढ़ाइ- तीन घंटाक पछाित  सभा िव सज/gडै1न भेल। सभामे भाग लेिन हार चा/g2ै5 कातक \nलोक चिल  गेलाह, मुदा गाड़ीबला सभ /gड0ओ टेशनपर आिब  गेला। दुनू गाड़ी  ( िन  र म ल ी  \nआ जयनगरवाली) मे  ए क -डेढ़ घंटा देरी रहै । /gड0ओ टेशनेपर भोगे/g288 /gओ0ै जीसँ पिह ल भ/g2ओडट \nआ सोझा- सोझी पिर चए भेल ि/g288ह । \nपिह ले - पिह  ल भोगे/g288 /gओ0ैजी पािल/gडै1याम/gड70टक सद/gड0ओ य  भेल रहिथ । जिह ना १९४२ई.मे \nअं/gडठ1ेजक िख  लाफ दे शक  जन -जनमे राज नीित क नव  चेतना जागल रहै तिह ना \n१९६७ ई.क चुनावक पछाित  सेहो भेल। िब हारोमे ओहन -ओहन राज नीित क पाट/gडै8 \nबहुमतमे आएल जे अखन धि र  (१९६७) िव धान सभामे नै पहुँचल छल। जे पाट/gडै8 \n(क/gडैड/gडठ1ेस )  अखन धिर  िब हारोमे स/g25ओा- सीन रहल ओ नीक  हािर क मुँह देखलक। \nओना िब हारे मा/g255मे नै आनो-आनो रा/g27ै यमे भेल। क/gडैड/gडठ1ेसो एक /gडठ1ुप टूिट   कऽ  \nजन/gड8ठ/gडैओित   दल कऽ कऽ पाट/gडै8मे उतरल छल। क/gडैड/gडठ1ेस िव  रोधी दलक /gड0ओ प/gड0ड ट  बहुमत \nभेल छल। मु/g271 य पाट/gडै8क /g2ै5पमे सोशिल  /gड0ओ ट पाट/gडै8 आ कमो- बेशी आनो -आनो पाट/gडै8 \nजीतल। ि◌ सफ/gडै1 िव  धान सभामे एहेन पिर व/g25ओ/gडै1न भेल से बात नै, गाम -गामक ज न -\nगणमे अपन हा र -जीत सेहो महसूस भेल। बेवहािर  क दौड़मे  जे ि क छु मुद ा \nभाषणक /gड8ठम (िस /gड20ाि/g288 त  क ) मे तँ जनताक सभ सम/gड0ओ या सामने ऐबे  कएल। \nकारण जे सभ पाट/gडै8क अपन -अपन िव चा र तँ लोकक  बीच पिह नेसँ आ िब  रहल \nछल। ३४ टा सीट माने ३४ टा िव धायक िव धान सभामे आ पान -सातटा \nपािल/gडै1याम/gड70टोमे पहुँचलाह। आजादीक पछाित   पिह ल बेर आम जन स/g25ओा ( शासन)  \nिद स तकलक। ओना अखन  धिर  सरकारक अथ/gडै1 आम जन - गण कोटाक \nशासनक म िट या तेल आ जे मु/g271 य  िव /g288 दु कोटाक व/gड0ओ तु बनल छल। डीलरक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18  \nकाजक लेखा -जोखा भिर  शासन चलै छल। आन - आन सम/gड0ओ या तँ भाषणेक /gड8ठममे \nछल। िक छु -ने -िक छु बाि ढ़ -रौदी चिल ते छल ओकरे  बचबैक उपाए  सरका रक कहब \nरहै छलै। नवका  तूर (आज ादीक  करीब  आ पछ ाित क) सेहो जु आन भेल। जइसँ \nआनो -आनो क ाज (सर कार क) सोझामे  आएल। अखुनक ा मधुबनी  िज ला जे ओइ \nिद नमे अनुमंडल छल। एगारहटा एम.एल.ए. आ दूटा एम.पी.मे बँटाएल छल। \nछह- छहटा एम.एल.ए. पर एम.पी. तँ दरभंगाक जाले /g252े/g255 सेहो मधुबिन  येमे। \nओना अखुन का मधुबनी  िज लाक पि छ मी भागमे जमीनक लड़ाई सेहो नीक जक/gडैड \nचिल  रहल छल, मुदा मु/g271 य  छल पिछ मी कोसी नह र। िम िथ ल/gडैओचलमे कोसी, \nकमला, बा गमतीक जे उप/gओ0ैव साले-साल चिल  रहल छै आ /g252ित   पहुँचबै छै , \nभिर सक ततेटा बजटो ने कते सरकारक/g2ओड होइ छै। खैर जे होउ ! उनैस सए \nसािठ क दश कक  सवाल, सम/gड0ओ या आ लड़ाई क/g2ठओ युिन /gड0ओट \n  पाट/gडै8क मु/g271 य  लड़ाई \nरहल जेकर द शा , मनु/gड0ड य क ए क िज नगीक  (६५ -६६ बख/gडै1)  उपरा/g288 तो िक  अिछ , \nसबहक सोझेमे अिछ । जॱ  योजना िह साबसँ काज होइत तँ आजु क िम िथ ला ई \nिम िथ ला नै, ओ िम िथ ला बिन  गेल रहैत जइ िम िथ लामे ऋृिष -मुिन  इ/g27ओ छानुसार बख/gडै5 \nबिर सबैत छलाह। एते पिन िब जलीक उ/g28ओ पादन होइत जे घर - घरमे पहुँचल रहैत। \nजइसँ जापान जक/gडैड लघु-उ/gड2ओोगक संग - संग भािर यो उ/gड2ओोग लािग   गेल रहैत। मुदा \nआइ िक  देखै छी। चुनाव  होइत रहल, एमेले-एमपी बदलैत रहलाह। मुदा \nसम/gड0ओ या\n  आइ ओहन िव कराल /g2ै5प लऽ लेलक अिछ   जे आिथ/gडै1क तंगीक चलैत \nिद न- दहार लूट-पाट भऽ रहल अिछ । जँ ज ापान , जम/gडै1नी आ पड़ोसी देश चीनक \nजमीनक /g2ै2ित   ए कड़ उपजाक  तुलना अपन िम िथ ल/gडैओचलक भूिम  सँ करब तँ आ/g25ैये \nनै िब सवासो नै हएत। िक  िम िथ लामे ि◌ सफ/gडै1 साढ़े तीन हाथक मनुखेटा अिछ   \nजेकरा मा/g255 पेटेटा छै आिक   ओक रा दूटा हाथो -पएर छै  आ मातृभूिम यो छै। \nिम िथ ल/gडैओचलक ओ भूिम   आ जलवायु अिछ  जे  दुिन य/gडैडमे कतौ नै अिछ  । ने  एते \nसु/g288 द र मुलाइम मािट  अि छ  आ ने एहेन  नीक  पािन  अ िछ  आ ने एते रंग क मौसम \nअिछ । मुदा आइ िक  देखै  छी ? ने अखन धिर  नेपाल सरकारसँ नीक जक/gडैड \nसमझौता भेल अिछ  आ ने  कोसी क पिछ मी - पूब/gडै8 नहिर  क समुिच त िव कास। एक  तँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nयोजनाक काज पछुआएल तइपर काजक एहेन प/gड70च -प/gडैडच अिछ   जे एक नहर बनब \nकिठ न अिछ , दोसर बनलापर ओ  समुिच त काज  किठ न अि छ । पािन  ऊपरसँ \nिन /g27ओ च/gडैड\n  असानीसँ अबैत अिछ । मुदा िन /g27ओ चासँ ऊपर असानीसँ जा एत? नै जाएत। \nजँ गहॴरमे नहर खुिन  देल जा ए तँ ओ कर पाि न  ऊपर केना  जेतइ। हँ मशीनक  \nमा/g287 य मसँ जा सकैए, मुदा घरमे फुिस -फािस , सोम िद न िब आह। जइठा म /g255ेता \nयुगक तीन ि◌ व/g25ओा हर , आ सतयुगक बसहा बड़दसँ एखनो खेती होइए तइठाम \nकेना मा नल जाएत। \n/gड0ओ टेशनपर /g2ठ0 लेटफाम/gडै1 आिब   सभ गोिल या कऽ  बैसला । प/g2ठ8 था मािर  भोगे/g288 /gओ0ैजी सभक/g2ओड \nसेहो तिह ना बैसए कहलिख न। गाड़ी पकड़ैले सबहक मन छनगल। प/g2ठ8 था माि◌ र \nबैसैक अथ/gडै1 िन  ि/g25ै  /g288 ती। पिह ने ओ सभक/g2ओड नाओं-ठेकान पु छलिख न। नाओं -ठेका न \nपुछला उ/g25ओर कहलिख  न, क/g2ठओ युिन /gड0ओट  अपन पाट/gडै8 छी, अपन पाट/gडै8क ई अथ/gडै1 नै जे \nकोनो जा ित - मजहबक होइ, मनुख- मा/g255क पाट/gडै8 छी। हमरा सभक/g2ओड ओहन समाज \nबनाएबाक अिछ  जइमे ने ि क यो भूखल रहत आ ने न/gडैओगट। सबहक बाल -ब/g27ओ चा \nपढ़तै, सभक/g2ओड रोग -/gड01 यािध  क इलाज हेतइ तखन ने सभ आगू मुँह/g2ओड बढ़ैक कोिश  श  \nकरता। अपना ऐठाम जे  ऋृिष -मुिन  भेलाह, ओ की केलिन ? हुनका नै  अपन \nसुखक िच /g288 ता छलिन । ि क अए  ओ सभ अपन िज नगी गला लेलिन । ओ सभ \nबहुत केलिन । जँ से नै केलिन  तँ एक क/gड27ा जमीनमे जीवन बसर करैत केना  \nछला । मुदा अपन धर ोहिर क/g2ओड जँ ताला लगा रखबै तँ के बूझत ? लखनजी (डॉ. \nल/gड50 म ण झा) िम िथ ल/gडैओचलक लेल जे िज  नगी समिप/gडै1त केलिन   से ि क  केलिन । के \nबूझत ? \n  \nतीन िद नक /gड01 य/gड0ओ त काय/gडै1/gड8ठममे हुनकर  प/gडैडचठामक /g2ै2ो/gडठ1ाम रहिन  , ओइ समाि/g2ठ0 त  क  \nतारीख िबता तेसर िद नक /g2ै2ो/gडठ1ाम ओ जगदीश /g2ै2साद  म/g28डडलजी क/g2ओड दऽ देलिन ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20  \n \nजगदीश /g2ै2साद म/g28डडल -  एकटा बायो/gडठ1ाफी... गजे/g288/gओ0ै ठाकुर /gड25ारा (अनुवत/gडै1ते...)  \n  \n \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@vide ha.com \n  पर पठाउ।  \n \n \nगजे/g288/gओ0ै  ठाकुर  \nggaje ndra@videh a.com  \n  \nhttp:/ /www.maithililekhaksangh.c om/20 10/0 7/blo g-\npost_ 370 9.html   \n  \n२ . ग आgश24   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \n२.१.\n आशीष  अनिच/gु88हार - कािफया  \n  \n  \n२.२.\n जगदान/g288द झा 'मनु'- दूटा िवहिन कथा  \n  \n२.३.\n कैलास दास- अंगना सुखल घरमे पािन  \n  \n२.४.\n मु/gड82ी कामत-  नाटक/ िवहिन कथा  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22  \n२.५.\n बलराम साहु - िव ि आgशट4 म  त  ह ो इ त  ह म र  ल ोक  सं आgशट4 कृित   \n  \n२.६.\n जगदीश /gु6ुसाद  म/gु83डल - तीनटा िव हिन  कथा-एकटा लघुकथा  \n  \n  \n२.७.१.\n नव/gड70दु कुमार झा- गंगा नदी पर पूलक मा/g287यम सँ \nबढ़त कारोबा रक चािल/ मिहषीमे आयोिज त होयत स/gडैओ/gड0ओकृितक महो/g28ओसव /  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \nसव/gडै1स/g2ठओमितसँ सभापित आ उपा/g287य/g252क िनव/gडै5िचत / िबहारमे िश/g252ाक लेल मदित करत \nिव/g258 ब/gड7डक  २.\n अिमत िम/g257 - कितआएल आखर  \n  \n२.८.\n िशव  कुमार झा - कृआgशटश ण ज आg288 म  :: क थ ाक ा आgशट1 य क  सू आg2षष प ा त / आg2ष2 ण आg2ऐ2 भ ा  \n  \nआशीष  अनिच/g288हार - कािफया \n  \nकािफया मने तुका/g288त।  आ तुका/g288त मने /gड0ओवर -सा/g2ठओयक  तुका/g288त चाहे ओ वण/gडै1क \n/gड0ओवर -सा/g2ठओय हो की मा/g255ाक /gड0ओवर -सा/g2ठओय। रदीफसँ पिहने जे तुका/g288त होइत छैक \nतकरा कािफया कहल जाइत छैक। आ ई रदीफे जक/gडैड गजलक हरे क शे रक \n(मतला बला शेरक/g2ओड छोिड़ ) दोसर प/gडैडितमे रदीफसँ पिहने अिनवाय/gडै1 /g2ैओप/gड70 अएबाक \nचाही। कािफया दू /g2ै2कारक होइत छैक ( क) वण/gडै1क /gड0ओवर -सा/g2ठओय आ (ख) मा/g255ाक  \n/gड0ओवर -सा/g2ठओय। वण/gडै1क कािफया लेल शेरक हरेक प/gडैडितमे रदीफसँ पिहने समान वण/gडै1 \nआ तकरासँ पिहने समान /gड0ओवर -सा/g2ठओय होएबाक  चाही। एकटा ग/g2ठ0प आर , बहुतॲ \nशाइर खाली रदीफक बाद बला वण/gडै1 वा मा/g255ाकँ◌े कािफया बूिझ लैत छिथ से  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24  \nगलत। कािफयाक िनध/gडै5रण  कािफया लेल /g2ै2यु/g270त श/g2ठ2दक/g2ओड अंतसँ बीच वा शु/g2ै5 \nधिर कएल जा  सकैए। उदाहरण  देखू----- -- --  \n  \nकरेज घसैसँ साजक राग ि नखरै छै  \nिबना धुनने तुर क नै  ताग िनखरै  छै  \n  \nएिह शेरक पिहल प/gडैडितमे रदीफ \"िनखरै छै\" छै क। आ रदीफसँ ठी क पिहने \n\"राग\" श/g2ठ2द छैक।  जँ अह/gडैड \"रा ग\" श/g2ठ2द पर  धेआन देबै तँ पता लागत जे ऐ  \nश/g2ठ2दक अंितम वण/gडै1 \"ग\" छैक मुदा ऐ  \"ग\" संग \"आ\" /g287विन (रा ) सेहो छै क। \nतिहना दोसर प/gडैडितमे रदीफ \"िनखरै छै\"सँ पिहने \"ताग\" श/g2ठ2द अिछ । आब  फेर  \nअह/gडैड सभ \"ताग\" श/g2ठ2दक/g2ओड देखू। ऐमे◌े अंितम वण/gडै1 \"ग\" तँ छैके  संगिह-संग \"आ\" \n/g287विन (ता) सेहो छै क।  मतलब जे उपरक शेरक दुनू प/gडैडितमे रदीफ \"िनखरै छै\" \nसँ पिहने \"ग\"वण/gडै1 अिछ , \" आ\" /gड0ओवर (/g287विन ) क संग।  अथ/gडै5त \"आ\" /g287विन  संगे \"ग\" \nवण/gडै1 ऐ शेरक कािफया भेल। आब ऐठाम ई मोन  राखू जे जँ उपर क ई दुनू  \nशेर कोनो गजलक मतला छै क तँ ओइ गजलक  हरेक  शे रक किफया \"ग\" वण/gडै1क \nसंग \"आ\" /g287विन  होएबाक चाही। अ/g288यथा ओ गजल गलत भए जाएत। आब ऐ \nगजलक दोसर शेरक/g2ओड \nदेखू--   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nइ दुिनया मेहनितक गुलाम छै सिदखन  \nबहै घाम तखन सुतल भाग िनखरै छै  \n  \nऐ शेरमे पिहल प/gडैडितमे ने रदीफ छैक आ ने कािफया मुदा दोसर प/gडैडितमे रदीफ \nसेहो \nछैक आ रदीफसँ पिहने श/g2ठ2द \"भाग\" अिछ। ऐ श/g2ठ2दक अंतमे \"ग\" वण/gडै1 तँ छैके \nसंगिह-संग \"ग\"सँ पिहने \"आ\" /g287विन सेहो छैक।  ऐ गजलक आ न का िफया सभ \nअिछ  \"लाग\" , \"बाग\", \" पाग \" । एकटा आ र दोसर उदाह रण देखू -- \n  \nकहू की , िकयो बूिझ नै  सकल हमरा  \nहँसी सभक लागल बहुत ठरल हमरा  \n  \nऐ मतलाक शे रमे \"हमरा\" रदीफ अिछ। आ रदीफसँ पिहने पिहल प/gडैडितमे \"सकल\" \nश/g2ठ2द अिछ। संगिह -संग दोसर  प/gडैडितमे \"ठरल\" श/g2ठ2द अिछ। आब हमरा लोकिन जँ \nएिहमे कािफया िनध/gडै5रण करी। दुनू श/g2ठ2दक/g2ओड नीक जक/gडैड देखू। दुनू श/g2ठ2दक अंितम \nवण/gडै1 \"ल\" अिछ मुदा पिहल प/gडैडितमे \"ल\"सँ पिहने \"अ\" /g287विन अिछ (क ) आ  दोसरो \nप/gडैडितमे \"ल\"सँ पिहने \"अ\" /g287विन अिछ   (र)। तँ एिह दुनू श/g2ठ2दक िमलानके बाद \nहमरा लोकिन  देखै छी जे दुनूमे \"ल\" वण/gडै1 समान अिछ। संगिह - संग वण/gडै1 \"ल\" सँ \nपिहने \"अ\" /gड0ओवर अिछ।  आब सभ /gड01यंजन हल/g288तमे अ लिगते छै तखने ओ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26  \nगुिणता /g252र बनै छै ( कचटतप, य-ह) तँए ऐ  गजलक कािफया कोनो कचटतप \nवग/gडै1(कवग/gडै1, चवग/gडै1, टवग/gडै1, तवग/gडै1, पवग/gडै1) वा य -ह संग \"ल\" वण/gडै1 भेल। आब शाइरक/g2ओड \nब/gडैडकी शेरमे कािफयाक /g2ै5पमे एहन श/g2ठ2द चुनए  पड़ति/g288ह जकर अंतमे \"ल\" वण/gडै1 \nअबैत हुअए एवं  तइसँ  पिहने कोन ो \"कचटतप, य-ह\" भऽ सकैए। ऐ  गजलमे \n/g2ै2यु/g270त भेल आन कािफया अिछ -\"जरल \", \"खसल \" , \"रहल\" \"कहल\" |  \n  \nतेसर उदाहरण सेहो देखू-   \n  \nरानी मेघ सग रो जल पटाएत ना  \nबौआ हमर खेलत आ नहा एत ना  \n  \nऐ मतलामे \"ना\" रदीफ अिछ। आ रदीफसँ पिहल प/gडैडितमे \"पटाएत\" श/g2ठ2द अिछ \nआ दोसर  \nप/gडैडितमे \"नहाएत\"। जँ दुनू श/g2ठ2दमे िमलान करबै तँ \"एत\" दुनू प/gडैडितक कािफयामे \nकामन छै आ  \"एत\" सँ पिहने \"आ\" /gड0ओवरक  मा/g255ा छै (पिहल प/gडैडितमे \"टा\" आ \nदोसर प/gडैडितमे \"हा\"। ऐ मतलामे कािफया ह एत \"आ\" मा/g255ाक संग \"एत\" वण/gडै1 \nसमूह। ऐ गजलमे लेल गेल आन  कािफया अि छ  बहाएत, बनाएत, चलाएत आ \nखाएत। जँ मतलाक दुनू प/gडैडितक कािफयामे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \nिकछु वण/gडै1 समूह काम न रहै छै तँ ओ करा  तहलीली रदीफ कहल जाइत छै। \nउपरका मतलामे \"एत\" क/g2ओड तहलीली रदीफ कहल जाइत छै। कािफयाक ऐ \nिववरणक/g2ओड एना बूझी तँ नीक रहत -  \n  \n१) जँ को नो मतलामे \"छन\" आ  \"दन\" कािफया छै तँ ऐमे  \"न\" वण/gडै1 मूल वण/gडै1 \nभेलै  ( कािफयाक िमलान सिदखन अंतसँ क एल जाइत छै) आ ओइसँ पिहलुक \nवण/gडै1क /gड0ओवर सेहो \nबराबर हेबाक  चाही। उपरका  उदाहरणमे \"न\" वण/gडै1क बाद /gड8ठमशः \"छ\" आ \"द\" \nवण/gडै1 बचै छै आ दुनूक /gड0ओवर \"अ\" छै मने अकारा/g288त छै तँए कोनो मतलामे ई \nकािफया सही  हएत। आब ऐ गजलमे आ न शे र सभमे एहने  काि फया हेतै जेना - \n\"हन\" , \"मन\", \"जीबन\" आिद। ऐठाम  ई बात बुझबाक अि छ जे जँ  मतलामे \"छन\" \nआ \"धुन\" रिहतै तँ कािफया गलत भऽ जेतै कारण मूल वण/gडै1 \"न\" के र बाद क \n/gड0ओवरक  मा/g255ा सेहो अिनवाय/gडै1 /g2ै5प/gड70 िमलबाक चाही मुदा ऐ उदारहरणक एकटा \nकािफयामे \"न\" के र बाद \"अ \" /gड0ओवरक गुिणता/g252र छै तँ दोसरमे मूल वण/gडै1 \"न\" के र \nबाद \"उ\" /gड0ओवर छै, तँए ई गलत भेल। ऐठाम ईहो मोन  राखू जे  \"छन\" आ \"दन\" \nकेर बाद कोनो  आन शेरमे  \"धुन\", \"आन\", \"िनन\" आिद कािफयाक/g2ओड नै लऽ सकैत \nछी। ईहो मोन राखू जे ए कै गजल क आन - आन शेरमे मूल वण/gडै1 एकै रहतै। जेना \nउपरका उदाहरणमे \"छ न\" आ \"दन\" क ािफया छै  तँ आन  शेर क क ािफयाक अंतमे \n\"न\" वण/gडै1 अिनवाय/gडै1 /g2ै5पसँ रहतै।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28  \n२) जँ को नो मतलामे \"जीवन\" आ \"तीमन\" छै  तँ काि फया \"अ\" /gड0ओवरक संग \"न\"  \nमूल वण/gडै1 हएत। आ तँए आन शेरक कािफया लेल \"धूमन\", \"केहन\", \"पावन\" \nएहन श/g2ठ2द उपयु/g270त रहत।  \n  \n३) जँ को नो मतलामे क ािफया \"तीमन\" आ \"नीमन\" श/g2ठ2द छै तखन कने धेआन \nराखए  पड़त। दुनू श/g2ठ2दक/g2ओड धेआनसँ देखू, अंतमे \"मन\" वण/gडै1 समूह उभयिन/gओ17 छै तँ \nएहन कािफयामे \"मन\" मूल वण/gडै1 समूह भेल आ तइसँ पिहने दुनूमे \"ई\" /gड0ओवरक  \nमा/g255ा छै (ती , नी) तँए ए कर कािफया भेल \"ई\" /gड0ओवरक मा/g255ाक  संग \"मन\" वण/gडै1क \nसमूह। जँ कोनो शाइर  \"तीमन\" आ \"नीमन\" केर  बाद कोनो आन शेरमे \"जीबन\" , \n\"धूमन\", \" केहन\", \"पावन\" कािफया लेताह तँ गलत हएत। सही कािफया हेत- \n\"पिरसीमन\" आिद। ऐठाम  ईहो मोन राखू जे जँ कोनो  मतलामे \"तीमन\" आ \n\"धूमन\" कािफया छै तँ  ओ गलत हएत क ारण \"मन\" वण/gडै1 समूहसँ पिहने एकटामे \n\"ई\" /gड0ओवरक  मा/g255ा छै तँ दोसरमे \"उ\" /gड0ओवरक मा/g255ा। तेनािहते \"खाएत\" एवं \n\"आएत\" कािफयामे अंतसँ \"एत\" उभयिन/gओ17 छै एवं तइसँ पिहने \"आ\" /gड0ओवरक  मा/g255ा \nछै, तकर बाद  आन शेरमे  \"जाएत\", \"नहाएत\" , \"पाएत\", \" बुिड़आएत\" आिद \nकािफया सही हेतै। \n  \n४) कोनो  मतलामे \"खॱझाएत\" आ \"बुझाएत\" श/g2ठ2दक कािफया नै भए सकैए से \nआब अह/gडैड \nसभ नीक जक/gडैड बुिझ गेल हेबै। जँ कोनो शाइर एहन कािफया लै छ िथ तँ \nकािफयामे \"िसनाद दोष\" आिब  जाइत छै। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \n५) केखनो काल िकछु एहन श/g2ठ2द आिब जाइत छै कािफयामे, जे अिधक/gडैओशतः \nएकसमान रहैत \nछै जेना- \"पसार \" एवं \"सार\"। ऐ दूटा श/g2ठ2दमे अंतसँ \"सार\" उभयिन/gओ17 छै आ \nकेओ कहता जे \"सार \" सँ पिहने बला /gड0ओवरक  मा/g255ा सेहो िमलबाक चाही। मने \n\"पसार\" एवं \"सार\"  मे \"प\"  \nअनकामन  छै तँए  \" सार\" सँ पिहने \"अ\" /gड0ओवर हेबाक चाही, मुदा शाइरी क \nिनअमक िहसाब/g2ओड मतलामे एहन कािफयाक /g2ै2योग गलत होइत छै। अथ/gडै5त कोनो \nमतलामे अह/gडैड \"पसार\" एवं \"सार\", तेनािहते \"िवचार\" क संग \"चार\" आिद  \nकािफया नै लऽ  सकैत छी। \n  \n  \n६) आब कने संयु/g270ता/g252र बला कािफयाक/g2ओड देखी। िकछु आर िववरणसँ पिहने \nिकछु  संयु/g270त श/g2ठ2द सभक/g2ओड देखल जाए। /g2ै2/gड0ओथान , चु/gड0ओत , दु/g2ैओ/gड0ओत , िक/gड0ओमत। आब \nई देखू जे संयु/g270त वण/gडै1 अंतसँ कोन /gड0ओथानपर पड़ैत अिछ। जँ ई अंतसँ तेसर \nआ ओक र बाद मने  चािरम या प/gडैडचम /gड0ओथानपर अबैत हो तँ कािफयाक िनअम \nपिहने जक/gडैड हएत । मुदा  जँ इएह  \nसंयु/g270त वण/gडै1 कािफया बला श/g2ठ2दक अंतसँ दोसर /gड0ओथान पर अबैत हो तँ कने \nधेआन देबए  पड़त। मािन िलअ जे मतलाक पिहल प/gडैडितमे \"म/gड0ओत \" काि फया \nछैक। तँ आब ह रेक  कािफया क अंतमे \" /gड0ओत \" रहबाक चाही। उदाहर ण लेल \n\"म/gड0ओत \"  क क ािफया \" द/gड0ओत \", \" प/gड0ओत \" , \" हर/gड0ओत \" आिद भऽ सकैए। उदाह रण /g2ै5पमे \nएकटा शेरक/g2ओड देखल जाए -- \nहएत कोना गुद/gड0ओत जीबन   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30  \nभेल िच/g288तासँ हर/gड0ओत जीबन  \n  \nआब ऐ शेरमे रदीफ \"जीबन\" भेल आ पिहल प/gडैडितमे कािफया \"गुद/gड0ओत \" अिछ , आब \nसंयु/g270ता/g252र बला िनअमक िहसाब/gड70 कािफया बला श/g2ठ2दमे अंतसँ दोसर वण/gडै1 \"/gड0ओत \"  \nहोएबाक चाही। आब दोसर प/gडैडितके देखू रदीफसँ पिहने कािफयाक /g2ै5पमे \n\"हर/gड0ओत \" अिछ जकर अंतसँ \" /gड0ओत \" संगे -संग \"अ\" वण/gडै1क /gड0ओवर सा/g2ठओय सेहो छै जे \nिनअमक मोतािबक सही अ िछ। ऐ  गजलमे आन  काि फया सभ एना  अिछ - \n\"/gड01य/gड0ओत \" , \" मदम/gड0ओत \" , \" म/gड0ओत \" , \" स/gड0ओत \" आिद। उपरके िनअम जक/gडैड मतलाक \nपिहल  प/gडैडितमे जँ \"म/gड0ओत \" कािफया छै तँ ओ कर बाद  आन  शेर मे \" चु/gड0ओत \" \" सु/gड0ओत \" \nआिद कािफया नै आिब सकैए। संयु/g270ता/g252रक ई िनअम मा/g255ा बला कािफया लेल \nकने अलग ढ़ंगसँ छै क।  \n  \n७) तँ आब आबी कने \"ए\" आ \"य\" बला /g2ै2संगपर।  \nए आ य : मैिथलीक वत/gडै1नीमे ए आ य दुनू िलखल जाइत अिछ। मुदा \"ए\" केर  \n/g2ै2योग /g2ै2ाचीन मैिथलीए  सँ अिछ। \n/g2ै2ाचीन वत/gडै1नी-  कएल , जाए, होएत, माए , भाए, गाए आ िद। \nनवीन वत/gडै1नी- कयल, जाय, होयत , माय, भाय , गाय आिद। \nसामा/g288यतया श/g2ठ2दक शु/g2ै5मे ए मा/g255 अबैत अिछ। जेना एिह , एना, एकर , एहन \nआिद। एिह श/g2ठ2द सभक /gड0ओथानपर यिह , यना, यकर , यहन आिदक /g2ै2योग नै \nकरबाक चाही। य/gड2ओिप मैिथलीभाषी था/g2ै5 सिहत िकछु जाितमे श/g2ठ2दक आर/g2ठओभोमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \n“ए ”क/g2ओड य किह उ/g27ओचारण कएल जाइत अिछ। मैिथलीक सव/gडै1साधारणक उ/g27ओचारण -\nशैली \" य \" क अपे/g252ा \"ए\"सँ बेसी िनकट छैक। खास कऽ कएल , हएब आिद \nकितपय श/g2ठ2दक/g2ओड कैल , हैब आिद /g2ै5पमे कतहु- कतहु िलखल जाएब सेहो “ए”क \n/g2ै2योगक/g2ओड बेसी समीचीन /g2ै2मािणत करैत अिछ।  \nएतेक जनलाक बाद  आबी \"ए\" वा \"य\" केर /g287विन लोप पर। ओना \"ए\" वा \"य\" \nक संगे -संग आन /g287विन लोप सेहो होइत छै मुदा ओकर चच/gडै5 एतए आव/gड02यक नै। \nतँ देखी /g287विन लोपक िनअम -  \n/g287विन -लोप : िन/gड0ठिलिखत अव/gड0ओथामे श/g2ठ2दसँ \"ए\" वा \"य\" केर /g287विन - लोप भऽ जाइत \nअिछ:  \n(क)  ि/gड8ठया/g288वयी /g2ै2/g28ओयय अयमे य वा ए लु/g2ठ0त भऽ जाइत अिछ। ओइ सँ पिहने \nअंक उ/g27ओचारण दीघ/gडै1 भऽ जाइत अिछ। ओकर आग/gडैड लोप -सूचक िच/gओ2ठ वा िवकारी \n(’ / ऽ) लगा ओल जाइछ। जेना - \n  \nपूण/gडै1 /g2ै5प : पढ़ए (पढ़य) गेलाह , कए ( कय) लेल, उठए (उ ठय) पड़तौक।  \n  \nअपूण/gडै1 /g2ै5प : पढ़ ’ गेलाह , क ’ लेल , उठ’ पड़तौक। \n  \nपढ़ऽ गेलाह , कऽ लेल, उठऽ पड़तौक।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32  \n  \n(ख) पूव/gडै1कािलक कृत आय (आए ) /g2ै2/g28ओययमे य (ए)  लु/g2ठ0त भऽ जाइछ , मुदा लोप-\nसूचक िवका री नै  लगाओल जाइछ। जेना -  \n  \nपूण/gडै1 /g2ै5प : खाए (य) गेल , पठाय (ए) देब , नहाए (य) अएलाह। \n  \nअपूण/gडै1 /g2ै5प : खा गेल , पठा देब, नहा अएलाह।  \n  \nआब एक बेर फेर घुिर जाइ उ/g27ओचारण पर। उ/g27ओचारणमे लोप -सूचक िच/gओ2ठ ( ' ) \nवा िवकारी  (ऽ ) केर कोनो मह/g28ओव नै होइत छैक। मने लोप सूचक िच/g288ह वा \nिवकारीसँ पिहने जे वण/gडै1 छै तकरे पूरा-पूरी उ/g27ओचारण हेतै कनेक नमहर उ/g27ओचारणक \nसंग ( मुदा ऐ कने नमहर उ/g27ओचारणक कारण ओ वण/gडै1 दीघ/gडै1 नै मानल जाएत।  \nडा. रामावतार यादव ऐ नम हर उ/g27ओचारणक/g2ओड दीघ/gडै1 तँ मानै छिथ मुदा गनतीमे श/g2ठ2दक/g2ओड \nलघु मानै छिथ )। जे ना \"लए\" श/g2ठ2दमे ल केर बाद ए केर उ/g27ओचारण होइत अिछ \nमुदा जखन ओही  \"लए\" श/g2ठ2दक/g2ओड \"ल'\" वा \"लऽ\" िलखबै तखन ओकर उ/g27ओचारण \nबदिल जाएत आ एकर उ/g27ओचारण \"ल\" केर बर ाबर हएत। मतलब जे \"ल'\" वा \n\"लऽ\" केर उ/g27ओचारण \"लए\" वा \"लय\" श/g2ठ2दसँ िब/g2ठ8कुल अलग अिछ। तेनािहते \n\"खस '\" वा \"खसऽ\" केर उ/g27ओचारण \"खसए\" वा \"खसय \" श/g2ठ2दसँ अलग अिछ। \nएहन-एहन श/g2ठ2द जकर अंतमे \"ए\" वा \"य\" लोप होइत होइ तकरा लेल एहने सन \nिनअम हेतै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \nजँ कोनो शाइर /g287विन लोपक िच/g288ह वा िवकारी बला श/g2ठ2दक कािफया बनबै छिथ \nतँ ओ धेआन राखिथ जे हरे क का िफयामे लोप- सूचक िच/gओ2ठ (  ' ) वा िवकारी ( \nऽ) सँ पिहनुक वण/gडै1 एकसमान राखिथ। जेना \"ल'\" वा \"लऽ\" केर कािफयाक  \nबाद शाइर एहन श/g2ठ2द चुनिथ जकर अंतमे लोप -सूचक िच/gओ2ठ (  ' ) वा िवकारी ( \nऽ) लागल हो तकरा बाद वण/gडै1 \"ल\" हो जेना \"चल'\" वा \"चलऽ\"। जँ कोनो \nशाइर \"राख '\" वा \"राखऽ\" केर कािफया \"बाज '\" या \"बाजऽ\" रखताह तँ ओ  \nगलत हेतै।  \"बाज'\" या \"बाजऽ\" केर बाद \"साज '\" वा \"साजऽ\" कािफया हेतै। \nसंगे-संग कािफयाक उपरका बला िनअम सभ पिहनेह/gड70 जक/gडैड अहूमे लागू रहत। \nजँ कोनो एहन श/g2ठ2द जकर अंतमे \"ए\" वा \"य\" केर लोप भेल छै आ तइसँ पिहने \nकोनो मा/g255ा छै तँ ओकर कािफया लेल मा/g255ाक कािफया बला िनअम लागत \nजकर िववरण  आगू  देल जा रहल अि छ। \nआब अह/gडैड सभ ई बूिझ सकैत िछऐ जे -- \n  \n  \nलए----  /gडै0/gड0ओव -दीघ/gडै1 \nलs---- -- /gडै0/gड0ओव  \nल'---- -- /gडै0/gड0ओव  \nलय --- --  /gडै0/gड0ओव - /gडै0/gड0ओव वा दीघ/gडै1 \nआ दए , कए आ िद लेल एहने सन िन अम रहत।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34  \nआशा अि छ जे एतेक उदाहरणसँ ई ि नअम सभ बुझबामे आएल हएत। \n  \n८) \n  \nप/g278चमा/g252र आ अनु/gड0ओवार : प/g278चमा/g252रा/g288तग/gडै1त ङ , ञ , ण, न एवं म अबैत अि छ। \nसं/gड0ओकृत भाषाक अनुसार श/g2ठ2दक अ/g288तमे जइ वग/gडै1क अ/g252र रहैत अिछ ओही वग/gडै1क \nप/g278चमा/g252र अबैत अिछ। जेना- \nअ/gड1ड (क वग/gडै1क रहबाक कारणे अ/g288तमे ङ् आएल अिछ। )  \n  \nप/g278च (च वग/gडै1क रहबाक कारणे अ/g288तमे ञ् आएल अिछ। )  \n  \nख/g28डड (ट वग/gडै1क रहबाक कारणे अ/g288तमे ण् आएल अिछ। )  \n  \nसि/g288ध (त वग/gडै1क रहबाक कारणे अ/g288तमे न् आएल अिछ। )  \n  \nख/g2ठओभ (प वग/gडै1क रहबाक कारणे अ/g288तमे म् आएल अिछ। )   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \n  \nउपयु/gडै1/g270त बात मैिथलीमे कम देखल जाइत अिछ। प/g278चमा/g252रक बदलामे अिधक/gडैओश \nजगहपर अनु/gड0ओवारक /g2ै2योग देखल जाइछ। जेना- अंक , पंच, खंड , संिध , खंभ \nआिद। /gड01याकरणिवद पि/g28डडत गोिव/g288द झाक कहब छिन जे कवग/gडै1, चवग/gडै1 आ टवग/gडै1सँ \nपूव/gडै1 अनु/gड0ओवार िलखल जाए तथा तवग/gडै1 आ पवग/gडै1सँ पूव/gडै1 प/g278चमा/g252रे िलखल जाए। \nजेना-  अंक , चंचल, अंडा, अ/g288त तथा क/g2ठओपन। मुदा िह/g288दीक िनकट रहल \nआधुिनक लेखक ऐ बातक/g2ओड निह मानैत छिथ। ओ लोकिन अ/g288त आ क/g2ठओपनक \nजगहपर सेहो अंत आ कंपन िलखैत देखल जाइत छिथ। \n  \nनवीन प/gड20ित िकछु सुिवधाजनक अव/gड02य छैक। िकएक तँ ऐ मे समय आ \n/gड0ओथानक बचत होइत छैक। मुदा कतोक बेर ह/gड0ओतलेखन वा मु/gओ0ैणमे अनु/gड0ओवारक \nछोट सन िब/g288दु /gड0ओप/gओ1ै  नै भेलासँ अथ/gडै1क अनथ/gडै1 होइत सेहो देखल जाइत अिछ। \nअनु/gड0ओवारक /g2ै2योगमे उ/g27ओचारण -दोषक स/g2ठओभावना सेहो ततबए देखल जाइत अिछ। \nएतदथ/gडै1 क  सँ लऽ कऽ पवग/gडै1 धिर प/g278चमा/g252रेक /g2ै2योग करब उिचत अिछ। यसँ \nलऽ कऽ /g25ड धिरक अ/g252रक स/gड15 अनु/gड0ओवारक /g2ै2योग करबामे कतहु कोनो िववाद \nनै देखल जाइछ। \n  \nआब कने आबी कािफया पर ( ऐठाम हमर आ/gडठ1ह जे पंचमा/g252रक /g2ै2योग कएल \nजाए। ओना पिहने हम अपने अनु/gड0ओवारक /g2ै2योग करैत छलॱ मुदा आब पंचमा/g252रक \n/g2ै2योग करैत छी आ ईएह मैिथलीक िहतमे छै)  जँ मतलाक कोनो कािफया मे \nपंचमा/g252र वा अनु/gड0ओवारक /g2ै2योग छैक तँ हरेक शेरक कािफयामे अनु/gड0ओवार वा \nपंचमा/g252र हेबाक चाही ओहो ठीक ओही /gड0ओथान पर जइ पर पिहल कािफयामे \nछैक। जेना मािन िलअ कोनो मतलाक पिहल प/gडैडितक कािफया \"बसंत\" छैक , तँ \nआब अह/gडैडक/g2ओड ओहन श/g2ठ2द कािफयामे देबए पड़त जकर अंतसँ दोसर वण/gडै1 पर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36  \nअनु/gड0ओवार वा पंचमा/g252र अबैत होइक जेना की \"अनंत\", \"िदगंत\" इ/g28ओयािद। आ \nएहने सन िनअम चं/gओ0ैिबंदु लेल सेहो छैक।  एकटा बात आर जँ  कोन ो मतलाक \nदुनू प/gडैडितमे अनु/gड0ओवार बला कािफया छै तँ ओकर बाद बला शेरक कािफया लेल \nपंचमा/g252र बला श/g2ठ2द सेहो लए सकैत छी जेना---  जँ मतलामे की \"बसंत\" आ \n\"अनंत\" छै तँ बाद बला शेर क क ािफया लेल \" िदग/g288त \" सेहो लए सकैत छी। \nआन सभ पंचमा/g252र लेल एहने िनअम बुझू। मुदा एहन ठाम ई मोन राखू जे \nपंचमा/g252र अपने वग/gडै1क हेबाक चाही।  \nमा/g255ा बला कािफया पर िवचार करबासँ पिहने कनेक फेरसँ तहलीली रदीफ आ \nमैिथली िवभि/g270त पर िवचार करी। कारण जे मैिथली िवभि/g270त मूल श/g2ठ2दमे सिट \nजाइत छैक। आ तँ ए ओ केखन कािफयाक /g2ै5प लेत आ केखन रदीफक से \nबुझनाइ परम ज/g2ै5री।  \nिवभि/g270त -- --- -  \nमैिथलीमे िवभि/g270त िच/g288ह समा/g288यतः प/gडैडच गोट अिछ।  \nकम/gडै1----  क/g2ओड \nकरण ---  एँ /सँ \nअपादान--  सँ \nस/g2ठओब/g288ध --- क \nअिधकरण -- मे /पर \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nऐक/g2ओड अितिर/g270त िव/gड25ान लोकिन कत/gडै5क िच/g288हक/g2ओड सु/gड82ाक /g2ै5पमे लैत छिथ।  ई प/gडैडचो \nिच/g288ह मूल श/g2ठ2दमे सिट जाइत छैक। आ ऐ  प/gडैडचोमेसँ \"एँ\" िच/g288ह मूल श/g2ठ2दक /g287विन \nबदिल दैत छैक। उदाहरण लेल देखू--  \"बाट\" श/g2ठ2दमे \"एँ\" िच/g288ह सटने \" बाट/g2ओड\" \nहोइत छैक। \"हाथ\" श/g2ठ2दमे सटने \"हाथ/g2ओड\" इ/g28ओयािद। आब कने ई िवचारी जे जँ \nकोनो शाइर एहन श/g2ठ2द , जइमे िवभि/g270त सटल होइ क जँ ओकर कािफया बनेता तँ \nकी हेतै। ऐ  लेल िकछु एहन श/g2ठ2द ली जइमे िवभि/g270त सटल होइक। उदाहरण \nलेल --   \nमूल श/g2ठ2द --- --- -- --- ---  िवभि/g270तसँ सटल श/g2ठ2द  \nहाथ----- -- --- --- -- --- -  हाथक /हाथ/g2ओड/ हाथसँ/ हाथमे/ हाथक/g2ओड \nफूल---- -- --- --- -- --- ---  फूलक /फूलसँ /फूल/g2ओड \nसंग---- -- --- --- -- --- ---  संगमे /संग/g2ओड \nराित--- --- -- --- -- --- ---  राितएँ/ राितसँ /राितमे  \nऐ िववरणक/g2ओड हमरा लोकिन दू भागमे ब/gडैडिट सकै छी-- --- -  \n१) एहन मूल श/g2ठ2द जे अंतसँ अकारा/g288त हुअए , आ  \n२) एहन मूल श/g2ठ2द जकर अंतमे मा/g255ाक /g2ै2योग होइक  \n१) आब जँ कोनो शाइर एहन मूल श/g2ठ2द जे अकारा/g288त छैक आ ओइमे िवभि/g270त \nलागल छैक तकरा कािफया बनबै छिथ तँ हुनका ई मोन राखए पड़ति/g288ह जे \nबादमे आबए बला हरे क आ न - आन कािफयामे वएह िवभि/g270त कोनो आन मूल श/g2ठ2दमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38  \nआबै जे अकारा/g288त होइक संगिह -संग /gड0ओवर -सा/g2ठओय सेहो रखैत हो। उदाहरण लेल -- \n---  मानू जे  केओ  मूल \"हाथ\" श/g2ठ2दमे \"क\" िवभि/g270त जोिड़ \"हाथक\" कािफया \nबनेलक। दोसर आन - आन कािफया लेल ई मोन राखू जे आबए बला ओइ \nकािफयाक अंतमे \"क\" िवभि/g270त तँ एबै करतै, मुदा िवभि/g270त \"क\"सँ ठीक  पिहने \nअकारा/g288त वण/gडै1 एवं /gड0ओवर -सा/g2ठओय होएबाक चाही जेना की मानू \"बात\" श/g2ठ2दमे िवभि/g270त \n\"क\"जुटला पर \"बातक\" श/g2ठ2द बनैत अिछ। आब पिहल कािफ या \"हाथक\" आ \nदोसर कािफया \"बातक\" िमलान क/g2ैओ (कािफयाक िमलान सिदखन श/g2ठ2दक अंतसँ \nकएल जाइत छैक )। देखू पिहल कािफया \"हाथक\" आ द ोसर क ािफया \"बातक\" \nदुनूक अंतमे िवभि/g270त \"क\" अि छ संगिह -संग िवभि/g270त \"क\" केर बाद दु नू \nकािफयाक श/g2ठ2द \"थ\" आ \"त\" अकारा/g288त अिछ , संगिह-संग \"हा\" केर /gड0ओव र -सा/g2ठओय \n\"बा\"  सँ छैक। आब फेर तेसर श/g2ठ2द \"पात\" िलअ आ जँ ओइमे \"क\" िवभि/g270त \nजोड़बै तँ \"पातक\" श/g2ठ2द बनतै। आब पिहल कािफया \"हाथक\" आ दोसर  काि फया \n\"पातक\" िमलान क/g2ैओ। देखू अंतसँ दुनू श/g2ठ2दमे \"क\" िवभि/g270त छैक आ ठीक \nओइसँ पिहने दुनू श/g2ठ2द अकारा/g288त छैक आ संगिह -संग \" हा\" क /gड0ओवर -सा /g2ठओय \"पा\"सँ \nछैक।  एनािहते दोसर उदाहरण देखू - मूल श/g2ठ2द \"पात\" िवभि/g270त \"मे \" जुटला पर \n\"पातमे\" श/g2ठ2द बनैत अिछ। फेर दोसर श/g2ठ2द \"बाट\" िवभि/g270त \"मे\" जुटला पर \n\"बाटमे\"। आब फेरसँ िमलान क/g2ैओ -  दुनू श/g2ठ2दक अंतमे िवभि/g270त \"मे\" लागल \nछैक। िवभि/g270त \"मे\" सँ ठीक पिहने अकारा/g288त वण/gडै1 सेहो छैक संगिह - संग \"पा\" \nकेर /gड0ओवर -सा/g2ठओय \"बा \"सँ छैक। िकछु  आर उदाह रण िलअ - \"कलमसँ\", \"पतनसँ \" , \n\"बापक/g2ओड\" , \"आबक/g2ओड\" इ/g28ओयािद।  \nमुदा ऐठाम ई बात एकदम धेआन राखू जे जँ कोनो शाइर लेखनमे िह/g288दीक \n/g2ै2भावसँ मूल श/g2ठ2दमे िवभि/g270त नै सटबै छिथ \n तैओ उ/g27ओचारणमे मूल श/g2ठ2द आ िवभि/g270त \n/gड0ओवतः सिट जाइत छै तँए िवभि/g270त सटा कऽ िलखू वा हटा कए िबना रदीफक \nगजल हेबे करत। एक रा एना बूझी ---  कोनो  मतलामे \" कलमसँ \" आ \" पतनसँ \n\" कािफया बिन स कैए आ  संगे -संग मतलामे \" कलम सँ \" आ \" पतन सँ \" \nसेहो कािफया बिन स कैए आ  ए करा िब ना रदी फक गजल कहल जाएत तेनािहते  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \n\"आँिखसँ\" आ च/gडैडिक सँ \" का िफया सेहो ठी क रहत आ  \"आँिख सँ\" आ च/gडैडिक सँ \n\" सेहो । ओना जँ कोनो उदू/gडै1-िह/g288दीक शाइर कोनो गजलमे \" कलमसँ \" आ  \" \nपतनसँ \" वा \" कलम सँ \" आ \" पतन सँ \" कािफया देखताह तँ ओ करा  गलत \nकिह देताह, मुदा ई बात सिदखन मोन राखू जे उदू/gडै1-िह/g288दी भाषा अलग छै आ \nमैिथली भाषा अलग छै , एकर /gड01याकरण आ उ/g27ओचारण प/gड20ित अलग छै तँए \nअरबीमे पािरत पूर ा -पूरी िनअम मैिथलीमे लागू नै भऽ  सकैए।  \n  \n२) एहन मूल श/g2ठ2द जकर अंतमे मा/g255ा होइक ओकर कािफया लेल धेआन राखू \nजे िवभि/g270तक बाद ठीक वएह मा/g255ा /gड0ओवर -सा/g2ठओयक संग एबाक चाही। उदारहरण \nलेल -  \nआँिखसँ---- च/gडैडिकसँ--- -ब/gडैडिहसँ, इ/g28ओयािद  \nराितमे-- -- जाितमे---  जािठमे , इ/g28ओयािद  \nघुटठीक/g2ओड-- - गु/gड8ैडीक/g2ओड--- चु/gड2ैीक/g2ओड, इ/g28ओयािद  \nपािनक --आिन क , इ/g28ओयािद  \nकेखनो काल दूटा िवभि/g270त एकै संग जुिट जाइत छैक जेना \"राितएँसँ\" एहन \nसमयमे अह/gडैडक/g2ओड दोसरो कािफया ओहने लेबए पड़त  जइमे दुनू िवभ/g270त समान \nहोइक /gड0ओवर -सा/g2ठओयक संगे। उदाहरण लेल \" राितएँसँ\" केर काि फया \"छाितएँसँ\" \n\"हािथएँसँ\" \"बािटएँसँ \" आिद-आिद भऽ सकैत अिछ। िवभि/g270त बला कािफयाक \nसंबंधमे एकटा आर खास ग/g2ठ0प। कोनो एहन मूल श/g2ठ2द जकर अंत कोनो एकटा \nखास िवभि/g270तसँ सा/g2ठओय रखैत हुअए , िवभि/g270तसँ पिहने बला वण/gडै1 अकारा/g288त वा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40  \nमा/g255ा यु/g270त (जेहन ि/gड0ओथित ) हुअए  संगिह-संग ओइसँ पिहने /gड0ओवर -सा/g2ठओय हुअए  तँ ओ \nदुनू कािफयाक /g2ै5पमे लेल जा सकैए। उदाहरण लेल एकटा िवभि/g270त बला श/g2ठ2द \n\"पातक\" वा \"बाटक\" िलअ। आ आब एहन मूल श/g2ठ2द ताकू जकर अंतमे \"क\" \nहोइ, \" क\" सँ पिहने अकारा/g288त वण/gडै1 होइक (जँ अकारा/g288त वण/gडै1सँ पिहने /gड0ओवर -सा/g2ठओय \nहोइ तँ आरो नी क) तँ ओ दुनू ( एकटा िवभि/g270त यु/g270त आ दोसर मूल ) श/g2ठ2द \nकािफया भऽ सकैत अिछ। उदाहरण लेल उपर लेल दुनू िवभ/g270त यु/g270त श/g2ठ2द \n\"पातक\" आ \"बाटक\" क मूल श/g2ठ2द \"बालक\" पालक\" वा \"चालक\"सँ िमलाउ। जँ \nगौरसँ देखबै तँ पता लागत जे ई श/g2ठ2द सभ कािफया लेल एकद/g2ठओम उपयु/g270त \nअिछ। तेनािहते मा/g255ा बला श/g2ठ2द जइमे िवभि/g270त सटल हुअए  आ ओहन मूल श/g2ठ2द \nजे ओक रासँ िमलैत हुअए  एकदोसरा क का िफया बिन सकैत अिछ। जँ  कोनो  \nमतलाक अंत मूल श/g2ठ2दसँ सटल िवभि/g270तसँ होइक तँ ओकरा िबना रदीफक \nगजल मानू। उदाहरण लेल-  \nपसरल छै शोिणत सगरो  बाटपर \nघर- आँगन- बाड़ी-झाड़ी घाटपर  \nऐ गजलक आन अंितम श/g2ठ2द अिछ -- --  \"हाटपर\", \" खाटपर\" , \"टाटपर\"। देखू ऐ \nसभमे अंतसँ \" पर \" सेहो छै एवं \" आ \" /gड0ओवरक संग \" ट \" वण/gडै1 सेहो छै। \nमुदा तैओ ए करा िबना रद ीफक  गजल मानल जा एत। \nआब कने मा/g255ा बला कािफया पर िवचार करी। मैिथली वण/gडै1मालामे १६ गोट \n/gड0ओवर देखाओल गेल अ िछ। अ , आ, इ, ई उ, ऋ, ॠ, लृ,( आ लृक आ र \nएकटा दीघ/gडै1 /g2ै5प ) ऊ , ए, ऐ. ओ. औ, अं एवं अः। जइमे \"अ\" तँ हरेक वण/gडै1क \n(जइमे हल/g288त् नै लागल होइक) मे अंतमे अिबते छैक। अ/g288य छह गोट /gड0ओवर (  \nऋ,ॠ, लृ आ लृक आर एकटा दीघ/gडै1 /g2ै5प , अं एवं अः ) खाली त/g28ओसम श/g2ठ2दमे \nअबैत छैक। बचल न ओ  गोट /gड0ओवर आ , इ, ई , उ, ऊ, ए , ऐ, ओ , एवं औ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \n(एकर लेख /g2ै5प /gड8ठमशः-- ◌ा, ि◌, ◌ी, ◌ु, ◌ू, ◌े ,  ◌ै ,  ◌ो एवं  ◌ौ अि छ)।  संगे-संग हम \nमैिथलीमे रेफ बला का िफया पर सेहो िबचा र करब। मतलब जे ऐठा म हम कुल \nदस गोट मा/g255ा पर िबचार करब। मुदा ऐ  दसोमे \"इ\" , \"उ\" आ रेफ पर  िबचार  \nहम बादमे क रब। एक र क ारण जे  मैिथलीमे ऐ  तीनूक उ/g27ओचारण कने अलग ढंगसँ \nहोइत अिछ। तँ चली मा/g255ा बला कािफया पर। मतलामे रदीफसँ पिहने जँ वण/gडै1मे \nकोनो मा/g255ा छैक तँ गजलक हरेक शेरक कािफया मे वएह मा/g255ा अएबाक चाही \nचाहे ओइ मा/g255ाक संग बला वण/gडै1 दोसरे िकएक ने हो।  \nपूब मे उगल ललका थारी त' देखू \nदूइभक घर चमा चम मोती त ' देखू  \n(अिमत िम/g257 )  \nऐ गजलमे लेल गेल आन कािफया सभ अि छ - िकलकार ी , बेमारी, पारी , साड़ी आ \nतरकारी। ऐठाम ई धेआन देबए बला बात अिछ जे मतलामे जे कािफया /g2ै2योग \nभेल छै तकर अंतमे \" ई \" केर मा/g255ा छै वण/gडै1 मुदा अलग -अलग छै मुदा ओइसँ \nपिहने बला /gड0ओवर नै मीिल रहल छै एकर मतलब ई भेल जे मा/g255ा बला कािफया \nलेल श/g2ठ2दक अंतमे जे मा/g255ा छै सएह आन श/g2ठ2दक अंतमे अएबाक चाही बशत/gड71 िक  \nवण/gडै1 अलग - अलग हुअए। आब ऐठा म ई देखू जे जँ  मतलामे \" थारी \" क  संग \nसाड़ी रिहतै तखन आन कािफयामे \"ड़ी\" वा  \" री\" का मन र िहतै आ तइसँ पिहने \n\" आ\" केर /gड0ओवर सा/g2ठओय  रिहतै। जेना \" बाड़ी \" , उधारी, अधकपारी इ/g28ओयािद।  जँ \n\" थारी \" आ \" बाड़ी\" के र बाद \"मोती\" श/g2ठ2दक कािफया लै छी तँ िसनाद दोष \nआिब जाएत आ  काि फया गलत भऽ जाएत। तेनािहते जँ कोनो मतलामे \" मोती \n\" आ कोठ ी\" कािफया लेबै तखन साड़ी , उधारी आिद  काि फया भऽ सकैए। कोना  \nसे आब अह/gडैड सभ नीक जक/gडैड बुिझ गेल हेबै। ऐ िनअमक अधार पर हमर \n/g2ै2कािशत पोथी \" अनिच/g288हार आखर \" केर  बहुत रास का िफया गलत अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42  \nमुदा ओइ  समय हमरा लग कािफया जते क समझ छल ओइ िहसाबसँ ओकर  \n/g2ै2योग कएल। आ तँए ओइ  पोथी महँक िकछु कािफयाक िनअम आब पूण/gडै1तः \nबेकार भऽ  चुकल अि छ। संगे संग ईहो धेआ न राखू जे आन मा/g255ा बला किफया \nलेल एहने िनअम रहत।  \nएकटा गलत उदाहरण देबासँ हम अपनाक/g2ओड रोिक नै रहल छी। ई शेर हमरे \nिथक--- -  \nएनाइ जँ अह/gडैडक सूनी हम  \nनहुँएसँ सपना बूनी हम\"  \n(कािफया \"ई\"क मा/g255ा)  \nगजलक अ/g288य कािफया अिछ -- --  \"चूमी\", \"पूछी\", \" बूझी\", \"खूनी\" , ,\"लूटी\" , \n\"सूती\" आिद। आब ऐ शेरमे देखू दुनू प/gडैडितक कािफयामे \" नी  \" कामन  छै आ \nतइ िहसाबसँ हमरा एहन काि फया चुनबाक  छल ज कर अंतमे \" नी \" अबैत हो \nआ तइसँ पिहने \" ऊ \" केर मा/g255ा हुअए। ऐ शेरमे \" ऊ  \" केर मा/g255ा तँ लेल \nगेल अिछ मुदा  \" नी \" केर पालन नै  भेल अिछ तँए  ऐ गजल महँ क ए कटा \nकािफया \" खूनी \" छोिड़ आन सभ ( जे ना चूम ी\", \"पूछी\", \"बूझी \"\"लू टी\" , \n\"सूती\" ) आिद गलत अिछ | अ/g288य बचल मा/g255ाक लेल एहने समान िनअम अिछ \nआ हरेक मा/g255ाक एक -एकटा उदाहरण देल जा  रहल अिछ।  \n१) छोिड़  कऽ  जे िबनु  बजने जा रहल अिछ  \n   हृदै िचरैत आि ग सुनगा रहल अिछ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \n( कािफया \" आ \" केर मा/g255ा)  \n ( गजे/g288/gओ0ै ठाकुर )  \n  \nऐ गजल आन  काि फया सभ अिछ ---- -- कना , भिसया , जा , खा इ/g28ओयािद।  \n  \n२) \" जँ तोड़ब स/g2ठ0पत तँ जानू अह/gडैड \n   फ/gडैडिसए लगा मरब मानू अह/gडैड\"  \n   (कािफया \"ऊ\" क मा/g255ा)  \n(आशीष अनिच/g288हार , सरल वािण/gडै1क )  \nऐ गजलमे लेल गेल अ/g288य किफया-  \"गानू\", \" आनू\", \"टानू\" आिद। \n३) \"मोन तंग क रबे करतै \n   देह भाषा पढबे क रतै\" \n   (कािफया \"ए\"क मा/g255ा)  \n ऐ गजलमे लेल गेल अ/g288य किफया --- \"खुजबे\" , \"उड़बे\" , \"सटबे\" आिद अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44  \n४) भोरे उिठ मैदान गेलै बौ आ  \n   ओ/g2ठओहरिहसँ दतमिन तँ लेतै बौआ  \n  (आशीष अनिच/g288हार )  \n  (कािफया \"ऐ\"क मा/g255ा)  \nऐ गजलक आ न क ािफया सभ अिछ - एतै, जेतै, बनतै, चलतै आिद-आिद। \nऐ केर मा/g255ाक एकटा आर उदाहरण देखू--- -  \nकरबा नै मजूरी म/gडैड पढबै हमहूँ \nनै रहबै कतौ पा छू बढबै ह महूँ \n(ओम/g2ै2काश )  \nऐ गजलमे लेल गेल आन कािफया अि छ ---- -- चढ़बै , मढ़बै, गढ़बै आिद - आिद। \nकेखनो क ाल \"ऐ\" केर उ/g27ओचारण \"अइ\" जक/gडैड होइत अिछ। जेना \"सैतान\" \nबदलामे सइतान , बैमानक  बदलामे \"बइमान\" इ/g28ओयािद।  \n५) आब हरजाइक/g2ओड तॲ िबसिर जो रे बौआ  \n   मोन ने पड़ौ एहन स/g2ठ0पत खो रे बौआ  \n   (कािफया \"ओ\" क मा/g255ा)   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \n   (आशीष अनिच/g288हार , सरल वािण/gडै1क )  \n ऐ गजलमे लेल गेल अ/g288य किफया---- -- ओ, खसो, पड़ो इ/g28ओयािद अिछ।  \n६) एक  बेर फे र हँिसऔ कने क  \n   ओही नजि र सँ देिखऔ कने क  \n   (कािफया \"औ\" क मा/g255ा)  \n   (आशीष अनिच/g288हार , सरल वािण/gडै1क )  \nऐ गजलमे लेल गेल अ/g288य किफया -- - \"रिहऔ\" , \" चिलऔ\" , \"बुझिबऔ\" आिद \nअिछ। \n**** केखनो क ाल \"औ\" केर उ/g27ओचारण \"अउ\" जक/gडैड होइत अिछ।  \nआब हमरा लोकिन फेरसँ एकबेर संयु/g270ता/g252र बला श/g2ठ2दपर  चली। मा/g255ा बला \nसंयु/g270ता/g252र लेल पिहनेसँ कने अलग ढङसँ देखू। ई ग/g2ठ0प उदाहरणसँ बेसी \nफिड़/g27ओछ हएत। मानू जे मतलाक पिहल प/gडैडितमे कािफयाक /g2ै5पमे \"चु/gड2ैी\" श/g2ठ2द \nलेल गेल। आब दोसर कािफया लेल मोन राखू जे \"ई\" मा/g255ा यु/g270त कोनो श/g2ठ2द \nभऽ सकैत अिछ। उदाहर ण लेल \" िच/gड82ी\", \" बु/g27ओची\" , \"खटनी\" आिद \"चु/gड2ैी\"क \nकािफया भऽ स कैत अिछ। मुद ा जँ मतलाक  काि फया \" मु/gड27ी\" आ \" घु/gड27ी\" छैक \nतखन आन शे रक कािफया \" िच/gड82ी\" या \"बु/g27ओची\" नै  भऽ सकैत अि छ। का रण तँ \nअह/gडैड सभ बुिझए गेल हेबै।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46  \nउ/g2ठओमेद अिछ जे उपर देल गेल मा/g255ा बला उदाहरणसँ कािफया संबंधी िनअम बेसी \nफिड़/g27ओछ  भेल हएत। \nतँ आब चली \"इ\" , \"उ\" आ रेफ पर।  मैिथलीमे \"इ\" आ \"उ\" लेख आ उ/g27ओचारण \nदुनू पिहने िलखल आ कएल जाइत छै क। ए करा  हम उदाहरणसँ देखाएब , तँ \nपिहने \"इ\" केर उदाहरणसँ शु/g2ैओ करी। श/g2ठ2द \"राित\" मुदा ओकर उ/g27ओचारण भेल \n\"राइत\" , िलखल जाइए \"गािन\" मुदा बाजल जाइए \"गाइन\", तेनािहते \"पािन\" केर \nउ/g27ओचारण \"पाइन\" भऽ गेल। मैिथलीमे वण/gडै1 \"इ\" तेहन उ/g28ओफाल मचेलक जे बहुत \nआन श/g2ठ2द सभ \"इ\" वण/gडै1क संग िलखल जाए लागल जेना की \"जाइत\", \"खाइत\" \nआिद। एकटा आर मह/g28ओवपूण/gडै1 ग/g2ठ0प , मैिथलीमे \"इ\"कार दू /g2ै5पमे /g2ै2योग होइत अिछ -  \nपिहल /g2ै5प भेल जइमे मा/g255ा अबैत अिछ आ दोसर /g2ै5पमे \"इ\"कार वण/gडै1क /g2ै5पमे \nअबैत अिछ। पिहल /g2ै5पक उदाहरण \"राित\", \"जाित\" सभ भेल आ दोसर /g2ै5पक \nउदाहरण \"जाइत\" , खाइत\" सभ भे ल। आब कने हमरा  लोकिन कािफया प र \nआबी। जँ अह/gडैड कोनो एहन श/g2ठ2दक कािफया बना रहल छी जकर अंितम वण/gडै1 \n\"इ\"कार यु/g270त अिछ तँ अह/gडैडक/g2ओड आन -आन कािफया लेल \"इ\"  कार यु/g270त वएह वण/gडै1 \nलेबए पड़त जे पिहल कािफयामे अिछ। उदाहरण लेल जँ अह/gडैड \"राित\" श/g2ठ2द \nकािफया लेल लेलॱ तँ आब अह/gडैडक/g2ओड दोसर कािफया लेल \"त\" वण/gडै1 \"इ \"कार यु/g270त \nहेबाक चाही। जेना  िक  \" प/gडैडित \", \" जाित\", आिद अथवा एहन श/g2ठ2द िलअ जकर \nअंतमे \"त\" होइक आ तइसँ पिहने \"इ\" वण/gडै1क /g2ै5पमे रहए जेना  की  \"जाइत\"। \nएकर मतलब जे \"राित\" श/g2ठ2दक कािफया लेल \"जाित\" , \" प/gडैडित \" क संगे \"जाइत\" , \n\"खाइत \" , \"नहाइत\" सेहो आिब सकैत अिछ। आ हम रा जनैत  ऐठाम  मैिथली \nगजल उदू/gडै1 गजलसँ पूण/gडै1तः अलग भऽ जाइत अिछ। आ संगिह - संग ई िवशेषता \nमैिथली गजलक एकटा अपन अलग छ िव बनै◌ैत अि छ। आ ई िव शेषता /gडै0/gड0ओव \n\"उ\" , \"ऐ, \"औ\" , आ रेफ  बलामे सेहो अबैत अिछ।  \nआब कने /gडै0/gड0ओव \"उ\" पर धेआन दी। मैिथलीमे जँ श/g2ठ2दक अंतमे \"उ\" अबैत हो \nआ ठीक ओइसँ पिहने अकारा/g288त वण/gडै1 हुअए तखन \"उ\" केर उ/g27ओचारण /g2ै2ायः औ /  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \nअउ जक/gडैड होइत अिछ। उदाहरण लेल मधु श/g2ठ2दक उ/g27ओचारण मौध / मउध होइत \nअिछ। आ जँ  \"उ\"सँ पिहने आकारा/g288त वण/gडै1 हो तखन \"इ\"ए जक/gडैड \"उ\" केर  \nउ/g27ओचारण पिहने होइत अिछ। उदाहरण लेल \"साधु\" केर उ/g27ओचारण \"साउध\", \n\"बालु\" केर उ/g27ओचारण \"बाउल\" इ/g28ओयािद। ओना उ/g27ओचारण लेल आनो श/g2ठ2द लेल जा \nसकैए। आब ई देखी जे ऐ /g2ै2कारक श/g2ठ2दक कािफया कोना बनतै। जँ अह/gडैड \"उ\" \nसँ पिहने अकारा/g288त बला वण/gडै1सँ बनल श/g2ठ2द कािफया लेल लैत छी तँ धेआन राखू \nजे आन - आन कािफयाक उ/g27ओचारण \"कोनो वण/gडै1(  एक  वा ए कसँ बेसी) + औ/अउ \n+ अंितम िनि/g25ैत वण/gडै1\" आबै। आब उपरक/g2ओड बला श/g2ठ2द \"मधु\"क/g2ओड िलअ। एकर \nउ/g27ओचारण \"म + औ/अउ + ध\" अिछ , तँए एकर दोसर  काि फया \" कोनो वण/gडै1( ए क \nवा एकसँ बेसी) +  औ/अउ + ध\" हेतै। आब जँ अह/gडैड दोसर श/g2ठ2द \"पौध\" लेलहुँ , \nतँ एकर उ/g27ओचारण \"प + औ/अउ + ध \" अिछ। अथ/gडै5त \"मधु\" केर उ/g27ओचारण \n\"पौध\" केर बराबर अ िछ। तँए \"मधु\" के र कािफया \"पौध\" हएत। एनािहते आन -\nआन श/g2ठ2द सभ कािफयाक लेल ताकल जा सकैए। आब आबी ओहन श/g2ठ2दपर \nजकर अंत \"उ\" होइक आ  ठीक  ओ इसँ पिहने आकारा/g288त वण/gडै1 होइक (जे ना ि क \nउपरमे एकर उ/g27ओचारण पि/gड20त देखा देल गेल अिछ , तँए सोझे कािफया पर \nचली)। ठीक /gडै0/gड0ओव \"उ\" जक/gडैड िनअम छैक एकरो। मािन िलअ जँ अह/gडैड \"बालु\" \nश/g2ठ2द लेलहुँ, तँ मोन राखू दोसर कािफयाक उ/g27ओचारण \"आकारा/g288त कोनो वण/gडै1 + \nउ + ल\" होइक जेना की  \"भालु\" इ/g28ओयािद। संगिह -संग /gडै0/gड0ओव \"इ\"ए जक/gडैड \"चाउर\" \nकेर कािफया \" चा/g2ैओ \" एवं  \"बालु\" केर का िफया \"आउल\" ( owl) भए सकैत \nअिछ। मैिथलीमे बहुत काल \"उ\" आ च/g288/gओ0ैिबंदु एकै संग अबैत अिछ। जेना \n\"कहलहुँ\" ,\"सुनलहुँ\" , \" रहलहुँ\" आिद। मािन िलअ जँ ई श/g2ठ2द सभ जँ कािफयाक \n/g2ै5पमे आिब रहल अिछ  तँ एहन  समयमे धेआन राखू जे कािफयामे ठीक  वएह \nवण/gडै1 \"उ\" आ च/g288/gओ0ैिबंदुक संग आबए। से नै भेला पर काि फया गलत भऽ जाएत। \nउपरमे देल तीनू श/g2ठ2दक/g2ओड देखू । तीनू श/g2ठ2दक अंत \"ह\" सँ अिछ , ओहो \"उ\" आ \nच/g288/gओ0ैिबंदुक संग। मने ई तीनू कािफया लेल उपयु/g270त अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48  \nआघात बला श/g2ठ2दक कािफया---- ---  \nमैिथलीमे दू /g2ै2कारक आघात अिछ मा/g255ा/g28ओमक आ बलाघात। मुदा मा/g255ा/g28ओमक \nआघात ओतेक मह/g28ओव नै रखैत अिछ , तँए हम एतए खाली बलाघात पर िबचा र \nकरब। \n  \nमैिथलीमे कोन श/g2ठ2दमे कतए आघात पड़त तकरा देखल जाए -  \n१) दू वण/gडै1 धिर बला एहन श/g2ठ2द जइमे एकौटा गु/g2ै5 वण/gडै1 नै हुअए - एहन श/g2ठ2दमे \nअंतसँ दोसर श/g2ठ2द पर आघात पड़ैत छैक। जेना \"घर\", \"बर\"। एकर उ/g27ओचारण \n\"घऽर\", \"बऽर\" आिद होइत अिछ। मतलब \"घ\" आ \"ब\" पर आघात पड़ल \nछैक। जँ एक या एकसँ बेसी दीघ/gडै1 हुअए तँ पिहल दीघ/gडै1 पर आघात पड़ैत \nछैक।  जेना \"हाथ\" , \" ख/g25ओा\" आिद। मतलब \"हा\" आ \" /g25ओा\" पर आघात छैक। \n\"हाथी\" \"माछी\" । ऐ श/g2ठ2द सभमे पिहल गु/g2ै5 \"हा\" एवं \"मा\" पर आघात छैक।  \n२) तीन वण/gडै1 बला एहन श/g2ठ2द जइमे तीनू लघु वण/gडै1 हो-  एहन श/g2ठ2दमे अंतसँ दोसर \nवण/gडै1 पर आघात पड़ैत छैक। जेना \"तखन\", अगहन\" । ऐमे◌े \"ख\" आ \"ह\" पर \nआघात छैक। जँ एक या एकसँ बेसी दीघ/gडै1 हुअए तँ पिहल दीघ/gडै1 पर आघात \nपड़ैत छैक। जेना \"ओसा रा\"मे \"ओ\" पर आघात छैक। \"बतासा\" मे \"ता\" पर \nआघात छैक।  \n३) चािर वण/gडै1 बला श/g2ठ2दमे अंतसँ दोसर वण/gडै1 पर आघात पड़ैत छैक। उदाहरण \nलेल \"िभनसर\" मे \"स \" पर आघात छैक , \"अगहन\" मे \"ह\" वण/gडै1 पर छैक। जँ \nचािर वण/gडै1 बला ओहन श/g2ठ2द जइमे दीघ/gडै1 सेहो छैक तकर आघात उपरमे देल गेल  \nआने िनअम जक/gडैड अिछ। जेना \"उ/g27ओचारण \" मे /g27ओचा पर आघात छैक।  \nकुल िमला कऽ एकसँ चािर वण/gडै1 धिरक श/g2ठ2द लेल एकै रंगक िनअम अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \n३) प/gडैडच वण/gडै1 बला श/g2ठ2दमे अंतसँ तेसर वण/gडै1 पर होइत छैक चाहे ओ लघु हो की \nदीघ/gडै1। मने प/gडैडच वण/gडै1मे आघात सिदखन बीच बला वण/gडै1 पर पड़ैत छैक।  उदाहरण \nलेल \"देख लहक\" मे अंतसँ तेसर वण/gडै1 \"ल\" पर आघात छैक , तेनािहते \n\"कमरसािर\" मे \"र\" पर आघात छै क , \" कनपातर\" मे \"पा\" पर आघात छैक।  \n४) छह आ छहसँ बेसी वण/gडै1 बला श/g2ठ2दमे दू ठाम आघात पड़ैत छैक। श/g2ठ2दक \nअंतसँ दोसर वण/gडै1 पर आ अंतेसँ चािरम वण/gडै1 पर चाहे ओ लघु हुअए की दीघ/gडै1। \nऐठाम इहो मो न राखू जे श/g2ठ2दक अंतसँ दोसर वण/gडै1 पर पड़ल आघात बेसी कठोर \nमुदा चािरम /gड0ओथान पर पड़ल आघात म/g288द होइत अिछ।  \n* िवभि/g270त बला श/g2ठ2दमे आघात िनध/gडै5िरत करबाक लेल िवभि/g270तक/g2ओड हटा कऽ गणना \nक/g2ैओ। जेना की \"पातक\" श/g2ठ2दमे आघात गणना \"त\" वण/gडै1सँ शु/g2ैओ हएत ने िक \nअंितम वण/gडै1 \"क\" सँ। सभ िव भि/g270त जुटल श/g2ठ2द लेल इएह मोन राखू।  \nआब कने आघात बला श/g2ठ2दक कािफया देखी। एहन ठाम ई मोन राखू जे आघात \nबला /gड0ओथान आ वण/gडै1क मा/g255ा समान रहए। उदाहरण लेल \"घर\" आ \"मजूर\" दुनूमे \nदोसर /gड0ओथान पर आघात छैक मुदा मा/g255ा अलग -अलग छैक , तँए ई दुनू ए क -\nदोसराक कािफया नै  बिन सकैए।  तँ \"घर\" श/g2ठ2दक कािफया लेल \"बर\", \"तर\" , \n\" हर\", “िभनसर\" आिद उपयु/g270त रहत । आ \"मजूर\" लेल \"मयूर\" , \"हजूर\" \nआिद उपयु/g270त रहत। आनो-आन आघात बला श/g2ठ2दक कािफया लेल ईएह िनअम \nबुझू। ऐठाम हम फेर मोन पाड़ी जे कािफयाक िनध/gडै5रण खाली मतलामे होइत \nछैक आ ब/gडैडकी शेरमे ओकर पालन। तँए जँ केओ मतलामे िवभि/g270त बला श/g2ठ2दक/g2ओड \n\"फूलक\" आ हाथक\" कािफया लेताह तँ सही हएत आ बादब/gडैडकी शेरमे \"अक\" \nकािफयाक /g2ै2योग हेतैक। मुदा जँ केओ गोटे मतलामे \"फूलक\" आ \"अड़हूलक\" \nलेलक आ तकरा बाद क शेरमे \"हाथक\" /g2ै2योग करत तँ ओ िब/g2ठ8कुल गलत \nहएत। \"फूलक\" आ \"अड़हूलक\" बाद आन शेर लेल काि फया \"◌ूलक\" होएबाक \nचाही।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50  \nआब कने \"रे फ\" बला कािफया प र िबचा र क री। रेफ  \"र\" वण/gडै1क एकटा /g2ै5प \nअिछ  जे \"र्\" मने आधा \"र्\" मानल जाइत अिछ। मैिथलीमे रेफ आ ओकर पूण/gडै1 \n/g2ै5प ( र वण/gडै1 )  दुनू चलैत अि छ। जेना- \nमद/gडै1--- ---  मरद  \nबख/gडै5---- - बरखा \nबख/gडै1---- - बरख \nचच/gडै5---- चरचा  \nउपरका चािरटा श/g2ठ2द देखलासँ ई बुझाइत अिछ जे रेफक पूण/gडै1 /g2ै5प आ रेफ बला \nश/g2ठ2दक उ/g27ओचारणमे कनेक अंतर भऽ जाइत छै। संगे-संग िकछुए श/g2ठ2द अपन \nरेफक/g2ओड छोिड़ पूण/gडै1 र केर /gड0ओव/g2ै5पमे अबैत अिछ। तँए कािफयाक संबंधमे हमर ई \nिवचार अिछ जे जँ श/g2ठ2द रेफ यु/g270त हुअए  मुदा िबना मा/g255ाक हुअए तँ समान /gड0ओवर \nआ उ/g27ओचारणक /g2ै2योग करी। जेना मािन िलअ अह/gडैड मतलामे \" सद/gडै1 \" आ \" पद/gडै1\" \nकािफया लेलहुँ आ तकरा  बादक  शेरमे  \" मरद\" कािफयाक /g2ै2योग हमरा िहसाब/gड70 \nगलत हएत कारण /gड0ओप/gओ1ै /g2ै5प/g2ओड \"गद/gडै1\" आ \" पद/gडै1\" श/g2ठ2दक उ/g27ओचारण \"मरद\" श/g2ठ2दसँ \nअलग अिछ। तेनािहते मतलामे \" सद/gडै1\" आ \"मरद\" श/g2ठ2दक कािफया गलत हएत। \n\"मरद\" श/g2ठ2दक बाद \"बड़द\", \"शरद\" , \" दरद\" आिद कािफया ठ ीक रहत। मुदा जँ \nकोनो एहन श/g2ठ2द जकर अ/g288तमे रेफ हुअए  आ संगे -संग ओ श/g2ठ2द मा/g255ा बला हुअए  \nतँ िनअम बदिल जेतै। मतलब जे शाइर तखन िबना कोनो िद/gड12तक कािफया \nबना सकैत छिथ। कहबाक मतलब जे जँ अह/gडैड मतलाक पिहल प/gडैडितमे का िफया \n\"गद/gडै5\" लेलहुँ आ तकरा बाद आन कािफया बख/gडै5 या बरखा लेलहुँ तँ िबलकुल \nसही हएत। आब अह/gडैड सभ बुिझ सकैत िछऐ जे कोनो मतलामे \"बख/gडै8\" आ \n\"करची \" बिन सकैत अिछ। /gड0ओवर सा/g2ठओय , िसनाद दोष आ ईता दोष बला /g2ै2संग  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \nसभ आने कािफया जक/gडैड अहूमे लागू हएत। तेनािहते ई मोन राखू जे जँ रे फ \nश/g2ठ2दक/g2ओड अंत छोिड़ (शु/g2ै5मे वा बीचमे कतौ)  छैक तँ सं/gड0ओकृतक श/g2ठ2दमे तँ रेफे \nरहत मुदा िवदेशज  खास कऽ  अरबी - फारसी आ उदू/gडै1 बला श/g2ठ2दमे \"र\" भऽ  जाइत \nअिछ। जेना िक पव/gडै1तक/g2ओड \" परवत\" नै  िलखल जा सकैए मुदा शब/gडै1तक/g2ओड \"श रबत\" \nज/g2ै5र लीिख सकैत छी। ऐठाम ई  मोन राखू पव/gडै1त आ शर बत दुनू एक  दोसराक \nकािफया भऽ स कैए।  \nकािफयाक संबंधमे एकटा ग/g2ठ0प आर - कािफयामे वण/gडै1 \"र\" केर उ/g27ओचारण \"ड़\" क \nबराबर मानू  संगिह -संग \"स\" , \"श\" आ \"ष\" केर उ/g27ओचारण सेहो समान मानू। \nजइठाम \"ष\" क उ/g27ओचारण \"ख\" जक/gडैड हएत ततए पूण/gडै1 \"ख\" कािफयाक /g2ै5पमे आिब \nसकैत अिछ। जँ \"ढ\" अ/g252र श/g2ठ2दक शु/g2ै5मे छैक तँ ओकर उ/g27ओचारण \"ढ\" जक/gडैड \nहोइत छैक मुदा तकरा बाद ओकर उ/g27ओचारण \"र/g2ओ8 \" जक/gडैड छैक। आ हमरा िवचारे \nकािफयामे \"ढ\" , \" र\" एवं \"ड़\" समान अ िछ। उदाहरण लेल \"ठाढ़\"क  काि फया \n\"िवचार\", \"हुराड़\" आिद भऽ सकैत अि छ। केखन ो काल \" /g255\" केर लेख /g2ै5प \n\"तर्\" आ \"/g252\" केर लेख /g2ै5प \"/g27ओछ \" अबैत अिछ। शाइर उपर के िनअ मक िहसाबे \nएकर कािफया ब नाबिथ। \nआब कने शु/g2ैओआत बला /g2ै2/gड11 पर चली। पिहल /g2ै2/gड11 छल जे जँ कोनो मतलामे \n\"छोड़ए\" आ \"फोड़ ए\" कािफया हुअए तँ बाद बला शेरमे कािफया की हेतै। उ/g25ओर \n/gड0ओप/gओ1ै अिछ बाद  ब/gडैडकी शेरमे कािफया \"ओड़ए\" वा \"ओ रए\" हेबाक चाही। नै तँ \nगजल गलत भऽ जाएत। संगिह- संग दोसर /g2ै2/gड11 छल जे जँ \"छो ड़ए\" आ \"फोड़ ए\" \nक बाद \"जाए\" हुअए तँ सही हएत की गलत। एकरो उ/g25ओर /gड0ओप/gओ1ै अिछ -  जाए \nक उ/g27ओचारण \"ओ ड़ए\" वा \"ओर ए\" सँ नै  िमलैत अिछ तँए \"जाए\" कािफया \"छोड़ ए\" \nआ \"फोड़ए\" क  बाद गलत हएत। \nआब कने एक  बेर कािफयामे ईता दोष देखल जाए ---   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52  \nईता दोष कािफयामे बहुत बड़का  दोष मानल जाइत छै। ऐपर कने िवचा र कऽ \nली। एकरा च ािर भाग मे देखू ----  \n१) ईता दोष मा/g255 मतलामे होइत छै।  \n२) जँ मतलाक दुनू कािफया मा/g255ा यु/g270त हुअए  वा /g2ै2/g28ओययसँ बनल हो वा सि/g288धसँ \nबनल श/g2ठ2द तँ दुनू कािफयाक मा/g255ा हटा िदऔ , वा /g2ै2/g28ओयय हटा िदऔ वा सि/g288ध \nिव/g27ओछेद कऽ िदऔ। आब ई देखू जे मा/g255ा, /g2ै2/g28ओयय वा िव/g27ओछेदक बाद जे पिहल \nश/g2ठ2द बचल श/g2ठ2द छै से साथ/gडै1क छै की िनरथ/gडै1क। जँ दुनूमेसँ एकौटा िनरथ/gडै1क \nअिछ तँ िच/g288ता करबाक ग/g2ठ0प नै कारण एहन ि/gड0ओथितमे ईता दोष नै रहत।  \n३) जँ दुनू श/g2ठ2द (मा/g255ा, /g2ै2/g28ओयय हटेलाक बाद वा िव/g27ओछेदक बाद ) साथ/gडै1क छै आ \nओइ बचल पिहल साथ/gडै1क श/g2ठ2दक आपसमे कािफया बिन रहल छै तखन मा/g255ा वा \n/g2ै2/g28ओयय वा सि/g288धबला श/g2ठ2द सेहो कािफया बनत आ ऐमे ईता दोष नै हएत।  \n४) मुदा जँ दुनू श/g2ठ2द (मा/g255ा, /g2ै2/g28ओयय हटेलाक बाद वा िव/g27ओछेदक बाद ) साथ/gडै1क छै \nआ ओइ बचल पिहल सा थ/gडै1क श/g2ठ2दक आपसमे कािफया नै बिन रहल छै तखन \nमा/g255ा वा /g2ै2/g28ओयय वा सि/g288ध बला श/g2ठ2द सेहो कािफया नै बनत आ ऐमे ईता दोष \nहएत। \n  \nआब कने उदाहरणसँ देखी ऐ /g2ै2करणक -  मानू जे मतलामे \"िबमा री\" आ \"आदमी\" \nकािफया छै। तँ आब जँ दुनूक मा/g255ा हटेबै तँ /gड8ठमशः \" िबमार  \" आ \" आद म \" \nश/g2ठ2द  बचै छै जे की साथ/gडै1क छै। मुदा \"िबमार\" आ  \" आदम\" ए क  दोसराक \nकािफया नै ब िन सकैए।  तँए मतलामे \"िबमारी\" एवं \" आदमी\" का िफया नै बनत। \nउदू/gडै1मे जँ केओ एहन कािफया बनबै छिथ तँ ओकरा ईता दोषसँ /gडठ1/gड0ओत मानल \nजाइत छै। एकटा दोसर उदाह रण िलअ --  दो/gड0ओती आ दु/gड02मनी मतलामे कािफया नै \nबिन सकैए। कारण वएह मा/g255ा हटेलाक बाद दो/gड0ओत आ दु/gड02मन श/g2ठ2द बचै छै जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nकी दुनू साथ/gडै1क छै आ दुनू एक दोसराक कािफया नै बनै छै तँए दो/gड0ओती आ \nदु/gड02मनी मतलामे कािफया नै बिन सकैए।  \nमैिथलीमे /g2ै2/g28ओयय बला श/g2ठ2द संग सेहो एना कएल जा सकैत अिछ। /g2ै2/g28ओयय बला \nश/g2ठ2दक िकछु उदाहरण देखू-  धान श/g2ठ2दमे गर /g2ै2/g28ओयय लगेलासँ नव श/g2ठ2द बनै छै \n\"धनगर\"। तेनािहते मोन श/g2ठ2दमे गर /g2ै2/g28ओयय लगेलासँ \"मनगर\" श/g2ठ2द बनै छै (ि कछु \nगोट/g2ओड मोनगर सेहो िलखै छिथ )। एनािहते आन /g2ै2/g28ओययसँ बहुत रास नव श/g2ठ2द बनै \nछै। \nआब कने ऐ नव श/g2ठ2दक कािफयापर आउ - जँ धनगर श/g2ठ2दक कािफया मनगर \nबनेबै तँ ईता दोष नै रहतै। कारण जँ ऐ दुनू नव श/g2ठ2दमे सँ गर /g2ै2/g28ओयय हटेबै तँ \n/gड8ठमशः धन आ मन बचै छै आ दुनूमे कािफया सेहो बिन रहल छै (ऐठ ाम ई मो न \nराखू जे /g2ै2/g28ओयय हटलाक बाद धन श/g2ठ2द िमलाएल जेतै ने की धान , तेनािहते मन \nिमलाएल जेतै ने की  मोन)।  \nआब जँ मतलामे धनगर  संगे दुधगर  आबै तँ देखू की हेतै। /g2ै2/g28ओयय हटलाक बाद \n/gड8ठमशः धन आ दुध बचै छै मुदा दुनू एक - दोसराक क ािफया नै बि न रहल छै  तँए \nधनगर आ  दुधगर एक - दोसराक काि फया नै बिन  रहल अिछ।  \nआन -आन /g2ै2/g28ओयय वा सि/g288ध वा मा/g255ा लेल एहने सन बुझल जाए।  \nआब जँ िबमार ी संग उधारी  आबै तँ देखू की हेतै। िबमा र एवं उधार दुनू श/g2ठ2द \n(मा/g255ा, /g2ै2/g28ओयय हटेलाक बाद वा िव/g27ओछेदक बाद )  साथ/gडै1क छै आ संगे संग दुनू एक \nदोसरक क ािफया बिन रहल छै तँए िबमारी आ उधारी  सेहो एक  दोसरक  काि फया \nबनत आ ऐमे ईता दोष नै रहतै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54  \nआब जँ िबमार ी संग िजन गी लेबै तँ देखू की  हेतै। िबमार एवं िजनग  ( मा/g255ा, \n/g2ै2/g28ओयय हटेलाक बाद वा िव/g27ओछेदक बाद ) िबमार श/g2ठ2द साथ/gडै1क छै मुदा िजनग श/g2ठ2द \nिनरथ/gडै1क तँए िबमारी आ िजनगी सेहो एक दोसरक कािफया बिन सकैए।  िकछु \nश/g2ठ2द एहन होइत छै जकरा पर मा/g255ा रहैत छै तखन अलग मतलब होइत छै आ \nमा/g255ा हटलाक बाद दोसरे मतलब बिन जाइत छै जेना \"कारी\" तँ ए कर  मतलब \nभेलै रंग कारी। मुदा जँ एकर मा/g255ा हटा देबै तँ बचतै \"कार\" जे  की गाड़ी क \nसंदभ/gडै1मे साथ/gडै1क श/g2ठ2द तँ छै मुदा मतलब दोसर छै। तँए अहूँ कािफयामे ईता दोष \nनै रहत। आन श/g2ठ2द एनािहते ताकल जा सकैए। आब केओ किह सकै छिथ जे \nिबमार आ िबमारी श/g2ठ2द अलग -अलग छै मुद ा हमर कहब जे िब मार आ िबमा री \nदुनूक अथ/gडै1 एकदोसरामे िनिहत छै मुदा कारी आ कार श/g2ठ2दमे से नै छै।  \n  \nअ/gड0ओतु ई भेल ईता दोष /g2ै2कारण।  \n  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@videh a.com  पर पठाउ।  \nजगदान/g288द झा ' मनु', /gडठ1ाम पो/gड0ओट -  हिरपुर डीहटोल, मधुबनी    \n  \n१.र ो ट ी क आgशट4 व ा द   \nआई दस बख/gडै1क  बाद िकयोक पाहून छोटकी काकीक अँगना एल/gड7डह  | पहुनो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \nपरख गरीबक  घर अँग ना ि कए क एता | छोटकी काकी  ओना िहतो गरीब मसोमात \nएहनठाम िक सेबास/g28ओकार भेटक उ/g2ठओमीद |  \nपाहुनो क/g2ओड तँ   हुनकर बिहन क बेटा | ओकरा ओ बारह बख/gडै1 पहीले देखने रहिथ \nआ आब ओ स/g255ह बरखक प/gडैडच हाथक जबान भए  गेल अिछ |  \nआिबते अपन मौसी क/g2ओड पएर छू कए  गोर लगलक | \n\"क/g2ओड बौआ िच/g288हलहुँ निह ?\"  \n\"मौसी ! हम लोटन, अह/gडैडक बहीन मालती क/g2ओड बेटा |\"  \nमौसी (छोटक ी का की)  दुनू हाथे /gड0ओनेह सँ लोटन क/g2ओड माथ पकैर अपन  करेजा सँ \nसटा -\" िच/g288हबौ कोना, मूडने म/gड70  प/gडैडच बख/gडै1क अव/gड0ओथा म/gड70 जे देखलीयै से देखने \nदेखने, आई कोना  ई गरीब मौसीक इआद   आिब गेलौ |\"  \nलोटन - \" मौसी मधुबनी म/gड70 हमर परी/g252ाक स/gड70टर परल छल आई परी/g252ा ख/g28ओम भेल \n तँ  मोन म/gड70 भेल  मौसीक  घर सौरा ठ  तँ  एिहठाम सँ किनके  दूर छैक भेट कए \n आिब \" \nमौसी - \" जुग- जुग जीबअ ने/gड82ा, एिह दुिखया मौसीक इआद   तँ  रहलै | आ \nमालती केहन ? ओझाजी केहन ?\" \nलोटन -\"सब िकयो एकदम फ/gड0ओट िकलास , दनादन, ओ सब आब छो/g2ैओ पिहले \nिकछ ना/gड0ओता कराऊ , मधुबनी सँ सौराठ पएरे  अबैत- अबैत ब/gड8ैड भूख लािग गेल \n|\"  \nसुिनते मातर मौसीक छाती म/gड70 धक सँ उठल , ओ मने - मन सोच ए लगिल - ने/gड82ा \nक/g2ओड की खुवाऊ ? घर म/gड70 िकछो निह अपने तँ    म/gडैडिग बेसए क गुजरा कए  लै \nछी एकर ना/gड0ओता भोजनक  /gड01यव/gड0ओथा कतए सँ होएत | \"   \nहुनक सोच क/g2ओड िबचे म/gड70 तोरैत लोटन फेर सँ बाजल -\" मौसी ज/g2ठ8दी ब/gड8ैड भूख \nलागल |\"  \nअपना क/g2ओड स/g2ठओहारैत मौसी - \"ह/gडैड एखने हम भात , दािल, भुिजया, त/g2ैओआ , नीक सँ \nबना कए   ने/gड82ा क/g2ओड दै छी, अह/gडैड कनी बैसू |\" इ कहैत मौसी भंसा घर िदस िबदा \nभेली , जहन की हुनका बुझल जे घर म/gड70 िकछ निह अिछ |   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56  \nमुदा हुनका प/gडैडछा-प/gडैडछा लोटन सेहो आिब -\" निह मौसी एतेक  काल हम निह \n/g2ैओकब प/gडैडच बजे मधुबनी सँ बाबूबरहीक अ/g288तीम बस छै आ चािर एखने बािज \nगेलै |\"  \nमौसी अपन घरक हालत देिख लोटनक ग/g2ठ0पक उतर निह दए  सोचय लगिल -  \n\"आह ! मजबूरी ने/gड82ा क/g2ओड /g2ै5कैयो लेल निह कैह सकै छी |\"   \nएतबा म/gड70 लोटन भंसा घरक बत/gडै1न सब क/g2ओड देिख बाजल - \" एिह बत/gडै1न सब म/gड70 सँ \nजे िकछ  अिछ  दए िद ए |' \n\"हे राम !\"- मौसीक  मन कनाल , बत/gडै1न म/gड70 िकछ रहैक तहन निह | आगु  हुनक \nमूह बंद भए गेल/gड7डह , बकोर लगले क/g2ओड लगले रहलिन | ब/gड8ैड सहास सँ ग/g2ठ0प क/g2ओड \nसमटैत बजली - \"निह बौआ िकछ  निह छौ , हम एखने िबना दे री केने बनाबै  छी \n|\"     \nलोटन -\"निह निह मौसी बनाबै क/g2ओड निह छै, बस छुिट जाएत |\" एतबे म/gड70 लोटनक \nनजैर टीनही ढकना सँ झ/gडैडपल कोनो समान पर परल | आगु जा  ढक ना उठा  -\n\"हे मौसी ई की ?\"  \nमौसी अबाक , िक बजित , पहील बेर ने/gड82ा आएल आ ओकरा खूददीक रोटी \nखुआउ ओहो राइते क/g2ओड बनल | राित म/gड70 एकटा खूददीक रोटी बनेने रह िथ, आधा \nखा आधा ढकनी सँ झ/gडैडिप राइख देने रहिथ |   \nलोटन ओिह रोटी क/g2ओड द/gडैडत सँ कािट कए  खाइत आग/gडैड बाजल -\" एतेक नी क \nरोटी तँ  हम कहीयो खे/g288ह/gड70 निह छलहुँ, मए  तँ  खाली छा/gडडओी भात , दूध- भात , \nदूध-रोटी , खुआ-खुआ कए   मोन घोर  क  दैए | आहा एतेक /gड0ओवाद  तँ  पहील बेर \nभेट रहल अिछ |\"  \nमौसी लोटनक ग/g2ठ0प आ ओकर खएक तेजी देख बजली - \"/g2ैओक -/g2ैओक कनी \nआचारो तँ  आिन देबअ दए  |\" ई किह मौसी अचार ताकै लेल ए/g2ठओहर -उ/g2ठओहर \nताकै लगली मुदा अचा र कतौ रहै तहन तँ  भेटै | \nलोटन -\"रहअ दीयौ, एतेक नीक इ मोटका रोटी रहै अचार क/g2ओड कोन काज | \nरोटी तँ  खतम भए गेल | मौसी बकर - बकर ओ कर मूह  तकैत रहली |    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \nलोटन -\" अ/g27ओछा आब हम जाई छी, घर देख लेलीयै फेर मधुबनी एलहुँ  तँ \n अह/gडैड लग ज/g2ैओर आएब , मुदा ह/gडैड एहने नीकगर मोटका रोटी बनेने रहब \" इ \nकहैत मौसी क/g2ओड गोर लािग लोटन गोली जक/gडैड बाहर आिब गेल | मुदा बाहर एला \nबाद मौसीक दयनीय  हालत देिख  ओकर दुनू  आँिख सँ  नोरक धार  बहैत रहै | \n      \n \n \n \n२. अ ि आg288 त म  जगह   \nफेकना  | मए बाऊ की नाम रखलकै गाम म/gड70 केकरो  निह बुझल आ ि कंचीत \nओकरा  अपनॲ इआद हो ए क ी निह | ओ एिह उपनाम सँ गाम भिर म/gड70 जानल \nजाइत छल | खेितहर मजदूर मुदा जीवन भिर उम/gडै8ल बाबूक  छोिर दोसर क/g2ओड \nखेत पर काज निह  कएलक  | हुनके जमीन पर  जनमल आ  हुनक एवं हुनके  \nपिरवार क/g2ओड जीवन भिर  सेबा  करैत एिह संसार सँ अपन पािथ/gडै1क  श रीर छोिर  \nिबदा भए गेल | जेकर ज/g288म भेलैक ओकर मृ/g28ओयु िनि/g25ै/g288त छैक एिह स/g28ओय क/g2ओड मोन \nरािख फेक नाक  सम/gडैओग सब ओकर अि/g288तम ि/gड8ठयाक तैयारी म/gड70 लािग गेल | \nउिम/gडै1ल बाबू नोत पुरै लेल दोसर गाम गेल रहिथ | गामक सीमा म/gड70 पएर रािखते \n म/gडैओतर कएकरो सँ फेकनाक मृ/g28ओयुक समाचार भेट  गेल/gड7डह | सुिन दुखी मोने   घर \nिदस डेग झटकारल/gड7डह | िकछु दूर एला बाद र/gड0ओते म/gड70 हुनका फेकनाक   शवया/g255ाक \nदश/gडै1न भेल/gड7डह | फेकना क   सम/gडैओग सभ हुनका देख ठमैक गेल | उिम/gडै1ल बाबू चटे \nजा कए  फेक नाक   झ/gडैडपल मूह उघािर ओकरा  मूह देखला आ नम आँिख  सँ \nफेकना क   बेटा सँ पूछलिथ - \" अि/g272नदाह क/g2ओड /gड01यब/gड0ओथा कतए छैक |\"  \n\"  ठूठी गाछी म/gड70 मालीक |\"  \n\" दूर बुिर किहंके , कनी क हमरो  आबैक  इंतजार तँ  करै जैतअ , जीवन भिर \nहमर जमीन प र का ज केलक  आ आब मूइला बाद ठूठ ी   गाछी.... | चलअ हमर \nकs लम चलअ, हमर क s लम म/gड70 निह जगह क/g2ओड कमी अिछ आ निह गाछक ओतए  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58  \nदुनूक /gड01यब/gड0ओथा छैक \" ई कहैत उिम/gडै1लबाबू आगू-आगू आ सभ हुन क पाछु - पाछु \nहुनकर क sलम दीस िबदा भए गेल |   \n  \n  \n  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@videh a.com  पर पठाउ।  \nकैलास दास, प/g255कार , जनकपुर  \n  \n'अंगना सुखल घरमे पािन '  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \n'अंगना सुखल, घरमे पािन , भिर बख/gडै5 उपछु पािन । ' एकर मतलव /gड0ओप/gओ1ै /g2ैओपे \nसभ िकओ बुिझ  गेल होएब जे वष/gडै5 होइते नगरमे रहयवाला सभक/g2ओड कतेक सुख \nआ कतेक आन/g288द अबैत अिछ । आन/g288दक मतलब सडक पर गंगा जमुना जेक/gडैड \nपािनक धार  बहैत रहैत अिछ आ लोक  सभ मोटरसाइिकल, साइिकल, जीपकार \nचला-चला कऽ \n आन/g288द लैत रहैत अिछ । ओतबे नै, बौआ बु/g27ओची सभ पािनक \nआन/g288द अओर बेसीए लैत रहैत अिछ। ओ  सभ अपन दुद/gडै1शा िबसिर जाइत अिछ , \nपािनमे खेलबाक /g252णमे । ओतबे कह/gडैड,  बुि/gड20जीवी सभ सडकक  दुनू कात बड \nआन/g288द पूव/gडै1क ठाढ . पािनक आन/g288द उठबैत रहैत अिछ ।  देखबामे  अबैत अिछ , \nसडक कातमे रहल दोकान  सभमे पािन घुसल अिछ । कोनो  दोका नदार समा न \nसभ िनच/gडैड-उपर करएमे /gड01य/gड0ओत नजिर अबैत छिथ तँ\n कोनो पाि न उपछैत -उपछैत \nअपिसहात भेल रहैत छिथ । ओइ समयमे ओ दृ/gड02यक/g2ओड कतेको गोटे मनोर/gड17नक/g2ओड \n/g2ैओपमे लैित छिथ तँ कतेको गोटे दु:ख /gड01य/g270त  करैत छिथ। ओना वष/gडै5 ब/g288द \nभेलाक बाद दू -चािर घ/g28डटामे सडकक पािन बिह नदीमे चिलए जाइत अिछ। मुदा \nघरमे पैसल पािन एकटा पोखि रक आका र लऽ  कऽ  दू चािर िदन  धिर घ र िवहीन \nकऽ   दैत अिछ । िजन कर बीस/ प/g27ओचीस वष/gडै1 पुरान घर अिछ , हुनका घर र िहतो \nगाम घरसँ बेका र जीवन  रहय लेल बा/g287य कऽ  दैत अिछ। उपरसँ वष/gडै5 आ िनचा \nघरमे पोखिर जक/gडैड पािन । आिखर सोिचयौ एकर दोषी के छिथ ? नगरमे \nरहयवाला लोक वा नगर िवकासक स/g2ठओब/g288धमे सोचएवाला बुि/gड20जीवी, कम/gडै1चारी \nअथवा नेपाल सरकार ? कोनो न गर िव कासक लेल ए कटा कानू न होइत अिछ ।  \nआ ओइ क ानूनक  दायरामे रिह क ऽ \n िवकास करबाक दािय/g28ओव सभ गोटेक/g2ओड होइत \nअिछ । मुदा एहेन /g2ै2ावधान जनकपुरमे नै अिछ । निहये अखन धिर छलै । \nएकर  नतीजा अि छ 'अंगना सुखल घरमे पािन ' । /g2ै2/g28ओयेक वष/gडै1 नय/gडैड घर बनैत \nअिछ । पुरनका घर सँ दू चािर िफट उपर । नय/gडैड सडक बनैत अिछ एक दू \nिफट उपर । एहने यिद बेरबे र होइत रहलैक तँ  \n नगर िभतर रहएबला किहयो \nशहरक अनुभूित निहए कऽ  सकैत अिछ। घर िनम/gडै5णक लेल घरक ऊँचाइ , \nसड़क उचाइक मापद/g28डड लाबही टा पड़तै । ओतबे नै आ ब बनयवाला घर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60  \nशहरक अनु/g2ैओप होएबाक चाही तइपर सभ गोटेक/g2ओड िवचार करए पड़तैक । नै \nतँ\n जिहनाक तिहना। ई तँ वष/gडै5क  सम/gड0ओया भेल। गम/gडै8क सम/gड0ओया सेहो िकछु कम \nनै अिछ। सड़कसँ आिग उगलैत रहैत अिछ । बाटमे चलबाक ककरो िह/g2ठओमत नै \nहोइत अिछ । ओतबे कह/gडैड जनकपुरक /g2ै2ाय : सभ कलक पाि न सेहो सुखा जाइत \nअिछ । जनकपुर धािम/gडै1क पय/gडै1टकीय /gड0ओथल मा/g255 नै अिछ , इ/gडै1 एकटा िमिथलाक \nराजधानी सेहो अिछ । धम/gडै1 सं/gड0ओकृित , कला , भेषभूषा आ माता जानकीक ज/g288म \n/gड0ओथल। िक/g288तु शहरक जे संरचना होएबाक चाही, िवकासक गित आ  सोच \nहोएबाक चाही  से को शो दूर  पाछु अ िछ। जन कपुरमे आिब क ऽ \n माता जान कीक  \nदश/gडै1न कएला सँ पय/gडै1टक मा/g255 ध/g288य -ध/g288य नै हएत । पय/gडै1टक लेल पय/gडै1टकीय \nवातारणक/g2ओड बनाबए पड़तै। पय/gडै1टकक लेल मनोर/gड17ना/g28ओक , दाश/gडै1िनक , घुमिफर \nकरयवाला शु/gड20 वातावरण होएबाक चाही।  पय/gडै1टक सभ कोनो समय , मौसम , िदन, \nमिहनामे आिब सकैत छिथ । मुदा सोिचयौ यिद पय/gडै1टक चैत बैशाखक  कडा  \nधूपमे आिब जाए  तँ  हुनका सभक लेल कोनो पािक/gडै1/gड15 , आन/g288द करयवाला /gड0ओथल , \nघुमिफर करयवाला बाटघाट नै अिछ। कडा धूपमे  एक  ठाम  सँ दोसर ठाम  नै \nआिब जा सकैत छी । सडकपर नाक मुँह कपडासँ झ/gडैडिप कऽ \n चलए पडैत छैक  \n। साउन भादबमे पय/gडै1टक आएल तँ नै नाला आ नै सडकक पता लगा सकैत \nअिछ । सभ गोटेक/g2ओड जनकपुरक बात बुझल अिछ मुदा सभक चु/g2ठ0पी /g2ै2/gड11 िच/g288ह \nठाढ. क ऽ \n दैत अिछ। जनकपुरक बुि/gड20जीवी सभ जन कपुरक  शहर ीकरण  आ \nधािम/gडै1क पय/gडै1टकीय /gड0ओथल बनेबाक लेल कतए हेरा गेल छिथ। िवचार िवमश/gडै1 आ \nिवकास िदस अ/gडठ1सर होबए लेल हुनका सभक/g2ओड कोन गेठरीमे बाि/g288ह देल गेल  अ िछ \nसे नै खुिल रहल अिछ । एकटा कहावत छैक  ' आव/gड02यकता अिव/gड0डकारक देन \nहोइत अिछ ।' तँए यिद जनकपुरक िवकासक आव/gड02यकता बुझाइत अिछ \nतँ\n जनताक/g2ओड सडकपर आबहे पडतै । नै तँ 'अंगना  सुखल, घरमे पािन , भिर \nबरखा उपछु पािन । ' \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@videh a.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \nमु/gड82ी कामत \n१ \n  \nनाटक  \nअंधिव/g258ास  \n/g2ै2थम दृ/gड02य  \nगंगा - \n    बउआ……….. बउआ, सुतल छहक की , देखहक बाबू दरबाजा पर  \nबजबै छऽ।  \nशंकर -\n    िक , आ..हू हू हू… ।  \nगंगा -      िक भेलऽ। एना ि कए कराहै छहक। म ाय गे ,  माय हो , दे◌ेह तँ झरकैत \nछह। बउआ आँिख खोलऽ , ( /g2ै5दन /gड0ओवरमे) हयौ सुनै िछऐ , \nदौड़ू यौ, देिखयौ बउआ कऽ  िक  भेल। यौ, आँिख त/gडैडिख \nउलटेने छै यौ, ज/g2ठ8दी आउ ने।  \n(रामाक धोती स/g2ठओहारैत आंगनमे /g2ै2वेश )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62  \nरामा -          एना िचक र नाइ भोकरनाइसँ काम नै चलत। जाउ दौड कऽ गोसा/g2ओ2 \nघरसँ गंगाजल नेने आउ। \n(गंगा दौड कऽ जाइत अिछ आ गंगाजलक िड/g2ठ2बा नेने अबैत अिछ आ कनैत -\nकनैत कहैत छिथ। ) \nगंगा -\n      हे काली माइ, हमरा कोइखक लाज राखब। हमर लालक/g2ओड ठीक कइर \nिदअ। हम सिह कऽ स/gडैओझ देब।  \nरामा -     पिहले गंगाजल लाउ ने तब कोबला -पाती करैत रहब।  (रामा अपन  \nप/g27ठीक/g2ओड हाथसँ झटैक कऽ गंगाजलक िड/g2ठ2बा छीन लैत अिछ \nआ शं◌ं करक  उपर गंगाजल छीट हुनक र मु◌ॅ◌ंह व एह जलसँ \nधोइ दैत अिछ।)  \nरामा - \n        बउआ उठऽ , केना लगै छऽ आब। \nशं◌ंकर -    बाबूजी, हमर माथा दद/gडै1सँ फाटल जाइत अिछ आ जाड़ सेहो होइत \nअिछ। \nरामा -     अ/g27ओछा लै ई क/g2ठओबल ओिढ़ कऽ सुइत रहऽ , किन कबे कालमे सभ ि ठक \nभऽ जेतऽ। यै सुनै िछऐ  शं कर क माय।  \nगंगा -      िक कहै ि छऐ।  \nरामा -     बउआक म ाथपर पीरी परह क भभूत लगाउ आ अ करा अराम कर ऽ \nिदयौ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \n                       पटा/g252ेप  \n     \n              दोसर दृ/gड02य  \n(पित-प/g27ठी अपन क/g252 मे  बेटाक हालत पर िवचार िवमश/gडै1 करैत। ) \nगंगा -      िक भेल, िकए अह/gडैड का ि/gडडओसँ चुप िछऐ ? िक कोनो  अभास भऽ रहल \nअिछ ?  कहू ने , के भइडाही केने छइ। एक बेर अह/gडैड नाम \nकिह िदअ , अखने झोटा पकिड़  पोटा िनक ािल देबै आ \nिघिसयाबैत पूरा गाम ओंघरेबै। सँइखोउकी  बेटखोइकी सभ \nककरो  नी क देखै लेल नै चाहै छइ। \nरामा -\n     (जोरसँ) ब/g288द क/g2ैओ अपन स/g28ओयनरायलनक कथा। ई ककरो केलहा नै  \nअपने घरक गोस/gडैडइ अिछ। आइ तक ककरो  एहेन बोखा र \nदेखने रिहऐ। अपन देहमे  अतेक आिग देिवये रखैत अि छ। \nज/g2ै5र हमरासँ \nकोनो गलती भेल जे हमर ा पर मइया तमसा गेलिखन। हमरा  \nिहनका श/gडैओत करै  लेल गुहार लगबइये पड़त।  \nगंगा -\n     अह/gडैड तँ अपने भगत छी।  कौ/gडडओका िदन  िनक  अिछ , काि/gडडओये बैसकी \nबैठाउ। हम जाइ छी , पूजाक साम/gडठ1ी जुट बै लेल। \n(गंगाक /g2ै2/gड0ओथान होइत अिछ आ रामा ग/g2ठओभीर सोचमे डुबल \nरहैत अिछ। )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64  \n                               पटा/g252ेप  \n                     \nतेस र दृ/gड02य  \n(एगो दौ रामे पूजा साम/gडठ1ी एक/gड27ा कि र गं गा आ शं◌ंक रक  आगमन , हुनके पा छू दू -\nचाइर लोकनी सेहो अबैत अ िछ। ) \nगंगा -\n      बउआ बाबू आबै छ ऽ ,  ताबे तूँ पूजा क रऽ । ई फूल अ/g252त चढा क ऽ  \nधूप देखबऽ। \nशंकर -    (फूल जल चढबैत कहैत छिथ ) आब की  क रब? \nगंगा -      अतऽ कल जोइड़ बैठू।  \n(रामा क संगे चा िर लोग जे  ढोल आ  झाइल लेन अिछ , हुनकर /g2ै2वेश। ) \nरामा -     शंक रक माय सभ तैयारी कऽ  लेलॱ? गंगाजल संगेमे राखने रहब। \n(रामा गोस/gडैडइ  िनपैत अिछ आ फूल अ/g252त चढा क ऽ  म/gडैडक /g2ै2ाथ/gडै1ना कर ऽ  लगैत \nअिछ। चा/g2ै5 लोकनी डाला िबच मे रखैत म/gडैडक  गुहार लगबैत अि छ आ  ढोल \nझाइल सेहो बजबैत अिछ।) \nचा/g2ै5 लोकनी-\n    तोहरे दुआरे मइया हम  \n             अज/gडै8 लगैिलयइ हेऽऽऽऽ ऽऽ ऽऽ ऽ हूंऽ ऽऽऽ ऽऽ ऽ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \n             बोल जय गंगे, \n             बोल जय गंगे, \n             बोल जय गंगे। \nबोल िक क/gओ1ै छउ , िकए बजेलऽ हम रा , बोल, बोल , िक \nभेलउ ? \nगंगा -      हे मइया , िक गलती भेल हमरासँ आ हमरा  घरवालासँ। सभ िदन तँ \nअहॴक िपरी  िनपैत आँिख  खुलैत यऽ हमर, िक अपराध  भेल \nजे हमरा बेटा क/g2ओड अह/gडैड चािर िद नसँ मतेने छी।  \nरामा -\n     अिहना भूइज क ऽ खेबउ। अपना खाय छ ऽ छ/g2ठ0पन /g2ै2कार आ हमरा ल ऽ \nफूल अ/g252त। एक िदशसँ स भक/g2ओड भूइज - भूइज खेबउ।  \nगंगा -      एना िक ए कहै  छऽ , अगर ह मरासँ क ोनो कुघटी भेल तँ हमरा मा फ \nकइर िदअ , अह/gडैड जे कहब हम सभ करै  लेल राजी छ ी। \nरामा -     तँअ िठक  छइ , हमरा जान क बदले जान च ाही । हमरा हर अमाव/gड02याक \nराइतमे इकरंगा ख/gड0ओसीक बैल देबही तँ तोहर क/g2ठ8याण भ ऽ जेतउ। ले ले, लेह \nअ/g252त , बोल बोल जय गंगे, बोल बोल जय गंगे, बोल बोल जय गंगे। \nगंगा -      अिहना हएत भगवान , हम जानक बदले जा न देब। \nरामा -     होऽऽ ऽऽ ऽऽऽ ऽऽ ऽऽ हए ऽऽ ऽऽ ऽऽऽ ऽऽ ऽऽ ऽऽऽ ऽ बोल जय गंगा , बोल बोल जय \nगंगे, बोल बोल जय गंगे। आब हम चलै छी।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66  \n                         पटा/g252ेप  \n  \nचौथा दृ/gड02य  \n(/gडठ1ामीणक  बीचमे )  \nगंगा -      हयोउ , जब घरक देवता बैल म/gडैओगै छइ तँ अह/gडैडक/g2ओड दइमे  िक \nिहचिकचाहट भऽ रहल अिछ। बउआ िदश देिखयौ तँ , आइ पॉंच िदन भेल ,  बेदरा \nएक बेर  नै आँ िख खोलइ यऽ। \nरामा -\n     आब अपन गहबरमे बैल नै पड़ैत अ िछ , हमर बाबा अपन  अंगोि रया \nआंगुर िच र कऽ बैल सौपने रहिथ , ओही क ऽ बदले ल/g2ै5 चढबैत रहिथ। केना \nफेरोसँ बैल दी वएह सोचै छी।  \nगंगा -\n      अह/gडैडक/g2ओड बेटाक ि चं◌ंता नै अि छ ? हम बैल देबै, हम वचन देने छी।  \nएगो /gडठ1ामीण - हो रामा , िकए  अतेक सोचै छऽ  तूँ। अपना मने तँ नइ दै छ ऽ। म/gडैड \nम/gडैओगलक ऽ। जाधि र तूँ बैल नइ देबहक शं◌ंक र ठी क नइ \nहेतऽ। बेटा लऽ दऽ  दहक। \nगंगा -      सुगनी लग एक रंगा ख/gड0ओसी छइ । लऽ आनू गऽ। हम कहने र िहयै तँ \nकहलकै, लऽ जाउ। \n                    पटा/g252ेप  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \n                 अंितम दृ/gड02य    \n(/gडठ1ामीण क  भीड़ क बीच बेहोस अव/gड0ओथामे शं◌ं कर। ) \nगीत-     काली मइया हे क िनये, काली मइया हे क िनये. \nहोइयो न सहायऽऽऽऽऽ ऽऽ ऽऽऽ ऽऽ  \nरघुनाथ-   हयोउ , िक बात ि छऐ। यौ रा मा , क/gड12ाक अइठाम अतेक भीड़ कथी \nकऽ ि छऐ।  \nएगो /gडठ1ामीण - हुनका बेटा कऽ देहमे  काली समैल छइ , कहै छइ ि क जान क बदले \nजान नइ देबही तँ अ करा भूइज कअ खेबउ। अखन वएह \nबैइल दैत अिछ, ओकरे  भीड़ ि छऐ।  \nरघुनाथ-\n   किहया तक ई अंधिव/g258ास रहत अिह गाम मे। चलू चिल कऽ  देखै \nछी। \n(रामा क घरमे  रघुनाथक  आगमन )  \nरघुनाथ-\n   काकी , कतऽ अि छ बउआ , देखू। \nगंगा -      रघुनाथ बउआ, आइब गेलहक सहरसँ। अए , देखहक ने आइ छऽ  सात \nिदन भऽ गेलैए , आँिख नइ खोलै छइ। जाधिर  बैइल नइ \nदेबइ,  नइ छोड़ िथन मइया।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68  \n(रघुनाथ शं◌ंकरक न/g2ठ2ज देखैत आ िसर प र हाथ रा िख आँिख देखैत कहैत \nछिथ।) \nरघुनाथ-\n   काकी अह/gडैड सभ अपन मुख/gडै1ताक कारण अ करा जा नसँ माइर देबइ। \nअकरा िदमागी बुखा र भेल अिछ। अ गर इलाजमे देर  क रबै \nतँ बेटा कतौ नइ िमलत। \nरामा -\n     बेसी तूँ इंगिलस नइ बितया , ई कोनो  बुखार नइ देवी क केलहा ि छऐ , \nहमरा अपन काज करऽ  दे। \nरघुनाथ-\n   हो क/gड12ा, एगो बातक जबाब तूँ सभ /gडठ1ामीण ि मल क द ए। तोरा दुगो  \nपु/g255 छ ऽ , एगो िबमा र छ ऽ तँ ि क तूँ ए गो पु/g255क  जान लऽ \nकऽ दोसर पु/g255क जान बचेबहक , नइ ने। तँ फेर म/gडैड काली \nई कोना करिथन। हुन का लेल तँ अिह संसारमे रहैबला हर \nजीव म/gडैडक  संतान छी।  फेर ओ  ई कोना क रिथन। \nअंधिव/g258ासक चादर मे नइ िलपटल रहऽ। \nजागऽऽ ऽऽऽ ऽऽ ऽऽ ऽऽऽ ऽऽ ऽऽ ऽ  आबो तँ जागऽ।  \nरामा -\n     तूँ आइ हमर आँिख खोइल देलहक। चलऽ बउआ क/g2ओड अ/gड0ओपताल ल ऽ \nचली। \n           “ जानक  बदले जान देनाइ  \n           अिछ ई अंधिव/g258ासक बाइन  \n          किर परन  हमसभ ई िक   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \n          नइ लेब आब ककरो /g2ै2ाण।  \n                     इित।  \n  \n२ \nिवहिन कथा  \nटूटल मन \nएगो जान  छल हमरा  संगे , ९ मिहनाक सुख- दुखक संगी। अनेका नेक सपना \nहमर, अनेक  सवालक जवाब  छल। बहुत खुश रहए हमर  पिरवार। रहै इंतजार \nसबहक नयनमे िक  किहया ई मास ख/g28ओम ह एत आ गु◌ॅ◌ंजत िकलका री आं गनमे। \nआइ ओ इंतजार ख/g28ओम भेल । हम एगो मासूम क/g2ओड ज/g288म देलॱ, हम अ पन अंशक/g2ओड ऐ \nसंसारमे आनलॱ। हमरा लेल ओ ने बेटा छल ने  बेटी। बस हमर संतित छल, \nहमर अरमा न , हमर सपना, हमर भिव/gड0डय छल।  पर कोइ नै  बुझलक हमर ई \nआश , \nकहलक िक  दुिनयामे  आँिख खोलैसँ पिह ले ओ आँिख मूइन लेने छल। हम संतोष \nकइर लेलॱ, ई नै बुझलॱ  िक बेटाक  लालचमे ओ बेटी क/g2ओड माइर देलिन। जे  हाथ \nओइ मासुमक गला प र छल उ एक बे र नै क/gडैओपल, ओकर कान अकर /g2ै5दनक/g2ओड \nनै सुनलक। ई हमरे टा नै  बहुत नारी क कथा छी। हम अवला नै पर ऐ \nसमाज आ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70  \nअपनाक/g2ओड आ गु अवला बनैल गेल छ ी , जबतक हम जु म/gडै1 सहैत रहै छी  तबतक हम \nपिर/g28ओयाग , श/gडैओित आ ममताक मूित/gडै1 छी।  जब ओ कर जु म/gडै1क/g2ओड आगु खरा  उतरै छी तँ \nहम कुल/g27ओछनी आ कलंकनी छी। आिखर हमहूँ ऐ संसारक  गार ीक एगो पिहया \nछी ,  \nअगर ए गो पिहया िनक िल जएत तँ असगर कतेक दूर तक अह/gडैड नै संसार क/g2ओड लऽ \nजा सकब। \nकिहया तक बेटीक बली च ढ़बैत रहब आ  मायक कलेजा क/g2ओड छ/gड82ी-छ/gड82ी करैत \nरहब। \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@videh a.com  पर पठाउ।  \nबलराम साहु \nिव ि आgशट4 म  त  ह ो इ त  ह म र  ल ोक  सं आgशट4 कृित   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \nकाठक  खराम , मुजक चट कुनी , हाथसँ िल  खल कोहवर , िब आहक गीत , सोहर-\nसमदाउन, फगुआक  जोगी रा , भोरका पराती , बटलगनी, डोमकच , जट-जटीन, \nशामा -चकेबा , भगैत, नचारी , अ/g2ठ8 हा– ऊदल , /gओ0ठजभान , सीत-बसंत , राजा -स/gडडओेशक \nअमर गाथा क नौटंकी , िव िभ  /gड82 अ/g287 याि/g28ओ म  क - समािज क घटना/gड8ठमपर आधािर  त नाट क \nआ नौटंकी , गामक  घूर आ  घूर लग होइत पंचपती, पचमेड़क  जलखै, ताबापर \nतरल ित लकोरक त/g2ै5आ , कोजगर ाक मखान , चूड़ा- मुरहीक सनेश , पुरनीक  पात, \nओहार लागल बैलगाड़ी , जवारी भोज ,\n  ससूर-भ/gड7डसूरक धाक , पैघक पएर  छूिब  लेल \nअसीरवाद यएह सभ तँ िम िथलाक अि/gड25  तीय सं/gड0ओ कार आ सं/gड0ओ कृित  अि छ । मुदा \nअ/g28ओ याधुिन क भौित कवाद आ अधकचरा पि/g25ै  मी सं/gड0ओ कृित क  समागमक कारण/gड70 \nउपरो/g270 त  िव शु/gड20 देशी श/g2ठ2 दक अनेकानेक श/g2ठ2 द  नव का पीठी क लेल अनभुआर  भऽ \nगेल। नवतुिर या लोकिन  ऐ श/g2ठ2 दक/g2ओड िव  दे शज बू◌ूिझ  रहल छिथ । जॱ  ि क छु \nपर/g2ठओ परागत सं/gड0ओ कृित  अवशेषक /g2ै5पमे बँचलो अिछ   तँ नव पी ढ़ी ओकरा  ओ छ , \nघिट या आ हीनताक /g2ै2तीक मानैत छिथ  । दोसर िद स ि क छु पर/g2ठओ प रागत लोक \nसं/gड0ओ कृित  आजुक भौित कवादी /gड01 यव/gड0ओ थाक /g2ै2भावमे अपन /gड0ओ व/g2ै5प बदिल   नव नाम  आ \n/gड0ओ व/g2ै5पसँ /g2ै2चिल  त भऽ /gड0ओ वयंक/g2ओड िव  किस त कहेबाक /g2ै2यास कए रहल छिथ  । \n  \nसोहर-समदाउन, जट- जटीन,  पराती , भगैत , अ/gडडओाक /gड0ओ थान आ◌ॅरके/gड0ओ /gडठठा आ फुह र \nभोजपूरी गीत तँ अ/gडडओा-ऊदल, दीनाभ/gओ0ैी, राजा स/gडडओेसक अमर गाथा नंग - धरंग \nअपसं/gड0ओ कृित क पिर चायक िथ येटरसँ िव /gड0ओ थािप त भऽ गेल, भ/gडैडगक गोली िव  देशी  \nशराब आ  देशी  पाउचमे हेरा  गेल, गामक  पंचायत इित हासक िह /gड0ओ सा बिन  गेल, \nफगुआक जोगीरा आ जूरशीतलक नचारीपर बैशाखीक भ/gडैडगड़ा भारी पिड़   गेल, \nगामक मेला , हाट-बाजारक मौल सं/gड0ओ कृित मे पूण/gडै1 /g2ै5पेण समावेिस  त भऽ अपन \nअि/gड0ओ त  /g28ओ व  मेटा देलक अि छ । \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72  \nहमर समाज िव िभ /gड82 अवसरपर अ/gडडओा-ऊदल, कुमर व/gडै2जभान , दीना भ/gओ0ैी, सीत-\nबसंतक अमरगाथा देिख  आ सूिन  /gड0ओ वयंक/g2ओड गौरवाि/g288 व  त बुझैत राजा  हिर /g25ै/g288 /gओ0ै क  \nस/g28ओ य वादी /gड0ओ व/g2ै5पसँ /g2ै2ेरणा लैत छल तँ /g257वणकुमारक नाटकसँ मातृ-िप तृ भि/g270 त  क \n/g25डान /g2ै2ा/g2ठ0 त करैत /gड0ओ वयंक/g2ओड /g257वण कुमार बनबाक /g2ै2याश करैत छल।  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@videh a.com  पर पठाउ।  \nजगदीश /gु6ुसाद म/gु83डल  \nतीनटा िव हिन  कथा-एकटा लघुकथा  \n(1)     पटोर  \nिक शो री ऐ ठाम िब आहक काज तेतरी सोहो देखलक। प/gड12ा पित   पर ायण तेतरी। \nराित - िद न पित क िव चार क सेवा हृदैसँ क रैत।  \n  \nरंग -रंगक पटोर साड़ ी पिह रल देिख लाड़ -झाड़ करैत पित - गुलेतीक/g2ओड तेतरी \nकहलक-    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \n“हमरो पटोर साड़ी कीन  िद अ ?” \nअनुकूल रखै दुआरे गुलेती अनुकूल श/g2ठ2 द क  सहारा लैत सोचए लगल जे जिह ना  \nअ/g288 हार घर स/gडैडपे-स/gडैडप होइ छै तिह  ना ने दुनू गोरे छी। रंग क च मकी  देिख  ओ \n(तेतरी) लटुआएल अिछ  आ अनु कूलक अपने  लटुआएल छी। मुदा  छी तँ दु नू \nए/gड12े रंग। जखन ए/gड12े रंग छी तखन बीचमे बाधा कथीक। जेहने अपने पटोर \nसाड़ीक स/g2ठओ ब/g288 ध मे जनिन हा र , िक िन िन हार  छी  तेहने ने ओहो  अिछ । तखन तँ भेल \nजे, की परसै छी , तँ फूिस । तहन कनी लगा कऽ देबै। ओना अपन  आँट -पेट \nदेिख  गुलेती सहमल नै। बुझलक जे जिह ना गुलेतीक ि श का र तिह ना ने मुँहक  \nिश कार होइए। दुनूक सो/gडडओैनी गार/gडैडटी थोड़े अिछ  । तहूमे चोिब सो घंटा संग  \nरहिन हािर  न ारी क नश - नश नै बुझी  तँ ई केक र दोख। जिह ना  कलीसँ गुलाब \nिछ टैक ि छ टकए लगैत तिह ना चौवि/gड82  या मोती िछ ट कबैत गुलेती बाजल- \n“केहेन पटोर लेब ?” \nजिह ना /gड0ओ वग/gडै1क आशामे लोक , सभ िक छु दान  करैले तैयार रहैत अिछ  तिह ना  \nपटोरक आश ामे तेतरी भेल। हजारोक  भीड़मे जिह ना /g2ै2ेमी /g2ै2ेमीक/g2ओड पकिड़   सिट  \nजाइत , तिह  ना गुलेतीक हृदैमे तेतरी सिट  गेल। गोदीक ब/g27ओ चाक सुतैक भार  \nजिह ना गोद लैत तिह ना ए◌ेिल साएल तेतरी बाजल - \n“जेहने िक शोरी क अंग नामे देखिल ऐ। ” \n“ए/gड12े रंगक देखिल  ऐ ?” \n“नै, सभ रंगक रहै। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74  \nएकटा संगी रहने ने लो क हराइए ज ॱ तइसँ बेसी होइ तँ केना हरा एत? जेतइ \nहराए लागल ततै संगी भेट जेतै। प/g27ठीक/g2ओड हराइत देख गुलेती बाजल - \n“अह/gडैडक िव  च ार नै  मानब तँ दुि न य/gडैडमे केकर िव  चार  मानै बला अ िछ । अह/gडैडक/g2ओड हाथ \nपकिड़  अनने  छी  तहन िव चार केना नै मानब। अह/gडैडक म/gडैओग मािन   लेलॱ। \nकागजमे िल ख लेलॱ। जइ िद न बजार  जाएब तइ िद न  िक न ने आएब। खाली \nबजार जाइ घड़ी पुरजी  मोन  पािड़  देब अह/gडैड। अ/g27ओ छा एकटा बात बूझल अि छ ,  \nओ साड़ी (पटोरबला)  ए/gड12े बेर पिह  रला बाद िख◌ ंचल जाइ छै से। से सभ िद न \nकतए िख◌ ंचबै ?” \nसाड़ी िख◌ ंचब सूिन  तेतरीक/g2ओड तरास उपकल। उपिक  ते िप आससँ बाजिल - \n“तहन ऐबेर छ ोिड़  िद औ। आगू  साल अगते कीन  देब।”  \nभार घुसकैत गुलेती दुनू ज/gडैडघपर हाथक शान िप  जबैत बाजल-  \n“कहू तँ भला, अ/g27ओ छा अहॴ  मा◌ेन पाि ड़  िद अ जे  एतेक उमेरमे अह/gडैडक कोन गप \nकिह या कटलॱ?” \nकेकरो  गप अपने टूिट  जाइ छै तँ ऐमे केकर दोख। हँ तखन ई बात ज/g2ै5र \nभेल अिछ  जे गाम क च ािल  बदलल!  पिह ने गाममे चोरक/g2ओड अिब  ते जएह देखलक \nसएह चोर - चोर ह/g2ठ8 ला करए लगैत छल मुदा अथ/gडै1क च/gड12ा तेहेन िद  शा  पकिड़  \nलेलक जे सामािज कता तहस- नहस भऽ गेल अिछ । जिह ना राम -रावणक  बीचक  \nजे तीर चलए आ  दस- दस बीस - बीस गद/gडै1िन   किट  हवामे उिध याइत एक ठाम भऽ  \nसिट   जाइत तहने ने भऽ रहल अिछ ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \n(ई कथा, प ट ो र  मु आgश82 ा ज ी ले ल .. .)  \n  \n  \n(2)     अजाित - \n(2)  \nगु/g2ैओ काका, बड़का काका , पढ़ुआ काका , लाल काका , भैया काका , दोस का का , \nसंगी काक ा सभ एक ठाम बैस रघुन ाथक गप चलौलिन ।  \nगु/g2ैओ काका बजलाह - \n“शेतानक चरखी अि छ  रघु नाथा।” \nसह मारैत बड़का काक ा कहलिख न - \n“एहेन छुतहर एकोटा ने कुल -खनदानमे भेल।” \nएकमुरही  गप देिख  दोस काका  बजलाह- \n“एना गॱ - गॱ केने नै हएत ?  िक छु /gड0ओ प/gड0ड ट  िव चा र करए  पड़त।” \nअपन भार हटबैत पढ़ुआ काका  टपिक  गेलाह - \n“भने दोसक िव चा र छै। लाल भाय अहॴ अपन  ि◌ नण/gडै1ए सुना िद  औ।”   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76  \nगंभीर होइत लाल काका फैसला देलिख न- \n“रघुनाथ अजाित  भऽ  गेल।” \n  \n  \n(3)     फुिस याह  \n(3)  \nसुिभ तगर समए भेने अनुकूल काजक वृि/gड20   िज नगीक/g2ओड आगू मुँह/g2ओड ओिह  ना ससारैत \nअिछ  जिह ना /g2ै2 ित कूल भेने िव परीत िद शामे पछु मुँह/g2ओड ससारैत अिछ  । मुद ा िक छु \nभेद तँ भइये जाइत अिछ । ओ छी कम -बेशीक  गिण त।  \n  \nस/gडैडझक आठ बजैत। ओना माघक आठ राित   कहबैत अिछ  मुदा से नै  साओन -\nभादोक आठ स/gडैडझे कहबैए। आठ घंटा दमकल चला घरपर आिब   कमलदेव \nग/gड88गदाएल मने प/g27ठी-सुिच /g255ाक/g2ओड कहलिन  -  \n“पिह ने चाह िप आउ , पछाित  एकटा गप  कहब ?” \nजिह ना कम/gडै1 कऽ वचन सदित   दबैत रहैत अि छ  तिह ना सुिच /g255ा चाह बनबैसँ पिह  ने \nहठ करैत बजलीह - \n“सुनल रहत तँ चाहो बनबै बेर िव चारब , ओना खट -खुट मन केने कहॴ चाहो  ने \nदुइर भऽ जाए। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \nप/g27ठीक बात सुिन   कमलदेव सोचमे पिड़  गेलाह। शुभ क ाजमे अ शुभ बात ओहन \nकरामात कऽ दैत जिह ना ए कटा िछ /gड12ा हाइ कोटक फैसला उनटा-पुनटा दैत \nअिछ । हो ने  हो कहॴ  अही गपक  धूिन मे चाहक धूि न िब सिर  ज ािथ । तखन तँ \nिद न- भिर क मेहनित तँ मेहनते र िह  जाएत , बाजल- \n“अनेरे कोन झू ठ -फुिस क फेि र मे पड़ै छी पिह ने च ाह िप आउ , तखन दुिन य/gडैड-दारीक  \nगप-सप हेतइ। ” \nमु/gड0ओ की दैत सुिच /g255ा उ/g25ओर देलिन  -  \n“तँए ने पिह ने घर - पिर वारक काज िन बटा िल अ चाहै छी। अहॴ सन पु/g2ैओख हम \nथोड़े छी जे भि र  िद न छाती भरे खटै छी आ  गाम क लोक फुिस याहा कहैए। ” \nप/g27ठीक बात सुिन   कमलदेवक मनमे झॲ क एलिन । जिह ना गुम हवामे सूय/gडै1क ताप \nअपन करा मात करैत तिह ना  एक  तँ कमलदेवक  मनमे चाहक झॲ क च ढ़ल \nतइपरसँ प/g27ठीक मुँह/g2ओड फुिस  याह सुिन  झॲक तेज भऽ गेलिन , बजलाह- \n“ने अह/gडैड कहने कटहर हएत आ ने गौआँ कहने बरहर हएत। कटहर कटहरे \nरहतै, बरहर बरहरै रहतै। एक रंग आँ ठी -कमड़ी भेन िह  की  हएत?” \nपित क िव चारक/g2ओड अंकैत सुिच  /g255ा बजलीह -  \n“अह/gडैड तमसा गेलॱ। तमसाउ नै। लोक जे अह/gडैडक/g2ओड फुिस  याह कहैए तेक र क ारण \nअिछ  जे काजक  िह साबसँ समए नै दइ ि छ ऐ , घड़ीक िह सावसँ समए द ऽ दइ \nिछ ऐ। ” \nप/g27ठीक िव  चारक/g2ओड आंकित   अमलदेव दोहड़बैत बाजला-   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78  \n“कनी फिर छ ा क ऽ किह यौ?” \nसुिच /g255ा-  “केकरो  खेत पटबैक जे समए दइ ि छ ऐ ओ खेतक िह साबसँ समए \nिद औ। काजक समए  दोसर होइ छै  आ घड़ी क समए  दोसर।”  \n  \n  \nलघुकथा  \nज आg288 म  ित िथ   \n  \nतीस बख/gडै1 नोकरी केला उ/g25ओर रिव  का/g288 त  आइ.जी. पदसँ सेवा िन वृि/g25ओ   भेलाह। \nजखन िक  रिव शं कर आइ.जी.सँ आगू  बिढ़  ड ी.जी.पीक पदभा र स/g2ठओ हारलिन । साल \nभिर  ऐ पदपर रहताह। ओते नोक रीक  अविध  वचल छि/g288 ह  । तीन िद न \nरिव शंकरक/g2ओड पदभार स/g2ठओ हारला उ/g25ओर रिव  का/g288 तक/g2ओड मन पड़लिन   जे मीत- रिव शंकरक/g2ओड \nबधाइ कह/gडैड देिल  यिन । कारणो  भेलिन  जे पनरह  िद न पिह नेसँ जे काय/gडै1-भार िद अए \nलगलिख  न ओ नोक रीक  अंित म िद न  धिर  नै  फिर छौट भऽ स कलिन । मनमे एलिन  \nजे मोबाइलेसँ बधाइ दऽ िद अिन । मुदा ए/gड12े काजक तँ िभ  /gड82-िभ /gड82 जुइत होइत \nअिछ । जुइित क अनु कूले ने काज अ नुकूल होइत अिछ , तँए मोबाइलसँ बधाइ \nदेब उिच त नै बूिझ  पड़लिन । ओना त/g28ओकाल जानकारीक /g2ै5पमे दऽ समए लेल \nजा सकैत छल। मुदा से नै  भेलिन । चाहक कप टेबुलपर रिख ,  दिह ना ब/gडैडिह   \nउठबैत प/g27ठी-रि/gड02म  क/g2ओड कहलिख  न-  \n“की ऐ ब/gडैडिह  क शि/g270त   /g252ीण भऽ गेल जे काज नै कऽ सकैए। मुदा.....?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \nरि/gड02 म   अपना  धुिन मे छलीह। ओना एके टुबलपर बैिस  चाहो  पीबैत छलीह आ मेद -\nमेदीन िच ड़ै जक/gडैड मुँहिम  लानी गपो - सप करैत छलीह। अपने धुिन मे मनो बौ आइत \nछलिन । एकठ ाम बैिस  चाह पीिब तो मन दुनू क दुिद ि श या छलिन । रि/gड02 म  क  मनमे  \nरिव शंकरक प/g27ठी िक  रण नचै छलिख न। िज नगी भि र  सखी- बहीनपा जक/gडैड रहलॱ, \nमुदा आइ ?  आइ ओ रानीसँ महर ानी बिन  गेली आ.... ?  की हम  ओइ बटोिह नी \nसदृश तँ ने भऽ गेलॱ जेकर ा सभ िक छु छी िन  घरसँ ि न कािल  देल जाइ छै क।  \nजिह ना कोनो नीनभेर ब/g27ओ चा माइ क उठौलापर चहाइत उठैत बेसुधमे बजैत तिह ना \nपित क /g2ै2/gड11क उ/g25ओर रि/gड02 म   देलिख न - \n“ऐ ब/gडैडिह  क शि/g270 त   ओतबे काल रहै छै जते काल शान चढ़ाएल हिथ यार ओ करा  \nहाथमे रहै छै। नै तँ /g2ै2ाणशि/g270 त   िन कलला उ/g25ओर शरीर जिह  ना म ािट  बिन  जाइ छै \nतिह ना बिन  क ऽ रिह  जाइत अिछ । हाथसँ हिथ हार हिट ते िज नगी हहर ए लगै \nछै।” \nपुन: चाहक कप उठा चु/gड0ओ की लैत रिव का/g288 त  बजलाह- \n“ब/g27ओ चेसँ दुनू गोरे  संगे रहलॱ। खेनाइ- पीनाइ, खेलेनाइ - धुपेनाइ , घुमनाइ- फीरनाइ \nसभ संगे रहल। कह/gडैड किह  यो मन मे उठल जे दुनू  गोरेमे  को नो दूरी  अिछ ।  \nअपनाक/g2ओड के कहए जे घरो- पिर वार आ सरो -समाज कह/gडैड किह  यो बुझलिन । मुदा \nआइ.... ?” \n“मुदा आइ क ी ?”  \n“इहए जे...। आइ बहुत दूरी बूिझ  पिड़  रहल अि छ । बूिझ  पड़ैए  जे जेना  \nअकास- पतालक अंतर भऽ गेल अिछ । कोन  मुँह लऽ कऽ आगू जा एब , से मन \nि◌ नण/gडै1ये ने कऽ पािब   रहल अिछ । ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80  \n“तखन?” \n“सएह ने मन असिथ र नै भऽ  रहल अिछ । िज नगी भि र क संगीक/g2ओड ऐहेन शुभ \nअवसरपर केना  नै बधाइ िद अि न । मुदा एते िद न बराब रीक  िव चार  छल आब ओ \nथोड़े रहत। कह/gडैड ओ िस ◌ ंह /gड25ारपर िव  राजमान  केिन हार आ कह/gडैड हम देशक अदना \nएकटा नाग िर क। िक  अपनाक/g2ओड ओइ कुस/gडै8क बुझी जइसँ हेट भेलॱ। सीकपर \nराखल वा ित जोरीमे राखल व/gड0ओ तु ओतबे काल ने जते काल ओ ओतए रहैत। \nरिव शंक र आइ ओतऽ छिथ  जतऽ  हमरा सन - सन िज नगी अंित म छोड़पर \nपहुँचिन हार हुनक र हुकुमद ारी करैत अि छ । को न नजि र ये ओ देखै छल आ आइ \nकोन नजि र ये देखताह?” \n  \nरिव का/g288 तक अ/g288 तरमनक/g2ओड रि/gड02 म   आं िक  रहल छलीह। मुदा जते अ◌ा◌ँ कए च ाहै छलीह \nतइसँ बेसी घबाएल माछ जक/gडैड अपन सड़िन   बढ़ल जाइत रहि न । िक  आँिख क  \nसोझक देखल झूठ भऽ जा एत। केना नै भऽ स कैए। दू ग ोटे बीचक बात तँ \nओतबे काल धिर  स/g28ओ य  रहैए जते क ाल धिर  दुनू  मानैत अि छ । काज  थोड़े छी  \nजे गरिज  कऽ  कहत जे तोरा  पलटने हम थोड़े पलिट  जाएब। मन असिथ र \nहोइते रि/gड02 म  क मन मे िव चा र जगलिन । दुखक  दवाइ नोर  छी। पैघ -सँ-पैघ दुख \nलोक नोर क धारमे  बहा वैतरणी पा र क रैत अिछ । बजलीह - \n“जिह ना अह/gडैडक मनमे उिठ   रहल अिछ  तिह ना  हमरो म नमे रं ग -िब रंगक बात उि ठ  \nरहल अिछ । कह/gडैड रिव  शंकरक प/g27ठी िक  रण राजरानी आ कह/gडैड हम ....? कह/gडैड राधा \nसंग कृ/gड0ड ण आ कह/gडैड....? काि/gडडओ   धिर  दुनू गो रे ए कठाम  बैिस  ए क थारीमे खेबो  करै  \nछलॱ आ ए के िग लासमे पािन यो पीबै छलॱ , मुदा आइ संभव अिछ । आिख र  \nिक अए ?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \n  \nहवाक तेज झॲकमे  जिह ना डा िर -डािर क  पात डोिल -डोिल  एक -दोसरमे सटबो \nकरैत आ हटबो करैत तिह ना रि/gड02 म  क  डोलैत िव चार सुिन  रिव का/g288 त /gड0ओ व यं डोलए \nलगलाह। एक तँ पिह नेसँ मन डोिल  रहल छलिन  तइपर रि/gड02 म  क िव चा र आ रो \nडोला देलकिन । ग/g288 त/gड01 य  जगह पहुँचलापर जिह ना सभ हरा ज ाइत तिह ना हराएल \nमने रिव का/g288 त  बजलाह-  \n“कानसँ सुिन तो , आँिख सँ देिख तो िक छु बूिझ  नै पािब  रहल छी जे िक  नीक िक  \nअधला। की क री क ी नै करी। मुदा सािठ  बख/gडै1क संगीक/g2ओड एते दूर केना बूझब। \nमुदा लगो केन ा बूझब। सािठ  बख/gडै1क पिथ  क संगी जँ  दू िद श ामे संगे चली तखन \nकते दूरी हएत। मुदा  सािठ  बख/gडै1क िज  निग यो तँ छोट नै भेल ?”  \n  \nरिव का/g288 त क  िव चार  सुिन  रि/gड02 म   टपिक  पड़लीह - \n“िज नगी तँ ए क िद न , एक /g252ण , एक घटनामे  बदिल  जाइए आ साि ठ - बख/gडै1 िक   \nधो-धो चाटब।”  \n“तखन?” \n“सएह नै बूिझ  रहल छ ी। एतेटा िज नगी  एक  संग िब तेलॱ मुदा आइ जइ \nिज नगीमे पहुँिच  गेल छी तइ िज नग ीक संबंधमे ि क छु  िव चार  किह यो नै  केलॱ।”  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82  \nप/g27ठीक बात सुिन   रिव का/g288 तक/g2ओड जिह  ना आन गामक चौब/gड2ैी, तीनब/gड2ैीपर पहुँिच  ते भ/gड12 \nलिग  जाइत, जइसँ पूब - पि/g27ओ छ  मक  िद शे बदिल  जाइत। मुदा एहनो तँ होइते अिछ  \nजे लगलो भ/gड12 ओहने चौब/gड2ैी, तीनब/gड2ैीपर खुिज  तो अिछ । अपन भ/gड12 तँ तेना भऽ \nकऽ नै  खुजलिन , खाली एकटा /g2ै2/gड11ेटा उठलिन   जे ब/g27ओ चासँ िस यान भेलॱ, िस यानसँ \nचेतन भेलॱ, चेतनसँ बुढ़ाड़ीक /g2ै2माणप/g255 भेट   गेल। हरवाह थोड़े  छी जे  \nअधमड़ुओ अव/gड0ओ थामे बुढ़ाड़ीक /g2ै2माण नै भेटै छैक। केना भेिट  ते /g2ै2माणप/g255क संग \nपे/g288 श नो ने  अबै छै। मुदा मन  िक अ ए धक - धका रहल अिछ । िज नगी क चाि र म \nअव/gड0ओ था वान/g2ै2/gड0ओ त  होइ छै, संयासीक होइ छै जे िद न - राित  दौड़ैत दुिन य/gडैडक हाल -\nचाल जानए चाहैत अ िछ । से कह/gडैड मन मािन   कऽ  बूिझ  रहल अि छ । पित क/g2ओड \nगंभीर अव/gड0ओ थामे देिख  रि/gड02 म   िट पलिन - \n“अह/gडैडक मनमे जे नािच   रहल अिछ  उहए  हमरो मनमे नािच  रहल अिछ । मुदा  \nईहो बात तँ झूठ निह ये छी जे िज नगी क संग बोटो बनै  छै। आ  बाटे संग \nबटोिह यो बाट बनबै छै।” \nरिव का/g288 त - “ की बाट?” \nपित क /g2ै2/gड11 सुिन   रि/gड02 म   िव /gओ27ल भऽ गेलीह। हेराइत संगीक/g2ओड बाट देखाएब बहुत पैघ \nकाज छी।  मुदा लगले मनमे  उिठ  गेलिन  जे तखन अपने ि क अए  एते बौआइ \nछी। कम - सँ - कम चाह पीबै काल बैसािर योमे ऐ ब ातक िव चा र क रैत अिब तॱ तँ \nआझुका जक/gडैड तँ नै बौऐतॱ। जिह  ना ज ोतल आ िब नु जोतल खेतमे चललासँ \nपिह ने धिड़ आइ छै , धिड़ एलाक पछा ित  पित आइ छै , पित  एलाक पछा ित  पेिर आइत \nपेरा बनै छै। वहए  ए कपेिर या बहुपेिर या बनैत चलै छै। रि/gड02 म   बजलीह - \n“अह/gडैड कओलेज छोड़ला उ/g25ओर िज  /g2ठओमा उठा सरकारी बाट पकिड़   सािठ  बख/gडै1 पूरा \nलेलॱ। ने किह यो जमीन िद स तकैक ज/g2ै5रित   महसूस भेल आ ने तकलॱ। मुदा   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \nआइ तँ ओतइ उतिर  आिब  गेल छी जेकर र/gड0ओ ता अखन  धिर क रा/gड0ओ तासँ िभ /gड82 \nअिछ ।”  \n  \nपि/g27ठ  क िव च ार सुिन  रिव का/g288 त  मुड़ी डोलबैत आँिख  उठा कखनो प/g27ठीक आँिख  पर  \nरखैत तँ कखनो उतािर  धरतीपर  दइत। जिह ना आिग पर  चढ़ल कोनो ब रतनक \nपािन  िन /g27ओ चासँ ताउ पािब  ऊपर  उिठ  उिध याइक पिर यास क रैत तिह ना रिव का/g288 त क \nवैचािर क मन सेहो उिध याइक पिर यास क रैत रहिन । मुदा  जिह ना िप ज राक  बाघ \nिप जरेमे गु/g2ठओ ह िर  कऽ  रिह  जाइत , तिह  ना आइ धि र क जे मन /g2ै5पी बाघ एहेन शरीर \n/g2ै5पी िप  जरामे फँिस  गेल छलिन  जे ज/g25ओे आगू मुँह/g2ओड डेग उठबैक कोिश  श करैत \nओ/g25ओे समु/gओ0ैी बादल जक/gडैड आ/gड0ओ ते-आ/gड0ओ ते ढील होइत रहिन । आगूक झलफलाइत \nबाट देिख  रमाका/g288 त  बजलाह- \n“िव चारणीय बात ज/g2ै5र अिछ  ,  मुदा िब नु  बुझलक िज न गीक संग  तँ अहुँक िज नगी \nचलल। कह/gडैड कतौ बेवधान भेल। आइ जे कहलॱ ओ तँ ओहू िद  न किह  सकै \nछलॱ, जइ िद नसँ बहुत आगू धिर  बिढ़  गेलॱ। से तँ रोिक  कऽ  मोिड़  सकै \nछलॱ। मुदा आइ तँ जानल -िब नु ( /g25डानी -मूख/gडै1) जानल दुनू संगे बौ आए चाहै  छी !” \n  \nपित क बात सुिन  रि/gड02 म   मने -मन िव चा र करए लगलीह जे दु िन य/gडैडमे एहनो लोकक \nकमी नै  अिछ  जेकरा ज/g2ै5रित   भिर  लूिर - बुिध   नै छै , मुदा ईहो तँ झूठ नै जे  \nजेकरा छेबो क रै ओइमे  बेसी ओहने अ िछ  जे  या तँ उनटा वाण चलबैए वा  निह ये \nचलबैए। तखन सुनटा वाण केना आगू बढ़त जँ  बढ़बे करत तँ कते आगू बढ़त \nजेकरा आगू दु/gड02मन जक/gडैड चौबगली उनटा वाण घेरने अिछ  । मुदा उपाए की ? \nशु/gड20 तेल - मोिब ल देल मजगूत इंजनो चढ़ाइपर दम  तोड़ए लगै छै  मुदा टुटलो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84  \nच/gड12ा िब  नु तेलो -मोिब लक भ/gड27ा गरे दौगैत िब  नु /gओ0ठेकक गाड़ी जक/gडैड के/g25ओेक/g2ओड जानो \nजइए आ के/g25ओेक/g2ओड मुँह/g2ओओ-कानो फोड़ैए। डेग आगू उठाएब ज/g2ै5र किठ  न अि छ । मुदा \nलगले मनमे उठलिन  जे जइ बाट पकि ड़  आइ धिर  चललॱ जॱ ओही बाटक/g2ओड \nछोिड़  दोसर ब ाट पकिड़  नव बटोही जक/gडैड िव  दा होइ , ई तँ संभव अिछ । जिह ना \nिच /g288 हार जगह क चो र पड़ा दू र देश जा अपन ि/gड8ठ  या -कलाप बदिल  नव- मनु/gड0ड य क \nिज नगी बना  जीबए चाहैत ओ तँ संभव छै...।  \n  \nवाण लागल पंछी जक/gडैड पित  क/g2ओड देिख   अनुभवक सा/g288 /g28ओ वना भरल श/g2ठ2 द  ि न कािल  रि/gड02 म   \nबजलीह -  \n“जिह ना अह/gडैडक िज  नग ी तिह ना ने  हमरो बि न  गेल अि छ । यएह बुढ़ापा अह/gडैडक \nसएह ने हमरो अिछ । मुदा एकठाम तँ दुनू गोटे एक छी। एके दवाइक ज/g2ै5रित   \nदुनू गोरेक/g2ओड ने अिछ  । तँए िव चार दइ छी जे आब ने ओ /g2ै5तबा रहल आ ने \nओकाइत, तखन जािन  कऽ जह रो -माहूर खा लेब सेहो नीक  नै। ” \nरि/gड02 म  क/g2ओड आगूक बात पेटेमे घुिर  आइत रहिन  तइ बीचेमे रिव का/g288 त  िट प देलिख न - \n“बेसी दुख तँ नै बूिझ  पड़ैए मुदा सािठ  बख/gडै1क /g2ै2ोढ़ा अव/gड0ओ था धिर  हमर ा सबहक \nनजिर  नै  गेल। सरकारी क पैघ िज /g288 मामे रहलॱ। समायानुसार काज किर तो मुद ा \nअपन िज नगी तँ सुरि/g252  त रिख तौ। सािठ  बख/gडै1क पछाित  यो तँ चालीस बख/gडै1 जीबाक \nअिछ । िक  नै जनैत छलॱ जे दर माहा टूिट  जाएत िज न गी क आव/gड02 य कता बढ़ैत \nजाएत ओहन ि/gड0ओ थ  ित मे ि क  क एल जा सकै छै। ”  \nपित क िव चारक/g2ओड गहराइत समु/gओ0ै िद  स जाइत देिख  मुँहक  दसो वाण सािध  रि/gड02 म   \nछोड़लिन -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \n“अनेरे म नमे जूर - शीतलक पोखिर क पाि न  जक/gडैड घोर -म/gड27ा करै छै। घोरे म/gड27ा ने \nघीओ िन क ालैए आ अनहै सेहो िन कालैए। संयासी सभ केना फटलाहा कमल क \nमोटरी बाि/g288 ह   क/g288 हामे लटका लइए आ सॱसे दुिन य/gडैड घुमैए। अह/gडैडक/g2ओड तँ सहजिह   \nचिर -चिक या गाड़ी  चलबैक लूिर यो अि छ । ” \nप/g27ठीक िव  चार सुिन  रिव का/g288 त  ओझरा  गेलाह। एक िद स संयासीक बात बािज  \nकिह  रहल छिथ  जे  जिह ना कानूनी  अिध का रसँ जीवन - र/g252ा होइत तिह ना ने \nसंयास अव/gड0ओ था -वान/g2ै2/gड0ओ त - पिव /g255 मनु/gड0ड य क नैित क  अिध क ार सेहो छी। दोसर \nिद स चिर  चि क या गाड़ीक चच/gडै5 सेहो करै छिथ   जे भिर सक अपनो लगा कऽ कहै \nछिथ । संगी देिख  रिव का/g288 त  दहलाए लगलाह। जिह ना कोसी - कमलाक बािढ़ मे  \nभँसैत घरपर बैिस  घरवारी वंिश यो खेलाइए आ  कमला -कोसीक  गीतो गवैए , तिह  ना \nिव /gओ27ल भऽ रिव  का/g288 त  बजलाह - \n“हँसी-मजाक छोड़ू। आब  कोनो  बाल- बोध नै छी। हम सभ अपन  जीवन अपन  \nसामािज क जीवन  नै बना एब तँ देिख ते िछ ऐ जे मनु/gड0ड य  ए क िद स चान  छूबैए  तँ \nदोसर िद स सीकीक  वाणक  जगह बम - वा/g2ै5द लऽ मनु/gड0ड य क ब ीच केहे न खेल \nदुिन य/gडैडमे खेल रहल अिछ  । खैर , ओते सोचैक सम ए आब नै  रहल। जेकर  ित ल \nखेिल  ऐ ओ करा  बिह  देिल ऐ। अपन चलीस बख/gडै1क िज  नगी  अिछ , ने हमर  िक यो \nमािल क आ ने हम केकर ो मािल क  िछ ऐक। भगवान रामक/g2ओड जिह  ना अपन वान/g2ै2/gड0ओ त  \nजीवनमे अने को ऋृिष - मुिन , योगी-संयासी सभसँ भ/g2ओडट भे लिन  आ अपनो जा - जा \nभ/g2ओडटो केलिख  न। तिह ना ने अपनो द ोसराक ऐठाम  जाइ आ ओहो अपना ऐठाम  \nआबए। मुदा िव चारणीय /g2ै2/gड11 ई अिछ   जे रामक/g2ओड के सभ भ/g2ओडट करए एलिन   आ \nिक नका - िक नका ओतए भ/g2ओडट करए /gड0ओ वयं गेलाह। ई /g2ै2/gड11 मनमे अिब  ते गाछसँ \nखसल पिघ  लाएल कटहर जक/gडैड मन छँहोिछ  /g25ओ भऽ  गेलिन । खॲइचा -कमरी  संग \nएक िद स तँ दोसर  िद स कोह उिड़ - उिड़  कौआ आगू पहुँिच  जाइत। आँठ ी छड़िप -\nछड़िप  बोन -झारमे ब/g27ओ चा दइ दुआरे ज ान बँचबैत , तँ नेरहा उ/g25ओर - दिछ ने िस रहाना  \nदऽ पड़ल- पड़ल सोचैत जे जते पकबह तते स/gड12त हेबह तँए समए रहैत भोजन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86  \nबना लैह नै तँ दुइर भऽ ज ाएब। रिव का/g288 त  सोचैत -सौचैत जेना अिल साए \nलगलाह। हाफी भेलिन ।  \n  \nरिव का/g288 तक/g2ओड हाफी होइत देिख   रि/gड02 म  क  मनमे उठलिन  जे हाफी  तँ िन िन या देवी क \nपिह ल िस ◌ ंह दुआिर क घंटी छ ी। भने नी क हेतिन  जे सुित  रहताह नै  तँ ए◌े उमे रमे \nजॱ िन न उड़लिन  तँ अनेरे सोलो -महीनेमे बदिल  जेतिन । फटक ािर  कऽ  बजलीह- \n“जते माथ धुनैक हुअ ए वा देह धुनै क हुअ ए अपन धुनू।  हमर जे काज अिछ  \nतइमे हम िव थूत नै हुअए देव। हमरा िलये तँ अहॴ ने सभ िक छु छी। ” \n  \n  \nतीन सए घरक ब/gड0ओ ती बस/g288 त पुर। छोट-नमहर चालीस टा िक सान पि र वार शेष \nसभ खेत - बोिन हारसँ लऽ कऽ  आनो - आनो रोजगा र कऽ जीवन - बसर करैत अि छ । \nअनेको जा ित  गाममे। ओना मझोल का ि क सान बेसी। ओक रो द शा -िद शा िभ /gड82-\nिभ /gड82। तेकर अनेको कारणमे दूटा /g2ै2मुख। जइसँ िव  िध -बेबहारमे सेहो अंतर। \nिक छु जा ित क लोक अपने हाथे हरो -जा◌ेइत लैत आ खेतक काजो  करैत जइसँ \nआमदनीक  बचतो होइत आ िक छु एह नो जे अपने  हाथसँ काज -उदम नै करैत तँए \nबचत कम। कम  बचत भेने पिर वा र िद ना नुिद न िस कु ड़ैत जाइत। ओना गा मक \nबनाबटो िभ /gड82 अिछ  । एक तँ ओहुना दू गामक  बनाबट ए क रंग  नै अ िछ । तेकर  \nअनेको कारणमे /g2ै2मुख अिछ  , खेतक बुनाबट , जनसं/g271 या जाित  इ/g28ओ यािद । \nबस/g288 त पुरक बुनाबिट  आरो  िभ /gड82। ऊँचगर जमीन बेसी िन  चरस कम अि छ  जाइसँ \nगाछी -िब रछी सेहो बेसी अिछ  आ घर - /g27ड राड़ी, र/gड0ओ ता-पेरा सेहो ऐल -फइल अिछ ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \n  \nबस/g288 त पुरमे दूटा नमहर ि क सान ब/gडैडकी छोट। नमहर िक  सान पिर वार  रहने गामो क \nआ अगल -बगलक आनो गामक  लोक जेठ रैयती पिर वारो बुझैत आ  जेठरैयत कहबो \nकरैत अिछ । राजक जमी/g288 दार तँ नै मुदा गमैया जमी/g288 दार  सेहो िक छु गोटे \nबुझैत। तेकर कारण  जे दुनू क महाजिन यो चलैत आ गाम क झड़ -झंझटक \nपनचैित यो करैत। कनी - मनी अनिच तो काजक/g2ओड गामक लोक अनिठ  या दैत। तइमे \nराधाका/g288 त  आ कुसुमलाल दुनू ग ोटेक जमी नोक ब नाबिट  आरो  िभ /gड82 अि छ । \nचौबगली टोल सभ बसल अिछ  आ बीच क जे तीस - प/gड70तीस बीघाक /g2ठ0 लॉट छै ओ \nम/g287 य म गहॴर अिछ । जइसँ अिध क बख/gडै5 भेने नाला होइत पािन  क ि न कासी कऽ \nलैत , कम भेने  चा◌ैबगलीक ओहासी एने  रौिद याहो समैमे उपिज ये जाइत। ओना  \nदुनू गोरे ब ोिर◌ ंग सेहो गरौने  छिथ । तँए रौ िद याहो समए भेने खेतक लाभ उठाइये \nलैत छिथ । प/g27ओ चीस - तीस बीघाक बीचक दुनू  िक सान। मुदा दुआ रपर बखािर यो \nआ पोखिर क  महारपर दू - सिल  या तीन-सिल या नारोक टाल रिह ते छि/g288 ह  ।  \n  \nराघाका/g288 तो आ कुसुमलालोक पि र वार बीच तीन पु/gड0ओ तसँ उपरेक दो/gड0ओ ती रहल \nछि/g288 ह  । ओना  दुनू दू ज ाित क मु दा अपे/g252ा-भाव एहेन जे चािल - ढािल सँ अनिठ या नै \nबूिझ  पबैत जे दुनू दू जाित क  छिथ । िक अए तँ कोनो काज -उदेममे ए क -दोसराक \nबाले-ब/g27ओ चे एक -दोसरठाम जाइत। ओना आने गामक कुटुम जक/gडैड दुनू पिर  वा रक  \nबीच कपड़ा - ल/g25ओाक वर -िव दाइक चलिन  सेहो अि छ । मुदा तैयो सराध -िब आह आिद  \nपािर वािर क  काजमे  दुनू दू  जाित क पिर चय देबे क रैत अिछ ।  \n  \nनमहर भूमकम  होइसँ पिह ने जिह ना न िह यो होइबला ब/g27ओ चा सबहक जनम भऽ  \nजाइत अिछ  जइसँ दोि/gड0ओ त  आरेक संभावना  अनेरो  बिढ़  ज ाइत अिछ , मुदा से नै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88  \nराधाका/g288 त आ कुसुमलाल दुनू गोटेक/g2ओड ए/gड12े िद  न  बेटा भेलिन । ओना ि क यो -केकरो  \nऐठाम िज गेसा करै  नै गेलिख न ते कर कारण  भेलै जे अपने -अपन घर ओझड़ ा \nगेलिन । ओना पमि र या- िह जरनी महीना िद न धिर  दौड़ -बड़हा करैत रहल। दाइयो-\nमाइ छिठ यारमे  रिव िद न  एक क ना ओं र िव का/g288 त  आ  दोसराक  नाओं  रिव शंकर  रिख  \nदेलकिन । अनेरे फूलक बोनमे  टहिल तिथ   आि क  स/gडैडप -कीड़ाक  बोनमे। बोन  तँ \nबोने छी , दुनूक छी। तँए हरहर - खटखट सँ नीक िद नेक/g2ओड पकिड़   लेलिन । ओना \nएकटा आ रो केलिन  जे दुनूमे  सँ के करो जा ित क पदवी नै  लगौलिन ।  \n  \nसु/g2ठड य/gड0ओ त  पिर  वार रहने तीन बख/gडै1क पछाित  ये /gड0ओ कूल जाइ जोकर  भऽ गेल मुदा  \nचािर म बख/gडै1मे दुनूक नाओं गामेक /gड0ओ कूलमे िल खौल गेल। ओना जेहने  सेझमित या \nराधाका/g288 त  तेहने कुसुमलालो। मुदा नाओं  िल खबै िद न रिव का/g288 त क िप ता गेलिख न \nआ राधाका/g288 त अपने नै जा भायक/g2ओड पठौलिख  न आ रिव शंक रक  िप /g25ओी एक बख/gडै1 \nघटबी कऽ कऽ िल खौलिख न। ओना राधाका/g288 तक/g2ओड /gड0ओ कूलपर जेबाक मनो ने  होइत \nछि/g288 ह  । िक एक तँ /gड0ओ कूल सबहक जे ि क रदानी  भऽ गेल ओ देखबा जोग  नै \nअिछ । िश /g252क सभ िव  /gड2ओाथ/gडै8क/g2ओड निह  ये पढ़ैक लेल /g2ै2ेिर  त आ निह ये पढ़ै क िज /g25डासा \nजगा पबैत छिथ । छड़ी हाथे पढ़ब ए चाहैत छ िथ ।  \n  \nएक तँ ए क रं गाह पिर वार तहूमे दो/gड0ओ ती। दुनू गोरे तेहेन च/g288 स ग र जे ग ामेक  \n/gड0ओ कूलसँ पटका-पटकी करैत िन कलल। पटका- पटकी ई जे एक  साल रिव का/g288 त  \nफ/gड0ओ ट  करैत तँ दोसर साल रिव शंकर ओना हाइ /gड0ओ कूलमे थोड़े गजपट भेल , \n/gड0ओ कूलक िश /g252क आंिक   लेलिन  जे केतबो उपरा - उपरी छै तैयो सोचन शि/g270 त  मे \nदुनूमे अ/g288 त र ि क छु ज/g2ै5र छै। कओलेज तँ िब  ना माए -बापक होइए , केकरा  के \nदेखत। मुदा आनस/gडै1क संग दुनू गोटे /g2ै2थम /g257ेणीमे िन  कलल।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \n  \nआइ.पी.एस. कऽ दुनू गोटेक /gडठठेिन ◌ ंग आ /g27ै वािन◌ ंग सेहो भेल। अपे/g252ामे बढ़ो/g25ओरी \nहोइते गेल।  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त आgशट1 य  ggaje ndra@videh a.com  पर पठाउ।  \n१.\n नव/gड70दु कुमार झा- गंगा नदी पर पूलक मा/g287यम सँ बढ़त \nकारोबार क च ािल/ मिहषी मे आयोिजत होयत स/gडैओ/gड0ओकृितक महो/g28ओसव / सव/gडै1स/g2ठओमितसँ \nसभापित आ उपा/g287य/g252क िनव/gडै5िचत / िबहारमे िश/g252ाक लेल मदित  करत िव/g258 ब/gड7डक  \n२.\n अिमत िम/g257 - कितआएल आखर  \n  \n१  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90  \nनव/gड70दु कुमार झा \nगंगा नदी पर पूलक मा/g287यम सँ बढ़त कारोबार क च ािल/ मिहषीमे आयोिजत होयत \nस/gडैओ/gड0ओकृितक महो/g28ओसव / सव/gडै1स/g2ठओमितसँ सभापित आ उपा/g287य/g252क िनव/gडै5िचत / िबहारमे \nिश/g252ाक लेल मदित करत िव/g258 ब/gड7डक  \n  \n  \n१ \nगंगा नदी पर पूलक मा/g287यम सँ बढ़त कारोबारक चािल  \n/g2ै2देश मे गंगा नदी पर पूलक कमीक कारण /g2ै2देश मे कारोबार के गित निह भेिट \nरहल अिछ। नीतीश कुमारक नेतृ/g28ओव बला रा/gड0ड/gडठठीय जनत/gडैओि/g255क गठबंधन सरकार \n/g2ै2देशमे िवकासक गित देबाक संगिह कारोबारक/g2ओड गित देबा क िदस सेहो डे ग \nउठौलक अिछ। कारोबारक एिह सम/gड0ओयाक समाधानक लेल सरकार गंगा नदी पर \nपूल बनैबा पर िवशेष जोर  दऽ  रहल अिछ। एखन गंगा  नदी प र तीनटा पूल बिन \nरहल अिछ आ चािरम पूलक लेल सेहो के/g288/gओ0ै सरकार सॅ अनुमित भेिट गेल \nअिछ। ओ तँ एखन गंगा नदी पर चािरटा पूल अिछ जािह मे पटनाक महा/g28ओमा \nग/gडैओधी सेतू आ मोकामाक राजे/g288/gओ0ै पूल पर बेसी भार रहैत अिछ। एक िदस  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \nमहा/g28ओमा ग/gडैओधी सेतू संरचना/g28ओमक खराबीक कारण मा/g255 एक लेन चालू अिछ  जािह \nसॅ हरदम पूल पर जाम लागल रहैत अिछ। तऽ दोसर िदस राजे/g288/gओ0ै पूल बेसी \nपुरान होयबाक कारण बे र - बेर मर/g2ठओमितक लेल बंद करय पड़ैत अिछ। एिह \nि/gड0ओथित मे /g2ै2देशक पूव/gडै8 आ पि/g25ैमी भागक म/g287यक आबाजाही मे परेशानी बिढ़ गेल \nअिछ। सरकार एिह सम/gड0ओयाक जनतब लेलक अिछ आ एिह सम/gड0ओयाक  \nसमाधानक /g2ै2यास कऽ रहल अिछ। गंगा नदीक ऊपर पूल यातायात लोक \nसुिवधा आ का रोबार क लेल आव /gड02यक अिछ त/gड70 रा/g27ैय सरकार /g2ै2देश मे नव पूल \nबनैबाक क ाज तेजी सॅ चिल रहल अि छ।  \nपथ िनम/gडै5ण मं/g255ी नंदिकशोर यादव जनतब देलिन जे एखन सरकार गंगा नदी पर \nदू टा पूल बनैबाक योजना बन ौलक अि छ। एिह मे  एकटा  ताजपुर- बि/g271तयारपुरक \nम/g287य बनाओल जा रहल अिछ। ई पूल साव/gडै1जिनक - िनजी- भागीदारी (पीपीपी) क \nअंतग/gडै1त बिन रहल अिछ। चािर लेनक एिह पूल पर गोटेक 1700  करोड़  टाका \nखच/gडै1 होयत। एकर 20-20  /g2ै2ितशत टाका के/g288/gओ0ै आ रा/g27ैय सरकार दऽ रहल \nअिछ तथा 60  /g2ै2ितशत टाका िनजी साझेदार क/g2ठओपनी लगा रहल अिछ। /g257ी \nयादव जनौलिन जे मह/g28ओवक एकटा योजनाक अंतग/gडै1त ई पूल बनाओल जा रहल \nअिछ। एकर अंतग/gडै1त सरकार /g2ै2देश के उड़ीसाक पारादीप ब/g288दरगाह सॅ जोड़बाक \nयोजना बनौलक अिछ। एिह पिरयोजनाक मंजूिरक लेल के/g288/gओ0ै सरकार सॅ \nलगातार गपसप चिल रहल अिछ। /g27ैयॲ एकर मंजूि र भेिट जाईत अिछ  तऽ ई \n/g2ै2देशक लेल मह/g28ओवपूण/gडै1 होयत आ कारोबारी गितिविध मे सेहो तेजी आओत। ओना \nताजपुर-बि/g271तयारपुर पूल वष/gडै1 2016  धिर बिन कऽ  तैयार भऽ जायत।  \nसरकार के पटनाक महा/g28ओमा ग/gडैओधी सेतूक समाना/g288तर सेहो नव पूल बनैबाक \nअनुमित के/g288/gओ0ै सॅ भेिट गेल अिछ। पथ िनम/gडै5ण मं/g255ी जनौलिन जे सरकार कतेको \nिदन सॅ एिह पूल के बनैबाक अनुमित के/g288/gओ0ै सॅ म/gडैओिग रहल छल। दरअसल \nमहा/g28ओमा ग/gडैओधी सेतु आब आव/gड02यकताक पूित/gडै1 करबा मे छोट पिड़ रहल अिछ। \nपटना /g2ै2देशक आिथ/gडै1क गितिविधक के/g288/gओ0ै अिछ। त/gड70 एिह ठाम आधुिनक आ नव  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss /dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92  \nपुलक आव/gड02यकता अिछ। के/g288/gओ0ै सरकार महा/g28ओमा ग/gडैओधी सेतुक समान/gडैओतर छह लेन \nएिह पुलक अनुमित देलक अिछ। एिह सॅ /g2ै2देशक आव/gड02यकताक पूरा भऽ \nसकत। एिह सॅ उ \nŸ◌ार आ दि/g252ण िबहारक म/g287य आबा जाही आसान भऽ सकत। \nसंगिह /g2ै2देश मे संगिह गंगा नदी पर बनल पूल पर बोझ कम होयत। ई पूल \nलोक िनजी साझेदार ी (पीपीपी) क आधा र पर ब नाओल जायत। एिह लेल \nसाझेदारक खोज कयल जा रहल अिछ। एकर  अलाबा सरका रक  नजिर  रेलवेक \nपिरयोजना पर सहो अि छ। दरअसल एखन पटना आ मुंगे र मे दू - दूटा सड़क \nसह रेल पूल रेलवे /gड25ारा बनाओल जा रहल अिछ। हाल/gडैओिक रेलवेक खाली \nखजाना के देिख ई योजना सभ ज/g2ठ8दी पूरा भऽ सकत। एकर भरोसा रा/g27ैय \nसरकार के सेहो निह अिछ। राजधानी पटनाक दीघा आ सोनपुरक परमान/g288दपुर \nम/g287य बिन रहल रेल सह सड़क पूलक िनम/gडै5ण ि/gड0ओथित रेलवेक वा/gड0ओतिवकता जािहर \nकऽ रहल अिछ। पिछला दस वष/gडै1 सॅ ई पिरयोजना चिल रहल अिछ आ एखन \nधिर पूरा निह भेल अिछ। वत/gडै1मान ि/gड0ओथित क/g2ओड देिख संभािवत समय सीमा 20 15-\n16  धिर पूरा होयबाक उ/g2ठओमीद निह अिछ। पथ िनम/gडै5ण मं/g255ी जनौलिन जे रा/g27ैय \nसरकार दीघा आ परमान/g288दपुरक म/g287य बिन रहल रेल सह सड़क पूल के ज/g2ठ8दी \nपूरा करबाक आ/gडठ1ह के/g288/gओ0ै सॅ करता एिह वा/gड0ओते रा/g27ैय सरकार अन िह/gड0ओसाक \nटाका उपलबध करा देलक  अिछ।  \n२ \nमिहषी मे आयोिजत होयत स/gडैओ/gड0ओकृितक महो/g28ओसव  \nिमिथल/gडैओचल ऐितहािसक शि/g270त पीठ उ/gडठ1तारा /gड0ओथान मे नवरा/g255ाक अवसर पर \nउ/gडठ1तारा स/gडैओ/gड0ओकृितक महो/g28ओसव आयोिजत कयल जायत। सहरसाक मिह षी ि/gड0ओथत \nउ/gडठ1तारा /gड0ओथान मे 17  आ 18  अ/g270टूबर क/g2ओड आयोिजत एिह दू िदनक महो/g28ओसवक \nउ/gड18ाटन िबहारक मु/g271यमं/g255ी नीतीश कुमार  करताह । एिह दरिमयान िमिथल/gडैओचलक \nस/gडैओ/gड0ओकृितक , सामािजक आ धािम/gडै1क िवरासतक मह/g28ओव पर िवचार -िवमश/gडै1 होयत आ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११२ म  अंक  १५ अग/glyph233त  २० १२  (वष/glyph110 ५  मास  ५६  अंक  ११२)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \nिमिथलाक स/gडैओ/gड0ओकृितक पर/g2ठओपरा सॅ लोकसभ क/g2ओड अव गत करा ओल जायत। एिह \nमहो/g28ओसवक लऽ कऽ िमिथल/gडैओचल सिहत पड़ोसी देश नेपालक तराई वला /g252े/g255क \nलोक सभ मे उ/g28ओसाह देखल जा रहल अिछ।  \n३ \nसव/gडै1स/g2ठओमितसँ सभापित आ उपा/g287य/g252क िनव/gडै5िचत  \nिबहार िवधान मंडलक मॉनसून स/g255क दरिमयान िबहार िवधान सभाक उपा/g287य/g252 आ \nिबहार िवधान पिरष/gड88क सभापितक चुनाव स/g2ठओप/gड82 भेल। भाजपाक विर/gओ17 नेत","size_mb":1.3,"has_text":true},"Videha 113.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 113.pdf","name":"Videha 113.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११३ म अंक  ०१  िसतजॉड़94बर २०१२ (वषजॉृ6ख ५ मास  ५७ अंक \n११३)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गहgैत4  \n  \n२.१.\n आशीष अनिच/gउझझहार - कािफया आ बहर  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n२.२.१.\n पूनम मजॉड़8ृडल - मैिथलीक तेसर िवकीलीजॉड़70स \n२.\n नवजॉृ70दु कुमार झा-पटना मे पसरत हीराक चमक/िनगरानी \nिवभागक लेल बिन रहल िविशजॉ4ख6 संवगजॉृ6ख/ जॉड़6ड़देश मे शौचालय सॅ वंिचत अिछ पैघ \nआबादी \n  \n२.३.१.\n कािमनी कामायनी- उजॉड़ँ4राक नोर  २.\nसजॉड़84यनारायण झा- दुटा बात पुजॉड़ँँक जजॉड़88म िदन पर  ३.\n कैलास \nदास, खोजय पड़त मातृजॉड़84व बालगीत   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n  \n२.४.\n डॉ.अ/gउए4ण कुमार िसंह - मातृभाषाक माजॉड़87यमसँ उजॉड़74चिशजॉड़ँड़ा \n  \n२.५.\n बेचन ठाकुर- बाप भेल िप जॉड़ँ4ी  \n  \n२.६.१.\n जगदीश /gउएउसाद म/gउझ3डल - प/g3ए3चटा िवहिन कथा २.\nराम िव लास साहु-दूटा िव हिन  कथा ३. \n चजॉड़88दन कुमार झा-िवहिन \nकथा- टटका रचना \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n  \n२.७.१.\n दुगजॉृ6ँनजॉड़88 द मजॉड़8ृ ड ल-बेटीक अपमान/ जीवन-मरण  २.\nिश वकुमार झा ‘िट जॉड़98 लू’-पृजॉड़8ँ वीपुजॉड़ँँ / राजकमल ३.\nडा.राजेजॉड़88जॉ406 िवमल - \nनव–नव िजॉड़ँड़ितजक सजॉड़88धान करैत सुजीतक िजजॉृख9ी \n  \n२.८.१.िव देह  बाल  सािह जॉड़84 य सजॉड़94 मान २०११ सँ सजॉड़94मािनत  \n ले.क. मायानाथ \nझासँ \n उमेश मजॉड़8ृडलक साजॉड़ँड़ाजॉड़84कार  २.हम पुछैत छी: िवदेह मैिथली \nसमाना/gउझझतर रंगमंचक सं/g3य4थापक मैिथली नाटक आ रंगमंचक आइ धिरक सभसँ \nपैघ नाम  \n बेचन ठाकुरसँ \n मु/g3झउाजीक गपशप   \n  \n  \n३. पहgैत4  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.१.१.\n अनािमका राज- नवका बाट  २.\n नगीना कुमारी \nझा३.\nइरा मिजॉड़98लक -  गीत  \n  \n३.२.१.\n पंकज चौधरी “नवलजॉड़ँ7ी” - गजल २.\n राम \nिव लास साहुक किव ता-रौदी३.\nजॉड़6ड़मोद रंगीले  \n  \n३.३.\n जगदीश /gउएउसाद म/gउझ3डल -११  गोट गीत  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n३.४.१. \n राजदेव मजॉड़8ृ ड ल २.\n ओमजॉड़6ड़काश झा \n  \n३.५.१.\n लालबाबू मजॉड़8ृडल २.\n िकशन \nकारीगर  \n  \n३.६.\n चंदन कुमार  झा \n  \n३.७.१.\n जगदानजॉड़88द झा 'मनु'  २.\n राजेश कुमार झा \n(कजॉड़88हैया) ३.\n शिशधर कुमर- पूणा जॉड़6ड़वास   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n  \n३.८.१.\n जगदीश  चजॉड़88जॉ406 ठाकुर  ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आजॉड़84म \nगीत)- (आगजॉृ6ृ)२.\n सजॉड़84यनारायण झा-  ओिहना मोन अिछ ओ िदन  \n  \n  \n  \n  \nबालानजॉृ64 कृते-१.\n इरा मिहgतख8लक  -बालगीत२.\nजगदानहgत88द झा मनु-\n सं◌ंकहgतख8पक धनी िवहgतख8मा हgतआ4डॲहgतख8फ  \n  \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अंजॉृ9खेजी आ अंजॉृ9खेजी मैिथली \nकोष (इंटरनेटपर पिहल बेर सचजॉृ6ख-िडजॉड़70शनरी) एम.एस. एस.जॉड़70यू.एल. सवजॉृ6खर आधािरत -\nBased on ms-sql server Maithili-English and English-Maithili \nDictionary.] \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n  \n  \nिवदेह ई-पिहgत55काक सभटा पुरान अंक ( हg40खेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) \nपी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचहgैआैक िलंकपर उपलहgतखतध अिछ। All the old \nissues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the \nfollowing link. \nिवदेह ई-पिजॉड़ँँकाक सभटा पुरान अंक जॉ409ेल, ितरहुता आ देवनागरी जॉड़6ँपमे Videha \ne journal's all old issues in Braille Tirhuta and Devanagari \nversions  \nिवदेह ई-पिजॉड़ँँकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिजॉड़ँँकाक ५० म सँ आगजॉृ6ृक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकहgत4ै अपन साइट / हgतखतलॉगपर लगाऊ।  \n हgतखतलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेहgतथ0ट कए \"फीड \nयू.आर.एल.\" मे http://www.videha.co.in/index.xml टाइप केलासँ सेहो \nिवदेह फीड हgतआताहgतख0त कए सकैत छी।  गूगल रीडरमे पढ़बा \nलेल  http://reader.google.com/  पर जा कऽ  Add a   \nSubscription  बटन िजॉड़70लक कजॉड़6ँ  आ खाली \nजॉृ04थानमेhttp://www.videha.co.in/index.xml पेहgै04ट कहgतआ5 आ  Add   बटन \nदबाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाहgै04ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाहgत5तरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot \nsee/write Maithili in Devanagari/ Mithilakshara follow links \nbelow or contact at ggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचहgैआैक \nिलंक सभ पर जाउ। संगिह िवदेहक हgै04तंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक \nनव-पुरान अंक पढ़ू।   \nhttp://devanaagarii.net/ \nhttp://kaulonline.com/uninagari/  (एतए बॉहgतथ0समे ऑनलाइन देवनागरी \nटाइप कहgतआ5 , बॉहgतथ0ससँ कॉपी कहgतआ5 आ वडहgैआ1 डॉहgतथ0युमेहgत88टमे पेहgै04ट कए वडहgैआ1 फाइलकहgत4ै \nसेव कहgतआ5। िवशेष जानकारीक लेल ggajendra@videha.com पर सहgतख4पकहgैआ1 \nकहgतआ5। )(Use Firefox 4.0 (from  WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ \nSafari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google Chrome for  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10  \nbest view of 'Videha' Maithili e-journal \nathttp://www.videha.co.in/ .)  \n  \nGo to the link below for download of old issues of \nVIDEHA Maithili e magazine in .pdf format and Maithili \nAudio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान अंक आ \nऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचहgत55कला/ फोटो सभक फाइल सभ (उहgतथ4चारण , बड़ \nसुख सार आ दूवहgैआ5हgत5तत मंहgत55 सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचहgैआैक िलंक पर \nजाउ। \n VIDEHA ARCHIVE \n िवदेह आकजॉृ6ँइव  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग हgैत5ारा जारी किव , नाटककार आ धमहgैआ1शाहgै04हgत55ी \nिवहgैत4ापितक हgै04टाहgतख4प। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती हgतआताचीन \nकालिहसँ महान पुहgतआ4ष ओ मिहला लोकिनक कमहgैआ1भिम रहल अिछ। िमिथलाक \nमहान पुहgतआ4ष ओ मिहला लोकिनक िचहgत55  'िमिथला रजॉड़79 '\n मे देखू। \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिहgत54हgैआ1, एिहमे िमिथलाहgत5तरमे (१२०० वषहgैआ1 \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \nपूवहgैआ1क ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह \nतरहक अहgत88याहgत88य हgतआताचीन आ नव हgै04थापहgत84य , िचहgत55 , अिभलेख आ मूिहgत54हgैआ1कलाक़ हेतु \nदेखू 'िमिथलाक खोज' \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सहgतख4बिहgत88धत सूचना, सहgतख4पकहgैआ1, अहgत88वेषण संगिह िवदेहक \nसचहgैआ1-इंजन आ हgत88यूज सिवहgैआ1स आ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सहgतख4बिहgत88ध त वेबसाइट \nसभक समहgैख1 संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकजॉृ6ख अजॉड़88वेषण \"\n \nिवदेह जालवृहgत54क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" (मैिथलीक सभसँ लोकिहgतआतय जालवृहgत54 ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर मूल पुरहgै04कार (२०१२) [सािहहgत84य अकादेमी, िदहgतख8ली]क लेल अहहgैआैक नजिरमे \nकोन मूल मैिथली पोथी उपयुहgतथ0त अिछ ? \nThank you for voting!  \n \nहgत5थी राजदेव महgत8ैडलक “अहgतख4बरा” (किवता-संहgैख1ह ) 12.5%    \n  \nहgत5थी बेचन ठाकुरक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा नाटक) 10.83%    \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12  \nहgत5थीमती आशा िमहgत5थक “उचाट” (उपहgत88यास ) 6.39%    \n  \nहgत5थीमती पहgै8ता झाक “अनुभूित” (कथा संहgैख1ह ) 4.72%    \n  \nहgत5थी उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो एहgत8ैहgैखखी:मा हgतआतिवश (नाटक) 5.28%    \n  \nहgत5थी सुभाष चहgत88हg40आ यादव क “बनैत िबगड़ैत” (कथा-संहgैख1ह ) 5%    \n  \nहgत5थीमती वीणा कणहgैआ1- भावनाक अिहgै04थपंजर (किवता संहgैख1ह )  5.28%    \n  \nहgत5थीमती शेफािलका वमहgैआ5क “िकहgै04त -िकहgै04त जीवन (आहgत84मकथा)  8.61%    \n  \nहgत5थीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलचहgत88दा” (दूटा नाटक) 6.67%    \n  \nहgत5थी महाहgतआतकाश -संग समय के (किवता संहgैख1 ह) 5.28%    \n  \nहgत5थी तारानहgत88द िवयोगी- हgतआतलय रहहgै04य (किवता-संहgैख1ह ) 5%    \n  \nहgत5थी महेहgत88हg40आ मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक) 9.72%    \n  \nहgत5थीमती नीता झाक “देश-काल” (कथा-संहgैख1ह ) 5.56%    \n  \nहgत5थी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल संहgैख1ह )  7.22%    \n  \nOther:  1.94%  \n   \n  \n   \nऐ बेर युवा पुरहgै04कार (२०१२)[सािहहgत84य अकादेमी, िदहgतख8ली]क लेल अहहgैआैक नजिरमे \nकोन कोन लेखक उपयुहgतथ0त छिथ ?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \nThank you for voting!  \nहgत5थीमती हgतथआयोित सुनीत चौधरीक “अिचहgैआ1स ” (किवता संहgैख1ह ) 27.44%    \n  \nहgत5थी िवनीत उहgत84पलक “हम पुछैत छी” (किवता संहgैख1ह )  7.32%    \n  \nहgत5थीमती कािमनीक “समयसँ सहgतख4वाद करैत ”, (किवता संहgैख1ह )  6.1%    \n  \nहgत5थी हgतआतवीण काहgै0तयपक “िवषदहgत88ती वरमाल कालक रित ” (किवता संहgैख1ह )  4.27%    \n  \nहgत5थी आशीष अनिचहgत88हारक \"अनिचहgत88हार आखर \"(गजल संहgैख1ह )  21.95%    \n  \nहgत5थी अहgतआ4णाभ सौरभक “एतबे टा निह” (किवता संहgैख1ह ) 6.1%    \n  \nहgत5थी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता संहgैख1ह )  7.32%    \n  \nहgत5थी आिद यायावरक “भोथर पहgैथ0िसलसँ िलखल ” (कथा संहgैख1ह )  6.1%    \n  \nहgत5थी उमेश महgत8ैडलक “िनहgै0ततुकी” (किवता संहgैख1ह )  11.59%    \n  \nOther:  1.83%  \n     \n   \n     \n   \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुरहgै04कार (२०१३) [सािहहgत84य अकादेमी, िदहgतख8ली]क लेल अहहgैआैक \nनजिरमे के उपयुहgतथ0त छिथ ? \nThank you for voting!   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14  \nहgत5थी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपहgत88यास हgत5थी िवहgै0ैणु सखाराम \nखाहgत8ैडेकर )  32.08%    \n  \nहgत5थी महेहgत88हg40आ नारायण राम \"कामहgैथ1लीन \" (कॲकणी उपहgत88यास हgत5थी दामोदर \nमावजो) 12.26%    \n  \nहgत5थी देवेहgत88हg40आ झा \"अनुभव\"(बहgैआ4हgतथतला उपहgत88यास हgत5थी िदहgै01येहgत88दु पािलत ) 12.26%    \n  \nहgत5थीमती मेनका मिहgतख8लक \"देश आ अहgत88य किवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद मूल- \nरेिमका थापा) 16.98%    \n  \nहgत5थी कृहgै0ैण कुमार कहgै0तयप आ हgत5थीमती शिशबाला- मैिथली गीतगोिवहgत88द ( जयदेव \nसंहgै04कृत ) 14.15%    \n  \nहgत5थी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" (हgत5थी तकषी िशवशंकर  िपहgतख8लैक मलयाली \nउपहgत88यास ) 11.32%    \n  \nOther:  0.94%  \n     \n   \n   \n   \n   \n \n  \n \nफेलो पुरहgै04कार -समहgैख1 योगदान २०१२-१३ : समानाहgत88तर सािहहgत84य अकादेमी, िदहgतख8ली \nThank you for voting!  \nहgत5थी राजनहgत88दन लाल दास  50%     /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n  \nहgत5थी डॉ. अमरेहgत88हg40आ  28.26%    \n  \nहgत5थी चहgत88हg40आभानु िसंह  19.57%    \n  \nOther:  2.17%    \n     \n   \n   \n \n1.संपादकीय \n१ \nमैिथली हgतआतितभा पुरहgै04कारसँ ७ गोटे राजिबराजमे सहgतख4मािनत  \n-मैिथली किव पिरषद (मैिथली सािहहgत84य पिरषदक शाखा)क , हgैत5ारा ई पिहने \nमैिथली बाल हgतआतितभा पुरहgै04कार हgतआ5पहgत4ै देल जाइ छल। ई पुरहgै04कार मैिथली किव \nपिरषदक अहgत8थयहgत5त हgत5थी महेहgत88हg40आ महgत8ैडल बनबारी हgैत5ारा हgतआतारहgतख4भ कएल गेल रहए। ऐ \nबेरसँ एकर नाम मैिथली हgतआतितभा पुरहgै04कार राखल गेल अिछ।  \n-किव सागर वीर कादरी, रेिडयो नाटक कलाकार जीबछ दास, भूपेहgत88हg40आ महgत8ैडल , \nगायक देवेहgत88हg40आ साहा सोनी आ िशवशंकर यादव , मैिथली संगीतक हgत5तेहgत55मे राम \nअधीन साहा आ हgतआतीित अिधकारीकहgत4ै ई पुरहgै04कार देल गेलिहgत88ह।  \n  \n२ \nसुभाष चहgत88हg40आ यादव \"बनैत- िबगड़ैत\" सँ जाितवादी मानिसकताक मैिथली \nसािहहgत84यकारक कहg41आक कारण हgै04पहg41आ अिछ। सुभाष चहgत88हg40आ यादव जै कहgतख4यूिनटीसँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16  \nआबै छिथ ओकरा धोखा नै दै छिथ, ओकर समहgै04या, ओकर भाषा लेल संघषहgैआ1रत \nछिथ, समझौता नै करै छिथ, आइिडयोलोजीमे िहgै04थरता छन  \n◌्िह (जे तारानहgत88द िवयोगी आ महेहgत88हg40आ नारायण राममे नै छिहgत88ह ), आ सएह कारण \nअिछ जे ओ ओइ जाितवादी मानिसकताक मोहन भारहgैत5ाज , योगानहgत88द झा, रामदेव \nझा आिदक कोपक िशकार छिथ (जखन िक तारानहgत88द िवयोगी आ महेहgत88हg40आ नारायण \nराम हgै04वीकृत )। यएह कारण अिछ जे जखन मैिथ ली लेखक संघमे सुभाषचहgत88हg40आ \nयादवक \"बनैत िबगड़ैत\"पर पिरचचहgैआ5 आयोिजत भेल तखन अशोक आ तारानहgत88द \nिवयोगी अपन आलेख रखबाक िहहgतख4मत जुटेलिहgत88ह मुदा योगानहgत88द झा आ मोहन \nभारहgैत5ाज मौन धारण केने रहलाह (नवेहgत88दु कुमार झा ओइ पिरचचहgैआ5मे उपिहgै04थत \nरहिथ)। मुदा जखन किबलपुरक हgतखतलैकमेलर सभक पहgत55 \"िवहgैत4ापित टाइहgतख4स \" हम \nदेखलॱ तँ चिकत रिह गेलॱ- एकटा हेिडंग रहै - \"घरदेिखयासँ आगहgैआै नै बिढ़ \nसकला बनैत-िबगड़ैत केर लेखक- मोहन भारहgैत5ाज \"!!! -मैिथली लेखक संघक \nपिरचचहgैआ5क िरपोटहgैआ1!!! योगानहgत88द झाक घृिणत मानिसकता सोझहgैआै आएल छल हमरा \nलग। मोहन भारहgैत5ाज ओइ खबिरक आइ धिर खहgत8ैडन नै केलिन , माने हुनकर \nसहमितसँ ई झूठ हgतआतकािशत भेल। घर -बाहरमे आ िमिथला दशहgैआ1नमे कमल मोहन \nचुहgै8तूक \"महेहgत88हg40आ मलंिगया\" आ \"मोहन भारहgैत5ाज \" सन जाितवादी मानिसकताक लोक \nलेल सािहहgत84य अकादेमी पुरहgै04ककार वकालित जखन लगातार हgतआतारहgतख4भ भेल तखन \nअनायास हमरा \"िवहgैत4ापित  टाइहgतख4स \" मोन पिड़ गेल आ पूरा सािजश सोझहgैआै आिब \nगेल। की ई सुभाष चहgत88हg40आ यादव बनैत -िबगड़ैतक िवहgतआ4हgैत0 सािजश नै अिछ ? जखन \nनिचकेताक \"नो एहgत8ैहgैखखी मा हgतआतिवश \"क िवहgतआ4हgैत0 अमरेश पाठक , चहgत88हg40आनाथ िमहgत5थ अमर \nआ मायानहgत88द िमहgत5थ एकजुट भऽ गेला आ हgतआतितिहgै8खयावादी किव उदयचहgत88हg40आ झा \nिवनोदकहgत4ै पिछला साल अकादेमी पुरहgै04कार िदया देल गेल तखनो सभ िकछु हgै04पहg41आ \nछल। पढ़ू बनैत-िबगड़ैत  http://sites.google.com/a/shruti-\npublication.com/shruti-\npublication/Home/Banait_Bigrait_SubhashChandraYadav.pdf?a \nttredirects=0   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \n  \n३ \nघर-बाहरक जाितवादी रंगमंचसँ जुड़ल वा सिहहgै0ैणु सहgतख4पादक महgत8ैडलक (वासुकीनाथ \nझा, रमानहgत88द झा रमण आ कमल मोहन चुहgै8तू) कृहgत84य : घर-बाहर जुलाई २०१२: \nहg40खाहgैैतण वादी तेवर, माने चोिरक खुलेआम समथहgैआ1न। पंकज पराशर नामक चोरकहgत4ै \nजुग-जुग जीबथु कॉलममे हgै04थान देल गेल अिछ ,जै िमिथलाक समाजमे बारहो वणहgैआ1 \nचोरकहgत4ै खेहािर कऽ बाहर कऽ दै छै, ओतै मैिथली सािहहgत84यक हg40खाहgैैतणवादी सहgतख4पादक \nमहgत8ैडल चोरक खुलेआम समथहgैआ1क बिन गेल , कारण चोर ओकर जाितक अिछ। \nदोसर ऐ िचहgत55 मे आनहgत88द कुमार झाकहgत4ै युवा नाटककार सहgतख4मान भेटलापर ऐ \nजाितवादी रंगमंचक सहgतख4पादक लोकिनकहgत4ै कहg41आ छिहgत88ह , - चयन हgतआतिहgै8खयापर की \nसवाल उठल छल से अनुहgत54िरत अिछ , माने हg40खाहgैैतणवादी हgतखतलैकमेिलंग , जाितवादी \nरंगमंचसँ जुड़ु, सहयोगी बनू आ नै तँ हgतखतलैकमेिलंग झेलू।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18  \n \n  \n४ \nऐ बेहgतआ4का बाल सािहहgत84य पुरहgै04कार मैिथलीमे अ -बाल सािहहgत84य , मुरलीधर झाक \n\"िपलिपलहा गाछ\", कहgत4ै देल गेल , मुरलीधर झा िनलहgैआ1हgतथआजतापूवहgैआ1क फूल -माला-पाग \nपहीिर रहल छिथ आ िकछु जाितवादी लोक िनलहgैआ1हgतथआजतापूवहgैआ1क ई सभ हुनका पिहरा \nरहल अिछ। हgतआतहgै04तुत अिछ ऐ अंकमे ऐपर िरपोटहgैआ1 आ चहgत88हg40आनाथ िमहgत5थ अमर -रामदेव \nझाक तेसर पीढ़ीक गािरक अपशहgतखतद। िकछु मेल आ एस .एम.एस. सँ आएल \nगािरक संकलन ओइ िरपोटहgैआ1मे अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nिजनका िवजयदेव झा वा शंकरदेव झा (चहgत88हg40आनाथ िमहgत5थ अमर -रामदेव झाक तेसर \nपीढ़ी)क गािरयुहgतथ0त पोहgै04टकाडहgैआ1-ई-मेल (वा अखबार-पिहgत55कामे हgतखतलैकमेिलंगबला हgत88यूज ) \nवा अपशहgतखतदयुहgतथ0त एस .एम.एस. भेटल छिहgत88ह ओ हमर ई -\nमेल  ggajendra@videha.com  पर हgै04कैन कॉपी अहgैख1सािरत करथु वा मेल \nफॉरवाडहgैआ1 करथु। एकर सभक अपशहgतखतदयुहgतथ0त एस .एम.एस. हमर मोबाइल नहgतख4बर \n०९९११३८२०७८ पर अहgैख1सािरत कहgतआ5।  \nई सभ हgै01यिहgतथ0त जकर हgै04थान जेल िछऐ ओ नपुंशक जाितवादी सािहिहgत84यक (!!) \nलोक सभक चलैत सािहहgत84य अकादेमीक माहgत8थयमसँ मैिथली सािहहgत84यकहgत4ै पिछला ४५ \nसालसँ हgतखतलैकमेल करैत रहल, मुदा तकर आइ अिहgत88तम िदन छल।  \nएकटा अखबारमे हgतखतलैकमेिलंगबला हgत88यूज -िरपोटहgैआ1मे ई सभ हgतखतलैकमेलर निचकेताकहgत4ै \nमैिथल नै मानैए। निचकेता, भीमनाथ झा आिद सेहो ऐ सभ लेल परोहgत5त हgतआ5पसँ \nिजहgतख4मेवार छिथ , जे ऐ तरहक गािर-गरौअिल सुनैत रहला आ एकर सभक मोन \nबढ़ैत रहलै। मैिथ लीक हg40खाहgैैतणवादी आ कायहgै04थवादी (यएह दूटा वाद मे मैिथलीक \nपहgत55 -पिहgत55का सभ बँटल अिछ ) पहgत55 -पिहgत55कामे आपसमे घोर मतिविभहgै8तता छै, मािर-\nकािट छै मुदा िवदेहक िवहgतआ4हgैत0 ई सभ एक भऽ जाइए। निचकेता जीक \"िमिथला \nदशहgैआ1न \" सेहो आब हg40खाहgैैतणवादी पिहgत55का भऽ गेल अिछ , आ हgतआतधान सहgतख4पाद क \nिजहgतख4मेवारीसँ बिच नै सकै छिथ , हुनकर ई कतहgैआ1हgै01य छिहgत88ह जे ओ अपन सहgतख4पादक \nमहgत8ैडलमे सुधार करथु आ ओइमे िकछु गोटेमे साहसक संचार करथु।  \n५ \nिद हgतख8 ली जाइसँ पिह ने भोगेहgत88 हg40आजी कहgतख4 युिन हgै04 ट पाटहgैआ8क िज  ला-कायहgैआ5लयमे\n जगदीश हgतआतसाद \nमहgत8ैडल जी कहgत4ै किह  देलिख न जे आब जे आएब तँ बेरमो जेबे करब, तँए ओइपर \nनजिर  राखब। जिह ना हाटो-बजारमे आ गामो-घरमे वहgै04 तुक लेन-देन तीन तरहक \nलोकक बीच होइत अिछ , एक वहgै04 तुबला, दोसर लेबाल (कीनैबला)क बीचमुदा ऐ \nबीच तेसरो फिड़  जाइए, ओ फड़बैए गजहgैआ1। जखन वहgै04 तु बेिच िन हारो आ लेिन हारोकहgत4ै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20  \nसमानक गजहgैआ1 रहैए तखुनका बेवहार सुलभ होइए। कारणो होइ छै जे वहgै04 तु बेिच  \nवा कीिन  कऽ अमुख काज करब, जे जहgतआ5री अिछ  । दोसर तरहक होइए जे \nबेिच िन हारकहgत4ै काजक दुआरे अिध  क गजहgैआ1 रहल आ कीिन  िन हार अगधाएल रहल। \nतइठाम बेिच िन हार कटाइए आ कीिन िन हार नफगर रहैए। तिह ना कतौ लेबाल \n(कीिन िन हार) गरजू रहल आ बेिच िन हार ना-गरजू। तइठाम कीिन िन हार कटाइए आ \nबेिच िन हार नफामे रहैए। िक एक तँ मने-मन अगधाइत रहल जे पािन मे पाथर \nसड़ैए। तिह ना लेबालोक बीच होइत रहै छै जे पाइ िक  कोनो कुट-कुट कटैए \nजे अनेरे कतौ फेिक  देब। यएह \n िबचला दुिन यहgैआैक कलाकार छी, जे अपने संग \nदुिन योकहgत4ै नचबैए।  \nअदौसँ एक िद सक लोक दोसर िद सक दुिन यहgैआै लेल  िव कट पिर िहgै04 थ  ित  पैदा करैत \nरहल अिछ  आ कंठ दबैत रहल अिछ । मुदा से नै भेल। जिह ना भोगेहgत88 हg40आ  जीक \nकायहgैआ1हgै8खमक िज  हgत5ैासा बेरमा लोककहgत4ै छल तिह  ना भोगेहgत88 हg40आोजी आ कहgतख4 युिनहgै04ट  पािटहgैआ1योकहgत4ै \nछलै। सकरी सभाक बात   बेरमा गाममे जोर-शोरसँ चलए  लागल। नीकसँ नीक \nकायहgैआ1हgै8खम हुअए , तइ पाछू सभ लागल, तँ दोसर िद स नव हgत5तेहgत55  भेट ने भोगेहgत88 हg40आोजी आ \nपािटहgैआ1यो कायहgैआ1हgै8खमकहgत4ै नीकसँ नीक बनबैक िफ  राकमे लागल। ओना आइसँ १९६७ \nई.सँ पूवहgैआ1 एकबेर कहgतख4 युनहgै04ट  पाटहgैआ8 बेरमामे सेहो बनल छल मुदा बेबहािर क पहgत5त \nकमजोर रहने िट क नै पाएल  रहए। नव-युवक बीच पाटहgैआ8 बनल , कमोबेश \nअिध कतर युवक पढ़ल-िल खल। सबहक बीच पाटहgैआ8क कोनो तौर -तरीका नै बूझल \nतँए थािह -थािह  िक छु-िक छु िस खैत, अकाससँ पताल धिर क बात उिड़ -\nउिड़  सभककानमे आबै जइसँ िक छु-ने-िक छु उहgत84 साह तँ जिग ते रहै। जँ से नै \nहोइतै तँ आन पाटहgैआ8क (पँ◌ूजीवादी) अपेहgत5ता चिर  हgत55 ि◌ नमहgैआ5ण केना एतऽ  होइ छै? संघषहgैथ1 \nचिर हgत55 खरादै छै।  \nसंसद बैसार समािहgतख0 त  क तेसर िद न भोगेहgत88 हg40आ जी मधुबनी पहुँच गेला। अखन धिर  \nभोगेहgत88 हg40आजी कहgत4ै तेना भऽ कऽ लोक नै िच  हgत88 हैत रहिन  तँए औता िक  नै \nऔताह  सेअसमंजस बनल रहै, बनबो हgै04 वाभािव के रहै िक एक तँ आन-आन कतेक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \nकायहgैआ1हgै8खम एहेन भऽ चुकल रहै जइमे नेता नै पहुँचल रहिथ । संसद समािहgतख0 त  क \nपराते भेने भोगेहgत88 हg40आ जी पटना पहुँच गेल रहिथ । पिह ल बेर िब हारसँ कहgैआ4हgैख1ेसक  िव रोधी \nदलक सहgैआ4सद बहुमतमे िद  हgतख8 ली पहुँचल रहिथ । िब हारोमे िव रोिध ये दलक सरकार \nमहामाया हgतआतसाद िस ◌ ंहक नेतृहgत84 वमे बनल रहए। कपूहgैआ1री ठाकुर उपमुहgतथ1 यमंहgत55ी बनलाह। \nओना महामाया बाबू कहgैआ4हgैख1ेससँ टूिट   कऽ आिब  जनहgै8खािहgत88 त   दल बनौने रहिथ । िब हार \nसरकारमे सभसँ बेसी सोशिलहgै04ट  पाटहgैआ8क िव  धायक रहिथ  जइसँ सरकारोमे अिध क \nभागीदारी भेलिन । पिह ल बेर धिनकलाल महgत8ै ड ल जीत कऽ गेल रहिथ , मुदा तैयो \nिव धान सभा अहgत8थ यहgत5त बनलाह। भारतीय कहgतख4 युिन हgै04 ट पाटहgैआ8क कोटामे दूटा केिब  नेट \nआ दूटा राहgतथआ य मंहgत55ी बनलाह। दरभंगा िज  लाक कोटामे तेजनारायण जी (हgत5थी तेज \nनारायण झा) राहgतथआ य मंहgत55ी बनलाह। ओना चाहgतआ5 गोटे अपना-अपना हgत5तेहgत55मे कमहgैआ1ठ \nरहिथ । जिह ना इहgत88 हg40आ दीप भाय (हgत5थी इहgत88 हg40आ दीप िस◌ ंह) िव हgैत5ान (अथहgैआ1शाहgै04 हgत55ी) रहिथ  \nतिह ना चहgत88 हg40आ शेखर भाय (हgत5थी चहgत88 हg40आ  शेखर िस◌ ंह) सेहो हgै8खािहgत88 त  कारी रहिथ । हgत5थी \nशहgत55ुहgत8थ न  बेसरा आिद वासीक नेता रहिथ  तँ तेजनारायण जी िक सान नेता। एक तँ \nओिह ना सरकार दल-दलमे डोलैत रहए तइपर रौदी आरो डोलबैत रहै। \nिक सान नेताक संग-संग भोगेहgत88 हg40आ  जी िब हारक नेता सेहो रहिथ  तँए काजक भार \nबहुत अिध क पिड़  गेल रहिन । पटना आिब  राहgतथआ यक िहgै04 थ  ित क िव चार-िव मशहgैआ1 करैत -\nकरैत पिह ल िद न बीित  गेलिन । मुदा पराते भनेसँ हgत5तेहgत55क समए बना लेने रहिथ  । \nराता-राती मधुबनी आिब  गेलाह। मधुबनी अिब ते\n सभकहgत4ै खबिड़  भऽ गेल जे कािहgैै4   \nभोगेहgत88 हg40आ जी बेरमाक कायहgैआ1-हgै8खममे रहताह। ओना सभ हgतआतचार किर  ते रहिथ, पचहgैथआ \nछपबाइये नेने रहिथ, िद नमे आम सभा करताह आ राित मे कायहgैआ1कतहgैआ5-मीिट◌ ंग। \nखाइयो-पीबैक ओिर यान भेल  रहै। आम सभाक अंित म समए पहgैआैच बजेक बाद \nभोगेहgत88 हg40आजी जीपसँ बेरमा पहुँचलाह। आम सभामे उपिहgै04 थ  त सबहक मनमे भऽ \nगेलै जे आब  ओ नै औताह। फौनो-फान अखुनका जकहgैआै निह  ये रहै, भोगेहgत88 हg40आ जीकहgत4ै \nअबैसँ पिह ने, आम सभा मरहहgै8ते जकहgैआै रहल मुदा हुनका अिब ते जना रंगे-हgतआ5प \nबदिल  गेल। कते गोटे जे उिठ -उिठ  कऽ रहgै04 ता पकिड़  नेने रहिथ , ओहो सभ \nघुमलाह। संग-संग िक छु नवो लोक पहुँचलाह। जीपसँ उतिर  भोगेहgत88हg40आ जी बजलाह-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22  \n“एक िग लास पािन  आ चाह िप आउ। ताबे मंचपर बैसै छी।” \nलोक धड़फड़ाएल जे जखन भोगेहgत88 हg40आ जी पहुँच गेला तखन हुनक समैकहgत4ै अनेरे दुइर \nकरै िछ यिन । मंचपर भोगेहgत88 हg40आ जी चुपचाप बैस देखैत-सुनैत रहिथ । पािन  पीब चाह \nपीलिन । चाह पीबैते बजैक आहgैख1ह भेलिन  । आहgैख1ह होइते\n ओ कहलिख न जे सभकहgत4ै \nपूिछ  िल अनु जे िक नको िक छु पुछबाक छिहgत88 ह  । मुदा सभ तँ सुनैले उहgत84 सुक तँए \nएकोटा हgतआतहgै11 नै आएल  रहए। उिठ ते िद हgतख8 लीक कहgैआ4हgैख1ेसी सरकारक खेरहा \nसंहgत5तेपमे ओ कहलिख न जे केना अखन पूँजीपित , कारखानादार आ सामंत (राजा-\nमहराजाक) क बीच िव वाद फँसल अिछ । िव वादक चचहgैआ1 करैत कहलिख  न जे \nदेशक िव कास अवहgतआ5हgैत0 भऽ गेल अिछ  । मुदा से बात कमे लोक बुझलक। \nिक एक तँ गामक लोक सरकारक माने कोटाक गहुम आ थाना माहgत55 \nबुझैत  छल, गोिट -पंगरा चापा-कलो गड़ा जाइ छलै। ताबत चीनी-मिट या तेलक \nकोटा◌े भेल रहै ओना गहुमो कोटेक िह साबसँ भेटै मुदा लेबालक अभाव (पाइक \nदुआरे) रहने से नै बूिझ  पड़ै। िद हgतख8 ली  सरकारक लगले िब हार सरकारक चचहgैआ1 \nकेलिख न। रौदीक िहgै04 थ  ित  भयावहता आ िब हार सरकारक आँट-पेट खोिल  \nकऽ  रािख  देलिख न। कोसी-नहिर क चचहgैआ1 िव  हgै04 तारसँ के◌ेलिख न जे ई योजना \nिम िथ लहgैआ4चलक लेल  की अिछ ?िम िथ लहgैआ4चल चचहgैआ1क हgै8खममे ऐठामक सामािज  क शोषण, \nजे एक-दोसरकहgत4ै आगू बढ़ैसँ रोकैत अिछ  , क िव हgै04 तारसँ चचहgैआ1 केलिख न। \nओना भोगेहgत88 हg40आ  जीक भाषण दू घंटासँ चािर  घंटा होइत छल, मुदा से नै भेल। \nघंटा पुरैत-पुरैत समए समाहgतख0 त भऽ गेल। सभा समािहgतख0 त   होइते ओ कहलिख न जे \nओना कायहgैआ1कतहgैआ5-बैसार करैक कायहgैआ1हgै8खम सेहो अिछ   मुदा से नीक जकहgैआै नै भऽ \nसकत। मुदा तैयो अहहgैआै सभ तैयारी करब जते काल छी तहीमे ओहो भइये \nजेतै। तइ बीच चाह  एलै, ओ जलखै नै केलिन । चाहे िपबैत काल अहgतख5यर -आयोगक \nचचहgैआ1 सेहो केलिख  न। िक छु कहgैआ4हgैख1ेसी नेता, जे सभ सरकारमे रहलाह, गोल-मालक \nजहgैआैच करताह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \nओना जइ िह साबसँ कहgतख4 युिनहgै04ट  पाटहgैआ8क पिह  ल आम सभा छल तइ िह साबसँ बहुत \nनीक भेल  छलै, जे भोगेहgत88 हg40आ जी अपनो बजलाह। \nकायहgैआ1कतहgैआ5 मीिट ◌ ंग शुहgतआ5 होइते जना भोगेहgत88 हg40आ जीक हgतआ5प बदिल   गेलिन । बजलाह- \n“कहgतख4 युिनहgै04ट  पाटहgैआ8 राजनीित  क पाटहgैआ8 िछ  ऐ, अहहgैआै सभ पाटहgैआ8क सदहgै04 य  बिन  पाटहgैआ8 \nबनेलॱ, एकरा सहgतख4 हारबोक भार  अहॴ सबहक ऊपर रहत। अहहgैआै सभ अपनाकहgत4ै \nहgै8खािहgत88 त  कारी पाटहgैआ8क सदहgै04 य  बूिझ  सामािज क बेवहgै04 थाकहgत4ै बदिल   सुधाहgतआ5 , जाधिर  \nसामािज क बेवहgै04 था नै बदलत ताधिर  सवहgैआ1-कहgतख8 याणकारी समाज नै बनत। जाधिर  \nसवहgैआ1-कहgतख8 याणकारी समाज नै बनत ताधिर  िक छु गोटे लुटबे करत आ िक छु गोटे \nलुटेबे करत। कमाएब अहहgैआै, खा जाएत दोसर। मुदा पाटहgैआ8 तँ गामसँ लऽ कऽ \nदुिन यहgैआै भिर  मे पसरल अिछ । तँए एक-दोसरमे जुिट  कऽ केना रहब, ई तौर-\nतरीका सीखए पड़त। गामसँ लऽ कऽ दुिन यहgैआै भिर  मे लूट-खसोट चिल  रहल \nअिछ , जे साधारण नै अिछ , सभ तरहक शिहgतथ0 त   ओकरा छै। ओइ शिहgतथ0 त  क \nमुकाबला करैक जे शिहgतथ0 त   छैक ओ बनबए पड़त। अखन तँ हमहूँ औगताएले छी \nतँए नीक जकहgैआै नै बुझा पाएब। कनी िन  चेन होइ छी तखन फेर आएब। अखन \nिक छु मूल बात जे छै से किह  दइ छी। अहहgैआै गाममे पाटहgैआ8 बनेलॱ, गामक जे \nसमहgै04 या अिछ  ओकरा पकड़ू। पाटहgैआ8क सभ सदहgै04 य एकठाम बैस ओइ समहgै04 यापर \nिव चार कहgतआ5। लोके लऽ कऽ समाज बनै छैक। जते गोटे अहहgैआै सभ छी जँ \nओतबो गोटे एकजुट भऽ समाधान करब तँ असानीसँ समाधान होइत जाएत। \nओना जते असान बुझै िछ ऐ बेवहgै04 था तोड़ब ओते असान नै छै। िव रोधीक \nआहgै8खमणक संग अपना पािटहgैआ1योमे मतभेद हएत , तइ संग पिर वारोमे हएत। बड़-\nबिढ़ या खाइ-पीबैक जोगार सेहो केने छी। सभ एकठाम बैस खाएब-पीब तखन ने \nखाइ-पीबैक छुआछुतक रोग जे अिछ ,\n से टुटत। जाबे से नै टुटत ताबे मन-भेद \nहोइते रहत। िन यिम त बैसार कहgतआ5। जाबे अपना पाटहgैआ8 कायहgैआ5लय नै भेल अिछ   \nताबे टोले-टोल बैसार कहgतआ5। ओइ टोलक की समहgै04 या छै आ ओकर समाधान \nकेना हेतै, बैसारक मुहgतथ1 य  काज भेल। ई तँ सामािज क हgै04 त रपर भेल मुदा ऐ संग  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24  \nआरो हgत5तेहgत55 अिछ  । कोनो समहgै04 या लऽ कऽ हgतखत लौकमे हgतआतदशहgैआ1न करब , हgतखत लौक भिर क \nपाटहgैआ8क हgतआतदशहgैआ1न हएत। ओहीमे बेरमाक जे समहgै04 या अिछ  ओकरो मुहgै1खा बनाएब। \nअिह ना िज लोमे होइ छै। राहgतथआ य क राजधािन योमे होइ छै, िद िहgतख8 ल  योमे होइ छै। \nसभमे भाग लेब। दुनू िद सक समहgै04 या रहत, तँए ऊपरका समहgै04 या  हgतआतमुख भेल। ” \nओ धड़फड़ाएल रहबे करिथ , नअ बजे करीब िव दा भऽ गेला। हुनका गेला \nपछाित  खेनाइ-िपनाइ भेल। कायहgैआ1हgै8खम समाहgतख0 त  भेल। \nगाममे एकटा नव नजिर क जहgत88 म  भेल। जेना पिह ने गामकहgत4ै लोक  बुझैत छल तइसँ \nिभ हgै8त बुझैक हgतआतिहgै8ख  या शुहgतआ5 भेल। ओहुना चािर   गोटे एकठाम भऽ कोनो काज शुहgतआ5 \nकेलक। ओना पिह नॱ िक छु लोक  सामािज क काजमे समाज सहयोगी बनैत छलाह, \nमुदा ओ दायरा किम  गेल। िक छु पिर वार धिर  समटा गेल छल। अपन \nकाज,अपन बातकहgत4ै िछ  पा कऽ राखब हgै04 व भाव बिन  गेल छल,\n अखनो अिछ । \nअंतमे, चािर  गोटेक बीच रहला आ बजलासँ बजबाक अहgतखै यास हुअए लगै छै। \nतइ संग ईहो होइ छै जे दोहरा-तेहरा कऽ एके बात बाजी वा िक छु नव गप \nबाजी। पाटहgैआ8मे जुटलासँ िद  हgतख8 लीक रैली तक \n जगदीश हgतआतसाद महgत8ैडल  भाग िल अए \nलगला। नव-नव लोकसँ भहgत4ैट -घहgैआैट , हgत5तेहgत55क िह  साबसँ नव-नव कला-संहgै04 कृित  देखैक \nअवसर  जगदीश हgतआतसाद महgत8ैडलकहgत4ै भेटए लगलिहgत88ह। तइ संग ईहो भेलिहgत88ह  जे दू-आना, \nचािर  आनामे नीक िक ताब भेटए लगलिहgत88ह  जइसँ नव-नव जानकारी हुअए \nलगलिहgत88ह।  \nसन् सहgैथैतालीस ... \nभारतक हgै04वतंहgत55 िहgत55वािणहgैआ1क झहgत8ैडा फहरा रहल छल।  \nमुदा कहgतख4यूिनहgै04ट पाटहgैआ8क माननाइ छल जे भारत हgै04वतंहgत55 नै भेल अिछ। \nअसली हgै04वतंहgत55ता भेटब बहgैआैकी छै... \nिमिथलाक एकटा गाम… \nजहgत88म  भेल रहए  एकटा बहgतथ4चाक .. ओही बखहgैआ1 ...  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nओइ हgै04वतंहgत55 वा हgै04वतंहgत55 नै भारतमे... \nिपताक मृहgत84यु...गरीबी.. केस मोकदमा... \nवंिचतक लेल संघषहgैआ1मे भेटलै हgै04वतंहgत55 भारतक वा हgै04वतंहgत55 नै भेल भारतक जेल .... \nआइ बेरमामे पहgैआैच -दस बीघासँ पैघ जोत ककरो नै.. \nओइ गाममे जीिवत अिछ आइयो िकसानी आहgत84मिनभहgैआ1र संहgै04कृित ... \nपुरोिहतवादपर हg40खाहgैैतणवादक एकछहgत55 राहgतथआयक जतऽ भेल समािहgतख0त .. \nसंघषहgैआ1क समािहgतख0तक बाद िजनकर लेखन मैिथली सािहहgत84यमे आिन देलक \nपुनजहgैआ5गरण ... \n \nजगदीश हgतआतसाद महgत8ैडल - एकटा बायोहgैख1ाफी...गजेहgत88हg40आ ठाकुर हgैत5ारा (अनुवतहgैआ1ते...) \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतजॉृ0खय ggajendra@videha.com \n  पर पठाउ।  \n \n \nगजेहgत88हg40आ  ठाकुर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26  \nggajendra@videha.com  \n  \nhttp://www.maithililekhaksangh.com/2010/07/blog-\npost_3709.html  \n  \n२.गजॉृड़4  \n२.१.\n आशीष अनिच/gउझझहार - कािफया आ बहर  \n  \n  \n२.२.१.\n पूनम मजॉड़8ृडल - मैिथलीक तेसर िवकीलीजॉड़70स \n२.\n नवजॉृ70दु कुमार झा-पटना मे पसरत हीराक चमक/िनगरानी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \nिवभागक लेल बिन रहल िविशजॉ4ख6 संवगजॉृ6ख/ जॉड़6ड़देश मे शौचालय सॅ वंिचत अिछ पैघ \nआबादी \n  \n२.३.१.\n कािमनी कामायनी- उजॉड़ँ4राक नोर  २.\nसजॉड़84यनारायण झा-दुटा बात पुजॉड़ँँक जजॉड़88म िदन पर  ३.\n कैलास \nदास, खोजय पड़त मातृजॉड़84व बालगीत  \n  \n२.४.\n डॉ.अ/gउए4ण कुमार िसंह - मातृभाषाक माजॉड़87यमसँ उजॉड़74चिशजॉड़ँड़ा \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28  \n२.५.\n बेचन ठाकुर- बाप भेल िप जॉड़ँ4ी  \n  \n२.६.१.\n जगदीश /gउएउसाद म/gउझ3डल - प/g3ए3चटा िवहिन कथा २.\nराम िव लास साहु-दूटा िव हिन  कथा ३. \n चजॉड़88दन कुमार झा-िवहिन \nकथा- टटका रचना \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \n२.७.१.\n दुगजॉृ6ँनजॉड़88 द मजॉड़8ृ ड ल-बेटीक अपमान/ जीवन-मरण  २.\nिश वकुमार झा ‘िट जॉड़98 लू’-पृजॉड़8ँ वीपुजॉड़ँँ / राजकमल ३.\nडा.राजेजॉड़88जॉ406 िवमल - \nनव–नव िजॉड़ँड़ितजक सजॉड़88धान करैत सुजीतक िजजॉृख9ी \n  \n२.८.१.िव देह  बाल  सािह जॉड़84 य सजॉड़94 मान २०११ सँ सजॉड़94मािनत  \n ले.क. मायानाथ \nझासँ \n उमेश मजॉड़8ृडलक साजॉड़ँड़ाजॉड़84कार  २.हम पुछैत छी: िवदेह मैिथली \nसमाना/gउझझतर रंगमंचक सं/g3य4थापक मैिथली नाटक आ रंगमंचक आइ धिरक सभसँ \nपैघ नाम  \n बेचन ठाकुरसँ \n मु/g3झउाजीक गपशप   \nआशीष अनिचहgत88हार - कािफया आ बहर \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30  \nतँ आब आबी कने कािफयाक दोसर हgतआतसंगपर --------- \n \n मैिथली आ उदूहgैआ1 वणहgैआ1मालामे अंतर \n \n जखन मैिथली गजलमे िनअम सभ लागू होमए लागल तखन बहुत लोक सभकहgत4ै \nकहg41आ शुहgतआ4 भेलिहgत88ह। िजनका सभकहgत4ै कहg41आ एखनो छिहgत88ह ओिहमे दू तरहँक आदमी \nछिथ। पिहल तरहँक तँ ओ भेलाह जे पिहनेसँ गजल िलखै छिथ मुदा िबना \nकोनो िनअमक आ िनअम लागू भेलासँ हुनक सभ रचनापर हgतआतहgै11 िचहgत88ह लािग गेल  \nतँए ओ सभ िनअमक िवरोध करए लगलाह। दोसर तरहँक आदमी ओ छिथ जे \nगजल तँ नै िलखै छिथ मुदा गजल िवधाक िवकास नै सोहेलिहgत88ह तँए ओहो िवरोध \nकरए लगलाह। तँ हमरा लग एकटा एहन आदमी छिथ जे अपने गजल तँ नै \nिलखै छिथ मुदा िनअमक िवरोध करै छिथ। पेशासँ ओ राहgतथआय सरकारक उहgतथ4चहgै04थ \nपदािधकारी छिथ। एक िदन ओ कतहुँसँ उदूहgैआ1क एकटा नीक शाइर  केर गजल \nपोथी िकनलिहgत88ह जे की देवनागरीमे िलहgतख0यंतरण भेल रहै। आब भाइ मैिथली आ  \nउदूहgैआ1 तँ अलग भाषा छै से ओ पदािधकारी नै बूिझ  सकलाह आ हमरासँ हgतआतहgै11 पूिछ \nदेलाह जे ई महान उदूहgैआ1 शाइर फहgतख8लहgैआै केर पोथी िथक आ ऐमे \" त \" अहgत5तर केर \nकािफया \" थ \" अहgत5तर छै मुदा अहहgैआै मैिथलीमे तँ \" त\" आ \"थ\" केर अलग \nिनअम बना देने िछऐ। जे िनअम उदूहgैआ1मे नै चललै से मैिथलीमे कोना चलत आिद -\nआिद। हम तँ गुहgतख4म रिह गेलहुँ।  बहुत िहहgतख4मित कए हम हुनकासँ पुछिलअिहgत88ह जे \nहgत5थीमान् अपने पिढ़ कए पास केने िछऐ की पाइ दए क'। आब तँ ओिह सरकारी \nपदािधकारीकहgत4ै तामस जे चढ़लिहgत88ह से की कहू---| \nई एकटा िखहgै04सा अिछ मुदा एहन  घटना अहहgैआै संग सेहो भए सकैत अिछ। मािन \nिलअ जे अहूँ कोनो उदूहgैआ1 गजलक देवनागरी िलहgतख0यंतरण भेल पोथी िकनलहुँ आ \nपढ़लापर देखलहुँ जे \" भ \" केर कािफया \" ब\" भेल छै तँ अहूँ हg410ममे पिड़ \nजाएब। मुदा ऐठाम मोन राखू जे उदूहgैआ1 आ मैिथली भाषा अलग छै आ  ओकर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \nिलिप सेहो अलग-अलग छै तँए कािफयाक िनअम दूनू भाषामे थोड़े अलग रहतै। \nइहो मोन राखू जे उदूहgैआ1 केर जहgत88म भारत मे भेलै मुदा लालन-पालन अरबी-फारसी \nबला सभ केलकै। फलहgै04वहgतआ5प उदूहgैआ1 भाषामे भारतीय भाषाक संगे-संग अरबी-\nफारसीक िनअम चलैत अिछ।आ तँए हम अतए देवनागरी ( संगे संग िमिथलाहgत5तर \nसेहो ) आ उदूहgैआ1 िलिपमे अंतर  दए रहल छी जािहसँ अहहgैआै सभ ओिह पदािधकारी \nजकहgैआै हg410िमत नै हएब। ---- \nदेवनागरी ( संगे-संग िमिथलाहgत5तरमे सेहो ) कुल 16 टा हgै04वर आ 36 टा हgै01यंजन \nअिछ मतलब जे हरेक हgत8थविन लेल  अलग-अलग अहgत5तर बनाएल गेल छै मुदा उदूहgैआ1मे \nिकछुए अहgत5तर छै आ तकरामे नुहgतथ0ता लगा वा \" ह\" हgत8थविनक हgतआतयोग कए नव शहgतखतद \nबनाएल जाइत छै।नुहgतथ0ता लगा वा \" ह ' िमला कए जे नव शहgतखतद बनैत  छै तकरा \nउहgतथ4चारणक िहसाबसँ चािर भागमे बहgैआैिट सकैत  छी-------------- \na) जे िलखलो जाइत छै आ तकरा उहgतथ4चारणॲ कएल जाइत छै ( हफहgैथ1 महgतथ0तूबा \nमलफूजा )------ई सरल बात छै आशा अिछ जे एकरा बुिझ गेल हेबै। \nb) जे िलखल तँ जाइ छै मुदा ओकर उहgतथ4चारण नै कएल जाइत छै ( हफहgैथ1 \nमहgतथ0तूबा गैर मलफूजा )------उदूहgैआ1मे बहुत  रास एहन शहgतखतद छै जािहमे िकछु अहgत5तर \nिलखल तँ जाइ छै मुदा ओकर उहgतथ4चारण नै होइत छै आ माहgत55ा गनबा काल सेहो \nओकरा नै गनल जाइत छै जेना---- \"तुम अपनी\" ऐकहgत4ै आवहgै0तयकता पड़लापर \n\"तुमपनी\" सेहो उहgतथ4चािरत कएल जाइत छै। आब देखू जे \"तुम अपनी\"मे अ \nिलखल छै मुदा ओकर उहgतथ4चारण नै भए रहल छै ( आवहgै0तयकता पड़लापर ) । \nशहgतखतदकहgत4ै ऐ तरीकासँ िमलेनाइकहgत4ै \" अिलफ वहgै04ल 'क िनअम कहल जाइत छै। \nजे िलखल तँ नै जाइ छै मुदा ओकर उहgतथ4चारण नै कएल जाइत छै ( हफहgैथ1 \nमलफूज गैर महgतथ0तूबा )----जेना पढ़ल तँ िबहgतख8कुल जाइ छै मुदा िलखल बालेकुल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32  \nजाइ छै। आ चूँिक उहgतथ4चारणमे आिब रहल छै तँए  माहgत55ा सेहो गनल जाइत छै। \nएहन-एहन आर उदाहरण सभ अिछ। \nएहन अहgत5तर जकर अंतमे \" ह\" केर उहgतथ4चारण होइक ( हाए महgतथ1तूली )------------\nलगभग कुल चौदहटा अहgत5तर उदूहgैआ1 वणहgैआ1मालामे संहgै04कृत वणहgैआ1मालासँ लेल गेल छै। ई \nअहgत5तर सभ अिछ -----------ख, घ, ङ, छ, झ,ठ,ढ,थ, ध,फ,भ, हgैै4,हgतख4ह आ हgत88ह।  \nउदूहgैआ1मे ऐ शहgतखतद सभकहgत4ै एना िलखल जाइत छै------ \nक संग ह जोड़लापर ख \nग संग ह जोड़लापर घ \nच संग ह जोड़लापर छ \nज संग ह जोड़लापर झ \nट संग ह जोड़लापर ठ \nड संग ह जोड़लापर ढ़ \nत संग ह जोड़लापर थ \nद संग ह जोड़लापर ध \nप संग ह जोड़लापर फ \nब संग ह जोड़लापर भ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \n \n  \nङ, हgैै4, हgतख4ह आ हgत88ह हgै04वतंहgत55  हgतआ5पहgत4ै िलखल जाइत छै।  \nआब अहहgैआै सभ देिख सकै छी जे देवनागरीमे तँ ख,घ इहgत84यािद लेल हgै04वतंहgत55 अहgत5तर \nआ तकर हgत8थविन छै मुदा उदूहgैआ1मे एकरा लेल \" ह' िमलाबए पड़ैत छै संगे संग ङ \nआिदक उहgतथ4चारणमे तँ \" ह \" छैके।आब जँ कोनो उदूहgैआ1 शाइर \" ह \" फहgैथ0टाएल \nअहgत5तरक कािफया बनबै छिथ तँ ओ उदूहgैआ1क उहgतथ4चारण  परंपराक अनुसार \" ह \" \nकेर उहgतथ4चारण नै करै छिथ। तँए उदूहgैआ1मे \" बात \" शहgतखतदक  कािफया \" साथ \" बिन \nसकै छै। कारण \" साथ \"मे जे \"थ\" छै तकर \"ह\" िनकािल देल जाइत छै। \nआन-आन \" ह \" िमिहgत5थत शहgतखतदक कािफया लेल एनािहते बुझू। ऐठहgैआै ईहो मोन राखू \nजे माहgत55ा सेहो उहgतथ4चारणक िहसाबसँ गानल जाइत छै उदूहgैआ1मे तँए जँ कोनो देवनागरी \nिलहgतख0यंतरण बला पोथी केर अधार पर माहgत55ा िनकािल रहल छी तँ गड़बड़ भए \nसकैए। मूल उदूहgैआ1 िलिप सीखू आ तकर उहgतथ4चारण सेहो तखने अहहgैआै उदूहgैआ1 गजलक \nसही माहgत55ा पकिड़ सकै छी। \n \n 2) वतहgैआ1मान सभ भारतीय भाषा िलिप बामसँ दिहन िलखल जाइत अिछ मुदा उदूहgैआ1 \nदिहनासँ बाम। तेनािहते देवनागरीमे शहgतखतद रचना काल अहgत5तरक हgै04वहgतआ5प नै बदलै छै \nमुदा उदूहgैआ1मे बदिल जाइत छै। ऐकहgत4ै अितिरहgतथ0तो आन -आन अंतर छै जे हgै01यवहािरक \nहgै04तरपर बूझल जा सकैए।  \nआब हमरा पूरा िवहgत58ास अिछ जे अहहgैआै सभ ओिह पदािधकारी जकहgैआै हg410िमत नै \nहएब। एक बेर फेर मोन राखू जे देवनागरीक अलग-अलग हgत8थविन लेल अलग -\nअलग अहgत5तर छै ( गाम घरक उहgतथ4चारणमे स , श आिद एसमान उहgतथ4चारण होइत छै \nजकर िववरण आगू देल जाएत ) मुदा उदूहgैआ1मे नै तँए देवनागरी ( िमिथलाहgत5तर )मे \"  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34  \nत \" केर कािफया \" थ \" नै बिन सकैए वा \" प \" केर कािफया \" फ \" नै \nबिन सकैए। \nऐ िववरणक बाद आबी बहरपर---- \nबहर ---- \n \n गजल सिदखन कोने ने कोने बहरमे होइत छैक। िबना बहरक गजलक कहgतख8पना \nअसंभव। जेना छहgत88दक आधार लय होइत छैक तेनािहते बहरक आधार अऱूज वा \nअऱूद होइत छैक। अऱूज वा अऱूद मने शेर मे िनिहत माहgत55ा-हgै8खम  होइत छैक। \nअऱूज वा अऱूदके वज़न सेहो कहल जाइत छैक। बहरक चचहgैआ1 आगहgैआै बढ़एबासँ \nपिहने एकटा गहgतख0प आर | एिहठाम हम उदूहgैआ1 बहर केर वणहgैआ1न कए रहल छी। आ \nमैिथली गजलमे इ बहर सभक हgतआतयोग मैिथली गजलक 100सालक इितहासमे \nकिहओ निह भेल | मैिथलीमे बहर नै छल मतलब कृिहgत55म हgतआ5पहgत4ै बहर नै छल। \nयोगानंद हीरा जी बहुत पिहनेसँ अरबी बहरमे मैिथली गजल िलखैत छलाह, मुदा \nमैिथलीक बहर-अहgत5ैानी संपादक सभ हुनका कात कए देलक  जािहकहgत4ै फलहgै04वहgतआ5प \nमैिथली गजलमे बहरक चचहgैआ5 नै भए सकल। मुदा हालिहमे गजेहgत88हg40आ  ठाकुर हgैत5ारा \nबहरे-मुतकािरबमे सफलतापूवहgैआ1क गजल िलखल गेल। तँए आब एकर चचहgैआ5 \nआवहgै0तयक। ओना मैिथलीमे वािणहgैआ1क बहरक खोज सेहो गजेहgत88हg40आ ठाकुर हgैत5ारा भेल \nअिछ जकर अनुकरण हgतआतायः हरेक नव गजलकार कए रहल छिथ। एिह लेखमे \nजतेक उदाहरण देल गेल अिछ से वािणहgैआ1क बहर पर आधािरत अिछ। ओना एिह \nबहरक चचहgैआ5 हम बादमे सेहो करब। तँ पिहने उदूहgैआ1क बहर देखी। \n \n अऱूज वा अऱूदक अिवहgै0ैकार  िहजरीक दोसर सदीमे खलीले इहgै0थे अहमद बसरी \nकेने छलाह। हुनका इ िवचार महgै1ताक  ठठेरा बजारमे बतहgैआ1न बनेबाक अवाज सूिन \nअएलिहgत88ह। हgतआताचीन कालमे महgै1ताके अऱूज वा अऱूद सेहो कहल जाइत छलैक तँए  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \nबसरी ओिह माहgत55ा हgै8खमके अऱूज वा अऱूदक नाम देल िथ। अरबी सािहहgत84यमे 16 \nबहरक हgतआतयोग भेल। बादमे इरानमे तीन टा बहरक अिवहgै0ैकार भेल। आब  हम \nएिहठाम बहरक संिहgत5तहgतख0त पिरचय दए रहल छी।  \n \n अरबी सािहहgत84यमे बहर तीन खंडमे बहgैआैटल गेल अिछ 1) सािलम मने मूल बहर, \n2 ) मुरहgै1तब मने िमिहgत5थत बहर आ 3) मुदाइफ मने पिरवितहgैआ1त बहर। एिह तीनूमेसँ \nमुदाइफ बहरके चचहgैआ5 हम बादमे करब | \nअरबीमे सािलम मने मूल बहर मे सात टा बहर अबैत अिछ। आ मुरहgै1तबमे बारह \nटा। बादमे एही बारहके उलट-फेर करैत आठ टा आर बहर बनाएल गेल। कुल \nिमला कए मुरहgै1तब बहर बीस टा भेल। हम अपना सुिवधा लेल  मुरहgै1तब बहरकहgत4ै दू \nखंडमे बहgैआैिट देने छी।  संगिह-संग सािलम बहरके हम \"समान बहर\" नाम देने \nिछऐक। आ मुरहgै1तब बहरक पिहल खंड (जािहमे कुल सात टा बहर अिछ) \nतकरा अधहgैआ1समान बहर नाम देिलऐक आ मुरहgै1तब बहरक दोसर खंड जािहमे तेरह \nटा बहर अिछ तकर नाम \"असमान बहर\" देिलऐ। तँ आब एकर िववरण िनहgतथ4चा \nदेखू।। \nबहरसँ पिहने हgतआ4हgतआआकहgत4ै बूझी। \nसंहgै04कृतक गण जकहgैआै अरबी मे सेहो होइत छैक जकरा \"हgतआ4हgतआआ \" कहल जाइत \nछैक। इ हgतआ4हgतआआ आठ हgतआतकारके होइत अिछ। जकर  िववरण एना अिछ------- \n \n  \nहgतआ4हgतआआक हgै04वहgतआ5प   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36  \nमाहgत55ा \n \n  \nहgतआ4हgतआआक नाम  \nमाहgत55ा हgै8खम  \n \n खमासी हgतआ4हgतआआ  \n \n 5 \n \n फऊलुन ( फ/ऊ/लुन) \nISS (I/S/S) \nखमासी हgतआ4हgतआआ  \n5 \n \n  \nफाइलुन (फा/इ/लुन) \nSIS (S/I/S)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nसुबाई हgतआ4हgतआआ  \n7 \nफाइलातुन (फा/इ/ला/तुन) \nSISS ( S/I/S/S ) \nसुबाई हgतआ4हgतआआ  \n \n 7 \n \n मफाईलुन (म/फा/ई/लुन) \n \n ISSS ( I/S/S/S ) \n \n सुबाई हgतआ4हgतआआ  \n \n 7 \n \n मुहgै04तफइलुन (मुस्/तफ/इ/लुन \n \n SSIS ( S/S/I/S ) \nसुबाई हgतआ4हgतआआ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38  \n 7 \n \n मुफाइलतुन (मु/फा/इ/ल/तुन ) \n \n  \nISIIS ( I/S/I/I/S ) \nसुबाई हgतआ4हgतआआ  \n7 \nमुतफाइलुन (मु/त/फा/इ/लुन \nIISIS ( I/I/S/I/S ) \nसुबाई हgतआ4हgतआआ  \n7 \n \n मफऊलातु (मफ/ऊ/ला/तु \n \n SSSI ( S/S/S/I ) \n \n ****** एिहठाम I मने 1 मने हहgै04व आ S मने 2 मने दीघहgैआ1 भेल संगे-संग \nखमासी मने पहgैआैच माहgत55ाक आ सुबाई मने सात  माहgत55ाक हgतआ4हgतआआ भेल | एिह हgतआ4हgतआआ \nसभकहgत4ै इयाद रखबाक लेल गिणतीय हgतआ5पसँ एना बुझू---------  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \n \n a) एकटा लघुकहgत4ै बाद जँ दूटा दीघहgैआ1 हो तँ ओकरा \"फऊलुन\" कहल जाइत \nछैक। \n \n  \nb) एकटा लघुकहgत4ै बाद जँ तीनटा दीघहgैआ1 हो तँ ओकरा \"मफाईलुन\" कहल जाइत \nछैक। \nc) जँ \"मफाईलुन\" कहgत4ै उहgतख8टा करबै तँ \"मफऊलात\" बिन जाएत मने तीनटा \nदीघहgैआ1कहgत4ै बाद एकटा लघु।  \n \n  \nd) दूटा दीघहgैआ1कहgत4ै बीचमे जँ एकटा लघु रहए तखन ओकरा \"फाइलुन\" कहल \nजाइत छैक। \ne) \"फाइलुन\" केर अंतमे जँ एकटा आर दीघहgैआ1 जोडबै तँ ओ \"फाइलातुन\" बिन \nजाएत। \nf) \"फाइलातुन\" केर उहgतख8टा हgतआ5प  \"मुहgै04तफइलुन \" होइत छैक। \ng) शुहgतआ4मे एकटा लघु तकरा बाद  एकटा दीघहgैआ1 तकरा बाद फेर दूटा लघु आ \nतकरा अंतमे एकटा दीघहgैआ1 हो तँ \"मुफाइलतुन\" कहल जाइत छैक \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40  \nh) \"मुफाइलुन\" केर अंतसँ तेसर या दोसर लघु हटा कए पिहल लघु लग बैसा \nदेबै तँ \"मुतफाइलुन\" बिन जाएत। मने शुहgतआ4मे टूटा लघु तकरा बाद एकटा दीघहgैआ1 \nतकरा बाद फेर एकटा लघु आ तकरा बाद अंतमे एकटा दीघहgैआ1।  \n1) समान हgत8थविन ---------एिह खंडमे कुल सात गोट बहर राखल जाइत अिछ। \nजकर िववरण एना अिछ-------- \nक) बहरे-हज़ज---------- एकर मूल हgत8थविन अिछ \"मफाईलुन\" मतलब I-S-S-S \n(1-2-2-2) मने हहgै04व् -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1| इ हgत8थविन शाइर अपना सुिवधानुसार हgतआतयोग \nकए सकैत छिथ। मतल ब कोनो शाइर एक पहgैआैितमे एक बेर, वा दू बेर वा ...... \nकतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgतआतयोग कए  सकैत छिथ, मुदा माहgत55ा-हgै8खम \nनिह टुटबाक चाही।आ जँ एिह हgत8थविन के शेर के हgतआ4प मे देबै तँ एना हेतैक------ \nI-S-S-S \nI-S-S-S \nI-S-S-S + I-S-S-S \n \n I-S-S-S + I-S-S-S \nI-S-S-S + I-S-S-S + I-S-S-S \n \n  \nI-S-S-S + I-S-S-S + I-S-S-S  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \nI-S-S-S + I-S-S-S + I-S-S-S + I-S-S-S \nI-S-S-S + I-S-S-S + I-S-S-S + I-S-S-\nS....................................... \nतँ इ भेल बहरे-हज़ज केर ढ़हgैआैचा। एिहठाम फेर एक बेर गौरसँ देखू। उपरका \nढ़हgैआैचा सभमे दूनू पहgैआैितमे माहgत55ा हgै8खम एकै छैक। अथहgैआ5त हgैआ0हgै04व के िनहgतथ4चा हgैआ0हgै04व आ \nदीघहgैआ1। आ मोन राखू जँ अहहgैआै बहरे-हज़जमे गजल लीिख रहल छी तँ हरेक \nशेरक माहgत55ा हgै8खम इएह देबए पड़त। निह तँ गजल बे-बहर कहाओत। हgत5थी गजेहgत88हg40आ \nठाकुर हgैत5ारा िलिखत बहरे हजज केर एकटा उदाहरण  देखू--------------------- \nमहामाला महाडाला करै हgै04वाहा लगैए ई \n अकासी आस छै सोझहgैआै झझा देतै लगैए ई \n \n  \nकहैए ई िमलेबै आइ नोरोमे कने गोला \nजँ भहgैआ4गे पीिब एतै, भावना पीतै लगैए ई \n \n जहहgैआै ताकी लगैए हgतआतेम बाझै छै सरैलामे \n \n खने भोकािर पाड़ैए हँसै नै छै लगैए ई \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42  \n \n  \n \n  \nिटपौड़ी छै बुझेबै बात की, धाही कनी देखू \nकटैया पािन जेना ओ, नचै नै छै लगैए ई \n \n गजेहgत88हg40आ पूब सुहgतआ4जक रहत देतै सूयहgैआ1कहgत4ै झहgैआैखी \n \n चढ़त आकास देखै बानसहgतखतबरै लगैए ई \n \n  \n \n अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल बहरे हज़ज केर उदाहरण देखू---------- \n \n उड़ल सबटा िचड़ैयहgैआै गाछपर  फुरहgैआ1सँ \nजँ बैसल चारपर चारो खसल चुरहgैआ1सँ \n \n  \nहमर गाड़ी लतामक डािढ़ आ सनठी \nचलै छै तेज अपने मुँह करै हुरहgैआ1सँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \n \n िगलासक दूध िमिसयो नीक नै लागै \nभरल तौला दही आँङुर लगा सुरहgैआ1सँ \nअपन बाछी अपन गैया त ता थैया \nअपन झबरा करै अपनपर नै गुरहgैआ1सँ \nफटहgै1ता फूटलै हg40खाम हg40खम  हg40खूमसँ \nजड़ै छै छूरछूरी छूरहgैआ1 छू छुरहgैआ1सँ \nमफाईलुन \n1222 तीन बेर \nबहरे हजज \nख) बहरे-रमल------- एकर मूल हgत8थविन एना अिछ --- फाइलातुन मने ----- S-I-\nS-S,अथहgैआ5त दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1।  आब जँ एिह हgत8थविन के शेर मे हgतआतयोग करबै तँ \nएना हेतैक--- \nS-I-S-S + S-I-S-S + S-I-S-S + S-I-S-S \nS-I-S-S + S-I-S-S + S-I-S-S + S-I-S-S  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44  \n(एिहठाम हम खाली चािर-चािर हgत8थविनके उदाहरण देलहुँ अिछ , मुदा शाइर एकसँ \nलए कए कतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgत8थविनके हgतआतयोग कए सकैत \nछिथ।) इ भेल बहरे-रमल। अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  बहरे रमल केर उदाहरण \nदेखू---------- \nघोघ हुनकर उतिर गेलै \nपवन संगे ससिर गेलै \nआँिख रिह गेलै खुजल यौ \nहgतआ5प यौवन िनखिर गेलै \n \n टोह मे छल मोन बगुला \nरािश सुहgै8तर उचिर गेलै \nचउरचन मे चान पूजब \n \n पावइन सब िबसिर गेलै \nजेठ मे मधुमास एलै \nगाछ नव िदल मजिर गेलै \nमधुप केलक आहgै8खमण बड   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \nकाम मे सब लचिर गेलै \nअंशु आशक झहgैआैिप लेलिन  \nकुकुर पर जे नजिर गेलै \nपाप भेलै ,घोघ ससरल \n \n अिमतके मन हहिर गेलै \n \n फाइलातुन ( I-U-U-U ) \n \nबहरे-रमल \nग) बहरे-कािमल----- एकर मूल हgत8थविन अिछ \"मुतफाइलुन\" मने I-I-S-I-S मने \nहgैआ0हgै04व -हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1।  शेरमे एकर ढ़हgैआैचा एना छैक ------ \nI-I-S-I-S + I-I-S-I-S + I-I-S-I-S + I-I-S-I-S + I-I-S-I-S \nI-I-S-I-S + I-I-S-I-S + I-I-S-I-S + I-I-S-I-S + I-I-S-I-S \n \n  \n(एिहठाम हम खाली चािर-चािर हgत8थविनके उदाहरण देलहुँ अिछ , मुदा शाइर एकसँ \nलए कए कतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgत8थविनके हgतआतयोग कए सकैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46  \nछिथ।) इ भेल बहरे-कािमल|अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  बहरे कािमल केर उदाहरण \nदेखू---------- \nिकछु बात एहन भेल छै \nघर घर त' रावण भेल छै \nबम फोिड़ छाउर देश छै \nजिड़ देह जाड़न भेल छै \n \n  \nिहgतआतय नै िवरह जनमै बहुत  \nसिज ददहgैआ1 गायन भेल छै \nिजनगी भ' गेल महग कते \nझड़कैत सावन भेल छै \nदस बात सूनब की \"अिमत\" \nसब ठाम गंजन भेल छै \nमुतफाइलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \n11212 दू बेर \nबहरे -कािमल \n \n  \nघ) बहरे-मुतकािरब-------- एकर मूल हgत8थविन फऊलुन अिछ मने I-S-S मने हgैआ0हgै04व -\nदीघहgैआ1-दीघहgैआ1। एकर ढ़हgैआैचा देखू------- \nI-S-S + I-S-S + I-S-S + I-S-S + I-S-S \nI-S-S + I-S-S + I-S-S + I-S-S + I-S-S \n(एिहठाम हम खाली चािर-चािर हgत8थविनके उदाहरण देलहुँ अिछ , मुदा शाइर एकसँ \nलए कए कतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgत8थविनके हgतआतयोग कए सकैत \nछिथ।) \n \n  \nइ भेल बहरे-मुतकािरब| अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल बहरे मुतकािरब केर उदाहरण \nदेखू---------- \nजखन राित आएल कारी िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौ \nजखन होइ घर मोर खाली िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48  \n \nअहहgैआै दूर बैसल सताबैत छी सहgैआैझ -भोरे सिदखने \n \n सनेसहgत44 जँ आएल देरी िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौ \n \n  \nबरसलै हgतआतथम बूँद वषहgैआ5 िमलन  यािद आबै तखन यौ \nिवरह केर तानल दुनाली िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौँ \nिपया जी जखन बहल पवना मधुर गीत गाबैत कोयल \nजखन कहgैआैट मे फसल साड़ी िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौँ \nजँ देखब कतौ िछपकली डर सँ बोली फुटै नै हमर यौ \nजँ धड़कै हमर सून छाती िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौँ \nकने आिब नेहक जड़ल भाग फेरो सँ चमका िदऔ यौ \nअिमत आश देखैत रानी िपया यौ अहहgैआै मोन पड़लौ \nबहरे -मुतकािरब \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \n{हgैआ0हgै04व -दीधहgैआ1-दीधहgैआ1 6बेर सब पहgैआैितमे } \n \n  \nबहरे मुतकािरब ब हुत लोकिहgतआतय  आ संगीतमय बहर छै। आिद शंकराचायहgैआ1 आ \nगोहgै04वामी तुलसी दास सेहो ऐ बहरक हgतआतयोग  केने छिथ। पिहने आिद शंकराचायहgैआ1क \nई िनवहgैआ5ण षहgै84कम देखू----------- \nमनो बुहgै88हgत8थयहंकारिचहgत54ािन  नाहम् न च हgत5थोहgत55 िजहg4तथे न च हgैखताण नेहgत55े \nन च हgै01योम भूिमर् न तेजॊ न  वायु: िचदानहgत88द हgतआ5प : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \nन च हgतआताण संहgत5ैो न वै पहgतथ8चवायु: न वा सहgतख0तधातुर् न वा पहgतथ8चकोश : \nन वाहgतथ0पािणपादौ न चोपहgै04थपायू िचदानहgत88द हgतआ5प : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \nन मे हgैत5ेष रागौ न मे लोभ  मोहौ मदो नैव मे नैव माहgत84सयहgैआ1 भाव : \nन धमहgैथआ न चाथहgैथआ न कामो ना मोहgत5त : िचदानहgत88द हgतआ5प : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n \n  \nन पुहgत8ैयं न पापं न सौहgतथ1यं न  दु:खम् न महgत88हgत55ो न तीथहgैआ1ं न वेदा: न यहgत5ैा: \nअहं भोजनं नैव भोहgतथआयं न  भोहgतथ0ता िचदानहgत88द हgतआ5प : िशवोऽहम् िशवॊऽहम्  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50  \nन मृहgत84युर् न शंका न मे जाितभेद: िपता नैव मे नैव माता न जहgत88म  \nन बहgत88धुर् न िमहgत55ं गुहgतआ4नहgैथ4व  िशहgै0ैय : िचदानहgत88द हgतआ5प : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n \n  \n \n अहं िनिवहgैआ1कहgतख8पॊ िनराकार हgतआ5पॊ िवभुहgत84वाहgतथ4च सवहgैआ1हgत55 सवहgैथ1िहgत88हg40आयाणाम् \nन चासंगतं नैव मुिहgतथ0तर् न  मेय: िचदानहgत88द हgतआ5प : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \nआब देखू तुलसी दास जी हgैत5ारा िलखल ई हgै04हgत55ोत ------------- \nनमामी शमीशान िनवहgैआ5ण हgतआ5पं \nिवभू हgै01यापकम् हg40खहgतख4ह वेदः हgै04वहgतआ5पं \nपिहल पहgैआैितकहgत4ै माहgत55ा हgै8खम  अिछ---- हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-\nहgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1दोसरो पहgैआैितकहgत4ै माहgत55ा हgै8खम अिछ ----- हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-\nहgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1 \nनोट--- दोसर पहgैआैितमे हg40खहgतख4हकहgत4ै गेबा कालमे बर् = दीघहgैआ1कएल जाइत छै।  \nङ) बहरे-मुतदािरक--------एकर मूल हgत8थविन अिछ \"फाइलुन\" मने S-I-S मने दीघहgैआ1-\nहgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1 अिछ। एकर ढ़हgैआैचा एना अिछ------ \nS-I-S + S-I-S + S-I-S + S-I-S  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \nS-I-S + S-I-S + S-I-S + S-I-S \n(एिहठाम हम खाली चािर-चािर हgत8थविनके उदाहरण देलहुँ अिछ, मुदा शाइर एकसँ \nलए कए कतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgत8थविनके हgतआतयोग कए सकैत \nछिथ)| इ भेल बहरे-मुतदािरक। अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल बहरे मुतदािरक केर \nउदाहरण देखू \n \n  \n \n  \nकुकुर उनटल पड़ल लार पर \nबंदरो बैसलै चार पर \nमूस दौगै गहुँम भरल घर \nकोइली तन दै तार पर \nनािद पर गाय दै दूध छै \nनजर देने हgत5थवन ढार पर  \n \n हgै04वागत लेल बौआ कए  \n \n फूल मुहgै04कै गुथल हार पर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52  \n \n  \n \n  \n \n भोर भेलै उठल राजा यौ \n \n अिमत बौआ चढ़ल कार पर \n \n दीघहgैआ1- हहgै04वहgैआ1 -दीघहgैआ1 3 बेर \n \n च) बहरे-रजज------ एकर मूल हgत8थविन \"मुहgै04तफइलुन \" छैक। मने S-S-I-S मने \nदीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1। एकर ढ़हgैआैचा एना हेतैक------ \nS-S-I-S + S-S-I-S + S-S-I-S + S-S-I-S \nS-S-I-S + S-S-I-S + S-S-I-S + S-S-I-S \n \n  \n(एिहठाम हम खाली चािर-चािर हgत8थविनके उदाहरण देलहुँ अिछ , मुदा शाइर एकसँ \nलए कए कतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgत8थविनके हgतआतयोग कए सकैत \nछिथ।) \nइ भेल बहरे-रजज |अिमत िमहgत5थ  हgैत5ारा िलखल बहरे रजज केर उदाहरण देखू-----\n-----  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nबाल गजल \n \n कारी मिहस के दूध उहgतथआजर छै कते \nभिर मोन पारी पीिब दुहgतखतबर छै कते \n \n रसगर िजलेबी गरम नरमे नरम छै \nलहgै8आडू बनल बेसनक बहgतथआजर छै कते \n \n  \nछै पात हिरयर फूल शोिभत गाछ छै \nजामुन िलची आम क इ महgतथआजर छै कते \nदू एक दू आ चािर दूनी आठ छै \nअहgै04सी कते नै जािन सहgत54र छै कते \nभालू बला देखाब' सबके नहgैआैच हौ \nझट आिग छड़पै दौड़ चहgै1तर छै कते  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54  \n \n मुहgै04तफइलुन  \n2212 तीन बेर \nबहरे रजज \nछ) बहरे-वािफर------------ एकर मूल हgत8थविन \"मुफाइलतुन\" छैक मने I-S-I-I-S \nमने हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1। एकर ढ़हgैआैचा देखू------ \nI-S-I-I-S + I-S-I-I-S + I-S-I-I-S + I-S-I-I-S \nI-S-I-I-S + I-S-I-I-S + I-S-I-I-S + I-S-I-I-S \n(एिहठाम हम खाली चािर-चािर हgत8थविनके उदाहरण देलहुँ अिछ , मुदा शाइर एकसँ \nलए कए कतेको बेर ( बेसीसँ बेसी सोलह बेर ) हgत8थविनके हgतआत योग कए सकैत \nछिथ। इ भेल बहरे-वािफर | अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  बहरे वािफर केर \nउदाहरण देखू---------- \nखतम सब काज भेल हमर \n \n हgै04वतंहgत55 िमजाज भेल हमर  \n \n कतौ िजनगी छलै धधकै \nखुशी पर राज भेल हमर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \nपुरान जँ गाछ , महgतथआजर नव  \nअपन त' अवाज भेल हमर \nसरस पल भेल बड िदनपर \nसदेह इलाज भेल हमर \nसिदखन गजल िलखैत रहब \nअिमत नव साज भेल हमर \n \n  \nबहरे-वािफर \nमुफाइलतुन U-I-U-U-I 2 बेर सब पहgैआैितमे \n2) अधहgैआ1समान बहर -------- एिह खंडमे कुल 56 बहर अिछ मुदा माहgत55 7 टा \nहgतआतचिलत अिछ। एकरा हम अधहgैआ1समान बहर एिह  हgैत5ारे कहैत िछऐक जे एिहमे हरेक \nपहgैआैितमे कमसँ-कम अिनवायहgैआ1 हgतआ4पसँ दूटा हgत8थविनके समान हgतआ4पमे हgतआतयोग करए पड़ैत \nछैक। आब शाइर एिह दूनू हgत8थविनके एक पहgैआैितमे जाए बेर  ( बेसीसँ बेसी सोलह \nबेर ) हgतआतयोग कए सकिथ ओ हुनका ऊपर छिहgत88ह। आ एिह खंडक सभ बहर  \nलेल एहने सन बूझू।। एकर िववरण िनहgतथ4चा देल जा रहल अिछ।  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56  \n \n  \n1) फऊलुन + फाइलुन ( एकर उहgतख8टा हgतआ5प सेहो छै.....) \nफाइलुन + फऊलुन \n2) फऊलुन + फाइलातुन ( एकर उहgतख8टा हgतआ5प सेहो छै.....) \nफाइलातुन + फऊलुन \nआ िनहgतथ4चाक सभ बहgैआैचल 26 टा बहरक लेल एनािहते िनयम छै। आ ऐ तरहहgैथ0 ऐ \nखंडमे कुल 56 टा बहर भेल। \n3) फऊलुन + मफाईलुन \n \n 4) फऊलुन + मुहgै04तफइलुन  \n \n 5) फऊलुन + मुफाइलतुन \n \n 6) फऊलुन + मुतफाइलुन \n7) फऊलुन + मफऊलातु \n8) फाइलुन + फाइलातुन \n9) फाइलुन + मफाईलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \n10) फाइलुन+ मुहgै04तफइलुन  \n11) फाइलुन + मुफाइलतुन \n12) फाइलुन + मुतफाइलुन \n13) फाइलुन + मफऊलातु \n \n14)फाइलातुन + मफाईलुन \n \n 15) फाइलातुन + मुहgै04तफइलुन  \n16) फाइलातुन + मुफाइलतुन \n17) फाइलातुन + मुतफाइलुन \n18) फाइलातुन + मफऊलातु \n19) मफाईलुन + मुहgै04तफइलुन  \n20) मफाईलुन + मुफाइलतुन \n21) मफाईलुन + मुतफाइलुन \n22) मफाईलुन + मफऊलातु  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58  \n \n 23) मुहgै04तफइलुन + मुफाइलुन \n \n 24) मुहgै04तफइलुन + मुतफाइलुन \n \n 25) मुहgै04तफइलुन + मफऊलातु \n \n 26) मुफाइलतुन + मुतफाइलुन \n \n 27) मुफाइलतुन + मफऊलातु \n \n 28)  मुतफाइलुन + मफऊलातु \nआब अहहgैआै सभ जहgतआ5र कहब जे जखन  माहgत55 साते टा बहर हgतआतचिलत छै तखन \nएतेक देबाक कोन काज। मुदा बेसी हgतआतचिलत नै हेबाक मतलब ई नै छै जे ई \nगलत छै। वहgै04तुतः बहरक हgतआतयोग अहgतखैयास पर िनभहgैआ1र छै आ  हरेक शाइर अपना \nिहसाबसँ बहरक चुनाब करैत छिथ। भए सकैए जे जािह बहरकहgत4ै अरबी जीह  पर \nकिठनाह लागल हो से मैिथलीमे सहज लागए तँए ई सभ देल गेल अिछ। तँ \nदेखी ई सात टा बहु-हgतआतचिलत बहर आ ओकर नामकहgत4ै।  \nक) बहरे-तवील--------- एकर मूल हgत8थविन छैक \" फऊलुन-मफाईलुन\"। एकर \nढ़हgैआैचा देखू------- \nI-S-S + I-S-S-S \nI-S-S + I-S-S-S  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \nI-S-S + I-S-S-S + I-S-S + I-S-S-S \nI-S-S + I-S-S-S + I-S-S + I-S-S-S \n \n  \nI-S-S + I-S-S-S + I-S-S + I-S-S-S + I-S-S + I-S-S-S \nI-S-S + I-S-S-S + I-S-S + I-S-S-S + I-S-S + I-S-S-\nS........................... \nएिह बहर आ एिह खंडक बहgैआैकी अहgत88य छहो बहरक लेल एक टा आर बात मोन \nराखू जे हgत8थविन जािह हgै8खममे देल गेल अिछ ताही हgै8खममे रहबाक चाही। जेना की \nबहरे-तवीलमे अहहgैआै देखलहुँ जे एकर हgत8थविन एना छैक \" फऊलुन-मफाईलुन\" मुदा \nजँ अहहgैआै एकरा \" मफाईलुन- फऊलुन\" बला हgै8खममे रखबै तँ इ  बहरे-तवील निह \nहएत। अिमत िमहgत5थ जीक िलखल बहरे तवील देख ल जाए------------ \nपुन: जोिड लेबै नेहकहgत4ै डोर  राजा जी \nकनेको बहै नै जानकहgत4ै नोर राजा जी \n कने आउ राजा जािन नै की भ' जेतै यौ \nकनेको नचाबू हgतआतेमकहgत4ै मोर  राजा जी \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60  \nिकए सुहgै8त भेलॱ आइ बेमौत  मारै छी \nकने आइ महgै04तीमे कहgतआ5 शोर राजा जी \nजमाना िमलेतै नै सुनू बैलगा देतै \nअनाड़ी बुझै छै हgतआतेम छै चोर  राजा जी \nचटा देब संगे हgतख0यार के चाशनी हमरा \nअमीतो बुझू भेलै सराबोर राजा जी \n \n हरेक पहgैआैितमे \"फऊलुन-मफाईलुन\" अथहgैआ5त ( हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1 + हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1 \nसँ बनल बहरे तवील ) \n \n ख) बहरे-मदीद-----------एकर मूल हgत8थविन अिछ \"फाइलातुन-फाइलुन\"। एकर \nढ़हgैआैचा एना छैक -------- \nS-I-S-S + S-I-S \nअिमत िमहgत5थ जीक िलखल बहरे मदीद देखल जाए------------ \nकोन टोना केलकै जोिगया सिदखन करेजा हमर जिरते रहल \nचोिर केने चैन होशो हमर सिदखन अनेरे उिड़ते रहल \nनै छलै डर एत' मरबाक आ नै मोन मे ददहgैआ1 अंदेशा छलै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \nदेख नवका एत' बिहते हवा से आब नेहक गजल मिरते रहल \n \n  \nभािग गेलै कोन नगरक गली मे आइ देखा क' सतरंगी सपन \nबाट जोहैते भ' जेतै कखन की आँिखमे नोर बड भिरते रहल \nउजिर गेलै जखन कोनो उपवनक कोनटा परक गाछक फूल यौ \nतखन सबटा कोयलक मधुर बोली संग ददहgैआ1क हवा उिड़ते रहल  \nआइ खोजै छी अपन ओिह जादूगर कए फेर खेला खेलबै \nअिमत केने आश नेहक सिदखने भीतरे-भीतर जिरते रहल \nबहरे मदीद \nफाइलातुन-फाइलुन ( I-U-I-I+ I-U-I ) 3 बेर \n \n ग) बहरे बसीत----- एकर मूल हgत8थविन \" मुहgै04तफइलुन -फाइलुन\" छैक। एकर ढ़हgैआैचा \nएना हएत------------------ \n \n S-S-I-S + S-I-S \n \n देखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल ई गजल जे की बहरे बसीतमे अिछ-----  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62  \n \n बेटा अपन मुखहgैआ1के सोटासँ हम  अकछ छी \nबाबाक फूटलहबा लोटासँ हम अकछ छी \nपेहgैखखोल कखनो त ' कखनो गैस सहgतखतजी महग  \nकाला बजारी करै कोटासँ हम अकछ छी \nबेटी कपारपर छै िचहgत88ता इ  सिदखन बनल \nकिनयाक नेहक भरल मोटासँ हम अकछ छी \nछै आिग धरती बनल नै पािन आकाश मे \nपीबैत कारी धुआँ मोटासँ हम अकछ छी \n \n दै यै भगा काज छोड़ा जीब कोना बचब \nछै खसल टाकाक लंगोटासँ हम अकछ छी \nरचना करै छी त' खचहgैआ5 होइ यै नै मुदा \nअितथी अिमत एत' दस गोटासँ हम अकछ छी \nमुहgै04तफइलुन -फाइलुन दू बेर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \nबहरे-बसीत \nघ) बहरे-मुजहgै04सम वा मुजास----------------------------- एकर मूल हgत8थविन \" \nमुहgै04तफइलुन -फाइलातुन\" छैक। एकर ढ़हgैआैचा एहन छैक --------- \nS-S-I-S + S-I-S-S \nअिमत िमहgत5थ जीक िलखल बहरे मुजास देखल जाए------------ \nबसलौँ अहहgैआै जखन मनमे हमरा चमिक गेल िजनगी \nअनमोल नेहक उड़ल खुशबूमे गमिक गेल िजनगी \nमाधुयहgैआ1 महgैआैखैत खुजलै जखने कमल ठोर रानी \nलवणी सँ छलकैत ताड़ी बूझू छलिक गेल िजनगी \n \n गाबी अहहgैआै गीत मोने मोने जँ तैयौ गजब धुन \nमुहgै04की द ' देलौँ चहटगर अमृत झमिक गेल िजनगी \nनीरीह जानबर बिन नैनक मािर खेलौँ सिदखने \nफूले छलै बाण नैनक तहgत4ैए धड़िक  गेल िजनगी \nसगरो अहहgैआै के िलखल छिव डूबल  कलम नेहमे यै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64  \nगाबै अिमत गजल िलखलक देखू दमिक गेल िजनगी \nबहरे मुजास \nङ) बहरे- मुहgत88सरह ----------- एकर मूल हgत8थविन \"मुहgै04तफइलुन -मफऊलात\"। एकर \nढ़हgैआैचा छैक --------------- \nS-S-I-S + S-S-S-I \nअिमत िमहgत5थ जीक िलखल बहरे मुहgत88सरह देखल जाए ------------ \nआखर जखन हgतआ5पक िलखल  \nउपमा सजल फूलक िलखल \nआदशहgैआ1 छी हgतआ5पक बनल  \nकाजर नयन कातक िलखल \nसरगम अहहgैआैक हgै04वर सजल  \nमुहgै04की नगर तानक िलखल  \n \n  \nकहलौँ करेजक सब कहल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \nिकछु बात हम राजक िलखल \n \n चमकैत नभ मे छी चान \nतारा गजल हाटक िलखल \nमुहgै04तफइलुन -मफऊलातु \n \n  \nच) बहरे-मजिरअ-------------- एकर मूल हgत8थविन छैक \"मफाईलुन-फाइलातुन\" एकर \nढ़हgैआैचा एना छैक -------- \nI-S-S-S+S-I-S-S \n \n  \nछ) बहरे-मुहgतथ0तिजब ------- एकर मूल हgत8थविन छैक \" मफऊलात-मुहgै04तफइलुन \"। \nएकर ढ़हgैआैचा छैक ----------- \nS-S-S-I +S-S-I-S \nओम हgतआतकाश जीक िलखल बहरे मुहgतथ0तिजबमे िलखल ई गजल देखल जाए ---------\n----------  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66  \nधारक कात रिहतो िपयासल रिह गेल िजनगी हमर \nमोनक बात मोनिह रहल, दुख सिह गेल िजनगी हमर \n \n  \nमुहgै04की हमर घर आस लेने आओत नै आब यौ \nपूरै छै कहहgैआै आस सबहक , किह गेल िजनगी हमर \nसीखेलक इ दुिनया िकला बचबै केर ढंगो मुदा \nबचबै मे िकला अनकरे टा ढिह गेल िजनगी हमर \nपाथर बाट पर छी पडल, हमरा पूछलक नै िकयो \nकोनो बहgै8त नाला जकहgैआै चुप बिह  गेल िजनगी हमर \nिजनगी \"ओम\" बीतेलकै बीचिह धार औनाइते \nभहgैथ0टल नै कछेरो कतौ, बस दिह गेल िजनगी हमर \n \n (बहरे मुहgतथ0तिजब ) \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \n \n 49 टा बहgैआैचल बहरक नाम हमरो एखन  धिर नै पता लागल अिछ। पता लिगते \nजहgतआ5र कहब।  \n \n  \n3) असमान बहर--------- एिह खंडमे कुल 213 गोट बहर अ िछ मुदा माहgत55 13 \nटा हgतआतचिलत अिछ। एकरा हम असमान बहर  एिह हgैत5ारे कहैत िछऐक जे एिहमे \nहरेक पहgैआैितमे कमसँ-कम अिनवायहgैआ1 हgतआ4पसँ तीनटा हgत8थविनके समान हgतआ4पमे हgतआतयोग करए \nपड़ैत छैक।आब शाइर एिह तीनू हgत8थविनके एक पहgैआैितमे जाए बेर ( बेसीसँ बेसी \nसोलह बेर ) हgतआतयोग कए सकिथ ओ हुनका ऊपर छिहgत88ह। आ एिह  खंडक आर \nअहgत88य बहर लेल एहने सन बूझू। एकर िववरण िनहgतथ4चा देल जा रहल अिछ।  \nऐ असमान बहरक दू भागकहgत4ै हमरा लोकिन देखी। पिहल भाग ओ भेल जािहमे \nतीनटा अलग-अलग हgतआ4हgतआआकहgत4ै एक पहgैआैितमे एक बेरमे हgतआतयोग कए जाइत छै। आ \nदोसर भाग ओ भेल जािहमे दूटा एक समान हgतआ4हgतआआ आ एकटा दोसर हgतआ4हgतआआ लेल \nजाइत छै। तँ पिहने देखी ओ बहर जािहमे तीनटा अलग-अलग हgतआ4हgतआआकहgत4ै एक  \nपहgैआैितमे एक बेरमे हgतआतयोग कए जाइत छै।  \n1) फऊलुन + फाइलुन + फाइलातुन ( एकर दूटा आर हgतआ5प हेतै) \na) फाइलुन + फाइलातुन+फऊलुन \nb) फाइलातुन + फऊलुन + फाइलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68  \n \n एनािहते िनहgतथ4चो बला सभक  दू-दूटा आर हgतआ5प हेतै। कुल िमला ऐ खंडमे 45टा \nबहर हgतआताहgतख0त भेल।  \n2) फऊलुन + मफाईलुन + मुहgै04तफइलुन  \n3) फऊलुन + मुफाइलतुन + मुतफाइलुन \n4) फाइलुन + फाइलातुन + मफाईलुन \n5) फाइलुन + मुहgै04तफइलुन + मुफाइलतुन \n6) फाइलुन + मुतफाइलुन + मफऊलातु \n7) फाइलातुन + मफाईलुन + मुहgै04तफइलुन  \n8) फाइलातुन + मुफाइलतुन + मुतफाइलुन \n9) मफाईलुन + मुहgै04तफइलुन + मुफाइलतुन \n \n 10) मफाईलुन + मुतफाइलुन + मफऊलातु \n \n 11) मुहgै04तफइलुन + मुफाइलतुन + मुतफाइलुन \n12) मुफाइलतुन + मुतफाइलुन + मफऊलातु \n13) मफऊलातु + मुतफाइलुन + मुफाइलतुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \n14) मफऊलातु + मुहgै04तफइलुन + मफाईलुन \n15) मफऊलातु + फाइलातुन + फाइलुन \nआब आबी दोसर भागमे जािहमे दूटा एक समान हgतआ4हgतआआ आ एकटा दोसर हgतआ4हgतआआ लेल \nजाइत छै........... \n \n  \n \n  \n \n हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मफाईलुन केर एक बेर हgतआतयोग ( \nएकर तीन हgतआ5प हेतै ) \n \n फाइलातुन+ फाइलातुन+ मफाईलुन ( मने-----दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1+ दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -\nदीघहgैआ1-दीघहgैआ1+हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1- दीघहgैआ1) \nमफाईलुन+फाइलातुन+ फाइलातुन \nफाइलातुन+मफाईलुन+फाइलातुन \nआ) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर हgतआतयोग \n( एकरो तीन हgतआ5प हेतै ) \nमफाईलुन+ मफाईलुन+फाइलातुन \nफाइलातुन+मफाईलुन+ मफाईलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70  \nमफाईलुन+फाइलातुन+मफाईलुन \nइ) हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग ( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nफाइलातुन+ फाइलातुन+ मुहgै04तफइलुन  \nमुहgै04तफइलुन +फाइलातुन+ फाइलातुन \nफाइलातुन+ मुहgै04तफइलुन +फाइलातुन \nई) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमुहgै04तफइलुन +मुहgै04तफइलुन + फाइलातुन \nफाइलातुन+मुहgै04तफइलुन  +मुहgै04तफइलुन  \nमुहgै04तफइलुन  +फाइलातुन+मुहgै04तफइलुन  \nउ) हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर हgतआतयोग \n(एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nफाइलातुन +फाइलातुन + मुफाइलतुन \nमुफाइलतुन+फाइलातुन +फाइलातुन \nफाइलातुन +मुफाइलतुन+ फाइलातुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \nऊ) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमुफाइलतुन+ मुफाइलतुन+फाइलातुन \nफाइलातुन +मुफाइलतुन+ मुफाइलतुन \nमुफाइलतुन+ फाइलातुन+मुफाइलतुन \nए) हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुतफाइलुन केर एक बेर हgतआतयोग \n(एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nफाइलातुन+ फाइलातुन+मुतफाइलुन \nमुतफाइलुन +फाइलातुन+ फाइलातुन \nफाइलातुन+ मुतफाइलुन+फाइलातुन \nऐ) हरेक पहgैआैितमे मुतफाइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर हgतआतयोग \n(एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमुतफाइलुन +मुतफाइलुन + फाइलातुन \nफाइलातुन+मुतफाइलुन +मुतफाइलुन \nमुतफाइलुन +फाइलातुन+मुतफाइलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72  \nओ) हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nफाइलातुन+ फाइलातुन+मफऊलात \nमफऊलात +फाइलातुन+ फाइलातुन \nफाइलातुन+ मफऊलात +फाइलातुन \nऔ) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर  दू बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमफऊलात +मफऊलात + फाइलातुन \nफाइलातुन+मफऊलात +मफऊलात \nमफऊलात +फाइलातुन+मफऊलात \nअं) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग ( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमफाईलुन +मफाईलुन + मुहgै04तफइलुन  \nमुहgै04तफइलुन +मफाईलुन +मफाईलुन \nमफाईलुन +मफाईलुन+मफाईलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \nअः) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुफाईलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n  \nमुहgै04तफइलुन + मुहgै04तफइलुन + मुफाईलुन \nमुफाईलुन+मुहgै04तफइलुन + मुहgै04तफइलुन  \nमुहgै04तफइलुन +मुफाईलुन+ मुहgै04तफइलुन  \nक) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर हgतआतयोग \n( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमफाईलुन+ मफाईलुन+ मुफाइलतुन \nमुफाइलतुन+मफाईलुन+ मफाईलुन \nमफाईलुन+ मुफाइलतुन + मफाईलुन \nख) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मफाईलुन केर एक बेर हgतआतयोग \n(एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n  \nमुफाइलतुन +मुफाइलतुन +मफाईलुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74  \nमफाईलुन +मुफाइलतुन +मुफाइलतुन \nमुफाइलतुन +मफाईलुन+मुफाइलतुन \nआब आगूक हरेक वगहgैआ1 लेल  एनािहते तीन-तीनटा बहर बनैत रहत। हम समयक \nअबाभकहgत4ै कारणै नै दए रहल छी। अहहgैआै सभ  समय-समय पर एकरा बनबैत \nरहब। आब ऐठाम देखू जे कुल िमला कए ऐ िववरणमे 56 टा वगहgैआ1 अिछ आ \nहरेक वगहgैआ1मे तीन -तीन टा बहर अिछ मने ऐ खंडमे कुल 168टा बहर भेल। \n \n  \nग) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुतफाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग ( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nघ) हरेक पहgैआैितमे मुतफाइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मफाईलुन केर एक बेर हgतआतयोग \n( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nङ) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर हgतआतयोग \n( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nच) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर  दू बेर हgतआतयोग आ मफाईलुन केर एक बेर हgतआतयोग \n( एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \nछ) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nज) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nझ) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nञ) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n  \nट) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nठ) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nड) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुतफाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nढ़) हरेक पहgैआैितमे मुतफाइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76  \nण) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n त) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर  एक बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n थ) हरेक पहgैआैितमे मुतफाइलुन  केर एक बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n द) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर  दू बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n ध) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n न) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nप) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर एक  बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n फ) हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \n \n ब) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मफाईलुन केर एक  बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n भ) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n म) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \nय) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n र) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मुफाइलतुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \nल) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n व) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मुतफाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n श) हरेक पहgैआैितमे मुतफाइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78  \nष) हरेक पहgैआैितमे फऊलुन केर दू बेर हgतआतयोग आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nस) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर दू बेर हgतआतयोग आ फऊलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nह) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ फाइलातुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nहgत5त) हरेक पहgैआैितमे फाइलातुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \nहgत55) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मफाईलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n हgत5ै) हरेक पहgैआैितमे मफाईलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n ऋ) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुहgै04तफइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n लृ) हरेक पहgैआैितमे मुहgै04तफइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n कृ) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर आ मुफाइलतुन केर एक बेर हgतआतयोग (एकरो \nतीन हgतआ5प हेतै)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \nखृ) हरेक पहgैआैितमे मुफाइलतुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nगृ) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर हgतआतयोग आ मुतफाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n घृ) हरेक पहgैआैितमे मुतफाइलुन  केर दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \n \n चृ) हरेक पहgैआैितमे फाइलुन केर  दू बेर हgतआतयोग  आ मफऊलात केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nछृ) हरेक पहgैआैितमे मफऊलात केर  दू बेर हgतआतयोग आ फाइलुन केर एक बेर \nहgतआतयोग (एकरो तीन हgतआ5प हेतै) \nमुदा ऐ 213 बहरमेसँ माहgत55  तेरहे टा बहुहgतआतचिलत छै। आ बाद बहgैआैकी केर उपयोग \nमुजाइफ हgतआ5पमे होइत छै। आब अहहgैआै सभ जहgतआ5र कहब जे जखन माहgत55 तेरहे टा \nबहर हgतआतचिलत छै तखन एतेक देबाक कोन काज।  मुदा बेसी हgतआतचिलत नै हेबाक \nमतलब ई नै छै जे ई गलत छै। वहgै04तुतः बहरक हgतआतयोग  अहgतखैयास पर िनभहgैआ1र छै \nआ हरेक शाइर अपना िहसाबसँ बहरक चुनाब करैत छिथ। भए सकैए जे जािह \nबहरकहgत4ै अरबी जीह पर किठनाह लागल हो से मैिथलीमे सह ज लागए तँए ई सभ \nदेल गेल अिछ। तँ देखी ई तेरह टा बहु-हgतआतचिलत बहर आ ओकर नामकहgत4ै। ई \nतेरहटा बहर एना अिछ-------- \nक) बहरे-खफीफ------एकर मूल हgत8थविन छैक \"फाइलातुन-मुहgै04तफइलुन -फाइलातुन\"| \nएकर ढ़हgैआैचा छैक ------  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80  \n \n S-I-S-S + S-S-I-S + S-I-S-S \nख) बहरे-जदीद----- एकर मूल हgत8थविन  छैक \"फाइलातुन- फाइलातुन-मुहgै04तफइलुन \"| \nएकर ढ़हgैआैचा छैक ---------- \nS-I-S-S + S-I-S-S + S-S-I-S \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे जदीदमे अिछ- \n \n  \n \n  \nचादरो फाटल सड़ल बड उठबै कखन \nबािढ़ एलै भासलै घर बनतै कखन \nकोन कोना नाह भेटत मजधार मे \nराित िदनकर िदन क' चहgै8ता बूझै कखन \nचोिर भेलै चैन आ चाहो के अमल \nदेह टूटै दोष अनका देबै कखन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \n \n  \nडहgैआैग लागै दैब के अधगेरे जखन  \nपािन मानव एक बूँदो महgैआैगै कखन  \nबेचबै बेटा जँ िजनगी बचतै तखन \nअिमत कह ने पािन सगरो घटतै कखन \nफाइलातुन-फाइलातुन-मुहgै04तफइलुन  \n{ I-U-I-I-I-U-I-I-I-I-U-I} एक बेर सब पहgैआैित मे \nबहरे-जदीद \nग) बहरे-सरीअ----- एकर मूल हgत8थविन छैक \" मुहgै04तफइलुन - मुहgै04तफइलुन -\nमफऊलात\" | एकर ढ़हgैआैचा छैक ------- \n \n S-S-I-S + S-S-I-S + SSSI \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे सरीअमे अिछ----- \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82  \nभेटल अहहgैआैके संग हमरा जिहयेसँ \nिजनगी हमर लेलक करोटो तिहयेसँ \nहम एकरा की कहब छल एहन भाग \nबैसल छलौँ हम बाटमे दुपहिरयेसँ \n \n  \n \n  \nगेलौँ िशखरपर भेल जे एगो हgै04पशहgैआ1 \nजुिड़ गेल हgत58ास हgतआताण संगे तिहयेसँ \nछी हgतथतयानके पेटी अहहgैआै जादू गजल \nशाइरक कोनो कलम लागै हँिसयेसँ \nहम भेल नतमहgै04तक िलखब कोना शहgतखतद  \nशाइर अिमत छी संग हमरा जिहयेसँ \n \n मुहgै04त फइलुन-मुहgै04फइलुन -मफऊलात  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \n \n  \n( I-I-U-I +I-I-U-I + I-I-I-U ) \n \n बहरे-सरीअ \nघ) बहरे-करीब------ एकर मूल हgत8थविन छैक \" मफाईलुन- मफाईलुन- फाइलातुन\"| \nएकर ढ़हgैआैचा छैक ---- \nI-S-S-S + ISSS + S-I-S-S \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे करीबमे अिछ---- \nिबसरलौँ जग िपबै छी बोतल शराबक \nमनक मारल चुमै छी बोतल शराबक \n \n  \nहमर छै जीत तिड़खानामे िपयाबू \nअपन नामे िलखै छी बोतल शराबक \n हमर छै जान ई अंगुरक पािन नै छै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84  \n \nबनै शोिणत िकनै छी बोतल शराबक \n \n  \nशहर के कोन मैखान जत' िपलौँ नै \nजहर ददहgैआ1क कहै छी बोतल शराबक  \nिगलाससँ आब पल भिर दोहgै04ती क ' देखू \nघर हgै04वगहgैआ1क रहै छी बोतल शराबक  \n \n  \n \n जनम भेलै इयादक तिहयेसँ झूमैँ \n \n अिमत संगे रखै छी बोतल शराबक \nमफाईलुन-मफाईलुन-फाइलातुन \nबहरे-करीब \n \n ङ) बहरे-मुशािकल------- एकर मूल हgत8थविन छैक \" फाइलातुन- मफाईलुन- \nमफाईलुन | एकर ढ़हgैआैचा छैक ----  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \n \n S-I-S-S + I-S-S-S + I-S-S-S \n \n  \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे मुशािकलमे अिछ— \nहमर नेहक सजा िजनगी जड़ा देलक \nगीत ददहgैआ1क बना िजनगी कना देलक  \nछै अनिचहgत88हार अपने नाम एखन यौ \nखेल झूठक जमा िजनगी हरा देलक \nनोर बहतै त' हमरे पर हँसत दुिनयहgैआै \nकसम झूठे गना िजनगी िलखा देलक \n \n  \n \n  \n \n जहर के हgतआतेम मे खूनो जहर भेलै \nदहgैआैत िवरहक गड़ा िजनगी िवषा देलक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86  \n \nगाम उजड़ल शहर कानल हँसल जत' ओ \n \nभवर एहन फँसा िजनगी बझा देलक \n \n नै मवाली अहहgैआै हमरा कहू देिखक' \n \n नेह पागल बना िजनगी डरा देलक \nजीब कोना बचल िजनगी कहू एखन \nअिमत मौतसँ सटा िजनगी मुआ देलक \nफाइलातुन-मफाईलुन-मफाईलुन \n \n बहरे-मुशािकल \n \n  \nच) बहरे-कलीब-------- एकर मूल हgत8थविन छैक \"फाइलातुन—फाइलातुन--- \nमफाईलुन\" | एकर ढ़हgैआैचा छैक --- \nSISS--- SISS---- ISSS \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे कलीबमे अिछ----- \nयुग िवहgत5ैानक शोध एखन क ' देखै छी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \nअपन मन परबोध एखन क' देखै छी \nरहत जगमे अमर मानव मरत दानव \nनव मशीनक रोध एखन क' देखै छी \nभाग बनतै माहgत55 दस खा क ' रसगुहgतख8ला \n \n शिहgतथ0त के हम बोध एखन क ' देखै छी \nसहgत54 सी ओ टू बनल झूठ  आँहgतथ0सीजन  \nकाबहgैआ1नक अबरोध एखन क ' देखै छी \nडािह हम संहgै04कार संहgै04कृित  मुहgै04कै छी \nमान लेल हgै8खोध एखन क ' देखै छी \nदेश चलबै छी त' सब राज के देखू \nजोिड़ कर अनुरोध एखन क' देखै छी \nबहरे-कलीब \nछ) बहरे असम------- एकर मूल हgत8थविन छैक फाइलातुन --- मफाईलुन--- \nफाइलातुन | एकर ढ़हgैआैचा छैक ---SISS---- ISSS--- SISS \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे असममे अिछ—  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88  \nआब आिगक पता पुछतै पािन ऐठहgैआै \nनै जड़त यौ कतौ घर िलअ जािन ऐठहgैआै \nकखन धिर लोक जड़तै चुप जानवर बिन \nतोड़बै जउर से लेतै ठािन ऐठहgैआै \nछै दहेजो त' महगाई कम कहहgैआै छै \n \n ओझरी सोझरेतै िलअ मािन ऐठहgैआै \nबदलतै समय सगरो नवका जमाना \n नै जँ बदलत त' ओ मरतै कािन ऐठहgैआै \n जे जनम देलकै हुनका िबसरलै सब \nमहgैआैथ पर जनकके रखतै फािन ऐठहgैआै \nभाइ मे उठम-बजड़ा नै आब हेतै \nआइ त' हgै04वगहgैआ1 के देबै आिन  ऐठहgैआै \nआिग पर पािन नेहक हँिस ढ़ािर िदअ ने \n \n अिमत सब के िमला सुख िलअ सािन ऐठहgैआै \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \n \n फाइलातुन-मफाईलुन-फाइलातुन \n \n( I-U-I-I + U-I-I-I + I-U-I-I ) \n \nबहर-असम \n \n ज) बहरे कबीर----- एकर मूल हgत8थविन छैक मफऊलातु--- मफऊलातु--- \nमुहgै04तफइलुन | एकर ढ़हgैआैचा छैक ---SSSI--- SSSI--- SSIS \n \n  \n \n  \n \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे कबीरमे अिछ----- \nअसगर जनम लेलहुँ असगरे जी रहल \nअपने भाग अपनेपर भरोसा बचल \nमोनक खेतपर बजड़ा अपन खाइ छी \nगलती अपन तहgत4ैए बाट कहgैआैटसँ भरल  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90  \nमोजर नै िसनेहक भेल किहयो हमर \n अपने तोिड़ नाता शहर मे जी रमल \n \n दै छी दोष नेताके िकए आब यौ \n \n  \nअपने भोट दै छी घहgत4ैट अपने कटल  \nलोभी छी अधम छी अिमत भटकै सगर \nपहgत5तक नै अपहgत5तक मोन अपने बनल  \nमफऊलातु-मफऊलातु-मुहgै04तफइलुन ( दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व + दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व \n+दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1 सँ बनल बहरे-कबीर ) \n \n झ) बहरे सगीर----- एकर मूल हgत8थविन छैक मुहgै04तफइलुन --- फाइलातुन---- \nमुहgै04तफइलुन | एकर ढ़हgैआैचा छैक --SSIS--- SISS--- SSIS \n \n देखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे सगीरमे अिछ----- \n \nञ) बहरे-सरीम----- एकर मूल हgत8थविन छैक मफाई लुन--- फाइलातुन--- फाइलातुन \n| एकर ढ़हgैआैचा छैक ------- ISSS + SISS + SISS  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे सरीममे अिछ-िकए एखन \nमोन हमर शाइर बनल छै \nिलखल जेकर नाम ओ एखन कटल छै \nबनाबी हम हgतआ5प जे शहgतखतदक नगरमे \n \n नगर ओकर नैनके लागै जहल छै \n \n गजल जेहन हम िलखै सबिदन छलौँ से \n \n कहहgैआै हमरा मोनमे ओहन गजल छै \n \nिदनक काटै रौद राितक चान धधकै \nबहर मारै जान पथ कहgैआैटक बनल छै \nकखन हारब जीवनक अनमोल पारी \nअिमत जा धिर छी करै शेरक कहल छै \nमफाईलुन-फइलातुन-फइलातुन \nबहरे -सरीम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92  \n \nट) बहरे सलीम----- एकर मूल हgत8थविन छैक --- \"मुहgै04तफइलुन -- मफऊलातु---\nमफऊलातु\"| एकर ढ़हgैआैचा छैक ---- \n \n  \nSSIS + SSSI + SSSI \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे सलीममे अिछ-- \nिखड़कीसँ सीधे देखै छलौँ हम चान \nघन ितिमर मोनक छहgैआैटै छलौँ हम  चान \nहेतै अपन फेरो भहgत4ैट ओतै जा क ' \nतहgत4ै जािग आशा लगबै छलौँ हम  चान \nिदन भिर समाजक पहरा कतेको नयन \n \n  \nछिव संग तोहर भटकै छलौँ हम चान \nलागै तरेगण लोचन पलक झपकैत \nबिन मेघ घोघट लागै छलौँ हम चान  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \nशुभ राित फेरो भेटब अिमय नेहक ल' \nसब िदन अिमत नव आबै छलौँ हम चान \nमुहgै04तफइलुन -मफऊलातु-मफऊलातु \n{दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व } \n \n  \nबहरे-सलीम \nठ)बहरे हमीद----- एकर मूल हgत8थविन छैक --- \"मफऊलातु----मुहgै04तफइलुन ----\nमफऊलातु\"| एकर ढ़हgैआैचा छैक --- \nSSSI + SSIS + SSSI \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे हमीदमे अिछ— \nनै जीयत शराबक नशा लागल लोक \nकोना हँसत कोनो दुखक खेहारल लोक \nकाठी फेकबै आिग उठतै बोतलसँ \nनै रहतै जवानी अपन जाड़ल लोक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94  \nके कानत कतौ आन लेए क'ह एत' \n \n नै छै समय ककरो अपन भागल लोक \n \n दै छै सहgैआैस कखनो अपन धोखा आब  \nएहन नेहमे छै िकए पागल लोक \nजड़तै एक दोसर सँ िजनगी मे जखन \n \n कटतै घहgत4ैट अपने सबर हारल लोक  \nहgत5तण भिर के नवल दोहgै04त नै चाही आब \nहमरा अिमत चाही अपन झाड़ल लोक \nमफऊलातु-मुहgै04तफइलुन -मफऊलातु \nबहरे-हमीद \nड) बहरे हमीम--- एकर मूल हgत8थविन छैक -- \"फाइलातुन--- मुहgै04तफइलुन --- \nमुहgै04तफइलुन \" |एकर ढ़हgैआैचा छैक -- \nSISS + SSIS + SSIS \nदेखू अिमत िमहgत5थ हgैत5ारा िलखल  ई गजल जे की बहरे हमीममे अिछ-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \nआइ नौला* मे माछ चल मारब कने \nजाल महgतथ4छरदानी वला फेकब कने \nबहुत िटकुला छै खसल गाछी भरल छै \nओकरो झोरी भिर क' चल आनब कने \nमाछ चटनी खाएब रोटी भात रौ \n \n डोलपाती चल संग मे खेलब कने \n \n छोट बौआ छी पैघ सन छै सोच रौ \nआब कखनो संसार नै बहgैआैटब कने \nएक छी हम सब एक थारी मे रहब \nअिमत नवका िमिथला अपन महgैआैगब  कने \nफाइलातुन-मुहgै04तफइलुन -मुहgै04तफइलुन  \n  \nबहरे-हमीम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96  \n \n  \n \n  \nऐकहgत4ै अितिरहgतथ0त केओ  चािर-चािरटा हgतआ4हgतआआक समूह सेहो बना सकैत छिथ। मुदा \nऐठाम ई मोन राखू जे गजल पूरा-पूरी उहgतथ4चारण आ संगीतक िनयम पर आधािरत \nछै तँए बड़का-बड़का पहgैआैित गेबामे नै बनतै तँए ई चािर आ ओिहसँ बेसी हgतआ4हgतआआ \nबला गजलक सफलता बहुत कहgतख4म भेटतै। आ जखन  देिखए रहल िछऐ जे \nजखन 213 मे टा माहgत55 तेरहे टा हgतआतचिलत छै जे की तीन हgतआ4हgतआआक  समूह िथक। \nतखन चािर आ ओिहसँ बेसी बलाक सफलता कतेक हेतै से अंदाजा लगा सकैत \nछी अहहgैआै।  \nआब हमरा लोकिन इ जानी जे अरबीक एिह आठो हgतआ4हgतआआकहgत4ै मैिथलीमे केना बदिल \nसकैत छी। मैिथलीमे दू हgतआतकारक छंद  पहgैत0ित अिछ ----- मािहgत55क आ वािणहgैआ1क | \n \n A) मािहgत55क ------ एिहमे दू, तीन, चािर, पहgैआैच आ छह माहgत55ा खंडके जोिड़ कए \nअहgत5तर िवहgत88यास कएल जाइत छैक। आ एिह  अहgत5तर िवहgत88यासकहgत4ै गण कहल जाइत \nछैक। मािहgत55क छंदमे पहgैआैच टा गण होइत अिछ ----- \n क) ण (णगण) = िहgैत5कल मने दू माहgत55ाक खंड  \n ख) ढ ( ढगण) = िहgत55कल मने तीन  माहgत55ाक खंड  \n ग) ड ( डगण) = चतुहgै0ैकल मने चािर माहgत55ाक खंड  \nघ) ठ ( ठगण) = पंचकल मने पहgैआैच  माहgत55ाक खंड  \nङ) ट ( टगण) = षटकल मने छह माहgत55ाक खंड   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 97  \nएिह गणकहgत4ै अितिरहgतथ0त मैिथलीमे एक माहgत55ा, सात माहgत55ा आ आठ माहgत55ाक वणहgैआ1 \nिवहgत88यास सेहो होइत छैक। मुदा ओकरा गण  निह मानल जाइत छैक। कारण \nएक माहgत55ा अपूणहgैआ1 भेल। तेनािहते सात वा आठ माहgत55ा बला िवहgत88यास कोनो ने कोनो \nहgतआ4पहgत4ै उपरक पहgैआैचो गणसँ िमलैत अिछ। उदाहरण लेल सात माहgत55ाक  वणहgैआ1 िवहgत88यास \nदेखू---\" पिहराओल\" = IISSI । आब एिहमे देखू पिहल तीन माहgत55ा मने ( IIS) \nचतुहgै0ैकलक हgतआ4प िथक आ अंितम दूनू माहgत55ा मने ( SI ) िहgत55कलक हgतआ4प िथक। \nआठ माहgत55ाक लेल एहने सन गहgतख0प। उपरक पहgैआैचो माहgत55ा िवहgत88यासकहgत4ै अलग -अलग \nहgतआ4पहgत4ै िलखल जा सकैए आ एिह िहसाबहgैथ0 ------ \nिहgैत5कल - दू हgतआ5प मे िलखल जाइत  अिछ----- \n1) घर = II \n2) ओ = S \nिहgत55क ल- तीन हgतआ5प मे िलखल जाइत  अिछ----- \n \n 1) िभजा = IS \n \n 2) अपन = III \n \n 3) आब = SI \n \n चतुहgै0ैकल - पहgैआैच हgतआ5प मे िलखल  जाइत अिछ----- \n \n 1) छॱड़ी = SS  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n98  \n2) तकरा = IIS \n3) चुमान = ISI \n4) फेकल = SII \n5) सिदखन = IIII \nपंचकल- आठ हgतआ5प मे िलखल जाइत  अिछ----- \n1) लड़ाकू = ISS \n2) ितलकोर = IISI \n3) हौहहgत54ी = SIS \n4) तरेगन = ISII \n5) सरधुआ = IIIS \n6) जागरण = SIII \n \n 7) अंगूर = SSI \n8) चहटगिर = IIIII \nषटकल - तेरह हgतआ5प मे िलखल जाइत  अिछ--  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 99  \n1) सोहारी = SSS \n2) बपखौकी = IISS \n \n  \n3) सुधामयी = ISIS \n4) मादकता = SIIS \n5) असगहgतआ4आ = IIIIS \n6) िसताएल = ISSI \n7) लालटेन = SISI \n8) खटखटाह = IIISI \n \n  \n9) मोतािबक = SSII \n10) अधमौगित = IISII \n11) सुरेबगर = ISIII  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n100  \n12) राजभवन = SIIII \n13) चपलचरण = IIIIII \nतँ चलू आब एिह पहgैआैचो गणसँ अरबी हgतआ4हgतआआ बनाबी। इ अरबी हgतआ4हgतआआ आठ अिछ । \nतँ देखू एकर िनयम----- \n1) जँ िहgैत5कलक (णगनक) एहन हgतआ5प  जािहमे एकसरहgैथ0 दीघहgैआ1 मने--SS (जेना-जे, गे, \nखो, जो आिद) रहए आ तकरा बाद पंचकल (ठगण)क ओ हgतआ5प रहए जािहमे \nपिहल वणहgैआ1 लघु आ तकरा बाद दूनू दीघहgैआ1 (ISS) हो तँ जे हgतआ5प बनत से उदूहgैआ1 मे \n\"फाइलातुन\" कहबैत छैक। एकटा उदारहरण िलअ \" गे सुशीला\" एकर माहgत55ा \nहgै8खम अिछ (SISS) ---- आब एकरा \"फाइलातुन\" (SISS) सँ िमलाउ| एकरा \nएना देखू------ S + ISS = SISS \n2) जँ पंचकल (ठगण)क ओ हgतआ5प  जािहमे पिहने दूटा दीघहgैआ1 आ तकरा बाद एकटा \nलघु हो (SSI) तकरा िहgैत5कल (णगन)क ओहन हgतआ5पसँ जोड़ू जािहमे एकसरहgैथ0 दीघहgैआ1 \n(S) हो। तँ ओ \"मुहgै04तफइलुन \" ( SSIS) बनत। एकरा एना देखू---------SSI \n+ S = SSIS \n \n 3) जँ िहgत55कल (ढगण)क ओहन हgतआ5प  जािहमे पिहल लघु आ दोसर दीघहgैआ1 (IS) \nहो तकरा चतुहgै0ैकल (डगण)क ओहन हgतआ5पसँ जोड़ू जािहमे दूनू दीघहgैआ1 (SS) छैक। \nतखन जे बनत तकरा \"मफाईलुन\" (ISSS) बनत मने। उदाहरण लेल---िनशा \nएलै (ISSS)। एकरा एना देखू-----IS + SS = ISSS \n4) जँ चतुहgै0ैक ल (डगण)क ओहन हgतआ5प  जकर शुहgतआ5आतमे दूटा लघु आ अंतमे \nएकटा दीघहgैआ1 होइ मने (IIS) तकरा िहgत55कल (ढगण)क ओहन हgतआ5पसँ जोड़ू जािहमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 101  \nपिहल लघु आ अंितम दीघहgैआ1 मने (IS) तँ \"मुतफाइलुन\" (IISIS) बिन जाएत। \nएकरा एना देखू-------IIS + IS = IISIS \n \n 5) जँ पंचकल (ठगण)क ओहन हgतआ5प  जािहमे पिह ल लघु दोसर दीघहgैआ1 आ तकरा \nबाद अंितम दूनू लघु मने (ISII) हो तकरा िहgैत5कल (णगण)क ओहन हgतआ5पसँ जोड़बै \nजािहमे एकटा दीघहgैआ1 होइक मने (S) तँ मफाइलतुन बिन जाएत। एकरा एना देखू-\n-----ISII + S = ISIIS \n6) जँ चतुहgै0ैकल (डगण)क ओहन हgतआ5प  जािहमे दूनू दीघहgैआ1 हो (SS) मने तकरा \nिहgत55कल (ढगण)क ओहन हgतआ5पसँ जािहमे पिहल दीघहgैआ1 आ अंितम लघु (IS) मने हो \nतँ \"मफऊलात\" (SSIS) बनत। एकरा एना देखू-----SS + IS = SSIS \n7) पंचकल (ठगण)क ओहन हgतआ5प  जािहमे पिहल लघु आ तकरा बाद दूनू दीघहgैआ1 हो \nमने (ISS) से \"फऊलुन\" कहाइत अिछ। एकरा एना देखू------ ISS \n8) पंचकल (ठगण)क ओहन हgतआ5 प जािहमे पिहल दीघहgैआ1 आ तकरा बाद लघु तकरा \nबाद फेर दीघहgैआ1 हो मने (SIS) से \"फाइलुन\" कहल जाइत अिछ। एकरा एना \nदेखू------SIS \n \n ***** माहgत55ा गनबाक लेल मोन  राखू जािह अहgत5तरमे \"अ\", \"इ\", \"उ\", \"ऋ\" एवं \n\"लृ\" नुकाएल हो तकरा लघु मानू आ तकरा बाद सभकहgत4ै दीघहgैआ1। संगिह संग \nअनुहgै04वार  तँ दीघहgैआ1 अिछ मुदा चहgत88हg40आिबंदु लघु।संगिह-संग जँ कोनो शहgतखतदमे संयुहgतथ0ताहgत5तर \nहुअए तँ तािहसँ पिहलेक अहgत5तर दीघहgैआ1 भए जाइत छैक चाहे ओ लघु िकएक ने \nहुअए। उदाहरण लेल--हgतआतहgत84यहgत5त शहgतखतदमे दूटा संयुहgतथ0ताहgत5तर अिछ पिहल हgत84य एवं हgत5त। \nआब एिहमे देखू \"हgत84य \" सँ पिहने \"हgतआत\" अिछ तँए ई दीघहgैआ1 भेल आ \"हgत5त\" सँ पिहने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n102  \n\"हgत84य \" अिछ तँए इहो दीघहgैआ1 भेल। ई िनयम जँ दू टा अलग-अलग शहgतखतद हो तैयो \nलागू हएत जेना उदाहरण लेल--- हमर हgतआतेम छी अहहgैआै... ऐमे \"हgतआते\" संयुहgतथ0ताहgत5तर भेल \nआ तािहसँ पिहने बला शहgतखतद \" र\" दीघहgैआ1 भए जाएत। मतलब जे \"हमर\" शहgतखतदक \nअंितम अहgत5तर \"र\" दीघहgैआ1 भए जाएत । मुदा इ मोन राखू \"हgत88ह \" आ \"हgतख4ह \" \nसंयुहgतथ0ताहgत5तरसँ पिहने बला शहgतखतदमे लघु दीघहgैआ1 निह होइत छैक। जेना की \"कुहgतख4हार \" \nमे \"हgतख4ह \" सँ पिहने \"कु\" दीघहgैआ1 निह भेल तेनािहते \"कहgत88हाइ \" शहgतखतदमे सेहो \"हgत88ह \"सँ \nपिहने \"क\" वणहgैआ1 दीघहgैआ1 निह भेल। हgत5त , हgत55 आ हgत5ै संयुहgतथ0ताहgत5तर अिछ।तेनािहते.... हgतआत, \nवहgैआ1, आिद सेहो संयुहgतथ0ताहgत5तर अिछ।  \n \n बहुत गोटहgैथ0कहgत4ै समहgै04या होइत  छिहgत88ह जे इ लघु-दीघहgैआ1 कोना होइत छै। हgतआतहgै04तुत अिछ \nिकछु उदाहरण--- \n \n  \n \n िबगिड़-----------एिह शहgतखतदकहgत4ै हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1 मानू वा दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व मानू। बहरक जेहन \nजहgतआ5रित हो। अरबी बहरमे तीन  टा लघु सँ कोनो बहर नै छै तँए लघु-लघु-लघु \nमानबाक कोनो जहgतआ5रित नै।  \nहुनकर---------- एिह शहgतखतदकहgत4ै दीघहgैआ1-दीघहgैआ1 मानू वा दीघहgैआ1-लघु-लघु मानू वा लघु-लघु-\nदीघहgैआ1 दीघहgैआ1 मानू जेहन  जहgतआ5रित हो। अरबी बहरमे चािरटा लघु सँ कोनो बहर नै \nछै तँए लघु-लघु-लघु-लघु मानबाक कोनो जहgतआ5रित नै।  \nघर------- एिह शहgतखतदकहgत4ै दीघहgैआ1 मानू वा लघु-लघु बहरक जेहन जहgतआ5रित हो।  \nचोर------ इ साफे तौर पर दीघहgैआ1-लघु अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 103  \n \n  \n \n  \nजँ कोनो शेरमे एना पहgैआैित  छै--- िबगिड़ चलै । \nआब एिह दू शहgतखतदकहgत4ै बाहgत88हू। या तँ अहहgैआै \" िबग\" मने एकटा दीघहgैआ1 मानू आ \"िड़\" \nमने एकटा लघु फेर \"च\" एकटा लघू भेल आ \"लै\" एकटा दीघहgैआ1। एकर मतलब \nजे \" िबगिड़ चलै\" केर संभािवत बहर भेल--दीघहgैआ1-हgैआ0हgै04व -हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1।  \nएिह शहgतखतदकहgत4ै एकटा आर हgतआ5प दए  सकैत छी जेना की---- \"िब\" के लघु मानू \n\"गिड़\"कहgत4ै दीघहgैआ1 मानू आ फेर \"च\" एकटा लघू भेल आ \"लै\" एकटा दीघहgैआ1। एकर \nमतलब जे \" िबगिड़ चलै\" केर संभािवत बहर भेल--- लघु-दीघहgैआ1-लघु-दीघहgैआ1।  \nआब एिह दू हgतआ5पकहgत4ै अहहgैआै बहरक  िहसाबहgैथ0 हgतआतयोग कहgतआ5। कतेको आदमी \" िबग\" कहgत4ै \nदीघहgैआ1 मानताह फेर \"िड़\" \"च\" कहgत4ै िमला दीघहgैआ1 मानताह आ \"लै\" भेल दीघहgैआ1 मने \nदीघहgैआ1-दीघहgैआ1 -दीघहgैआ1 मुदा इ हgतआ5प गलत  भेल। िकछु िदन पिहने हम ओम हgतआतकाश आ \nअिमत जीकहgत4ै कहने छिलअिहgत88ह जे एना कए सकैत  छी। मुदा तखन हमर हgत5ैान \nकहgतख4म छल। हुनका दूनू गोटहgत4ैकहgत4ै अलावे सभ गोटेसँ आहgैख1ह जे ओ आब एना नै \nकरिथ। \nमैिथलीमे वतहgैआ1नीकहgत4ै िहसाबहgत4ै ई  उदाहरण देखू---- \nलए---- हgैआ0हgै04व -दीघहgैआ1 \nलs------ हgैआ0हgै04व   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n104  \n \n ल'------हgैआ0हgै04व  \nलय--- हgैआ0हgै04व -हgैआ0हgै04व वा दीघहgैआ1 \nइएह िनअम कए, कs वा स', भए भs वा भ' लेल छै आन हgतआताहgतआ5प लेल एहने \nबात बूझल जाए। \nB) वािणहgैआ1क छंदमे तीन -तीन माहgत55ा खंडक आठ िवहgत88यास कएल जाइत अिछ। एिह \nतीन-तीन खंडक गनणा \"दशाहgत5तरी\" पहgैत0ितसँ कएल जाइत अिछ। इ एक हgतआतकारक \nसूहgत55 अिछ। इ सूहgत55  अिछ-----\"यमाताराजभानसलगा\"। एिह दसो अहgत5तरमेसँ पिहल \nआठ अहgत5तर आठो गणक नामक पिहल  अहgत5तर िथक। आ इ आठ गण अिछ ----- \nय = यगण \n \n मा = मगण \n ता = तगण \n रा = रगण \nज = जगण \n \n भा = भगण \n \n न = नगण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 105  \n \n स = सगण \n \n आ अंितम दूटा अहgत5तर \"लगा\" कोनो गण निह अिछ। कारण इ जे वािणहgैआ1क \nछंदमे तीन-तीन माहgत55ा होइत छैक। मुदा \"लगा\" केर बाद कोनो अहgत5तर निह \nअिछ। तँए \"स\" के बाद कोनो गण निह बिन सकैत अिछ। आब गण बनेबाक \nतरीका देखू---- अहहgैआै जे गण बनबए चाहैत छी तकर पिहल अहgत5तर आ तकरा \nबादक दू अहgत5तर आरो िलअ। जे अहgत5तर हgै8खम आएत तकर माहgत55ा गणक माहgत55ा \nकहाएत। उदाहरण लेल मानू हमरा \"मगण\" बनेबाक अिछ तँ सभसँ पिहने \"मा\" \nिलअ तकरा बादक दूशहgतखतद अिछ  \"तारा\"। आब एकरा एकठाम लेने \"मातारा\" \nबनत। आब एकर माहgत55ा अिछ ---SSS | तँ इ भेल \"मगण\"। एकटा आर \nउदाहरण िलअ मानू हमरा जगण बनेबाक अिछ तँ ज िलअ आ तकरा बाद दू \nशहgतखतद अिछ \"भान\"। तँ दूनू िमला कए \"जभान\" बनत मने \"जगण\" केर माहgत55ा \nहgै8खम ISIअिछ। एनािहते आठो गण बनैत अिछ। आठो गणक हgतआ4प देल जा रहल \nअिछ----- \n \n गणक नाम \nदशाहgत5तरी खंड  \nमाहgत55ा हgै8खम  \nयगण \n \n यमाता  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n106  \n \n ISS \n \n मगण \n \nमातारा \n \n SSS \n \n तगण \n \n ताराज \n \n SSI \n \n रगण \n \n राजभा \n \n SIS \n \n जगण \nजभान \n \nISI  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 107  \n \n भगण \nभानस \nSII \nनगण \nनसल \nIII \n \n सगण \n \n सलगा \nIIS \n \n तँ चलू आब एिह आठो गणसँ अरबी हgतआ4हgतआआ बनाबी। इ अरबी हgतआ4हgतआआ आठ अिछ । \nतँ देखू एकर िनयम---- \n1) यगण (ISS)सँ पिहने एकटा दीघहgैआ1 लगेने \" फाइलातुन\" बनत। मने S + \nयमाता = SISS = फाइलातुन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n108  \n( वैकिहgतख8पक हgतआ4पहgैथ0 एनाहुतो कए  सकैत छी------- रगण मने (SIS) कहgत4ै बाद एकटा \nआर दीघहgैआ1 लगेने \"फाइलातुन\" बनत।मने SIS + S = SISS \n2) रगण (SIS)सँ पिहने एकटा दीघहgैआ1 लगेने \" मुहgै04तफइलुन \" बनत। मने S + \nरगण = SSIS = मुहgै04तफइलुन  \n \n (वैकिहgतख8पक हgतआ4पहgैथ0 एनाहुतो कए  सकैत छी----- तगण मने (SSI) कहgत4ै बाद एकटा \nआर दीघहgैआ1 लगेने \"मुहgै04तफइलुन \" बनत। मने SSI + S = SSIS) \n \n 3) यगण (ISS)कहgत4ै बाद एकटा दीघहgैआ1 लगेने \"मफाईलुन\" बनत। मने ISS + \nयगण = ISSS = मफाईलुन \n(वैकिहgतख8पक हgतआ4पहgैथ0 एनाहुतो कए  सकैत छी---- मगण मने (SSS) सँ पिहने एकटा \nलघु लगेने \"मफाईलुन\" बनत। मने I+SSS = ISSS \n4) रगण (SIS) सँ पिहने दूटा लघु लगेने \"मुतफाइलुन\" बनत। मने II + रगण \n= IISIS = मुतफाइलुन \n( वैकिहgतख8पक हgतआ4पहgैथ0 एनाहुतो कए  सकैत छी--- सगण मने (IIS) कहgत4ै बाद एकटा \nलघु आ तकरा बाद एकटा दीघहgैआ1 लगेने \"मुतफाइलुन\" बनत। मने IIS + I + S \n= IISIS = \n \n 5) जगण मने (ISI) कहgत4ै बाद  एकटा लघु आ तकरा बाद एकटा दीघहgैआ1 लगेने \n\"मुफाइलतुन\" बनत। मने ISI + I + S = ISIIS \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 109  \n \n 6) मगण मने (SSS) के बाद एकटा लघु लगेने \"मफऊलात\" बनत। मने \nSSS + I = SSSI = मफऊलात \n \n ( वैकिहgतख8पक हgतआ4पहgैथ0 एनाहुतो कए  सकैत छी----- तगण मने (SSI)सँ पिहने एकटा \nदीघहgैआ1 लगेने “मफऊलात” बनत। मने S + SSI = SSSI \n \n 7) यगण मने (ISS) पूरा-पूरी \"फऊलुन\" कहgत4ै बराबर अिछ।  \n \n 8) रगण मने (SIS) पूरा-पूरी \"फाइलुन\" कहgत4ै बराबर अिछ।  \nतँ दूनू हgतआतकारक छंद आ तकरा हgतआ4हgतआआमे बदलनाइ हमरा लोकिन सेहो देखलहुँ। तँ \nआब चलू तैआर भए जाउ गजल िलखए आ पढ़ए लेल। एिह लेखक सहायतासँ \nखाली मैिथलीए निह कोनो आन भाषामे सेहो सही गजल लीिख सकैत छी, खाली \nकािफयाकहgत4ै िनयम बदिल जेतै भाषाकहgत4ै िहसाबहgैथ0।  \nमैिथलीमे बहर \nउपरमे हमरा लोकिन जतेक बहर देखलहुँ तािह उपर मैिथलीमे आइ धिर गजल \nकहले निह गेल। अथहgैआ5त जीवन झासँ लए कए  2008 धिर मैिथलीमे बहर निह \nछल। बहर नै छल मतलब कृिहgत55म हgतआ5पहgत4ै बहर नै छल।  योगानंद हीरा जी बहुत \nपिहनेसँ अरबी बहरमे मैिथली गजल िलखैत छलाह, मुदा मैिथलीक बहर-अहgत5ैानी \nसंपादक सभ हुनका कात कए देलक जािहकहgत4ै फलहgै04वहgतआ5प मैिथली गजलमे बहरक  \nचचहgैआ5 नै भए सकल। 2008 क बाद गजेहgत88हg40आ ठाकुर उपरका बहरमे गजल तँ \nकहबे केलाह संगिह-संग मैिथली लेल एकटा अहgत88य बहर सेहो तकलाह जकर नाम \nदेल गेल---वािणहgैआ1क बहर।  एिह बहरक मतलब छैक मतलाक पिहल पहgैआैितमे जतेक \nवणहgैआ1 छैक ओिह गजलक आन हरेक शेरक  पहgैआैितमे ओतबए वणहgैआ1 हेबाक चाही।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n110  \nउपरमे उदाहरण लेल हम अपन जतेक शेर देने छी ओ सभ सरल वािणहgैआ1क बहरमे \nअिछ।तथािप एकटा उदाहरण आर----- \n \n जिहआ धिर हमरा हgत58ास रहत  \n \n तिहआ धिर हुनक आस रहत \n \n आब एकरा गानू। एिह दूनू पहgैआैितमे 13-13 वणहgैआ1 अिछ। इ भेल सरल वािणहgैआ1क \nबहर। वणहgैआ1 कोना गानल जाए तािह लेल इ  धेआन राखू----- \n \n  \nहलंत बला अहgत5तरकहgत4ै 0 मानू \nसंयुहgतथ0ताहgत5तरमे संयुहgतथ0त  अहgत5तरके 1 मानू। जेना की \"हरहgै04त \" मे हgै04त =1 भेल। \n \n  \nतकरा बाद सभ अहgत5तरकहgत4ै 1 मानू चाहे ओकर माहgत55ा लघु हो की दीघहgैआ1।  \nवािणहgैआ1क बहर दू तरहक अिछ--- \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 111  \nसरल वािणहgैआ1क बहर , आ वािणहgैआ1क  \n1) सरल वािणहgैआ1क बहर ----- उपरका सभ उदाहरण सरल वािणहgैआ1कक अिछ।  \n2) वािणहgैआ1क -------- एिहमे वणहgैआ1क संग -संग माहgत55ाक सेहो धेआन राखए पड़ैत छैक। \nमने वणहgैआ1क संहgतथ1या तँ िनिहgत5आत  हेबाके चाही संगिह-संग हgैआ0हgै04व के िनहgतथ4चा हgैआ0हgै04व आ \nदीघहgैआ1 के िनहgतथ4चा दीघहgैआ1 हेबाके चाही। उदाहरण लेल----- \nनचनी नाच नचा गेल हgतआतेम हुनकर  \nिजनगी बहgैआैझ बना गेल हgतआतेम  हुनकर \n \n आब एिह शेरके देखू दूनू पहgैआैितमे 15 वणहgैआ1 तँ छैके संगे-संग पिहल पहgैआैितमे जािह \nठाम जे माहgत55ा छैक वएह  माहgत55ा दोसरो पहgैआैितमे ओही ठाम छैक। तँ इ भेल वािणहgैआ1क \nबहर| \nजँ अहहgैआै एकरा माहgत55ा हgै8खम  देबै तँ पता चलत जे एकर हgतआ4प एना छैक ---- \nSSSI-ISSS-SISS \n \n आब कने इ िवचारी जे मैिथलीमे कोन बहरके हgतआतधानता दी। जेना की हमरा \nलोकिन जनैत छी \"सरल वािणहgैआ1क बहर \" सभसँ बेसी हहgतख8लुक अिछ तँए गजलगो ( \nशाइर) शुहgतआ4आतमे एही बहर मे गजल िलखैत  तँ नीक। तकरा बाद अहgतखैयाससँ \nदोसर बहर (वािणहgैआ1क बहर ) पर आबिथ आ तकरा बाद उदूहgैआ1 बला बहर पर हाथ  \nअजमाबिथ। एखन मैिथलीमे दोसर बहर अथहgैआ5त वािणहgैआ1क बहरक हgतआतारंिभक चरण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n112  \nचिल रहल अिछ। अंतमे सबसँ खास गहgतख0प गजल चाहे अहहgैआै कोनो बहर मे \nिकएक ने िलखब रदीफ आ कािफयाक िनयम सभ लेल एकै रंग रहत। \n(ई आलेख शहgतखतद साधक हgत5थी जगदीश  हgतआतसाद मंडल जीकहgत4ै समिपहgैआ1त छिहgत88ह। ) \n ऐ रचनापर अपन मंतजॉृ0खय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n१.\n पूनम म हgत8ैडल - मैिथलीक तेसर िवकीलीहgतथ0स \n२.\n नवहgैथ0दु कुमार झा-पटना मे पसरत हीराक चमक/ \nिनगरानी िवभागक लेल बिन रहल िविशजॉ4ख6 संवगजॉृ6ख/ जॉड़6ड़देश मे शौचालय सॅ वंिचत \nअिछ पैघ आबादी \n  \n१  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 113  \nपूनम महgत8ैडल  \nमैिथलीक तेसर िवकीलीहgतथ0स  \n-सािहहgत84य अकादेमीक  मैिथली बाल सािहहgत84य पुरहgै04कार हgतआतौढ कथा संहgैख1ह (रामदेव झाक \nभाितज मुरलीधर झाक िपलिपलहा गाछ) कहgत4ै देबा लेल िजहgतख4मेवार जूरीक खुलासा- \nहgतखतलैकमेलर  हg40खाहgैैतणवादी समालोचक मोहन भारहgैत5ाज एहgत8ैड कहgतख4पनीक कुकृहgत84य सोझहgैआै \nआएल \n-मोहन भारहgैत5ाज िवहgैत4ानाथ झा िविदतक  चमचािगरीमे बहुत िदनसँ लागल छिथ। \n-िवहgैत4ानाथ झा \"िविदत\"क िनहgै0ख कोिटक उपहgत88यास  \"िवहgतख0लवी बेसरा\"क कएक पहgै8ताक \nगदगदी समीहgत5ता \"पहgत5तधर \" नाहgै0खा पिहgत55कामे मोहन  भारहgैत5ाज केने रहिथ , मैिथली \nसमालोचनाक हgत5तेहgत55मे ई एकटा कारी अहgत8थयाय अिछ।  \n-मोहन भारहgैत5ाज रमानाथ झा हgैख1हgत88थावलीमे पी.सी. रायचौधुरीक रचना रमानाथ झाक \nनामसँ अपन सहgतख4पादकहgत84वमे छपबा देलिहgत88ह।  \n-टैगोर सािहहgत84य सहgतख4मानमे िहनको पोथी फाइनल धिर  पहुँचल रहए, मुदा एकटा \nगएर हg40खाहgैैतण , गएर कणहgैआ1 कायहgै04थ  जूरी िहनकर िललसापर पािन फेिर देने रहिथ \nआ पुरहgै04कार जगदीश हgतआतसाद महgत8ैडल जीकहgत4ै भेिट गेल छल।    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n114  \n-हालेमे चेतना सिमितक मुख -पहgत55 घर -बाहर हgत5थीमान मोहन भारहgैत5ाजकहgत4ै सािहहgत84य \nअकादेमी पुरहgै04कार देबा लेल फतवा जारी केने अिछ। ऐ फतवा अहgत88तगहgैआ1त अशोक \nआ महेहgत88हg40आ मलंिगयाकहgत4ै सेहो सािहहgत84य अकादेमी पुरहgै04कार देल जएबाक गप अिछ।  \n-हgतआतबोध सहgतख4मान लेल महेहgत88हg40आ मलंिगयाक संग  िमिल कऽ जे ई कैनवेिसंग केने रहिथ \nआ दुनू गोटेकहgत4ै ओ हgतआताइज भेटल रहिहgत88ह से जगत हgतथ1यात अिछ।  \n-मोहन भारहgैत5ाजक जाितवादी चेहरा जगत हgतथ1यात अिछ , िहनकर असल नाम \nआनहgत88द मोहन िमहgत5थ अिछ। \"िवहgैत4ापित टाइहgतख4स \" मे योगानहgत88द झा आ  िवहgैत4ानाथ झा \nिविदतक जमाए शंकरदेव झा (रामदेव झाक बेटा) संग िमिल कऽ जे ई सुभाष \nचहgत88हg40आ यादवक \"बनैत िबगड़ैत\" क िखलाफ अिभयान शुहgतआ5 केने रहिथ से जगत  \nहgतथ1यात अिछ , मैिथली समालोचनाक हgत5तेहgत55मे ई एकटा कारी अहgत8थयाय अिछ।।  \n-आब एतेक केलाक बादो जँ ऐ बेहgतआ4का सािहहgत84य  अकादेमी पुरहgै04कार मोहन भारहgैत5ाज \nिवहgैत4ानाथ झा िविदतक राजमे नै लऽ सकिथ वा महेहgत88हg40आ मलंिगया/ अशोककहgत4ै नै \nिदअबा सकिथ तँ से आहgत5आयहgैथ1 हएत।  \n-सािहहgत84य अकादेमीक मैिथली बाल सािहहgत84य  पुरहgै04कार हgतआतौढ कथा संहgैख1ह (िवहgैत4ानाथ \nझा िविदतक समिध रामदेव झाक भाितज मुरलीधर झाक िपलिपलहा गाछ) कहgत4ै \nिदएबामे हg40खाहgैैतणवादी मोहन भारहgैत5ाजक संग  देलिन एकटा आर मैिथल हg40खाहgैैतण \nभाहgतथतयनारायण झा आ चेतना सिमितक कोषाहgत8थयहgत5त  रहल कणहgैआ1 कायहgै04थ महेहgत88हg40आ \nनारायण कणहgैआ1।  \n \nपूवजॉृ6खपीिठकासँ पिहने:  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 115  \n-रामदेव झाक भाितज मुरलीधर झा कहgत4ै हgतआतौढ़  सािहहgत84य (!!) लेल मैिथलीक सािहहgत84य \nअकादेमी बाल सािहहgत84य पुरहgै04कार २०१२ \n-मुरलीधर झा कहgत4ै ई पुरहgै04कार अ -बाल कथा संहgैख1ह  \"िपलिपलहा गाछ\" लेल देल \nजा रहल अिछ। \n-मुरलीधर झाक पोथीक आमुखमे सेहो \"िपलिपलहा गाछ\" मे सेहो ऐ पोथीक िकछु \nकथाक पैघ लोकक लेल हेबाक संकेत अिछ, आ  मुरलीधर झा िलखलिहgत88ह जे \nओ अपन कहgै1ता (रामदेव झा) क कहलापर ऐ पोथीकहgत4ै बाल सािहहgत84यक  हgतआ5पमे \nछपबा रहल छिथ। हालेमे िमिथला दशहgैआ1न मे ऐ पोथीक हgतआतकािशत समीहgत5तामे सेहो ई \nगप कहल गेल छै जे एकर िकछु कथा पैघ लोकक लेल छै।  िवदेह बाल \nसािहहgत84य  पुरहgै04कार २०१२ (वैकिहgतख8पक सािहहgत84य अकादेमी पुरहgै04कार हgतआ5पमे हgतआतिसहgैत0 ) \nलेल भऽ रहल वोिटंग (www.videha.co.in \n )सँ \"िपलिपलहा गाछ\" पोथी कहgत4ै \nएकर अ-बाल सािहहgत84य भेलाक कारणसँ हटा लेल गेल छल।  \n-रामदेव झाक भाितज मुरलीधर झा कहgत4ै हgतआतौढ़  सािहहgत84य (!!) लेल मैिथलीक सािहहgत84य \nअकादेमी बाल सािहहgत84य पुरहgै04कार २०१२ भेटबाक सूचना हgत5थी शंकर झा १७ \nअगहgै04त २०१२ कहgत4ै बेरमा गाम जा कऽ हgत5थी जगदीश  हgतआतसाद महgत8ैडल जी कहgत4ै \nदेलिहgत88ह। ओ कहलिहgत88ह जे \"िपलिपलहा गाछ\" पोथी कहgत4ै सािहहgत84य अकादेमी बाल \nसािहहgत84य पुरहgै04कार २०१२ देल जएबाक िनणहgैआ1य भऽ गेल छै आ  शीहgैखत सािहहgत84य \nअकादेमी, िदहgतख8ली एकर घोषणा करत। ओना हgत5थी शंकर झा पिहने एक  बेर \nिववादमे आिब चुकल छिथ जखन \"साहेब राम दास\" िविनबहgत88ध पोथी \"भारतीय \nसािहहgत84यक िनमहgैआ5ता शृंखला\"मे हुनकासँ सािहहgत84य अकादेमी हgैत5ारा िलखबाओल गेल  \nछल!!  \"साहेब राम दास\"पर डॉ. पालन झा पी.एच.डी. केने छिथ आ ई शोध \nहgत5थी दुगहgैआ5नाथ झा हgत5थीश (आब हgै04वगहgैआ8य ) केर अहgत88तगहgैआ1त भेल छल।  \"साहेब राम \nदास\"पर डॉ. पालन झाक िनबहgत88ध िवदेह ई -पिहgत55का (www.videha.co.in  ) मे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videh a Ist  Maith il i Fortnight ly ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa /dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  \n'/glyph874वदेह ' ११३  म  अंक  ०१  /glyph871सत/glyph225बर २०१२  ( वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक १ १३)\n  \n  \nम ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n116  \nसेहो आएल छल आ ल.ना.िमिथला िव.िव.क मैिथली िवभागमे ऐ शोधक एक हgतआतित \nराखल सेहो अिछ, तकर बादो  \"साहेब राम दास\" िविनबहgत88ध  हgत5थी शंकर झाक \nनामसँ छपल !!! ऐ गपसँ सािहिहgत84यक हgत5तेहgत55मे आहgै8खोश हgै01याहgतख0त भऽ गेल छल।  \nजॉ409ाजॉृृड़णवादी समीजॉड़ँड़क मोहन भारजॉृड़ँाज जॉृड़ँारा पी.सी.रायचौधुरीक रचनाक कॉपीराइट \nहनन: अपन सजॉड़94पादकजॉड़84वमे रायचौधुरीक रचना रमानाथ झाक नामसँ छजॉड़90लिन : \nसहयोगी रहल सी.आइ.आइ.एल.  \n \nजॉ409ाजॉृृड़णवादी समीजॉड़ँड़क मोहन भारजॉृड़ँाज : रामदेव झासँ िमिल कऽ भॲकलिन सुभाष \nचजॉड़88जॉ406 यादवक पीठमे जाितवादी छुरा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा ","size_mb":4.14,"has_text":true},"Videha 114.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 114.pdf","name":"Videha 114.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११४ म अंक १५ िसतअःँ94बर २०१२ (वषअः◌भट ५ मास ५७ अंक \n११४)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गअः◌ँ4  \n  \n२.१.१.\n अरिवऽgघ88द ऽgघफझीवाऽgष0बतव -‘मिणपऽgषघषक काऽgष01यकृितक आलोचनाऽgघ8बमक \nअऽgघ8झययन ’ पुऽgष0बतकक लोकापऽgषू1ण २.\n मुशg38एी  कामत- कतऽ जा रहल \nछी हम!/ नाटकः- िश िशgएअएत बेटी  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n२.२.१.\n पूनम मअःँ8◌डल - मिणपअः◌ँ◌ जयअःँ88तीपर िदअःँ98लीमे  िमिथलअः◌भ4गन अः◌ँ5ारा  \nकिव गोअः4टखी ९ िसतअःँ94बर २०१२ कअःँ4◌ सअःँ94पअःँ88अःँ88स २.\n नवअः◌ख0दु \nकुमार झा-नीतीशक सॲझा म ोदीक समपअः◌भटण / ठंडाक  मौसम मे गमअः◌भ5यत िबहारक  \nराजनीित/ ३ अअःँख0टूबरकँ◌े राअः◌0◌अः◌99पितक िबहा र दौरा  दरभंगा , सेहो जेताह मुखजअः◌भ8 / \nजापान आ कनाडाक दौरा पर जयताह मोदी/ मैिथल अः409हमणकँ◌े िकनार लगौ◌ैलक \nभाजपा कीितअः◌भट कयलिन सोिनया सॅ भअः◌ख0ट / िबहारमे िनवेश क इअःँख4छा जन ौलक \nरैन बैअःँख0सी / मधुबनी सिहत तीन जगह पर बनत पीपा पूल/ पंचायत अःँभँितिनिध  \n  \n२.३.\n िश वकुमार झा ‘िट /g29ट लू’- मैिथ ल ी  उ प /g2टट य ा स सािह /g2ट4 य क िव कासमे \nहिर मोहन झाक योगदान  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n२.४.\n जगदीश ऽgघूघसाद मऽgघ8षडल - िकछु िवहिन कथा  \n  \n२.५.\n बेचन ठाकुर- बाप भेल िप /g2ृ4 ी   \n  \n२.६.\n कुम ा र भ ा /gबड4 क र -लघुकथा- लछिमनीया  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n२.७.१.\n ओम अःँभँकाश -भोथ हिथयार / िवहिन कथा- बीस \nटाका  २.\n श/g2ृृु ध न  /g2अ2 स ा द  स ा ह - मैि थ ल ी  म ि ह ल ा  आ  ि ज/gबव9 ी  ३.\nकैलास दास-मि ह ल ा क  /g2अ2े र क क थ ा  सं /gब9व ह  ‘ि ज /gबव9 ी ’ \n  \n२.८.हम पुछैत छी: \nगुण न ा थ  झ ा सँ  च /g2टट दन  कुम ा र  झ ाक  ग पश प  \n  \n  \n३. पअः◌ँ4  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.१.\n जगदीश च /g2टट /g4डअ  ठ ाकु र ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा \nगेल   (आ/g2ट4 म  गी त )- (आ ग /gबअब ) \n  \n३.२.१.\n िमिहर झा-हौ रामचंदर२.\n राम िव लास साहु \nजीक दूटा किव ता  \n  \n३.३.\n जगदीश ऽgघूघसाद मऽgघ8षड ल-१० गोट गीत \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n३.४.१. \n राजदेव मअःँ8◌ ड ल २.\n ओमअःँभँकाश  झा  \n  \n३.५.\n मु /gबट2ी  क ाम त  \n  \n३.६.\n न/g2टट द  िव लास राय जीक दूटा किव ता  \n  \n३.७.\n जगदान अःँ88द झा  'मनु' \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n३.८.\n िकशन कारीगर  \n  \n  \n  \n  \n  \n४. िमिथला कला-संगीत १. \nअःँखभयोित  झा चौधरी २.\nराजनाथ ि म /g2ृइ (ि च /g2ृृम य  ि म ि थ ल ा ) ३. \n उमेश म /g2टब ड ल  (िमिथलाक \nव न /gबड4 प ि त / िमिथलाक जीव-ज /g2टट तु/ िमिथलाक िजनगी) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n५. ग/gब24 -प /gब24 भ ा र त ी :१.अःँभँो . चअःँ94पा शमअः◌भ5 \n क डोगरी किवताक िहअःँ88दी \nअनुवाद: अःँ5खीमती रजनी शमअः◌भ5 आ  मैिथली अनुवाद : \n डॉ. शंभु कुमार िसंह  \n  \n  \n६.ब ा ल ा न /gबअ4  कृ ते-१.\n जगदीश अःँभँसाद मअःँ8◌डल -बाल िवहिन कथा- बुिढ़ या \nदादी २.\n मुअः◌8ँी  कामत- दूटा बाल किवता  \n \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अं/gब9वे ज ी  आ  अं /gब9वे ज ी  मैि थ ल ी  \nकोष (इं ट र ने ट प र  प ि ह ल  बेर  स च/gबअव-ि ड /g2इडश न री ) एम.एस. एस./g2इड यू.एल. स व/gबअव र  आ ध ा ि र त -\nBased on ms-sql server Maithili-English and English-Maithili \nDictionary.]  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \n  \n  \nिवदेह ई-पिअःँ55काक  सभटा पुरान अंक  ( अः409ेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) \nपी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच अः◌भ◌क िलंकप र उपलअःँ9ँध अिछ। All the old \nissues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the \nfollowing link.  \nिवदेह ई-प ि /g2ृृक ा क स भ ट ा  पु र ा न  अंक  /g4ड9ेल, ि त र हु त ा  आ  दे व न ाग र ी  /g2अृ प मे  Videha \ne journal's all old issues in Braille Tirhuta and Devanagari \nversions  \nिवदेह ई-प ि /g2ृृक ा क प ि ह ल  ५० अंक  \n \nिवदेह ई-प ि /g2ृृक ा क ५० म  सँ  आ ग /gबअबक  अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड ए नीमेटरकअःँ4◌  अपन साइट / अःँ9ँलॉगपर लगाऊ।  \n अःँ9ँलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेअःँख0ट कए \"फीड \nयू.आर.एल.\" मे http://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो \nिवदेह फीड अःँभँाअःँ90त कए सकैत छी।  गूगल रीडरमे पढ़बा \nलेल  http://reader.google.com/  पर जा कऽ  Add a   \nSubscription  ब ट न  ि /g2इड ल क  क /g2अृ  आ खाली \n/gबड4 थ ा न मेhttp://www.videha.co.in/index.xml  पेअः◌04ट कअःँभ5 आ  Add   बटन \nदबाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोड काअः◌04ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाअःँ5ँरमे निह दे िख / िलिख पािब रहल छी, (cannot \nsee/write Maithili in Devanagari/ Mithilakshara follow links \nbelow or contact at ggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचअः◌भ◌क  \nिलंक सभ पर जाउ। संगिह िवदेहक अः◌04तंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक \nनव-पुरान अंक पढ़ू।   \nhttp://devanaagarii.net/  \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   ( एतए बॉअःँख0समे ऑनलाइन देवनागरी  \nटाइप कअःँभ5 , बॉअःँख0ससँ कॉपी क अःँभ5 आ  वडअः◌भट डॉअःँख0युमेअःँ88टमे पेअः◌04ट क ए वडअः◌भट फ ाइलकअःँ4◌ \nसेव कअःँभ5। िवशेष जा नका रीक लेल ggajendra@videha.com पर सअःँ94पकअः◌भट \nकअःँभ5। )(Use Firefox 4.0 (from  WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ \nSafari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google Chrome for  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \nbest view of 'Videha' Maithili e-journal \nathttp://www.videha.co.in/ . )  \n  \nGo to the link below for download of old issues of \nVIDEHA Maithili e magazine in .pdf format and Maithili \nAudio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान अंक आ \nऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचअःँ55कला / फोटो सभक फाइल सभ (उअःँख4चारण , बड़ \nसुख सार आ दूवअः◌भ5अःँ5ँत मंअःँ55 सिहत ) डाउ नलोड करबा क हेतु नी चअः◌भ◌क  िलंक पर \nजाउ। \n VIDEHA ARCHIVE \n ि व दे ह  आ क /gबअृ इ व  \n  \n \n \nभारतीय डाक िवभाग अः◌ँ5ा रा जा री क िव , नाटककार आ धमअः◌भटश ाअः◌04अःँ55ी \nिवअः◌ँ4ापितक अः◌04टाअःँ94प। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती अःँभँाच ीन \nकालिहसँ महान पुअःँभ4ष ओ मिहला लोकिन क क मअः◌भटभिम रहल अि छ। िमिथलाक \nमहान पुअःँभ4ष ओ मिहला लोकिन क िचअःँ55  'ि म ि थ ल ा  र /g2इ9 '\n मे देखू। \n  \n \n \nगौरी-शंकर क पालवंश कालक मू िअःँ54अः◌भट, एिहमे िम िथलाअःँ5ँरमे (१२०० वषअः◌भट \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12  \nपूवअः◌भटक ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह \nतरहक अअःँ88याअःँ88य अःँभँाचीन आ नव अः◌04थापअःँ84य , िचअःँ55 , अिभलेख आ मूिअःँ54अः◌भटकलाक़  हेतु \nदेखू 'िमिथलाक खोज' \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सअःँ94बिअःँ88धत सूचना , सअःँ94पकअः◌भट, अअःँ88वेषण संगिह िवदेहक  \nसचअः◌भट- इंजन आ अःँ88यूज सिवअः◌भटस आ ि मिथला , मैिथल आ मैिथलीसँ सअःँ94बिअःँ88ध त वेबसाइट \nसभक समअः◌9ट संकलनक लेल देखू  \"ि व दे ह  सू च ना  सं प क/gबअव  अ /g2टट वे ष ण \"\n \nिवदेह जालवृअःँ54क िडसकसन फो रमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिअःँभँय जालवृअःँ54 ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर मूल पुरअः◌04कार (२०१२) [ सािहअःँ84य अ कादेमी , िदअःँ98ली ]क लेल अहअः◌भ◌क नज िरमे \nकोन मूल मैिथली पोथी उपयुअःँख0त अिछ ? \nThank you for voting!  \nअःँ5खी राजदेव मअःँ8◌डलक “अअःँ94बरा ” (किवता-संअः◌9टह ) \n 12.71%      \n   \nअःँ5खी बेचन ठाकु रक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा नाटक)  10.77%      \n   \nअःँ5खीमती आश ा िमअःँ5ख क “उचाट” ( उपअःँ88यास )  6.35%      \n   \nअःँ5खीमती पअः◌8ँा झाक  “अनुभूित” ( कथा संअः◌9टह )  4.7%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \n   \nअःँ5खी उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो एअःँ8◌अः◌99ी :मा अःँभँिवश (नाटक)  5.25%      \n   \nअःँ5खी सुभाष चअःँ88अः40भ यादवक “बनैत िबगड़ैत” (कथा-संअः◌9टह )  4.97%      \n   \nअःँ5खीमती वीणा कणअः◌भट- भावनाक अ िअः◌04थपंजर (किवता संअः◌9टह )  5.25%      \n   \nअःँ5खीमती शेफ ािलका वमअः◌भ5 क “िकअः◌04त - िकअः◌04त जीवन (आ अःँ84मकथा )  8.56%      \n   \nअःँ5खीमती िवभा रा नीक “भाग रौ आ बलचअःँ88दा ” (दूटा नाटक)  6.63%      \n   \nअःँ5खी महाअःँभँका श -संग समय के (क िवता संअः◌9टह )  5.52%      \n   \nअःँ5खी तारानअःँ88द  िवयोगी - अःँभँलय रहअः◌04य (किवता-संअः◌9टह )  4.97%      \n   \nअःँ5खी महेअःँ88अः40भ मलंिगयाक  “छुतहा घैल” (नाटक)  9.67%      \n   \nअःँ5खीमती नीता झा क “देश-काल” (कथा-संअः◌9टह )  5.52%      \n   \nअःँ5खी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल संअः◌9टह )  7.18%      \n   \nOther:  1.93%      \n   \n   \nऐ बेर युवा पुरअः◌04क ार (२०१२)[ सािहअःँ84य अकादेमी , िदअःँ98ली ]क लेल अहअः◌भ◌क नजिर मे \nकोन कोन लेखक उपयुअःँख0त छिथ ? \nThank you for voting!  \nअःँ5खीमती अःँखभयोित सुनीत चौधरीक “अिचअः◌भटस ” ( किवता संअः◌9टह ) \n 27.71%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14  \nअःँ5खी िवनीत उअःँ84पलक “हम पुछैत छी” ( किवता संअः◌9टह )  7.83%      \n   \nअःँ5खीमती काि मनीक  “समयसँ सअःँ94वाद करैत ”, ( किवता संअः◌9टह )  6.02%      \n   \nअःँ5खी अःँभँवीण का अः◌0ँयपक “िवषदअःँ88ती वरमाल कालक रित ” ( किवता संअः◌9टह )  4.22%   \n   \n   \nअःँ5खी आश ीष अनिच अःँ88हारक  \"अनिचअःँ88हार  आखर \"( गजल संअः◌9टह )  21.69%      \n   \nअःँ5खी अअःँभ4णाभ सौ रभक “एतबे टा निह” ( किवता संअः◌9टह )  6.02%      \n   \nअःँ5खी िदलीप कुमा र झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता संअः◌9टह )  7.23%      \n   \nअःँ5खी आिद यायावरक  “भोथर पअः◌ख0िसलसँ िलख ल ” ( कथा संअः◌9टह )  6.02%      \n   \nअःँ5खी उमेश मअःँ8◌डलक “िनअः◌0ँतुकी ” ( किवता संअः◌9टह )  11.45%      \n   \nOther:  1.81%      \n   \n     \n   \n     \n   \n   \n   \nऐ बेर अ नुवाद पुरअः◌04का र (२०१३) [सािहअःँ84य अकादेमी , िदअःँ98ली ]क लेल अहअः◌भ◌क \nनजिरमे के उपयुअःँख0त छिथ ? \nThank you for voting!  \nअःँ5खी नरे श कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उपअःँ88यास अःँ5खी िव अः◌0◌णु सखाराम खाअःँ8◌डे कर ) \n 33.33%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n   \nअःँ5खी महेअःँ88अः40भ ना रायण राम  \"कामअः◌खटलीन \" ( कॲकण ी उपअःँ88यास अःँ5खी दामोद र मावजो ) \n 12.04%      \n   \nअःँ5खी देवेअःँ88अः40भ झा \"अनुभव\"( बअः◌भ4अःँखँला उपअःँ88यास अःँ5खी िदअः◌0टयेअःँ88दु पािलत )  12.04%      \n   \nअःँ5खीमती मेन का मिअःँ98ल क \"देश आ  अअःँ88य क िवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद मूल- \nरेिमका थापा)  16.67%      \n   \nअःँ5खी कृ अः◌0◌ण कुमार कअः◌0ँयप आ अःँ5खीमती श िशबाला - मैिथली गीतगोिवअःँ88द ( जयदेव \nसंअः◌04कृत )  13.89%      \n   \nअःँ5खी राम नारायण िसंह \"मलािहन\" ( अःँ5खी  तकषी ि शवशंक र िपअःँ98लैक मलयाली \nउपअःँ88यास )  11.11%      \n   \nOther:  0.93%      \n   \n     \n   \n   \n   \n   \n \n  \n \nफेलो पुरअः◌04कार - समअः◌9ट योगदान २०१२-१३ : समानाअःँ88तर सािहअःँ84य अकादेमी , िदअःँ98ली  \nThank you for voting!  \nअःँ5खी राजन अःँ88दन लाल दास  \n 50%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16  \nअःँ5खी डॉ . अ मरेअःँ88अः40भ   28.72%      \n   \nअःँ5खी चअःँ88अः40भभानु िसंह   19.15%      \n   \nOther:  2.13%      \n   \n   \n   \n \n1.संपादकीय \n१ \nराजकमल चौधरी: मोनो अः◌9टाफ (सुभाष चअःँ88अः40भ यादव ) जे सािहअःँ84य अकादेमी  अः◌ँ5ारा \nरामदेव झा आ  मोहन भा रअः◌ँ5ाजक कृपासँ अःँभँकाि शत नै भऽ सकल।   \nhttps://docs.google.com/a/videha.com/viewer?a=v&pid=sites&sr \ncid=dmlkZWhhLmNvbXx2aWRlaGEtcG90aGl8Z3g6NDNiMmVh \nYThlOTNiMDA5Zg  \n• राजकमल चौधरी: मोनो अः◌9टाफ (सुभाष चअःँ88अः40भ यादव ) download \nlink  https://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/Rajkamal_Monograph.pdf?attredirects=0&d=1  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/Rajkamal_Monograph.pdf?attredirects=0&d=1  \ndbb13891-a-96a2f0ab-s-sites.googlegroups.com  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \nSeptember 11 at 11:28pm  · Like · 1  · Remove Preview \n• \n  \nGangesh Gunjan  राजकमल जी (िविनबंध)क अःँभँक रण का न मे पडल तं छल , \nसे कतोक वखअः◌भट भ गेलै आब | मुदा \nसे एहन कुअःँभ5प छैक  से अहॴक  एिह फेस बुि कया  समाद मे अः◌04पअः4टभ भेलय | तअः◌ख0 \nएकर \nधअःँ88यवाद अहॴ कअः◌ख0 दैत छी गजेअःँ88अः40भ  जी |... ओना वाअः◌04तिवक  तं ई जे सअःँ94पूणअः◌भट \nपढबा सं पिहने मोन \"िवरअःँख0त \" भ' गेल | नै पिढ भेल आगअः◌भ◌ ! नी क केलौहअः◌ख0 नेट \nपर द' \nक'| समकालीन आ आगत पीढ़ी सेहो बुझओ ई कारी-कथा! हमरा सन लोकक \nिवडअःँ94बना देखू \nजे पूरा अःँभँकरण  अपन अ नुज - िमअःँ55 - अअः◌9टज सं जुडल अिछ| से एहन ऐितहािसक \nदुघअः◌भटटना  \nभ' गेल अिछ ! उअःँ54रदायी अः◌0टयिअःँख0तग त हम कतहु सं नै | मुदा सािहिअःँ84यक पी ढ़ी क \nनैितकता सं \"अपराध बोध\" सहबा लेल अिभशअःँ90त छी | उपाय ? \nसअः◌04नेह , \n \n11 िसतअःँ94बर 2012 11:26 pm को, Gajendra Thakur < \nThursday at 2:13pm via   · Unlike · 4 \nGajendra Thakur  गंगेश गुंजन जी क िहअःँ94मत अःँभँशंसनीय अि छ। जँ अः◌04टेटस -को \nकेर िवर ोध शु अःँभ5सँ भेल रिहतै तँ पिरिअः◌04थित िभअः◌8ँ रिहतै, सए अिछ उपाए।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18  \n  \n२ \n \nसािहऽgघ8बय अकादेमीमे समऽgघ88वयक पद लेल  कालाबाजारी (ऽgघ9घलैक माकऽgषझ1िटंग )- एकटा \nिरपोटऽgषू1 \nसािहअःँ84य अकादेमी िद अःँ98लीक मैिथली समअःँ88वयक चु नाव लेल जे संअः◌04था सभ \nिन धअः◌भ5िरत  अिछ ओकर नाम अिछ:- िवअः◌ँ4ापित सेवा संअः◌04थान , दरभंगा; सिचव \nवैअः◌ँ4नाथ चौधरी  “बैजू” आ अअःँ8खयअःँ5ँ - पं. चअःँ88अः40भनाथ िमअःँ5ख अम र। अिखल भारतीय \nमैिथली सािहअःँ84य  पिरषद, दरभंगा; सिचव डा. गणपित िम अःँ5ख , अअःँ8खयअःँ5ँ रहिथ अः◌04व . \nजयमअःँ88त िमअःँ5ख।  चेतना सिमित, पटना, सिचव अःँ5खी िववेकान अःँ88द  ठाकुर, अअःँ8खयअःँ5ँ \nअःँ5खीमित अःँभँमीला  झा। रअः◌भ◌टी मधुबनीक कोनो  संअः◌04था , सअःँ94भवतः वतअः◌भटमान अअःँ8खयअःँ5ँ अःँ5खी \nहेतुकर झा। िकशोरी काअःँ88त िम अःँ5खक िमिथला सअः◌भ4अः◌04कृितक पिरषद  ( जे संऽgष0बथा \nिवऽgषघबापितकऽgघबष पाग पिहरा कऽ हुनका ऽgब09ाऽgषषघण घोिषत करबाक कुकृऽgघ8बय केलक ), \nवतअः◌भटमान  अअःँ8खयअःँ5ँ अःँ5खी सुरेअःँ88अः40भ ना रायण झा आ  सिचव गंगाध र झा। पंचान न िम अःँ5खक \nअिखल भारतीय मैिथली सािहअःँ84य सिमित , इलाहाबाद; आ मैिथली लोक सािहअःँ84य \nपिरषद, कोलकाता, सअःँ94भवतः वतअः◌भटमान अअःँ8खयअःँ5ँ - अिणमा िसंह। ऐ मे सँ िकछु \nसंअः◌04थाक नाम आ  वतअः◌भटमान अअःँ8खयअःँ5ँ आिदमे पि रवतअः◌भटन सअःँ94भव अिछ।  \n \nऐ मे सँ अिध कतर संअः◌04था कागजी  अिछ  वा सािहिअःँ84यक  नै र ाजनैितक अिछ आ \nजाितवाद, अःँ5ँेअःँ55वाद आ आ नुवंिश क आधा रपर संचािलत अिछ।  \n  \n  \n३  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nसरसिठ क पछाित  गामसँ लऽ कऽ देश भिर मे दोरस हवा उठल। मुदा हवोक \nअःँभ5िख  क सीमा तँ िभ अः◌8ँ-िभ अः◌8ँ अिछ  , कतौ रेत बला भूिम मे अपनो रस चटबैत \nअिछ , तँ कतौ समुअः40भमे अःँखभ वा र उठबैत अिछ , कतौ पहाड़सँ टकरा या तँ मेघे िद स \nउिड़  जाइत अिछ  वा पजरबािह  तािक -तािक  पड़ाइत अिछ । कतौ समतल भूिम मे \nगाछ-िव रीछ उखाड़ैत तँ कतौ सरोवरक  हअःँ98 फी , तँ कतौ मअःँ88 द  गित क सुहावन हवा \nसेहो दैत अिछ । अवसरक लाभ जेकरा जते भेटैक चािह ये से नै भेिट  पेलै। जँ \nसे नै पेलक तँ औअः◌ँ4ोिग  क  अःँ5ँेअःँ55क  अपेअःँ5ँा कृिष   अःँ5ँेअःँ55 ि क  अए पछुआ गेल। भलिहं \nतमसाएलपर बािज  िद अए जे  महारा अः◌0◌ अः◌99 कनअः◌भ5टक  औअः◌ँ4ोिग  क अःँ5ँेअःँ55मे  अगुआ  गेल आ \nिब हार पछुआ गेल, ई तामसपर बाजल भेल। मुदा महाराअः◌0◌ अः◌99 वा कनअः◌भ5टक क \nउअः◌ँ4ोगकअःँ4◌ देखै िछ  ऐ तँ ईहो देखए पड़त जे ओइठाम जमीनपर जीिन हारक दशा की \nछै। की ई बात झूठ जे िब हार क अपेअःँ5ँा  ओइठाम क ि क  सानकअःँ4◌ आअःँ84महअःँ84 या क नौवत \nछिअःँ88 ह  । तँए देश क सभ राअःँखभ य क अपन- अपन समअः◌04 या  छै। अपना-अपना ढंगसँ \nदेखए पड़तै। मुदा की ई उिच त नै जे िब हा रो अः◌04 वतंअःँ55 भारतक अंग छी , \nएकअःँभ5पता हेबाक चािह ऐ। आइ िब हारे नै, आनो-आनो राअःँखभ यकअःँ4◌ िब  हारोसँ बेसी \nसमअः◌04 या छै जेकर समाधा न जअःँभ5 री अि छ  । भलिहं बंगाल, केरल ज कअः◌भ◌ नै, मुदा \nआनो-आन राअःँखभयमे देखॱस तँ लगबे क एल। िम  िथ लअः◌भ4चलो ऐ दोरस हवासँ अलग नै  \nरहल। पुरना दरभंगा िज लाक मधुबनी सविड वीजनमे, जे अखन िज ला अिछ , \nजमीनक भ रपू र ए कअःँभ5पता आएल , मुदा खेत तँ तखन खेत जखन ओकरा भरपूर \nपािन  भेटै। उिच त बीआ, उिचत खादक संग मशीन नेने कुशल िक सान सेहो \nभेटै। दस बखअः◌भट पूवअः◌भटिह  सँ कोसी नहर योजना क पा छू अःँभँगित  शील िक सानो आ \nवुिअः◌ँ0  जीिव यो उिठ  कऽ ठाढ़ रहलाह, मुदा िकयो सुिन िन हार नै। जँ सुनौलो गेल तँ \nकाजक तेहेन अःँभ5प धेलक जे पचास बखअः◌खभमे  योजना नै  पूितअः◌भट भऽ सकल अि छ  । \nधार-धुरक संग एहेन लापरवाही भेल जे िम िथ लअः◌भ4चलक अधासँ बेसी जमी न मािट  सँ \nबालु बिन  गेल अिछ । ओना धार बहुतो अिछ, जइमे िक छु एहनो अिछ  जे हजारो \nबखअः◌भटसँ अपन िद  शा नै बदललक, मुदा कोसी-कमला-बला नकअःँ4◌ तँ भगैतो खेला -खेला, \nआ गीतो गािब -गािब  तते सुआगत होइत रहल अिछ  जे अधासँ बेसी जमी नकअःँ4◌  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20  \nकमजोर माने शिअःँख0 त  हीन बना देलक अिछ । बालु केना उपजाउ भूिम  बनत, छोट \nसवाल नै अिछ । राजनीित क द शा एहेन  जे मुँहपुअःँभ4िख  आइयेक पाछू पिड़  सभ \nअपनेमे ओझराएल अिछ । िम िथ लअः◌भ4चलक कोनो  समअः◌04 या  िम िथ लेक नै अिप तु देशक \nछी। समअः◌04 या क समाधान केना हएत तेहीमे सभ ओझरा-ओझरा राजनीित  कऽ \nरहला अिछ । आठ बजे राित कअःँ4◌ िस  तारपर सुनताह जे “पवन िअःँभँ  य पावन िम िथ ला \nदेश!” \nजिह ना बेरमा देशक अंग छी तिह ना तँ देशो बेरमाक अंग िछ ऐ। तँए देशक \nदा◌ेरस हवा बेरमोमे बहल। साइिक लक ओभर-वाइिल◌ ंग ज कअः◌भ◌ गा मक वाइिल ◌ ंग शुअःँभ5 \nभेल। एक संग रंग-िब रंगक हवाक  अःँभँवेश भेल। अअः◌8भडा बअःँ88 दी  हुअए लागल। \nिक छु लुअःँ54ी गा मोसँ उठैए तँ िक छु बाहरोसँ पसिह -पसिह  आबए लागल। \nअखन धिर  गाममे जाित -सअःँ94 अःँभँ दायक हवा नै आएल छल। जिह या किह यो मािर -दंगा \nहुअए ओ या तँ आन गामसँ हुअए, वा एक-टोल दोसर टोलक बीच। बीसो \nजाित सँ ऊपरबला गाम बेरमा। पाविन -ित हारमे गजपट होइते आएल अिछ । मुदा \nतैयो तँ चिल ते रहलै। गजपटो केना ने होउ, अधासँ बेसी अः◌04 अःँ55ी गण भादवक रिव  \nकिर ते छिथ । मुदा पाविन क िव धानो िभ अः◌8ँ-िभ अः◌8ँ। िक  यो दुनू  सअः◌भ◌झ िन  खंड करै \nछिथ , तँ िक यो एक संझू। िक यो नोनेटा परहेज करै छिथ , तँ िक यो अअः◌8ँ छोिड़   \nफलेटा सेवन करै छिथ । तिह ना घड़ी पाविन । एक तँ सालक दू-तीन मास, \nसाओन, आसीन चैतमे होइए तँ दोसर बुधवािर , सोमवािर  आ  शुअः◌89वा िर   सेहो \nहोइए।  \nकबीर पंथक अःँभँवचन कतअः◌भ5 आिब -आिब  माया-जालक िन अःँ88 द ा क रैत आ सेवक  सभकअःँ4◌ \nचेतेबो करैत छिथ । सेवको रंग-िब रंगक। तहूमे बेरमामे आरो गजपट। एक िद स \nसए घरक अः409अः◌◌ँण बअः◌04 ती  टोल, टोल ऐ दुआरे नै जे गोिठ या नै फुटझाड़ा अिछ , मे \nएकोटा बैअः◌0◌ ण व नै। ओना समाजक पंथिन रपेअःँ5ँक िख  यालसँ नीके अिछ । तिह ना \nदोसर िद स दिलतोक टोल अिछ । थाल-पािन सँ लऽ कऽ अकास धिर क िश कारी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \nबीचक जे जाित  अिछ  ओ धाि मअः◌भटक पंथ (साअःँ94 अःँभँ दािय क) सँ जुड़ल अिछ । जाित क \nभीतर वैअः◌0◌ ण व-साकठ केर बीच िब वाद चलैत अिछ  तँ एक जाित क दोसराक बीच। \nकबीर पंथक बी च समझौता भेल। समझौता भेल जे अःँ5खाअः◌ँ0 - कमअः◌भटक  पछाित  , \nसअःँ84 य नारायण पूजाक पछाित  कबीर पंथी भनडारा सेहो हुअए, से हुअए लागल। \nएक िद स दोसर  सअःँ94 अःँभँ दायक िव रोधमे बजबो करैत आ दोसर िद स संग िम िल  रहबो \nकरैत अिछ । तिह यो कबीर पंथ मजगूज छल, अिध क समथअः◌भटक अिछ, आइयो \nअिछ । तइ बीच एकटा घटना मंडल (धानुक) जाित मे फँसल। अः◌ँ5ा लख सुबे \nदासक अःँभँभाव , मंडलो-मुिख यो (धानुक-मलाह) आ बरैइयोमे रहिन । रमौतक चला-\nचलती गाममे कम।  ननौर मे बुअः◌ट9ी द ास रमौतक  महंथ बिन   गेलाह। िद यािद क \nलाटसँ बेरमा आिब  अपने िद यादमे एक  गोटेकअःँ4◌ कंठी  दऽ सेवक  बना लेलिन  । \nिद याद सेवक बिन  गेलिन । ओना सालमे एक बेर सुबेदास मास िद नक लेल एबो \nकरैत छलाह मुदा बीचमे जँ कतौ भनडारा भेल तँ दल दऽ बजाइयो लेल जाइत \nछलिन ।  \nननौरबलाक चेला कअःँ4◌ अपन चेला (रमौतसँ कबीर पंथी) बना लेलिन । एक िद स \nिब नु वैअः◌0◌ ण व (साकठ) कअःँ4◌  चेतैबतो तँ दोसर िद  स लुटो-पाट चलैत। सेवक \nलुटेलासँ ननौरबला वुअः◌ट9ी दास फरमान  जारी  केलिन  - “जिह ना ओकर (घुरण \nदासक सेवक) कानमे  मंअःँ55 देिल  ऐ आ ओ  दोसर मंअःँ55  लऽ लेलक तिह  ना कड़ूतेल \nटहका कऽ  ओ करा कानमे  देबै आ ओइ संग लागल मंअःँ55ो ि न  कािल  देबै।” \nडंकापर चोट पड़ल। अः◌ँ5ालखबला जबाब देलिख  न जे हुनकर (वुअः◌ट9 ी दासक ) पंथे \nकमजोर छिअःँ88 ह  । ओइसँ जीव कअःँ4◌ थोड़े गित  -मुिअःँख0 त   हेतै। पिह ने वरदान कऽ लौथु। \nजँ से नै करताह तँ सेवकक कानमे तेल ढािर  देताह, से नै चलतिन । कसम-\nकस हुअए लागल। गामक दुआर-दरबअःँखभ जाक मुअःँखट य मु अः◌ट9ा यएह बिन  गेल। \nसमाजक िक छु लोक खुशी जे भने धानुक-धानुकक बीच लड़ाइ अिछ  तँ दोसर \nिद स जाित -पाित पर चोट पिड़  गेल छल। कारण जे जिह ना कअःँ94 युिन अः◌04ट  पाटअः◌भ8क \nरैली, धाक छोड़ सड़कपर अनैत अिछ, तिह ना समाजक बीच जे कबीर पंथ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22  \nमानिन हार छलाह, हुनका सबहक बीच खेनाइ-पीनाइमे एक अःँभ5पता आिब   गेल छलै। \nकबीर पंथीमे भनडा राक  महअःँ84 वपूणअः◌भट आधा र छै। ज िह  ना जगअः◌8ँाथमे अँटका परसाद \nहोइ छै तइ सदृश कबीर पंथक बीच एक-दोसराक बीच परसादीक चलिन  अिछ । \nकबीर पंथ-रमौत दुनू पंथक तना-तनीमे गाम बटाए लागल। तीन-चािर  टुकड़ीमे \nगाम बँिट  गेल। कबीर पंथ (सअःँ94 अःँभँ दाय) सँ कमजोर  संगठन रमौत सअःँ94 अःँभँ दायक \nछल। एक गाम दू गाम कतेको गामक कबीर पंथबला सभ मैदानमे उतरैक \nतैयारी करए लगलाह। बेरमाक बगलेक गाम जगदर अिछ । ओ ना परोपअः◌ँभामे \nजगदर-बेरमाक नाओंसँ जानल जाइत अिछ । जगदर छोटेटा गाम अिछ । भूिम हार \nअः409अः◌◌ँण आ राजपूत बहुसंअःँखट य क अिछ । ओना बरही, यादव, तेली, दुसाध, धुिन या, \nसोनार, मअःँ98लाह सेहो अिछ   मुदा अ अःँ98 पसंअःँखट य क। जगदरमे नथुनी िस◌ ंहक सरदारी \nछलिन , आ अअः◌04 सी अःँभँित  शत भूिम हार हुनकर लठैत छलिन । जइसँ पचकोसीमे \nझगड़ा-झंझिट क कारोबार चलैत छलिन । जगदरक नथुनी िस◌ ंह सेहो कबीर \nपंथी। ओ लोिह या पअः◌ँभीक राजपूते महाअःँ84 मा क सेवक। ओ  संअःँखट या मे कम मुदा \nशिअःँख0 त  शाली रहिथ । सअःँ94 अःँभँदायक अःँभ5 पमे जगदर कतेको टुकड़ीमे बँटल। राजपूत \nकबीर पंथी िद स तँ भूिम हार राधा-कृअः◌0◌ ण सअःँ94 अःँभँ दाय िद स, यादव-बरही, दुसाध कबीर \nपंथ िद स। तँ धुिन यअः◌भ◌ इअः◌04 ला म िद स। मअःँ98 ला ह तँ सहजिह  थाल-पािन मे रहिन हार \nछी तँए वैअः◌0◌ णव सअःँ94 अःँभँ दायमे िक अए ज ाएत। कबीर  पंथीक झंझटक हअःँ98ला सूिन   \nलोिह यापअः◌ँभीब ला महाअःँ84 मा  जगदरमे आिब  कऽ आसन लगा देलिन  आ आन-आन \nसेवकान सभकअःँ4◌ अबैले सेहो किह   देलिख न। महाभा रत लड़ाइ जकअः◌भ◌ बे रमाक  \nधरती सन-सन करए लागल। \nशाअः◌04 अःँ55ाथअः◌भटक समए ि◌ नधअः◌भ5िर  त भेल। मेला जकअः◌भ◌  गाम  भऽ गेल। परोपअः◌ँभाक आँिख   \nबेरमा िद स टकटकी लगौने, मुदा उिच त भेल, सही भेल ननौरबला वुअः◌ट9ी दास \nकनी पाछू हिट  मािर -दंगासँ गामकअःँ4◌ बच ा लेलिन  ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \nजगदीश अःँभँसाद मअःँ8◌डल जीक  पिर वार आरो सतरंगी। एक िद स समाजक सभ \nपाविन , देवअः◌04 था नसँ जुड़ल तँ िप ताजी सुबे दासक िप ताक सेवक (कबीर पंथमे \nजेकरा सेवक कहल जा छै ओकरे दोसर ठाम चेला◌े कहल जाइ छै।) जगदीश \nअःँभँसाद मअःँ8◌डल जीक  िप ताजीपर कबीर पंथी िव चारधा राक  अःँभँभाव। मास -मास िद न \nदरबअःँखभ जा पर सतसंग-भजन चिल ते रहैत छल िअःँ88ह । तेसर िद स जगदीश  अःँभँसाद \nमअःँ8◌डल जीक  माए, समअः◌04 ती पुर िज लाक साहो-पटिन या बलाक सेवक। निह रेसँ \nसीख भऽ आएल रहिथ , हुनकर तेसरे \n सअःँ94 अःँभँ दाय, गुअःँभ4  वै अः◌0◌ ण वो बनबैत आ साकठो \nचेला मंअःँ55 दऽ ब नबैत , सालमे एक बेर घुमैत-घामैत ऊहो आिब कऽ पान-सात िद न \nरहैत छलाह। अः409ाअः◌◌ँण छलाह , अपने हाथे भोजन बनबै छलाह। \nबेरमा दुगअः◌भ5अः◌04 था नमे बिल -अःँभँदान नै हेबा क यएह का रण छल जे ए क अः◌04 था नक समाज \nवैअः◌0◌ णव सअःँ94 अःँभँ दायसँ जुड़ल तँ दोसर अः◌04 था नमे नथुनी िस◌ ंहक वचअः◌भटअः◌04 व  रहिन  तँए से नै \nभेल।  \nजिह ना चुिअः◌◌4  पर चढ़ल बतअः◌भटनमे चाउर -पािन  देला पछाित  मड़सटको, मड़बझुओ, \nगुड़-खीरो िख चिड़ यो आ सुअःँ88 द र भात सेहो बनैत अिछ  तिह ना बरतन देल चाउर-\nपािन  जकअः◌भ◌  बेरमा क दुगअः◌भ5 - पूजा एक संग कतेको वअः◌04 तु बनौलक। अखन धिर  \nइलाकामे दुगअः◌भ5 -पूजा एक जाित क वा महनथानाक पूजा छल ओइपर चोट पड़ल। \nसंग ईहो चोट पड़ल जे सभ जाित क कुमािर क पहुँचक संग  सअः◌भ◌झ सेहो पहुँचौल \n(दीप लेिस  सअः◌भ◌झ देब ) गेल। जेक र अःँभँचार आनो -आन गाममे भेल। दोसर िद स \nबिल  अःँभँदान नै हएब सेहो ए कटा रंग  पकड़ लक। यएह पिर िअः◌04 थ  ित  बेरमा दुगअः◌भ5पूजा कअःँ4◌ \nराजनीित क अःँभ5प पकड़ौलक।  \nदुनू अः◌04 थानक बीच  एकटा जब रदअः◌04 त  खािध  बनौलक। ए क अः◌04 था न छेहा समाजक \nबनल रहल तँ दोसर सअःँ54ासँ जुिड़   गेल। सअःँ54ासँ जुड़ैक का रण भेल जे मधेपुर क \nमधेपुर अःँ9ँ लौक अःँभँमुख। अअः◌ँखाइस पंचायतक अःँ9ँ लौ क मधेपुर। ओना िम ला-जुला कऽ \nजाित क आधार नै राजनीित क आधार ठाढ़ भेल। सा◌ै◌ंसे मधेपुरमे कते जाित क  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24  \nमुिख या छल। ि◌ सफअः◌भट मुसलमान मुिख  या हटल रहल। नै तँ सबहक समथअः◌भटन \nरहिन । कारणो छल जे जाित  कोनो  िक एक ने हुअए मुदा मुिख याक माने  कअः◌भ4अः◌9टेसी  \nछल। तइसँ आ◌ॅिफ सो एकछाहा छल। दुनू हिथ यारक अःँभँयोग ओ सभ केलिन  । \nजतए जाित क गर लहिन  ततए जाित क आ जतए से नै ततए राजनीित क रंग \nचढ़बिथ । जइसँ चअःँ88 दाक अःँभ5प रोजगा र िद  स बढ़ल। अःँ9ँ लौ क ऑिफ स उिठ  कऽ \nसेहो दुगअः◌भ5 अः◌04 था न पहुँचए लागल। जइ िद न मेला होइ तइ िद न या तँ कोनो नव \nयोजनाक आवेदन िल अए पहुँच जाइत वा को नो बँटवारा  क रए। ओन ा दुगअः◌भ5पूजा क \nपिह ल लाभ गॱआँकअःँ4◌ ई भेल जे िक  छु गोटे छोिड़  अिध कअः◌भ4 श पिर  वा रमे वृअः◌ँ0ावअः◌04 था  \nपअः◌ख0शन भेिट   गेल। अःँ9ँ लौकक सभसँ छोट पंचायत बेरमा आ सभसँ बेसी गोटेकअःँ4◌ \nपिह ल बेर वृअः◌ँ0ा पअः◌ख0शन भेटल।  \nमुदा भीतरे-भीतर जबरदअः◌04 त अःँभँित  िअः◌89  या भेल। िक छु गोटे बिल क अःँभँसाद दुआ रे अःँभ5िस   \nरहलाह तँ िक छु ग ोटे फअःँखभ झ ित  सुिन  गाम-गाम चचअः◌भटक  मुअः◌ट9ा  बनल। गामक  \nराजनीित मे सेहो मोड़ आएल। मोड़ अबैक कारण भेल जे गामक भीतर जे \nजाित क बनाबिट  अिछ  ओहो कते रंगक अिछ । ओ ना दुगअः◌भ5पूजा मे बाअः◌◌ँण बँटा गेल \nरहिथ । दुनू अः◌04 थानकअःँ4◌ हुन कर समथअः◌भटन रहि न  । एक िद स पंिड त अः◌0ट याकरणाचायअः◌भट \nउिद त नारायण झा पंिड त भेलाह तँ दोसर िद स वैिद क, अः◌0ट याकरणाचायअः◌भट पंिड  त \nकामेअःँ58र  झा भेलाह। १९६२ ई.क मुिख या (पंचायत मुिख या) चुनावमे अः409ाअः◌◌ँणे \nमुिख या हारबो केलाह आ जीतबो केलाह। बचनू िम अःँ5ख, िज नका अ अःँ5ँरक  बोध नै \nरहिन  मुदा इमा नदारीसँ काज क रैक  चलैत गामे नै  अंचलक नेताक अःँ5खेण ीमे \nछलाह। अपने तँ मुिख या नै बनलाह मुदा अपन समथअः◌भटक मुिख  या रहिन । हारला \nउअःँ54र राजनीित  मे पछार खेलिन । सरसिठ क  चुनावमे  कअः◌भ◌ अः◌9टेसकअःँ4◌ जबरदअः◌04 त धअः◌टँा  \nलगल रहए। मधेपुर अःँ9ँ लौ कक नेता जानकी बाबू (अःँ5खी जान कीनअःँ88 द न िस◌ ंह) छलाह, \nजे िव धायक रिह  अःँभँित  िन िध अःँ84 व  कऽ चुकल छलाह। ओ टूिट  कऽ महामाया बाबूक \nसंग जनअः◌89ािअःँ88 त   दलमे आिब  चुकल छलाह। जे लाभ सोशिल अः◌04ट  पाटअः◌भ8कअःँ4◌ भेटल आ \nवासुदेव बाबू (अःँ5खी वासुदेव अःँभँसाद महतो ) एम.एल.ए. भेलाह।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nजाि◌ तक बनाबिट - बेरमाक  अः409ाअः◌◌ँण पअः◌भ◌च खअःँ8◌ ड मे िव भािज त अिछ। ओना चुनावक \nनाओंपर एक रहै छल मुदा सामािज क  अः◌0ट य वहारमे दूरी बनल छलिन । कअःँ94 युिन अः◌04ट  \nपाटअः◌भ8 जे १९६२ ई.मे पिह ने बनल छल ओइमे  अः409ाअः◌◌ँण सभ टूिट   कअःँ94 युिन अः◌04ट  पाटअः◌भ8 \nबनेने रहिथ । पअः◌भ◌चो खअःँ8◌ ड क अलग-अलग सामािज कता छलिन । कथो-कुटुमैती आ \nखानो-पीनमे दूरी छलिन । बरइ, कोइर, िक योटमे एक अःँभ5पता छल। एकअःँभ5पता ई \nजे खेनाइ-पीनाइ, पाविन -ित हार एकरंगाह छलिन । धा नुक दू  खअःँ8◌ ड मे िव भािज त \nछल, अखनो अिछ । दुनूक बीचक दूरी अिध क अिछ । तेकर कारण अिछ  जे \nबहुत पिह नेसँ धानुक खबािस यो करैत आएल अिछ  आ िक सािन यो िज नगी बना \nजीबैत आएल अिछ । तिह ना मअःँ98लाहो िव  भािज त अिछ । मुसहर पिर वार जेरगर \nअिछ  मुदा ओकरामे सेहो फुटफाट होइते रहै छै। तेकर कारण होइ छै जे कोनो \nभोज-काजमे सभकअः◌ख0  सभ नै खुआ पबैत अि छ   जइसँ अपनामे िव भािज त रहैए। \nमधेपुर अःँ9ँ लौ कसँ लऽ कऽ गाम धिर क चोटसँ बचनू िम अःँ5ख चो टा गेलाह। पुरना संगी \nसभ जे रहिन  ओ  सभ सअःँ88 या स लऽ लेलिन । िस अः◌ँ0ाअःँ88 त क नाओंपर अपन वोट \nअिपअः◌भटत केने रहलाह। बचनू ि म  अःँ5खक  अः409ेन अःँभँभािव  त भऽ गेलिन । जइसँ यअःँ55 - कुअःँ55 \nबाजए लगलाह। नतीजा भेलिन  जे पोखिर मे डुबा-डुबा एअःँ54े मुिक  यौलकिन  जे \nपीठीमे जबरदअः◌04 त  घा भऽ गेलिन । दरभंगामे ऑपरेशन भेलिन  तखन घा ठीक \nभेल िअःँ88ह। \n        \n  \nसन् सअः◌ख◌तालीस ... \nभारतक अः◌04वतंअःँ55 िअःँ55वािणअः◌भटक  झअःँ8◌डा फहरा रहल छल।  \nमुदा कअःँ94यूिनअः◌04ट पाटअः◌भ8क  माननाइ छल जे  भारत अः◌04वतंअःँ55 नै भेल अिछ।  \nअसली अः◌04वतंअःँ55ता भेटब बअः◌भ◌की  छै... \nिमिथलाक एकटा गाम… \nजअःँ88म  भेल रहए एकटा बअःँख4चा क .. ओही बखअः◌भट ...  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26  \nओइ अः◌04वतंअःँ55 वा अः◌04वतंअःँ55  नै भारतमे... \nिपताक मृअःँ84यु...गरीबी.. केस मोकदमा... \nवंिचतक लेल संघषअः◌भटमे भेटलै अः◌04वतंअःँ55 भारतक वा अः◌04वतंअःँ55 नै भेल भारतक जेल .... \nआइ बेरमामे पअः◌भ◌च -दस बीघासँ पैघ जोत ककरो नै.. \nओइ गाममे जीिवत अिछ आइयो िकसानी आअःँ84मिनभअः◌भट र संअः◌04कृित ... \nपुरोिहतवादपर अः409ाअः◌◌ँणवादक ए कछअःँ55 राअःँखभयक जतऽ भेल समािअःँ90त .. \nसंघषअः◌भटक समािअःँ90तक बाद  िजनक र लेखन मैिथली सािहअःँ84यमे आिन  देलक \nपुनजअः◌भ5गरण ... \n \nजगदीश अःँभँसाद मअःँ8◌डल - एकटा बायोअः◌9टाफी ... गजेअःँ88अः40भ ठाकु र अः◌ँ5ारा  ( अनुवतअः◌भटते...) \n  \n \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /gबडव य  ggajendra@videha.com \n  पर पठाउ।  \n \n \nगजेअःँ88अः40भ  ठाकुर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \nggajendra@videha.com  \n  \nhttp://www.maithililekhaksangh.com/2010/07/blog-\npost_3709.html   \n  \n२. ग /gब24  \n२.१.१.\n अरिवऽgघ88द ऽgघफझीवाऽgष0बतव -‘मिणपऽgषघषक काऽgष01यकृितक आलोचनाऽgघ8बमक \nअऽgघ8झययन ’ पुऽgष0बतकक लोकापऽgषू1ण २.\n मुशg38एी  कामत- कतऽ जा रहल \nछी हम!/ नाटकः- िश िशgएअएत बेटी  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28  \n२.२.१.\n पूनम मअःँ8◌डल - मिणपअः◌ँ◌ जयअःँ88तीपर िदअःँ98लीमे  िमिथलअः◌भ4गन अः◌ँ5ारा  \nकिव गोअः4टखी ९ िसतअःँ94बर २०१२ कअःँ4◌ सअःँ94पअःँ88अःँ88स २.\n नवअः◌ख0दु \nकुमार झा-नीतीशक सॲझा म ोदीक समपअः◌भटण / ठंडाक  मौसम मे गमअः◌भ5यत िबहारक  \nराजनीित/ ३ अअःँख0टूबरकँ◌े राअः◌0◌अः◌99पितक िबहा र दौरा  दरभंगा , सेहो जेताह मुखजअः◌भ8 / \nजापान आ कनाडाक दौरा पर जयताह मोदी/ मैिथल अः409हमणकँ◌े िकनार लगौ◌ैलक \nभाजपा कीितअः◌भट कयलिन सोिनया सॅ भअः◌ख0ट / िबहारमे िनवेश क इअःँख4छा जन ौलक \nरैन बैअःँख0सी / मधुबनी सिहत तीन जगह पर बनत पीपा पूल/ पंचायत अःँभँितिनिध  \n  \n२.३.\n िश वकुमार झा ‘िट /g29ट लू’- मैिथ ल ी  उ प /g2टट य ा स सािह /g2ट4 य क िव कासमे \nहिर मोहन झाक योगदान  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \n२.४.\n जगदीश ऽgघूघसाद मऽgघ8षडल - िकछु िवहिन कथा  \n  \n२.५.\n बेचन ठाकुर- बाप भेल िप /g2ृ4 ी   \n  \n२.६.\n कुम ा र भ ा /gबड4 क र -लघुकथा- लछिमनीया  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30  \n२.७.१.\n ओम अःँभँकाश -भोथ हिथयार / िवहिन कथा- बीस \nटाका  २.\n श/g2ृृु ध न  /g2अ2 स ा द  स ा ह - मैि थ ल ी  म ि ह ल ा  आ  ि ज/gबव9 ी  ३.\nकैलास दास-मि ह ल ा क  /g2अ2े र क क थ ा  सं /gब9व ह  ‘ि ज /gबव9 ी ’ \n  \n२.८.हम पुछैत छी: \nगुण न ा थ  झ ा सँ  च /g2टट दन  कुम ा र  झ ाक  ग पश प  \n१.\n अ र ि व /g2टट द /g2ृइ ी व ा /gबड4 त व -‘मि ण प /gब2ब क क ा /gबडव य कृ ि त क आ ल ो च न ा/g2ट4 म क \nअ /g2टइ य य न ’ पु /gबड4 त क क  ल ोक ा प/gबअव ण २.\n मु /gबट2ी  कामत- कतऽ जा रहल \nछी हम!/ नाटकः- िश ि /g2ृ2 त  बे ट ी  \n  \n१  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \nअरिवअःँ88द अःँ5खीवाअः◌04तव  \n‘मिणपअः◌ँ◌क  काअः◌0टयकृितक  आलोचनाअःँ84 मक अअःँ8खययन ’ पुअः◌04तकक लोकापअः◌भटण  \n  \n- मिणपअः◌ँ◌ मैिथली सािहअःँ84यक पिहल जासूसी उपअःँ88यासकार रहिथ  \n- मिणपअः◌ँ◌ िमिथला अःँ5ँेअःँ55क लो कदेवताकअःँ4◌ पिहल बेर सािहिअःँ84यक  अः◌04वअःँभ5प अःँभँदान \nकेलिन \n- मैिथलीक गंभीर किव क अःँभ5पमे  सेहो अः◌04मरण कएल जाइत छिथ मिणप अः◌ँ◌   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32  \n \nडा. अः409जिकशो र वमअः◌भ5 ‘मिणपअः◌ँ◌ ’ पौरािणक संअः◌04कृ ितक लोकगाथा अथवा कथाक  \nअःँभ5पमे रचना क संरच नामे अपन  जीवनक ालक अिध कअः◌भ4श भा ग लगेलिन। \nपिरणामअः◌04वअःँभ5प - लोिरक मिनयार, दीनाभअः40भी , राजा सलहेस, दुलरा दयाल, नैका \nबिनजारा, कुसुमा मािलन, मअःँ98लवंश , चुहरमल इअःँ84यािद पाअःँ55 जे अनािद कालसँ \nलोक कंठमे रचल-बसल रहिथ, कअःँ4◌ सािहअःँ84यक अःँभ5प अःँभँदान कऽ  लोक सािहअःँ84यकअःँ4◌  \nमैिथली सािहअःँ84य सागरक अः◌ँ5ारा  आम ज न धिर  पहुँचेलिन। लोक गाथा हम र \nपौरािणक संअः◌04कृित क आइक  िचअःँ88हासी छी। मैिथली सािहअःँ84य अःँ5खृंगार  तअः◌भ4िअःँ55क , \nआंचिलक िवषयकअःँ4◌ आधा र माि न  ओ  कतेको  उपअःँ88यासक रचना  केलिन। दजअः◌भटनसँ \nऊपर िहनकर कथा, नाटक, एकअः◌भ4की , महाकाअः◌0टय , मुअःँख0तक काअः◌0टय आ िनबंध सेहो \nछिअःँ88ह।  \nगत बुधवार १२ िसतअःँ94बर २०१२ कअःँ4◌ सहरसामे ‘मिणपअः◌ँ◌क काअः◌0टयकृितक \nआलोचनाअःँ84म क अअःँ8खययन ’ िवषयक पुअः◌04तकक लोकापअः◌भटण सािहअःँ84य अकाद मी सअःँ94मानसँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \nपुरअः◌04कृत सािहअःँ84यकार अःँभँो . मायान अःँ88द िमअःँ5ख  अः◌ँ5ारा भेल। कायअः◌भटक मक अअःँ8खयअःँ5ँता मैिथली \nसािहअःँ84यकार डा . महेअःँ88अः40भ  झा केलिन। मुअःँखटय अिथित डा . र ाजाराम  अःँभँसाद , िविशअः4टभ \nअितिथ डा. शैलेअःँ88अः40भ कुमा र झा , डा. लिलतेश िमअःँ5खा , डा. िवअःँ58नाथ िववेका , डा. \nके. एस. ओझा, डा. रेणु िसंह आिद रहिथ।   \nकायअः◌भटअः◌89अः◌भँमक शुभारंभ पुअः◌04तकक  लेखक डा . देवना रायण साह अः◌ँ5ारा आगत \nअितिथयक अः◌04वागत भाषणसँ भेल आ ओ अः◌04वयं िलिखत पुअः◌04तक ‘मिणपअः◌ँ◌क \nकाअः◌0टयकृितक आलोचना अःँ84मक  अअःँ8खययन ’ क मह अःँ84वपूणअः◌भट िबअःँ88दुपर अःँभँका श देलिन। \nसािहअःँ84य अकादमी पुरअः◌04 कारसँ पुरअः◌04 कृत िवअः◌ँ5ान अःँभँो . मायानअःँ88द  िमअःँ5ख  कहलिन जे ड ा . \nमिण पअः◌ँ◌ बहुिवद् सािहअःँ84यकार  रहिथ। ओ बहुिवलअःँ5ँण कथा , उपअःँ88यास आ काअः◌0टय \nिलखलिन जे लोकगाथापर आधािरत रहए। मैिथली आ ि मिथलाक संअः◌04कृितक \nिवकासक लेल संघषअः◌भटमे ओ योगदान दैत रहिथ। एहेन सािहअःँ84यका रक समअः◌9ट  \nरचनाक  आलोचनअःँ84 मक अअःँ8खययन िलिख \n डा. देवनारायण साह अःँभँाअःँ8खयापक एम . एल. \nटी. कालेज सहरसा अःँ5खमपूवअः◌भटक कायअः◌भट क ऽ ए करा िचरअः◌04मर णीय बनेलिन। डा .महेअःँ88अः40भ \nझा कहलिन जे ई माअःँ55  संयोग अिछ  जे सािहअःँ84य अ कादमीसँ पुरअः◌04कृत डा . \nमिणपअः◌ँ◌पर डा . देवन ारायण साह अः◌ँ5ारा  िलिखत पुअः◌04तकक लोकापणअः◌भट सेहो सािहअःँ84य \nअकादमीसँ पुरअः◌04कृत  सािहअःँ84यकार अःँभँो . मायान अःँ88द िमअःँ5ख क हा थसँ भेल। डा. शैलेअःँ88अः40भ \nकुमार रचना क गंभी रतापर अःँभँकाश  दैत कहलिन जे आइक समए मे मैिथली लेखन \nकला कम भेल अिछ लेिकन डा. देवना रायण साह शोधाथअः◌भ8 छाअःँ55क  लेल उपयोगी \nपुअः◌04तक िलिख मैिथली सािहअःँ84य जगतकअःँ4◌ नव आयाम देलिन अिछ। डा . लिलतेश \nिमअःँ5ख पुअः◌04तकक ऐितहािसक पृअः4टखभूिम िदस अःँ8खयान केि अःँ88अः40भत कऽ  कहलिन जे  मैिथलीमे \nजासूसी उपअःँ88यास सवअः◌भटअःँभँ थम मिणपअः◌ँ◌ िलखलिन। \n  \nऐ अवसर पर डा. राजा राम अःँभँसाद , डा. रामनरेश िसंह, डा. कुलानअःँ88द झा , डा. \nदीपक गुअःँ90ता , डा. एस. के. ओझा आ डा. रेणु  िसंह लोकािपअः◌भटत पुअः◌04तककअःँ4◌ समीची न \nबतेलिन आ अपन िवचार  अः◌0टयअःँख0त केलिन।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34  \n२ \nमु /gबट2 ी  कामत  \n१ \nकतऽ जा रहल छी हम! \nकतऽ जा रहल छी हम! \nकतौ◌ै तिप रहल अिछ, \nकतौ◌ै गिल रहल अिछ, \nकतौ◌ै धँिस रहल अिछ, \nतँ, कतौ उिठ रहल अिछ आइ धरती! \nतपा रहल अिछ अकरा मनुखक बढ़ैत भूख, जे िदन-अःँभँितिदन गाछ - वृअःँ5ँ का िट \nअकरा छअःँ55हीन बनबैत अ िछ।  समाजक कुरीित अकरा गला रहल अिछ। अपन \nबेटी पर देख अअःँ84याचार  ई बेब स भऽ धँिस रहल अिछ। देख ई सभ िवडअःँ94बना \nमॉं धरती अः◌89ोधसँ पहाड़ ब िन संकअःँ98प करैत अ िछ  िक सअःँ94पूणअः◌भट जहअः◌भ◌ क अइ िवशाल \nचोटीसँ झअः◌भ◌ िप अकर  सवअः◌भटना श कैर दी।  \nमुदा ओ कुछ नै करै लेल मजबूर अिछ। जेना आइ धरती बेबस लाचार आ \nकड़ीसँ बानहल देखाइत अिछ ओिहना हमरा समाजमे नारी क िअः◌04थित अिछ।  आइ \nभाइ जअःँ98लाद बनल अिछ  आ बाप पापक अःँभ5प  ले ने अिछ। अःँभँाचीन क ालसँ जइ \nिरअः◌0ँताकअःँ4◌ भगवानसँ पिहल जगह िमलल अिछ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \nआइ ओकर नामो लइ सँ घृणाक बोध होइए। आइ हमरा समाजमे सभसँ अिधक \nनजाइज सअःँ94बअःँ88ध गुअःँभ5 आ  िश अः◌0◌या क बीच अिछ। हम एगो अरमान मनमे बसा \nअपन बअःँख4चा मे अअःँख4छा संअः◌04कार  आ उअःँख4च िश अःँ5ँा क अिभला षा लेने गुअःँभ5 ल ग जाइ छी \nमुदा वएह गुअःँभ5  हमर आअःँ84मसअःँ94मान  कअःँ4◌ ठेस पहुँचा बैत हमर बअःँख4चा क साथ शोषण \nकरैत अिछ। भाइ शअःँ9ँद अतेक पावन , अतेक पिवअःँ55 अि छ ि क स भ बिहन भाइ \nशअःँ9ँदकअःँ4◌ सअःँ94बोिघत करैत ई सोचैत अिछ िक ई हमर केवल भाई नइ कृअः◌0◌णक अःँभ5प \nअिछ जे युग-युग तक हमर  आबअःँभ5 आ सअःँ94मान क रअःँ5ँा  करत। चाहे  ओ चचेरा \nममेरा फुफेरा भाइ िकएक नइ हुअए। पर वएह भाइ जब अपन बिहनक िव अःँ58ा स \nतार-तार करैत ओकरा संगे ब लाअःँ84 का कार करैए तँ ओकरा की नाम देल जाएत। \nजअःँ88म देनहार ब ाप जकर ा िपता परमेअःँ58 र कहल जाइत अिछ वएह बाप अपन \nजनमल बेटी संग पाप करैत अिछ यएह समाजमे। \nआिखर कतऽ खडा छी हम, कतऽ जाइले डेग बढ़ा रहल छी एक पलक लेल, \nसोचलेसँ अिह गंदा पैर सँ चिल हम अपन अः◌04वअःँख4छ आ  पिवअःँ55 समाजक  िनमअः◌भ5ण  \nकऽ सकैत छी? केवल सादा कागज पर कलम दौड़ेनाइ िसखनेसँ संअः◌04कार आ \nसोच नइ बदलैत अिछ। अपन जमी र आ  अपन आ अःँ84माक  अवाज सुनु आ कहू \nिक बेटी कलंकक पुिरया अिछ िक हमर समाज ओकरा कलंिकत करैत अिछ।  \n२ \nनाटकः- िश ि /g2ृ2 त  बे ट ी  \n/g2अ2 थ म -दृ/gबड2 य  \n \nदुलारी - माय..................बाबू...... देिखयौ, हमर पिरअःँ5ँा फल ऐल। जइ मे हम \nसभसँ अिघक अंक सँ उतीणअः◌भट भेलॱ ।  \nफूलदाय- एना िकए िचकरैय छऽ। लगैए जेना कान क िझअःँ98ली फ ा िट जएत। सभ \nकाज राज छोिड़ कऽ मुँह कअःँ4◌ अगोरने रहै छऽ िकताबेमे। आब ई िचटठा लऽ \nकऽ डकरने िफरै छऽ। सभ तोहर बापक सनकी िछयौ जे तूँ एना उिधयाइ छी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36  \nला अनऽ, आइ अकरा  चुअः◌◌4ा मे झौिक दै िछऐ। \nदुलार ◌ी- माय, ई एक टुकरा कागज नइ, हमर साल भरक मेहनत िछऐ, हम नइ \nदेब। \nफूलदाय - तूँ नइ देबही तँ आइ ई झाअःँभ5 तोरा पीि◌ठ पर टुइट जेतौ। \n(फूलदाय झाऽgघूफ लात घुसा दुलारी प र बरसाबैत भ ऽgष19ा-भऽgष19ा गािर  दैत आ हुनकर \nहाथसँ अंकपऽgघफफ ल ऽ कऽ खुऽgघ8षडी-खऽgघ8षडी कऽ दैत अिछ।) \nपटाअःँ5ँेप  \n  \nदोसर दृ/gबड2 य  \n \nख /gब2इ र -दुलारी बेटा, दुलारी कतऽ छहक। \nदु◌ुलार ◌ी-अबै छी बाबू जी! \nख /gब2इ र - आइ तँ तोहर परी अःँ5ँा फल अबैबाला छेल ऽ, िक भेलऽ? अअःँख4छा जा तूँ अपन \nअंक-पअःँ55 नेने आबऽ। हम तोरा लऽ एगो तोउफा आनिलअ, जकरा देख तूँ खुश \nभऽ जेबहक। हम तोरा लऽ कलम आनिलअ, आब जअःँ98दी जा क ऽ हमर उपहार \nनेने आबऽ। \n(दुलारी चुपचाप ओतै बैठ दुनू आँिख सँ नोर बहाबैत यऽ, तखने फूलदायक \nऽgघूघवेश।) \n \nफूलदाय -अहॴक दुलार अकरा िबगािड़ कऽ रािख देलकैए। जेना पिढ़-िलख कऽ \nहमरा कमा कऽ िखऐत बड़का मसटरैन बनबै लऽ चलल, के करतै िबयाह। \nकतौ िबएबहक तँ पिहले चुअः◌◌4ा ल ग घुसकेतऽ बेटी कअःँ4◌। कॉपी -कलम पकड़ा नै \nओिकली करै लऽ लए जेतऽ, बुजलहक िक नै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nख /gब2इ र -बेटा, तोहर मायक तँ आदते छऽ बजै कऽ। छोड़ऽ, तूँ कहऽ की भेलऽ \nअः◌04कूल मे। \n  \n(दुलारी नोराइल आँिखसँ चुपचाप माय आ बाबू िदस िनहारैत रहैए।) \n  \nफूलदाय -गइ सून, दुआर पर गोबरक ढेर,◌ी जो उठाकऽ महार पर पाथने आ। आ \nअकर बात सुनमे तँ अिहना कुहल जेमऽ। बर ऐल पढ़ै-िलखै बाली। देखै िछयौ, \nआब तोरा के पढ़बै छौ। \nख /gब2इ र -अहॉं बताह िछऐ िक! अपनो जनमल आन लगैए अहअः◌भ◌कअःँ4◌। तँइ तँ तूँ िनपुअःँ55 \nछी। डाइन कहअः◌भ◌ कऽ। भगवान तोरा बअः◌भ◌झे रिखतौ तँ नी क होइत।  \nपटाअःँ5ँेप  \n  \nतेसर दृ/gबड2 य  \n  \n(िकछु िदन बाद दुलारीक िश ऽgघफघकक हुनकर घरप र आगमन।) \nिश /g2ृ2 क -ख अः◌ँखर ................यौ खअः◌ँखर ...... कतऽ छी यौ। \nख /gब2इ र - माअः◌04टर साहेब अःँभँणाम।  \nिशअःँ5ँ क- अःँभँणाम - अःँभँणाम ! िलअ, आइ हम अहअः◌भ◌  कऽ मुँह मीठ करै लऽ एलॱए। \nख /gब2इ र - की खुशीमे! \nिश /g2ृ2 क - िकए, अहअः◌भ◌  कऽ नै बुजहल अि छ जे अहअः◌भ◌ क बेटी अिह गामक संगे अपन \nिजलोक नाम रौशन केलक। आइ हमरा गवअः◌भट भ ऽ रहल अिछ जे हम दुलारी \nजेकअः◌भ◌  हो नहा र छाअःँ55 ाक िश अःँ5ँक  छी।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38  \nख /gब2इ र -पर दुलारी तँ हमरा िकछु नै कहलक। हम तँ ई बुझै छेलॱ िक दुलारी \nबोड परी अःँ5ँा मे असफल भऽ गेल। दुलारी..........बेटा दुलारी........ \nदुलार ◌ी- जी बाबूजी! \nख /gब2इ र -बेटा, हमरासँ अतेक खुशीक बात केना छुपा कऽ रािख लेलॱ। \nदुलारी-बाबूजी, ऊ माय हमर अंकपअःँ55 कअःँ4◌.. (कहैत दुलारी कानऽ लगैए।) \nिश अःँ5ँक -दुलारी, आइ तूँ गवअः◌भटसँ हमरा सभक सर ऊँच कऽ देलऽ। खअः◌ँखर ! दु◌ुलारी कअःँ4◌ \nसरकार १० हजार  अःँभ5पैया आ इंटर कॉलेज मे दािखला संगे दू सालक पढ़ै-रहै आ \nखाए कऽ खचअः◌भ5 स भ देत। आ हम िश अःँ5ँ कगण अः◌04 कूलक तरफसँ ५ हजार अःँभ5पैया \nअहअः◌भ◌  कअःँ4◌ देब जे अहअः◌भ◌  अपन बागमे अतेक सुअःँ88दर फूल उगेलॱ, पूरे समाजसँ लिड़ \nअपन बे◌ेटी कअःँ4◌ आगू बढ़ेलॱ। आब सभ अपन बेटी कअःँ4◌ बेटा जेकअः◌भ◌  पढ़ैत। \nपटाअःँ5ँेप  \n \nचौथा दृ/gबड2 य  \n  \n(अपन पअःँख9ीसँ) \nख /gब2इ र -आब कहू बेटी कमाकऽ देलक िक नै! हम एहन दीप जरेलॱ जकर अःँभँ का श \nपुरे िजलाक लोक देखलक। िक अह अः◌भ◌ क मन अखनो अनहार यऽ? \nफूलदाय-हमरा माफ कऽ िदअ दुलारी बाबु, हमरा सँ गलती भऽ गेल, हम अनपढ़ \nनै। बुझलॱ िशअःँ5ँा क की मोल होइए। जब हम घर सँ िनकलै छेलॱ तँ लोग सभ \nताना मारै छेल, कहै छेल, बेटी कअःँ4◌ बेटा जकअः◌भ◌  अः◌04कूल भेज नेसँ देखबै, नाक \nकटैत। आइ जाइ छी हम, वएह लोग कअःँ4◌ कहै लऽ िक देिखयौ, हमर बेटी नाक \nनै कटौ लक बिअःँ98 क सर ऊँच केलक। \nख /gब2इ र - अअःँख4छा चलू, दुलारी आब दू साल पढ़ै लऽ पटना जएत, तकर तैयारी \nकअःँभ5।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \nफूलदाय - हऽ दुलारी बाबु, जअःँभ5र।  \n  \nपटा अःँ5ँेप  \n  \nअंितम दृ/gबड2 य  \n(दू सालक बाद।) \nख /gब2इ र -बेटा, आब आगू िक करबहक? और पढ़बहक! \nदुलार ◌ी-बाबु आगअः◌भ◌  तँ पढ़ब मुदा अिह संगे हम एगो काम सेहो करब, अपन गाममे \nअःँभँोढ -िश अःँ5ँा अिभयान शु◌ुअःँभ5 क रब।  \nख /gब2इ र - ई की होइ छै! \nदुलार ◌ी-बाबू जाबऽ तक जिड़ नै अः◌04वअःँख4छ हौत तँ िनक डािर केना पनपत। जबतक \nनारी िश अःँ5ँाक  मोलक एहसास नै ह एत तब तक कोय अपन बेटी कअःँ4◌ नै पढ़ै◌ैत। \nबाबू हम अपन गामक सभ बेटी कअःँ4◌ दुलारी बनैत देखऽ चाहै छी। \nख /gब2इ र -हँ बेटी, अिहमे हम अहअः◌भ◌ क संग छी। \nअऽgघफघर -अऽgघफघर दीप जलत  \nकऽgष1घा-काकी,बाबा-दाय \nसभ िमल कऽ पढ़त \nतबे बेटा-बेटीक भेद िमटत \nआ समान हक सँ दुनू आगू बढ़त।  \n  \n  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /gबडव य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40  \n१.\n पूनम मअःँ8◌डल - मिणपअः◌ँ◌ जयअःँ88तीपर िदअःँ98लीमे िमिथलअः◌भ4गन \nअः◌ँ5ारा किव  गोअः4टखी ९ िसतअःँ94बर २०१२ कअःँ4◌ सअःँ94पअःँ88अःँ88स २.\n नवअः◌ख0दु \nकुमार झा-नीतीशक सॲझा म ोदीक समपअः◌भटण / ठंडाक  मौसम मे गमअः◌भ5यत िबहारक  \nराजनीित/ ३ अअःँख0टूबरकँ◌े राअः◌0◌अः◌99पितक िबहा र दौरा  दरभंगा , सेहो जेताह मुखजअः◌भ8 / \nजापान आ कनाडाक दौरा पर जयताह मोदी/ मैिथल अः409हमणकँ◌े िकनार लगौ◌ैलक \nभाजपा कीितअः◌भट कयलिन सोिनया सॅ भअः◌ख0ट / िबहारमे िनवेश क इअःँख4छा जन ौलक \nरैन बैअःँख0सी / मधुबनी सिहत तीन जगह पर बनत पीपा पूल/ पंचायत अःँभँितिनिध  \n  \n१ \nपूनम मअःँ8◌डल   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \nम ि ण प/gब2ब  ज य /g2टट त ी प र  ि द /g29ट ल ी मे  ि म ि थ ल /gबअ4 ग न  /gब2ृ ा र ा क ि व ग ो /g4वइ ी  ९ ि स त /g294 ब र  २०१२ क/g24ब  \nस /g294 प /gबट2 \n- मिणपअः◌ँ◌ जयअःँ88तीपर िद अःँ98लीमे िमिथलअः◌भ4गन अः◌ँ5ार ा किव  गोअः4टखी ९ िसतअःँ94बर २०१२ कअःँ4◌ \nसअःँ94पअः◌8ँ  \n- किव ग ोअः4टखीक संचालन मानवधअः◌भटन कअःँ8◌ठ केलिन।  \n-कुमार शैलेअःँ88अः40भक  किवता पाठ क दौ रान द शअः◌भटक  दीघअः◌भ5सँ अभअः40भतापूणअः◌भट टोका -टोकी \nभेल। शुअःँभ5मे कुमा र शैलेअःँ88अः40भ िटअःँ90पणी के ने रहिथ जे महेअःँ88अः40भ  मलंिगया जी किवता नै \nिलखै छिथ। मंचपर  कुमार शैलेअःँ88अः40भक िटअःँ90पणी  छल जे किवता नै िलिखिनहार नी क  \nनाटक नै िलिख सकै ए। तकर बाद  महेअःँ88अः40भ मलंिगयाजी िब नु किवता प ढ़ने  उिठ \nकऽ चिल गेलाह। तकरे बदलामे कुमार  शैलेअःँ88अः40भक किवता पाठ क दौर ान द शअः◌भटक \nदीघअः◌भ5सँ अभअः40भतापूणअः◌भट टोका - टोकी भेल। जाितवादी रंगमंचक  दू अः◌9टुपक  बीच भऽ  \nरहल ऐ घटनाअः◌89म क बाद संचालक शािअःँ88त बनेबा क अपील केलिअःँ88ह। तकर \nबाद  टोका-टोकी केिनहार पअः◌भ◌ चो अः◌0टयिअःँख0त सेहो िकछु कालमे चिल गेला।  \n- रवीअःँ88अः40भनाथ ठा कुर , मुअः◌8ँाजी , िवनीता मिअःँ98लक , मानवधअः◌भटन कअःँ8◌ठ  , कुमार  शैलेअःँ88अः40भ , \nरमण कु मार िसंह आिद क िवता पाठ केलिअःँ88ह।  \n·        Satya Narayan Jha , Poonam Mandal  and  Indra Bhushan \nKumar  like this. \n·          /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42  \nSanjay Choudhary  जे िकयो ई िरपोटअः◌भट िलखने छिथ ओ सभागार मे \nउपिअः◌04थत नई छलाह । कायअः◌भटअः◌89म बहुत नीक वातावरण  आ न ीक म ाहौल मे संपअः◌8ँ \nभेल । कुमार शैलअः◌ख0अः40भ जी महअः◌ख0अः40भ मलंिगया जी क नाम ो तक नई लेलिखअःँ88ह । िरपोटअः◌भट \nिलख' बला सं अनुरोध जे आँिख मुईन क' झटहा नई फेकू , अहअः◌भ4क \nिवअःँ58सनीयता  समाअःँ90त भ ' जैत । \nThursday at 7:03am  · Like  · 1  \n·         \nRawindra Das  je kyo ehan reporting karet chi o chahait chi \nje maithil sab jati ke larai me ojhraol rahathi aa ehin kaj ta \nbahuto lok ka rahal chathi kala me pit ptrakarita ke kono \njagah nai chaik o rajnitikik patrakarita karu aa chadm nam \nsa nahi likhu \nThursday at 10:41am  · Like  · 1  \n·         \nRawindra Das  मुदा एक टा काज ओ बखूबी क रहल अिछ आ िदन \nअःँभँितिदन क रहल अि छ . ओ काज अिछ जाितवािदताक नाम पर झगरा केनाइ \nसािहअःँ84यकार सभ केर  खुलेआम फसबूक आ अःँ9ँलोगक माअःँ8खयम स गािर पअः◌8ख नाई   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \nThursday at 11:43am  · Like  · 1  \n·         \nPoonam Mandal  संजय चौधरी जी, कुमार शैलेअःँ88अः40भ जी रवी अःँ88अः40भ सुमनकअःँ4◌  कहने \nरहिथअःँ88ह दुनूमे सँ को नो ए क ग ोटा सँ पुिछ लेब , हमर समिदया ओतए उपिअः◌04थत \nछल। अहअः◌भ◌ जाितवादी रंमं चसँ जुड़ल छी तअःँ4◌ अहअः◌भ◌क छटपटाएब िनिअःँ5भते, \nिमिथलअः◌भ4गन कअःँ4◌ जँ  अपन अःँभँितअः4टखा बचेबाक  छै तँ अह अः◌भ◌ सन लोकसँ दूर ा बनाबए  \nपड़ तै। मलंिगया जे मिणपअः◌ँ◌क िवषयमे ए कअः◌भ4 की संअः◌9टह (सािहअःँ84य अ कादेमी ) मे जे \nिलखने छिथअःँ88अःँ94हह से अहअः◌भ◌कअःँ4◌ नै  बुझल हएत। पढ़ू आ मलंिगया जी क चि रअःँ55क  \nिवषयमे बुझू। \n3 hours ago  · Unlike  · 1  \n·         \nPoonam Mandal  रवीअःँ88अः40भ दास जी। आँिख मुिन लेलासँ जँ समाधान ि नकिलतै \nतँ दुिनयअः◌भ◌मे कोनो  समअः◌04ये नै रिहतै। काला आ सािहअःँ84यमे मैिथला अः409ाअः◌◌ँण आ कणअः◌भट \nकायअः◌04थ जै तरहअःँ4◌ जाितवादी राजनी ित कऽ  रहल छिथ / केने छिथतकर िवरोध \nपीत पअःँ55कािरता छै। अह अः◌भ◌ आइ .डी. हमरा  छ अः◌ँ◌ बुझा रहल अि छ कारण जे  अहअः◌भ◌ \nकॉपी-पेअः◌04ट केने छी (सािहअःँ84यकार  सभ केर  खुलेआम फसबूक आ अःँ9ँलोगक माअःँ8खयम \nस गािर पअः◌8खन ा ई) आिद, से एकटा चोर का \"राड़  कअःँ4◌ सुख बलाय \" केर लेखक \n\"रोशन कुमार झा\"क पोअः◌04ट िछऐ। ओइ चोर कअःँ4◌ पिहनिहये समिदयासँ बैन क ऽ देल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44  \nछै। ओक र कु कृअःँ84य नी चअः◌भ◌क  िलंकपर देल \nअिछhttp://esamaad.blogspot.in/2012/09/blog-post_502.html  \n3 hours ago  · Unlike  · 1  \n·         \nGajendra Thakur  जाितवादी रंगमं च आ ओक र संगी साथी सभक ि नलअः◌भटअःँखभजता \nआँिख खोलएबला अिछ। \n Poonam Mandal  जाितवादी रंगमंच जीवन  झाक सुअःँ88द र संयोगक मं चन \n२०१२ मे करैए आ कहैए जे ई पिहल मंचन िछऐ, जखनिक मलंिगयाजीक \nजअःँ88मसँ पिहने एक र मंच न भऽ चुकल अि छ। संजय चौधरीजी अहअः◌भ◌  आ अहअः◌भ◌क  \nसंगी सभक जाितवादी रंग मंचक  आ ओकर  संगी साथीक िव अःँ58सनीयता आ  रवीअःँ88अः40भ \nदासक पीत पअःँ55कािरता किहया ने खअःँ84 म भऽ गेल देखू िलंक  http://maithili-\ndrama.blogspot.in/2012/06/blog-post_29.html  \nKumar Shailendra  samadiya me chapal riport ekdam galat \nanuchit aa bhramak achi.Ehan galat prachar nai karbaak \nchahi. malangiyajee bimar rahathi o aayalo nahi rahathi. \nham aa sanjay choudhry hunka ghar par dekhi aayal \nrahi.Hamar kawitak khoob swagat bhel rahay karan o \nhamar doo masak darbhanga prawas par kendrit rahay. \nSamadiya me chapal ripot pardhlak baad hamra pahil khep  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \ne bujhba me aayel je videh sa jural lok sab katek grinit \nabhiyan chala rahal achi. \nPoonam Mandal  जाितवादी रंगमंचसँ जुड़ल कुमार  शैलेअःँ88अः40भक  झूठ घृिणत , आ \nडरपोक जाितवादी रंगमंच जे चोर रोशन कुमार झा (राड़के सुख बलाए केर \nलेखक)सन कॉपीराइट चोरक संगी अिछ, केर असली चेहरा अिछ, जे अःँभँोअः◌9टाम \nसभमे अभअः40भता करैए , एक दोसरासँ लड़ैए मुदा िवदेहक िवअःँभ4अः◌ँ0  एक  भऽ जाइए । \nhttp://esamaad.blogspot.in/2012/09/blog-post_502.html   \n  \n• Gajendra Thakur  कुमार शैलेअःँ88अः40भ आ आन ज ाितवादी रंग मंचकम अः◌भ8क \nई पुरान आदित छिअःँ88ह , भोजपुरी-मैिथली अकादेमीक सेमीनार मे कुमार  शैलेअःँ88अः40भ आ  \nिकछु आर गोटेक मंचेपर वाक युअः◌ँ0 हम आँिखसँ देखने  छी (अःँभँायः देवशंक र  नवीन \nसंगे), मुदा अिगले सेमीनारमे माहान मलंिगया, महान देवशंकर, महान गुंजन, \nमहान सुभाष चअःँ88अः40भ यादव आिदक जयघोष सेहो शैलेअःँ88अः40भ  लगेने रहिथ, आ तैपर \nमलंिग याजी देवशंकर  नवीन कअःँ4◌ कहने रहिथअःँ88ह - की भऽ  गेलै आइ कुमार शैलेअःँ88अः40भकअःँ4◌, \nउलटा धार बहा रहल अिछ। \nabout a minute ago · Like \n• \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46  \nGajendra Thakur  झूठपर िटकल अिछ जाितवादी रंगमंच। िकछु वीिडयो ऐ \nदुनू कायअः◌भटअः◌89मक िवदेह वीिडयोमे भेिट जा एत , भऽ सकैए नरम-गरम दुनू घटना \nभेिट जाए। \na few seconds ago · Like \n•   \n \n  \nGajendra Thakur  रोशन कुमार झा नाअः◌09ा जा ितवादी चोर क संग जाितवादी  \nरंगमंच आ कुम ार शैलेअःँ88अः40भक  सअः◌भ◌ठ - गअः◌भ◌ठ सोझअः◌भ◌ अि छ। तखन क कर गप ठीक  \nमानल जाए, झूठ आधािरत जाितवादी रंगमंचक वा  सअःँ84य आधािरत समिदयाक ?? \n• Poonam Mandal  ऐ चोरक संगी साथी (शंकरदेव झा, कुमार \nशैलेअःँ88अः40भ , अमलेअःँ88दु शेखर पा ठक आिद ) सभक गपपर िवअःँ58 ास कएल  जा सकैए? \na few seconds ago · Like \n• \n  \nPoonam Mandal  अखनो जगदीश अःँभँसाद मअःँ8◌डलक रचन ा जाितवादी रंगमंच क  \nसहयोगीक सह पर ई चोर रोशन झा ऊपरक देल िलंकपर चोरेने अिछ। \nhttp://esamaad.blogspot.in/2012/09/blog-post_502.html    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \n• Sanjay Choudhary  गजअः◌ख0अः40भ  ठाकुर  जी आ  पूनम मंडल जी  अहअः◌भ◌ \nसब गैर जाितवादी रंगमंच ल' क' दुिनयअः◌भ◌ के  सामने ि कयेक नई अबई  छी \n11 hours ago  · Like \n• \n  \nSanjay Choudhary  अहअः◌भ◌  सब लग जतेक गैर जाितवादी नाटक अिछ हमरा \nपठा िदय आ संगिह जतेक गैर जाितवादी कलाकार सब छिथ ितनको किहयो जे \nहमरा सब संग आिब क' नाटक करैथ तख ने जाितवाद समाअःँ90त हैत । अगर \nजाितवाद छैक त' ओकरा समाअःँ90त क र ' के अःँभँयास हेबाक चाही ताही लेल सब  \nजाित के लोक सब के मंच पर आब' पड़तय । हमरा सब लग जे कलाकार \nआ नाटक उपलअःँ9ँध रहैत अिछ ओही सं  काज चलब' पड़ेयै । अहअः◌भ◌ सब गैर \nजाितवादी कलाकार हमरा खोिज क' िदय अपन गैर जाितवादी कलाकार सब के \nकिहयो जे हमरा सब संग िमल क' काज करत । िदअःँ98ली सन शह र मे नाटक \nकेनाई बहुत जोिखम के काज छैक आरोप लगेनाई बहुत छोट गप होईत छैक \nअपन रोजी रोटी छोिड़ क' नाटक मे लाग' पडैत छैक । और अहअः◌भ◌ सब सबटा \nचीज के मिटयामेट कर' मे लागल रहै छी । ए ना हअःँ98ला मचब ' सं नीक हैत जे \nएकटा िवकअःँ98प िदयौ मैिथली रंगमं च के  जे गै र जाितवादी  होईक । जाितवाद \nसमाअःँ90त भ ' रहल छैक मुदा अहअः◌भ◌  सब ओकरा हावा देब' मे लागल रहै छी । \nजखन देखू जाितवाद शअःँ9ँदक िढंढो रा िपटैत रही छी । अ गर  सामथअः◌भट अिछ त ' \nिदअःँ98ली मे ए कटा गैर  जाितवादी  रंगमंच अः◌04थािपत कअःँभ5  हमहूँ ओही  रंगमंच सं जुिड़ \nजैब । \n10 hours ago  · Like  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48  \n• \n  \nPriyanka Jha  http://maithili-drama.blogspot.in/  \nिवदेह मैि थ ल ी  न ा /gबट4 य  उ /g2ट4 स व  \nmaithili-drama.blogspot.com \n47 minutes ago · Unlike · 2  · Remove Preview \n• \n  \nGajendra Thakur  संजय जी, उपरका िलंकपर समान ाअःँ88तर रं गमंच ( गैर \nजाितवादी समानाअःँ88तर रं गमंच ) आ नाटक भेिट जाएत, अहअः◌भ◌ केहेन  रंगमं चसँ जुड़ल \nलोक छी जे  अहअः◌भ◌कअःँ4◌  ई  बुझलो नै अिछ? ओना ई अहॴ टाक  नै सअःँ94पूणअः◌भट जाितवादी \nरंगमंचक  समअः◌04या अिछ अहअः◌भ◌क ई अःँभँअः◌टट \"अहअः◌भ◌  सब  गैर जाितवादी रंगमंच ल' क' \nदुिनयअः◌भ◌ के सामने िकयेक नई अबई छी\" कूपमंडूकता क अः◌ँ4ोतक  अि छ वा  \nजाितवादी कअः◌ँभराक। अहअः◌भ◌ लग ग एर अः409ाअः◌◌ँण -गएर कायअः◌04थ िकए नै आिब  रहल \nअिछ ओइपर सोचू, लोककअःँ4◌ पठेबै तँ ओ जाएत? पिहने भरोसा क ायम कअःँभ5 , की \nभरोसा काएम कऽ सकल छी? िदअःँ98ली सन शहर  मे न ाटक  केनाइ \"िवदेह \nसमानाअःँ88तर रंगमं चक \" मूल उअः◌ट9ेअः◌0ँय  नै छै, कारण  िवदेहसँ जुड़ल लोक भिर िव अःँ58मे \nछिथ, आ िमिथलामे \"िवदेह समानाअःँ88तर रंगमंच क \" होइत अिछ, होइत रहत। \nमैिथली रंगमंचकअःँ4◌  िवकअःँ98प देल जा  चुकल छै। जे जाितवादी शअःँ9ँदावली अहअः◌भ◌क आ \nअहअः◌भ◌  सन दोसर जाितवादी नाटकक ारक  नाटकमे  छिअःँ88ह  तकर  बाद अहअः◌भ◌ सोिचयो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \nकेना लेिलऐ जे लोक  अहअः◌भ◌ सभक  घृणाक रंगमंचसँ जुड़त? रोजी-रोटी छोिड़ कऽ \nसमाजकअःँ4◌ बँटबाक काजमे लगनाइ जँ  अहअः◌भ◌क  िअःँभँयोिरटी अिछ  तँ ओकरा \n(जाितवादी रंगमं चकअःँ4◌) जिड़सँ खतम केनाइ हमर िअःँभँयोिरटी अिछ , आ से िअःँभँयोिरटी \nहमरा सभक गामसँ शुअःँभ5  भेल अिछ जतए नेिटव अः◌04पीकर बसै छिथ , फअःँ8◌ड \nआधािरत िदअःँ98ली नै। म राठी  नाटक शोलापुर आ  मुअःँ94बै आ गुजराती न ाटक \nअहमदाबाद आ भअःँभ5च  िनधअः◌भ5िरत करैत अ िछ। अहअः◌भ◌ कअःँ4◌ कोना शक  भऽ गेल  जे \nमैिथली नाटक िदअःँ98ली िनधअः◌भ5ि रत क रत आ  साअःँ94अःँभँदाियक नाटककार  िनधअः◌भ5 िरत \nकरता? हमरा सभक सामअःँ85यअः◌भट आअः◌04ते- आअः◌04ते अहअः◌भ◌ लोकिनकअःँ4◌  देखाइ  पिड़ये रहल \nअिछ, पिड़ते रहत, .. फूअःँ98स पाराडाइजसँ हमरा लोकि नकअःँ4◌ कोनो  मतलब नै। \n32 minutes ago · Unlike · 1  \n• \n  \nGajendra Thakur  आब ऐ िरपोटअः◌भटपर घुरी - जाितवादी रंगमंच आ ओकर संगी \nसाथी सभक िनलअः◌भटअःँखभजता आँिख खोलएबला अिछ। िगरि गट  सेहो िहनका लोकिनक \nरंग बदलबाक आ झूठ बजबाक अःँ5ँमता देिख लजा  जाएत। \n18 minutes ago · Unlike · 1  \n• \n  \nPoonam Mandal  संजय जी, पिहने तँ कुमार शैलेअःँ88अः40भ , रवीअःँ88अः40भ दास  आिद जे \nझूठ बाजल छिथ ओइ लेल ओ सभ माफी मंगथु, अहूँकअःँ4◌ सभ गप बूझल छल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50  \nमुदा अहअः◌भ◌ गप कअःँ4◌ झअः◌भ◌पै- तोपैक अःँभँयास केलॱ , िकए? फेर कुमार शैलेअःँ88अः40भ , अमलेअःँ88दु \nशेखर पाठक, रवीअःँ88अः40भ दास  आिद जै चोर रोशन कुमार झा (जकर डायलोग \nरवीअःँ88अः40भ दास कॉपी केने छिथ) कअःँ4◌ जा ितवादमे झॲिक जगदीश  अःँभँसाद मअःँ8◌डलक \nरचनाक चोिरक बादो पाछासँ सह दऽ रहल छिथअःँ88ह , तकरा लेल की सजा छै? \nकी ए कर बादो  अहअः◌भ◌ लो किन सहयोगक आशा रखै छी ? \n  \n२ \nनवअः◌ख0दु कुमार झा- न ी त ी शक  स ॲ झ ा  म ो दी क  स म प/gबअव ण / ठंडाक \nम ौ स म  मे  ग म/gबअृ य त  ि ब ह ा र क  र ा ज न ी ि त / ३ अ /g2इड टू ब रकँ ◌े र ा/gबडब /gब99 प ि त क  ि ब ह ा र  दौ र ा  \nदरभंगा, सेहो जेत ा ह  मु ख ज /gबअट / जापान आ कनाडाक दौरा पर जयताह मोदी/ \nमै ि थ ल  /g4ड9 ह म ण कँ ◌े िकनार लगौ◌ैल क  भ ा ज प ा क ी ि त/gबअव  क य ल ि न  स ो ि न य ा  सॅ  भ/gबइड ट / िबहारमे \nि न वेश क इ /g2इ4 छ ा  ज न ौ ल क रैन बै /g2इड स ी / मधुबनी सिहत तीन जगह पर बनत पीपा पूल/ \nपं च ा य त  /g2अ2 ि त ि न ि ध  \n  \nन ी त ीश क  स ॲ झ ा म ो द ीक  स म प/gबअव ण   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \nिबहारक उप मु अःँखटयमंअःँ55ी सुशील कु मार म ोदी , मुअःँखटयमंअःँ55ी नीतीश कुमा र के  पीएमक  \nमेटेिरयल जना भाजनाक भीतर  पीएम इन वेिटंग क परे शानी ब ढ़ा पाटअः◌भ8क  भी तर \nनव रणनीितक  संकेत देलिन अि छ। भाजपा मे कतेको योअःँखँय नेता छ िथ। मुदा \nमोदी के नीतीश कुमार मे पीएम मेटेिरयल बुिझ पड़ैत अिछ तऽ ई कोनो संयोग \nभाग निह अि छ। राजनी ितक जान कार  एक रा पाटअः◌भ8क  भीतर गुजर ातक मु अःँखटयमंअःँ55ी \nनरेअःँ88अः40भ मोदी क बढ़ैत अःँभँभाव के धार  के भोथर करबा क मोदी  िव रोधी खेमाक \nरणनीित मानैत छिथ। सुशील मोदीक  एिह बयान बाद  पाटअः◌भ8क विरअः4टख  नेता आ  \nिबहार मे भाजपा-जदयूक सरका र अःँभँमुख रणन ीितकार  अअःँभ5ण जेटली अः◌ँ5ार ा फोन  सॅ \nनीतीश कुमार सॅ भेल गपसप सॅ एिह बात के बल भेिट रहल अिछ। हुनक \nबयान से अःँभँदेश भाजपा सुरअःँ5ँाअःँ84म क मुअः40भा  मे अि छ आ  को नो नेता एिह पर खुिलक \nिकछु बजबा पर परहेज कऽ रहल छिथ। िक एक तऽ िबहार भाजपा मे सुशील \nकुमार मोदीक  भसअः◌भ8 सॅ सभ िकछु होइतन अ िछ आ वतअः◌भटमान पिरिअः◌04थित मे नीतीश \nकुमार क मागअः◌भट  दशअः◌भटन  पर भाजपाक  डेग उठैत अिछ। ए क तरहे अःँभँदेश  मे भाजपा \nमोदीक आगा ठेहून रोपने अिछ तऽ मोदी नीतीश कुमा रक चअः◌भ4गूर मे छ िथ। मोदी \nआ नीतीश क एिह कदम ताल सॅ िवपअःँ5ँी दल के ए करा  मुअः◌ट9ा हाथ लािग  गल अिछ  \nआ ओ नीतीश कुमार पर िनशाना लगा रहल अिछ।  \n     लोक सभाक चु नाव मे एखन तीन वषअः◌भट क समय अिछ मुदा जे राजनीितक  \nपिरदृअः◌0ँय बिन रहल अिछ  ओिह मे चुनाव क संभावना सेहो नजि र आिब  रहल  अिछ \nतअः◌ख0 एखने स ◌ॅअःँभँधानमंअःँ55ीक  पद पर अपन -अपन दावेदारी मजगूत करबाक रणनीित \nमे राजग क घटक दलक  नेता लािग गेल अिछ। ए िह मे र ाजगक  अःँभँमुख घटक \nजदयूक विरअः4टख नेता नीती श कु मार क नाम  पर लगातार चचअः◌भ5 सॅ हुन क दावेदार ी \nिदन पर िदन मजगूत भऽ रहल अिछ। आब तऽ एक तरहे भाजपाक भीतर सेहो \nनीतीश कु मारक  अः◌04वीकायअः◌भटरता धी रे-धीरे बिढ़ रहल अिछ। एिह सॅ पिहने भाजपाक \nमातृ संगठन रा अः◌0◌अः◌99ीय अः◌04वयं सेवक संघक विरअः4टख नेता मोहन भागवत सेहो नीतीश  \nकुमार क अःँभँसंशा कऽ संघ पिरवा र हलचल बढ़ा देने  छलाह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52  \n     सुशील कुमा र मोदी क बयानक  बाद रअःँ5ँ ाअःँ84म क भेल भाजपाक नेता सभ  \nओना तऽ समथअः◌भटन आ िवरोध  सॅ बिच रहल छ िथ मुदा नीती श कु मार क काज क \nअःँभँशंसा सॅ निह चुकैत छिथ। पाटअः◌भ8 नेताक मा नब अि छ जे मोद ीक बयान नीतीश \nकुमार क अः◌0टयिअःँख0तअःँ84वक संदभअः◌भट मे अि छ आ केअःँ88अः40भ सर कार क अः4ट0अः4टभाचा रक चचअः◌भ5 सॅ \nलोक सभक अःँ8खयान हटैबाक लेल एिह मािमला के िबना  को नो क ारण हवा  देल जा \nरहल अिछ। मुदा एिह बातक कोनो  उतर पाटअः◌भ8 नेता लग निह  अिछ  जे भाजपा \nमे नरेअःँ88अः40भ मोदी , िशवराज िसंह चौहान, रमन िसंह सन् कुम शल मुअःँखटयमंअःँ55ी  मे पीएम  \nमेटेिरयल मोदी के िकएक निह देखाई पिड़ रहल अिछ। मोदी के गंभीर आ \nपिरपअःँख0व नेता मानल जाईत अिछ आ हुन क बयान सेहो महअःँ84वपूणअः◌भट होइत अिछ।  \nओ कोन ो बयानवीर निह छिथ जे  सभ मािमला पर च चअः◌भ5 मे  रहबाक लेल \nबयानबाजी करैत छ िथ। तअः◌ख0 अःँभँधानमंअःँ55ी पदक संदभअः◌भट मे सु शील मोदीक  बयान पैघ \nराणनीितक अःँभ5प् मे देखल जा रहल अिछ। मोद ीक बयान प र नीतीश  कुमा रक  \nअःँभँितिअः◌89या जे ई संयोगमाअःँ55 अिछ ओिह रण नीित के म जगूत आधार दऽ रहल \nअिछ। अःँभँदेश मे  सिअः◌89य नीतीश िवरोधी उपेअःँ88अः40भ कुशवाहा अःँभँधानमं अःँ55ीक द ावेदारक  \nअःँभ5प् मे नीतीश  कुमा र के पूरा तरहअः◌ख0  खािरज कऽ रहल छिथ तऽ राजदक  विरअः4टख \nनेता अअःँ9ँदुलबारी िसअः◌ट9ीकी मानैत छिथ जे  मोदी क बयान पाटअः◌भ8क अःँभँित हुन क \nिनअः4टखाक अःँभँदशअः◌भटन  आ एक तरहअः◌ख0  जदयूक आग ा भाजपाक समपअः◌भटण मानल जा सकैत \nअिछ। ओना  लोक सभाक  चुनाव मे  देरी अिछ  आ वतअः◌भटमान पि रिअः◌04थित मे भाजपा \nआ कअः◌भ4अः◌9टेस दूनू  मअःँ8खयाविध चुनाव सॅ बच ऽ चाहैत अि छ तथािप नीतीश आ \nसुशीलक कैमेअः◌04अः◌99ीक  मअःँ8खय राजनीितक  मैथेमैिटअःँख0स सोझराओल जा रहल अि छ।  \n  \nठं डा क  म ौ स म  मे  ग म /gबअृ य त  ि ब ह ा रक राजनीित  \nिसतअःँ94बर मास मे मौसम ठं ढाएलाक  संगिह िबहार मे  राजन ीितक पारा  गमअः◌भट होयत। \nस□◌ा◌ाअःँभ5ढ़ जदयूक संगिह िवपअःँ5ँ िदस सॅ याअःँ55ाक दौ र अःँभँारंभ होयत। एक िदस  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \nसुशासनक गुणग ान करैत अःँभँदेशवासीक  हक आ  सअःँ94मानक  लेल मुअःँखटयमंअःँ55ी नीतीश  \nकुमार अिधका र याअःँ55ा पर िनकलताह तऽ अःँभँदेश मे पिरवतअः◌भटनक  लड़ाईक लेल \nराअः◌0◌अः◌99ीय जनता दलक सुअःँभँीमो लालू अःँभँसादक पिरवतअः◌भटन याअःँ55ाक  चाि रम च रण अःँभँारंभ \nहोयत। कोइलाक कािरल लागल दाग के छ ोड़ैबाक लेल क अः◌भ4अः◌9टेस सेहो मैदान मे  \nउतरत। केअःँ88अः40भ सरकार  पर लगातार भऽ  रहल हमलाक उतर देबा  आ अपन  पअःँ5ँ \nराखल आ नीतीश सरकारक असफलता के जनता धिर  पहूचैबाक लेल कअः◌भ4 अः◌9टेस \nपोल खोल याअःँ55ा अःँभँारंभ करत तऽ नीती श िवरोधी  आ िबहा र नव ि नमअः◌भ5ण मं च \nसअःँ94पकअः◌भट याअःँ55ा के माअःँ8खयम सॅ नीतीश  सरका रक सु शासनक हवा िनकालत। लोजपा \nअअःँ8खयअःँ5ँ रामिवलास पासवान सेहो जनसअःँ94पकअः◌भट याअःँ55ाक माअःँ8खयम सॅ अपन उपिअः◌04थित \nदजअः◌भट करा  रहल छिथ।  \n     राजग सर कार  के उखािड़  फअः◌ख0 कबाक संक अःँ98पक संग राजद पिरवतअः◌भटन  \nयाअःँ55ाक चािर म चरण  19 िसतअःँ94बर सॅ अःँभँारंभ होयत। एिह दरिमयान राजद  सुअःँभँीमो \nलालू अःँभँसाद 19 िसतअःँ94बर के बेगूसराय सॅ याअःँ55ा अःँभँारंभ क रताह आ 20 िसतअःँ94बर \nके खगिड़या, 21 िसतअःँ94बर के भागलपुर , 22 िसतअःँ94बर के मुं गेर  आ 23 िसतअःँ94बर \nके लखीसरायक याअःँ55ाक अः◌89म मे  जनसभाक माअःँ8खयम सॅ नीती श सरका र पर ह मला \nकऽ िबहा र मे पि रवतअः◌भटनक लेल जनता के  सजग क रताह। याअःँ55ाक दरिमयान  रािअःँ55  \nिवअःँ5खाम सेहो ओिह िजला मे होयत आ िभनसर दल क कायअः◌भटकतअः◌भ5  सॅ भअः◌ख0ट करताह। \nहुनक याअःँ55ा मे िवपअःँ5ँक नेता अअःँ9ँदुलबारी िसअः◌ट9ीकी , राअः◌0◌अः◌99ीय महासिचव र ामकृपाल \nयादव, सअः◌भ4सद जगतानंद , िवधान पिरषद मे िवपअःँ5ँक  नेता गुलाम गौस , िवधानसभा \nमे पाटअः◌भ8क मु अःँखटय सचेतक सअः4टटाट चौधरी , राअः◌0◌अः◌99ीय उपाअःँ8खयअःँ5ँ आ सअः◌भ4सद रघुवंश \nअःँभँसाद िसंह , पूवअः◌भट केअःँ88अः40भीय मंअःँ55ी  जयअःँभँकाश न ारायण यादव , आ पूवअः◌भट मंअःँ55ी श कुनी \nचौधरी संग रहताह।  \n     दोसर िदस क अः◌भ4अः◌9टेस सेहो अपन हेरायल राजन ीितक जमी नक खोज क लेल \nअिभयान चलाओत। पाटअः◌भ8 अः◌ँ5ारा पिहने के क ोइला अवंटन मािमला पर िवपअःँ5ँ अः◌ँ5ारा \nसंसद के ठअःँ90प करबा क का रअः◌भटवाईक उतर देबा क लेल मैदान मे उतरत। कोलगेट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54  \nकअः◌भ4ड पर मचल बबालक पर िवपअःँ5ँ  के उतर देब  आ सर कार क पअःँ5ँ रखबा क \nलेल िबहार मे उअः◌ँ4ोग आ वािणअःँखभय राअःँखभय मंअःँ55ी अःँखभयोितरािदअःँ84य िसंिधया के  मैदाम मे \nउतारत। अःँ5खी िसिधया दू िदनक  िबहार याअःँ55ा पर  िसतअःँ94बर के अःँभँदेश क दौ रा \nकयलिन। एकर बाद  कअः◌भ4अः◌9टेस केअःँ88अः40भीय योजना सभ मे िबहार मे  भऽ रहल \nअः4ट0अः4टभाचारक िव अःँभ5अः◌ँ0 पोल खोल रा अः◌0◌अः◌99िपता महाअःँ84मा गअः◌भ4धीक अःँभँितमा प र माअःँ98यापअः◌भटणक  \nबाद ई अिभयान अःँभँारंभ होयत। ओिह िदन न रकिटयागंज आ  राम नगर मे जन \nसभा आयोिजत कयल जायत। 22 िसतअःँ94बर के प 0 चअःँ94पारणक हर िसअः◌ँ0ी आ \nमोतीहारी नगर 23 िसतअःँ94बर के मुजअःँ9टफ रपुरक मोतीपुर आ कुढ़ नी आ  24 \nिसतअःँ94बर के बेगूसराय िजला मुअःँखटया लय मे जनसभा आयोिजत कयल जयत।  \n     मुअःँखटयमंअःँ55ी न ीतीश कुमार क िवअःँभ5 अः◌ँ0 लगातार अिभयान चला रहल िबहार नव  \nिनमअः◌भ5ण मोच अः◌भ5 सेहो याअःँ55ाक एिह राज नीित मे कूदलक अि छ। मोच अः◌भ5 अःँभँदेश मे  \nसअःँ94पकअः◌भट याअःँ55ा आयोिजत करबा क घोषणा कयलक अिछ। ई याअःँ55ा 9 िसतअःँ94बर सॅ \nकैमूर िजला सॅ अःँभँारंभ  होयत। कैमूर िजला मे  तीन िदन  याअःँ55ाक बाद ई याअःँ55ा  \nतीन िदन धिर नवादा िजला मे चलत आ 22 से 28 िसतअःँ94बर धिर पूवअः◌भ8 चअःँ94पारण \nयाअःँ55ा होयत।  \n     िबहार के िवशेष राअःँखभयक दजअः◌भ5 देबा क लेल जनता दल यू लगातार \nआंदोलनक माअःँ8खयम सॅ के अःँ88अः40भ पर दबाव बन ा रहल अि छ। एिह मअः◌भ4 गक समथअः◌भटन मे \nदल 4 नवअःँ94बर के पटना मे  अिधका र रैली आयोिजत कऽ  रहल अिछ। एिह रैली \nमे समथअः◌भटन जुटैबाक लेल मुअःँखटयमंअःँ55ी नीती श कु मार अिधका र याअःँ55ा पर ि नकिल \nरहल छिथ। मुअःँखटयमंअःँ55ी एिह  याअःँ55ाक लेल पटना सॅ बेितयाकक लेल 18 िसतअःँ94बर \nके िवदा हेताह। हुनक याअःँ55ा औपचािरक  अःँभ5प सॅ 19 िसतअःँ94बर सॅ बेितया सॅ \nअःँभँारंभ होयत। ओ 14 अअःँख0टूबर धिर  अःँभँितिदन दू िजलाक याअःँ55ा  क ऽ जन सभा के \nसंबोिधत करताह। एिह दरिमयान ओ याअःँ55ाक  लेल सरकारी  गाड़ी आ सर कारी \nअितिथ शालाक उपयोग निह करताह। दल अः◌ँ5ारा आयोिजत याअःँ55ा मे ओ  दलक \nगाड़ी आ दल अः◌ँ5ा रा  अः◌0टयवअः◌04था कयल गेल जगह पर राि श िवअःँ5ख ाम क रताह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \n     िसतअःँ94बरक मास ए क िदस मौसम  बदललाक संगिह िबहारवासी ग मअः◌भ8 सॅ \nराहतक सअः◌भ4स लेताह तऽ दोसर िदस िबहार क राज नीित मे ग मअः◌भ5हट आओत। सभ \nअःँभँमुख दल आ नेता अःँभँदेशक  याअःँ55ा पर िन किल रहल छिथ। ते अः◌04वाभािवक  अिछ  \nजे सभ जनता के अपना- अपना िहसाब सॅ अपन पअःँ5ँ रखताह। जखन राज नीित \nकरबाक  अिछ  तऽ रण नीित बनाएल आव अः◌0ँयक अि छ। ओना  एखन लोक  सभा आ \nिवधान सभाक चुनाव मे देरी अिछ मुदा राजनीितक रणनीितक िबना दल आ \nनेताक को नो महअःँ84व  निह अि छ। अिधक ार , पिरवतअः◌भटन , पोल- खोल आ सअःँ94पकअः◌भट सॅ \nजनता के कतेक अःँभँभािवत कयलक ई तऽ जन ादेश क परीअःँ5ँा क बादे पता चलत। \nसअःँ94पकअः◌भटक माअःँ8खयम सॅ पोल खोिल पिरवतअः◌भटनक िवपअःँ5ँक  आशा क मअःँ8खय अिधक ार \nदेयैबाक स□ ◌ा◌ाधारी दलक सं कअःँ98प सॅ जनताक  मूल समअः◌04याक कतबा समाधान  \nहोयत ई तऽ भिवअः◌0◌यक गतअः◌भट से अिछ मुदा एिह  मास मे ज नता के टाइम पास \nकरबाक लेल पूरा अवसर अिछ। स□◌ा◌ाक वादा आ िवपअःँ5ँक इरादा क संग ज नता \nके ठंढ ाक मौसम मे िसहरन क संग राजनीितक  गमअः◌भ8  महसूस होएत।  \n--- \n  \n3 अ /g2इड टू ब र  के  रा /gबडब /gब99 प ि त क  ि ब ह ा र द ौ र ा द र भं ग ा  से ह ो  ज त ा ह  मु ख ज /gबअट  \nराअः◌0◌अः◌99पितक अःँभँणव मुखजअः◌भ8क  3 अअःँख0टूबर के  िबहारक  दौरा  करताह। अःँ5खी  मुखजअः◌भ8क  \nराअः◌0◌अः◌99पित बनलाक बाद पिहल बेर भ ऽ रहल  िबहार याअःँ55ा क दर िमया ओ पटना क \nसंगिह दरभंगा सेहो जयताह। 3 अअःँख0टूबर के रा अः◌0◌अः◌99पित िवशेष जहाज सॅ दूपहर मे \nपटना पहूचताह। पटना हवाई अअः◌8भडा पर हुनका  गाडअः◌भट ऑफ  ऑनर देल जायत। \nओकर ब ाद ओ िबहार सर कार क कृिष  रोड मैपक लोकापअः◌भटण  अःँ5खीकृ अः◌0◌ण अः◌04मा रक  भवन \nमे करताह। अःँ5खी  मुखजअः◌भ8क  सअःँ94मान मे मुअःँखटयमंअःँ55ी आवास प र भोज आयोिजत कएल \nगेल अिछ। एिह मे सिअःँ94मिलत भेलाक बाद ओ  दरभंगा िवदा  भऽ जेताह। ओतए   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56  \nलिलत नारायण िमिथला िवअःँ58िवअः◌ँ4ालयक दीअःँ5ँअः◌भ4त समारोह मे भाग लेलाक बाद  \nपटना आपस आिब जयताह आ राजभवन मे राि अःँ55 िवअःँ5खाम  क रताह। हुनक सअःँ94मान \nमे राजभवन मे  रािअःँ55  भोज आयोिजत कयल गेल अिछ।  \n--- \n  \n  \nजापान आ कनाडाक दौरा पर जयताह मोदी  \nअःँभँदेशक िव □◌ा मंअःँ55ीक  अःँभँािधकृत सिमितक अअःँ8खयअःँ5ँ सह अःँभँदेशक  उप मुअःँखटयमंअःँ55ी सुश ील \nकुमार मोदीक  नेतृअःँ84व मे एकटा दल 13 सॅ 25 िसतअःँ94बर धिर क नाडा आ  \nजापानक टोरंटो, ओटावा, वैनकूवर आ टोिकयाक दौरा कऽ वअः◌04तु आ सेवा कर \nअःँभँणालीक अअःँ8खययन करत। एिह द लमे 12 अःँभँदेशक  िवअःँ54 मंअःँ55ी आ 17 अःँभँदेशक \nिवअःँ54 सिचव आ वािणअःँखभय कर  आयुअःँख0त सिअःँ94मिलत रहताह। एिह सॅ पिहने अःँ5खी मोदी  \nवअःँ98डअः◌भट इकोनोिम क फ ोरम अः◌ँ5ा रा 11-13 िसतअःँ94बर धिर चीन  मे आयोिजत भिवअः◌0◌य क \nअथअः◌भटअः◌0टयवअः◌04 था िवषयक सअःँ94मेलन मे भाग लेताह आ अः◌0टयाअःँखटयान सेहो देताह।  \n--- \n  \n  \nमै ि थ ल  /g4ड9 ह म ण  के  ि कन ा र  ल गै ल क भ ा ज प ा  क ीि त/gबअव  क य ल ि न  स ो ि न य ा  सॅ  भ/gबइड ट   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \nकोयला आवंटनाक मा िमला मे संसदक म ानसून सअःँ55क हंग ामाक  मअःँ8खय दरभंगाक  \nभाजपा सअः◌भ4सद कीितअः◌भट आजादक  कअः◌भ4अः◌9टेस अअःँ8खयअःँ5ँ सोिनया गअः◌भ4धीक संग  भेल भेट सॅ \nअःँभँदेश भाजपाक कान ठ ाढ़ भऽ  गेल अिछ।  अःँ5खी आजादक िपता अः◌04व 0 भागवत झा \nआजाद कअः◌भ4अः◌9टेस क सअःँ94मािनत नेता छलाह आ अःँभँदेश क मु अःँखटयमंअःँ55ीक अःँभ5प मे सेहो \nहुनका क अः◌भ4अः◌9टेस अवसर देने  छल। कीितअः◌भट आ जाद एिह भेटक  बाद भने सफाई द ऽ \nरहल होिथ मुदा एिह भेटक िकछु निह िकछु राजनीितक चािल मानक जा रहल \nअिछ। ओना  ओ समाजवाद ी पाटअः◌भ8 आ तृणमुल कअः◌भ4गेसक अअःँ8खयअःँ5ँ सॅ सेहो भेट \nकएने छलाह। मुदा एिह प र क करो  अःँ8खयान निह गेल छल। क अः◌भ4अः◌9टेस अअःँ8खयअःँ5ँ सॅ \nभेटक बाद हुनक पाटअः◌भ8 बदलबाक  चचअः◌भ5 प र ओ  सफाई देलिन जे पाटअः◌भ8 ि क ि कछु \nनेता हुनक िवअःँभ5 अः◌ँ0 ई अफवाह  पसािर  रहल छिथ।  \n     दरअसल अःँभँदेशक राजनीित मे  कितयाएल मैिथल अः409ाहमण नेता अपन  \nअिअः◌04तअःँ84व बचैबाक लेल संघषअः◌भट कऽ रहल छिथ। राजनी ितक हैिसयत कम भेलाक \nकारण भाजपा सेहो एिह समाजक  उपेअःँ5ँा क ऽ रहल अि छ। पूवअः◌भट मे कअः◌भ4अः◌9टेस -राजद \nगठबंधनक बाद  ई समाज भाजपाक पअःँ5ँ  मे गोलबंद भेल आ लो क  सभा आ \nिवधान सभाक चुनाव  मे र ाजगक  समअः◌भ5ि◌न मे  आगा  आयल। राजगक घट क \nभाजपाक अःँभँित मैिथल अः409हमणक िवशेष अःँभ5प् झुकाव भेल। मुदा पाटअः◌भ8 एिह समाजक  \nभेटल समथअः◌भटन के समाजक मजबुरी  बुिझ ए कर उपेअःँ5ँा कऽ  रहल अिछ  तऽ एिह  \nसमाजक नेता सेहो आब दबाव  बन बऽ  लगलाह अिछ। भाजपाक  अःँभँित भऽ रह ल \nमोहभंग पर ओकर सहयोगी नजिर गड़ौने अिछ आ एिह िदस ओकरा सफलता \nसेहो भेटल। भाजपा मे उचकद वला नेता मानल जाय वला संजय झा के द \nलमे सिअःँ94मिलत करा पाटअः◌भ8 के झट का सेहो देलक अ िछ। आब जदयूक नजि र \nिबहार िवधान पिरषअः◌88 क सभापित ताराकाअःँ88त झा  िदस अिछ। हालिह मे  अःँ5खी झा  \nअः◌ँ5ारा िशअःँ5ँ क ि नयोजनक च िल रहल अःँभँिअः◌89या मे मैिथली िशअःँ5ँ कक  िनयोजनक  मअः◌भ4ग  \nउठाओल गेल छल आ एिह िदस सिअः◌89य भऽ सर कार  मैिथली िशअःँ5ँ कक िनयोजन \nघोषणा कऽ हु नक ि मिथलअः◌भ4चल मे अपन पकड़  बनैबाक  संकेत देलक अि छ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58  \nभाजपा जतय ताराकअः◌भ4त झा के  सभापित रहैत िवधान पिरषअः◌88क िट कट सॅ वंिचत \nकयलक ओतिह िव धानसभाक उपाअःँ8खयअःँ5ँक अःँभँबल दावेदार िवजय कुमार िमअःँ5खा  आ \nिवनोद नारायण झा  के कितया देलक। हालअः◌भ4िक िव नोद ना रायण झा के  मंअःँ55ी \nअः◌04तरक पदक लालीपॉप दऽ हुन क न ाराजगी  कम  करबा क अःँभँयास कयलक अि छ।  \n     िबहार िवधानसभाक चुनावक दरिमयान भाजपा पिहने िटकटक बॅटवारा मे \nमैिथल अः409हमण के कात लगा देल क आ आब सअःँ54ा मे भागीद ारीक  बाट सेहो रोि क \nरहल अिछ। एिह िअः◌04थित मे समाज क सिअः◌89य नेता मे असंतोष होयब अः◌04वाभािवक \nअिछ। कीितअः◌भट आजादक  सोिनया गअः◌भ4धी सॅ भेल भेट के  असंतोषक जिड़ रहल \nआिगक धुंआं मानल जा सकैत अिछ। असल मे राजनीित ताकतक पूछ होइत \nअिछ। ओ चाहे समा जक  ताकतओ अथवा अपन  अः◌0टयिअःँख0तगत ताकत आ हैिसयत। \nसब सॅ पैघ िवडअःँ94बना ई अिछ जे  मैिथल समाज एकजूट भ ऽ अपन राजनैितक  \nहैिसयत निह देखबैत अिछ। एिह समाज के  एक ठाम राखब आ बअः◌ख0 क के  तराजु \nपर तौलब बरोबिर अि छ। एिह िअः◌04थितक लाभ भाजपा पूरा  तरहअः◌ख0 उठा रहल \nअिछ। संगठन आ सअःँ54ा दूनू मे मैिथल अः409ाहमणक उपेअःँ5ँा कऽ  आधारिवही न मैिथल \nअः409ाहमण नेता के आगो आिन भाजपा अपन  चेहरा  बचा रहल अि छ । (िरपोटशg3ंजमे \nशg30जयशgए70त िवचार लेखकक छिशgए88ह। – सशgए9झपादक ) \n  \n--- \n  \n  \nि ब ह ा र मे  िन वे श क इ /g2इ4 छ ा  ज न ौ लक  रै ल  बै /g2इड स ी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \nदेशक अःँभँिसअः◌ँ0 दवाई कअःँ94पन रैनबैअःँख0सी लेबोरेअः◌99ीज िबहार  मे दवाईक  का रखा ना \nलगैबाक योजना बनौलक अिछ। कअःँ94पनी ई िनवे श जनेि रक दवाई बनैब ाक लेल \nकरत। कअःँ94पनी एिह वाअः◌04ते सरका र सॅ िक छु मदित क इअःँख4छा जन ौलक अि छ। \nकअःँ94पनीक वैि अःँ58क दवाई कारोबा रक  अअःँ8खयअःँ5ँ राजीव गुलाटी जनौलिन  अिछ  जे अःँभँदेश \nमे पिछला िक छु वषअः◌भट मे  तेजी सॅ िवकास भेल अिछ।  देशभिर मे तेजी  सॅ िवकास \nकऽ रहल िबहार मे पैघ अवसर  अिछ। ओ कहलिन जे कअःँ94पनी  जनेिरट क \nदवाईक बेसी सॅ बेसी अःँभँचार - अःँभँसार करऽ  चाहैत अिछ।  िबहार सर कार क जेनेि रक \nदवाईक बढ़ावा देबा क अःँभँयासक नी क पिरणाम  सोझा आ ओत। एिह लेल सरकार \nसॅ जमीन आ िबजली सन  जमीनी  सुिवधाक मदित भेटबाक  आशा  अिछ। अःँभँदे श \nमे सुपर अः◌04पेशिलिट अअः◌04पताल पर सरकार क जोर क िवषय मे अःँ5खी गुलाटी कहलिन \nजे एखन अअः◌04पतालक लाभ समाजक उअःँख4च  वगअः◌भटक धि र सीिमत रहैत अ िछ। \nसरकार के एखन  जमीन क अः◌04तर पर अः◌04वाअः◌04अःँ85य सेवा के बढ़ैबा  पर क ाज क रबाक  \nचाही। अःँभँदेश पैघ आबादी एखनो ग रीबी रेखा  सॅ नीचा  अिछ। एिह वगअः◌भट के \nअः◌04वाअः◌04अःँ85य सेवाक बेसी आवअः◌0ँयकता अिछ। ओ कहलिन जे देश  भिर मे  एखन \nगोटेक बीस हजार सॅ बेसी दवाई कअःँ94पनी अि छ मुदा  देश मे नी क आ  सअः◌04त \nदवाईक पैघ आभाव अिछ।  एखनो पचास अःँभँितशत आबाद ी धिर  दवाई निह पहूिच \nरहल अिछ। तअः◌ख0 राअःँखभय सरका र सभ के एिह िदस डेग  उठैबाक  चाही। अःँखभयॲ \nिबहार सरका र एिह िदस डेग उठौलक  आ कअःँ94पनीक  संग काज  करबा क लेल \nतैयार भेल तऽ एिह मे कोनो परेशानी निह होएत।  \n--- \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60  \nमधुबनी सिहत तीन जगह पर बनत पीपा पूल  \nपथ िनमअः◌भ5ण िवभाग अःँभँदेश  मे तीन जगह  पर नव पीपा  पूल बनैबाक िनणअः◌भटय लेलक \nअिछ। पथ िनमअः◌भ5ण मंअःँ55ी नंद  िक शोर यादव जनतब देलिन  अिछ जे नव पीपा पूल \nमधुबनी, पटना आ बअःँख0सर िजला मे  बनाओल जायत। ओ ज नौलिन जे मधुबनी  \nिजलाक मधेपुर अःँभँखंडक कमला नदी  पर पूवअः◌भ8 धा र भीठ भगवा नपुर मे आठ सेटक \nनव पीपा पूल अः◌04वीकृित देल गेल अिछ। एिह पूलक िनम अः◌भ5ण िनम अः◌भ5ण पर 2.66 \nकरोड़ टा का खचअः◌भट होयत। एक र सीधा लाभ पचास हजा रक आबादी के होयत। \nओ जनौलिन जे  पटना िजला मे अःँखँयासपुर (बि अःँखटतयारपुर ) सॅ काला िदयारा घाट \nपर तीस सेटक पीपा पूलक लेल 8.10 करोड़ टा काक अः◌04वी कृित देल गेल \nअिछ। पचास हजारक आबादीक लाभ एिह पीपा पूल सॅ होयत। एकर अलावा \nबअःँख0सर िजलाक अः409हमपुर अःँभँखंडक नै नीजोर  गाम िअः◌04थत िबहार घाट सॅ उतरी \nिदयारा धिर सािठ सेटक नव पीपा पूलक लेल 15.62 करो ड़ टाका  अः◌04वीकृत \nकयल गेल अिछ। एिह सॅ नै नीजोर  आ उतर अःँभँदेश क बिलया आपस मे जुिड़  \nजायत आ एकर दूरी 75 िकलोमीटर सॅ घिट क ऽ पअः◌भ4च िकलोमीटर भऽ  जायत। \nएिह सॅ उअःँ54र अःँभँदेश आ  िबहार दू नू अःँ5ँेअःँ55क  िकसान  के लाभ होयत।  \n--- \n  \n  \nपं च ा य त  /g2अ2 ि त ि न ि ध  \nपंचायत के सशअःँख0त आ जवाबदेह बनैबा क लेल पंचायतीराज संअः◌04था सभक \nिनवअः◌भ5िचत अःँभँितिनिध आ ओिह मे कायअः◌भटरतकमअः◌भ8  सभक चाि र िदन क अःँभँिशअःँ5ँण  कायअः◌भटअः◌89म   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \nसभ िजला आ अःँभँखंड मे अअःँख0टूबर मास पिहल सअःँ90ताह मे हो एत। एिह अः◌89म  मे \nराअःँखभय अः◌04तरीय अःँभँिशअःँ5ँण समारोह 13 िसतअःँ94बर के पटना मे  होयत जकर उअः◌ट8 ाटन \nमुअःँखटयमंअःँ55ी नीतीश  कुमा र करताह। पंचायतीराज आ अः◌9टा मीण कायअः◌भट मंअःँ55ी डाअःँख0टर  भीम \nिसंह जनतब देलिन अिछ जे  एिह समारोह  मे अःँभँदेश क सभ पंचायत सॅ चूनल गेल \n2000 िनवअः◌भ5िचत अःँभँितिनिधक कायअः◌भटरत कमअः◌भ8  भाग लेताह।  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /gबडव य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nिश वकुमार झा ‘िट /g29ट लू’ \nमैिथ ल ी  उ प /g2टट य ा स सािह /g2ट4 य क िव कासमे हिर मोहन झाक योगदान   \nमैिथ ली उपअःँ88 या स सािह अःँ84 य क इित हास बेसी अःँभँचीन नै अि छ  । ऐ भाषाक पिह लुक \nमाअःँ88 य उपअःँ88 या सकार जनसीदन छिथ । ओना तँ हिर मोहन झा िब अःँ94 व  ओ \nिश अःँ98 पाअःँख4 छा िद त आव रणसँ युअःँख0 त कथाकार क अःँभ5पअःँ4◌ चिचअः◌भटत छिथ  , िक एक  तँ चचअः◌भटरी  \nसन हाअः◌04 य ओ ममअः◌भटक  समागम िह  न क अ अःँ88 य  िव धाक कृित मे नै भेटैछ, परंच \nसािह अःँ84 य क जगतमे िह नक  पदापअः◌भटण पाठक गणकअःँ4◌  जइ कृित  सँ झंकृत केलक ओ \nिथ क सन् 1933 ई.मे िह नक िल खल उपअःँ88 यास कअःँ88 या दान ओ सन 1945 ई.मे \nिह नक दोसर उपअःँ88 या स- िअः◌ँ5  रागमन। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62  \nजखन उपअःँ88 या स िव धामे हिर मोहनक  पदापअः◌भटण भेलिन   तँ ई िव धा क अः◌भ◌च छल। अखन \nधिर  जनसीदनक ि◌ नदअः◌भटयी सासु, शिश कला, किल युगी सअःँ88 य सी, पुनिवअः◌भटवाह , िअः◌ँ5  रागमन \nरहअः◌04 य  जीवछ िम अःँ5ख क रा मेअःँ58र , पुअःँ8◌ या नंद झाक िम िथ ला दपअः◌भटण आ डा◌ॅ. क अः◌भ◌ची न ाथ \nझा िक रण क च अःँ88 अः40भअः◌9टहण सन िक  छु जन िअःँभँ  य आ सािह अःँ84 योपयोगी उपअःँ88 या स सभ पाठक \nलग पसरल गेल छल। मुदा कोनो  उपअःँ88 यासमे ओ शिअःँख0 त   वा  आकषअः◌भटण नै छल \nजेकरा मैिथ ली पाठक पूणअः◌भटत : आअःँ84 म सात करिथ । िक एक तँ पोथी कीिन  कऽ \nपढ़बाक दृि अः◌0◌ ट  सँ जॱ मूअःँ98 यअः◌भ4 कन कएल जाए तँ मैिथ लीकअःँ4◌ आन भाषाक  पाठकसँ बेसी \nउदासीन मानल जाए। जइ भाषा सािह अःँ84 यक  अःँभँित   पाठकमे ओ भिअःँख0 त  -समागम नै \nओइ भाषामे हिर मोहन  सन उपअःँ88 यासकारक  पदापअः◌भटण अवअः◌0ँ य अः◌89अः◌भ4ित  कारी मानल जाए \nिक एक तँ िह नक  रचना  शैलीमे ओ आ कषअः◌भटण तँ अवअः◌0ँ य  अिछ  जेक रा कारणअः◌ख0  \nउदासीन पाठक वगअः◌भट  सेहो पोअःँ85 अःँ5◌ी  कीिन  कऽ पढ़बा क लेल वाअःँ8ख य  भऽ जाइत \nछिथ । \n  \nकथा िब अःँ94 व क आधारपर जॱ ि◌ नणअः◌भटए  लेल जाए तँ कअःँ88 या दान कोनो िव शेष कथाक \nवाचक नै। िम िथ ला समाजक एकटा िव कट मुदा सभसँ महअःँ84 वपूणअः◌भट संअः◌04 का र \nिव अ◌ाहकअःँ4◌ के अःँ88 अः40भ  िब अःँ88 दु बना कऽ िल खल गेल ऐ उपअःँ88 या समे कथानक बड़ कमजोर \nअिछ । बेटी जअःँ88 म लैत देरी  मायकअःँ4◌ ओक र िव  आहक िच अःँ88 ता भऽ  जाइत छिअःँ88 ह  । \nतँए संभवत: वर भेटल नै मुदा किन यअः◌भ◌ माइ क ओि र  आओ नसँ उपअःँ88 या सक आिद  \nभेल। \n  \nबारह अअःँ8ख या यमे िव भअःँख0 त ऐ उपअःँ88 यासकअःँ4◌ किन  यअः◌भ◌ माइक  ओिर  आओन, सभागाछीक \nदृअः◌0ँ य , तार केना पढ़ल गेल, जहाज परक गअःँ90 प - सअःँ90 प , गोसअः◌भ◌ओिन  क गीत, िम अः◌04 ट र \nसी.सी. िम अःँ5खा जिट  ल समअः◌04 या , गुअःँ90 प प रामशअः◌भट, कौतुक, कअःँ88 या दान, चतुथअः◌भ8क राित    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \nआिद  शीषअः◌भट कमे बॉटल गेल अिछ  । अंित म श ीषअः◌भटक अःँभँअः◌टटवाच क िक  एक तँ \nदशअः◌भटनशाअः◌04 अःँ55 क अःँ5◌ाता हिर  मोहन झा धिर  ए कटा अःँभँअः◌टट छोिड़   उपअःँ88 या सक इित  अःँ5खी \nकएलिन । \n  \nलालकका आ लालका कीक कअःँ88 या  बुिच या उपअःँ88 या सक नािय का छिथ  जिन क िब आह \nचअःँ8◌ डी चरण िम अःँ5खा सन माअःँ55  कहबा क लेल मैिथ  लसँ होइत अिछ । सी.सी. िम अःँ5खा \nअपन संअः◌04 कृित सँ िव लग वहसल एडभाअःँ88 स  लोक छिथ । िज नक ा अपन अअः◌ँ0अः◌भभिग  नीसँ \nबहुत रास आश छिअःँ88 ह  । बुिच याक जेठ भाय रेवती रमण ई जनैत छलाह, मुदा \nअपन बिह नक भिव अः◌0◌ य उअःँखभज लव करबाक लेल िम अःँ85 या क डोिर मे लटिक  सी.सी. \nिम अःँ5खासँ अपन बिह  नक पािण अः◌9टहण तँ करबा लेलिन  , मुदा चतुथअः◌भ8क रा ित  मे नव \nिव वािह त दंपित  िब नु आिअःँ84 म  क वरण केने िव लग भऽ जाइत छिथ । \n  \nसी. सी. िम अःँ5◌ा जे अपनाकअःँ4◌  कखनो  काअःँ88 ट  तँ कखनो कािल दास सन वअः◌ँ5त मानैत \nछिथ  सअःँ84 य  जािन  लेलाक बाद बुिच याकअःँ4◌ छ ोिड़   भािग  गेलाह। कोबरघरमे रिह  \nगेलीह कनैत बुिच या ओइ पअःँ55क  संग जे सी . सी. िम अःँ5खा रेवती रमणक  नाओंसँ \nिल िख  छोिड़  गेलिन । पअःँ55मे अिश  िअःँ5ँ  त कअःँ88 या क संग िश िअःँ5ँ  त पुअःँभ4ष क िव  अः◌0◌ अःँ5◌मता कअःँ4◌ \nिल िप त कएल गेल अिछ । ऐ  तरहअःँ4◌ अंत  करबाक लेल हिर मोहन जीक बड़ \nआलोचना भेलिन  तँए समाधान करैत िअः◌ँ5  रागमन िल खबाक लेल उपअःँ88 या सकार िव वश \nभऽ गेलिख न। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64  \nहिर मोहनजी िम िथ लाक सामािज क  अवअः◌04 थापर अःँभँहार क रैत बुिच  या सन अिश िअःँ5ँ  त \nनारीमे चेतना  अनबा क अःँभँयास तँ करैत छिथ  , मुदा ई िब सिर  गेलिख न जे सी. \nसी. िम अःँ5खा सन पाअःँ55 आ ओ कर संवाद क जे अःँभ5प  ऐ उपअःँ88 यसमे अःँभँअः◌04 तुत कएल गेल \nओ “मैिथ ली” पर आधार मा नल जाए। ओहेन  पाअःँ55कअःँ4◌ नायक बनेबा क क ोनो \nअःँभँयोजन नै जेकरा  मैिथ  ली संअः◌04 कृित सँ लेस माअःँ55 िस  नेह वा ऐठ ामक बेवअः◌04 था क \nकोनो अःँ5◌ान  नै हुअए। िह  नक “ अः◌9टेजुएट पुतोहु” कथाक नायाि◌ का सेहो िव दुषी आ \nएडभाअःँ88 स  मिह ला छिथ  परअःँ88 च  हुनक संवाद सभठाम खँटी मैिथ लीमे छि अःँ88 ह  । सी.सी. \nिम अःँ5खा अंअः◌9टेजी  आ िह  अःँ88 द ी माअःँ55  बजैत छिथ  । मैिथ ली उपअःँ88 या समे आन भाषक एतेक \nबेसी अःँभँयोगसँ एकर अपन संअः◌04 का र केना बअः◌भ◌ चत ....? हिर मोहनक सभसँ पैघ कमी \nऐ उपअःँ88 या स क महतपर अवअः◌0ँ य अः◌9टहण लगा देलक।  \n  \nिक छु मैिथ ली सािह अःँ84 यकारक  ई अःँभँवृिअःँ54   रहल छिअःँ88 ह   जे जॱ िह अःँ88 दी क अःँभँयोग क एल \nजाए तँ रचन ा आर  सारगिभअः◌भटत मानल जा एत आ लोक  योअःँखँ य  बुझताह। हिर मोहन \nिव षय ममअः◌भटमे झअः◌भ◌पल यथाथअः◌भटक हृदैअः◌04 पशअः◌भ8 सािह  अःँ84 य कार छिथ  तँए िह नकासँ पाठक ई \nअपेअःँ5ँा तँ कथमिप   नै रखलक। हाअः◌04 य समागमसँ युअःँख0 त कअःँ88 यादानक संवाद उअःँख4 च  \nकोिट क अिछ । सी. सी. िम अःँ55ा िह  अःँ88 दू िव अःँ58िव  अः◌ँ4ालयक सािह  अःँ84 यक शोधाथअः◌भ8 तँ छिथ   \nमुदा कअःँ88 यादानमे  हुनक  अः◌04 थान एकटा  पाअःँ5भाअःँ84 य संअः◌04 कृित कअःँ4◌ जा नय बला जोकरसँ \nबेसी नै। बुिच या तँ बुिचये छिथ । िम . िम अःँ5ख जखन िज  अःँ5◌ा शा केलिन   जे अःँख0 या  तुम \nनिसअः◌भटग जानती हो ...? बुिच या मनमे सोचलीह नरिस◌ ंह तँ गामक कोतबालक नाम \nछैक, देखू तँ भला हमरा कोतबाल लगा कऽ गािर  पढ़ैत अिछ ....। \n  \nऐ अअःँ5◌ अवलाकअःँ4◌ रेवती रमण  सन भाय केना  सी . सी. िम अःँ5खा सन “ पाअःँ5भाअःँ84 य -\nजोकर”क हाथमे सॱिप  देबाक ि◌ नणअः◌भटए  केलक। ऐ लेल रेवती रमण  जीकअःँ4◌ अपन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \nअअः◌ँ0अः◌भभिग  नी  बड़गामवाली सन न ारी अः◌ँ5ा रा िम  . िम अःँ5खा क संग छल करब ए पड़ैत छिअःँ88 ह  । \nऐ तअःँ85 यमे सअःँ84 य ता झलकैत अिछ । हमरा सबहक समाजमे बड़का गामवाली सन \nनारीकअःँ4◌  कतेक ब ालाक पैतराखिन   बन ए पड़ैत छि अःँ88 ह  । \n  \nएक अथअः◌भटमे ई उपअःँ88 यासक सबल िअः◌04 थ  ित  सेहो मानल जाए जे सन् 1933 ई.मे \nजखन पुअःँभ4ष वगअः◌भटक अ िध  कअः◌भ4 श लोक हम रा सबहक समाजमे  अि श  िअःँ5ँ  त छलिथ  ओइ \nकालक नारीमे िश अःँ5ँा -िव कासक एहेन कअःँ98 प ना हिर मोहनसँ पूवअः◌भट मैिथ  लीमे िन िअःँ5भ  त नै \nभेल। \n  \nिह नक कथा वा  उपअःँ88 या स िक छु हुअए एक टा बड़ सक ाराअःँ84 मक तअःँ85 य  भेटैछ जे \nिह नक कृित क मिह ला पाअःँ55 सिद  खन गित शील रहैत छिथ , बैिस  कऽ सोचैत नरीक \nचचअः◌भट बड़ क म ठा म देखएमे आएल। कअःँ88 या दानमे सेहो लालकाकी झट दऽ आवेश \nरानीक पैरक कनगुिर या आंगु रकअःँ4◌ द ािब   देलिख न, मुिन यअः◌भ◌ माय चमिक   कऽ घैल \nउठेलक आ लालकाकी अः◌ँ5पिस   कऽ  मोटरी खोलय लगलीह सन िअः◌89  याशील मिह ला \nसमाजक दशअः◌भटन  हिर  मोहन झाक मैिथ ल संअः◌04 कृित क आअःँ84 म  आवलोकनक संग-संग \nनारी चेतना क दपअः◌भटण मा नल जाए।  \n  \nठुनमुनकाकी आ लालकाकी दुनू िद आिद नी खूब लड़ैत छिथ । भोलानाथ झाक \nपअःँख9ी ठुनमुनका की गभअः◌भटवती छ िथ  न। लड़बाक अः◌89म मे गभअः◌भट लगा कऽ  श अःँ90 प त सेहो \nखाइत छिथ न, मुदा बुिच याक िब आहक लेल ओिर आओनमे हुनक सहभािग ता कने \nकिन यअः◌भ◌ मायसँ कम  नै। ए कटा “ संयुअःँख0 त  पिर वारक” महअःँ84 वपूणअः◌भट सअःँख0 ल पअःँ5ँ मानल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66  \nजाए। लालकाकीक पुतोहु बड़कागामवाली िश िअःँ5ँ  त नारी छिथ  सिद खन िक ताबे \nसंग लटपटाएल रहैवाली बड़कागाम वाली किन यअः◌भ◌ िब  आहक लेल चंगेरा नै \nसअः◌भ◌ठतीह। आ ने चूिअः◌◌4  ये लग बैसतीह, मुदा जखन महीन काज अथअः◌भ5त् सी . सी. \nिम अःँ5खाकअःँ4◌  िब  आहक पूवअः◌भट किन  यअः◌भ◌सँ ग अःँ90 प क रेबाक लेल नाटक  करबा क आवअः◌0ँ य कता \nभेल तँ रेवती रमण िह नकेसँ किन यअः◌भ◌क  अिभ  नय करेलिन ।  \nठकबा जे ऐ उपअःँ88 या सक अदना पाअःँ55 अि छ   ओकर माथक मोटरीमे भोलानाथ झाक \nपनही सेहो बाअःँ88 हल छिअःँ88 ह  । ई समाजक कटु सअःँ84 अःँभ5  केकरो पएरक पनही केकरो \nमाथपर ई समअःँ88 व यवाद समाजक लेल कलंक िक ए नै मानल जसए। तखन जॱ \nवएह ठकबा क पुअःँ55 जखन अिध  कारी बिन  भोलानाथ झाक संतानक संग बदला \nलैत अिछ  तँ अअः◌9ट आसनपर  बैसल लोक अकुला जाइत छिथ । ओना एहेन \nबदलल पिर िअः◌04 थ  ित  तँ हिर मोहनक  उपअःँ88 या समे कथपित  नै भेटत िक एक तँ \nहिर मोहन झाक कृित  अः409ाअः◌◌ँवादी समाज क वृिअःँ54  िच अःँ55 छिअःँ88 ह  । ऐमे समाजक कात \nलागल वगअः◌भटमे मुिन  यअः◌भ◌ माय सन पैनभर नी आ  ठकवा  सन खबास माअःँ55 अ िछ   तँए \nिह नक उपअःँ88 या स स अःँ94 पूणअः◌भट समाजक अःँभँित  िन िध  कृित  कथमिप  नै भऽ सकल।  \n  \nउपअःँ88 या सकार दिल त वा परदिल तक ममअः◌भटक  अः◌04 पशअः◌भट तँ नै केलिन   मुदा  अः409ाअः◌◌ँणेमे ऊँच -\nनीच आ उअःँ54र - दिअःँ5ँ  णसँ अःँ5ँुअःँ9ँ ध अवअः◌0ँ य  छिथ । हिर मोहन जी क मातृक  अवअः◌0ँ य  \nभलमानुषक गाममे छिअःँ88 ह   मुदा पैतृक भूिम  कुमर बािज तपुर वैशली भदेसमे, तँए \nभदेसक ममअः◌भटसँ आकुल तँ अवअः◌0ँ य  छिथ । सभागाछीक  दृअः◌0ँ मे टुअः◌8ँी झा  कने क \nखखिस  कऽ बजलाह- \n“मािन  िल यऽ वर क घऽ र दिअःँ5ँणे  भर छ िअःँ88 ह   तऽ हजअः◌भट की ...? सेहो बेसी दूर निह - \nदलिस◌ ंह सराय सँ चौदह कोसपर  घऽर छिअःँ88 ह  ।” मूलक चचअः◌भट भेलापर िब  आहक \nअगुआ अथअः◌भ5त स भागाछीक दलाल कहैत छिथ  जे मािन  िल अ शुरगने छिथ ..., ऐ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \nसभ कटु सअःँ84 यसँ अःँभँमािण  त होइत अिछ  जे जखन अः409ाअः◌◌ँण - अः409अः◌◌ँणक मअःँ8ख य  मौिल क \nिव षमता तँ िम िथ लामे समअःँ88 व यवाद केना आबय...?  \n  \nगंभीर िच अःँ88 तनयोअःँखँ य  िव षयकअःँ4◌ हिर  मोहन  जी हाअः◌04 यक माअःँ8ख यमसँ चचअः◌भट कऽ  उपअःँ88 यासकअःँ4◌ \nलोकिअःँभँ  य तँ अवअः◌0ँ य  बना देलिन  मुदा गंभीर िच अःँ88 तन कअःँ4◌ हाअः◌04 य क बोिर सँ िल अःँ90 त  \nकएलासँ एक र उअः◌ट9ेअः◌0ँ य अवअः◌0ँ य लुअःँ90 त भऽ गेल। एकर ा सुयोअःँखँ य उपअःँ88 या सकारक \nअदूरदिशअः◌भटता मा नल जाए।  \n  \nिक छु समालोच कक त कअः◌भट भऽ सकैत छिअःँ88 ह   जे हिर मोहन जीक ऐ कृित क उअः◌ट9ेअः◌0ँ य  \nसमाजक िव कृित कअःँ4◌ नागट करबासँ बेसी “ हाअः◌04 य  समागम” करबाक लेल छलिन , \nमुदा ऐ तकअः◌भटसँ हम  सहमित   नै रखैत छी। कोनो  हाअः◌04 य  जे समािज क आ \nपािर वािर क  समता आ शअः◌भ4ित  कअःँ4◌ बािध  त करए  ओ समाज क लेल कखनो अः◌04 वी कारयअः◌भट \nनै भऽ सकैत अिछ । कालीदासचि रअःँ55सँ अःँभँभािव  त सी. सी. िम अःँ5खा बुअःँख4 चीदायकअःँ4◌ \n“िव धोअःँ54मा ” बना कऽ  अः◌04 वी कार करताह, ई पिर िअः◌04 थ  ित  उपअःँ88 यासक कमजोर पअःँ5ँ \nिथ क। कहबी छैक- “बड़ो से ने कीिज ए अःँ9ँ या ह- अःँभँित   और वैर” ऐ िव अः◌04 म यकारी \nउपअःँ88 या समे िव षम पिर िअः◌04 थ  ित  जॱ माअःँ55  हाअः◌04 य  समागमक लेल अ◌ाएल तैया◌े उिच त \nनै। एक उपअःँ88 यासमे समअः◌04 या  आ दोसरमे जा कऽ ओकर िन दान ई रचनाकारक \nकलाअःँ84 म क कृित  कखनो नै मानल जा सकै छ। माअःँ55 हँसबा क लेल झारखअःँ8◌ डी नाथ, \nबटुक आ तोतराह पंिड त नमो नाथ झा सन पाअःँ55 क उपिअः◌04 थ  ित  तँ अःँभँासंिग  क मुदा \nहँसीक पाअःँ55 बना कऽ बुि च  याकअःँ4◌ कोवरमे कनैत छोिड़  उपअःँ88 या सक अंत देखाएब \nनारी जाित क अपमानसँ बेसी िक छु नै। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68  \nऐ सभ कमजोर  तअःँ85 य सँ भरल रहलाक बादो “ कअःँ88 या दान” मैिथ ली सािह अःँ84 य मे \nमहअःँ84 वपूणअः◌भट अः◌04 था न रखैत अिछ  िक एक तँ पाठकगण ऐ कृित कअःँ4◌ िह  आसँ अः◌04 वी कार कऽ \nनेने छिअःँ88 ह  । \nकअःँ88 यादानक लो किअःँभँ  यताक मौिल क कारण िथ क अः◌9टाअःँ94 य  जीवनक आधारभुत घटनाक \nिच अःँ55णमे सहज मौिल  कताक  अनुपालन। हाअः◌04 य समागम तँ अः◌04 वा भािव क िक एक तँ ई \nरचनाका रक  अःँभँकृित   ओ अःँभँवृि◌त रहल छिअःँ88 ह  । हाअः◌04 यक अः◌89म मे गंभीर  दशअः◌भटन  तँ हँसीमे \nउिध या गेल मुदा कोनो ठाम सािह िअःँ84 य  क मयअः◌भ5दा ओ अनु गासनपर अः◌9टहार  नै देखए  मे \nआएल। ई उपअःँ88 यासकारक अःँभँअः◌भ4जल आ अःँभँवीण रचना शीलताक अः◌ँ4ोत क मानल जा ए। \nजखन वर अथअः◌भ5त् सी . सी. िम अःँ5खा   मिह ला मंडलीक  मअःँ8ख य  िब आहसँ पूवअः◌भट परीअःँ5ँण \nहेतु अबैत छिथ  तँ अपन नाओं सी. सी. िम अःँ5खा कहैत छिथ  न। अःँ5ँणेमे  मिह  ला \nमंडलीक एकटा बािल का सदअः◌04 या क चुटकी... तखन तँ बापक नाओं बोतल िम अःँ5खा \nहेतिअःँ88 ह  । अित वादी अःँभँवृित  क लोक  पर हाअः◌04 यक माअःँ8ख य मसँ अनुशािस त अःँभँहार गाम क \nरीित -िर वाजक अित अः◌89मण क अःँभँयासपर सहज अःँभ5पसँ कएल गेल। क िन  यअः◌भ◌ माइक  \nओिर आ ओन अअःँ8ख ययाय पूणअः◌भटत : सहज मैिथ ल नारी समूहक झलिक  देखबैत अिछ । \nऐठाम ई पू णअः◌भटत : मौिल क आ वाअः◌04 त िव क लगै छ। संवादक भाषा आ  शैलीसँ अः◌04 पअः◌0◌ ट  \nभऽ जाइछ जे हिर मोहनजी अपन संअः◌04 कृित  आ रीित -िर वाजकअःँ4◌ आअःँ84 म सात केने \nछिथ ।  \n  \n/gबट9म श ......। \n    \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \nरचनापर अपन मंत /gबडव य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश ऽgघूघसाद मऽgघ8षड ल \nिकछु िवहिन कथा  \nपटोटन  \n  \nअअः40भाक पिह  ल बरखा। माअः◌04 ट र सहाएब आ बड़ाबाबू, दुनू गोटे ए अः◌टँे मोटर \nसाइिक लसँ गामसँ झंझारपुर जाइत रहिथ । साते िक लोमीटर झंझारपुर तँए दुनू \nगोटे गामेसँ जाइ अबै छिथ । थानाक बड़ाबाबू  नै कोटअः◌भटक बड़ाबाबू  देवनअःँ88 द न आ \nहाइअः◌04 कूलक िश अःँ5ँक  अःँभँेमनअःँ88 दन। ओना दुनू  गोटे शहअःँभ5आसँ बेसी गमैइये छिथ   मुदा \nतैयो कलप कएल कपड़ा पहीिर  कऽ ऐबे-जेबे करै छिथ । \n  \nपँचकोशीमे िस◌ ंहेअःँ58रक  नाओं  एकटा  नीक  घरहिट  याक अःँभ5पमे  लोक जनैत। ओ ना \nनाउऍं तँ नाआ◌े◌ं छी, तइमे तँ कमी नै भेलिन  अिछ  मुदा परदेिश याक कमाइ आ \nइिअःँ88 द  रा आवासक चलैत काजमे कमी तँ भइये गेलिन  अिछ । उमेर बेसी भेने \nमनमे खुिश ये होइत रहै छ िअःँ88 ह   जे भने काज किम  रहल अिछ । एक तँ परदेश \nभगने नव घरहिट या नै बिन  रहल अिछ , दोसर हमहॴ सभ जे पुर ना पअः◌भ◌च  गोटे \nछी सएह कते सअःँ94 हा रब।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70  \n  \nअः409अः◌◌ँपुर गाममे अःँभँवेश किर  ते बुअःँ88 दाबुअःँ88 दी  पािन  शुअःँभ5 भेल। बड़ाबाबू अः40टइवरी करैत आ  \nमाअः◌04 ट र सहाएब पाछूमे बैसल। बुन तँ गोटगर पड़ैत रहै मुदा कम-सम। बीत-डेढ़ \nबीतक दूरीपर बुन खसै तँए कपड़ा सोखनिह  चिल  जाइत मुदा जते आगू बढ़ैत \nछलाह तते मािन यो बेिश आएल जाइत। बढ़ैत-बढ़ैत िस◌ ं हेअःँ58र घर लग अिब  ते \nअँटिक   जाएब नीक बुझलिन । सड़केपर गाड़ी लगा दुनू गाटे िस हेअःँ58र क \nदरबअःँखभ जापर पहुँचलाह। दरबअःँखभ जा  िक  मालक घर। अ◌ाधा घरमे मा ल बअःँ88 हैत \nआधामे दरबअःँखभ जा बनौ ने। दरबअःँखभ जा  िक  ए कटा चौ की माअःँ55। िस ◌ ंहेअः◌0ँ व र अपने \nदरबअःँखभ जेपर। चारसँ चुबैत बुअः◌8ँकअःँ4◌ िन  हािर -िन हािर  देखैत जे रौदमे फािट  गेल अिछ  \nआ िक  कौआ खोदने अिछ । मुदा लगले मन पिड़  गेलिन  आअः40भा आिब   गेल, घर \nकहअः◌भ◌ छा ड़लॱ। तखने दुनू गोटे पहुँचलाह। चौकीपर उिठ  िस◌ ंहेअःँ58 र दुनू गोटेकअःँ4◌ \nबअः◌भ◌िह   पकिड़  च ौकीपर  बैसबैत अपनो बैसलाह। तड़तड़ौआ बरखा शुअःँभ5 भेल। \nकलप कएल कपड़ापर  खढ़क  चुबाटसँ कपड़ा दुइर  होइए। एक  तँ बेचारे कअःँ4◌ \nअपने मनमे दुख होइत हेकतिन  जे केना साल खेपब तइपरसँ हमहूँ भारी बना \nिद अिन  ओ उिच त नै। दागे लगत तँ िक  हेतै, कोनो िक  केरा-दारीमक दाग छी \nजे नै छूटत। मुदा बड़ाबाबू कअःँ4◌ मुँहसँ बजा गेलिन  - \n“ अहअः◌भ◌क न ाओं पँच कोसीमे अि छ   िस◌ ंहेअःँ58र  भाय , मुदा अपना घरक हालत एहेन \nबनौने छी?” \nबड़ाबाबूक िव चारसँ सहमत होइत िस◌ ंहेअःँ58र बाजल - \n“बड़ाबाबू, गामसँ लोक कअःँ4◌ भगने गा ममे काज बिढ़  गेल अिछ , मुदा काजक धुिन  \nतेहेन पकिड़  लेलक जे ठेकाने ने रहल जे बरखा मास आिब  गेल। आब पािन  \nछुटैए तँ नै छाड़ल हएत तँ पटोटनो तँ दइये देबै।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72  \n  \nमुसाइ पंिड त \n  \nगाममे िव अःँखट या त मुसाइ पंिड त छिथ । ओहन पंिड त िज नकर बात मुसाइये पंिड तक \nनाओंसँ िव अःँखट या त अिछ ।  \n  \nमअःँ8ख य म् जाित क मुसाइ पंिड त, माए-माएक  कोरपअःँख4 छु बेटा भेने, दौजी फड़ ज कअः◌भ◌ \nतीन सालमे माए आ सात सालमे िप ताक अःँ5खाअः◌ँ0  केलिन  । मुदा बाल-िव वाहक शुभ \nफल भेिट  गेल रहिन । िप ताक अःँ5ख ाअः◌ँ0सँ तीन मास पिह  ने िब आह भऽ गेलिन । जँ \nकहॴ तीन मास पछुऐतिथ  तँ िस मिर या गाड़ी  जकअः◌भ◌  मास नै कऽ  पिब  तिथ , मुदा \nभाअःँखँ य तँ भाअःँखँ य  छी, से मुसाइ पंिड तकअःँ4◌ सुतरलिन  । जेकरा माए-बाप रहै छै तेकरा \nतँ पोथी-पतरा काज दइते छैक जे िब नु-भाइयो- बापबलाकअःँ4◌ सुतरल। मुसाइ पंिड त \nिप ताक अःँ5खाअः◌ँ0 क तीन िद  न पछाित  ससुरकअःँ4◌  अिर  आतए काल पुछलिन - \n“बाबू, आब तँ यएह सभ ने माता-िप ता भेला, हमरा िक  हएत? भाय-भौजाइक \nहालत अपनो गाममे देिख ते हेिथ न।”  \nजमाइक अःँभँअः◌टट सुिन   कमलाकाअःँ88 त गुअःँ94 म  भऽ गेलाह। मने-मन िव चारए लगलाह जे \nबेटी-जमाइक भार उठाएब भारी होइ छै। फेर मन घुमलिन  जे भिग नमान तँ \nकुलअःँ5खेअः◌0◌ ठ  होइए। मुदा लगले मन बदिल  गे◌ेलिन । घी-जमाए भिग ना, जिह ना घरमे \nिस दहामे नै रहने भूखक लहिर  जोर पकड़ै छै तिह ना आगूक िज नगी  मुसाइकअःँ4◌ \nजोर मारलक। दोहरबैत बाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \n“बाबू, िक छु बजलिख न नै?” \nकमलाकाअःँ88 त क मन फेर बहटलिन । पअःँख9ीसँ पूिछ   लेब जअःँभ5री अिछ  , मुदा से खोिल  \nकऽ केना समिध यौरमे  जमाए  लग बाजब। बेटोकअःँ4◌ तँ पूिछ   लेब अिछ । मुदा पुतोहु \nबेरमे पुछबे ने केलॱ आ बेटी-जमाए बेरमे िक अए पुछबै। मन बिन ते बजलाह- \n“दुनू भाय- भौजाइकअःँ4◌ बजिब  औ। आिख र माता-िप ताक परोछ भेने तँ वएह सब ने \nमाता-िप ता भेलाह।” \nमुसाइ दुनू भअः◌भ◌इकअःँ4◌ पुछलक। ए क तँ ओहना लोक क घराड़ ी घटल जाइ छै तइपर \nजँ बिढ़  जाए, ई के नै चाहत। दुनू भअः◌भ◌इयो आ भौजाइओ  मुसाइकअःँ4◌ सासुर जाइक  \nआदेश दऽ देलक। गाए- नेअःँभ5क िम  लान तँ ठेहुने-पािन  दुहान। \nकमलाकाअःँ88 त  संगे चलए किह  पुछलिख न- \n“कपड़ो- लअःँ54ा लेब। ” \nमुसाइ- “हँ, हँ, जते सरधुआ कपड़ा अिछ  ओ जँ नै लऽ लेब तँ ऐठाम मूसे-\nिद वार खा जाएत।” \n  \nएक तँ ओिह ना मुसाइ सहलोल, तइपर सासुरक िव अः◌ँ4 ालय पहुँिच   गेल। सासुरँ जँ \nसािर -सरहोिज सँ गलथोथिर मे हाि◌ र जाएब तँ कोन डोराडोिर बला भेलॱ। जिह ना \nिव षुवत रेखाक समान दूरीपर दुनू िद शा समान मैसम होइत तिह ना अअःँ88 हा र-\nइजोतक बीच सेहो होइत अिछ ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74  \n  \nपअःँख4 चीस बखअः◌भटक अवअः◌04 था मे मुसाइ सासुरसँ मुसाइ पंिड त भऽ दूटा िध या-पुता नेने \nगाम आिब  गेलाह। जिह ना फुटलो खपटाक जअःँभ5 रित   समए पाब होइ छै तिह ना \nमुसाइ पंिड तक जअःँभ5रित   गाममे आइ भेल। \n  \nमौसमी बेमारीक जानकारी िद अ गाममे बहरबैया सभ औताह जखने सँ मुसाइ \nपंिड त सुनलक तखनेसँ मिट या तेल देलहा कुअःँ54ा जकअः◌भ◌ मनमे  उड़ी -बीड़ी लिग  \nगेलिन ।  \n  \nजिह ना समए ि◌ नधअः◌भ5 िर  त छल तिह ना कायअः◌भटअः◌89म शुअःँभ5 भेल। अअःँ9◌ या गती सुआगत \nसभकअःँ4◌ भेलिन  । बारहो मासक मौसमी बेमारी आ ओइसँ पथ-परहेजक नीक \nजानकारी देलिख न। गाममे नव फल भेटल। बीचमे बैसल मुसाइ पंिड त सुनैपर \nकम िध यान देने रहए। संगसोरमे जिह ना लोक हरेलहो जगहपर गपे-गपमे पहुँिच  \nजाइत अिछ  तिह ना मुसाइ पंिड त सेहो पहुँिच  गेलाह। हड़लिन  ने फुड़लिन  उिठ  \nकऽ बीचमे ठाढ़ भऽ गेला। ठाढ़ होइते बैिस िन हारक आँिख  पड़ै लगलिन । दुनू \nहाथसँ शािअःँ88 त   बना रखैक इशारा दैत बजलाह- \n“ अअःँ9◌ या गत लोकिन क िव चार उअःँ54म अ िछ  , सभकअःँ4◌ अनुक रण क रैक  चािह  यिन ।”  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \nअपन समथअः◌भटन पािब   बाहरी लोकिन  आरो अिग ला बात सुनैले िज अःँ5◌ासा जगौलिन  । \nमुदा जे पिह ने बाजत ओ चोर गाम-घ रक खेलक मंअःँ55 छै। तँए आँिख  , कान तँ \nमुसाइ पंिड त िद स सभ देलिन  मुदा मुँह घुमौनिह  रहला। मुसाइ पंिड त लेल धिन  \nसन। किह या लोक हमर बात सुनलक आ देखलक। सुनह नै सुनह, मनक \nउदगार छी, बजबे करब। मुदा सइयो आँिख  भीअः◌0◌ म –िप तामह जकअः◌भ◌ गड़ल देिख   \nसअःँ94 ह रैत मुसाइ पंिड त बजलाह- \n“आम-जामुन इलाकाक हाड़- पअः◌भ◌जर टुटब , िक सानी अःँ5◌ानमे  सअः◌भ◌प -कीड़ा काटब, \nहाड़मे पैसल जाड़कअःँ4◌ सेहो तँ देखए पड़त ?” \nगॱआँ वअःँख0 ता  बूिझ  जोरसँ सभ थोपड़ी बजौलक मुदा थोपड़ी सुिन  मुसाइ पंिड त \nअकवकमे पिड़  गेलाह जे लोकक थोपड़ीक अवाज की छल। हास हँसी आिक  \nहँसी हास। \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76  \n  \nदेखल िद न \n  \nमृअःँ84 युसँ छह मास पूवअः◌भट मुनेसर का काकअःँ4◌ बेटा लग  मन उिब  एलिन  तँ असगरे \nिद अःँ98 ली सँ गाम िव दा भेलाह। पिर वारसँ समाज धिर  सभकअःँ4◌ अ चरज लगलिन   जे \nमनमे िक  चिढ़  गेलिन  जे असगरे एते साहस केलिन । असगरे िव दा होइक कारण \nभेलिन  जे बेटाकअःँ4◌ पअः◌भ◌च िद  न समए नै, एक तँ ओहुना  बअः◌ख◌कमे कम छुअः◌ँभी होइ छै \nतइपर अपनो कारोवार ठाढ़ केने छिथ । पुतोहु सहजे पुतोहुए छिअःँ88 ह  , भिर  िद न \nएयर-कंडीशनमे बैिस देख-िव देशक खेल देखब आ साज- अःँ5खृंगार  छोिड़   दुिन यअः◌भ◌मे \nिक छु देखब ने करै छिथ । मुदा मुनेसर काकाक सहासक कारण ईहो भेलिन  जे \nएकेटा गाड़ी ि◌ दअःँ98 ली सँ सकरी पहुँचा देतिन । सकरी तँ ओहुना घरे-अंगना भेलिन । \n  \nगाम अिब ते मुनेसर काका देखलिन  जे घर-अंगना तँ खंडहर भऽ गेल, कतए \nरहब। अंडी-बगहंडी, भअः◌भ◌ग -धथुरसँ भरल अिछ । जखने बोनाह भेल तख ने सअः◌भ◌प -\nछुछुनिर क संग िब ढ़नी-पचैिह या हेबे करत। बाप-पुअःँभ4खाक डीहक  दशा  देिख   दुख \nभेलिन  जे जखन घरे नै  तखन मनुख केना रहत। जखन मनुअःँख0 खे  नै रहत तँ \nबाप-पुअःँभ5खाकअःँ4◌ के  िच  अःँ88 ह त। मने-मन िव चार ऊपर-िन अःँख4 चा  होइते रहिन  िक  एक \nगोरेकअःँ4◌ रअः◌04 ता  धेने जाइत देखलिन । ओना दस साल पिह ने देखनिह  रहिथ  मुदा \nमनुअः◌0◌ यो क बुनाबिट  तँ अजीव अिछ । जिह ना बीस बखअः◌भट क अवअः◌04 था  धिर  बािढ़ क \nआगमन रहैत अिछ  तिह ना सािठ  बखअः◌भटक  पछाित   रौिद याहक।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \nदुनू सएह तँए पुछै क जअःँभ5 रत दुनूकअःँ4◌ भेलिन  । कमलेशकअःँ4◌  ऐ लेल पुछैक  जअःँभ5रत \nभेलै जे आन-गामक जँ रिह तिथ  तँ रअः◌04 ते- रअः◌04 ते एला, चिल  जइतिथ । ठाढ़ भऽ \nिन हािर  िक अए रहला अिछ । जखन िक  मुनेसर काका कअःँ4◌ ज अःँभ5री भेलिन   जे जखन \nपुअः◌04 तैनी गाम एलॱ, पिर वार चिल  गेल तँ चिल  गेल, समाजो अिछ  िक  ओहो मेटा \nगेल। मोवाइल जकअः◌भ◌ नै भेल जे अ गुआ कऽ ि क  अए फोन करब। पाइ चरचा \nहोइ छै िक  नै। ओइ सअःँ94 अःँभँदाय सदृअः◌0ँ य  अिछ  िक  नै जे अगुआ कऽ जेकर नजिर  \nपड़त ओ पिह ने अिभ वादन करत। मुदा भेल दोसरे, जिह ना पनचैतीमे एक संग \nअनेको बजिन हार बाजए लगैत वा मोवाइलेपर दुनू िद ससँ दुनू परानी बाजए लगैत, \nतिह ना मुनेसरो काका आ कमलेशो एके बेर दुनू िद ससँ बाजल। आअः◌9टह  करैत \nकमलेश अपना ऐठाम तीन िद न क अअःँ9◌ या गतीमे लऽ गेलिन । \n  \nगाम-समाजक कुशल-समाचारक संग मुनेसर काकाक मनक जिड़ मे अपन पिर वार \nनचए लगलिन । कोन धरानी बाबू, एकटा साधारण पोअः◌04 ट माअः◌04 ट र रिह  तीस बीघा \nखेत बनौलिन । दस गाम बीच ए कटा पोअः◌04 ट  आिफ स मिन आड रक अःँभ5पैया अगुआ -\nपछुआ, संग-संग िज नकर  अःँभ5पैया िद  अ जाथ दू-चािर  आना ओहो देबे करिन । \nआमदनी बढ़ ने मुनेसरो कअःँ4◌ पढ़ा -िल खा हािक म बनौलिन । तेसर पीढ़ी चिल  रहल \nछिअःँ88 ह  । डंडी तराजू  जकअः◌भ◌  पिर  वार कअःँ4◌ तौल रहला अि छ   जे एक पीढ़ी (िप ता) \nसमाजमे की  सभ केलिन । बीचक की भेल आ आइ उजिड़ -उपिट  गेल। जिह ना  \nचढ़ैत जुआनी िज नगी हेरा जाइ छै तिह ना ने  अबैत मृअःँ84 युकअःँ4◌ रोग -भागक सेहो भेटए \nलगै छै। \n  \nकमलेशक घर देिख  मु नेसर का का चीअःँ88 ह  गेलिख न जे ई तँ संगीऐक घर छी। \nपुछलिख न-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78  \n“बाउ, पिर वारमे के सभ छिथ ?” \nकमलेश बजलाह- \n“तीन पीढ़ीक सभ छिथ ।” \nमुनेसर का काकअःँ4◌  आगू बकार नै फुटलिन । जिह ना तिक तो आँिख मे  अःँखभ यो ित  नै रहै \nछै तिह ना भेलिन । \n  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /gबडव य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nबेचन ठाकुर  \n महान सामािज क मैिथ ली नाटक  \nबाप भेल िप /g2ृ4 ी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \nबेचन ठाकुर  \nपिह ल अंक  \nदृ /gबड2 य - एक  \n     ( अः◌04 था न- लखनक घर। दलानपर लखन, लखनक कअः◌टँा मोतीलाल , भाए \nबौहअःँभ5 बड़का बेटा मनोज आ छोट का बेटा संतोष उपिअः◌04 थ  त छिथ । \nलखन िच िअःँ88त  त मुअः40भामे छिथ  । सभ िक यो चौकीपर बैस िव चार-िव मशअः◌भट \nकए रहल छिथ । बारह वषअः◌भ8य मनोज आ दस बषअः◌भ8य संतोष दलानपर \nमािट -मािट  खेल रहल अिछ । \n  \nमोतीलाल-     लखन, िच अःँ88 ता -फीकीर छोड़ू। की करबै? भगवानकअःँ4◌ जे  मजअः◌भ8 \nहोइत अिछ , ओकरा के बदिल  सकैत अिछ ? अहअः◌भ◌ क िन  यअः◌भ◌कअःँ4◌ \nएतबे िद नका भोग छेलै। आब अह अः◌भ◌क की िव  चार भऽ रहल \nअिछ ? \n  \nलखन-       कअः◌टँा , अपने सभ जे जेना िव चार देबै। \n  \nमोतीलाल-     हम सभ की िव चार देब? पिह ने तँ अहअः◌भ◌क अपन  इअःँख4 छा ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80  \n  \nलखन-       दूटा छोट-छोट बौआ अिछ । ओकर पित पाल केना हाएत? जँ \nकुल-किन यअः◌भ◌ नीक भेटत तँ दोसर कऽ लइतॱ।  \n  \nमोतीलाल-     भातीज, अहअः◌भ◌क नी क िव  चार अिछ । ऐ उमे रमे अह अः◌भ◌क ि◌ नणअः◌भटए \nहमरो उिच त बुझना जाइत अिछ । \n  \nबौहअःँभ5 -       कअः◌टँ ा , एगो कहबी जे छै ‘ सतौत भगवानोकअःँ4◌ नै भेलै’ से? \n  \nमोतीलाल-     बौआ, तोहर की कहब छह? लखनकअःँ4◌ िब  आह नै करबाक चाही \nकी? \n  \nबौहरअःँभ5 -      हँ, हमर सहए कहब रहए। भैया कनी ित याग कऽ दु नू छॱ राकअःँ4◌  \nपढ़ा-िल खा कऽ बुिध यार बनािब तिथ । ओना  भैयाकअःँ4◌ कि न  यअः◌भ◌ \nकेहेन भेटतिन  केहेन नै। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \nमोतीलाल-     हमरा िव चारसँ लखनक पिर िअः◌04 थ  ित  िब आह करैबला अवअः◌04 स  \nअिछ । \n  \nलखन-       कअः◌टँा , नजिर मे दऽ देलॱ। जदी सुर-पता लगए तँ जोगार \nलगाएब। \n  \nमोतीलाल-     बेस देखबै। \n  \nपटाअःँ5ँेप।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82  \n  \nदृ /gबड2 य - 2 \n  \n(अः◌04 था न- मदनक घर। ओ अपन िब आहल बेटीक िब आहक िच अःँ88 ता मे लीन छिथ । \nकातमे पअःँख9ी -गीता दलान झािड़  रहल छिथ । मोतीलालक \nसमिध क समिध  हिर च न मोतीलालकअःँ4◌ मदन क ऐ ठाम कुटुमैतीक \nसंबंधमे लऽ जाए रहल छिथ । हिर चन मद नक अः◌9ट ामीण छिथ   \nिह नका दुनूक पहुँचैत मातर गीता घोघ तािन  अअःँ88 द र चिल  \nजाइत छिथ । दलानपर तीन-चािर टा कुसअः◌भ8 लागल अिछ  । \nमोतीलाल आ हिर चनक  अःँभँवेश। ) \n  \nहिर चन-      (कर जोिड़ ) नमअः◌04 का र मदन भाय। \n  \nमदन-        नमअः◌04 कार  नमअः◌04 का र। \n  \nमोतीलाल-     नमअः◌04 का र कुटुम। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \nमदन-        नमअः◌04 कार  नमअः◌04 का र। बैसै जाइ जाउ। \n(दुनू जन बैसलाह। \nसंजय, संजय, बेटा संजय, संजय। \n  \nसंजय-       ( अअःँ88 द रसँ) जी िप ताजी, हइए ऐलॱ। ( संजयक अःँभँवेश। ) \n  \n           (हिर चन कअःँ4◌ मदन  पकिड़   कऽ अंदर लऽ जाइत छिथ ।) \n  \nमदन-        लिड़ काकअःँ4◌ बेटा दु गो छै  आ अअः◌04 था -पाती? \n  \nहिर चन-      गोटेक बीघाक अअःँ88 द रे छै। अपना भिर  कोनो िद अः◌टँत नै छै।  \n  \nमदन-        की करी की नै, िक छु नै फुराइए। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84  \nहिर चन-      हमरा सभकअःँ4◌ लट होइए। यिद   िव चार हुअए तँ हुनका लिड़ की \nदेखाए िद यनु। नै तँ कोनो बात नै। \n  \nमदन-        बेस अपने दलानपर चलू। हम बुअःँख4 चीकअःँ4◌  लेने आबै छी।  \n(हिर चन दलानपर आिब  गेलाह िक छुए काल बाद मदन सेहो आिब  गेलाह।) \n  \nमदन-        चलू, देखल जेतै। कऽ लेबै। आगू भगवान क मजअः◌भ8। हम  \nलिड़ कीक बाप िछ ऐ। तँ हमरा लिड़ का देखबाके चाही। मुदा \nहम सभ िद न अहअः◌भ◌पर िव अःँ58ास क रैत रहलॱ। आइ कोन ा नै \nकरब? \n  \nहिर चन-      हम अहअः◌भ◌क संग िब  सवासघात केलॱ? \n  \nमदन-        से तँ किह यो नै। ओना दुिन यअः◌भ◌ िब  सवासेपर चलै छै। \n(वीणाक संग  मीना क अःँभँवेश। मी ना सभकअःँ4◌ पए र छूिब   गोर लगैत अिछ ।) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \nहिर चन-      कुसअः◌भ8पर बैसू बुअःँख4 ची । \n(मीना कुसअः◌भ8 पर बैसैत अिछ । वीणा ठाढ़े अिछ ।) \nमोतीलाल बाबू, लिड़ की कअःँ4◌ िक  छु पूछबो करबिन , तँ पुिछ यौ। \n  \nमोतीलाल-     की पुछबिन , िक छु नै। \n  \nहिर चन-      बुअःँख4 ची अहअः◌भ◌ चिल   जाउ। \n(मीना सभकअःँ4◌  गोर लाि ग   अअःँ88 द र गेलीह।)  \n  \nमदन-        हिर चन भाय, लिड़ की अपने सभकअःँ4◌ पसीन भेलीह ? \n  \nमोतीलाल-     हँ, लिड़ की हमरा लोकिन कअःँ4◌ पसीन अि छ  ।  \n  \nमदन-        तहन अिग ला कायअः◌भटअः◌89म  की हेतै?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86  \n  \nहिर चन-      जे जेना करीऔ। ओना हम िव चार दैतॱ जे िब आह मंिद रमे कऽ \nलैतॱ। चीप एअःँ8◌ ड बेअः◌04 ट । \n  \nमदन-        किह या तक? \n  \nहिर चन-      किह या तक, चट मंगनी पट िब आह। कािअः◌◌4  ये कऽ िल अ। \nबिढ़ या िद न छै। कुटुमैती लगा कऽ नै रखबाक चाही।  \n  \nमदन-        भाय, ओिर यान कहअः◌भ◌  िक  अःँख4 छ ो  छै?  \n  \nहिर चन-      जे भेलै सेहो बिढ़ या, जे नै भेलै सेहो बिढ़ यअः◌भ◌। आदशअः◌खटमे  आदशअः◌भट।  \n  \nमदन-        बेस, काअः◌◌4ुके रहए िद  औ। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \nहिर चन-      जाउ, जे भऽ सकए, ओिर यान कअःँभ5। हम सभ सेहो जाइ छी। \nजय रामजी की। \n  \nमदन-        जय रामजी की। \n(हिर चन आ मोतीलालक अःँभँअः◌04 था न।) \nहोनी जे हेबाक हेतै, सएह ने हेतै। आप इअःँख4 छा सवअः◌भटनाशी , देव इअःँख4 छा  परमबल:।  \n  \nपटाअःँ5ँेप।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88  \n  \nदृ /gबड2 य - 3 \n(दूअः◌0ँ य - लखनक बिर आतीक तैयारी। वर-लखन, मोतीलाल, बौहअःँभ5 , मनोज आ \nसंतोष मदनक ओइठाम जा रहल छिथ । मदन अपन घरक \nकातमे एकटा िश व मंिद र क अःँभँअः◌भ4गणमे िब  आहक पूणअः◌भट तैयारी केने \nछिथ । सात गोट कुसअः◌भ8 आ एक गोट टेबूल लगल अिछ  । \nपंडीजी गणेश महादेवक पूजा कए रहल छिथ । मदन, मीना, \nगीता हिर चन, संजय आ वीणा मंिद र क अःँभँअः◌भ4गण मे थहाथही कए \nरहल छिथ  तथा बिर यातीक अःँभँतीअःँ5ँा कए  रहल छिथ  । मीना \nकिन यअः◌भ◌क अःँभ5पमे पूणअः◌भट सजल अिछ  । बिर याती पहुँचलाह। \nडोलमे राखल पािन सँ सभ बिर याती हाथ-पएर धोइ कऽ \nकुसअः◌भ8पर बैसलाह आ लखन बरबला कुसअः◌भ8पर बैसलाह।  बापेक \nकातमे एअः◌टँे  कुसअः◌भ8पर म नोज आ  संतोष बैसलाह। मदन \nअःँभँअः◌भ4गणमे आिब   जलखैक बेवअः◌04 था  केलिन । सभ िक यो जलखै \nकऽ रहल छिथ ।) \n  \nमनोज-       पापा, पापा, नाच कखैन शुअःँभ5 हेतै? \n  \nलखन-       धूर बूरबक, अखैन िक छु नइ बाज। लोक हँसतौ। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \nमनोज-       िक अए हौ, लो हँसतै तँ हमहूँ हँसबै। कहऽ न नटुआ कखैन \nऔतै? \n  \nलखन-       चुप चुप, नटुआ नै कही। लिड़ की औतै।  \n  \nमनोज-       कए गो लिड़ की औतै? का कअः◌खटअः◌04 अः◌99ा कखैन शुअःँभ5 हेतै? लिड़ की संगे \nहमहूँ नचबै, गेबै आ अःँभ5माल फा िड़   कऽ उड़ेबै। पापा हौ, \nलिड़ कीकअःँ4◌ कहबै खाली रेक अः◌भ◌िड ◌ ंगे हअः◌भ4स करैले। अ गबे \nभोजपूरीयेपर। \n  \nलखन-       चूप बड़ खअःँख4 चर छअःँ4◌  रौ। आकअः◌खटअः◌04 अः◌99ा  नै हेतै। डंस नै हेतै। \n  \nमनोज-       तखन एतए की हेतै हौ पापा?  \n  \nलखन-       हमर िब आह हेतै िब आह। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90  \nसंतोष-       पापा हौ, तोहर िब आह हेतै आ हमर नै। \n  \nलखन-       हँ हँ, तोरो हेतै। \n  \nसंतोष-       किह या हेतै? \n  \nलखन-       नमहर हेबहीन तहन हेतौ। \n  \nसंतोष-       हम नमहर नै िछ ऐ। एअःँ54ेटा तँ भऽ गेिल  ऐ। आब िब आह किह या \nहेतै? \n  \nलखन-       बीस साल बाद हेतौ। \n  \nसंतोष-       बीस साल बाद बुढे भऽ जेबै तँ िब आह कए कऽ की हेतै? हम \nआइये करब।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \n  \nलखन-       आइ तोरा ले लिड़ की कहअः◌भ◌ छै? \n  \nसंतोष-       आँइ हौ पापा, तोरा ले लिड़ की छै आ हमरा ले नै छै। \nकेकरोसँ कऽ लेबै। \n  \nलखन-       केकरासँ करिब हीन? \n  \nसंतोष-       मौगी सभ औतै न तँ ओइमे जे सभसँ मोटकी मौगी हेतै, \nओकरेसँ करबै। दूधो खूब पीबै नअःँ94 ह रो हेबै आ मोटेबो \nकरबै। पापा हौ, हमरा लोकिन यामे तोरे रहए पड़तह। \n  \nलखन-       बेस रहबौ बौआ। \n(जगमे पािन  आ िग लास लऽ कऽ  संजयक अःँभँवेश। सभ िक  यो पािन  पीलिन  आ \nहाथ-मुँह धोइ अपन-अपन जगहपर बैसलाह। पंडीजी पूजा \nपूणअः◌भ5हुित  क पअःँ5भात बर लग बैस जलखै केलाह। )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92  \n  \nगणेश-       अहअः◌भ◌ सभ िव  लंब िक अए करै छी? िब आहक मुहुअःँ54अः◌भट हुिस   रहल \nअिछ । हौ, हौ, जअःँ98 दी  चलै चलू। कोनो चीजक टेम होइ छै \nिक ने? \n           (लिड़ की क संग सरयातीक अःँभँवेश। सभ ि क  यो मंिद रपर गेलाह। \nसतहपर िब छाएल दरीपर बैसलाह।)  \nगणेश-       आउ लिड़ का-लिड़ की, हमरा लग बैसू। \n(लखन आ मीना पंडीजी लग बैसैत छिथ । पंडीजी दु नूकअःँ4◌ अपन राम नामबला \nचअः◌ट9िर   ओढ़ा दैत छिथ न। दुनूकअःँ4◌  हाथमे अरबा  चाउर आआ◌ेर  \nकुश दइ छिथ न।) \n  \nगणेण-       लिड़ का-लिड़ की पढ़ू- \nमंगलम् भगवान िवअः◌0◌ णु, मंगलम् गअःँभ5ड़अःँ8ख व ज: \n           मंगलम् पुअःँ8◌ डरीकाअःँ5ँ  मंगलाय तनोऽहिर  :।। \n  \nलखन, मीना- \n  मंगलम्.....। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \n           ( पंडीजी तीन बे र ई मंअःँ55 प ढ़ा क ऽ अपना  बगलमे राखल सेनूर क \nपुिड़ यामे सँ एक चुटकी सेनूर लिड़ काक हाथमे देलिन ।) \n  \nगणेश-       िब आहक मुहुअःँ54अः◌भट बीित   रहल छल। तँए हम ए अः◌टँेटा मंअःँ55 िब  आह करा दै \nछी। आब िस अःँ88 दुरदान होइए। \nलिड़ का, लिड़ कीक  मअः◌भ4गमे  सेनूर िद  अनु। \n           ( लखन मीना क मअः◌भ4ग मे सेनूर देलिन  ।) \nआब अपने सभ दुवअः◌भ5अःँ5ँत िद  अनु। \n(पंडीजी पैघ सबहक हाथमे दुवअः◌भ5अःँख4 छ त देलिख न।) \nमंअःँ55 - ऊँ. अ◌ाअः409अः4ँ9 अः409ाअः◌◌ँणो।  \n  \nिम अःँ55ाणामुदयअः◌04 त व। \n(मंअःँ55क  बाद सभ िक यो लिड़ का-लिड़ कीकअःँ4◌ दुवअः◌भ5अःँ5ँत \nदेलिख न।) \nलाउ, दुनू समिध  दिअःँ5ँ  णा-पाती। सअः◌04 तेमे अहअः◌भ◌ सभ िन  मिह  \nगेलॱ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94  \n(दुनू समिध  एकावन- एकावन  टका दि अःँ5ँ  णा देलिख ।) \nइएह यौ, एअः◌टँो िक  लो रहुक दाम नै। खाइर जाउ। \n  \nमदन-        पंडीजी लिड़ की-लिड़ की कअःँ4◌ असीरवाद िद  अनु। \n           (लिड़ का-लिड़ की पंडीजी कअःँ4◌ पए र छूिब   अःँभँणाम क रैत छिथ  । पंडीजी \nअसीरवाद दइ छिथ न।) \n  \nमोतीलाल-     पंडीजी मोनसँ असीरवाद देबै।  \n  \nगणेश-       हँ यौ, दिअःँ5ँ  णे गुणे ने असीरवाद भेटत। \n           (सभ िक यो जा रहल छिथ ।) \n  \nप ट ा /g2ृ2े प ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \n  \nदृ /gबड2 य - चािर   \n           \n  \n(/gबड4 थ ा न र ा म ल ा ल क  घ र । र ा म ल ा ल क  दुनू  प /g2इ9 ी  ल /gबृड म ी  आ \nसंतोषी घरमे हुनका सेवा क ऽ रहल छिथ । लअः◌50 मी पअःँ5ँमे दूगो \nबेटी-एगो बेटा छ िअःँ88 ह  । तथा संतोषी पअःँ5ँमे एगो बेटी -दूगो बेटा \nछिअःँ88 ह  । छओ भाए-बिह न एअः◌टँे  पिअःँ9ँ ल  क अः◌04कूलमे पढ़ए गेल \nछिथ ।) \n  \nरामलाल-     लड़की सभ िध या- पुता नीक जकअः◌भ◌  घरपर प ढ़ै-िल खै अिछ  न? हम \nतँ िभ नसर जाइ छी से राित येमे अबै छी। पेटक पूजा तँ \nबड़ पैघ पूजा छै िक ने? हम नै पढ़लॱ से अखैन पछताइ \nछी। \n  \nलअः◌50 मी -       छौड़ा क लअः◌50 ण  अखैन बड़ नीक देखै िछ छे, अिअः◌9ट  म जे हुअए। हमरा \nसभकअःँ4◌ पढ़ैले कहए नै  पढ़ै अि छ  । \n  \nरामलाल-     छोटकी, अहअः◌भ◌ िक  छु नै बजै छी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96  \n  \nसंतोषी-      दुनू गोटे ए अः◌टँे बेर  बािज   देब तँ अहअः◌भ◌  की  सुनबै आ की बुझबै ? \n  \nरामलाल-     कोनो तकलीफ अिछ  की? \n  \nसंतोषी-      जेकरा  अहअः◌भ◌ सन घ रबला रहतै , तेकरा तकलीफो हेतै आ अहुँसँ \nहोशगर बड़की छिथ । अः◌04 वा मी, एगो गअःँ90 प  पूछी? \n  \nरामलाल-     एअः◌टँे ग ो िक  अए, हजार गो पूिछ ते रहू। \n  \nसंतोषी-      अहअः◌भ◌ , एहेन िच अः◌टँन घ रवालीकअःँ4◌ रहैत दोसर  िब  अ◌ाह िक अए केिल ऐ? \n  \nरामलाल-      बड़कीसँ बेटा होइमे िक छु िब लंब देखिल ऐ तँए दोसर केिल ऐ। \n  \nसंतोषी-      नै यौ, दोसर गअःँ90 प  भऽ सकै छै। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 97  \nरामलाल-     हमरा तँ नै बूझल अिछ , अहॴ बाजू दोसर की भऽ सकै छै? \n  \nसंतोषी-      अहअः◌भ◌कअःँ4◌ अहअः◌भ◌कअःँ4◌ अहअः◌भ◌कअःँ4◌ एगोसँ मो न नै भरल।  \n  \nरामलाल-      बस कअःँभ5 , बस कअःँभ5 , अहअः◌भ◌ तँ लाल बुझअः◌टँिर   छी । अहअः◌भ◌ तँ अंतयअः◌भ5मी \nछी। ओना  मोन कअःँ4◌ जतए दौगेबै, ओतए दौगतै। \n           मन ही देवता, मन ही ईअःँ58र , \nमन से बड़ा न कोइ। \nमन उिज यारा जब जब फैले, \nजग उिज यारा होय।। \n(इसकूल पोशाकमे सोन ीक अःँभँवेश। ) \n  \nसोनी-       पापा, पापा, इसकूलक फीस िद यौ।  \n  \nरामलाल-      माए कअःँ4◌ क िह  यौ बुअःँख4 ची ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n98  \n  \nसोनी-       माए, इसकूलक फीस दिह न। \n  \nलअः◌50 मी -       कअःँ54े फीस लगतौ ? \n  \nसोनी-       तॲ नै बुझै छीही छअ गो िव अः◌ँ4ाथअः◌भ8क  छअ  सए टाका।  \n  \nलअः◌50 मी -       छोटकी, जाउ, दऽ िदयौ ग। \n  \nसंतोषी-      बेस लेने अबै छी। \n(संतोषी अअःँ88 द र जा कऽ छअ सए टाका आिन  सोन ीकअःँ4◌ देलिन   आ फेर पित  सेवामे \nभीर गेलीह।) \n  \nरामलाल-      छोड़़ै जाइ जाउ आब। अंगना-घर देिख यौ। अहुँ सभकअःँ4◌ क नी क ाज \nहोइ छै। \n(दुनू पअःँख9ी चिल   गेलीह।)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 99  \n  \nपटाअःँ5ँेप  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११४  म अंक  १५ /glyph871सत/glyph225बर २ ०१२  (वष/glyph110 ५  मास  ५७  अंक  ११४)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n100  \n  \nदृ /gबड2 य - प /gबअबच  \n  \n(अः◌04 था न- रामलालक घर। रमा काअःँ88 त  मुिख याक  संग बलदेब वाडअः◌भट सदअः◌04 यक अःँभँवेश। ) \n  \nबलदेव-      (दलान परसँ) रामलाल रामलाल भाय। \n  \nरामलाल-     ( अअःँ88 द रेसँ) हइए एलॱ भाय। दलानपर ताबे बैसु। जलखै कएल भऽ \nगेल। \n  \nबलदेव-       मुिख योजी एलाह, कने जिअःँ98 द  ये एबै। \n  \nरामलाल-      तहन तुरअःँ88 त  एलॱ। \n(हाथ-मुँह पोिछ ते अःँभँवेश। अःँभँणाम - पाती कऽ  अअःँ88 दरसँ दूटा कुसअः◌भ8 अनलिन  । \nरमाकाअःँ88 त आ बलदेब कुसअः◌भ8पर बैसलाह मुदा रामलाल ठाढ़े \nछिथ ।) \n   /dMatraI /dVa  /","size_mb":1.43,"has_text":true},"Videha 115.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 115.pdf","name":"Videha 115.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA  \n'िवदेह' ११५ म अंक ०१  अ/gऋ70टूबर २०१२ ( वष/g3थ1 ५ मास ५८ अंक \n११५)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/g3ऋँ  \n  \n२.१.\n िजतेएgइंंएgहब6  झा-राजेएgइझंर नेपालीक सातटा कृित िवमोिचत   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n२.२.\n कैलास दास-/gब94 य ा र ा थ न  द ौ ड़  आ  ज नक पु र  \n  \n२.३.\n कािमनी कामायनी-कलंिकत चान  \n  \n२.४.\n जगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल - िकछु िवहिन  कथा  \n२.५.\n िवजय म /g304 त -सुजीतक स /gब94 पू ण/g36ड  क थ ा  एक ट ा  न य ा  /g304 व ा द  \nदेलक  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 3 \n२.६.१.\n ओम /gब6बकाश-िवहिन कथा- /gब6ब ो /g39डे ि स भ  २.\nपंकज चौधरी ( नवल/gऋै7ी)-िवहिन कथा - ई नोर छै गरीबीक  \n  \n२.७.\n डॉ. अ/gब64 ण  कु म ार  ि सं ह - /g304 व ा त /gब88 /g3झ3 य ो /gबझ4 र  मै ि थ ल ी  क थ ा मे  \nसामािजक समरसता  \n  \n२.८.१.\n राजदेव मंडल- लघुकथा -ए ले /gब70 स नक भूत  २.\n /gऋथऋो. \nवीणा ठाकु र -लघुकथा- पिर णीता ३.\nमनोज कुमार म/gऋण3 ड ल- \nलघुकथा -घासवाली ४.\n किप ले/gऋैणर राउत - िवहिनकथा-सलाह   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n  \n३. प/g3ऋँ  \n  \n३.१.\n जगदीश च /gब88 /g406  ठ ाकु र ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा \nगेल   (आ/gब84 म  गी त )- (आ ग /g363 ) \n  \n३.२.१.\n िश व कुमा र झा ‘ िट  /gऋभण लू’- किव ता-दृि/g303 ट  कोण  २.\nिमिहर  झा- महँगी  ३.\n िशव कुमा र यादव - गीत- किवता  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 5 \n३.३.\n जगदीश /g2ए2साद म/g28हड ल-िकछु गोट गीत \n  \n  \n३.४.१.\n र ा ज दे व म /gब83 ड ल- कानैत हँसी/ कनहेपर भा◌ेलब २.\nपवन कुमार  साह-  गीत एवं किव ता  ३.\n ओम /gऋथऋकाश -  गजल  \n४.\n राजेश कुमार झा- एक ट ा  /gब6बे म  ि बर ह क  क थ ा  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n३.५.१.\n मु /g38ब ी  क ा म त - िकछु किवता २.\n/gऋथऋीित   \nि/gऋथऋ  या झा- किव ता - /gबझ3 ा नक  ब ल  ३.\n /gऋथैबी झा- दूटा गजल  \n४.\n कुसुम ठाकुर - हाइकू \n  \n३.६.१.\n हेम नारायण साहु- तीन गोट किव ता  \n२.\n र ा म दे व  /gब6ब स ा द  म /gब83 ड ल ‘झा /gब6झ द ा र ’- शासक सुधारक \nम ह ा झ ा/gब6झ  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 7 \n३.७.१.\n जगदान /gऋणणद झा मनु- िकछु  गजल २.\n बाल मुकु /gब88 द  \nपाठक - िकछु  गजल ३.\n पंकज चौध री ( नवल/gऋै7ी) - िक छु गजल  \n  \n३.८.१.\n िवनीत उ/gऋणँपल - गजल २.\n अिनल मि/gऋभणलक - दूटा \nगजल ३.\n अिवनाश झा अं शु  ४.\n िकशन कारी गर -  \nपंडा आ दलाल- ( हा/g30ँय  किवता)  \n  \n  \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n४. िमिथला कला-संगीत १. \n/gऋ7थयोित  झा चौधरी २ .\nराजनाथ ि म /gबझ7 (ि च /gबझझम य  ि म ि थ ल ा ) ३. \n उमेश म /gब83 ड ल  (िमिथलाक \nव न /g304 प ि त / िमिथलाक जीव-ज /gब88 तु/ िमिथलाक िजनगी) \n  \n५. ग/g3ब4 -प /g3ब4 भ ा र त ी :म/gऋणण/gऋैै/gँ0थ/gँ1था ऋ/g303य/gऋै7ृ/g31ै - \n हिरशंकर \n/gऋै7ीवा/g30ँतव  “शलभ\"- ( िह/gऋणणदीसँ मैिथली अनुवाद  \n िवनीत उ/gऋणँपल ) \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 9 \n६.ब ा ल ा न /g364  कृ ते-१.\n जगदीश /g2ए2साद म/g28हड ल- बाल िव हिन  कथा - घटक \nकाका  २.\n िशव  कुमार यादव - बाल किवता ३.\nजगदान /gऋणणद झा मनु- क/gऋथँण  हृदयक मािलक महाराज रणजीत िसंह  \n  \n७. भाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अं/g39डे ज ी  आ अं /g39डे ज ी  \nमैिथली कोष (इं ट र ने ट प र  प ि ह ल  बे र  स च/g36ड-ि ड /gब70 श नर ी ) एम.एस. एस./gब70 यू.एल. स व/g36ड र  \nआधािरत -Bas ed on ms-sql server Maithili-English and \nEnglish-Maithili Dictionary.]  \n  \nिवदेह ई-पि/gऋैैकाक सभटा पुरान अंक  ( /gँ0भेल , ितरहुता आ देवनागरी  मे ) \nपी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/g3थ3क  िलंकपर उपल/gऋभऋध अिछ। All the old \nissues of Videh a e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanag ari versions ) are available for pdf downloa d at th e \nfollowing link.  \nिवदेह ई-पि/gऋैैकाक सभटा पुरान अंक /gँ0भेल , ितरहुता आ देवनागरी /gऋथैपमे Videh a \ne journal's all old issues in Braille Ti rhuta and Deva nag ari \nversions   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10  \nिवदेह ई-पि/gऋैैकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/gऋैैकाक ५० म सँ आग/g3थ3क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस. फीड एनीमेटरक/gऋँ3 अपन साइट / /gऋभऋलॉगपर लगाऊ।   \n/gऋभऋलॉग \"लेआउट \"  पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/gऋ70ट कए \"फीड  \nयू.आर.एल.\" मे http: //www.videha.co .in/ind ex.xml  टाइप केलासँ सेहो \nिवदेह फी ड /gऋथऋा/gऋभ0त कए सकैत छी।  गूगल रीडरमे  पढ़बा लेल \nhttp:/ /read er.go ogle.com/  पर जा क ऽ  Add a   Subscriptio n बटन \nि/gऋ70लक क/gऋथै आ खाली /g30ँथानमे http:/ /www.videha.co.i n/ind ex.xml पे/g30ँट \nक/gऋथै आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha f aceb ook grou p.  \n  \nJoin Videh a goo glegrou ps  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका/g30ँट साइट  \nhttp:/ /videh a12 3radio.word press.com/   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 11  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/gऋैऋरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी , (cannot \nsee/write Maithili in Devanagari/ Mithilakshara follow links \nbelow or contact at g gaje ndra@videh a.com) तँ एिह हेतु नीच/g3थ3क \nिलंक सभ पर जाउ। संगिह िवदेहक /g30ँतंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक  \nनव-पुरान अं क पढ़ू।   \nhttp:/ /dev ana agarii.ne t/ \n \nhttp:/ /kaulo nline.com/u nina gari/   ( एतए बॉ/gऋ70समे ऑनलाइन देवनागरी \nटाइप क/gऋथै , बॉ/gऋ70ससँ कॉपी क/gऋथै  आ वड/g3थ1 डॉ/gऋ70युमे/gऋणणटमे पे/g30ँट कए वड/g3थ1 फाइलक/gऋँ3 \nसेव क/gऋथै। िवशेष जानकारीक लेल ggaje ndra@videh a.com पर स/gऋभँपक/g3थ1 \nक/gऋथै ।)( Use Firefox 4.0 (from WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ \nSafari/ Intern et Explorer 8.0 / Flock 2.0/ Goo gle Chrome for \nbest view of 'Videha' Maithili e-journal at \nhttp:/ /www.videha.co .in/ . \n)   \n  \nGo to the link below for downlo ad of ol d issues of \nVIDEHA Maithili e magazine in .pdf format and Maithili \nAudio/ Vid eo/ Bo ok/ pain tings/ p hoto files. िवदेहक पुरान अंक आ \nऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/gऋैैकला/ फोटो सभक फाइल सभ ( उ/gऋ7ँचारण , बड़  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12  \nसुख सार आ दूव/g3थै/gऋैऋत मं/gऋैै सिहत ) डाउ नलोड करबा क हेतु  नीच/g3थ3क िलंक पर \nजाउ। \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/g3थैइव  \n  \n \n \n/gऋ7थयोितरी/gऋैणर पूव/g3थ1 महाकिव िव/g3ऋँापित। भारत आ नेपालक मािटमे प सरल िमिथलाक \nधरती /gऋथऋाचीन कालिहसँ महान  पु/gऋथँष ओ मिहला लोकिनक कम/g3थ1भिम रहल अिछ। \nिमिथलाक महान पु/gऋथँष ओ मिहला लोकिनक  िच/gऋैै  'ि मि थ ल ा  र /gब79 '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी -शंकरक पालवंश कालक मूि/gऋैँ/g3थ1, एिहमे िमिथला/gऋैऋरमे (१२०० वष/g3थ1 पूव/g3थ1क ) \nअिभलेख अंिकत अिछ।  िमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह  \nतरहक अ/gऋणणया/gऋणणय /gऋथऋाचीन आ नव /g30ँथाप/gऋणँय , िच/gऋैै , अिभलेख  आ मूि/gऋैँ/g3थ1कलाक़ हेतु \nदेखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/gऋभँबि/gऋणणधत सूचना, स/gऋभँपक/g3थ1, अ/gऋणणवेषण संगिह िवदेहक \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 13  \nसच/g3थ1-इंजन आ /gऋणणयूज सिव/g3थ1स आ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/gऋभँबि/gऋणणधत वेबसाइट \nसभक सम/g3भ1 संकलनक लेल देखू \"ि व दे ह  सू चन ा  सं प क/g36ड  अ/gब88 वे ष ण \" \nिवदेह जालवृ/gऋैँक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/gऋथऋय जालवृ/gऋैँ ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर  मूल पुर/g30ँकार (२०१२) [ सािह/gऋणँय अकादेमी, िद/gऋभणली]क लेल अह/g3थ3क नजिरमे \nकोन मूल मैिथली पोथी उपयु/gऋ70त अिछ ?  \nThank you for votin g!  \n/gऋै7ी राजदेव म/gऋण3डलक “अ/gऋभँबरा” ( किवता- सं/g3भ1ह ) \n 12. 67%      \n   \n/gऋै7ी बेचन ठाकुरक “ बेटीक अपमान आ छीनरदेवी ”( दूटा नाटक)   11.0 2%      \n   \n/gऋै7ीमती आशा िम/gऋै7क “उचाट” ( उप/gऋणणयास )  6. 34%      \n   \n/gऋै7ीमती प/g3णऋा झाक “अनुभूित” ( कथा सं/g3भ1ह )  4.68%      \n   \n/gऋै7ी उदय नारायण िसंह “निचकेता ”क “ नो ए/gऋण3/g3भभी:मा /gऋथऋिवश (नाटक)   5.23%      \n   \n/gऋै7ी सुभाष च/gऋणण/gँ0थ यादवक “बनैत िबगड़ैत ” (कथा - सं/g3भ1ह )  4.96%      \n   \n/gऋै7ीमती वीणा कण/g3थ1- भावनाक अि/g30ँथपंजर (किवता सं/g3भ1ह )   5.23%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14  \n/gऋै7ीमती शेफािलका वम/g3थैक “िक/g30ँत -िक/g30ँत जीवन (आ/gऋणँमकथा)   8.54%      \n   \n/gऋै7ीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलच/gऋणणदा” ( दूटा नाटक)   6.61%      \n   \n/gऋै7ी महा/gऋथऋकाश -संग समय के ( किवता सं/g3भ1ह )   5. 51%      \n   \n/gऋै7ी तारान/gऋणणद िवयोगी- /gऋथऋलय रह/g30ँय (किवता-सं/g3भ1ह )  4.96%      \n   \n/gऋै7ी महे/gऋणण/gँ0थ मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक)   9.64%      \n   \n/gऋै7ीमती नीता झा क “देश -काल” ( कथा- सं/g3भ1ह )  5. 51%      \n   \n/gऋै7ी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आ िग थोड़े पािन  ( गजल सं/g3भ1ह )   7.16%      \n   \nOther:  1 .93%      \n   \n   \nऐ बेर युवा पुर/g30ँकार (२०१२)[ सािह/gऋणँय अकादेमी, िद/gऋभणली]क लेल अह/g3थ3क नजिरमे \nकोन कोन लेखक उपयु/gऋ70त छिथ ?  \nThank you for votin g!  \n/gऋै7ीमती /gऋ7थयोित सुनीत चौधरीक “अिच/g3थ1स ” ( किवता सं/g3भ1ह ) \n 26.7 4%      \n   \n/gऋै7ी िवनीत उ/gऋणँपलक “हम पुछैत छी ” ( किवता सं/g3भ1ह )   7.5 6%      \n   \n/gऋै7ीमती कािमनीक “समयसँ स/gऋभँवाद करैत ”, ( किवता सं/g3भ1ह )   5.8 1%      \n   \n/gऋै7ी /gऋथऋवीण का/g30ऋयपक “िवषद/gऋणणती वरमाल कालक रित ” ( किवता सं/g3भ1ह )   4.0 7%   \n   \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 15  \n/gऋै7ी आशीष अनिच/gऋणणहारक \"अनिच/gऋणणहार आखर \"( गजल सं/g3भ1ह )   23.2 6%      \n   \n/gऋै7ी अ/gऋथँणाभ सौरभक “एतबे टा निह ” ( किवता सं/g3भ1ह )  5.81%      \n   \n/gऋै7ी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै ( किवता सं/g3भ1ह )   6.98%      \n   \n/gऋै7ी आिद यायावरक “भोथर प/g370िसलसँ िलखल ” ( कथा सं/g3भ1ह )   5. 81%      \n   \n/gऋै7ी उमेश म/gऋण3डलक “िन/g30ऋतुकी” ( किवता सं/g3भ1ह )   12.2 1%      \n   \nOther:  1 .74%      \n   \n   \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर/g30ँकार (२०१३)  [ सािह/gऋणँय अकादेमी, िद/gऋभणली]क लेल अह/g3थ3क \nनजिरमे के उपयु/gऋ70त छिथ ? \nThank you for votin g!  \n/gऋै7ी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप/gऋणणयास /gऋै7ी िव/g303णु सखाराम खा/gऋण3डेकर )  \n 32. 73%      \n   \n/gऋै7ी महे/gऋणण/gँ0थ नारायण राम \"काम/g371लीन \" ( कॲकणी उप/gऋणणयास /gऋै7ी दामोदर मावजो)  \n 11. 82%      \n   \n/gऋै7ी देवे/gऋणण/gँ0थ झा \"अनुभव\"( ब/g3थँ/gऋ7ऋला उप/gऋणणयास /gऋै7ी िद/g301ये/gऋणणदु पािलत )  11.8 2%      \n   \n/gऋै7ीमती मेनका मि/gऋभणलक \"देश आ अ/gऋणणय किवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद  मूल-  \nरेिमका  थापा)   18 .18%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16  \n/gऋै7ी कृ/g303ण कुमार क/g30ऋयप आ /gऋै7ीमती शिशबाला- मैिथली गीतगोिव/gऋणणद (  जयदेव \nसं/g30ँकृत )  13.6 4%      \n   \n/gऋै7ी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( /gऋै7ी तकषी िशवशंकर िप/gऋभणलैक मलयाली \nउप/gऋणणयास )   10.91%      \n   \nOther:  0 .91%      \n   \n \nफेलो पुर/g30ँकार -सम/g3भ1 योगदान २०१२ - १३ : समाना/gऋणणतर सािह/gऋणँय अकादेमी, िद/gऋभणली \nThank you for votin g!  \n/gऋै7ी राजन/gऋणणदन लाल दास  \n 48.96%      \n   \n/gऋै7ी डॉ. अमरे/gऋणण/gँ0थ   30.2 1%      \n   \n/gऋै7ी च/gऋणण/gँ0थभानु िसंह   18.7 5%      \n   \nOther:  2 .08%      \n   \n \n1 . संपा द की य \n१ \n-सम/gऋणणवय २०१२: भारतीय लेखनक उ/gऋणँसव :२-४ नव/gऋभँबर २०१२: ( इि/gऋण3डया हैबीटेट \nसे/gऋणणटर भारतीय भाषा महो/gऋणँसव )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 17  \n-एक र साइट अिछ  htt p://sama nvayindia nlan gua gesf estival.org  \n-सम/gऋणणवयक छिथ स/gऋणँयान/gऋणणद िन/gऋथैपम आ िगिरराज कराडू \n-उ/gऋणँसवक िनदेशक छिथ - राज िलबरहान  \n-उ/gऋणँसवक एडवाइजरी बोड/g3थ1मे छिथ - आलोक राय , के.सि/gऋ7ँचदान/gऋणणदन , ल/g3ै0मण \nगायकवाड , ओम थानवी, महमूद फा/gऋथैकी, ममता सागर , रिव िसंह , सीत/g3थँशु \nयशच/gऋणण/gँ0थ , तेमशुला आओ।  \n-आयोजन क मेटीमे छिथ - १. इि/gऋण3डया हैबीटेट से/gऋणणटरक /gऋथऋो/g3भ1ाम टीम , २.पारस नाथ, \nअन/gऋणणत नाथ।  \n-सहयोगी छिथ, िद/gऋभणली /gऋथऋेस आ /gऋथऋितिलिप बु/gऋ70स।  \n-सम/gऋणणवय २०११ मे मैिथलीक /gऋथऋितिनिध/gऋणँव केने रहिथ -  गंगेश \nगुंजन।  http ://samanv ayindia nlang uag esfestival. org/2 011/ gan ges \nh-gunja n/  \n  \n२ \nजगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल -  एकटा बायो/g3भ1ाफी...  \nदुग/g3थै/g30ँ थान बनैसँ पूव/g3थ1 छोट -पैघ अनेको /g30ँ थान छल, कोनो नै कोनो /gऋथैपमे अखनो \nअिछ । बलदेव बाबू (सिर सब पाही)  बेटाक उपलेखनामे ए कटा िश वालय बड़की  \nपोखिर क उ/gऋैँरविर  या महा रपर बनौलिन । अखुन का िह साबसँ मंिद र  छोटे मुद ा जइ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18  \nिद न बनौल गेल बहुत सु/gऋणण द र मंिद र रहै। ओ ना अ ठासीक भुम कममे खिस  पड़ल \nमुदा /g30ँ थान आरो  चमि क  गेल। ओही मैदानमे दुग/g37थपूजा होइए आ मुसलमानक \nदाहाक मेला सेहो लगैए। मेलामे अकसरह/g3थ3 बेपािर  यो आ देिख िन हा रो िह /gऋणण दुएक \nपिर वार रहैत अि छ । दोसर /g30ँ थान राधा -कृ/g303 ण , राम -जानकी , हनुमान -महादेव \nसबहक सि/gऋभँ म  िल त /g30ँ थान अिछ । एके /g30ँ थानपर रामो - जानकी आ  राधो -कृ/g303 ण  \nछिथ । /g30ँ थान बहुत पुरान अिछ । बौधू दास /g30ँ थान बनौलिन । शु/g3ऋ0 वैरागी \nछलाह। पिर वार नै छलिन , मुदा /g30ँ थानक/gऋँ3 /g30ँ थान बनौने  रहिथ । कमसँ -कम एक \nबेर अपनो सॱसे गाम  घुमैत छलाह आ सभसँ हब -गब करै  छलाह। लोको \nउपकैड़- उपकैड़ कहै छलिन  जे  बाबा औझुका िस दहा हम रे िद ससँ रहतै। असकरे  \nघुमैत छलाह। ओना ओ  ठकु रबाड़ी बन ौने छलाह , मुदा िब नु मुित/g3थ1एक। लोकक \nदुख-दद/g3थ1क/gऋँ3 हृदएसँ पकड़ैत छलाह। भखरौली (सुखेत) नील को ठीक  सेहबाक \n(अं/g3भ1ेज बेपारी) अ/gऋणण याय नै बरदास कऽ सॱसे बेरमा लोकक/gऋँ3 कहलिख  न जे ए करा  \nभगबैक अिछ । तेपटा जमीन  लऽ लऽ सभटा खेत मारने  जाइए। डेढ़ - ह/gऋणै थी\n  लऽ \nकऽ अपनो  घुमै छलाह आ वएह नेने आ गू भेलाह। भेबे नै केलाह , कऽ क ऽ देखा \nदेलिख  न। ओही /g30ँ थानपर  महावीर दास भेलाह। गरीब  पिर वार क महावीर  दास \nकबीर पंथक सीख , /g30ँ थानपर आिब  गेलाह। बौधूओ दासक  उमर ि न /gऋ7ँ चा मुँह/gऋँ3 \nभेलिन । महावीर दासक/gऋँ3 रािख   लेलिन । वै/g303 ण व रहबे करिथ । मुदा बौधू  दासक \n/gऋथऋभाव रहबे करिन  , जइसँ बहुत उमेरक पछाित  िब आह  केलिन । साधारण  \nपिरवारसँ आएल महावीर  दासक िव चार बहुत उदार  छलिन । भूिम हार  रिह तो \nसबहक पिर वारमे कबीर पंथी पिर वा र बूिझ  भात -रोटी सभ खाइ छलाह। \nवैदािग रीक /gऋै3ान भेलिन  । वैदािग री  खूब बढ़लिन । वएह आमदनी दे िख  िब आहो \nकरौल गेलिन  आ केबो  केलिन । ताधिर  /g30ँ थानमे बीघा प/g3थ3चेक , समाजक दान \nकएल, जमीनो भ ऽ गेल छलिन । ह फीम खाइ छलाह। मुदा /g30ँ वाभवसँ बहुत उदार \nछलाह। परोप/g3ऋथामे नाम कमेने छलाह। भगवानक दरवार ( ठकु रवाड़ी)  मे पैघसँ \nपैघ आ छोटसँ छोट जे  िक यो संगीत/gऋै3 औताह जह/g3थ3 धिर   बि न  पड़त खुशीसँ िव दा \nकरबिन । से भेबो कएल। परोप/g3ऋथाक दरवारी दास होिथ   आ िक  छठू दास , िह ताइ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 19  \nदास होिथ  िक  लखन दास , िज नके ढोलि क या ब/gऋभँ ब इमे नामी छिथ , तिह ना नाटक -\nनौटंकी इ/gऋणँ यािद -इ/gऋणँ यािद । अपन /g30ँ व भाव वएह रहिन  जे  जखन हफीम क न शा \nिस रचढ़ रहिन  तखन िव दा करिथ । तेसर /g30ँ थान छी /gँ0भ/g33ऋ /g30ँ थान। अखनो बीघासँ \nऊपर जमीन /g30ँथानमे अिछ। प/g31ऋा माकन। अ◌ा◌ंगन बाड़ी के/gऋणण /gँ0थ , धम/g3थ1राज /g30ँ थान \nसभ सटले -सटल। जाधिर   पंिड त उपे/gऋणण /gँ0थ  िम /gऋै7, जे वेद , /g301 याकरण, सािह /gऋणँ य  आ \n/gऋ7थ योित  षक आचाय/g3थ1 छलाह , साले - साल काित क मासमे पनरह  िद न भागवत करै \nछलाह। ओना ओ तते गंभीर आ संयमी छलाह जे एक श/gऋभऋ द  फािज ल नै बजैत \nछलाह जइसँ बनौआ पंिड तक बीच उपहासक पा/gऋैै बनल छलाह जे हुनका थोि◌ थये \nने छि/gऋणण ह  । अपन /g30ँ थान बूिझ  गामेपर  सँ चौ की नेने  अबैत छलाह आ  आसनक जे  \n/gऋथऋि/g3णभ  या छै से क रैत बैिस  जाइ छलाह। पिह ने दू -तीन िद न परचा रे होइमे लािग  \nजाइ छल मुदा जेना - जेना परचार होइत जाइत छलै तेना -तेना सुनिन हारो क आ  \nभागवतक/gऋँ3 आगू बढ़बैक ओिर  यानो करैत जाइत छलाह।  \nएकटा महावीर जी /g30ँ थान , पोखिर क माहरप र अधसुखू कटहर क गा छ लग धूजा \nगािड़  /g30ँ थान /g30ँ थािप त भेल। पूजा शु/gऋथै भेल। एकटा अ/g3ऋऋुत भेल। अ/g3ऋऋुत ई भेल \nजे अधसुखू कटहरक गाछ पाि न  पीब जोर  केलक। गाछ लहलहा उठल। \nमझोलके गाछ , जेना डाि र -पात सभमे फड़ैक शि/gऋ70 त   आिब  गेलै। डेढ़  सएसँ \nअढ़ाइ सए तक फड़ हुअए  लगलै। भलिहं तीन-चौथाइमे कोह निह ये होइ, \nकमिर ये टा होइ। वएह कटहरक गाछ /g30ँ थानक /gऋथऋभावक/gऋँ3 तेज केलक। इलाकामे \nसमाचार पसिर  गेल। अ/g303 टयाम कीत/g3थ1न (रामनवम ी , चैत) शु/gऋथै भेल जइमे तीन \nमनसँ प/g3थ3च मनक बीच गहुम -चाउरक परसाद बनैत आ खच/g3थ1 होइत छल। जे \nएक -एक मु/g3ऋ7ी कऽ ब/g3थ3टल जाइत छल। लकड़ीक मंडप बनल रहैत छल ज/gऋैँऽ \nिव सज/g3थ1नक पछाित   नगर कीत/g3थ1न होइत छल। नगर कीत/g3थ1नक अथ/g3थ1 भेल चािर   गोटे \nमंडपक/gऋँ3 उठा आगू-आगू सॱसे गाम  घुमैत छलाह आ पा छू - पाछू कीत/g3थ1न - भजन होइत \nसमाजो घुमैत छलाह। िज नका  जे जुड़ैत छलिन  से चढ़ेबा चढ़बै छलाह। जइसँ \nसाज-बाज कीनल जाइत छल। तिह ना मुसहर  सभ सेहो आसीन मासमे पूजा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20  \nकरैत छलाह आ  अखनो करैत छिथ , िमरदंग -झािल  लऽ दस गोटे सॱसे गाम  घूिम  \nचंदा करै  छलिथ/ छिथ  जइसँ पूजाक खच/g3थ1 चलै/ चलैए। तिह ना मुसलमानो सभ \nदाहा बनबै छिथ  आ  सॱसे गाम घुमै  छिथ । एहेन भायचार ा चिल  आिब  रहल \nअिछ । तिह ना सालमे दू /g30ँ थानपर दुग/g3थै पूजा, महावीर जी /g30ँ थानमे दज/g3थ1नो \nअ/g303 ट याम, नवाह, तीन िद नक कबीर पंथक संत स/gऋभँ मेलन दज/g3थ1नो सािह  ि/gऋणँ य  क गो/g303 ठी, \nदुआर -दरब/gऋ7थ जापर कीत/g3थ1न -भजन इ/gऋणँ यािद -इ/gऋणँ यािद  चिल ते रहैए। ततबे नै तीन- तीनटा \nमहंथो, तीन स/gऋभँ /gऋथऋ दायक , आधा दज/g3थ1न कीत/g3थ1नो मंडली, जे रोजगार ब नौने छिथ , \nसभ चिल  रहल अिछ । आिख र  िम िथ लाक समाज ि छ ऐ िक ने।  \nएक तँ ओ िह ना सरसिठ क चुनाव  हवा बहौलक , तइपर बेरमाक भगवती (१९६९ \n/g30ँ थािप  त) सेहो अपन दुआ िर  खोिल  देलिन । गा मक आयात ि◌ नय/g3थैत आन -आन \nसमाजसँ बढ़ल। दुनू हवा चलल, एक िद स सभ जाित क बीच दुग/g3थैपूजा एली तँ \nदोसर-िद स नव जवान क हृदैमे ि क छु करैक उ/gऋणँ साह सेहो भरल। ओ ना समाज \nसमु/gँ0थोसँ नमहर अिछ  । तँए  समाजक भीतर  की सभ होइ छै , कहब किठ न  \nअिछ । मुदा ि क छु जे देखबामे अबैए ओ छी /g30ँ /gऋैैीगणक मा/gऋण7 य मसँ नैहर- सासुरक \nबीच पाइ-कौड़ी , गहना -जेबरक ब/gऋणण ह की -छनकी। कोन  गाम क गहना  कोन  गाम गेल \nकहब किठ न। दोसर गा मोक  बीच महाजन ी आ आनो -आनो गामक  बीच। \nजमी/gऋणण दारीक /gऋथैआब तँ खनदानी /gऋथैआब बनैए , जँ से नै बनैए तँ अं/g3भ1ेज सेहबा \nचिल  गेल आ सहाएबक बी आ  ि छ टा गेल। मैनजन , महाजन , जमी/gऋणण दारक  संग \nजाित  सा/gऋभँ /gऋथऋ दािय  क कते सू/gऋैै लािग   गेल अि छ ,  बेरमावासीक/gऋँ3 ऋृण दैमे अगुआएल \nजाित क। खाली एकटा पछु आएल दाता , मुदा कार ोबार छोट। बेपारीक शासनो \nजमी/gऋणण दारसँ िभ /g3णऋ होइत। खैर जे होउ ? /gऋै7ा/g3ऋ0 -कम/g3थ1 आ िब  आह कम/g3थ1 रो कब पुरोिह त \nसभ घोषणा कऽ देलिन । गामक लोकक बीच सम/g30ँ या ठाढ़  भेल जे आब की \nहएत?  कबीर पंथी महा/gऋणँ मा सभक/gऋँ3 रा/g30ँ ता भेटलिन ,  घोड़ -दौड़ शु/gऋथै केलिन  । \nसमाजमे उठैत आिग  ठमकल रहल। कबीर पंथी सभ तेहेन जे जएह घ र बसबए \nचाहै छिथ  तेहीमे आि ग  लगबै छिथ । गित - मुि/gऋ70 त  क िव चा र तँ समाजमे दइ छिथ न \nमुदा औझुका बात कहबे ने क रै छिथ न। आइ हम क ी छी , सबहक /gऋथऋ/g311 छी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 21  \nकबीरक प/g3थ3ित   छि/gऋणण ह   जे “साइ इतना दीिज ए....। ”  मुदा कऽ  कतएसँ दैिथ  \nतइठाम कने झल भऽ ज ाइ छै। तिह ना माया क बुिन यादसँ ऊपर उिठ  िव चार  रखै \nछिथ  जइसँ झल अ/gऋणण हार भऽ जाइ छै। अ/gऋण7 या/gऋणँ म ओहन प/g3ऋ0ित   िछ ऐ जे मनु/g303 यक/gऋँ3 \nमनु/g303 य  बनैक  लूिर  दइ छै। खाली लुिर ये नै  ओहन बुिध यो दइ छै जेक रा सुपर \nमैन कहै ि छ ऐ। ि क न का ई अिभ लाषा नै छि/gऋणण ह   जे सुपरमै न बनी। मुद ा , से \nिक अए ने भऽ पबैए। जं गलमे लाखो गाछ  एक  संग जीवन - यापन करैत हवो-\nिव हािड़ क झॲ क सहैए। एकैसम शता/gऋभऋ दीक म/g3थँग अिछ   जे /g30ँ वतं/gऋैै मनुख बिन   \n/g30ँ वतं/gऋैै िव  चरण क ऽ सकी। जइठाम  बाट- घाट सभ असुरि/gऋैऋ  त अिछ  तइठाम \nिद /gऋभण ली दूर नै तँ लग अिछ । तखन जा ए िद औ जेहो खेलक सेहो पचताएल जे \nनै खेलक सेहो पचताइए। \nओना १९६० ई.सँ जगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल खेतीसँ थोड़ बहुत जुिड़   गेल रहिथ। \nिम रचाइ , भ/g3ऋथा, कोबी , अ/gऋभण लू इ/gऋणँ यािद क लगसँ खेती शु/gऋथै केलिन। धान , म/gऋथैआ , \nर/gऋभऋ बी-राइक खेती जने हाथे हुअए लगलिन। भायक/gऋँ3 खेतीसँ कम सरोकार। तहूमे \nअमानत पिढ़  लेने रहिथ/gऋणणह । जमीनक  िख /g30ँ सा-िप हानी ओहन  जे मिह नो  भिर मे \nअ/gऋणण त  नै लैत रहए। मुदा अपनो िज न गीले तँ लोक ि क छु सोिच ते अ िछ । ना च \nिद स झुिक गेलाह। मुदा गरीबक कलाक/gऋँ3 उभाड़ब धीया- पुताक  खेल नै। खैर जे \nहोउ। \nभोगे/gऋणण /gँ0थ जी स/gऋभँ पक/g3थ1मे एला पछाित   खेतीक /gऋथऋित   आ रो िज /gऋै3सा तेज भेलिन। तेज ऐ \nदुआरे भेलिन जे जम/g3थ1नी, जा पानक खेतीक बात ओ मनमे बैसा देलिख/gऋणणह । िह साब \nजोड़िथ तँ दस क/g3ऋ7ा खेत एक पिर  वार क ( प/g3थ3च गोटे) लेल बेिश ये  बूिझ पड़ि न। \nतहूमे साइबेिर याक ओहन ि क सान अि छ  जे सालक छह मास , आठ मास ढ कल \nबफ/g3थ1 हिट  ते धड़-फड़मे तेना  क ऽ खेती क ऽ लइए जे बिढ़ या उपजा उपजा लइए। \nआइ भलिह◌ ं िम िथ ल/g3थँचलक अदहासँ बेसी भाग बलुआ गेल अिछ  , मािट  ऊपर बालु \nभिर  गेल अिछ । सम/g30ँ या ओते भा री अि छ  जे जिह न ा बालु तरसँ ऊपर आ िब   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22  \nभूिम क/gऋँ3 मािर   देलक तिह ना ओक रो अटावेश  क रैत िक सान क हाथमे खेत आबए। \nिब हारक मूल पूँजी  खेत छी ,  जते खेती समृ/g3ऋ0 हएत तते रा/gऋ7थ यो समृ/g3ऋ0  हएत।  \nएक तँ अपन हाथ क पूँजी , खेत , दोसर जखन र ाजनीित सँ जुिड़  गेलिथ तखन तँ \nकाजो बिढ़  गेलिन। खेती ि◌ दस ढंगसँ ब ढ़ैक कोि श श केलिन। पूसा मेलासँ \nखेतीक िक ताब क ीिन -कीिन  अनए लगला। ि क सानक जे काय/g3थ1/g3णभम होइ तइमे जाए \nलगला। राजनीित सँ जुड़ने कोट -कचहरी  सेहो घुमए लगला । मधेपुर /gऋभऋ लौकमे \nजुबेर सहाएब पी.ओ . रहिथ/gऋणणह । बहुत शरीफ लोक । अपन ापन बहुत अिध क \nरहिन । हुनकासँ स/gऋभँ पक/g3थ1 भेलिन। ओ ए/g3भ1ीक/gऋभण चर /g3भ1ेजुएट। /g30ँ कूल -काओलेज जक/g3थ3 \nघंटो-घंटो खेतीक बात लोकक/gऋँ3 बुझबैत रहिथ  न। हुनका स/gऋभँ पक/g3थ1सँ ई भेलिन जे \nजतए हुनकर काय/g3थ1/g3णभम होि/gऋणण ह   जान कारी  देिथन । ए/g3भ1ीक/gऋभण च र  महािव /g3ऋँालय -  पूसो-\nढोलीमे सालमे एक  बेर नमह र आ  छोट - मोट काय/g3थ1/g3णभम चिल  ते रहैत छल। \n१९६० ई. सँ पूव/g3थ1 बेरमा गाममे ने एकोटा बोिर ◌ ं ग रह ए आ ने दम कल। सभसँ \nपिह ने (१९७१-७२) /g30ँ व . स/gऋणँ य  देव झा, जे पढ़ल- िल  खल तँ निह ये छलाह मुदा \nएवरेडी बै/g3भभीक क/gऋभँ पनी कलक/gऋैँामे नोकरी भऽ गेल रहिन  , सेवा ि◌ नवृ/gऋैँ   भेल \nरहिथ । बंगालक खेतीक जान कारी  भइये गेल रहिन । सोचलिन  जे प/g3थ3च बीघा \nखेत कीिन  जँ बोि र◌ ंग करा  लेब तँ परबिर स चिल  जाएत। से क रबो केलिन । \nवएह बोिर◌ ंग पिह ल छी।  खेतीक जान कारी  भेने पािन क महत लोक बुझए  लगै \nछै। राजनीित क पाट/g3थण बिन  ये गेल रहए। सरसि ठ क रौदीक  पछाित  बोि र◌ ंग -\nदमकलक योजना सेहो जन मल, मुदा सतमसुआ। बेरमा ग ाममे बी.डी.सी .क बैसार \nभेल। डी.एम. सेहो आएल रहिथ । /gऋभऋ लौकक सभ रहबे क रिथ । तोहफाक /gऋथैपमे \nडी.एम. सहाएब, ित  हाइ सविस डीक /gऋथैपमे बोिर ◌ ंग -दमकलक चच/g3थ1क संग िक  सान क \nदशा -िद शाक चच/g3थ1 सेहो केलिन  । चािर  /gऋै7ेणीमे िक  सानक बँटबाराक चच/g3थ1 करैत \nसबहक लाभक चच/g3थ1 केलिन  । जगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल आ चािर गोटे माने प/g3थ3चटा \nिक सान िव चा र केलिन  जे अवसरक  उपयोग करता। पूसा -ढोलीसँ लऽ कऽ  \nिज ला-/gऋभऋ लौकक बीच जे  िक सान मेला वा गो/g303 ठी होइ तइ सभमे जाइत- अबैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 23  \nरहिथ, ओना प/g3थ3चो गोटे बोिर ◌ ं ग गड़बै क िव चा र केलिन  मुदा दू  गोटे नै गड़ौलिन । \nबोिर◌ ंग ग रौला पछाित  नव - नव धान, गहुम इ/gऋणँ यािद क बी आ सेहो आन ए लगला। \nअखन (२०१२ ई.मे) जते धानक उपज नै भऽ रहल अिछ  तइसँ बेसी आठम  \nदशकमे हुअ ए लागल छल। सीता धान , जे मेिह यो होइत अिछ  आ  खाइयोमे नीक \nहोइत अिछ, सवा /gऋ70 वी/gऋणण टल क/g3ऋ7ा उपजए लागल। ि◌ सफ/g3थ1 धाने गहुम नै, आलू-\nकोबी , टमाटर इ/gऋणँ यािद क खेती सेहो जोड़ पकड़लक। जे गाम कज/g3थ1क तरमे \nदबल छल ओ अपना पएरपर ठाढ़ हुअए लागल। गामसँ जमी/gऋणण दारो सभ चिल  \nगेल रहिथ । एक गोटे मा/gऋैै बँचल रहला, िज नका भ/g3थ3जमे  ए क सय दस बीघा \nजमीन। जइपर पछाित  जबरदस लड़ाइ भेल। बी.डी.सी.क बैसारमे डी.ए म. \nसहाएब सूदखोर महाजनक चच/g3थ1 िव  /g30ँ तारसँ केने रहिथ । संग -संग ईहो किह  \nदेलिख  न जे दोब रसँ फािज ल जे महाजन लेताह हुनकापर  कानू नी कारवाइ हेतिन । \nकज/g3थ1दार सभ िन  चेन भऽ  गेलाह जे जिह या हएत  तिह या ने देबै। नै रहने कतए \nसँ देबै। मुदा महाजनक आ/g3णभमण भेल। पकड़ा-पकड़ी शु/gऋथै भेल।  \nखेतीक संग- संग गाममे आर ो -आरो काज सभ हुअए लागल। गामक जते बा/gऋणण ह –\nसड़क अिछ  ओकरा न/gऋ70 शासँ अनुमूल बनौल गेल। जइसँ गामक /gऋथैपे- रेखा बदिल  \nगेल। ई भेल जन-सहयोगसँ। पछाित   सरकाि र यो योजना सभसँ मािट क काज , \nखरंजा इ/gऋणँ यािद  होइत रहल। अखन तँ सहजिह  गामक ओहन /gऋथैप बिन   गेल \nअिछ  जे एकोटा पि र वार नै  अिछ , जेकर ा घर क आगू  चिर पिह या सवारी नै जा \nसकैए। तिह ना /gऋथऋित   दू पिर वारपर  पािन  पीबै क साधन बिन  गेल अिछ । तिह ना  \n/gऋथऋित   आठ  बीघापर बोि र◌ ंग ( /gऋथऋाइवेट) अि छ । ओन ा पिछ मी  कोसी क नहिर क दूटा \nशाखा सेहो उ/gऋैँरे-दिछ ने , पूबो आ पिछ मो बि न  रहल अि छ । तइ संग /g30ँ टेट बोिर◌ ंग \nसेहो गराएल अिछ ।  मुदा चालू नै  भेल अिछ । तिह ना आबागमन क सुिव धा सेहो \nअिछ ये। एक िद स रेलबे /g30ँ टेशन तीन ि क लोमीटरपर अिछ  तँ दा◌ेसर  िद स एन.ए च .  \nदू िक लोमीटरपर अ िछ । जिह ना  वसंत ऋृतु अिब ते मेघमे ठे कल गाछसँ लऽ  क ऽ \nमािट मे ओंघरा एल ध रतीमे नव पात , नव कलश , नव कोढ़ ीक संग नव फूल दैत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24  \nतिह ना समाजक फुलवाड़ीमे  फूलक अं कुर  िद अए लागल। रंग - िब रंगक सम/g30ँ या \n(पोजीिट व- िन गेिट व दुनू) उिठ - उिठ  ठाढ़ हुअए  लागल। जगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल सभ \nसेहो िव चार केलिन जे समाजक उ/gऋणँ थानमे जाित क क/g3ऋथरपन बाधा छी। ओना जँ \nजाित क बीच कथा- कुटुमैती होइत अिछ  तँ ओ दू समाजक बीचक /gऋथऋ/g311 बिन   \nजाइत अिछ । मुदा समाज क बीच जा ित क छु आ -छुत बहुत नमहर खािध  बनबै ए। \nतँए मिह नामे ए कबेर  बैसार क रब आ ओ करब टोले- टोल घूिम -घूिम , ई सबहक \nिवचार भेलिन। बैसारमे कोनो बेसी जोगारक /gऋथऋ/g311 नै, मुदा टोलबैयाक िव चारसँ , \nजँ ओ सभ खाइ- पीबैक बेव/g30ँ था करिथ  तँ सेहो बिढ़ य/g3थ3, सभ खाएब, ई सबहक \nिवचार भेलिन। अखनो धि र  खाइते छिथ। सभ जाित क बिर आित यो आ भोजो -\nकाजमे खाइते छिथ। हँ ई बात ज/gऋथैर अिछ  जे अखनो  ित त/gऋभँ हा चिल ते रहल \nअिछ , मुदा सभ जाित क सहयोग रहने कम पिड़  जाइए। ई बहुत नीक कदम \nभेल। परोप/g3ऋथामे जेना पसाही लािग   गेल। ओना झंझारपुर /gऋभऋ लौकमे कमलासँ पिछ म \nनागे/gऋणण /gँ0थ जी ( डा◌ॅ. नागे/gऋणण /gँ0थ  कुमा र झा डा◌ॅ. धीरे/gऋणण /gँ0थ क माि◌ झल भाए ) , पूब फुलपरास \n/gऋभऋ लौकमे कामेसर जी  ( /gऋै7ी कामे/gऋैणर राम ) सेहो /g3णभाि/gऋणण त  क सू/gऋैैपात केलिन  । जिम  \nकऽ तीनू /gऋभऋ लौकमे पाट/g3थणक /gऋथऋभाव बढ़ल। तइ बीच नागे/gऋणण /gँ0थजी पाट/g3थण /g30ँ कूल \nचलौलिन । लग रहने तीनू िद न जगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल सभ भाग लेलिन। के/gऋणण /gँ0थ क \nनेता सबहक संग रहैक  मौक ा भेटलिन। हुनको सबहक इ/gऋ7ँ छा भेलिन  जे बेरमो मे \nएिह ना हुअए। से भेबो कएल। \nटोले - टोलक मीिट◌ ंगमे टोलक सम/g30ँ या मु/gऋ71 य मु/g31भा बनल रहैत छल जइसँ गामक \nअ/gऋण7 य यन अिध कसँ अिध क गोटेक/gऋँ3 हुअए लगलिन  । चौ क -चौराहापर िस नेमा -\nसक/g3थ1शक गप -सप नै भऽ गामक सम/g30ँ याक गप शु/gऋथै भेल। मुदा चालैन जक/g3थ3 \nरोगाएल समाज।  \nओना आ न गामसँ िभ /g3णऋ बेरमाक बनाबटो अिछ  । तेकर मु/gऋ71 य  क ारणमे एकटा ईहो \nकारण अ िछ  जे  आइ धिर  गमक/g3ऋथा ( धार)क प/gऋभण ला नै पड़ल। कहैले बहुत \nपिह नेसँ एकटा सुपैन ( /gऋथऋाचीन नाम सुपण/g3थै) धार अिछ  मुदा अजेगर स/g3थ3प जक/g3थ3 ई  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 25  \nएकेठाम  बैसल रहल। तहूमे तीिन ये मास धार रहैए बा की मास मुद/g3थ1घ/g3ऋथीसँ लऽ \nकऽ चारागाह बनल रहैए। गाममे अिधक बासभूिम रहने ऊँचगर जमीन पय/g3थै/gऋभ0 त  \nअिछ । मझोलका िक सान बेसी रहने जमीनक छोट सीम/g3थँकन। मुदा पटबैक \nबेव/g30ँ था नै रहने बािड़ ओ -झाड़ीमे मड़ूए -ग/gऋभँ ह िरक खेती होइत छल। तरकारी क \nखेतीले ऊँचगर जमीन माने चौ मास खाली बिर याित ऐक लेल होइए , बाकी म/gऋण7 य मो \nजमीन (च ौर छोिड़ ) , दू बेर  ( दू फसल )  उपजैत अिछ । िक छु  बोिर◌ ंग  भइये गेल, \nचापाकल सेहो लोक लगौलक। तरक ारी खेती जो र पकड़लक। कतेक पि र वार \nउिठ  कऽ ठाढ़ भऽ गेल। महाजनी सेहो ब/g3णऋ भइये गेल रहए। जइसँ सम/g30ँ या \nसेहो उठल रहए। \n            \n  \nसन् स/g373तालीस .. .  \nभारतक /g30ँवतं/gऋैै ि/gऋैैवािण/g3थ1क  झ/gऋण3डा फहरा रहल छल।  \nमुदा क/gऋभँयूिन/g30ँट पाट/g3थणक  माननाइ छल जे भारत /g30ँवतं/gऋैै नै भेल अिछ।  \nअसली /g30ँवतं/gऋैैता भेटब ब/g3थ3की छै... \nिमिथलाक एकटा गाम … \nज/gऋणणम  भेल रहए एकटा ब/gऋ7ँचाक .. ओही बख/g3थ1 ...  \nओइ /g30ँवतं/gऋैै वा /g30ँवतं/gऋैै  नै भेल  भारतमे... \nिपताक मृ/gऋणँयु...गरीबी.. केस मोकदमा...  \nवंिचतक लेल संघष/g3थ1मे भेटलै /g30ँवतं/gऋैै भारतक वा /g30ँवतं/gऋैै नै भेल भारतक जेल ....  \nआइ बेरमामे प/g3थ3च - दस  बीघासँ पैघ जोत ककरो  नै.. \nओइ गाममे जी िवत अिछ आइयो िकसानी आ/gऋणँमिनभ/g3थ1र सं/g30ँकृित ... \nपुरोिहतवादपर /gँ0भा/g33ऋणवादक एकछ/gऋैै रा/gऋ7थयक जतऽ भेल  समाि/gऋभ0त ..  \nसंघष/g3थ1क समाि/gऋभ0तक बाद  िजनकर लेखन मैिथली सािह/gऋणँयमे आिन देलक \nपुनज/g3थैगरण ...  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26  \n \nजगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल -  एकटा बायो/g3भ1ाफी... गजे/gऋणण/gँ0थ ठाकुर /g3ऋैारा ( अनुवत/g3थ1ते...)  \n \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /g30ड य  ggaje ndra@vide ha.com \n  पर पठाउ।  \n \n \nगजे/gऋणण/gँ0थ  ठाकुर  \nggaje ndra@videh a.com  \n  \nhttp:/ /www.maithililekhaksangh.c om/20 10/0 7/blo g-\npost_ 370 9.html   \n  \n२ . ग /g3ब4   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 27  \n२.१.\n िजतेएgइंंएgहब6  झा-राजेएgइझंर नेपालीक सातटा कृित िवमोिचत   \n  \n२.२.\n कैलास दास-/gब94 य ा र ा थ न  द ौ ड़  आ  ज नक पु र  \n  \n२.३.\n कािमनी कामायनी-कलंिकत चान  \n  \n२.४.\n जगदीश /gऋथऋसाद म/gऋण3डल - िकछु िवहिन  कथा   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28  \n२.५.\n िवजय म /g304 त -सुजीतक स /gब94 पू ण/g36ड  क थ ा  एक ट ा  न य ा  /g304 व ा द  \nदेलक  \n  \n२.६.१.\n ओम /gब6ब क ा श -िवहिन कथा- /gब6ब ो /g39डे ि स भ  २.\nपंकज चौधरी ( नवल/gऋै7ी)-िवहिन कथा - ई नोर छै गरीबीक  \n  \n२.७.\n डॉ. अ /gब64 ण  कु म ार  ि सं ह - /g304 व ा त /gब88 /g3झ3 य ो /gबझ4 र  मै ि थ ल ी  क थ ा मे  \nसामािजक समरसता  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 29  \n२.८.१.\n राजदेव मंडल- लघुकथा -ए ले /gब70 स नक भूत  २.\n /gऋथऋो. \nवीणा ठाकु र -लघुकथा- पिर णीता ३.\nमनोज कुमार म/gऋण3 ड ल- \nलघुकथा -घासवाली ४.\n किप ले/gऋैणर राउत - िवहिनकथा-सलाह  \nि ज ते /gब88 /g406  झ ा  \nर ाजे /gबझ8 र  ने प ा ल ी क  स ा त ट ा  कृ ि त  ि वम ो ि च त   \n \nप/gऋैैकार तथा सािह/gऋणँयकार राजे/gऋैणर नेपाली िलिखत ७ टा कृितक ए/g31ऋिहबेर \nिवमोचन कएल गेल अिछ । रा/g303/g3भभपित रामवरण यादव रा/g303/g3भभपित भवन , शीतल \nिनवासमे आिसन १३ गते शिनिदन आयोिजत काय/g3थ1/g3णभममे नेपाली िलिखत \nपोथीसभक िवमोचन क एलिन ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30  \n \nपु/g30ँतकसभ नेपाली, मैिथली आ िह/gऋणणदी भाषामे अिछ । जनकपुरमे रिह प/gऋैैकािरतामे \nसि/g3णभय नेपाली िलिखत लोकत/gऋणण/gऋैैको लािलमा आ िवचार/g3णभाि/gऋणणत नेपाली किवता \nसं/g3भ1ह , गिरबको /g301यथा नेपाली ख/gऋण3डका/g301य , नव नेपाल िह/gऋणणदी किवता सं/g3भ1ह , \nसोहािगन आ िवचार/g3णभाि/gऋणणत मैिथली किवता सं/g3भ1ह आ /g3णभाि/gऋणणतकारी सरयुग चौधरीको \nजीवनी िवमोिचत भेल । रा/g303/g3भभपित रामवरण यादव राजे/gऋैणर नेपालीक प/gऋैैकािरता \nआ सािहि/gऋणँयक योगदानके /gऋथऋशंसा कएने रहिथ । नेपाली क/g3थ3/g3भ1ेसक कृयाशील \nकाय/g3थ1कत/g3थैक /gऋथँपमा /gऋथऋजात/gऋणण/gऋैैक लेल संघष/g3थ1 करैत काल नेपालीक सँग िबताओल \nिदन रा/g303/g3भभपित याद कएने रहिथ ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 31  \n \nिमिथला/gऋ7णचल /gऋैऋे/gऋैैक िवभूित , शिहदके िवषयमे पि/gऋैैकामे िलिखकऽ जीव/gऋणणत रखबाक \nकाज नेपालीक सराहनीय प/gऋैऋ रहल रा/g303/g3भभपितक कहब छलिन । सािह/gऋणँय , \nप/gऋैैकािरता आ राजनीित तीनू /gऋैऋे/gऋैैमे नेपालीक दखल रहल कहैत रा/g303/g3भभपित यादव \nहुनका बहुआयािमक /g301यि/gऋ70त/gऋणँवके सं/gऋै3ा देलिन । “िमिथलाक पाबिन ितहार , \nऐितहािसक /g30ँथल , आ िविभ/g3णऋ मह/gऋणँवपुण/g3थ1 राजनीितक घटनाक िवषयमे जान कारी  \nलेबालेल नेपालीसँ स/gऋभँपक/g3थ1 करैत छी” रा/g303/g3भभपित कहलिन ।  \n \nनेपालीक कृितमे /g30ँव/gऋ7ँछ/gऋणणदतावादी चेतनाक /gऋथऋवाह भेल बात /gऋथऋा. कुल/gऋथऋसाद कोइराला \nकहलिन । डा. रामदयाल राकेश राजे/gऋैणर नेपालीके प/gऋैैकारक /gऋथँपमे मा/gऋैै निह \nसािह/gऋणँयकारके /gऋथँपमे सेहो स/gऋभँमान भेटबाक चाही तािहपर जोड  देने रहिथ । \n/gऋथऋा/gऋण7यापक कुल/gऋथऋसाद कोइराला िवमोिचत पु/g30ँतकसभमे /g301यावसाियक दृि/gँ1थसँ िकछु \nकमजोरी  रिहतो भाव बुझएबामे  सफल रहल कहने रहिथ । नेपाली िलिखत \nमैिथली कृित अ/gऋणणय भाषाक हुनके कृितपर भारी पड़ल हुनक िट/gऋभ0पणी छलिन । \nतिहना आशा िस/gऋणणहा, पु/gऋथँषो/gऋैँम दाहाल कृितक िवषयमे म/gऋणणत/g301य /g301य/gऋ70त कएने रहिथ \n। रिव/gऋणण/gँ0थ साह /g30ँमृित /gऋथऋित/gँ17ान , जनकपुर/g3ऋैारा आयोिजत काय/g3थ1/g3णभममे व/gऋ70तासभ \nनेपालीक कृित सभमे सम/g3भ1मे सामािजक चेतनाके उ/g31णािटत करबाक /gऋथऋयास भेल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32  \nकहने रहिथ ।  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /g30ड य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nकैलास दास \n/gब94 य ा र ा थ न  द ौ ड़ आ  जन क पु र   \nजनकपुरक रंगभूमी मैदानमे शिनिदन भेल /gऋभँयाराथन दौड़ /gऋथऋितयोिगता एखन धिरक \nऐितहािसक आ /gऋथऋथम रहल अिछ । आयोजकक अनुसार एिह /gऋथऋितयोिगतामे २० \nदेशक सहभागीक आम/gऋणण/gऋैैण कएल गेल छल । मुदा १८ दे शक खेलाडी सभक  \nभीसा पास निह भेलाक कार ण भारत आ  नेपालक ७५ िज/gऋभणलाक एिह /gऋथऋितयोिगतामे \nमा/gऋैै सहभागी भऽ सकल ।  \nओना जन कपुरक  लेल बहुत पैघ /gऋथऋितयोिगता छल । आयोजकक अनुसार चािर \nमिहना पिहले सँ एकर तैयारी भऽ रहल छल । मुदा शिनिदन /gऋथऋितयोिगताक \nसफलता भेटल । /g30ँथानीयवासीसभ /gऋभँयाराथनक खेलाडी सभकँ◌े सडक पर दौड़ \nदेिख कऽ ताली बजा /g30ँवागत कएने छलिथ ।  \nभोरे सँ नगर क सफाई सँगिह पु◌ुिलस, /g3भभािफक आ एिहमे खटल /g30ँवयं सेवक सभ \n/g301यवि/g30ँथत करएमे जुटल छल ।  \n/gऋभँयाराथन /gऋथऋितयोिगता तीन चरणमे बाटल गेल छल । फुल /gऋभँयराथन , िमनी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 33  \n/gऋभँयाराथन आ भे/gऋणण/g3भभा/gऋणणस /gऋभँयाराथन । िमनी /gऋभँयराथनमे खास कऽ जनकपुरक /g30ँकुल \nसभक िधयापुता सभक सहभागीता छल । भे/gऋणण/g3भभा/gऋणणस /gऋथऋितयोिगतामे ४० वष/g3थ1 उमेरक \n/g301यि/gऋ70त सभक सहभािगता छल आ फुल /gऋभँयाराथनमे नेपाल भारत सँ आएल \nखेलाडी सभक सहभािगता छल ।  \nफुल /gऋभँयाराथन /gऋथऋितयोिगता ४२ िकलोिमटरक धिर  छल । जन कपुरक  रंगभूिम \nमैदान सँ /gऋथऋार/gऋभँभ भेल दौड़ ढ/gऋभणकेवर पहुँच कऽ फेर सँ जनकपुर आएल छल । \nिमनी /gऋभँयराथन /gऋथऋितयोिगता जनकपुरक िर/g31ै रोड कायम कएने छल ।  ई दौड  \nदेखबाक लेल नगर िभतर /g30ँथानीयवासी सभक भीड छल तऽ जनकपुर ढ/gऋभणकेवर \nसडकख/gऋण3डमे पुिलस /g30ँवयं सवेक मा/gऋैै निह एिह /gऋैऋे/gऋैैक /g3भ1ामीण जनता सभ \nउ/gऋणँसाह पूव/g3थ1क सडकक कातमे ठाढ़ भऽ खेलाडी सभक/gऋँ3 ताली बजा कऽ /g30ँवगत \nकएने छल । बीच बीचमे खेलाडी सभक लेल पािनकँ◌े सेहो /g301यव/g30ँथा छल  । \nफुल /gऋभँयाराथनमे /gऋथऋथम होबएवलाकँ◌े ५० हजार , दोसर होबएवला २५ हजार आ \nतेसर होबएवला १० हजार पुर/g30ँकार देल गेल अिछ । तिहना िमनी /gऋभँयाराथनमे \n/gऋथऋथम होबएवलाके १० हजार, दोसर होबएवलाके ५ हजार आ  तेसर होबएवलाके \n३ हजारक पुर/g30ँकार देल गेल अिछ । भे/gऋणण/g3भभा/gऋणणस /gऋभँयाराथन िवजेताक  लेल \n/gऋथऋमाणप/gऋैै देल गेल अिछ ।  \nकोनो खेलाडीक लेल पुर/g30ँकार सँ मह/gऋणँवपूण/g3थ1 हुनक /gऋथऋितभा पर देश आ समाज \nगौरवाि/gऋणणवत होइत अिछ । शिनिदन भारत आ नेपाल बीच भेल खेलमे नेपाली \nखेलाडी मा/gऋैै िवजयी भऽ सकल अिछ । एिह सँ अनुमान लगाओल जा सकैया \nजे एखनो नेपालक  मधेशमे  भावी खेलाडी सभ अिछ ।  मुदा हुन का सभक \nअवसर निह भेटलाक कारण ओ सभ अपन /gऋथऋितभा देखाबए सँ वि/gऋ7णचत होइत \nआएल छिथ ।  \n/g30ँवा/g30ँ/gऋणैयए जीवन अिछ आ /g30ँव/g30ँ/gऋणैय रहबाक लेल खेलकुदक िवकास आव/g30ऋयक \nअिछ । एकटा कहावत अिछ जे जतए कला सँ/g30ँकृित आ खेलक िवकास होइत \nअिछ ओतए पूण/g3थ1 /g30ँवा/g30ँ/gऋणैय वातावरणक िवकास होइ त अिछ  । तएँ कहल जा ए \nतऽ /gऋभँयाराथन /gऋथऋितयोिगता सँ एतुका िधयापुताकँ◌े मा/gऋैै निह स/gऋभँपूण/g3थ1 नगरवासीक लेल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34  \nगौरवक िवषय छल । एिहमे सहयोग करएवला सभक ध/gऋणणयवाद आव/g30ऋय देबहेटा \nपड़त । \n/gऋभँयाराथन /gऋथऋितयोिगता जािह /gऋथँप सँ /g301यवि/g30ँथत होएवाक चािह ओ तऽ निह भेल \nमुदा आयोजकक /gऋथऋयासकँ◌े सेहो ध/gऋणणयवाद देबहे पड़त । शिनिदन ऐितहािसक \nधरोहर रंगभूिम मैदानमे खेलाडी सभक उ/gऋणँसाह आ उमंग सँ खचाखच भडल छल \n। खास कऽ कहल जाए तऽ /g30ँथानीय बालबािलका जखन दौड रहल छल \nओकरा पाछू हुनक अिभभावक सेहो देिखकऽ बड खुशी /g301य/gऋ70त करैत छल िक \nजीत मा/gऋैै सफलता निह होइत अिछ । कि/gऋभँतमे एिह /gऋथऋितयोिगतामे भाग लेबाक \nलेल अवसर तऽ भेटल ।  \nिमनी /gऋभँयाराथन /gऋथऋितयोिगताक सहभागी िव/g3ऋँाथ/g3थण सभक अखन धिर िकताब आ \nिटवीमे मा/gऋैै देिख कऽ क/gऋभणपना कएने होइतो मुदा शिनिदन जखन /g30ँवयं सहभागी \nभेल तऽ हुनका सभक एकटा िसख भेटलि/gऋणणह जे हमहँ◌ु सभ आबएवला िदनमे \nजीतक सफलताक /gऋथऋयास करी ।  \nई /gऋथऋितयोिगता सँ जनकपुर धािम/g3थ1क पय/g3थ1टकीय सँगिह खेलकुदक एकटा भूिम सेहो \nअिछ स/gऋणणदेश दऽ रहल अिछ । ओना एिह /gऋथऋितयोिगताक सफलतामे साथ देने \nस/gऋभँपूण/g3थ1 युवा /gऋ70लव , संघ सं/g30ँथा सिहतक /g301यि/gऋ70त सभक ध/gऋणणयवाद निह एिह सँ पैघ \nकाज करवाक उि/gऋभँमद रखवाक अपे/gऋैऋा करैत छी ।  \n \n \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /g30ड य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 35  \nकािमनी कामायनी  \nकलंिकत चान  \n \nओ टूहटूह इजोिरया . . स/gऋभँपूण/g3थ1 आकाश पर पूण/g3थ1 चं/gँ0थक एकािधप/gऋणँय . .दूर दू र धिर  \nठह/g31ऋा मारैत चॉदनी।नीच ाधरती पर शीतल अमृतक धा र .. ।ओिह िन रमल धार  \nसॅ सॴचल गाछ . िबरी छ .खिरहान.  दलान . .. बाडी झाड ी .. ।पूबिरया बाडी मे  \nपितयानी लागल केरा के  गाछ  .. मे लटकल घॱद  .. .नीचा आलू के  फसील .. \n. ओही इजोिरया राित मे सब िकछु एक दम फिर/gऋ7ँछ देखाए पडैत छल  ।  \nशंभु बाबू के भिर भिर रात नी/g3णऋ नै होबैत छलै/gऋणणह . . चा िर िद न पिहनिह जेहल सॅ \nछुिट क’ आयल छलाह .. .अंगरेजक जमान ा. . /g3णभ/g3थँितकारी सब के घातक \nअपराधी मािन लोमहष/g3थ1क  यातना देल जाए. दुनु ट/g3थँग बाि/gऋणणध क ’ टेबुल पर रािख \nओ मोटका  हंटरक मा िर .. .. दनाद न  . .बेहोश सेहो नै रहै दे.  . पािन िपया \nिपया क’ होश मे आ ने . . पािनयो भिर छ/g3थँक नै पीबै दै .. घॲट भिर दैत ि गलास \nझीक लैक़  . पािन पीयाबए बला .. हंटर बरसाबए बाला सब  /g30ँवदेशी .। .मा/gऋैै \nएक गोट. . ललका मू◌ॅह वाला िबलािड के  ऑिख वाला . .अफसर अं गरेज़ ।.  \n.. ओ /gऋथऋताडना ओ क/gँ1थ .. सात िदन कोना एक/g3थँत वास .. ई सब हुनक िद माग \nके भॅभोिर क ’ रािख देने  छल. .त’ ओिह मे सुखद सुमंगल नी/g3णऋ क ’ /gऋथऋवेश हो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36  \nत’ कोना  हो ।  \nओ पीडादायी .. ए काकी  जीवन सॅ बचबा  लेल लोक पैलवार आ ’ समाजक िनम/g3थैण \nकएने अ िछ. ।िक एक  त ’ ओ सामािजक /gऋथऋाणी अिछ ।िकछु मे त ’ लागल रहैत \nअिछ जा धि र धरती प र रहैत अि छ। /g30ँवरा/gऋ7थय क ’लेल लडय वला के उ/g31भे/g30ऋय \nसेहो सएह छल नै िक  अपन समाज प र अपन बन ाओल का नून  के म/gऋण7य जीवन \nयापन करब . .ई िवदेिशया सब ह क गुलामी आ ’ अ/gऋणँयाचार िकएक सहब ।हॅ .. \nनी/g3णऋ न/g373 अबै/gऋणणह त ’ मोन दुिनया जहान क ’ खॲिच खॉिच मे ओझरा जाए/gऋणणह ।  \nई भिरपोख इजोिरया के आ नंद .. . .. ।अपन दलान पर  ओ एसगरे नै  सुतैत \nछलाह . .चािर टा  खिटया आ’ पॉच टा चौकी  आओ र िबछैल छलै. . सब \nपटोपट .. . नी/g3णऋ क ’ जादूगरनी खाली िहन के  लग निहं आिब रहल छल ।मोन \nभेलै/gऋणणह . . .िबछौन सॅ उिठ क ’ र/g30ँता पर टहली. . आलस लगलै/gऋणणह .  . . ..मोन \nअपन खुरलु/gऋ7ँची पन मे लागल . . नचबैत रहल बडी काल धि र. . ।जखन ल/gऋ7ऋघी \nलगलै/gऋणणह . . त ’ उठैए पडलै/gऋणणह . . ।दलान क ’ ठीक सोझॉ र/g30ँता छलै आ ’ तकरा \nलगले हुनकर आ  मािझल भायक खिरहान. .. . .सात भायक भैयारी मे बखरा \nबॉट हाले मे भेल रहे. . पिहने त’ साझीए छलैथ सब िकयो. . मेल जोल पूव/g3थ1वत \n.. बीच मे र/g30ँता खिरहान आ ’ दुनु कात सबहक पोखरा पाटन घर दुआि र. . \n.।बडका भायक घराडी  . .पूबरीया बाडी के दिहन .. बा म कात  भालसिरक . . \nआम लताम . कागजी नेबो अररनेबा क म/gऋण7य मे मु/g30ँकैत कदंबक गाछ ठाढ़ । \nअिह टूह टूह इजोिरया मे सब िक छु ओिहन ा चम कैत देखाय पिड रहल छल \n।मौसम किन सिद/g3थ1याय लागल  छलै. . किन  किन  धुऑ धुऑ सन . .सेहो लगैक़  \n. मुदा ई धु◌ॅआ सेहो पिघलल चानी सन लगै क।खिरहानक  दॉया कात गोहाली. \n.एक कोठरी मे चा/gऋथै गाय पागुर करैत दोसर मे बरद चा/gऋथै . . मू◌ॅह तकैत  बैसल. \n. लग पास के चार  सब पर सजमिन  कदीमा  भथुआ . के ल/gऋैँी छारल . ..सब \nटा िमल क ’ बड सु/g3णऋर दृ/g30ऋय उपि/g30ँथत करैत छल . .।एकरे सब के िनहा रैत \nिनहारैत औचक हुन क िधयान. .  कदंबक गाछ तिर ऊ/gऋ7थजर नूआ मे बुलैत /g30ँ/gऋैैी \nपर पडलै/gऋणणह .. एक छन के लेल देह क ’ रोईयॉ रोईया ठाढ भ ’ गेलि/gऋणणह . . . .  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 37  \nिकं/g30ँयात कोनो चुडैल . . िपशािचन  .. .ओिहना बाट प र ठा ढ  दम सधने ओ ना शै \nरोग हरै सब पीडा.  . . सुिमरैत ओकरे परनजिर गडौने रहला ।न/g373 बड लाम नै \nबड छोट. . म/gऋण7यम कद काठी के .  . .देखैत देखैत. . कदंबक गा छ तिर \nजाकए िविलन भ ’ गेलए. . ।सब टा भूतक सुनलाहा िख/g30ँसा मोन पडए \nलगलै/gऋणणह।अिह टोल मे . .सैझला भायक पुतौह  सोईरीए मे मूईल छिलह. . िच/gऋभणका \nजीबैत रिह गेल छल. . ।लोक कहै .. एहेन /g30ँ/gऋैैी के आ/gऋणँमा अपन ब/gऋ7ँचा पर \nलागल रहै छै. . ओ ओकरा पर झप/g3ऋथा मारए के फेराक मे राित भिर अहुिरया \nकटैत रहै छै . . ।िकयो िकयो कदंबक गाछ तर अधरितया मे कानब के /g30ँवर \nसेहो सुनैक़ . ।िकयो  . . बाडी मे .. पोखिरक  महाड पर केश  िछटक ौने नचैत \nसेहो देखै. . मुदा नेने सॅ  /g3णभाि/gऋणणतकारी आदमी. .हुनका अिह सब पर किहयो \nिवसबास नै भेलि/gऋणणह . . तखन /gऋै3ात जगत सॅ बेसी रह/g30ँयमय अ/gऋै3ात लोक अिछ . \n. । मुदा ओ त ’ बीसीये. ◌ा बरख पिहनु/g31ऋा िख/g30ँसा अिछ ।किनए  काल मे एक \nगोट लमगर पु/gऋथैख  सेहो दृि/gँ1थगोचर भेल रहे. .ओहो  ओिह कदंबक  गाछ  तिर \nिविलन. . ओिह गा छक िप छुआित मे बड का गाछी  छलै. . ।ओ चॱ कला . .एहेन  \nलीला त ’ ओ भूत परेतक  किहयो निहं सुनने छलैिथ. . अिह गंभीर ि चंता मे \nडूबल छलाह िक कखन नी/g3णऋ आिब  दबोचलकै/gऋणणह . निहं पता ।बडका  मोटका  \nलोहा के हथकडी . . .हंटर. . आ .. लोम हष/g3थ1क  िच/gऋणँकार . िकयो हुनक ट/g3थँग \nझीक रहल छल. . ड़रौन /g30ँव/gऋभथ सॅ घबडाक ’ ओ ऑिख खोलला. त ’ फिर/gऋ7ँछ भ ’ \nगेल छलै. . खुिभया खबास. .आिब क हुनक  पएर ज ॉित रहल छल .। \nओकरा  संगे अपन खेत पथार गा छी देखैत . .. ओ रतुका /gऋथऋसंग उठौलाह . \n.मि/g30ँत/g303क मे बाध  बोन के /g30ँथान परवएह घुि म रहल छल ।खुिभया बड बुिधयार. \n.एक ए क आखर  सोिच समिझ क ’ बाजए  बला . . आ/gऋै3ाकारी सेहो . .हुन के \nसमवय/g30ँक .. .ओकर पूरा  खानदान हु नके सबहक रैयत . .।रतुका  /gऋथऋसंग पर \nओहो अपन अि कल लगबैत चुडैल . . राकसक गप के समथ/g3थ1न कएने छल ।  \nदुपहिरया मे ओ अपन  दलान सॅ टहलैत बुलैत . . खिरहान. . पूबिरया बाडी के  \nन/g3थँघैत . . कदंबक िदस गेला .. ओ त ’ बडका कका  के  घरक  पछुऔत छल .  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38  \n.दलान त’ हुनक दलान सॅ सोझे  देखाि/gऋणणह .. मुदा घर खिरहान क ऊ/gऋैँर बारी मे \nबनल गोहाली सॅ झॅपा जाए छलै. कदंबक गाछ  िदस एकदम एक/g3थँत .. ऊ/gऋभँहर \nराहिड सॅ भरल खेत. . इ/gऋभँहर ओ/gऋभँहर  केरा के ढे र र ास गाछ  .. . . . नीचा \nजमीन ए कदम साफ़ .  .एकदम  अ ’ड ।िदनॲ मे  िकयो नु कैल लोक के देख निह  \nसकैत छल .. .।आ’ अिह गुनथुन मे सु/gऋथैज महाराज अपन सातॲ घोडा के \nहॉकैत हाफैत . . अप/g30ँयात भेल  . पि/gऋ7ँछम ि/gऋैऋतीज पर अ/g30ँत होयबाक ओिरयौन \nकिर रहल छला ।.अपन . सुवण/g3थ1मयी रि/g30ऋम  के  िखहािर िखहािर  क प कडैत \nअ/gऋणणततः अ/g30ँतगामी भेला ।तािह समय मे सू/gऋथैज डूबबा सॅ पिहनहीए  घरक चार \nसॅ उठैत धॅू /g30ँव/gऋ7ँछ आकास के मलीन करए लागै. . ई धू◌ॅआ  कतै पैघ संकेत \nछलै समाज मे . . ।ज/g3थँ◌ै केकरो घर सॅ एकोिदन धू◌ॅआ नै िनकलै. . पडोिसया स \nहजो पीसी तुरंत टोिक दै.थ . “आय यै . . अहॉ के घर मे काि/g33ँ चूि/g33ँ नै \nजरल की . .। ’ आ ओ िगरहि/g30ँथन  डब डब भरल ऑिख सॅ नीचा  तकैत नहू◌ॅ \nनहू◌ॅ बािज उठे ‘ िक कहै छथीन . .बिहन. . . घर  मे ए क  टा दाना नै  छै. . \nिधया पु/gऋैँा सब के बाडी झाडी सॅ लताम तोिड क ’ द’ देिलयै. . . िह/gऋणणकर  मोन \nखराप छि/gऋणणह . . केना की करीयै . .िक छु नै  फुरैत अ िछ. । ’ “ अ ॅ यै हमरा \nअछैत अहॉ  उपास पडब . . .सुइद मूर लगा क ’ द’ देब जिहया हैत. आय ई \nपसेरी भिर अ/g3णऋ राखू .।’ आ’ तुरंत चूि/g33ँ पजिर जाए ।  \nस/g3थँझे सकाले खा पीबी क ’ पु/gऋथैष पात अपन अपन दलान ध ’ लैथ छलैथ \n.।स्◌्र/gऋैैीगण क ’ राज त ’ घरे अ◌ा◌ंगन टा मे. .  .छहिर देबा र क ’भीतर ओ सब \nशेरनी .बी र बंका डा ..।मुदा जखने घर  सॅ बाहिर के कोनो काज पडै. . त ’ \nहोश हवास गुम. . तखन पॉच बरखक पु/gऋथैष ब/gऋ7ँचा से हो हुनका सब पर भारी \nपडय लागै. . ।पु/gऋथैषक एतेक वच/g3थ1/g30ँव एहै जे . . /g30ँ/gऋैैी की गाछ िबरीछ सेहो डरे \nथरथर कॉपै ।/g30ँ/gऋैैी आ ’ पु/gऋथैष के िगरह/g30ँथी /gऋथैपी गाडी के दूनू पिहया मानल \nगेल अिछ  . तखन दूनू मे एते क िवभेद ि कएक़  . . शंभू बाबू /g30ँ/gऋैैी िश/gऋैऋा के \nप/gऋैऋधर छलाह .. . .  .ओ राजा राम मोहन  राय . . केशव च/gऋणण/gँ0थ सेन . . गॉधी. \n.नेह/gऋथै सॅ िवशेष /gऋथऋभािवत छलाह .हुनके  सह पर स/gऋभँपूण/g3थ1 परोप/g3ऋथाके /g30ँ/gऋैैीगण तकली  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 39  \n:टकुआः आ च रखा पर सूत क ािट क ’ दै/gऋणणह आ ’ ओ मधुबनी जा क ए खादी \nभराड मे जमा  क ’ दैथ. . ओही ठाम सॅ ब/g3थँग .. :तूर : आिन  क ’ सेहो वएह \nदेथ ।घर पैलवार के सबसॅ छोट भाय. .हुनकर गप गॉधी  जी सुनने छलिथ. . \nपंचकोशी के  /g3णभाि/gऋणणतकारी जुवक सब सुनै छल . .बिहन ..भौजाय. . भतीजी सब \nके िच/g3ऋणी प तरी िलखए जोग र  पढाय वएह करौ ने छलिथ .। \nराित आयल ।फेर वएह उछ/g3णऋर .. नी/g3णऋ हुनक लग पास आिब के सब के बेसुध \nकिर दै. . मुदा  िहनका छकाबए लागै/gऋणणह . . ।िनशा राि/gऋैै . .. चारहु  कात. .सुन \nमसान . बाध बोन सॅ निढया  .गीदिड . .कू कूर क क ानब. भॱकब ।वएह टूह \nटूह इजोिरया .. फेर सॅ आ काश देवी  धरती  परअपन अमृत घट ऊझीलबा लेल \nउ/gऋणँसुक . . .शीतल बयार बहय लगलै. . ।आ’ ई कहबी जे अ/g3णण/g3थऋव  राि/gऋैै मे भूत \n/gऋथऋेत /gँ10मण करैत रहै छै. . हुनका बड अनसोहॉत लागै/gऋणणह .  .।ई त’ /gँ0भ/gऋभँह सॅ \nसा/gऋैऋा/gऋणँकार करबा क ’ मुहू/g3थ1त अिछ ।मोन अिहना बऊआबैत ढहनाबैत .. . .अ ॅिख  \nके अपना संग नेने ओही कदंबक गाछ तिर ि/g30ँथर भेल ।रतॱधी बला बुढबा \nचौकीदरबा के /g30ँवर  से हो ब/g3णऋ भ ’ गेल छलै।मुदा आय कोनो पि र वा चु डैलएखन \nधिर निहं आयल छल ।  \nआ’ हुनका भेल/gऋणणह िकं/g30ँयात /gँ10म भेल होयि/gऋणणह । . . एहेन पिव/gऋैै जगह मे .. \nकदंब .केरा  .नेबो लग कतो ओहेन ओहेन अतृ/gऋभ0त आ/gऋणँमा भटकै । आकाश मे \nिपतिडया थारी जकॉ पूण/g3थ1 शिश  अपन हास पिरहास मे लागल छल .दुिधया \nच/g3थँदनी. .बरैक  बरैक  क ’ ओस िब/gऋणणदु के /gऋथैप धिर थारी सॅ खसैत रहल छल . \n.।आब हुनक िधयान सबहक दलान . चार .. खपडैल . .को ठा खिरहान  गाछ  \nिबरीछ  \nसॅ ढनमनाइत. . .लग पास मे सूतल चािर टा खाट आ ’ पॉच टा चौकी  पर \nसूतल पैघ भाय आ ’ बेटा भातीज सब सॅ िनकिस िवधु प \nपडलि/gऋणणह कतेक सु/g3णऋर . . जे कर  सहोदर िबष हुए. जे खारा पािन सॅ उ/gऋणँप/g3णऋ . \n.अश/g3थँत  उि/g3ऋै/gऋथण जननी के कोिख सॅ एहेन शीतल सु/g3णऋर संतान के ज/gऋणणम . \n.कुदरत वा ई/gऋैणर . .  अपरंपार हुन क लीला ।चरखा चलबैत झूकल बुिढया जे ना  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40  \nइसारा सॅ हुनका िदस सोमरस  फ/g370कलकै/gऋणणह . . ओ लोिक  क ’ पीने छलाह. . \n.।टुन टुन. . छमछम . . अ/gऋभ0सरा . . नािच रहल अिछ.  . इ/gऋणण/gँ0थक दरबार मे. . \nघू◌ॅघ/gऋथै आ ’ तबला के जुगलब/gऋणणदी. . वाह वाह .. अ/gऋभ0सरा जीत रहल  अिछ .. झन  \nझनन . .झन .. नी/g3णऋटूिट गेलि/gऋणणह . . परात भ ’ गेल छलै. . .बरदक ग रा मे  \nबा/gऋणणहल छोट छोट घंटी बािज रहल छल . . क/gऋैँो िकयो पराती गािब रहल छल . \n.।खुिभया आय हर जोतय लेल बरदक सेवा मे अ/gऋणणहारे सॅ लािग गेल छल \n।नॴमक ‘ठािर  नमा क ’ दतमिन तोडला आ’ ओहो खुिभया संगे भमरा बाला खेत \nपहु◌ॅचला  \n“एतेक चाकर चौरस खेत अिह चऽऽर मे ककरो न/g373 छै भायजी । ’खुिभया जहन \nकहलकै .. त’ ओ गॅिहया क’ चा/gऋथैकात हेरए लगला. . गौरव सॅ हुन क सीना  \nआओर च ौडा भ ’ गेल छल ।खेतक किनए  कात सॅ बडका  नदी के धा र बहै \nछलै .. ..मुदा ओिह िदस सॅ ओय खेतक  लेल .. कोनो िव/gऋथण  न/g373 छलै. . मािट \nकटबा के कोनो  भय िफलहाल त’ निहए छल ।लहलह करैत धान अगह /g3णऋी. . \n।िकछु  आओर अपन खेत घुमए लेल दूर द राज मे  देखाए पिड रहल छल \n।पिहनुका जमाना  .बॅटेदार सब सेहो ईमान बाला. . मािलक क घर क भले पॉच \nबरखक ब/gऋ7ँचे िकएक नै ठाढ होय . .. हुनक ा परो छ मे..  कटनी नै करै ।ए क \nएक टा खेत सोना उपजै छलै सोना . .सबहक दलान पर  पुआर क बडका  \nबडका टाल .. . . िकछु के बडका  बडका  बखारी सब दूरे  सॅ झलकै. . अ/g3णऋ \nपािन राखए लेल. . मािटक  कोठी त ’ घरे घर छईए छल ।छोट सॅ छोट जमीन  \nबाला के साल भिर क ’ फसल त’ िनकिलए जा ए ।  जखन भूतही बलान मे \nबािड आबै तै बरख त ’ तबाही मचबे करैक ।ओना कृिष /gऋथऋधान समाज मे गामक \nसबलोकक पेट त’ भिरए जाए .. ओय समे के जा ए छलै कमाबए  लेल परदेस. . \nताहू मे ितरहुितया सब .. बड कम . .. ।हॅ आ न आन  जगह के लोग त ’ ताहू \nसमय मे ि/gऋैैिनदाद . .  मॉिरशस. . क/gऋैँएकहॉ नै जाए .. आ ज ॱ लोक गेलो हेताह \nत’ हुनक भ/g3ै3सने भेल हेति/gऋणणह  त/gऋणँकािलन समाज मे. . ।िक छु पंिडत सब .. \nबंगाल चिल गेला. . िकछु  आग रा. का शी .जयपुर  आिद आिद जगह .. मुदा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 41  \nतखन हुनक भॉित भॉितक कपोल कि/gऋभणपत िख/g30ँसा जन साधारणक मनोरंजन  सेहो \nकरैक  । \nधीरे धीरे अंधेिरया राित होमय लगलै .. आब दृि/gँ1थ ओतेक ताकतबर निहं लगै .. \nचारहू कात  घु/gऋभ0प अ/gऋणणहार .  . सबहक दलान पर मि/g3ऋैम किर क ’ जरैत लालटेम . \n.. प/gऋणणदरह िदन धिर /gऋथऋकृित  के लटारम अिहना चल्◌ौत रहल .. आ कास मे चमकैत \n.. कोिट कोिट तरे गन. . .फेर  इजोिरया आबए  लेल जोर मारए लागल छलै. \n।अध रितया क ’ किन क टा के चान  आिब ध रती के छिब िनहा रए लागै  । आय \nराित मे . . . . जखन ओ गाय/gऋैैी जप करैत बैसल छलाह .. फे र देखैत छिथ. \n. अिह बेर  /g30ँ/gऋैैी के माथ पर नूआ नै बडका बडका झमटगर केश .  . .ओ \nबडका क का के दलान िदस ब ढल मुदा  फेर ओ  कदंब क गा छ िदस मुिड  गेल. \n.।किनए क ाल मे .. एक गोट लमगर पु/gऋथैष . .बडक ा क का के  दलान सॅ उतिर \nधड झुकौने ओिह कदंब क ग ाछ मे  िविलन भ ’ गेल । \nअक/g30ँमात हुनक मि/g30ँत/g303क मे कॱधलि/gऋणणह ई त ’ काशी थी क बडका  क का के पूत. \n. . .मुदा ओ  /g30ँ/gऋैैी . . .ओ . .. के .. . ◌् र.।आ अही /gऋथऋ/g311क उ/gऋैँर /gऋथऋा/gऋभ0त केनाय \nहुनका लेल अंगे्रज के देश सॅ खदेडनाय सॅ बेशी आव/g30ऋयक बुझाय पडय लागल \nछलै/gऋणणह ।एक मोन भेलै/gऋणणह  जे पएर दािब क ’ एकर  पछोर  धैल जाए . .. . मुद ा \nदोसरे छन अपन छु/gँ0थ िवचार पर हुनका /gऋ7ऋलािन भेलि/gऋणणह ।नीक बेजाए . .पाप \nपु/gऋण3यक त/gऋणँव मीम/g3थँसा मे पौडैत हुनका ओंघी धिर  दबोचलकि/gऋणणह ।  \nकएक िदन धिर बडका बडका केस हुनक मोन के ऊनक बडका गु/gऋ7ँछा जकॉ \nओझरेने रहलि/gऋणणह . . कक रा  सॅ पूिछ. . .कोना  की सोचतै लोक़  . ।मुदा न िह \nरहल गेलि/gऋणणह त ’ भो जन समा/gऋभ0त केला के बाद  आने माने सॅ /gऋ7थयोितषक िख/g30ँसा \nसुनबैत बजलैथ ‘ /g30ँ/gऋैैी के बडका बडका केस . . डाढ  सॅ नीचा  . .ओक रा \nराजरानी  बनबै छैक़  . । ’ अिह /gऋथऋसंग प . भॉित भॉित के मु◌ॅह िबच कबैत. . हुनक \n. .गृह/g30ँवािमनी बजलीह ‘ऐंऽऽ ऽऽऽ ऽऽ ऽऽह अं गोरा .  . .बडका कक ा जे बूढ  मे \nछौडी िबयािह क ’ अनने छलिथ. . से त ’ बरकेसा र ानी अि छ. . ड़ा ढ सॅ नीच ा \nनागीन जकॉ लहरैत मोटका जु/g3ऋथी. . . मुदा राजरानी के कोनो ल/gऋ7ँछन त ’ निहं  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42  \nदेखाय पडलै ककरो ।सोलहम बरख होईत होई त कका  के सेहो सुरधाम पठा \nदेलकि/gऋणणह ।एक टा मुसरी धिर के जनम निहं द ’ सकलै बेचारो. ..जीब  रहल \nछिथ सतवा पूत आ’ पूतौहक नौडी बिन ।क/gऋैँेक गंजन करै छि/gऋणणह .. सनतीया \nके माए.  . । ’ बस . . . हुनका सू/gऋैै वा/gऋ70य भ/g370ट गेल छलै/gऋणणह ।  \nजड काल नीक जकॉ सु/gऋथै भ ’ गेल छल. . मोफलर सॅ कान ब/gऋणणहने. . म ोटका \nच/g31भिर ओढने .  . बाध मे बूलैत काल खुभीया सॅ बजला. “ ऐं रौ. . . .हम रा \nटोल मे भूत आ’ चुडैल क’ खेल  कोना संभव छै .. . .. ई य/gऋै3 भूिम . . . हम र \nबाबा परबाबा कतेक रास य/gऋै3 .हवन पूजा  पाठ केन्◌ो  छलैथ एतय .. ।’ खुिभया \nगुमसुम . .माथ झुकौने  धार क पािन  मे उम कैत माछ  सबके  हेरैत रहल छल \n।किन काल िबलिम  क ’ बाजल ‘भायजी . . .जॱ अहॉ सराप नै  दी आ ’ खराप \n. नै मानी त’ एक टा एकाि/gऋणणत हमरो आहॉ सॅ करबा के लालसा छल । ’ ‘ केहेन \nगप करए  छ .. तोर ा  एहेन लोकके आय धिर ि कयो गाि र वा सराप त ’ कात \nजाओ िकयो रे कारो किर  क ’ बाजल छ. . तू अपने एतेक बुि/g3ऋैयार . .  पैघ छोट \nके आदर  क रए वला . .एहेन  िवचार  तोरा मन  मे कोना एलो .. तू त ’ हमर \nसबस िबसबासी लोक छ . ।’ बड गहीड सॉस खीचैत बाजल. . “मुदा ई गप \nजॱ तेसरा के कान मे जेतै. . त’ हमर सबहक जीबन प रलय भ जेतै ।’ “ नै \nनै. . हे ले. .हम अ/gऋभ0पन जनेऊ के स/gऋभ0पत खाए छी ..तेसर कान  मे त ’ हमरा \nमु◌ॅह सॅ निहए जयतौ. . ।’ “ भायजी. . हमर आंगन  बाली बडका  क का के \nघराडी पर काज करै छै .. . एक िदन बडकी काकी ओकरा स/gऋभ0पत  द’ क ’ पेट \nिगराबए के दबाय दोसरा गाम के एक टा बैद सॅ म्◌ा◌ंगबौलिख/gऋणणह .. ।आ ’ ई \nकहलिख/gऋणणह जे जौ िकयो जानत त ’ हम जहर माहूर  खा क ’ त’ मिर जा एब . \n.आ’ ई पाप तोरे माथ पर जेतौ .. तोहर बाल ब/gऋ7ँचा परजेतौ. . । ’हम त’ ओिह \nिदन बुिझ गेल रिह ए .. .मुदा ड रे  हम की बिजतॱ . . कासी बाबू सेहो आिब  क ’ \nहमरा दूनू पर ानी के धम का क ’ गेल छलिखन ।’ ओ ठक बक ज कॉ कतेक \nकाल धिर खुिभया के  देखैत ठाढ रिह गेल छला. . ।स/gऋभँपूण/g3थ1 शरीर मे अजीब  \nसनक /gऋथऋकंपन होमए लागल छल्◌ौ/gऋणणह . . .. ।अस/gऋ70त भ ’ खेतक आिर पर बैस  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 43  \nरहल छला। \nबडका कका के ई चािरम िववाह छलै/gऋणणह . . . दू टा /g30ँ/gऋैैी त ’ तेसर आ’ चािरम \n/gऋथऋसव काल मे वीर गित के /gऋथऋा/gऋभ0त कएने छलिथ . .तेसर के बाप अपन बेटीके \nसासुर के मू◌ॅहे निह  देखए  देलिख/gऋणणह .. तीनो नाित भिगनमान  बिन क ’ मातृके मे  \nरिह गे ल छला ।  \n. .ई चािरम . .पचास बरख क वय मे. . . ओ ए कर पुर कस जोर  लगा क ’ \nिवरोध कए ने छला . .त ’ वृ/g3ऋैजन हुनका दबािड देने छलिथ . . ‘ तॱ त राित िदन \nगॉधी .. चिच/g3थ1ल . .चाऊ  क रैत करैत अंगरेजी िव/g3ऋँा पिढ अंगरेज भ ’ चुकल \nछ।आिह रे बा  . . अिह मे हज/g3थ1 की. .  . घोडा  आ’ पु/gऋथैष किहयो बूढ होय छै.  . \nजखन समाज मे बहू िववाह /gऋथऋचिलत छैक . चा/gऋथै कात तु/gऋथैकक  राज . .ओही \nकुकम/g3थण सबहक हाथ सॅ अपन /g30ँ/gऋैैी सब के बचेनाय . .अपन  जाित बचेनाय हमर  \nसबहक क/g3ै3त/g301य थीक . .त’ अिह मे अहॴ के ि कएक  दोष बूिझ पडैत अि छ. . \nसबसॅ बेसी  अ/g31ऋीलगर अहॴ छी।िनरधनक बेटी के एक टा आ/gऋै7य भेट जेतै. . \n।’ हॅ आ/gऋै7य त ’ अव/g30ऋय भेट  गेल रहै. . भिर जीवन क लेल. . भले बारह \nबरखक क/gऋणणया पचास बरखक बर . .।छल . .छदम . . /g301यिभचार  . .शोषण. . \n/g30ँ/gऋैैी के जीवन के जॲक जकॉ /g3भ1िसत कएने अिछ ।नारी मुि/gऋ70त के लेल ओ \nिकछु  निह क ए सकला .।  \nिकछु काल क  बाद हुनक  नजिर  ऊपर आ कास मे अटकल . .जतए ओ ए िदन  \nबडका चान  छल . .अखन  िदवाकर महाराज /g30ँथािपत छैथ।मु◌ॅह सॅ िनकिल \nगेलि/gऋणणह . “ .कमजो र चान  कलंिकत अ िछ ि क  /gऋथऋचंड शि/gऋ70तमान भानु .. ।’ । \nइित।।  \nरचनापर अपन मंत /g30ड य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44  \nजगदीश /g2ए2साद म/g28हडल  \nिकछु िवहिन कथा \nफ /gब76 झ ि त   \nसोनेलाल आ जीयालालक बीच करीब बीस बख/g3थ1सँ िच  /gऋणण हा-पिर चए छि/gऋणण ह  । ओना  दू \nगामक , मुदा सटल गाम रहने खेतो एकबधू आ  हाटो - बजारमे भ/gऋँ3ट -घ/g3थ3ट होइते रहै \nछि/gऋणण ह  । कहैले दुनूक बीच अपेछो छि/gऋणण ह  ,  ए कबधू खेत रहने अि ड़ यो छिथ  मुदा \nदुनू गाम क िव परीत सामािज क चािल -ढािल  रहने  बातो- िव चारमे अ/gऋणण तर छि/gऋणण ह  य/gऋँ3।  \n  \nकामेक/gऋँ3 धाम आ कम/g371क/gऋँ3 धम/g3थ1क मजगू िव  चार  रहने ज ीयालाल कम आँट -पेटक \nस/gऋभँ प ित   रहनॱ ने  किह यो बेक ारी महसूस करै छिथ  आ ने  गुजर - बसर करैमे \nपरेशानी होइ छि/gऋणण ह  । जिह ना मौसमी फल बरहमिस यो होइत अिछ  तिह ना मौसमी \nखेतीक/gऋँ3 बरहमिस  या िद स ससारैमे िद न -राि◌ त लगल रहै छ िथ । जखन िक  \nसोनेलाल सोलह/g3णऋी मौनसूनी िक  सान छिथ ।  \n  \nअ/g3णऋक खेती संग जीयालाल फलो- फलहरी आ तरकाि र यो- फड़कािर क खेती क रै \nछिथ । खेतक िह सावसँ अपने भिर  खेती क रै छिथ  मुदा मेहनित  बेि श या दैत \nछि/gऋणण ह   जइसँ अधा -िछ धा िव क रीयो -ब/g3ऋथा भइये जाइत छि/gऋणण ह  । जइसँ आनो -आनो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 45  \nकाज चिल ते रहै छि/gऋणण ह  । फलक खेती केने लताम , नेबो, धा/gऋैैी, अनारसक गा छ \nनस/g3थ1री जक/g3थ3 रिह  ते रहै छि/gऋणण ह  । मुदा  जिह ना धम/g3थ1क जिड़   दया छी तिह ना  खेतीक \nजिड़  बीज (बी आ) सेहो छी , तँए फलक को नो गा छ बेचै नै छिथ । ओ िह ना \n(मंगिन ये) दोसरक/gऋँ3 दैत छिथ  । \n  \nनेबोक ए कटा गा छ सा◌ेनेलाल जीयालालसँ मंगलिन । र/g30ँ ते-पेरेक गप छल। \nजीयालाल किह  कहलिख न-   \n“जखन आएब भ ऽ जाएत। ” \nसाल बीत गेल। ओना दुनू गोटेक बीच भ/gऋँ3ट -घ/g3थ3ट होइते छल मुदा गाछक कोनो \nचच/g3थ1 नै।  \n  \nदोसर साल दुनू गोटेक/gऋँ3 नवानी दुग/g3थै-पूजा मेलामे भ/gऋँ3ट भेलिन  । चाहे दोकानपर  बैस \nदुनू गोटेक बी च दुिन य/g3थ3-दारीक  संग अपनो खेती -पथारीक गप चललिन । जेना \nहराएल व/g30ँ तु भेटने देहमे पािन  जगै छै तिह ना सोनेलालक/gऋँ3 जगलिन  । दोका नपर \nचािर -प/g3थ3च गामक चािर  -प/g3थ3च गोटे बैसल। सोनेलाल जी यालालक/gऋँ3 कहलिख  न - \n“हमर बािक ये अ िछ ?” \nवाकी सुिन  जीयालालोक/gऋँ3 धक् दऽ नेबो गाछ मन पड़लिन  । सुहकारैत कहलिख न- \n“हँ, हँ, से तँ अिछ ये। भऽ जाएत। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46  \n  \nतेसर साल िव जलीपुरक समैध ऐठाम सोनेलाल दरब/gऋ7थ जापर बैसल रहिथ  तखने \nमधेपुरसँ अबैत जीयालालपर नजिर  पिड़ ते सोर पाड़लिख न। समाजो आ  \nपिर वारोक पा न -सात गोटे बैसल रहिथ  । सोनेलालक अवाज सुिन  जीयालाल \nसड़कसँ पिछ म मुँह/gऋँ3 साइिक  लो घुम ौलिन  आ िव च ािर यो लेलिन  जे फ/gऋ7थ झ ित  \nकरबिन । तइसँ पिह ने मनमे उि ठ  गेल रहि न  जे जखन  दुइये गोटेक बीचक  काज  \nछी तखन दुिन य/g3थ3क/gऋँ3 जनबैक कोना ज/gऋथैरत। ज/gऋथैर िक  छु  बात छै , तँए फ/gऋ7थ झ ित सँ \nजिड़  पकड़त। दलानक दावा मे जीयालाल साइिक ल लगिब ते रहैिथ  आिक  \nसोनेलाल महाजनीक /g30ँ व रमे बाजल - \n“हमर बाि◌ कये अ िछ !” \nसोनेलालक /g30ँ व रो आ जगहो  देिख  जीयालालक देह अिग या गेल। एक तँ ओहुना \nप/gऋथँखक आदित   रहल अि छ  जे घ रोवाली लग आ सासुरो - समिध  औरोमे अलंकाि र क  \nभाषाक /gऋथऋयोग करैत अिछ  । नजि र \n  तेज करैत जीयालाल, लूिर गर िस पाही जक/g3थ3 \nजे दु/g30ऋमनेक हाथक हिथ  यार छीि न  /gऋथऋहार करैए तिह  ना समाजक/gऋँ3◌ु अगुअबैत \nबजलाह -  \n“अहूँ सभ अपन समिध क हाल सुनू। बेटा -पुतोहु, बेटी - जमाएबला भऽ गेलाह , \nमुदा अखन धिर  एकटा नेवोओ गाछ नै छि/gऋणण ह  ।”  \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 47  \n  \n  \nक/g363 च  सू त  \n  \nसािठ  बख/g3थ1क संगी प/g373सिठ  म बख/g3थ1मे रहने तँ मोहनक/gऋँ3 िक  छु नै बूिझ  पड़लिन  मुदा \nसोहनक/gऋँ3 मन कहलकिन   जे  भिर सक दुनू गोटेक बीचक स/gऋभँ ब/gऋणण ध क/g3थ3च सूतमे \nब/gऋणणहल छल।  \n  \nदुनू गोटे , मोहनो आ सोहनोक  घर बीघा  दुइयेक हटल। ओना दुनू दू ज ाित क , \nमुदा दू जाित क  बीच जते दूर ी बनल अिछ  तते नै छि/gऋणण ह  । कारण  छै क जे \nएकठाम  रहने बहुत बेमा री लिग यो जाइ छै  आ छुटयो जाइ छै। तिह ना दुनू  \nगोटेक बीच रहने छि/gऋणण ह  । दुनू लंगोिट या संगी। ओन ा िक छुए मासक कमी -बेशी \nदुनूक बीच छि/gऋणण ह  , मुदा प/g3थ3च धिर   तँ ब/gऋ7ँ चाक/gऋँ3 घरे-अंगना ि च /gऋणण हेमे लिग  ज ाइ छै।  \n  \nगामक कित का माने जाड़क मासक अखड़ाहासँ लऽ कऽ कव/g3णथडी, गुड़ी-गुड़ीक  \nमैदान होइत िव /g3ऋँालय धिर  क संगी दुनू गोटे। ओना गामक /g30ँ कूलक प छाित  दुनू \nगोटे दू िव /g3ऋँालयमे पढ़लिन  , मुदा /g3भ1ेजुएशन एके साल दुनू केलिन  । साइंसक \nिव /g3ऋँाथ/g3थण रहने मोहन क/g3थ3लेजमे िड  मा◌ॅसटेटर बनलाह। आ सोहन एम.ए.मे न ाअ◌ो◌ं \nिल खौलिन  । पछाित  एम. ए.सी. केलोपरा/gऋणण त मोहन ले/gऋ70 च र र बिन  तीन  साल पिह ने \nसेवा-िन वृित  भेलाह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48  \n  \nएक तँ िज न गी भिर क संगी , दोसर समाजक पढ़ल -िल खल तँए बैसार-उसार \nअिध क क ाल। रौिद याह समए भेने पिह ल िश कार  िक सान क संग खेतसँ जुड़ल \nलोक हेताह, तँए अखन चौ क - चौराहाक मु/gऋ71 य  िव षय बनल अिछ ।  \nछह बजे स/g3थ3झ। टहिल  -बुिल  कऽ अ◌ािब  चौ कपर बैसलाह। लाटक सएह पान -सात \nगोटे बैसलाह। धानक जाइत खेती देिख  सोहन दािल क खेतीक चच/g3थ1 उठबैत \nकहलिख न- \n“अ/g30ँ सीक दश कसँ पिह ने दिल हन स/g30ँ त  छल आ अखन  वएह महग  भऽ गेल \nअिछ । दोसर पािन  नै भेने अखन उपायो तँ दोसर निह ये अि छ । सरका री जे \nअिछ  से क ागजेमे अ िछ । ”  \nजना सोहनक बात मोहनक/gऋँ3 लािग   गेलिन । /gऋथऋित  वाद करैत बजलाह - \n“हमरा उमेरसँ बेसी तोरो  उमेर निह ये हेतह, जिह यासँ देिख  िल यै दिल हने महग \nअिछ ।”  \nिव चारमे लोच दैत सोहन बजलाह - \n“अपना ऐठा म कहबी  छै जे  ‘नीच काज  क ऽ ली मुदा  राहिर क बोिन  नै ली। ’ \nकोनो कहबी ओिह न ा नै होइ छै।”  \nजना कते घैल घी सोहन हरा देने होि/gऋणण ह   तिह ना आि ग -बबूला भऽ उिठ  िव दा होइत \nबजलाह -  \n“केक रो कहने  िक छु भऽ  जाइ छै। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 49  \nसोहन गुमे रहलाह। िक छु काल क पछाित  सोहन क मनमे  उठलिन  ि क  फूि◌ स \nबाजल छलॱ तखन लगलिन  िक अए। नजिर  पा छू िद स बढ़लिन । जिह न ा पिह या \nकऽ ग ाड़ीक  पिह या चलैत अिछ  तिह ना पिह या क ऽ देखलापर देखलिन  जे जिह ना \nछला◌ॅगसँ िज नगी उठै  छै तँ ओहना ि न /gऋ7ँ चो होइ छै , मुदा धिड़ आ  क ऽ जे िज नगी \nउठै छै ओ  धिड़ आइते रहै छै , चाहे जे/gऋभँहर जाउ। आइ बुझै छी जे दूनू गोटे \nक/g3थ3च सूतमे ब/gऋणण ह ल छलॱ जे  अबैत- अबैत आइ टूिट   गेल। संगी रहने लो क \nहराइए, भिस आइए। मुदा असगर चलिन हार कतए हराएत। प/gऋैँा पकिड़   िव /gऋ7ँ ची \nपकड़ैक लूिर  चाही।  \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50  \n  \n  \nबुिध -बिध या  \n  \nरामिक सुन आ देवना रायण लंगौिट या संगी। एकठ ाम बैस खेती- पथारीसँ लऽ कऽ \nकथा- कुटुमैतीक गप- सप दुनू करैत। रामि क सुनक  बेटा दरभंगासँ धड़फड़ा एल \nआिब  कहलकिन -  \n“बाबू, /gऋथैपैआक ओिर  यान कऽ  िद अ। काि/g33ँ  ये भिर  फाम/g3थ1 भरैक समए छै। ”  \nअपना हाथमे रामि क सुनक/gऋँ3 पनरहे सए /gऋथैपैआ , प/g3थ3च सए ओिर यान करब  छलिन । \nजइठाम लोक बेसी गप -सप करैए  तइठाम घरक  नोनो - तेल आ खेतक खरीद-\nिव /g3णभीक गप सेहो किर  ते अ िछ । मन मे भेलिन  जे प/g370इचेक - गप अिछ  तँ अन का \nिक अए कहबिन । पिह ने दोसेक/gऋँ3 कहै िछ  यिन  जँ नइ हएत तखन बूझल जेतैक। \nकोनो ि क  प/g370च -उघारक अकाल पिड़  गेल अिछ  जे  नै भेटत। यएह तँ गुण अि छ  \nजे जते खगता दुबराइए महाजन  ओते मोटाइए।  \n  \nदेवनारायणक/gऋँ3 रामिक  सुन  कहलिख न - \n“दोस, पान सए /gऋथैपैआक बेगरता भऽ गेल अिछ  , स/gऋभँ हािर  िद अ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 51  \nदेवनारायणक हाथमे /gऋथैपैआ रहबे करिन  , मुदा दोससँ सूिद  के ना िल तिथ । \nमहाजनी सूिद क गुण तँ बूझल छलिन । क नी -मनी झूठ - फूिस  धन- स/gऋभँ प ित  क लेन -\nदेनमे चिल ते अिछ । सुहरदे मुँह/gऋँ3 उ/gऋैँर देलिख  न - \n“दोस, जखन अपना बूिझ  एलॱ तँ घुमाएब उिच न  नै हएत। मुदा  इमानदारीसँ \nकहै छी अपना हाथमे ए को पाइ नै  अिछ । ” \nरामिक सुन - “तब तँ काजमे बाधा हएत ?”  \nदेवनारायण-  “से नै हुअए देब ?” \nरामिक सुन - “कहै छी हाथ खािल ये अिछ  तखन िव थूत केना नै हएत ?”  \nदेवनारायण-  “अपन ने खाली अि छ , हुनकर ( प/gऋ7भीक ) हाथमे छि/gऋणण ह  । मुदा....?” \nरामिक सुन - “मुदा की ?” \nदेवनारायण-  “आना दर  सूिद  तँ महाजनीमे चलै छै मुदा /g30ँ /gऋैैीगणक/gऋँ3 तँ माइक \nदेलहा कोसिल या रहै छै ि क ने , तँए दू-आना द र सूिद  लागत।”  \n  \nसूिद  सुिन  रामि क सुन गुम भ ऽ गेलाह। मनमे  उठलिन  जे सोझ हाथे ना क नै  छुब , \nघुमा कऽ  छुअब भेल। जते घुमाओ न बाट रहै छै तते ने लोको  हराइए। मुदा  \nकाज खगौने  तँ िज नगी खसै छै। यएह ने परी/gऋैऋाक घड़ी छी।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 53  \n  \n  \nपहाड़क बेथा  \n  \nसाओनक फुहा र पिड़ ते जिह ना  नरम - गरम बीच गप - स/gऋभ0 प शु/gऋथै होइत तिह  ना धारा \nसंग िन कलैत पहाड़ समु/gँ0थ िद  स बढ़ल तँ कबई माछ जक/g3थ3 समु/gँ0थो ि◌ सर ा ससिर  \nपहाड़ िद स बढ़ल। अकासक बुन  पिब ते पािन  रंग जक/g3थ3 छुहुिट   धड़ैत तिह ना  \nदुनूक बीच भेल। पनचैतीक ओइ पंच जक/g3थ3 जे अपन बेथा कहए जाइत आ \nअनके तते बेथा रहैत जे अपन  तर पिड़  जाइत तिह ना समु/gँ0थोक/gऋँ3 भेल। ओना \nअपन-अपन बेथा दुनूक/gऋँ3 रहए मुदा िस  र चढ़ल पहाड़ रहने समु/gँ0थ चुपे रहए। मुदा \nिस र चढ़ल पहाड़ रहने समु/gँ0थ चुपे रहल। मनमे संतोष भेल जे िज  निग ये केहेन \nछि/gऋणण ह   जे बेथे कते हेतिन । कनी प छुए अपन  बेथा राखब। िख लैत कली जक/g3थ3, \nजे फूल बनत िक  फल, िव हुँसैत समु/gँ0थ पुछलक - \n“भाय, बड़ पीताएल देखै छी , िप यास लग ल अिछ  की ?” \nजिह ना िप यासल बटोहीक/gऋँ3 कोनो दरब/gऋ7थ जापर पािन क लोटा सोझ अिब ते आ/gऋणँ माक \nतरास लपिक  कऽ  पकिड़  लैत तिह ना पहाड़ /g301 य िथ त भऽ बाजल- \n“देखू जे सात बीतक केहेन  अिछ , जे ए क तँ अधासँ बेसी ची रले अिछ  तइपर \nकेहेन ठ/g3ऋ7ा केलक हेन ?” \nबेथामे नड़ाएल पहाड़क/gऋँ3 देिख   समु/gँ0थ पुचकािर   क ऽ पुछलक -   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54  \n“भैया, अहूँ जँ बेथा जेबै तँ हमरा सबहक की गित  हेतै। अहॴक आ शामे ने \nहमहूँ जीबै छी। ” \nरसाएल समु/gँ0थ देिख   छु/gऋभऋ द  होइत पहाड़ बाजल-  \n“कहू जे एहनो ठ/g3ऋ7ा हेाइ छै जे िट  कमे बाि/gऋणणह   दे ने अि छ ,  खुनलॱ पहाड़ िन कलल \nचुिह या। यएह िन साफ होइ जे मेिड कलक ि क ताब पढ़िन हारक/gऋँ3 जँ िक  यो कहै जे \nअह/g3थ3क/gऋँ3 सरिद  यो छोड़बैक लूि र  नै अ िछ , ई केहेन हएत।”  \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 55  \n  \nउमकी  \n  \nभोलन बाबा गंगा नहाइले ि◌ न रधनमाक  संग गेलाह। गंगामे  दुनू ग ोटे संगे पैसलाह। \nऐ आशासँ जे  जँ बूढ़  (भोलन बाबा)  भँिस येता तँ पोता िन रधनमा पक ड़तिन  आ जँ  \nबाल-बोध िन रधनमा  भँिस आएत तँ भोलन बाबा पकड़तिन । जाध िर  दुनू  गोटे \nपकड़ा -पकड़ी नै करतिथ  ताधिर  ए क कालखंड भिर  संगे केना रिह  पिब तिथ ।  \nगंगामे पैिस  िन रधनमा पुछल किन - \n“एँ हौ बाबा , सभ चीजक गा छमे देखै ि छ ऐ  सभटा एक -रंग रहल आ  गोटे -गोटे \nभुल भऽ जाइए?” \nिन रधनमाक /gऋथऋ/g311सँ बाबाक/gऋँ3 दुख नै भेलिन   जे हम रे ठीि क या क ऽ ने  तँ पुछलक। \nमुदा हमरा ठीिक या कऽ  बाल- बोध िक अए पूछत। जिह ना  जेठुआ  पािन  पीिव ते \nधरती पुरना खढ़क/gऋँ3 गलेबो क रैत अि छ  आ नवकाक/gऋँ3 जनमेबो करैत अिछ  । तिह ना \nतँ अखन िन रधनम ो अि छ । ताधिर  दुनू गोटे छाती भि र  पािन मे  पहुँिच  गेलाह। \nछाती भिर  पािन मे पहुँिच ते जना सद/g3थ1 माथ धिर   पहुँिच  गेलिन । सद/g3थ1 पहुँिच  ते \nिन रधनमा द ोहरा कऽ पु छलकिन - \n“बाबा, जखन छाती भि र  पािन मे आिब ये गेलॱ तँ अहीले ने लोक  एते हरा न रहैए , \nआब घूिम  क ऽ कथीले जाएब ,  से नइ तँ.....?”  \nि◌ नरधनमाक /gऋथऋ/g311 सुिन   भोलन बाबा  हरा गेलाह। पािन मे  जना डू िम  गेलाह। मनमे  \nउठलिन  जे अही उमेर मे ने बाल -बोध पािन मे नहाइले जाइत तँ उमकए  लगैत।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56  \nकहॴ अही उम कीमे ने  ि◌ नरध नमा बेसी पािन मे पहुँच भिस  जाए। जँ  भिस  गेल तँ \nफेर एहेन  लोक भेटत िक  नै। मन रोकलकि न  पिह ने मुँहसँ म नाही क ऽ दइ \nिछ ऐ। नइ मा नत तँ अपने ने गंगा लाभ हएत। मुदा बु ढ़ाड़ी क बाट तँ अपनो \nटूिट   जाएत। ओ करा  छोिड़  एक  लोटा पािन यो देिन हार  भेटत! तेहेन जुग-जमाना \nभऽ गेल अिछ  जे...। जइठाम ताड़ी - दा/gऋथैक लाइस/g370स दऽ दऽ बेरोजगारी हटौल \nजाइए। की ऐ  रोजगा रसँ िम िथ लाक म ािट  जे बालुसँ भिर  बलुआ गेल अि छ , ओ \nउपजाऊ भूिम  बनत। जाधिर  नै  बनत ताधिर  हम सभ ओ िह ना बरहमासक/gऋँ3 \nछहमासा बनाएब आ छहमासा चौमासा तीन मासा करैत पराती स/g3थ3झ -पराती कािन -\nकािन  ग ाएब , ‘माधव, हम पिर णाम िन र ाशा। ’ \nडुमकी लइसँ पिह ने बाबा िन रधनमापर नजिर  देलिन  तँ देखलिख न जे ओ हम रे \nबाट तािक  रहल अिछ । कहलिख न-  \n“ए/g31ऋे बेर डूम िल  ह/gऋँ3। सभ तीरथ बेर -बेर गंगासाग र ए क बेर। ” \nजिह ना िज नगी दो/g30ँ ती कर ए बेर  गंगा क शपथ लैत, तिह ना संगे दुनू गोरे गंगामे \nडूम लैत /g30ँ नान क ऽ घूिम  गाम एलाह। \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 57  \n  \nब ज /gब88 त ा -वु झ /gब88 त ा  \n  \nपोखिर क धिड़ पर  िव शाल िस मरक गाछपर दूटा सु/gऋ7ऋ गा बैिस , जित आरए संबंध \nबनबैत रहए। मुदा ना म -गामक ठेकान  िब नु बुझने  उड़ैबलाक को न ठे कान। तँए \nदुनू सहमत भेल जे पिह ने अपन ठौ र -ठेकान क संबंध बना िल अ तखन कथा-\nकुटुमैतीक संबंधक चच/g3थ1 करब। एक डािर  क सु/gऋ7ऋ गा लग पहुँिच  गेल। दुनू बुझैत \nजे घर -पिर वारक गप आन िक अए सुनत। तँए कानमे कान सटा एकटा दोसरक/gऋँ3 \nपुछलक-  \n“बेरादर , तोहर नाम की िछ अह ?”  \nकनी काल गुम रिह  दोसर बाजल - \n“उढ़ड़ाक/gऋँ3 गामक ठेक ान होइ छै। की नाम कहबह। तोहॴ अपना िव चा रे रािख  \nदाए। हमहूँ आइसँ मािन  लेब। ” \nपिह ल सु/gऋ7ऋ गा-  “बड़बिढ़ य/g3थ3। ” \nबड़बिढ़ या सुिन  दोसर ध/g3थ3इ दऽ बाजल - \n“भाय, तोहर नाओं क ी िछ अह?” \nपिह ल -  “पोसा।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58  \nदोसर- “पोसा केकरा  कहै छै ?” \nपोसा बाजल- \n“जे मनु/gऋ70 ख क संग रहैए। ” \nदोसर- “तब तँ िप जरामे रखैत हेतह?” \nपोसा- “ हँ , िप  जरोमे रहै छै। मुद ा हम ओहन पोसा छी  जे िब नु  िप जरेक  \nमनु/gऋ70 ख क संग रहै छी। ” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 59  \n  \nच म/g36डर ो ग  \n  \nएक तँ काित कक पूिण/g3थ1मा दोसर गहन सेहो लागत। तहूमे कते साल पछाित   पूण/g3थ1-\nगहन लिग  रहल अि छ । गाम क लोक क उजािह  देिख  दुनू  परानी  दोस का का सेहो \nकमला नहाइक िव च ार केलिन । तीिन ये िद न जाइ -अबैमे लागत।  \nदोस काका काकीक/gऋँ3 कहलिख  न - \n“जखन तीिन ये िद नक  बात अिछ  तखन िक अ ए ने घ रेसँ बटखरचा लऽ जाइ। \nअनेरे केहेन कह/g3थ3 दोकानक खाएब। एक तँ बेिच  िन हा रक हाथ -पएर नी क नै  रहै \nछै तहूमे कोन -कह/g3थ3 माछी सेहो ि◌ भनकैत रहै छै। ” \nदोस काका क िव चा रमे अपन  िव चार  िम लबैत काकी उ/gऋैँर देलिख  न - \n“अपन घर फे र अपन  घर छ ी। कौ ओ मेना  अपन घर क सुख बुझैए। हम सभ \nतँ◌ु सहजिह   मनुख छी। एतबो -अचार िव च ार नै  राखब से केहेन हएत। तहूमे तते \nने चीज -बौस महग भऽ गेल अ िछ  जे  लोक आब  भिर  पेट खाइए आि क  मनक/gऋँ3 \nबुझा पािन सँ पेट भरैए।”  \nदोस काका -  “ काि/g33ँ   चा िर  बजे भो रमे ग ाड़ी अि छ । घंटा भिर  टी शन जाइमे \nलागत। एक- डेढ़ बजेमे सभ िक यो उिठ  जाएब। जाबे दु नू पुतोहु बटखरचा \nबनौतीह ताबे दुनू गोटे नहा -सोना लेब।” \nकाकी -  “बड़बिढ़ य/g3थ3। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60  \nकमला /g30ँ नान करबा क िव चा र , तँए दुनू परानी अबेर तक गपे- सपमे जिग  गेलिथ । \nअबेर क ऽ सुतने नीनो  अबेर त क खेहारलकिन । एक - डेढ़ बजेक बदला अढ़ ाइ \nबजेमे नीन टुटलिन । घड़ी देिख ते दोस काका अपन दोख घुसकबैत प/gऋ7भीपर \nगु/gऋभँहरलाह - \n“अढ़ाइ बजैए , आब कखन चुि/g33ँ   पजारल जा एत। तहूमे सभ सुतले अिछ ।” \nदोस काका  िद स अपन /g3णभोध नै घुसका काकी जोरसँ गरजैत पुतोहुपर बजलीह -  \n“कोन कु/gऋभँ ह करण क बेटी सभ घर चिल  आएल अि छ , से नै जािन । कहू जे एना  \nकऽ िस खा कऽ दु नू िद यािद नीक/gऋँ3 कहने छेिल  ऐ जे  ए क -डेढ़ बजेमे उिठ  चुि/g33ँ   \nपजािर  बटखरचा बना  देब, से चलचलउ बेर तक सुतले अिछ ।” \nमुदा पुतोहुक लेल धैन- सन। सूत लक गािर ये की , जे सुनबे ने करत। पुतोहुक \nचाल-चुल नै सुिन  काकी  अपने ठं ढ़ा गेलीह आ गू बिढ़  जेठकी पुतोहुक/gऋँ3 सोर पािड़   \nकाकी  बजलीह- \n“एना के कहने  छला◌ै◌ं , से अखन तक सूतले छी।” \nभलिह ◌ ं काित क  मास रो गाह ि क अए ने हुअए मुदा जेठ क र ाित  ओहन सोहनग र \nथोड़े होइए। जेहन िस नेह सुख काित क क िन ि न या देवीक होइए ओ जेठ जनीक/gऋँ3 \nथोड़े होइ छि/gऋणण ह  । जिह ना धा नसँ भरल बसुधा कड़क ड़ाइत रहैए तिह ना ने  देिव यो \nकड़कड़ाइत रहै छिथ । ओछाइनेपर  सँ जेठ की पुतोहु भकुआएले जबाब  देलकिन - \n“अखन बड़ रा ित  छै , एते िक अए  धड़फड़ाइ छिथ ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 61  \nएक तँ ओहुना प/g373तालीस -पचास बख/g3थ1क उमेर दुनू परानी दोस काकाक , तइपर सँ \nपुतोहुक बात आरो ढील कऽ  देलकिन । मुदा तैयो /gऋथैआव झाड़ैत काकी छोटकी \nपुतोहुक/gऋँ3 उठबैत बजलीह - \n“किन य/g3थ3, नै खाइक ओि र यान केलॱ तँ केलॱ, मुदा िन कलबो बेर तँ अपन  घर -\nदुआर सुमिझ  लेब िक  सूतले रहब।” \nपिह लुका बात छोटकी सूतलेमे गमौलिन । मुदा  अंित म ‘सूतले रहब’ बेर नीन  टूिट  \nगेलिन । ओछाइनेपरसँ बजलीह-  \n“दीदी, सूत ले छिथ न।” \nराित क भुखल भोरमे जिह ना  छह -नंबरा कोदािर  का/gऋणणहपर लऽ खढ़होिर   तामए िव दा \nहोइत तिह  ना िख िस आएल मने  दोस का का तीन िद नक धम/g3थ1क घाट पहुँचबा क \nिव चार जगौलिन । काकीक/gऋँ3 कहलिख  न-  \n“पनरहे िम नट समए  बचल अिछ , झब दऽ तैयार होउ , नै तँ जिह ना बटखरचा \nछूटल तिह ना संिग यो आ कमलो /g30ँ नान छूटत। ” \nएक तँ ओ िह ना जेठु आ रौद मे सुखाएल केर ाउ, तइपर खापिर मे पिड़ ते जिह ना \nभरभरा क ऽ उड़ए लगैत तिह ना काक ी भरभराइत दो स काकाक/gऋँ3 कहलिख  न - \n“आन पु/gऋथँखक जे बोल राखब से िन  महत। िक यो अपना घ रमे पुतोहुओ अनल क \nआ दान -दहेज लछिम यो अनलक। ि क यो तेहेन लुिर गर  पुतोहु अनलक जे करा \nदेहेमे सभ िक छु तेहेन छै जे िश खरपर पहुँचबैए। अह/g3थ3क/gऋँ3 आँिख  मे कोन चम/g3थ1रोग \nभऽ गेल अिछ  जे चूिन - चूिन  पुतोहु अनलॱ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62  \nप/gऋ7भीक बात सुिन   दोस का का सहिम  गेलाह। मुदा सासुर , समिध यौर आ प/gऋ7भी लग \nजँ मुँह ब/g3णऋ भऽ गेल तँ पु/gऋथँखे कथीक। मुदा एको डािर  क प/gऋैँा धिर  क  बोध तँ \nप/gऋ7भीक/gऋँ3 हेबे करै छि/gऋणण ह   जे  कर नी -धरनीक सीखमे सीिख ते छिथ । मुदा तैयो दोस \nकाका  अगुअबैत बजलाह-   \n“जाएब की  नै ?” \nलपिक  कऽ का की बजलीह-  \n“ढौआ जेबीमे  लऽ िल अ , आ झनझनबैत चलू!” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 63  \n  \nशंका  \n  \nचालीस बख/g3थ1सँ संग -संग रहनॱ /g30ऋ याम काकाक/gऋँ3 काकीपर अखनो शंका बनले रहै \nछि/gऋणण ह  । ओना सोलह/g3णऋी शंका तँ नै मुदा तैयो शंका तँ शंके छी। सोलह/g3णऋी ऐ \nलेल नै जे पिर वारक  आन काजमे  एको  पाइ शं का नै रहै छि/gऋणण ह  , मुदा पाइ -कौड़ी \nखच/g3थ1क भ/g3थ3जमे तँ रिह  ते छि/gऋणण ह  । जइसँ आइ धिर  किह यो नै मु/g3ऋ7ी खोिल   धड़बै \nछिथ । \nजाधिर  माए  जीबैत छलिन  ताधिर  पुतोहुक हाथमे क िह यो ज/gऋथैरीसँ बेसी कोनो \nव/g30ँ तु नै जाए देलकिन । कारण  छलिन  जे अपनो जक/g3थ3 (जक/g3थ3 जक/g3थ3) कुशल \nगृिह णी बनबए चहैत छलीह। कुशल ऐ लेल जे कमसँ कम व/g30ँ तुमे जीवन -यापन \nकरैक  लूिर  भेलासँ िज नगी क गाड़ी  समुिच त ढंगसँ चलैत अिछ , से चलैत रहिन । \nआब तँ सहजिह  नाित - नाि◌ तन, पोता-पोतीसँ घर भिर  गेल छि/gऋणण ह  , मुदा तखन \nिक अए शंका छि/gऋणण ह  ? ओना ओ बुझै छ िथ  जे जे घरसँ बाहर  धिर  ज ोिड़  चलैक  \nओ कु शल गारजन  भेल, मुदा से का की रिह तो िक छु िव शेष िसनेह नाित -नाित न, \nपोता-पोतीसँ रहने अवगुण तँ छि/gऋणण ह  ये। ओना /g30ऋ याम काकाक/gऋँ3 अपन इ/gऋ7ँ छा किह यो \nदोकान -दौड़ीसँ नोन - तेल करैक नै रहलिन , आब तँ सहजिह  निह ये छि/gऋणण ह  । तँए \nकािक ये दो कान -दौड़ीक  नोन -तेल करै छ िथ न। दोकान - दौड़ीक क रैक  पाछू दोसरो  \nकारण छि/gऋणण ह  । ओ ई छि/gऋणण ह   जे  कि न य/g3थ3-पुतराक की म/g3थँग हेतिन   से हुन का लग तँ \nबािज  सकै छिथ , मुदा हमरा  लग थोड़े बजतीह।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64  \nमुदा काि क यो कम  नै ने  छिथ न , दोकान क (पि र वारक खच/g3थ1क ) सभ समान क िह  \nपाइ जोिड़  कऽ  लऽ लैत छिथ न आ  तहूपर सँ िक छु उधारी केने अबै छिथ न। \nउधारीक कारण होइ छि/gऋणण ह   जे काजक व/g30ँ तु किह  पुतोहु चलबाकाल किह  दैत \nछिथ न जे चौ कलेट, नवका िव /g30ँ कुट दोकानमे बड़ सु/g3णऋर एलैए। पुतोहुक आ/g3भ1ह \nकेना काकी  नै मा निथ न। जइसँ िक छु  ने ि क छु उधा री दो कानक  भइये जाइत \nछि/gऋणण ह  ।  \nतगेदा भेलापर /g30ऋ याम का का बुझबे क रै छ िथ  आ देबे करै छिथ न। मुदा मनमे \nकुवाथ तँ भइये जाइ छि/gऋणण ह   जे एते धीया -पुताक/gऋँ3 चसकाएब नीक नै।  \nभोरे की फुड़लिन  की नै , उपराग दैत काकी /g30ऋ याम काकाक/gऋँ3 कहलिख  न - \n“एते िद नसँ एकठ/g3थ3 रहलॱ, मुदा भिर  मन िव /gऋैणास किह  यो ने भेल ?” \nकाकीक बातक/gऋँ3 गौर करैत /g30ऋ याम का का कहलिख न - \n“से केना बुझै छी ?” \n/g30ऋ याम काकाक/gऋँ3 आगू बजैले रहबे करिन   आि क  बीचेमे  का की टपिक  पड़लीह - \n“मु/g3ऋ7ी खोिल   मु/g3ऋ7ा किह  यो मु/g3ऋ7ीमे आबए देलॱ। ” \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 65  \n  \nओसार  \n  \nबीस बख/g3थ1 नोकरीक पछाित  वस/gऋणण त  भाय पजेबा , िस मटी आ लोहाक दू मंिज ला घ र \nबनौलिन । दू मंिज ला बनबैक कारण छोट घराड़ी। कोठरी मा/gऋैै चािर  येटा।  \nसभ /gऋथऋाणी िम  िल  वस/gऋणण त  भाय घरबासो लेताह आ परदेशो छ ोड़ताह। रहैक घ र आ \nजीबैक अपन अ नुकूल कारोबार क कमाइ क मा अपने छिथ । आठ  बजे राित  \nघरवासक समए।  \nघरवासक सभ ओिर यान जुटा  एक ठाम सभ जुिट  गप - स/gऋभ0 प शु/gऋथै केलिन  । आइ \nदोसर गपे की  हएत? वस/gऋणण त भाय माएक/gऋँ3 कहलिख  न-  \n“माए , पिर वारमे आब पोता -पोती धिर  भऽ  गेलौ। कौआ - मेना जक/g3थ3 कते िद  न  \nजीिव तो सभसँ िस  रगर  पिर वारमे तॲही छ/gऋँ3, बाज कोन  को ठरी लेमे ?” \nएक तँ ओ िह ना मा एक मन उिध याएल जे जते िद न का दुख िल खल छलए से \nकटलॱ। आब तँ िल खलहो कटल। धीया - पुताक/gऋँ3 जे हेतै अपन कऽ लेत। हमरा \nजीबैत धिर  तँ घरक  दुख मेटा गेलै। सॱसे पिर वारपर  आँिख  िख ड़बैत माए  \nबजलीह -  \n“बौआ , घर तॲही सभ लैह , ओसारक  एके  भाग बहुत हएत ?”  \nअपन जीत देखैत पुतोहु झाड़- झाड़ैत बजलीह -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66  \n“माएक/gऋँ3 किह  यो घरसँ िस नेह भेलिन  जे  हेतिन ?” \nअपन जीत माए सोहो देखैत। सभ िद न सहीटमे रहलॱ , चललॱ - िफ ड़लॱ, आब ऐ \nबुढ़ाड़ीमे जे सी ढ़ीपर ऊपर - िन /gऋ7ँ चा करैत ट/g3थ3ग - हाथ तोिड़  ली, एहेन वुिध यार हमहॴ \nछी। पुतोहु िद स देखैत बजलीह- \n“किन य/g3थ3, कहुना भेलॱ तँ बाले- बोध भेलॱ। एकटा उझटो बात बाजब तँ हम नै \nउरदास करब तँ आ न क रत। हमरा िल ऐ  सभसँ नीक ओसा रे। सभ िद न रा ित -\nिव राित  घरक  चौबगली घुमै -िफ ड़ै छी , घर-अंगना टहलै छी , अ/gऋणण हार- धुनहारमे \nऊपर- िन /gऋ7ँ चा करब नीक ह एत।” \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 67  \n  \nछोटका काका  \n  \nिद यािद क दसो भैयारीमे मु नेसर सभसँ छोट, तँए सभ छोटका काका कहै छि/gऋणण ह  । \nजाधिर  भैयारीक सभ जीबैत छलिन  ताधिर  किह यो छोट -पैिघ क बात मनमे  नै \nउठलिन । उठबो उिच त निह ये। मुदा जखन उमे र बढ़लिन , भैयारीक नवो भ/g3थ3इ \nदुिन य/g3थ3 छोिड़   देलिन  तखन तँ उठबो उिच ते छलिन  आ उठबो  केलिन । उठलिन  ई \nजे जखन सभ भ/g3थ3इ छलाह तखन जँ छोटका काका कहैत छल तँ कहैत छल \nमुदा आब ि क अए कहैए। जँ से कहैत रहल तँ ऑिफ सक चा िर म /gऋै7ेणीक \nकम/g3थ1चारी जक/g3थ3 बड़ाबाबू किह  या बनब ?  सािठ  बख/g3थ1क उमेर टपलॱ, माथो का रीसँ \nउजरा गेल मुदा छोटका काक ाक छोटके काक ा रिह  गेलॱ। एक  तँ ओहुना \nछोटकासँ सिझ ला, सिझ लासँ मिझ ला , मिझ लासँ बड़का बनैमे कते टपान अिछ  \nतइपर अखन धिर  ए को टपान नै  टपलॱ। देहक रंग - /gऋथैपसँ बाबा बनैक खाढ़ीमे \nआएल जाइ छी मुदा पीराड़क गाछ जक/g3थ3 बािढ़   कह/g3थ3 अबैए।  \nअसमंजसमे पड़ल मुनेसरक मनमे उठल। /gऋथऋचार /gऋथऋसारक जमाना आिब   गेल अिछ  \nनकिल यो असली बिन  बजारमे  दौड़ रहल अि छ  तँए ि क छु  ने करब तँ ओिह ना \nरिह  जाएब। भीखमंगो तँ निह ये छी जे ज/gऋणण मेसँ बाबा कहबए लगब। अपन \nपैरिव यो अपने केना  करब। अनेरे लो क धड़खनाह कहए लगत। मुदा जे  िव चार  \nअपने उिठ  रहल अि छ  ओ  हुनका  ( प/gऋ7भी) क/gऋँ3 कह/g3थ3 उिठ   रहल छि/gऋणण ह  । ओ  तँ \nछोटकी काकी  सुिन  आरेा मु/g30ँ की दैत रहै छिथ ।  \nप/gऋ7भीक/gऋँ3 सोर पािड़   मुनेसर  कहलिख न -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68  \n“देिख यो जे घर -पिर वारसँ लऽ क ऽ समाज धि र  छोटके क/g31ऋा कहैए से उिच  त \nभेल ?” \nछोटका काका क म नमे रहिन  जे /g30ँ /gऋैैीगण  जािन  दस ठाम ओहुना बजतीह। तइसँ \nअपन काज ससरत। मुदा छोटकी का की गबदी मािर  देलिन । कतौ ि क अए \nबजतीह। अपन लाभ के छोड़ै ए जे छोिड़ तिथ । काकीक/gऋँ3 किह   छोटका काका  \nकान पािथ  देलिन , जे िक /gऋभँ ह रोसँ तँ हवा चलबे करत। मुदा कतौ चाल -चूल नै। \nमास िद नक प छाित  पुन: छोटाक काका काकीक/gऋँ3 मन पाड़ैत दोहरौलिन  -  \n“कहने जे रही तेकर  सुिन -गुिन  कह/g3थ3 कतौ पबै छी?” \nएक िद स छोटका काक ाक उदास म न , दोसर िद स अपन ओलड़ैत- मलड़ैत। मुदा \nदोसरक/gऋँ3 अनुकूल बना िक  छु कहबोमे आन/gऋणण द  अबै  छै। मुदा  जिह ना पु/gऋथँखक/gऋँ3 जेठ \nभेने आन/gऋणण द  अबै  छै तिह ना तँ /g30ँ /gऋैैीगणोक/gऋँ3 छोट भेने अबै छै। जँ नै अबैकत तँ \nिक अए भ/g3थ3जाइक/gऋँ3 सभ एक लाड़िन   लािड़  दइए। भलिह◌ ं ए क लाड़िन क बदला सात \nलाड़िन  िक अ ए ने खा ए मुदा होइ तँ सएह छै। छोट भेने  एते लाभ तँ होइते \nअिछ  ि क  जे जेठ जक/g3थ3 अिश  /g303 ट  बोलीसँ बँचैत अि छ । मुनेसरक मनक/gऋँ3 बुझबैत \nछोटकी काकी  बजलीह- \n“अ/gऋ7ँ छा देिख यो ने , समए कतौ भागल जाइए। भदबिर या मेघ स/g3थ3झ -भोर तकैए। ” \nजिह ना चाह पीब म न तँ मािन  जाइए मुदा  पेट थोड़े मानत। टकटकी  लगा \nमुनेसर छोटक ी का की ( प/gऋ7भी) िद िस  देखैत रहलाह। \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 69  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70  \n  \nसीमा-सड़हद  \n  \nखेते -पथार जक/g3थ3 सबहक सीमा- सड़हद होइ छै। मुदा िक छु मानबो  करैत अिछ  तँ \nिक छु अ ित /g3णभमणो करैत अिछ  । िक छु बुिझ िन हा र बुिझ तो तोड़ैत अिछ  तँ िक छु \nिब नु बुझनॱ तोड़ैत अि छ । \nइंजीिन यिर◌ ंग क ओलेजसँ िर टायर भेलाक प/g3थ3च सालक पछाित   सुधीर काका  गामेमे  \nरहबाक िव चा र केलिन । िव चार अपने नै केलिन , काकी क दबाबमे केलिन । \nकारण भेल जे राजधानी क शह रमे अपन मकान  की नै काल मनमे ऐबे ने केलिन  \nजे राजधानी क शह र राजधा नीक रण भऽ ज ाइ छै। सभ तरहक राजधानी ब नैक \nल/gऋैऋण आिब   जाइ छै।  \nअपराधीक भ/g3थ3जमे पिड़   सुधीर का काक जे  धन लुटेलिन  से तँ सबूर केलिन  जे  \nबािढ़ क पाि न  जक/g3थ3 आएल -गेल मुदा दुनू  परानी मािर  तेहेन खेलिन  जे राजधा नी \nछोिड़  गा म िद सक बाट धेलिन ।  \nदुनू परानी गाम तँ आ िब  गेलाह मुदा इंजीिन यर  रहने मनमे रहबे कर िन  जे गामो -\nसमाज तँ सएह मुदा से नै भेलिन । बाहरे जक/g3थ3 गामोमे बूिझ   पड़िन  भातीजक/gऋँ3 \nसोर पािड़  कहलिख न - \n“मनोज , गाम अही दुआ रे एलॱ जे  अपन दर - िद याद, सर-समाजमे हब- गब करैत \nिज नगी ससािर  लेब। मुदा.....।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 71  \nसुधीर काक ाक िव चार म नोज बूिझ  गेल। मुदा समुिच त उ/gऋैँर नै बूिझ  , /gऋथऋ/g311क/gऋँ3 \nबहटाि◌ र बाजल- \n“काका , गामक लोकमे ओते सूझ - बूझ छै जे......?  ” \nमनोजक उ/gऋैँरसँ सुधीर काकाक/gऋँ3 संतोष नै भेलिन  । दोहर ौलिन - \n“नै बौआ , िक छु द ोसर बात छै ?” \nमनोज कहलकि न - \n“काका , जाधिर  गाम -समाजक सीमा सड़हद बूिझ  अपन सीमा -सड़हद नै बनाएब , \nताधिर ......। ” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72  \n  \nरमैत जोगी बहैत पािन    \n  \nकी मनमे  एलिन  की नै.... । राधाका/gऋणण त  बाबा घर - पिर वारसँ भगैक िव च ार कऽ \nलेलिन  । ओना  समाज तँ समाज छ ी जे खेबा काल बौसैत अिछ , पड़ाइत काल \nबौसैत अिछ , /gऋथैसलमे बौसैत अिछ   नै  जािन  आरो काल बौसैत अिछ । मुद ा से \nराधाका/gऋणण त बाबाक/gऋँ3 िक  यो नै वौसए एलिन । ओना  मनमे  रहिन  जे  िक यो औताह तँ \nअपन मनक  बेथा कहबिन । केना नै  किह यिन  उपदेश  झाड़लासँ झड़ै छै  आिक  \nउपैत केलासँ। मुदा मनक बात मनेमे अंतरी जक/g3थ3 घुिर  आइत बह/gऋैँिर   हाथक भ ऽ \nगेलिन । केकर ो नै दे िख  फेर  मनमे उठलिन  जे जखन समाजे  नै तखन पिर वा रक \nकते आशा। बड़  करत तँ मुँहमे आिग  धरा ओत, किठ आ री के जाएत। तहूमे \nतेहेन चािल -ढािल  सभ धेने जाइए जे  एक ो िद न  रहब ि क  जहलसँ कम अि छ । \nमुदा तैयो आशामे  रहिथ  जे पिर वा रोक  िक यो जँ बौसए  चिल  औत तँ बौसा \nजाएब। अनेरे ऐ बुढ़ा ड़ीमे कतए बौआएब। मुदा आ शा अ शे र िह  गेलिन । ओन ा \nअंत-अंत धिर  आ शा रहि न  जे आन -आबए वा नै , मुदा...... ?  \nदादी तँ दाि◌ दये भऽ गेलीह। सृजनकत/g3थै कु/gऋभँ हार तँ बत/g3थ1न गिढ़   ओकर  मुँह -कान नै  \nसोझ करए , तँ केहेन बत/g3थ1न बनत। तिह  ना दादी  अपना बोन मे हरा एल। िक अए  \nबौसए औतिन । तहूमे कोनो ि क  हरा एल बात अिछ  जे  मरैबला म रबे क रैए। आ  \nचूड़ी फोिड़ , िस नूर मेटा ज ीबे क रैए। मुदा  जीवैक ज गह तँ चाही।  \nदरब/gऋ7थ जासँ उिठ  राधाका/gऋणण त बाबा कमलक मोटरीमे लटकैत कमंडल का/gऋणण ह पर लैत \nओसारसँ िन /gऋ7ँ चा उतरलाह िक  पोता देखलकिन । दौड़ल आिब  पाछूसँ मोटरी  \nपकड़ैत कहलकिन -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 73  \n“कतए चललह?” \nबहैत पिव  /gऋैै धारक /g30ँ नान जक/g3थ3 राधाका/gऋणण त  बाबा हर ा गेलाह। मन क बेथा मनेमे  \nगुमसिर  /gऋथऋेमक प/g370पी बिन   मुँहसँ िन कलए लगलिन । मुदा ि क छु उ/gऋैँर नै पािब   पोता \nकहलकिन - \n“हमहूँ जेबह।” \nसंगी पािब  बाबा उ/gऋैँर देलिख  न - \n“रमैत  जोगी बहैत  पािन । ” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74  \n  \nगंजन  \n  \nजखने सुनीता-दादी बेटीक हाल -समाचार सुनलिन  जे  तेहेन रौदीमे  पिड़  गेल जे \nएको कनमा  धान नै  हेतै, तखनेसँ बाबापर आँिख  गड़ौने  रहिथ  जे जखने  अवसर \nभेटत , नीक जक/g3थ3 गंजन करबिन  । ओना बाबाक/gऋँ3 बेटी िक   इलाकेक  समाचार \nबूझल रहिन  मुदा सुनीता -दादीक कानमे  ऐ लेल नै देलिन  जे  कएले ि क  हेतिन , \nतखन तँ मनरोग च ढ़ा देबिन । तइसँ नी क जे कहबे ने करबिन , अनका  मुँहे जे \nसुनबे करतीह तँ ओहुना  घॲघाउज क ऽ लेब। \nगर चि ढ़ते सुनीता-दादी बाबाक/gऋँ3 कहलिख  न - \n“कह/g3थ3 दन मृ/gऋणँ यु/gऋणण ज य-बेटीक/gऋँ3 एको कनमा धान नै हेतइ , सात तुर िद न केन ा \nखेपतै ? सभटा आिग  लगौल अह/g3थ3क छी। जेहेन गाम तीनू बेटीक केलॱ तेहेन \nगाम अह/g3थ3क/gऋँ3 मृ/gऋणँ यु/gऋणण ज यले नै भेटल।” \nदादीक गंजन  गिज ते बाबा क मनमे  उठलिन  जे िज नगीमे  जँ ि क छु अ रिध - संकि/gऋभण प  त \nबिन  नै चललॱ तँ खाली िड /gऋभऋ बामे झुटका द ऽ झुनझुन ा बनौने  की ह एत। “दस \nकोस सीमा जे ब/gऋणण ह िल ऐ ” लोिर क  की फुिस ये कहलिन  अि छ । जइठाम र/g3थ3इ -ब/g3थ3इ \nभेल गामक खेत जक/g3थ3 अनेको छोटका-बड़का आ िड़ मे िज नगी बि/gऋणणह   गेल अिछ , \nतइठाम कैये की स कै छी। अखनो ओ  िव चार मनमे मरल कह/g3थ3 अिछ   जे ए क \nबाप-माइक िध या -पुता एक रंग  िज नगी  नै जीब ए !  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 75  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76  \n  \nकचहिर या-भाय  \n  \nकचहिर या -भायक/gऋँ3 देिख  ते नीरस बाजल-  \n“भाय, ओहूँक/gऋँ3 कचहिर  या उ/gऋैँरी भिर  सक  निह ये उतरत?” \nकचहिर या भाय आ न ीरस लंगोिट या संगी। भिर सक नै  साल, तँ मिह ने , नै महीना \nतँ िद ने, नै िद न  तँ घंटे-िम नट नी रसे पैघ हेतिन । िज नका ज/gऋणण म –टी /gऋभ0पिण   िल खाएल \nहेतिन  ित नका ने  िज नका  नै िल खाएल हेतिन  ओ तँ अपने टीपत। कचहिर या - भाय \nब/gऋ7ँ चेसँ चंगला से नीरसमे कम छलिन । ज िह ना बगुला पोखिर क वा पाि न क \nिक नछि र  धड़ैत तिह ना एकठा म रैन - बसेरा रिह तो कचहिर या - भाय कचहरीक लाट \nपकिड़  लेलक। नीरसक /gऋथऋ/g311 कचहिर  या भाइक मन  हौिड़  देलकिन ।  दुिन य/g3थ3 \nबड़ीटा छै , झूठ-सच चिल ते रहतै। चलबो केना नै क रतै? कोनो की अ/gऋणण हार \nइजोत एक िद ना छी जे ओरा जाएत। तखन तँ भेल जतए छी ततए कुहेसक/gऋँ3 \nभगा कऽ  राखी। तहूमे नी रस लंगोिट या भैयारी छी , कोन िद नक कोन गप एहेन \nहएत जे नै बूझल हेतइ। रसे- रसे मनक/gऋँ3 सोझ करैत बाज ल - \n“बौआ नीरस , रहल तँ रस, नै तँ बेरस। आब अपना  सभ अंित म घाटक \nघटवार भेलॱ। भगवान तोरा सन बेटा सभक/gऋँ3 देथुन जे क/gऋणण हाक भार उताि र  \nअपना क/gऋणण हापर  लऽ लेलक।” \nआगूक बात बजैले कचहिर या भाइक ठोर पटपटाइते रहिन  आि क  िब चिह मे  नीरस \nटोिक  देलकिन -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 77  \n“अह/g3थ3क बेटा की दब छिथ  ?” \nजना कचहि र या भाइक छाती  चहिक  गेलिन । फुटल कसताराक दही जक/g3थ3 मुँहसँ \nिन कललिन -  \n“रसगु/gऋभण ला रसक चहिट  शु/gऋथैहेसँ लिग   गेल जे अपनो बुझै छी जे  हलवाइक \nकुकुड़ जक/g3थ3 ए/g31ऋोटा /gऋथँइय/g3थ3 देहमे नै अिछ   मुदा  चहिट यो तँ चुहिट  कऽ  चोहटबे \nकरत।” \nबाल-बोध जक/g3थ3 नीरस मनक/gऋँ3 फुसलबैत -बहलबैत बाजल -  \n“अ/gऋ7ँ छा भाय ,  एकटा  कहू जे जु आनी आ बुढ़ा ड़ीमे की बूिझ  पड़ैए ?” \nसह पबैत कचहिर या भाय भगैतक पलग/g3थ3इ जक/g3थ3 बाजल - \n“गेल रे जुआन ी फेर  कतए  पएब।” \nनहलापर गुलाम फेकैत न ीरस भाय बाजल-  \n“कृपा पािब  ि क यो मूकसँ वाच ाल बनैए तँ ि क यो वाचालसँ मूक !”  \nकिह  मुड़ी डोलबैत दुनू गोरे  िज नगीक कु/gऋणण ज  भवनमे घुम ए लगलाह। \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78  \n  \n  \nिब सवास  \n  \nपनरह िद नसँ परेशान डॉ/gऋ70 टर परमे/gऋैणर ओना मािझ  ल भाय- भागे/gऋैणरक पेटक \nऑपरेशनसँ परसुए पलखित  पौलिन  मुदा अपन अ/g30ँ त –/g301 य/g30ँ त जीवनक/gऋँ3 पटरीपर \nअनैमे दू -िद न सेहो लिग ये गेलिन । पटरीपर अनै क मतलब भेल िन ि/gऋैथ  त समैपर \nि◌ नध/g3थैिर  त काज  क रब। \nस/g3थ3झक सात बजैत। चाह पीब िस  गरेट सुनगा पिह लुक द मक धु आँ मुँहसँ फेि क ते \nरहिथ  आिक  मनमे उठलिन , ऑपरेशन क रैबलामे हमरो  लोक जनै ए मुदा  अपना \nऑपरेशनमे भाय- सहाएबक मन ि क अए ने मानलक िन । जखन अपने घरक सम/g3थँग \nिब सवास नै करत तखन दुिन य/g3थ3क अशे की? मुदा मिझ लो भैया तँ ओहन निह ये \nछिथ  जे आँिख  मू िन  ि क छु करताह।  \nजते डा◌ॅ. परमे/gऋैणर इनारक पािन   जक/g3थ3 डोलसँ ऊपर करिथ   तइसँ बेिस ये पािन  \nतलाव टुटल इनार जक/g3थ3 मनमे भिर   जाि/gऋणण ह  । ह/g3थ3इ -ह/g3थ3इ तीनटा िस  गरेट पीब गेलाह \nमुदा प/g311क उ/gऋैँरक मािट   नै छूिब  सकलाह। िब सवास करब..., नै क रब..., मनमे \nओझरी लािग  गेलिन । जिह ना न/gऋणण हकी क/g3थ3ट बुढ़ - पुरानक नजि र योपर नै पड़ैत आ  \nधीया-पुता लप दऽ िन कािल  लैत। तिह ना डॉ/gऋ70 टर सहाएबक/gऋँ3 अंित  म िव च ार म नमे \nअँटैक गेलिन  जे भागे/gऋैणर भैया आन थोड़े िछ  आ जे  लाज- संकोच करब। हुन केसँ \nपूिछ  मन थीर  क ऽ लेब।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 79  \nओना भागे/gऋैणरक आदित   छि/gऋणण ह   जे सोझमे पड़ैत पूिछ  दैत छिथ न जे  भैया िक  \nकाका  आिक  बौआ , की हाल -चाल अिछ । तँए जखने पु छताह िक  टटके /gऋथऋ/g311 \nपूिछ  देबिन ।  \nआराम करैत भागे/gऋैणर गपे केिन  हारक /gऋथऋित  /gऋैऋा करैत रहिथ  । डा◌ॅ. परमे/gऋैणरक/gऋँ3 लगमे \nदेिख ते पूिछ  बैसलाह- \n“बाउ, की हाल -चाल अिछ ?” \nहाल-चाल सुिन ते डॉ. परमे/gऋैणर /g301 या/gऋ71 या करैत बजलाह - \n“हाल-चाल िक  रहत भैया अह/g3थ3सँ ि◌ नवृि/gऋैँ   भेलॱ आ ए कटा बात मनमे  उिठ  कऽ \nठाढ़ भऽ  गेल अिछ । ” \nिब /gऋ7ँ चेमे भागे/gऋैणर टोकलकिन  -   \n“एते भूिम का ब/gऋणण हैक कोन /gऋथऋयोजन , कोन बात ?” \nडा◌ॅ. परमे/gऋैणर -  “पेटक ऑपरेशनक डा◌ॅ/gऋ70 ट र हमहूँ , कतेको क रबो केलॱ, कतौ \nअजस नै भेल। मुदा अह/g3थ3सँ जखन पुछलॱ तँ दोसरक/gऋँ3 िक  अए  पिस न केिल ऐ ?” \nभागे/gऋैणर - “ बौआ, अह/g3थ3 साधारण /gऋै7ेणीक नै छी जे िक  छु किह  देब। दू /gऋथैपमे /gऋै3ान \nकाज क रै छै।  गुण आ  ि◌ नगु/g3थ1ण। अह/g3थ3 छोट भाए छी, जखन पेट किट तॱ तखन \nछाती दहैिल यो सकै छलए। मुदा देखै क जे भा र देलॱ से अही दु आरे जे अपन \nजेठ भाय बूिझ  नीकसँ तक ित यान किर तॱ। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80  \n  \nदान-दिछ ना  \n  \nतरगरे उिठ  पंिड त काक ा ि◌ न/gऋणँ य –कम/g3थ1सँ ि◌ नवृि/gऋैँ   भऽ झुनझुनाबला ब/gऋैँीक ठ/g370गा लेने \nसड़कपर आिब  ि च किड़ - िच किड़  बजए  लगलाह- \n“ई समाज रहैबला नै अि छ । आन  िब सिर  जाए  तँ िब सिर  जा ए मुदा मरै बेर मे \nकेना मुँह ब/g3णऋ करब जे पुराण - पोथीक दान सभसँ नीक नै  होइ छै क।” \nआंगनसँ प/gऋ7भी सुिन  ते धड़फड़ाएल दौगल आिब  कहलकि न - \n“भोरे- भोर की भऽ  गेल जे ए ना अड़ड़ ाइ छी ?” \nप/gऋ7भीक प/g311सँ पंिड  त काकाक/gऋँ3 दुख नै भेलिन  । खुिश ये भेलिन । कमसँ कम पि/gऋ7भ  यो \nतँ लगमे आिब  पुछलिन । खखास करैत बजलाह - \n“कहू जे भोज -काजमे  लोक लाखक - लाख /gऋथैपैया फूिक   दइए। धोती - लोटा ब/g3थ3िट   \nदइए। अहॴ कहू जे लो क आब ज ग -िग लास भऽ गेल, फुलप/g370टे-कोट भऽ गेल। \nतइठाम धोती-लोटाक/gऋँ3 के छूअत। जे छुऐबला अिछ  ओइले एकोटा पाइ नै लुटबए \nचहैए, तखन अनेरे की करब रिह  क ऽ म न हुअए तँ अखने िव दा भऽ  जाउ।”  \nपंिड त काकाक/gऋँ3 संगीक ज/gऋथैरत देिख   पंिड ताइन का की \n  बौसैत कहलिख न-  \n“अखन धिर  अहूँ ते ने किह यो बाजल छेिल ऐ। समाज दोखी ब नाओत। तामस \nिम झा िल अ।”   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 81  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत /g30ड य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nि व ज य  म /g304 त  \nसु ज ी त क  स /gब94 पू ण/g36ड  क थ ा  ए क ट ा  न य ा /g304 व ा द  दे ल क  \n \nकी भेलै, म/gऋभँमी ? कोनो पहाड़ टूिट गेलै , किथलाए दुिखत छ/gऋँ3 । \nककरो मृ/gऋणँयु भऽ गेल  छै । हम डा/gऋ70टर लग जाइत छी, एक घ/gऋण3टाक \nबात अिछ , ब/g30ँस सभ िकछु नरमल । िज/g31भी कथाक नाियका िग/g3णऋी/g3ऋैारा \nवाजल गेल ई वा/gऋ70य आजुक आधुिनकताक नामपर िसगरेट , दा/gऋथँ  आ \nयौन स/gऋभँब/gऋणणधके फैशन /gऋथँपमे अपना रहल मैिथल समाजक युवा युवतीक \nकथा /g301यथाके कथाकार सुजीत कुमार झा वहुत सरल तरीकासँ /gऋथऋ/g30ँतुत \nकएने छिथ । २०६९ साउनक अि/gऋणणतम  स/gऋभ0ताहमे िबमोिचत प/gऋैैकार आ \nसािह/gऋणँयकार सुजीत झाजीक तेसर कृित िज/g31भी कथा सं/g3भ1हक १२ गोट \nकथा हम बहुत रोचक आ िज/gऋै3ासु भऽ पढलहुँ । ओना हुनक पिह ल \nकृित िचड/g373 सेहो पढवाक अवसर भेटल छल , वहुत रोमाि/gऋणणचत लागल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82  \nरहए । एकटा सािह/gऋणँयके िव/g3ऋँाथ/g3थणक नजिरसँ सुजीत जी िमिथला \nसमाजमे /g301या/gऋभ0त पौरािणक पर/gऋभँपरासँ लऽकऽ  आधुिनकताक छोट — छोट \nिवषयसभके अपन कलमक मा/gऋण7यमसँ सुसि/gऋ7थजत करयमे सफल छिथ ।   \nयिद सुजीतजी अपन पाठकक िवचारके स/gऋभँबोधन करैिथ तऽ हम र \nई/gऋ7ँछा अिछ जे ओ अपन तेसर  कृितक लाल डायरी आ िज/g31भी कथाके \nउप/gऋणणयासक /gऋथँपमे आगामी िदनमे रचना करिथ ।  \nलाल डायरी आ िज/g31भी पढैत काल हम कथामे एनाक डुवलहुँ जे एकर \nकथाक /gऋथँपमे अ/gऋणणत हमरा दुःखीत कऽ देलक । तािह कारणे ई \n/gऋथऋिति/g3णभया िलखवाक लेल हम िववश भऽ गेलहूँ । ओ  दूनु कथाक \nक/gऋणैय गजब छल आ तिहना िश/gऋभणप ।  \nिज/g31भी कथा सं/g3भ1हक पिहल कथा “फूल फुलाइएकऽ रहल” मे जािह \nतिरकासँ नाियका  अपना  आगु आएल सम/g30ँयाके समाधान कयलक अिछ \nएिह समाजक मिहलासभक लेल एकटा उपदेश अि छ ।  दोसर कथा \n“नव /g301यापार ”क मिहला /gऋ70लब आ साधनाके अपना पिरवार मे रिह कऽ  \nएतेक वेशी  /g30ँवत/gऋणण/gऋैैता मैिथल समाजमे जूिन भेटैय । तिहना तेसर \nकथा “ खाली घर” आई काि/g33ँ  अपनाके आधुिन क बुझिनहार  मिहला \nिजनका अपने िनण/g3थ1यसँ पाछतावा हुए , तािहके कथाक ार  िच/gऋैैण करएमे \nसफल भेल छिथ । चािरम कथा “लाल डायरी” । मुदा जतेक स/gऋणँय \nअिछ  यादवजीक/g370 मृ/gऋणँयु १७ गते भेल अिछ , ओतवे िनर्/g3थ1िववाद स/gऋणँय अिछ \nफागुन १८ गते स/g3थँझ  हमरा घरपर यादवजीके आएब जेकर /gऋथऋमाण लाल \nडायरी अिछ । वा/gऋ70य हमरा झकझोिर देलक आ  लागल वा/g30ँतवमे \nआदमीके शरीरे मरैत अिछ आ/gऋणँमा निह । िव/gऋै3ान युगमे सेहो एिहबात \nके एहसास कराओल गेल अिछ । एकर /gऋथऋ/g30ँतुित एिहमे सिजवता आ िन \nदेने अिछ । तिहना प/g3थँचम  कथा िज/g31भी /gऋथऋ/gऋणँयेक पिरवारक माता िपताके \nअपना िधयापुताक देलजाएवला /g30ँवत/gऋणण/gऋैैताके सँग —सँग हुनका /gऋथऋित \nआओर िज/gऋभँमेवारीक उपदेश दैत अिछ । सु◌ुजीतक  जादूक ओ सामान   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 83  \nबेचिनहार युवती वा/g30ँतवमे हमरो स/gऋभँमोिहत कऽ देलक । सातम कथा \nआदश/g3थ1 हमरा को नो खासे /gऋथऋभािवत नई कऽ सकल । मुदा अथ/g3थ1हीन \nया/gऋैैामे नेहा, िजनकर  /g301यि/gऋ70त/gऋणँव एक चु/gऋभँबक जेका छलैि/gऋणणह कोनो पु/gऋथँष \n/g30ँवयं िखचाक चिल अबैत छल तािहके ओ मा/gऋैैै निह समाजक बहुतो \nनेहा सभ दु/gऋथँपयोग करैत छिथ । जािहके कारण हुनक  वैवािहक \nजीवन अ/g30ँव/g30ँथ रहल । ई कथा मा/gऋैै नई समाजक ऐना अ ि छ ।   \n/g301यथ/g3थ1क उडानक स/gऋभँब/gऋणणधमे ए/g31ऋिहटा बात कहब िक सुजीत जी मानव \nजाितक ओ उड़ा न जे  बहुत कम समयमे बहुत बड़का होइत छै क , जे \nबहुत थोर लोक बुिझ सकैया तािहके अ/gऋणँयािधक  चतुरताक संग /gऋथऋ/g30ँतुत \nकएने छिथ । नवम कथामे नीमा/g3ऋैारा अपना पित सोहनक लेल कएल  \nगेल /g301यवहार पर जेना /gऋै7ीनाथ िचि/gऋणणतत छलिथ , हमरो मोनमे /g30ँयाह /gऋथऋ/g311 \nआएल िक  सोहनक प/gऋ7भीक /g301यवहार िन/gँ17ा छल िक देखावा ? स/g31ै/g3भ1ह \nएगारहम कथा केहन  सजायक चमेलीक /gऋथऋ/g311 — कोन अिध कारसं ओ  \nहमरा पोसलि/gऋणणह आ फेर हमरा जनसागरमे भंसा देलि/gऋणणह , हम ज/gऋणणमसँ \nअनाथ छी , ओतही पिलतहुँ एिह ग/gऋणणदा वातावरणक अ सिर  तऽ निह  \nपिडतए । हमर  िव/gऋैणास िकए तोड़ल गेल ? /gऋथऋ/g311 मा/gऋैैे चमेलीक नै भऽ \nसमाजक /gऋथऋ/gऋणँयेक ब/gऋ7ँचाक अिछ , जे पोसपुत वा सतवा माता िपताकसंग \nरहैथ छिथ आ दुःख भोगैत छिथ । अि/gऋणणतम कथा मेनकाके  हमर \n/gऋँण◌ृदयसं ध/gऋणणयवाद अिछ । की आब तऽ अहँ◌ु नीना बिन गेल छीक \nजवाफ निह ओ  िचचएलिह आ एकटा सुखी पिरवार िव/gऋण7वंश होबए सँ◌ं \nबिच गेल ।  \nई कृितक रचनाकारक िवषयमे कहलजाए त हमरा िच/gऋणणहल जानलमे \nसुजीतजी सन बहुत कम छिथ  िजनका मुहसँ◌ं किहयो अपश/gऋभऋद निह \nसु◌ुनलहुँ आ सिदखनी हँस/g373त रहैत छिथ ।   \nसम/g3भ1मे िज/g31भी कथा सं/g3भ1ह एकबेर सभके पढबाक चाही हमर तऽ इहे \nस/gऋभणलाह अिछ  । िकताबक ि/gऋथऋि/gऋणणट/g31ै , िडजाइन सेहो बिढया अिछ  ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84  \n/gऋथऋकाशकके सेहो ध/gऋणणयवाद देब जे बिढया िकताब पढबा क अवसर  \nदेलि/gऋणणह ।  \nलेखक राजनीितकम/g3थणक अितिर/gऋ70त युवा किव छिथ ।  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /g30ड य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१.\n ओम /gब6बक ा श -िवहिन कथा- /gब6ब ो /g39डे ि स भ  २.\n पंकज  \nचौधरी ( नवल/gऋै7ी)-िवहिन कथा - ई नोर छै गरीबीक  \n  \n१ \nओम  /gब6ब क ाश  \nिवहिन कथा- /gब6ब ो /g39डेि स भ  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 85  \n                              शम/g3थैजी आ हुनकर किनय/g3थ3 पूरा समाजमे \n/gऋथऋो/g3भ1ेिसभ कहाबैत छलिथ। एकर कारण ई छल जे दूटा बेटीक ज/gऋणणमक उपरा/gऋणणत \nशम/g3थैजी िबना बेटाक लालसा केने फैिमली पलािनंगक आपरेशन करा लेने छलाह \nआ दूनू बेकती बेटी सभक लालन पालनमे कोनो कसिर नै छोडने छलिख/gऋणणह। \nबेटी सबक/gऋँ3 पढेबा िलखेबामे पूरा धेआन देने छलिख/gऋणणह आ ओकरा सभक/gऋँ3 तमाम \nसुख सुिवधा देबामे प/g3थ3छा नै रहैत छलिख/gऋणणह। समाजमे शम/g3थैजी दूनू बेकती बहुत \nआदरणीय आ उदाहरण छलिथ। बेटी सभक/gऋँ3 आ शम/g3थैजीक किनय/g3थ3क/gऋँ3 कोनो िद/g31ऋत \nनै होई, ऐ लेल शम/g3थैजी िकछो करबा लेल तैयार रहैत छलाह। घरक काजमे \nमदितक लेल एकटा दाई राखल गेल छल जे चौबीसो घ/gऋण3टा हुनकर घरे पर \nरहैत छलैि/gऋणणह। ओकर न/g3थ3उ छलै मीतू आ ओ बयसमे बारह -तेरह बरखक छल। \nऐ िहसाब/gऋँ3 ओ एखन ब/gऋ7ँचे छलै आ पेटक मजबूरीमे हुनकर घरमे काज करबा \nलेल बा/gऋण7य छलै। घरक पूरा साफ सफाई , पोछा, बासन म/g3थ3जनाई आ कपडा \nधोनाई ओकरे िज/gऋभँमा छलै। िदन  भिर खिटकऽ ओ थािक जाईत छल आ स/g3थ3झुक \nबाद झपकी लेबऽ लागैत छल। जखने ओकर ा झपकी आबै क ी मलिकन ीक \n/gऋथऋवचन ओकर िन/g3णऋ तोिड दैत छलै। राितमे सभक खएलाक उपरा/gऋणणत ओ सभटा \nबासन म/g3थ3िज लैत छलै आ तकर बादे खाई लेल बैसै छलै। खएबामे सबहक \nबचल खुचल ओकरा नसीब होईत छलै।   \n  \n                              शम/g3थैजी अपन बेटी सभक सब फरमाईश पूरा \nकरैत छलिख/gऋणणह आ कोनो व/g30ँतुक म/g3थ3ग भेला पर बाजारसँ तुरंत ओ व/g30ँतु आनैत \nछलिथ, चाहे ओ कोनो खेलौनाक फरमाईश होई वा कोनो भो/gऋ7थय साम/g3भ1ीक। जँ \nकखनो मीतू बाल सुलभ लालसामे ओइ व/g30ँतु सभ िदस तािकयो दैत छलै की \nशम/g3थैजीक किनय/g3थ3 अनघोल उठा दैत छलिख/gऋणणह जे आब हमर बेटी सभक/gऋँ3 ई व/g30ँतु \nसब नै पचतै, देखू कोना नजिर लगा  देलक ई िन राशी। एकर  अलावे आर ो ढे री \nगपक /gऋथऋसाद मीतूक/gऋँ3 भ/g370ट जाईत छलै, त/g373 बेचारी ऐ सब फरमाईशी व/g30ँतु िदस  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86  \nधेआन नै देबाक /gऋथऋयास करैत छल , मुदा ब/gऋ7ँचे छलै तैँ कखनो कालक/gऋँ3 गलती \nभइये जाईत छलै।  \n  \n                              एकिदन शम/g3थैजीक बडकी बेटी गुलाबजामुनक \nफरमाईश केलकै। शम/g3थैजी स/g3थ3झमे घर आबैत काल बीसटा गुलाबजामुन सबसँ \nनीक मधु रक दो कानसँ कीिन कऽ नेने अ एलाह। पिहने तँ दूनू बेटी आ हुन कर  \nकिनय/g3थ3 दू-दूटा गुलाबजामुनक भोग लगेलिख/gऋणणह आ तकर बाद बचलाहा मधुरक/gऋँ3 \nि/gऋथ0जमे रािख देल गेलै। मीतू कुवाचक डरे ऐ मधुर िदस ताकबो नै केलक आ \nनै ओकरा खएबा लेल भ/g370टलै। मुदा मधुरक सुगंध ओकरा बेर -बेर अपना िदस \nआकिष/g3थ1त करऽ लागलै। ओ एकटा योजना मोने मोन बनेलक आ चुपचाप घरक \nकाज करऽ लागल। राितमे भोजन कएलाक उपरा/gऋणणत शम/g3थैजीक किनय/g3थ3 ओकरासँ \nबासन मँजबेलिख/gऋणणह आ एकर बाद ओकरा खएबा लेल बचलाहा सोहारी आ \nतरकारी दैत ई ताकीद केलिख/gऋणणह जे हम सुतै लेल जाई िछयौ, तूँ खा कऽ  \nअपन िछपली म/g3थ3िज सुतै लए जइह/g373। ओ /g30ँवीकृितमे अपन मुडी िहलेलक आ \nखएबा लेल बैिस गेल। शम/g3थैजीक किनय/g3थ3 तकर बाद सुतै लए चिल गेलीह। आब  \nमीतू मधुर खएबाक अपन योजना पर काज शु/gऋथै केलक। पिहने तँ ज/gऋभणदीसँ \nसोहारी तरकारी समा/gऋभ0त कएलक आ तकर बाद नहुँ नहुँ डेगे ि/gऋथ0ज िदस बढल। \nएकदम ि/g30ँथरसँ ओ ि/gऋथ0जक फाटक खोललक आ ि/gऋथ0जसँ मधुरक पैकेट िनकािल \nकऽ एकटा गुलाबजामुन  मुँहमे राखलक। फेर ओ सोच ऽ लागल जे जखन एकटा \nखाइये लेलॱ तखन एकटा आर खा लेबामे कोनो हज/g3थ1 नै छै। तैँ ओ एकटा आर \nगुलाबजामुन िनकािल मुँहमे धिरते छल की प/g3थ3छासँ शम/g3थैजीक किनय/g3थ3 ओकर केश \nपकिड घीिच लेलिख/gऋणणह। असलमे खटपटक आवाज सुिन हुनकर िन/g3णऋ टूिट गेल \nछलैि/gऋणणह। आब तँ मीतूक जे हाल भेलै से जूिन पूछू। मुँहमे गुलाबजामुन ठूँसल \nछलै तैँ ओ गॲिगया लागल। शम/g3थैजीक किनय/g3थ3 ओकरा पर थापड आ लातक \nबौछार कए देलिख/gऋणणह। संगे अपश/gऋभऋदक नब महाका/g301यक रचना सेहो करैत पूरा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 87  \nघरक/gऋँ3 जगा देलिख/gऋणणह। सब िमिलकऽ मीतूक अपश/gऋभऋद आ थापडक खोराक दए \nगेलिख/gऋणणह। जखन ओ सब गािरक पूरा श/gऋभऋदकोश पिढ गेलिख/gऋणणह आ मारैत हाथ \nदुखाबऽ लागलैि/gऋणणह तखन ओ सब हँपसैत ठाढ भऽ गेलिथ। शम/g3थैजीक किनय/g3थ3 \nमीतूक झॲटा घीचैत कहलिख/gऋणणह जे हम सब /gऋथऋो/g3भ1ेिसभ छी, त/g373 छोिड देिलयौ नै तँ \nआन रिहतौ ने तँ बिल चढेने िबना नै छोिडतौ। ई किह ओ सब अपन बेड/gऋथैम \nिदस िवदा भेलिथ आ मीतू कानैत अपन बोरा  लेने ओसारा  िदस सुतै लेल बिढ \nगेल। \n  \n२ \nपंकज चौधरी ( नवल/gऋै7ी)  \nिवहिन कथा - ई नोर छै गरीबीक  \n \nदि/gऋैऋण - पूब भरसँ अटूट मेघ घेरैत देिख बुधनी पूवैर बाधक  ए कपेिरया बाट पर \nनमहर -नमहर  डेग झटकारने घ र िद श िवदा भेल. माथ पर घासक िछ/g3ऋथा, क/g3थँख \nतऽर थोड़ सुखैल राहटक जारै न  आ खोइंछ म/g370 नुका धेने छल सात - आठ टा \nर/g30ँफ/g3ऋथू आम जे अबैत काल बाट म/g370 िबछने छल  अ/g33ँुआ वला खेत लगका \nकलकितया आमक  गाछ  तर सँ.. गाम परह क िचंता ज ान खेने जा  रहल छलै.   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88  \nसात वरखक बेटा बंटी के घ रे पर छोिड़ आयल छल. ओना ओ  तऽ छाल छोड़ेने  \nछल बाध अबै लेल मुदा रौद  तेहन ने चंड ाल उगल छलैक जे बुधन ी के  मोन \nनिह मानलकै आ ओ करा  सुिगया का की  अंगना छ ोिड आयल छल. बुधनी के सभ \nसँ बेशी िचंता अिह ग/gऋभ0पक छलै जे जॲ ओकरा घर पर  पहुंचै सँ पिहने वरखा \nशु/gऋथै भ गेलै तऽ जुलुम भऽ जेतै. िचपरी  सभ बाह रे म/g370 सुखाइत छलै आ अंगना \nम/g370 खु/g31भी सेहो पसारल छलै... आ ह/g3थ3 चार पर िबिरयो तऽ देने छलै बना कऽ \nसुखाई  लेल , सभटा चौपट भऽ जेतै.. िवचारक अिह उथल- पुथल म/g370 अगुताइल \nभागल जैत छल घर िदश.   \n  \nघर पहुँचते देरी िछ/g3ऋथा अंगना म/g370 पटिक पिहने बंटी के सोर  पारलक. ता धिर  तऽ \nएकदम गु/gऋभ0प अ/gऋणणहार भऽ गेल छलैक आ जोड़ - जोड़ सँ िबजलोका लोकय लागल \nछलै. संगिहं मेघ सेहो ढन -ढन गरज लागल छलै. बुधनी  हडबडा क ऽ सभटा \nकाज क रय लागल. आ बंटी... ओहो  पाछू िकयैक रहत..! ओहो छोटकी  पिथया \nम/g370 िचपरी समेट कऽ उठाब लागल . कने कालक बाद  खूब जोड़ सँ वरखा शु/gऋथै \nभऽ गेलै. बुधनी बंटी के  लऽ क ऽ दौड़  क ऽ घर िद श भागल...मुदा तािह  सँ \nकी..? घर की  कोन ो अंगन ा सँ नी क छलै..! सड़ल खऽर... मोनो  निह जेऽ  कै ऽ \nवरख भऽ गेल  छलै छड़वेला. कोरो - बाती सेहो सड़ल - गलल. ओिहना टुक- टुक \nमेघ देखाइत...! राित कऽ बंटी  घरे म/g370 बैसले-बैसल चंदा मामा सँ बितया लैत \nछल आ तरेगन  सँ खूब लुका -िछपी खेलैत छल. सॱसे घर म/g370 गर - गर पाइन \nचुबैत. किनए काल म/g370 घर पाइन सँ भिर कऽ डबरा भऽ गेल . बुधनी  िछिपया लऽ \nपाइन उपछ लागल. ओ पाइन उपछैत- उपछैत अि/gऋभ0सय/g3थँत भेल छल . आ बंटी.... \nओकरा  लेखे केहनो सन निह....आ रहबे िकयैक  क रतैक...? ओ तऽ कागतक \nनाह बना घर म/g370 अई कोन सँ ओई कोन  धिर बहा कऽ  आनंद सँ िवभो र भऽ \nरहल छल.   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 89  \n  \nकने क ालक  प/gऋैथात जहन खेलाइत -खेलाइत बंटी थािक गेल तऽ नाह के  ओिहना  \nपाइने म/g370 हेलैत छोिड बुधनी के कोरा म/g370 जा बैसल आ बाजल माय गे भूख \nलागल अिछ, िकछु खाई लेल दे ने...! बुधनी ए क  दू बेर तऽ अ/gऋणणठेलक मुदा \nजहन बंटी छाल छोड़बय लागल तऽ बुधनी  िचनवा र पर बासन  सभ के  उनटा-\nपु/gऋणणटा कऽ देख लागल . ि कछु न िह भेटलैक...िकछु रहतैक  तहन ने भेटतै. मुदा \nबंटी िकयैक मानत.. आ फेर जे माइन गेल से न/g3णऋे की.. ? बुधनी अकबकैल \nओकर मूंह तकैत छल तखने  कोिठ क गोड़ ा पर राखल म /gऋथँआ रोिटक एकटा \nटुकड़ी पर ओकर  नजिर  गेलै. बुधनी मोन  पारय लागल जे किहया के ि छयैक.... \nह/g3थ3 मोन पड़ल परसुए भोर म/g370 तऽ बनने छिलयैक .. बुधनी ओ म/gऋथँआ  रोटी पर \nथोड नून आ सुखायल अचार  धऽ बंटी के दऽ  देलकै. बंटी मगन  भऽ खाय \nलागल. नेनाक  चंचल मोन तऽ देखू …खाइत-खाइत बंटी बाजल माय गेऽ दू \nटुकड़ी िपयाउज दे ने..! बुधनी  सॱसे घर ढुरलक तऽ  आधा टा िपयाउज भेटलै.. \nओ िपयाउज सोिह बंटी के देबय लागल....! बुधिनक आंिख म/g370 नोर भिर गेलै. \nबंटी माय के मुंह िद श तकलक  तऽ बाजल …की भेलऊ माय िकयैक कने  िछही. \nनिह तऽ कह/g3थ3 कनैत छी हम . निह- निह फेर न ोर ि कयैक बिह रहल छौ. मो न  \nखराब छौ की.. माथ दुखाई छौ , हम जाइंत िदयौ...? निह बउआ िक छु निह भेलै \nहमरा. हमरा  िकयैक म ाथ दुखैत…? ई सुिन बंटी चहिक कऽ  बाजल... ओहो \nआब बुझिलयौ तॲ िपयाउज कटलिह/gऋणणह  ह/g373 त/g373 तोरा आंिख सँ नोर बहैत छौ -  छैऽ \nनेऽ..? बुधनी मोने - मोन सोचे लागल जे बउया तोड़ा को ना क िहयौ जेऽ ई नो र \nमाथ दुखेबाक का रणे आ  की  िपयाउज कटबाक कारणे  निह बिह रहल अिछ.... \nइ नोर...इ नोर तऽ गरीबी केर छैक. मुदा बुधनी सभटा दद/g3थ1 अपना मोन म/g370 \nसमेटने िवरोगे लोल कॲिचयाबैत आ जबरदि/g30ँतये कनी मुि/g30ँकयैत बाजल \"ह/g3थ3 \nबउया िपयाउज कटिलयै तिह  दुआरे नो र बहय लागल...! बंटी मायक ई ग/gऋभ0प \nसुिन िठिठया कऽ हंसल आ म/gऋथँआ -रोटी -नून- अचार  िपयाउजक टुकड़ी संगे खाय \nम/g370 मगन भऽ गेल . गाल पर नोर क सुखायल धार नेने बुधनी  के ओक र  नेनपनक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90  \nस/gऋणँय आ सु/gऋणणदर छिव देिख अजीब सन संतोषक अनूभूित भऽ रहल छलय ..!!!  \n \n  \n  \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /g30ड य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nडॉ. अ /gब64 ण  कु म ा र ि सं ह , \nएल.डी.सी.आई.एल. , भारतीय भाषा सं/g30ँथान , मैसूर  कन/g3थैटक  \n/g304 व ा त /gब88 /g3झ3 य ो /gबझ4 र  मै ि थ ल ी  क थ ा मे  स ा म ा ि जक  स म र स त ा  \n  \n‘सव/g371भव/gऋणणतु सुिखनः सव/g371 स/gऋणणतु िनरामयाः   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 91  \nसव/g371 भ/gँ0थािण प/g30ऋय/gऋणणतु मा कि/gऋैथद् दुख भाक्-भवेत्। ’ \n  \n     उपिनषदक ई सू/gऋैै वा/gऋ70य समरसतेक उ/g3णऋायक व पिरचायक अिछ। \nमानवमा/gऋैैक िहतक कामना, सुख, समृि/g3ऋ0 एवं क/gऋभणयाणक भावने सामािजक \nसमरसता अिछ जे िविभ/g3णऋ जाित , वण/g3थ1, धम/g3थ1,  स/gऋभँ/gऋथऋ दाय, भाषाई लोकक मन वाणी  \nआओर कम/g3थ1सँ सम/gऋथैप भए अपन /gऋथऋि/g30ँथित एवं भूिमकाक िनव/g3थैह करैत ल/g3ै0य /gऋथऋाि/gऋभ0त \nिदस /gऋथऋेिरत करैछ। सामािजक समरसता भारतीय सं/g30ँकृितक आ/gऋणँमा अिछ। धम/g3थ1 \nसापे/gऋैऋीकरण धम/g3थ1 िनरपे/gऋैऋीकरण , सव/g3थ1धम/g3थ1 समभाव , मानवतावाद, बहुजनिहताय -\nबहुजनसुखाय आिद अवधारणा सामािज क समरसताक पोष क व पिरण ाम रहल \nअिछ। िविवधतामे एक/gऋथैपताक भावना समरसतेक/gऋँ3 /gऋथऋितिनिध/gऋणँव करैत अिछ। संत , \nसािह/gऋणँयकार ,  समाजवै/gऋै3ािनक आिद सब सामािजक /g301यव/g30ँथा एवं /gऋथऋगित लेल - \nसामािजक संगठनक ि/g30ँथरता लेल सामािजक समरसताक अपे/gऋैऋा करैत रहल \nअिछ। \n     सामािजक सम/gऋथैपताक /gऋथऋचार -/gऋथऋसारक /gऋथऋित सािह/gऋणँयकार सदैव सजग रहलाह \nअिछ। सामािजक /gऋथऋाणीक /gऋथैपमे ओ समाजक िश/gऋभणपीए टा निह अिपतु िश/gऋैऋक , \nपथ -/gऋथऋदश/g3थ1क , िव/g30ऋलेषक व सज/g3थ1क सेहो अिछ एतदथ/g3थ1 हुनक सृजनमे सामािजक \nसमरसताक स/gऋणणदेश रहब /g30ँवाभािवके अिछ।  \n     िमिथले/gऋैँर /gऋथऋा/gऋणणत म/gऋण7य िव/g3ऋँापितक  स/gऋभँमान आओर आधुिनक युगक /gऋथऋथम \nमैिथली ग/g3ऋँकार च/gऋणणदाझाक यश देिखक/gऋँ3 िमिथलाक िव/g3ऋैानमे सेहो अपन िनज \nभाषाक सेवाक उ/gऋणँसुकता जागल जकर फल/g30ँव/gऋथैप मैिथली कथासािह/gऋणँयक िनम/g3थैण \n/gऋथऋार/gऋभँभ भेल। मैिथली सािह/gऋणँयक समालोचक डॉ. रामदेव झाक कहब छि/gऋणणह जे \nआर/gऋभँभमे मैिथली कथा लेखकक लेल  रचनाक दुई आदश/g3थ1 छल पिहल सं/g30ँकृत \nपर/gऋभँपराक आ/gऋ71याियका-उपा/gऋ71यायन , नीित कथा आिद तथा दोसर पा/gऋैथा/gऋणँय  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92  \nपिरपाटीक सामािजक पिरवेश पर रिचत कथा उप/gऋणणयास। ओिह समय धिर अं/g3भ1ेजी \nवा अ/gऋणणय पा/gऋैथा/gऋणँय सािह/gऋणँयसँ मैिथली सािह/gऋणँयकारक सा/gऋैऋात् पिरचय निह भए \nसकल छल, परंच बंगला सािह/gऋणँय  मे पा/gऋैथा/gऋणँय कथा - उप/gऋणणयासक अनुवाद आओर \nओिहसँ /gऋथऋेिरत -/gऋथऋभािवत अिभनव कथा-उप/gऋणणयास िवशेष समृ/g3ऋ0 भए बंगाल आओर \nबंगालसँ बाहर लोकि/gऋथऋय भए चुकल छल। िमिथला आओर मैिथलीक पूव/g37थ/gऋैँर \nरा/gऋ7थय -आसाम एवं बंगालसँ /gऋथऋाचीन कालिहसँ घिन/gँ1थ स/gऋभँब/gऋणणध रहल अिछ , जािहक \nकारण/gऋँ3 मैिथली कथा सािह/gऋणँयक आरि/gऋभँभक कथामे बंगला सािह/gऋणँयक /gऋथऋभाव \nदृि/gँ1थगोचर होइत अिछ। हम किह सकैत छी जे एकरे फल/g30ँव/gऋथैप मैिथली कथा \nसािह/gऋणँय मे नव युगक संग -संग नव दृि/gँ1थकोणक सू/gऋैैपात भेल एवं पा/gऋैथा/gऋणँय \nसािह/gऋणँय एवं भारतीय सािह/gऋणँयसँ /gऋथऋभािवत भए मैिथली कथासािह/gऋणँय ि/g3णभयाशील भेल \nअिछ। \n     मैिथली सािह/gऋणँय म/gऋण7य 192 2 - 23 ई. क आसपास जखन मौिलक कथा \nिलखल जाए लागल तािह म/gऋण7य कुमार गंगान/gऋणणद िसंह , कालीकुमार  दास, ल/g3ै0मीपित \nिसंह, क/g3थँची नाथ झा ‘ िकरण ’ आिदक कथा म/gऋण7य िमिथलाक व/gऋैँ/g3थ1मान समाजक \nि/g30ँथितक/gऋँ3 देखैत मैिथली कथासािह/gऋणँयक/gऋँ3 सामािजक जीवनसँ जोड़बाक भरपुर /gऋथऋयास \nकएलि/gऋणणह। एिह मे कुमार गंगान/gऋणणद िसंहक ‘पंचपरमे/gऋैणर ’ एवं ‘िबहािड़ ’ मे सामािज क \nसमरसताक वातावरणक अ/gऋैऋरशः पालन होइत देखल गेल छल।  \n     /g30ँवात/gऋणण/g3ै3यो/gऋैँर युगमे मैिथली सािह/gऋणँयकार लोकिन अपन सािह/gऋणँय म/gऋण7य पा/gऋैै \nचयन करबामे /g3णभमशः आिभजा/gऋणँय मोहक ितर/g30ँकार करैत  सामािज क समरसताक  \nिनयोजन (समावेश ) करैत गामघरक ओिह पा/gऋैैसभक/gऋँ3 सािह/gऋणँयमे /gऋथऋिति/gँ17त कएलिन \nजे पर/gऋभँपरासँ शोिषत ओ /gऋथऋतािड़त रहल छलाह।  \n           /g30ँवात/gऋणण/g3ै3यो/gऋैँर कालक कथाकारमे लिलत , राजकमल , सोमदेव, मायान/gऋणणद \nिम/gऋै7 ,  धीरे/gऋणण/gँ0थ , रामदेव झा , हंसराज एवं िलली रे आिद /gऋथऋ मुख अि छ। मैिथली कथा \nसािह/gऋणँय म/gऋण7य सामािजक समरसताक िदशामे व/g30ँतुतः लिलतेक ‘ रमजानी ’ ओिह  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 93  \nसमयक /gऋै7े/gँ17 कथा िस/g3ऋ0 भेल जे अखन धिर टटका बनल अिछ। िहनक \nओवरलोड, कंचिनय/g3थ3, मुि/gऋ70त एवं जानवर आिद कथा मे समकालीन ि/g30ँथितक/gऋँ3 \nिच/gऋणणहैत जीवनक यथाथ/g3थ1क िच/gऋैैणक /g3णभममे समाजक साम/gऋणणती िवकारक/gऋँ3 जगिजयार \nकरैत सामािजक समरसताक बोध तँ देलिन मुदा मुि/gऋ70तक रा/g30ँता निह बना \nसकलाह। धीरे/gऋणण/gँ0थक अिधक/g3थँश कथाक ज/gऋणणम समाजक ओिह /gऋैऋे/gऋैैक /g301यथासँ होइत \nअिछ जे सामािजक /g30ँतर पर ितर/g30ँकृत अिछ। शारीिरक /g30ँतर पर बात - बात पर \nदि/gऋण3डत कएल जाइत अिछ। आिथ/g3थ1क /g30ँतर पर औंठा बोरबा लेल अिभश/gऋभ0त \nअिछ। िहनक  कथा घंटी , सवाइ , िहचुकैत बहैत सेती, गामक  ठठर ी , मादा \nक/g3थ3कोड़ , ब/gऋणणहकी आिद कथामे सामािजक समरसता देखार दैत अिछ। रामदेव \nझाक मनु क संतान , एक खीरातीन फ/g3थ3क आिद कथामे /g30ँवत/gऋणण/gऋैै भारतक आिथ/g3थ1क \nसंघष/g3थ1क सामािजक भावनासँ जाित िवभेदक/gऋँ3 समा/gऋभ0त करैत वग/g3थ1-संघष/g3थ1सँ मु/gऋ70त भए \nजाइत अिछ। सामािजक एवं /gऋथऋशासकीय /g301यव/g30ँथाक िव/gँ0थूपताक/gऋँ3 देखार करैत \nदिलत वग/g3थ1क िव/gँ0थोहक /g30ँवरक/gऋँ3 संगठन मे पिरव/gऋैँ/g3थ1न करैत त/gऋणँकालीन समकालीन \nजीवनक यथाथ/g3थ1क िच/gऋैैण करैत अिछ। सोमदेव िविश/gँ1थ कथाकार छिथ। िहनक \n/gऋथऋमुख कथा भात , अंगाचोर आिद मे िन/g30भ  वग/g3थ1क जीवनक यथाथ/g3थ1क अ/gऋणँय/gऋणणत \nआ/gऋणँमीयतासँ िच/gऋैैण भेल अिछ। /gऋथऋभाष कुमार चौधरीक ‘मलाहक टोल’ कथा \nशोिषत वग/g3थ1क/gऋँ3 अपन अि/g30ँत/gऋणँवक र/gऋैऋा लेल /gऋथऋेिरत करैत अिछ। रामान/gऋणणद रेणु \nआिथ/g3थ1क िवसंगित ज/gऋणणय िन/g30भ वग/g3थ1क दंश एवं कु/gऋण3ठाक/gऋँ3 अपन कथा म/gऋण7य िव/g30ऋलेिषत \nकएने छिथ। जीवका/gऋणणतक ‘इनिकलाव’  त/gऋणँकालीन राजनीितक सामािजक जीवनक \nयथाथ/g3थ1सँ अिछ।  \n     1970 ई. क दशकमे ब/g373कक रा/g303/g3भभीयकरण , ि/gऋथऋवीपस/g3थ1क समाि/gऋभ0त , भूिम सुधार \nस/gऋभँब/gऋणणधी आ/gऋणणदोलन , आिद ि कछु एहन घटना िथ क , जािहसँ सामािजक जागरण  \nभेल तँ दोसर िदस सा/gऋभँयवादी आ/gऋणणदोलनसँ पूँजीपित एवं /gऋै7िमक म/gऋण7य संघष/g3थ1मे वृि/g3ऋ0 \nभेल। दिलत वग/g3थ1मे सह -अि/g30ँमताक भावमे वृि/g3ऋ0 भेल। एिह यथाथ/g3थ1क /gऋथऋव/gऋ70ता \nकथाकारक /gऋथैपमे सुभाषच/gऋणण/gँ0थ यादवक नाम मह/gऋणँ/gऋणँवपूण/g3थ1 अिछ। िहनक मह/gऋणँवपूण/g3थ1  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94  \nकथा छ ि/gऋणणह - घरदेिखया, काठक बनल लोक , फँसरी एवं ‘बनैत िबगड़ै◌ैत’ कथा \nसं/g3भ1हक कथा आिद। कथाकार दिलत अि/g30ँमताक /g30ँवर दैत समकालीन यथाथ/g3थ1क \nिच/gऋैैणसँ पूण/g3थ1 सफल भेल छिथ। कथाकार महा/gऋथऋकाश , सुका/gऋणणत  सोम, मनमोहन \nझा, उपे/gऋणण/gँ0थ दोषी, उदयच/gऋणण/gँ0थ झा ‘ िवनोद’, राम नरेश  िसंह, राजाराम /gऋथऋसाद , महे/gऋणण/gँ0थ , \nिवभूित आन/gऋणणद , अशोक , रमेश , तारान/gऋणणद िवयोगी, देवशंकर  नवीन , /gऋथऋदीप िबहारी, \nरामभरोस कापिड़  ‘ /gँ10मर’,  रमेश रंज न , शैले/gऋणण/gँ0थ आन/gऋणणद , केदार कानन , जगदीश \n/gऋथऋसाद  मंडल, उमेश पासवान, डॉ. धी रे/gऋणण/gँ0थ , उमाका/gऋणणत , सुशील, रघुनाथ मुिखया, \nकािमनी  कामायनी , ऋिष विश/gँ1थ , उमेश मंडल, वीरे/gऋणण/gँ0थ कुमार यादव , रामदेव /gऋथऋसाद \nमंडल झा/gऋथैदार , मनोज कु मार मं डल, दुग/g3थैन/gऋणणद मंडल आिद अपन कथा म/gऋण7य \nतथाकिथत /gऋथैप/gऋँ3 शोिषत -दिलत िन/g30भवग/g3थ1क छोटसँ छोट घटना/g3णभमक/gऋँ3 अपन कथानक \nबनबैत समाजक वा/g30ँतिवक िच/gऋैैक िच/gऋैैण कए रहल छिथ। एवं /gऋथऋकार/gऋँ3 मैिथली \nकथा अपन /g30ँवरक/gऋँ3 पिरवि/gऋैँ/g3थ1त करैत , नव डेग दैत सामा िजक समरसता कायम \nकरबा िदस िवकासो/gऋणणमुख अिछ।  \n  \nस ह ा य क  /g39डं थ सू च ी  \n1 झा, बासुकीनाथ (डॉ. ) ( स/gऋभँपादक ) , समकालीन कथा सािह/gऋणँयःसामािजक \nपिर/gऋथऋे/g3ै0य , चेतना सिमित, पटना,197 6     \n2 झा, िदनेश कुमार (डॉ.) , मैिथली सािह/gऋणँयक आलोचना/gऋणँमक इितहास ,मैिथली \nअकादमी , पटना, 1989  \n3 झा, /gऋै7ी दुग/g3थैनाथ ‘/gऋै7ीश ’ ( डॉ.), मैिथली सािह/gऋणँयक इितहास , भारती पु/g30ँतक \nके/gऋणण/gँ0थ , दरभंगा, 1991   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n 95  \n4  भार/g3ऋैाज , मोहन ( स/gऋभँपादक ) , मैिथली आलोचना ,पि/gऋैैका, िम/gऋैै गो/gँ17ी /g3ऋैारा डॉ.  \nभीमनाथ झा, ल/g3ै0मीसागर , दरभंगा, फरबरी  1992  \n5 झा, रामान/gऋणणद ‘रमण’( डॉ.) , अिखयासल , अिखयासल /gऋथऋकाशन , लालगंज, \nमधुबनी,1995  \n6 नबीन,देवशंकर , आधुिनक सािह/gऋणँयक पिरदृ/g30ऋय , अंितका /gऋथऋकाशन , िद/gऋभणली 2000  \n7 ठाकुर , /gऋथऋो. वीणा, वािणनी, िमिथला िरसच/g3थ1 सोसाइटी, किबलपुर, लहेिरयासराय , \nदरभंगा, 201 0  \n8 झा, रामान/gऋणणद ‘रमण’( डॉ.) , िहआओल, अिखयासल /gऋथऋकाशन , लालगंज , \nमधुबनी,2012  \n9\n झा बाल गोिव/gऋणणद “/g301यिथत ” (डॉ.)  मैिथली सािह/gऋणँयक इितहास , पटना भारती \nभवन, 1981  \n10 झा, बासुकीनाथ (डॉ.) ( स/gऋभँपादक ) मैिथली सािह/gऋणँयक /gऋथैपरेखा, पटना चेतना \nसिमित, 197 6  \n11 . http://www.videha .co.in \n   \n                                     ********** ***  \n \n \nऐ र च ना प र  अ प न  मं त /g30ड य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.vi deha.co.in  www.vi deha.com  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि/g252क  ई  \nपि/g255क ा  Videha I st Mait hil i Fortnightl y ejourna l   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' \n११५ म  अंक  ०१  अ/glyph201टूबर २०१२ ( वष/glyph110 ५ मास  ५८ अंक  ११५)\n  \n  म ा नु ष ीि म ह  \nसं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96  \n     \n१.\n राजदेव मंडल-लघुकथा- ए ले /gब70 स नक भूत  २.\n /gऋथऋो. \nवीणा ठाकु र -लघुकथा- पिर णीता ३.\nमनोज कुमार म/gऋण3 ड ल- \nलघुकथा -घासवाली ४.\n किप ले/gऋैणर राउत - िवहिनकथा-सलाह  \n  \n१ \nराजदेव मंडल  \nलघुकथा-   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa िव द े ह  V i d e h a  /","size_mb":1.73,"has_text":true},"Videha 116.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 116.pdf","name":"Videha 116.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११६ म अंक १५ अझgउ70टूबर २०१२ ) वषझg3यण ५  मास  ५८ अंक ११६(\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गझg3उ4  \n२.१.१.\n डॉ अखgएषथणा चौधरी - लघुकथा- छलना २.\n जगदीश खgएषएसाद मखgए8घ ड लक आठ गोट \nिव हिन  कथा  \n  \n२.२.\n डॉ. अजीत िमझgउह7 - लघुकथा- वg301यथा  \n  \n२.३.\n कािमनी कामायनी-लघुकथा- कठजीब   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n \n२.४.\n मुवg3षबी कामत - नाटक- िजझgउ88द गीक मोल  \n  \n२.५.\n खुशबू झा- मैिथली कथा संवg391ह िजवg319ी पढलापर   \n२.६.\n पूनम मझgउ83डल -आकाशवाणी दरभंगाक जाितवादी खgएषएवृिखgएथ4क िवरोधमे िव देह िव चार गोझg303 ठी  सह \nकिव सझgउभ4मेलन  \n  \n२.७.\n दुगझg3यहनझgउ88 द मझgउ83 ड ल- नेना लेल सुवgबषषदर िच  वgबअअकथा  \n  \n२.८..\n अिमत िमझgउह7 - िवहिन कथा- पिरभाषा २.\nसझgउ88दीप कुमार साफी  दूटा िवहिन कथा  \n३.\n राम िव लास साहु दूटा ि◌ वहिन  कथा ४.\nवीरेझgउ88 झg40य  कुमार यादव-लघुकथा- बाबाक \nगाछ  \n  \n३. पझg3उ4   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n3 \n \n  \n३.१.\n जगदीश चवgबषषवgृ0ै ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आवgबषृम गीत )- (आगवg3ै3 ) \n  \n३.२.१.\n जगदीश वgबैबसाद मवgबष3 ड लक लगभग दजवg3ै1न भिर   गीत २.\n िमिहर झा- गजल  \n३.\n अिमत िमझgउह7 -भगवती गीत/ गजल ४.\n अझgउ74 छे लाल शाझg304 झgउहही - दूटा किवता  \n  \n३.३.१.\n कैलास दास-कवgब9ृवgब90यूटर  २.\n झgउयउमोद रंगीले- मवgबोृछर राज  \n३.\n शंभु सौरभ- गीत  \n  \n  \n३.४.१.\n राजदेव मवgबष3 ड ल जीक दू गोट किव ता २.\n डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n \n३.५.१.\n मुवg3षबी कामत - िकछु किवता २.\nझgउयहबी झा - दूटा गजल  \n३.\n शािझgउ88तलझg3ह0मी  चौधरी-दुगझg3यहपूजा  ४.\n नंद िव लास राय  \n  \n३.६.१.\n पवन कुमार साह २.\n िबिपन कुमार कणझg3यण- किव ता-देखु केहेन ई \nभारत ि◌ नमझg3यहण  ३.\n रामदेव झgउयउसाद मझgउ83 ड ल ‘झाझgउयहदार ’- झाझgउयह  \n  \n३.७.१.\n बाल मुकुवgबषषद पाठक - िकछु गजल २.\n सझgउ88दीप कुमार साफी - दूटा किवता  \n  \n३.८.१.\n िवनीत उझgउ84पल - गजल २.\n अिनल मिझgउभ8लक - गजल ३.\n िकशन कारीगर- \n(हाझg304य किवता ) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n5 \n \n४. िमिथला कला-संगीत १. \nझgउ7ययोित  झा चौधरी २.\n राजनाथ िमवgबअो ( िचवgबअअमय िमिथल ा ) ३. \nउमेश मवgबष3डल ( िमिथल ाक वनवg30ृपित / िमिथलाक जीव-जवgबषषतु/ िमिथलाक िजनगी) \nबालानवg3ैृ कृते-१.\n िश वकुमार झा ‘िट झgउभ8 लू’- िबना रदीफक बाल-गजल २.\n मुझg38उी कामत - \nिकछु बाल किवता ३.\n अिमत िमझgउह7 - बाल गजल ४.\n जगदानझgउ88द झा मनु- मािटक बासन  \n  \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अंवg391ेजी आ अंवg391ेजी मैिथली कोष (इंटरनेटपर पिहल \nबेर सचवg3ै1-िडवgबो0शनरी ) एम.एस. एस.वgबो0यू.एल. सववg3ै1र आधािरत  -Based on ms-sql server Maithili-\nEnglish and English-Maithili Dictionary.]  \n  \nिवदेह ई-पिझgउहहकाक सभटा  पुरान अंक ( झg40भेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नी चझg3य3क  \nिलंकपर उपलझgउभउध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following l ink.  \nिवदेह ई-पिझgउहहकाक सभटा  पुरान अंक झg40भेल , ितरहुता आ देवनागरी झgउयहपमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिझgउहहकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिझgउहहकाक ५० म सँ आगझg3य3क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकझgउ43 अपन साइट/ झgउभउलॉगपर लगाऊ।    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n \nझgउभउलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेझgउ70ट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड झgउयउाझgउभ0त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िझgउ70लक \nकझgउयह आ खाली झg304थानमे http://www.videha.co.in/index.xml पेझg304ट कझgउयह आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो :मैिथली  कथा - किवता आिदक पिहल पोडकाझg304ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाझgउहउरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचझg3य3क िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक झg304तंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   (एतए बॉझgउ70समे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कझgउयह , बॉझgउ70ससँ कॉपी कझgउयह  \nआ वडझg3यण डॉझgउ70युमेझgउ88टमे पेझg304ट कए वडझg3यण फाइलकझgउ43 सेव कझgउयह। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सझgउभ4पकझg3यण कझgउयह। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n7 \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazi ne \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo file s. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचझgउहहकला / फोटो सभक फाइल सभ (उझgउ74चारण , बड़ सुख सार आ दूवझg3यहझgउहउत \nमंझgउहह सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचझg3य3क िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकझg3यहइव  \n  \n \n \nझgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण महाकिव िवझg3उ4ापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती झgउयउाचीन कालिहसँ \nमहान पुझgउय4ष ओ मिहला लोकिनक कमझg3यणभिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पुझgउय4ष ओ मिहला लोकिनक  िचझgउहह  \n'िमिथल ा रवgबो9 '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिझgउह4झg3यण, एिहमे िमिथलाझgउहउरमे (१२०० वषझg3यण पूवझg3यणक ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अझgउ88याझgउ88य झgउयउाचीन आ नव झg304थापझgउ84य , िचझgउहह , अिभलेख \nआ मूिझgउह4झg3यणकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सझgउभ4बिझgउ88धत सूचना , सझgउभ4पकझg3यण, अझgउ88वेषण संगिह िवदेहक सचझg3यण-इंजन आ झgउ88यूज सिवझg3यणस \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सझgउभ4बिझgउ88धत वेबसाइट सभक समझg3भण संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकवg3ै1 \nअवgबषषवेषण \" \nिवदेह जालवृझgउह4क िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" (मैिथलीक सभसँ लोकप् \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n \nऐ बेर युवा पुरझg304कार (२०१२)[ सािहझgउ84य अकादेमी , िदझgउभ8ली ]क लेल अहझg3य3क नजिरमे कोन कोन लेखक उपयुझgउ70त \nछिथ ? \nThank you for voting!  \nThank you for voting!  \nझgउह7ीमती झgउ7ययोित सुनीत चौधरीक “अिचझg3यणस ” ( किवता संझg3भणह (  25.56%      \n   \nझgउह7ी िवनीत उझgउ84पलक “हम पुछैत छी” ( किवता संझg3भणह (  7.22%      \n   \nझgउह7ीमती कािमनीक “समयसँ सझgउभ4वाद करैत ”, ( किवता संझg3भणह (  5.56%      \n   \nझgउह7ी झgउयउवीण काझg30उयपक “िवषदझgउ88ती वरमाल कालक रित ” ( किवता संझg3भणह (  3.89%      \n   \nझgउह7ी आशीष अनिचझgउ88हारक \"अनिचझgउ88हार आखर )\" गजल संझg3भणह (   25.56%      \n   \nझgउह7ी अझgउय4णाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता संझg3भणह (  6.11%      \n   \nझgउह7ी िदलीप कुमार झा \"लूटन \"क जगले रहबै )किवता संझg3भणह (   6.67%      \n   \nझgउह7ी आिद यायावरक “भोथर पझg370िसलसँ िलखल ” ( कथा संझg3भणह (  5.56%      \n   \nझgउह7ी उमेश मझgउ83डलक “िनझg30उतुकी ” ( किवता संझg3भणह (  12.22%      \n   \nOther:  2%      \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n9 \n \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुरझg304कार (२०१३) [सािहझgउ84य अकादेमी , िदझgउभ8ली ]क लेल अहझg3य3क नजिरमे के उपयुझgउ70त छिथ ? \nThank you for voting!  \nThank you for voting!  \nझgउह7ी नरेश कुमार िवकल \"ययाित ) \" मराठी उपझgउ88यास झgउह7ी िवझg303णु सखाराम खाझgउ83डेकर (   31.3%      \n   \nझgउह7ी महेझgउ88झg40य नारायण राम \" का मझg37णलीन ) \" कॲकणी उपझgउ88यास झgउह7ी दामोदर मावजो (   12.17%      \n   \nझgउह7ी देवेझgउ88झg40य झा \"अनुभव )\" बझg3य4झgउ7उला उपझgउ88यास झgउह7ी िदझg30णयेझgउ88दु प ◌ािलत(  11.3%      \n   \nझgउह7ीमती मेनका मिझgउभ8लक \"देश आ अझgउ88य किवता सभ ) \" नेपालीक अनुवाद मूल -  रेिमका थापा (   20.87%      \n   \nझgउह7ी कृझg303ण कुमार कझg30उयप आ झgउह7ीमती शिशबाला -  मैिथली गीतगोिवझgउ88द   ) जयदेव संझg304कृत (   13.04%      \n   \nझgउह7ी रामनारायण िसंह \"मलािहन ) \" झgउह7ी तकषी िशवशंकर िपल् लैक मलयाली उपझgउ88यास (  10.43%      \n   \nOther:  0.87%      \n   \n \nफेलो पुरझg304कार -समझg3भण योगदान २०१२-१३ : समानाझgउ88तर सािहझgउ84य अकादेमी , िदझgउभ8ली  \nThank you for voting!  \nThank you for voting!  \nझgउह7ी राजनझgउ88दन लाल दास   46.6%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10 \n \n   \nझgउह7ी डॉ  . अमरेझgउ88झg40य   32.04%      \n   \nझgउह7ी चझgउ88झg40यभानु िसंह   19.42%      \n   \nOther:  1.94%      \n   \n \n1.संपादकीय  \n१ \nसमवgबषषवय २-४ नववgब9ृबर २०१२ इिवgबष3डया हैबीटेट सेवgबषषटर भारत ीय भाष ा महोवgबषृसव SAMANVAY 2-4 \nNovember 2012 IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL  \n-समझgउ88वय २०१२: भारतीय लेखनक उझgउ84सव :२-४ नवझgउभ4बर २०१२: ( इिझgउ83डया हैबीटेट सेझgउ88टर भारतीय भाषा \nमहोझgउ84सव ) \n-एकर साइट अिछ \n http://samanvayindianlanguagesfestival.org  \n-समझgउ88वयक छिथ सझgउ84यानझgउ88द िनझgउयहपम आ िगिरराज कराडू \n-उझgउ84सवक िनदेशक छिथ - राज िलबरहान \n-उझgउ84सवक एडवाइजरी बोडझg3यणमे छिथ -आलोक राय, के.सिझgउ74चदानझgउ88दन , लझg3ह0मण गायकवाड , ओम थानवी, महमूद \nफाझgउयहकी , ममता सागर, रिव िसंह, सीतझg3य4शु यशचझgउ88झg40य , तेमशुला आओ। \n-आयोजन कमेटीमे छिथ- १.इिझgउ83डया  हैबीटेट सेझgउ88टरक झgउयउोझg3भणाम टीम , २.पारस नाथ, अनझgउ88त नाथ।  \n-सहयोगी छिथ, िदझgउभ8ली झgउयउेस आ झgउयउितिलिप बुझgउ70स।  \n-समझgउ88वय २०११ मे मैिथलीक झgउयउितिनिधझgउ84व केने रहिथ - गंगेश \nगुंजन।  http://samanvayindianlanguagesfestival.org/2011/gangesh-gunjan/   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n11 \n \n  \n \nसमझgउ88वय २-४ नवझgउभ4बर २०१२ SAMANVAY 2-4 November 2012 \n IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL \nVenue: Indian Habitat Centre, Lodhi Road, New Delhi -- 110 003 \n \n  \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/schedule/   \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/arvind-das/   \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/gajendra-thakur/   \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/udaya-narayana-singh/   \nSAMANVAY 2012 \nVenue: Indian Habitat Centre, Lodhi Road, New Delhi -- 110 003 \n2 November 2012 \nAfternoon \n4.00- 4.30: Inauguration \nBy Chandrashekhar Kambar, Ratan Thiyam \n4.45 – 5.45: Opening Session: Boli is Back \nSpeakers: Ratan Thiyam, Kashinath Singh, Gurvinder Singh, Nilesh Mishra \nModerator: Alok Rai \n6.00 – 7.00: Opening Reading \nNabaneeta Dev Sen, Sitanshu Yashaschandra, Udaya Narayana Singh, Mamang \nDai, Arun Kamal, Arjun Deo Charan, Narender Singh Negi \n7.15 – 8.15: Evening Performance \nUgana re: Vidyapati by Shovana Narayanan \n———————————————————————————————————————————————— \n3 Nov 2012 \n10.30-11.30: Manipuri: The Idea of Nation \nSpeakers: Yumlembam Ibomcha, Dr. Dhanabir Laishram, Bijoykumar Tayenjam \nModerator: Robin Ngangom \n11.45-12.15: Interaction: Mapping Cities \nKashinath Singh, Laxman Gaikwad, Om Thanvi \n12.30-1.30 Maithili: Love’s Own Language \nSpeakers: Uday Narayan Singh, Dev Shankar Naveen, Gajendra Thakur  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12 \n \nModerator: Arvind Das \n2.30 -3.30 Kannada: Tales of Modernities: Small Spaces, Big Ideas \nSpeakers:Gopalkrishna Pai, Banu Mushtaq, B.T. Jahnavi \nModerator: Mamta Sagar \n3.45-4.15 Interaction \nMunawwar Rana \n4.30-5.30 English: Where’s My Reader? \nSpeakers: Palash Krishna Mehrotra, Biman Nath, S.Hussain Zaidi, Madhuri \nBanerjee \nModerator: Jai Arjun Singh \n5.45-6.30: Future of Indian Languages Publishing in Digital Era \nSpeakers:Akshay Pathak, Prem Prakash, Shiva Kumar \nModerator: Rahul Dixit \n7.00-8.30 Evening Performance: Kashmiri Sufiyana Kalam \nGulzar Ahmad Ganie and party \n———————————————————————————————————————————————————— \n4 November 2012 \n10.00-11.00 Oriya: Reclaiming Language, Space and Body: Women Writing \nSpeakers: Pratibha Ray, Sarojini Sahoo, Yashodhara Mishra, Aparna Mohanty \nModerator: Paramita Satpathy \n11.15- 12.15: Folk Performance: Pad Dangal \nJagan, Dhavale and others \nIntroduction: Prabhat \n12.30-1.30 Marathi: The City of No Outsiders Mumbai \nSpeakers: Arun Sadhu, Hemant Divate \nModerator: Prakash Bhatambrekar \n2.30-3.30 Kashmiri: My Reality, My Language \nSpeakers: Shahnaz Rasheed, Gulshan Badrani, Elyas Azad \nModerator: Nisar Azam \n14 3.45-4.15: Interaction \nGirish Kasaravali, Banu Mushtaq, Mamta Sagar \n4.30-5.30: Hindi: Culture and Power: A Tale of Seven Cities (Allahabad,  \nBenares, Bhopal, Delhi, Kolkata, Lahore, Patna) \nSpeakers: Kashinath Singh, Ashok Vajpeyi, Arun Kamal, Alka Saraogi  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n13 \n \nModerator: Neelabh \n5.45- 6.30: Mind Your Language \nSpeakers: Sneha Khanwalkar, Varun Grover, Ratan Rajpoot, Simran Kohli \nModerator: Vineet Kumar \n6.30 – 7.00: Award Ceremnoy and Closing \nSpeakers: K. Satchidanandan, Raj Liberhan, Paresh Nath, Anant Nath, \nSatyanand Nirupam, Giriraj Kiradoo \n7.15 – 8.30: Evening Performance \nSolo by Rabbi Shergill \n  \n  \n२ \nचीनक लेखक \"मो यान (लेखकीय नाम मो यान, वाझg304तिवक नाम गुआन मोये) \" कझgउ43 सािहझgउ84य लेल २०१२ क \nनोबल पुरझg304कार देल जेतिझgउ88ह , झg304वेिडश एकेडमी ११ अझgउ70टूब र २०१२ कझgउ43 ई घोषणा केलक । झgउयउेस कॉनफेरेझgउ88समे \nकहल गेल जे \"मो यान\" लोकगाथा, इितहास आ समकालीन घटनाक िमलनसँ जागल अवझg304थाक \nआभासी(जागल अवझg304थाक झg304वझgउभय )वाझg304तिवकताकझgउ43 िचिझgउहहत करैत छिथ। मो यान  पिहल चीनक नागिरक छिथ \nिजनका सािहझgउ84य लेल नोबल पुरझg304कार देल जेतिझgउ88ह ।  \nपूवझg3य8 ची नक शाझgउ83डॲग झgउयउाझgउ88तमे िहनकर जझgउ88म भेलिझgउ88ह , मो यान (१९५५- ) क माता-िपता िकसान छलिखझgउ88ह। \nजखन ओ १२ बखझg3यणक रहिथ तखन सझg3य4झg304कृितक झg38भािझgउ88तक बाद हुनका झg304कूल  छोिड़ पिहने खेती आ फेर \nफैझgउ70झg3भभीमे काज करऽ पड़लिझgउ88ह। फेर ओ “जन झg304वतंझgउहहता  सेना”मे चिल गेला, हुनकर पिहल लघुकथा १९८१ \nई. मे झgउयउकािशत भेलिझgउ88ह।  \nओ अपन लेखनमे अपन युवावझg304था आ अपन जझgउ88मझg304थलीक वणझg3यणन करै छिथ , जेना “रेड सोघझg3यणम - लाल \nझgउ7यवार ”मे, ऐपर िफझgउभ8म सेहो बनल , डकैती, जापानी कझgउभउजा आ बोिनहारक दुखद  िझg304थितक ऐमे िववरण अिछ।  \nउपझgउ88यासक  अितिरझgउ70त हुनकर लघुकथा सभक संझg3भणह झgउयउकािशत छिझgउ88ह। मो  यानक कहब छिझgउ88ह जे एकटा महान \nउपझgउ88यास िलखल जाएब अखन बाकी अिछ।  \nसमारोह १० िदसझgउभ4बरकझgउ43 हएत।  पुरझg304कारमे ८० लाख झg38भोनर (झg304वेडन ) देल जाइत अिछ जे लगभग दस लाख \nडॉलर (अमेिरका)क बराबर अिछ। \n  \n३  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14 \n \nऐ बेर मूल पुरझg304कार (२०१२)-िवदेह भाषा सझgउभ4मान (झgउयउिसझg3उ0 समानाझgउ88तर सािहझgउ84य अकादेमी पुरझg304कार ) झgउह7ी राजदेव \nमझgउ83डल जीकझgउ43 हुनकर किवता संझg3भणह \"अझgउभ4बरा \" लेल देल जा रहल छिझgउ88ह। राजदेव मंडल अझgउभ4बरा -किवता-संझg3भणह \nआ हमर टोल (उपझgउ88यास ) िलखने छिथ। अझgउभ4बरा https://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/Ambara_Rajdeo_Mandal.pdf?attredirects=0   सँ आ हमर टोल \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/HammarTol_Rajdeo_Mandal.pdf?attredirects=0   सँ डाउनलोड कएल जा सकैत \nअिछ। http://www.videha.co.in/   पर भऽ रहल ऑनलाइन वोिटंगमे ऐ पोथीकझgउ43 सभसँ बेशी वोट भेटलै। \nवोिटंगक पिरणाम ऐ तरहझgउ43 रहल: \nझgउह7ी राजदेव मझgउ83डलक “अझgउभ4बरा ” (किवता-संझg3भणह ) 12.67%  \nझgउह7ी बेचन ठाकुरक “बेटीक अपमान आ छीनरदेवी”(दूटा नाटक) 11.02%  \nझgउह7ीमती आशा िमझgउह7क “उचाट” ( उपझgउ88यास ) 6.34%  \nझgउह7ीमती पझg38उा झाक “अनुभूित” ( कथा संझg3भणह ) 4.68%  \nझgउह7ी उदय नारायण िसंह “निचकेता”क “नो एझgउ83झg3भभी :मा झgउयउिवश (नाटक) 5.23%  \nझgउह7ी सुभाष चझgउ88झg40य यादवक “बनैत िबगड़ैत” (कथा-संझg3भणह ) 4.96%  \nझgउह7ीमती वीणा कणझg3यण- भावनाक अिझg304थपंजर (किवता संझg3भणह ) 5.23%  \nझgउह7ीमती शेफािलका वमझg3यहक “िकझg304त -िकझg304त जीवन (आझgउ84मकथा ) 8.54%  \nझgउह7ीमती िवभा रानीक “भाग रौ आ बलचझgउ88दा ” (दूटा नाटक) 6.61%  \nझgउह7ी महाझgउयउकाश -संग समय के (किवता संझg3भणह ) 5.51%  \nझgउह7ी तारानझgउ88द िवयोगी - झgउयउलय रहझg304य (किवता-संझg3भणह ) 4.96%  \nझgउह7ी महेझgउ88झg40य मलंिगयाक “छुतहा घैल” (नाटक) 9.64%  \nझgउह7ीमती नीता झाक “देश-काल” (कथा-संझg3भणह ) 5.51%  \nझgउह7ी िसयाराम झा \"सरस\"क थोड़े आिग थोड़े पािन (गजल संझg3भणह ) 7.16%  \nOther: 1.93%   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n15 \n \nझgउह7ी राजदेव मझgउ83डल जीकझgउ43 बधाइ। हुनका ई सझgउभ4मान िवदेह नाझg384य उझgउ84सव २०१३ क अवसरपर देल जाएत। \n४ \nमैिथलीकझgउ43 बी .पी.एस.सी.सँ हटाबै लेल लालू झgउयउसाद िजझgउभ4मेवार वा मैिथलीक कझg3उयरपंथी झgउयउोफेसर सभ िजझgउभ4मेवार - \nजखन लालू झgउयउसाद पिहल बेर मुझgउ7णयमंझgउहही बनल रहिथ तखन बी.पी.एस.सी. नाम आ टाइिटलक संग िबहार \nझgउयउशासिनक / आिथझg3यणक / ( आ सझgउभ4भवतः वन आिद ) सेवाक िरजझgउभ8ट सभ िहझgउ88दी अखबारमे छापने रहए। मैिथल \nझg40भाझg33उण सफल उझgउभ4मीदवारसँ ई िलझg304ट भरल रहए , झा-झा देिख लोक घबड़ा गेल रहए। की ९०% माझgउ70सझg3यण \nिहसाब छोिड़ मैिथली िलटेरेचरमे आिब सकैत अिछ? बी.पी.एस.सी. मे एल.एस.डझgउभउलू., भूगोल आिदक माझgउ70सझg3यण \nसेहो कोनो कोनो साल बहुत अबै छलै, मुदा एना नै, आ ओइमे कोनो एक टाइिटलकझgउ43 फाएदा नै होइ छलै। \nमैिथलीक झgउयउोफेसर सभ क मूझgउभ8यझg3य4कनमे देखाओल गेल मूखझg3यणतासँ लालू झgउयउसादपर चाझgउयह िदससँ दवाब पड़लिझgउ88ह , \nहुनकर सामािजक झgउ88यायक हँसी  उड़ाओल गेल आ अझgउ88ततः हुनका बी .पी.एस.सी.सँ मैिथलीकझgउ43 हटाबऽ पड़लिझgउ88ह। \nआ तखन हुनका झgउह3ात पड़लिझgउ88ह जे ई तँ मैिथल झg40भाझg33उणोक ९०% लोकक हृदएमे कोनो शूल उझgउ84पझg38उ नै कऽ \nसकल। जे २-४ सए गोटे झgउयउशासिनक / आिथझg3यणक / ( आ सझgउभ4भवतः वन आिद ) सेवामे मैिथलीक कारणसँ गेलिथ, \nवएह माझgउहह जँ कोनो मैिथली पिझgउहहकाक झg3भणाहक बिन जािथ तँ मैिथली पिझgउहहका सभक ई िझg304थित नै रहत। मुदा \nऐमेसँ ९९% कझgउ43 आइ मैिथलीसँ कोनो सरोकार नै अिछ। मैिथलीक कझg3उयरपंथी मूखझg3यहिधराज झgउयउोफेसर सभ \nजाितवािदताक कारण मैिथलीक जे नोकसान पहुँचेलिझgउ88ह से इितहास हुनका सभकझgउ43 झgउहउमा नै करत।  \n  \n५ \n“िवझg3उ4ापितक िमिथला सझg3य4झg304कृितक पिरषद झg3उहारा यझgउह3ोपवीत संझg304कार आ पाग -झgउयउितझg4ण7ापन ” \nसंझg304कृत आ अवहझg3उ7 बला िवझg3उ4ापित ठझg3णउुरः आ किवकोिकल िवझg3उ4ापितक बीचक अझgउ88तर \"िमिथला सझg3य4झg304कृितक \nपिरषद\" आ ओइसँ जुड़ल \"िकशोरीकाझgउ88त िमझgउह7 \" आिद नै बुिझ सकला वा नै बूझऽ चाहलिझgउ88ह। ऐितहािसक  \nिलिखत तझgउ8हय अिछ जे गोनू झा १०५०-११५० मे भेलाह मुदा उषा िकरण खान संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला \nिवझg3उ4ापितसँ हुनकर शाझg304झgउहहाथझg3यण करबै छिथ (िहझgउ88दीक ऐितहािसक उपझgउ88यास िसरजनहार , भारतीय झgउह3ानपीठमे)। \nवीरेझgउ88झg40य झा कहै छिथ जे गोनू झा ५०० साल पिहने भेला आ तारानझgउ88द िवयोगी गोनू झा कझgउ43 ३०० साल पिहने \nभेल मानै छिथ (दुनू गोटेक िहझgउ88दीमे झgउयउकािशत गोनू झापर पोथी , झg38भमसँ राजकमल झgउयउकाशन आ नेशनल बुक \nझg3भभझg304टसँ झgउयउकािशत ) तँ िवभा रानीक गोनू झापर िहझgउ88दी पोथी (वाणी झgउयउकाशन ) मे कुणाल गोनू झाकझgउ43 भव िसंहक \nराझgउ7ययमे (१४ म शताझgउभउदी ) भेल मानैत छिथ। जखन पंजीमे उपलझgउभउध िलिखत अिभलेखन गोनू झाकझgउ43 संझg304कृत आ \nअवहझg3उ7बला िवझg3उ4ापितसँ दस पीढ़ी पिहने अिभलेिखत करैत अिछ , तखन ई हाल अिछ। \nसमानाझgउ88तर परझgउभ4पराक िवझg3उ4ापित आ पाग - िवझg3उ4ापितक संझg304कृत झg3भणझgउ88थमे ठझg3णउुर िवझg3उ4ापित कृता िलखल अिछ / आ \nओ िवझg3उ4ापित झg40भाझg33उण छिथ। हमर उझg3णभेझg30उय मैिथली  पदावली बला िवझg3उ4ापितसँ अिछ , हुनका िकए पाग पिहरा कऽ \n\"हझgउभ4मर िवझg3उ4ापित \" बना लेल गेल। ई तखन नै भेल जखन िबदापत नाचक माझgउ87यमसँ आठ सए बखझg3यण गएर \nझg40भाझg33उण समुदाय िवझg3उ4ापितकझgउ43 िजएने रखलक , मुदा तखन भेल जखन बंगाल िवझg3उ4ापित आ गोिवझgउ88ददासक \nपदावलीकझgउ43 अपन बना लेलक मुदा बंगालेक िवझg3उहान राजकृझg303ण मुखोपाझgउ87याय सवझg3यणझgउयउथम १८७५ ई. मे कहलिझgउ88ह जे \nिवझg3उ4ापित िमिथलाक किव छिथ आ बंगालेक नगेझgउ88झg40यनाथ गुझgउभ0त सवझg3यणझgउयउथम कहलिझgउ88ह जे गोिवझgउ88ददास सेहो िमिथलाक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16 \n \nकिव छिथ आ जखन ई तझgउ8हय सोझझg3य3 उठल तँ पिहने तँ सगर बंगाल हुनकापर मार -मार कऽ उठल आ बादमे \nमािन गेल। \nराजकृझg303ण मुखोपाझgउ87याय जइ िवझg3उ4ापितकझgउ43 िमिथलाक कहने रहिथ ओ पदावलीक िवझg3उ4ापितक सझgउ88दभझg3यणमे छल , \nसंझg304कृत आ अवहझg3उ7क िवझg3उ4ापित ठझg3णउुरः कझgउ43 बंगाल किहयो अपन नै कहने छल।  \nझgउ7ययोितरीझgउह8रक संझg304कृत धूतझg3यणसमागम नाटक आ संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला िवझg3उ4ापितक गोरझgउहउिवजय नाटक मझgउ87य देल  \nमैिथली गीत सेहो पदावलीक पुरान परझgउभ4पराक झg3उ4ोतक अिछ आ ऐ दुनू लेखकपर मैिथली पदावलीक झgउयउभाव \nदेखबैत अिछ। \nफेर िमिथलाक िवझg3उहानकझgउ43 सोह एलिझgउ88ह आ िवझg3उ4ापितक संझg304कृत -अवहझg3उ7 झg3भणझgउ88थ , गोिवझgउ88ददास नाझg30भा आ िवझg3उ4ापित नाझg30भा \nपझg3ण7ीमे उपलझgउभउध िववरण दऽ िवझg3उ4ापित ठाकुर आ गोिवझgउ88द दास झा (!!!) िनकालल गेल, एतऽ रमानाथ झाक \nपझg3ण7ीक सतही झgउह3ान आ सीिमत दृिझg4णयकोण नोकसान पहुँचेलक। फेर अनचोझg3णउे पाग पिहरा कऽ (िमिथला \nसझg3य4झg304कृितक पिरषद - ई संझg304था भारतक झg304वतंझgउहहताक बाद िवझg3उ4ापितकझgउ43 पाग पिहरा कऽ हुनका झg40भाझg33उण घोिषत \nकरबाक कुकृझgउ84य केलक ) िवझg3उ4ापित (मैिथली बला, संझg304कृत बला नै) कझgउ43 \"हझgउभ4मर िवझg3उ4ापित \" झg40भाझg33उण वगझg3यण झg3उहारा बना \nलेल गेल। मुदा कवीझgउह8र झgउ7ययोितरीझgउह8र सन बहुत रास किव पझg3ण7ीमे उपलझgउभउध छिथ। आ जे नामक अझgउ88तर \nिवझg3उ4ापितमे आिब जाइ छिझgउ88ह (जखन िक सभ काज झgउभ0लािनंगसँ भेलै तैयो एकटा सबूत बिच गेलै) से \nझgउ7ययोितरीझgउह8 रमे िकए नै अबैए। \nआब आउ गएर झg40भाझg33उण झg3उहारा गाओल िबदापत , जे झgउ7ययोितरीझgउह8रसँ पूवझg3यण (सझgउभ4भवतः ) नौआ ठाकुर जाितमे भेल रहिथ \nआ तकर झgउयउमाण मे झgउ7ययोितरीझgउह8र झg3उहारा वणझg3यणन रझgउ7भाकरमे ऐ किवक चचझg3यह अिछ।  \nिवझg3उ4ापितक कोनो पदावलीक रचनामे अपन संझg304कृत / अवहझg3उ7 लेखक हेबाक चचझg3यण नै केने छिथ। मुदा हुनकर \nरचना (संझg304कृत आ अवहझg3उ7क िवझgउय4झg3उ0 , जे दोसर िवझg3उ4ापितक रचना छी , जे झg40भाझg33उण रहिथ ) सवझg3यणहाराक लेल जे \nददझg3यण अिछ से संझg304कृत आ अवहझg3उ7क िवझg3उ4ापितमे िकए नै अिछ ? संझg304कृत आ अवहझg3उ7क िवझg3उ4ापित तँ सवझg3यणहारासँ \nघृणा करै छिथ आ िलिखत झgउयहपमे कझg3उयर झg40भाझg33उण छ िथ। \nमुदा पदावलीक िवझg3उ4ापित तँ िनझg30उछल छिथ , िकछु कझg3उयर पद कझg3उयर झg40भाझg33उणवादी सझgउभ4पादक लोकिन झg3उहारा \nघोसोआओल गेल अिछ (हाझg304याझg304पद झgउयहपमे)। \nिपआ देसाझgउ88तर (िवझg3उ4ापितक िबदेिसया )क कझgउ88सेझgउभ0ट आब सुधीगणक समझgउहउ अिछ आ मैिथल िबदेिसया लोकिनक \nवतझg3यणमान दुदझg3यणशाक बीच ई महाकिव िवझg3उ4ापितक झgउयउित ससझgउभ4मान अिपझg3यणत अिछ। की ई ददझg3यण अवहझg3उ7 आ संझg304कृतक \nिवझg3उ4ापितमे छिझgउ88ह ? \nपदावली एकटा पैरेलल संझg304कृितक झg3उ4ोतक अिछ। एझg3णउे समयमे संझg304कृत आ अवहझg3उ7 एझg3णउे लेखक िलख लेत , \nओकरा कझg4णय छै जे अवहझg3उ7मे िलखलापर िवझg3उहान ओकर उपहास करै छिथ , मुदा ई ददझg3यण की एकर लेशोमाझgउहह  \nपदावलीक िवझg3उ4ापितमे छिझgउ88ह ? ओतए तँ उझgउभ8लास आ ददझg3यण छै, सवझg3यणहाराक उझgउभ8लास आ ददझg3यण। ओ िवझg3उ4ापित जे \nसंझg304कृत आ अवहझg3उ7 मे िलखलिझgउ88ह ओ राजपिझgउ83डत छला से िवझg3उहान रहिथ , हुनका अवहझg3उ7ोमे िलखलापर लोक \nिनझgउ88दा करिझgउ88ह। मुदा मैिथलीक िवझg3उ4ापित जे पैरेलल परझgउभ4पराक अंग छिथ , ओइसँ दूर छला। ई पैरेलल परझgउभ4परा \nऋगवेदक समयसँ छै (ओइ समयमे नाराशंसी रहै)। ई पैरेलल परझgउभ4पराक िवझg3उ4ापित नौआ ठाकुर जाितक रहबे \nकरिथ, वा झg40भाझg33उण जाितक रहबे करिथ , से इितहास ओइपर मौन अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n17 \n \nमुदा लोककथा आ परझgउभ4परा , िबदापतक सवझg3यणहारासँ सघन सझgउभ4बझgउ88ध , िबझg304फीक परझgउभ4परा हुनका गएर झg40भाझg33उण िसझg3उ0 \nकरैए। संझg304कृत आ अवहझg3उ7क कोनो पझg3य3ित निहये ओइ िवझg3उ4ापितक पदावलीक चचझg3यह करैए आ निहये पदावली \nपदावलीक िवझg3उ4ापितक संझg304कृत वा अवहझg3उ7 केर रचनाक चचझg3यह करैए। संझg304कृत आ अवहझg3उ7 मुिझg304लम आझg38भमणक , \nजनौ आ मिझgउ88दर झg4ण0झg4णय हेबापर दुखी अिछ मुदा पदावली तँ सवझg3यणहाराक हषझg3यण, उझgउभ8लास आ संघषझg3यण अिछ ; ओइ \nतरहक हाझg38भोस ओतए नै, हुनका समएमे तँ झgउयउायः मुिझg304लम िमिथलामे रहबो नै करिथ।आ जखन मैिथलीबला \nिवझg3उ4ापित झg40भाझg33उण रहबो करिथ वा नै तहीपर सवाल अिछ तखन पाग पिहरा कऽ कोन सोच हम सभ पैदा कऽ \nरहल छी, \" िवझg3उ4ापित \" हझgउभ4मर छलाह िक नै? की िवझg3उ4ापितक झg40भाझg33उण नै रहलासँ ओ हमर नै हेताह ? की हुनकर \n\"िपआ देशझg3य4तर \" बला माइझg3भणेशन बला गीत महझgउ84वहीन भऽ जेतै? की हुनकर शृंगािरक गीतक माझgउहह चचझg3यह कोनो \nषडयंझgउहह तँ नै? िवझg3उ4ापित सन किवकझgउ43 पाग पिहरा कऽ जाितगत बझgउ88धनमे बाझgउ88हब कतेक सही अिछ ? \n\"मझgउ87यकालीन िमिथला \"मे िवजय कुमार ठाकुर िलखै छिथ: \" िमिथलाक धािमझg3यणक झgउहउेझgउहहमे एिह सामझgउ88तवादी युगीन \nधािमझg3यणक िवचारधाराक झgउयउभाव एहन सवझg3यणझg30णयापी छल जे एखनहुँ एिह परझgउभ4पराक िनझg30भिलिखत अवशेष समाजमे \nिवझg3उ4मान अिछ : ...(घ) पाग सेहो तझg3य4िझgउहहक िवचारधारासँ सझgउभ4बझg3उ0 अिछ। \" (पृ.२६) \n तँ ईहो तंझgउहह मंझgउहह िबयाह उपनयन धिर ने रहए िदयौ। िकए ओइ पैरेलल परझgउभ4पराक िवझg3उ4ापितकझgउ43 ओइमे सानै \nिछयिझgउ88ह। आ ई कुकृझgउ84य िकशोरीकाझgउ88त िमझgउह7क िमिथला सझg3य4झg304कृितक पिरषद केलक। ऐ तरहक लोक जै \nिमिथलाक संझg304कृितक रझgउहउक , ओ संझg304कृित आ भाषा जँ आइयो बझg3य3चल छै, तँ ई ओइ संझg304कृित आ भाषाक \nिवशेषता िछऐ। \nआ रामलोचन ठाकुर अही झgउयउितिझg38भयावादी \"िकशोरीकाझgउ88त िमझgउह7 \"क मंचसँ मंच सापेझgउहउ बयान देलिझgउ88ह  (उपझgउ88यासक \nसंझgउ7णयाक सझgउभ4बझgउ88धमे) जकर कोनो ऐितहािसक महझgउ84व नै छै। चेतना सिमितक पिझgउहहकामे मानेझgउह8र मनुज सेहो मंच \nसापेझgउहउ बयानमे जगदीश झgउयउसाद मझgउ83डलक उपझgउ88यासक संझgउ7णया माझgउहह ४ िलखलिझgउ88ह !!! \nजगदीश झgउयउसाद मझgउ83डलक नाममे जँ मझgउ83डल टाइिटल नै रहैत माझgउहह जगदीश झgउयउसाद रहैत तँ रमानाथ झाक \nअनुयायी हुनका झgउह7ोिझgउहहय , अमर-रामदेव झाक अनुयायी हुनका झg40भाझg33उण आ \"लालदासक झg304मािरका \"क लेखक वमझg3यह \nजी हुनका कायझg304थ घोिषत कऽ दैतिथ।  \nआ ◌्जँ जगदीश झgउयउसाद मझgउ83डलक फोटो उपलझgउभउध नै रिहतै तँ िकशोरीकाझgउ88त िमझgउह7क झgउयउितिझg38भयावादी िमिथला \nसझg3य4झg304कृितक पिरषद जगदीश झgउयउसाद मझgउ83डलक यझgउह3ोपवीत संझg304कार कऽ हुनका पाग पिहरा फेर वएह कुकृझgउ84य \nकिरतए जे ओ िवझg3उ4ापितक संग एक हजार सालक बाद केलक। आ बेरमाक कोनो बुढ़बा मािटक िढमकाकझgउ43 \nदेखबैत जगदीश झgउयउसाद \"झा/ ठझg3णउुरः \" केर काझgउभ8पिनक घराड़ी , यएह छी, घोिषत कऽ िदतए। \nमलंिगयाक बेटा, रामदेव झाक बेटा आ ढेर रास छझg3उ3नामीक देल गािड़ सेहो िवदेहमे िबना कझg3य3ट -छझg3य3 टक छपने \nअिछ, जे लोक पिढ़ सकए, िकछु गािड़ जे नै छापल जा सकैए, सएह टा नै छपने छी। आ गािरक डरसँ \nअखन धिरक मैिथली आ िमिथलाक इितहासकार ऐ िवषयपर इशारा तँ केलिझgउ88ह मुदा आगझg3य3 नै बढ़ला।  \n  \nतझgउ43 ओ झgउ7ययोितरीझgउह8र (१२७५-१३५०) पूवझg3यण िवझg3उ4ापितये रहिथ से फेर िसझg3उ0 होइए।  जयदेव (लगभग १२००)क \nगीत-नृझgउ84य आ िकरतिनयझg3य3 झgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण िवझg3उ4ापितक  पदावली मेल खाइत अिछ, संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला \nिवझg3उ4ापितक काझg30णय सौझg4ण7वसँ मेल  नै खाइत अिछ। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18 \n \nआब पुनः आबी िमिथला सझg3य4झg304कृितक पिरषदक मंच जतएसँ रामलोचन ठाकुर मंच सापेझgउहउ बयान देलिझgउ88ह। ई \nपिरषद िवझg3उ4ापितक यझgउह3ोपवीत संझg304कार नै, मैिथलीक यझgउह3ोपवीत संझg304कार केलक। ओकर िवझg3उ4ापितकझgउ43 पिहराओल \nपाग, कोलकातासँ िबझgउ88झgउ87येझgउह8र मझgउ83डल आ झgउह7ीकाझgउ88त मझgउ83डलकझgउ43 लुझgउभ0त कऽ देलक आ मैिथलीक यझgउह3ोपवीत संझg304कार \nपूणझg3यण भऽ गेल।  \nसंझg304कृत आ अवहझg3उ7बला िवझg3उ4ापितक जाितगत कझg3उयरताक बानगी देखी :- \nकीितझg3यणलता - जाित-अजाितक िववाह अधम कएँ पारक। \nपुझgउय4ष -परीझgउहउामे िवझg3उ4ापित कथा कहैत -कहैत लेखकीय वझgउ70तझg30णय दै छिथ िक राजपूतक झg304झgउहही चिरझgउहहहीन होइत \nअिछ, ई ओिहना भेल जेना अथवझg3यणवेदमे शूझg40यक पझgउ7भीकझgउ43 िबना झg304वीकृितक िकयो हाथ पकिड़ लऽ जा सए बला \nवझgउ70तझg30णय। संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला िवझg3उ4ापित जाित -अजाितपर िवशेष बल दै छिथ, रझgउ70त शुझg3उ0ता / जाित हुनका \nलेल महझgउ84वपूणझg3यण छिझgउ88ह। संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला िवझg3उ4ापित कहै छ िथ- अकुलीन कोनो दयाक अिधकारी नै \nअिछ!! आ सौझgउ88दयझg3यण माझgउहह धिनक आ िविशझg4णय वगझg3यणक एकािधकार अिछ !! संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला (िकशोरीकाझgउ88त \nिमझgउह7क िमिथला सझg3य4झg304कृितक पिरषदक जनौ आ पागबला ) िवझg3उ4ापित कहै छिथ - जाित सामािजक जीवनमे अिझgउ88तम \nिनधझg3यहरक तझgउ84व अिछ। जे खराप कुलमे जझgउ88म लैए ओ दुझg4णय िदमागक सझg3य3प माझgउहह बिन सकैए !! िकशोरीकाझgउ88त \nिमझgउह7क िमिथला सझg3य4झg304कृितक पिरषदक जनौ आ पागबला संझg304कृत आ अवहझg3उ7बला िवझg3उ4ापित कहै छिथ - ओ देश \nजतऽ जाितक िनअम लागू नै होइए से झgउभ4लेझgउ74छ देश िथक ( Aspects of Society and Economy of \nMedieval Mithila)- Upendra Thakur \nअमीर खुसरोसँ पिहने पागक वणझg3यणन हमरा नै भेटल अिछ।  \nमुदा झgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण िवझg3उ4ापित (पदावलीक लेखक) कहै छिथ:- नृप इिथ काहु करिथ निह साित। \nपुरख महत सब हमर सजाित॥ \nतािह झg3उहारे राजा ककरो दझgउ83ड निह दैत छिथ आ सभटा पैघ लोक एके रंग छिथ।  \nगोिवझgउ88ददासक पझg3उ4ो िझgउ70लझg4णय छलिझgउ88ह आ एकर समानाझgउ88तर परझgउभ4परा सेहो नै छल (सझgउभ4भवतः  सवणझg3यण मझgउ87य झgउयउचलनक \nकारण ई दुनू चीज छल), से िबदापत नाच जकझg3य3 ओ एतुझg3णउा  मझg3य3िटमे संरिझgउहउत नै भऽ सकल। गंगेश \nउपाझgउ87यायक तझgउ84झgउ84विचझgउ88तामिणक चचझg3यह मुदा  वधझg3यणमान जे हुनका सुकिवकैरवकाननेझgउ88दुः कहै छिथ , ओ किवता सभ \nकतऽ गेल? पझgउहउ धर िलखैपर झgउयउितबझgउ88ध लगेलिझgउ88ह मुदा रघुनाथ िशरोमिण आ हुनकर िशझg303य “उदयन” आ \n“गंगेश”क कृितकझgउ43 रिट कऽ चिल गेलाह आ नवझg3उहीपमे नझg30णय -झgउ88याय झg304कूलक झg304थापनाक  संगे बंगालसँ िवझg3उ4ाथझg3य8 \nएनाइ बझgउ88द भऽ गेल।  \nझgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण िवझg3उ4ापित :- कझg30उमीरक अिभनव गुझgउभ0त (दशम शताझgउभउदीक अझgउ88त आ एगारहम शताझgउभउदीक झgउयउारझgउभ4भ )- \nझg3भणझgउ88थ “ईझgउह8र झgउयउझgउ84यािभझgउह3ा - िवभिषझg3यणणी ” मे िवझg3उ4ापितक उझgउभ8लेख करै छिथ।  \nझgउह7ीधर दासक सदुिझgउ70तकणझg3यहमृत , - झgउह7ीधर दास िवझg3उ4ापितक पझg3य3च टा पद उझg3उ0ृत केने छिथ जे िवझg3उ4ापितक \nपदावलीक भाषा छी। \n“जाव न मालतो कर परगास  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n19 \n \nतावे न तािह मधुकर िवलास।” \nआ \n“मुझgउ88दला मुकुल कतय मकरझgउ88द ”  \n(मझgउ87यकालीन िमिथला , उपेझgउ88झg40य ठाकुर ) \nझgउ7ययोितरीझgउह8र (१२७५-१३५०) \n षझg4ण7ः कझgउभ8लोल - ॥अथ िवझg3उ4ावझgउ88त वणझg3यणना॥ ….. िवदातञो आझg304थान भीतर भउ . \nतका पछा तेलझg3णही . मरहठी. िव।दओितनी दुइ िचझgउहहकइ गाझg3णह जउन  िनहािल अइसिन देषुअह. चउआझgउ78चिर चीिर \nएकहोझg3ण3  पिरहने …….से कइसन देषु. जइसे झgउयउयागझgउहउेझgउहह सरझg304वतीकझgउ43 गझg3णहाजमुनाक सझgउभ4वािह। का हो तइसे ता \nिवदाञोतके दुअओ सझgउभ4वािहका हो भउअह . दशञुझgउ88धी राजा अवधान कराउ . िवदाञोत आझg304थान वइसु. \n(िवदाञोत (पुझgउय4ख ) भीतर भेल, तकर पाछझg3य3 तेलझg3णही , मरहठी। िवदओतनी (झg304झgउहही ) दूटा रंगक गझg3णहा  यमुनामे \nनहायिल एहन देखाइए। चािर-चािर आँचरबला चीर एकहकटा पिहरने। से केहन देखू. जेना झgउयउयागझgउहउेझgउहह \nसरझg304वतीकझgउ43 गझg3णहाजमुनाक संगबे तेहने ओइ  िवदाञोतकझgउ43 दुनू सझgउभ4वािहका। दशञुझgउ88धी राजाकझgउ43 अवधान करेलक , \nिवदाञोत झg304थानपर  बैसला। \nअझg4णयमः कझgउभ8लोलः - ॥अथ राझgउ7यय वणझg3यणना॥ …िव दाञोत त।िझgउ88हक गीत . नृझgउ84य . वाझg3उ4 . ताल. घाघर पिरठरइतझgउ43 \nआह… \nिवदाञोत लोकिनक गीत, नृझgउ84य , वाझg3उ4 , ताल, घाघर पहीिर कऽ भेल। \nउगना महादेव: महादेव (उगनाझgउयहपी ) िवझg3उ4ापितक ऐ ठाम गीत सुनबा लेल उगना नोकर बिन रहै छलाह। \nमैिथलीक आिदकिव िवझg3उ4ापित (झgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण) आ िवझg3उ4ापित  ठझg3णउुरः (संझg304कृत आ अवहझg3उ7क लेखक आ राजा \nिशविसंहक दरबारी) दुनूसँ सझgउभ4बझg3उ0 कऽ उगनाक ई कथा झgउयउिसझg3उ0 भेल।  \nबोिध कायझg304थ : िवझg3उ4ापित ठझg3णउुरःक पुझgउय4ष परीझgउहउामे िहनक गंगालाभक कथा विणझg3यणत अिछ। महाकिव िवझg3उ4ापित \n(झgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण मैिथली पदावली सभक लेखक ) क िवषयमे सेहो गंगालाभक ई कथा झgउयउचिलत  छल आ बादमे \nिवझg3उ4ापित ठझg3णउुरक (संझg304कृत आ अवहझg3उ7क लेखक ) िवषयमे सेहो गंगालाभक ई कथा झgउयउचिलत भेल।  \n  \nिवझg3उ4ापित ठझg3णउुरःक संझg304कृत सािहझgउ84य िमिथलाक िवझg3उहान परझgउभ4पराक लोपक बाद सोझझg3य3  आएल, आ संझg304कृत \nसािहझgउ84यमे िवझg3उ4ापित ठझg3णउुरःक कोनो खास चचझg3यण नै भेटैत अिछ आ बंगालक िवझg3उ4ाथझg3य8क एनाइयो कम भऽ गेल \nछल, जे अिबतो रहिथ हुनका लेल िवझg3उ4ापित  ठझg3णउुरःक संझg304कृत आ अवहझg3उ7 सािहझgउ84य समकालीनक सािहझgउ84य छल \nजे खतम होइत िवझg3उहता  परझgउभ4पराक सािहझgउ84य छल आ सेहो तखन िलखाइये रहल छल , मुदा झgउ7ययोितरीझgउह8र -पूवझg3यण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20 \n \nपदावली झgउयउिसिझg3उ0 झgउयउाझgउभ0त कऽ  लेने छल। ओइ कालक गोनू वा िवझg3उ4ापितक समय पाग  रहबो करए सेहो िनिझgउहयत \nनै, कारण अमीर खुसरो (१२५३-१३२५) माझgउहह एकर चचझg3यण केने छिथ। िवजय कुमार ठाकुर एकरा सामझgउ88तवादी \nझgउयउतीक आ तंझgउहह मंझgउहहसँ सझgउभ4बझg3उ0 मानै छिथ। मुिझg304लम आझg38भमणक बाद अधीनझg304थ सामझgउ88तकझgउ43 ई पिहराओल गेल हएत \nआ ई मुिझg304लम  टोपीसँ मेल खाइतो अिछ, आ माझgउहह झg40भाझg33उण -कायझg304थ मुिझg304लम आझg38भमणक बाद  िमिथलामे सामझgउ88त \nरहिथ (राजपूत नै) आ आइयो अही दू वगझg3यणक बीच ई किहयो काल  िबयाह आिदमे झgउयउयुझgउ70त होइए।   \nमहाकिव िवझg3उ4ापित - कवीझgउह8र झgउ7ययोितरीझgउह8र (लगभग १२७५-१३५०)सँ पूवझg3यण (कारण झgउ7ययोितरीझgउह8रक झg3भणझgउ88थमे िहनक चचझg3यण \nअिछ), मैिथलीक आिद किव। संझg304कृत आ अवहझg3उ7क िवझg3उ4ापित ठझg3णउुरःसँ िभझg38उ। सझgउभ4भवतः िबझg304फी गामक नौआ \nठाकुर झgउह7ी महेश ठाकुरक पुझgउहह  (परझgउभ4परा अनुसार )। समानाझgउ88तर परझgउभ4पराक िबदापत नाचमे िवझg3उ4ापित पदावलीक \n(झgउ7ययोितरीझgउह8रसँ पूवझg3यणसँ) नृझgउ84य -अिभनय होइत अिछ। \nिव झg3उ4ापित ठझg3णउुरः १३५०-१४३५ िवषएवार िबझg304फी -काझg30उयप (राजा िशविसंहक दरबारी) आ संझg304कृत आ अवहझg3उ7 \nलेखक। कीितझg3यणलता , कीितझg3यणपताका , पुझgउय4ष परीझgउहउा , गोरझgउहउिवजय , िलखनावली आिद झg3भणंथ समेत िवपुल संझgउ7णयामे \nकालजयी रचना। ई मैिथलीक आिदकिव िवझg3उ4ापित (झgउ7ययोितरीझgउह8र पूवझg3यण)सँ िभझg38उ छिथ।  \n६ \nजगदीश झgउयउसाद मझgउ83डल - एकटा बायोझg3भणाफी ... \nभुमहुर आिग  जकझg3य3 गामक राजनीित तरेतर जोड़ पकड़ए ला गल। भगवती  झg304 था न अगुआएल। तइ संग एकटा \nआरो भेल। आरो ई भेल जे खुदरा-खुदरी सभ िक यो सभ-झg304 था न (देव झg304 था न) अबै-जाइ छलाह मुदा मने-मन \nबँटाएल छलाह। खाली िड हवारे झg304 थान सावझg3यणजिन  क बूझल जाइ छल। जेकर झg304 पझg303 ट झgउयहप िब   आह, मूड़न, उपनैन \nइझgउ84 या िद मे देखल जाइत अिछ । िड हवार झg304 थान एकहरे वंशक झg304 था िप त कएल अिछ । दुगझg3यहपूजा एकहरे िद  यादकझgउ43 \nतोड़लक। भेल ई जे एकहरे पिर वार (िद यादी) गामक झg40भाझg33उणमे सभसँ नमहर िद  यादी अिछ जे दू टोलमे \nिव भािज त छिथ । उझgउह4रवािर   टोल आ दिछ नवािर  टोल। बड़की पोखिर क उझgउह4रविर  यो आ दिछ नविर यो महारपर \nदुगझg3यहपूजा होइत अिछ  । पोखिर  बीचमे सीमा अिछ। गामक सीमा (टोल-टोलक) गजपटे रिह  गेल। जना आन-\nआन गाममे कतौ सड़क सीमा होइए तँ कतौ झg304 कूल, से नै भेल। पािन येमे सीमा गड़ा गेल। उझgउह4रवािर   दुगझg3यह -\nझg304 था नक अगुआइ बेरमा िन वासी मधेपुर झgउभउ लौकक झgउयउमुख आ जगदरक नथुनी िस ◌ ंह केलिन । झgउयउमुख गामक \nभिग नमान, तँए एकहरे पिर वारमे गुन-गुनी उठल। मुदा दुनू गोटे माने झgउयउमुखो आ नथुिन  यो िस◌ ंह एकहरे \nपिर वारसँ दुगझg3यहक मािट   लेलिन । दिछ नवािर  टोलक एकहरे अपन झg304 था न बूिझ  दस-आना छ-आना हुअए लगलाह। \nआबाजाहीमे बढ़ोतरी भेल। भोज-भात सेहो बढ़ल। ओइ समए बचनू िम झgउह7 जे राजनीित  क दृिझg303 ट  सँ मािट  धऽ नेने \nछलाह। आिथझg3यणक िव  षमता रहबे करिन । ओना चािर  भझg3य3इक भैयारी छलिन  । चाझgउयह भझg3य3इ गामक सेसर देहबला \nमाने हाड़-काठक। मुदा मुकदमामे ओझरा गेल रहिथ । दिछ नवािर  टोलक एकहरे पिर वारमे बचनू िम झgउह7क नीक \nपइठ रहिन । ओ िद न-राित  एकबझg3उय कऽ दिछ  नविर या दुगझg3यहक मािट   सेहो एकहरे पिर वारसँ िल औलिन । एकहरे \nपिर वार िव भािज त भऽ गेल। झg40भाझg33उण बँटा गेला , जइसँ पूजा-पाठक कोनो अभाव किह यो नै भेल अिछ । अही  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n21 \n \nबीच कपलेझgउह8र राउतक बाबा मरलिन  । पुरोिह त अपन ललकारा भरलिन । लड़ाइ फँिस  गेल। लड़ाइ ई फँसल \nजे एक िद स पुरोिह त अपन शिझgउ70 त   देखबए लगलाह तँ दोसर िद स किप लेझgउह8र अिड़   कऽ ठाढ़ भऽ गेल। मुदा \nपझg3य3चे-सात िद नक बीच (सराध-मृझgउ84 युक बीच) इलाका गनगना गेल। मृझgउ84 यु िद न िव वाद तँ नै उठल मुदा नव \nचेतना जझgउयहर जागल। नव चेतना ई जे पाटझg3य8क भीतर बंधनक झgउयहपमे िज  नगीकझgउ43 पकड़लक , मृझgउ84 युक समाचार \nसुिन ते लोकक ढबािह  लािग  गेल, जना समझg304 ये हरा गेल। िक यो कपड़ा िक नए गेल, िक यो बझg3य3स कािट   चचरी \nबनबए लागल, िक यो अिछ या खुनए गेल। बजझgउयहआ करखाना जकझg3य3 कारोबार चलल। मुदा जिह  ना एक \nकझgउभ4 पनीक इंजनक पाटझg3यण दोसर कझgउभ4 प नीक लगौने अनेरो खड़खड़ाइत-झड़झड़ात रहैत अिछ  तिह ना शुझgउयहहेसँ हुअए \nलागल। चचरी बनबैसँ पिह ने बझg3य3स कटैमे रझg3णउा -टोकी शुझgउयह भेल। रझg3णउा -टोकीक मूल कारण िभ झg38उ-िभ न जाित क \nिभ झg38उ-िभ झg38उ िव  िध -िव धान। मुदा संयोग तँ एहेन भेल जे सभ टोलक लोक एकठाम पहुँच गेलाह। जिह ना गजेरी \nधुआँक गंध लिग ते झgउयउेमी िद  स आँिख  उठा-उठा देखए लगैए तिह ना जइ काजक जे झgउयउेमी ओ अपन -अपन झgउयउेमी \nिद स ताकए लगलाह। मुदा ऐ बातपर सभ सहमत जे जइ जाित क काज छी हुनकर महत बेसी होइ। घरबैया \n(किप लेझgउह8र तीनू भझg3य3इ ) कुबेरक खजाना खोलने। जइ काजमे जे जझgउयहरित   होइ, पुछैक कोनो खगता  नै। अपन \nगाछी-कलम अिछ , बँसबािर  अिछ । तीनटा बझg3य3स चचरी ले कटल। चचरी बनबै काल केहेन बझgउभ8 ला आ फझg3उ7ा \nहोइ, तइले फेर रझg3णउा -टोकी उठल। मुदा पाटझg3य8क भीतर एहेन -एहेन नेता रहिथ  जे घरहिट यो रहिथ । तँए हुनके \nजुित सँ चचरी बनल। फेर लकड़ी कटैमे झंझट उठल। एकटा शीशोक (जइमे सारी नै भेल रहै) सूखल \nगाछ। जइसँ काज चिल  सकै छल। मुदा भेल ई जे िब ना बुझने-सुझने अपने फुरने दू गोटे फड़ैबला आमेक \nगाछ कािट  कऽ खसा देलक। मुदा कएले िक  जा सकैए। सूखल जरनाक सेहो जझgउयहरत अिछ  ये, ओहो शीशो \nकटाएल। तीन-चािर  िद न तक डोम लकड़ी उिघ ते रिह  गेल। खैर जे होउ..। मुदा सैकड़ो आदमी एकठाम \nबैिस  असमसान देखलक। पसाही जकझg3य3 कोन लुझgउह4ी िक  महर उिग  कऽ पकिड़  लइत, तेकर ठेकाने ने रहल। \nएक गोटे असमसानसँ आएल। आन गाम जाइक रहै, दाढ़ी-केश कटा कऽ चिल  गेल। दाढ़ी केश तेसर िद न \nकटाइ छै, तिह ना सीमा टपैक बात सेहो उठल। जना सॱसे गाम रंग-िब  रंगक पसाही लािग  गेल। कोनो एक \nमुँहरी गप नै, सभ गिड़ मुड़ाह। केकरो मुँह िक झgउभ4हरो तँ केकरो नझg3य4 गिड़  िक झgउभ4हरो। मुदा ललकाराक मैदानमे तँ \nललकरे जोर पकड़ै छै। तँए िक यो अपना तकझg3यणकझgउ43 िव  तकझg3यण-कुतकझg3यण मा नैले तैयारे नै। मुदा जिह ना कलकझgउह4ा \nसड़कपर गाड़ीपर गाड़ी, लगले रहै छै तिह ना तते समझg304 या  (गप-सपक झg38भममे) उठए ला गल जे गझgउभ0 पे-गपमे \nओझरा जाइ छल। कोनो घटनाक गप कोनो घटनामे िम िल  जाए। जिह ना दू देशक बीच लड़ाइमे सीमा \nकातक लोककझgउ43 नीन हराम भऽ जाइ छै तिह  ना गामक लोकक बीच भऽ गेल। पिह ल िद न बहुतो गोटे नै बूिझ  \nपेला, दोसर िद न पता चललिन जे िक छु गोटे जिह ना अपन कुरहिड़  -टझg370गारी लऽ कऽ गेल रहिथ   ओ संगे नेने \nचिल यो एला, चलिन  अिछ  जे तेराइत तक सभकझgउ43 छुतका लािग  जाइ छै, तँए तीन िद न ओहो सभ िक छु ने \nकरत। जे सभ कुरहिड़  -टझg370गारी लऽ कऽ आएल रहिथ   हुनका जगदीश झgउयउसाद मझgउ83डल पुछलिखन  जे िक अए \nअनिल ऐ? ओ सभ जबाब देलिखन  जे झंझारपुरबला पाटझg3य8क (लकड़ी कारोबार केिन हार) कुरहिड़   िछ ऐ, आइ \nसमाज दुआरे काज कामै केलॱ, जँ कुरहिड़  बरदा जाइत त खन तँ काजे बझg38उ भऽ जइतए। तही बीच एक \nगोटा बािज  उठलाह जे आन गामक कुरहिड़  भेल िक ने, गामक कुरहिड़ कझgउ43 ने छुतका लगतै आिक   आनो गामक \nओजारकझgउ43 छुतका लागत। मुदा कुरहिड़  बला गप ओते नै पकड़लक जते केशबला पकड़लक। रंग-रंगक गप \nचलए लागल। तेरहा सराध होइत तँ िद याद-वाद सिह त नह-केश िद न केश कटौताह, तँए घरवालीकझgउ43 कोनो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22 \n \nमतलबे नै। समाजमे एक जाित क संग आनो जाित  आ एक टोलक संग आनो टोलक लोक रहिथ  मुदा \nवैचािर क टकराव टोले-टोल, घरे-घर हुअए लागल। िव िच झgउहह िझg304 थ  ित  बिन  गेल। जिह ना गाममे झंझट बढ़ल \nतिह ना पंचैित यो बढ़ल। अिध क पंचैित यो बढ़ने झंझट कमबो कएल आ बढ़बो कएल। िक यो बजै छल जे \nजखन मुरदा जरौला बाद पोखिर मे नहेलॱ, आंगन आिब  लोह-पाथर छूलॱ, अपना ऐठाम आिब  सोहराइ वा \nिम रचाइ खा नहा कऽ कपड़ा बदिल  लेलॱ तखन छुतका कतेटा अिछ  जे तैयो लगले रिह  गेल। तँ िक यो बजै \nछल जे केश-कझg3उया िद  याद होइ छै िक  आनो हेतइ। तँ िक यो बजै छल जे कािझg334  ये दस झgउयहपैया दऽ कऽ केश \nबनौने छलॱ, केना कटा लेब। गाममे गपो चलैत आ पराते भने िक छु गोटे केश कटा लेलिन । िब ना \nपनचैित येक पनचैती भऽ गेल जे केशमे िक छु लागल रहै छै िज नकर मन मानए कटाबए, नै मन मानए नै \nकटाबए। दू िद न एिह ना चलल। तेसर िद न छाउर-झझgउभ0 पी  हएत। अखन धिर  सभ (समाज) कोनो ि◌ नणझg3यणए नै \nकेने छल जे की कएल जाए, मुदा पिर िझg304 थ  ित क सामना जझgउयहर क एल जाएत से तय छल, ई सबहक मनमे \nरहबे करिन । जखन जे समझg304 या  उठत तेकर समाधान तखने करब। जइ िद न छाउर-झझgउभ0 पी  छल ओइ िद न \nघरवारी (किप लेझgउह8र राउत ) एकटा समझg3य4गकझgउ43 महापाझgउहह ऐठाम पठौल िन । बेरमामे महापाझgउहह नै अिछ, कछुबीक पुजबै \nछिथ । जेहो सभ नै बाजक चाही सेहो सभ महापाझgउहह किह   ि◌ नणझg3यणए सुना देलिख  न जे नै जाएब, कछुबीसँ आिब  \nओ समझg3य4ग बाजल। छाउर-झझgउभ0 पी क समए भेल जाइत रहए। की कएल जाए? िब देझgउह8र ठाकुर (नौआ) बाजल जे \nछाउर-झझgउभ0 पी क सभ लूिर  हमरा अिछ । हम झँपबा देबै। सएह भेल। राित मे सराध कमझg3यणमे पुरोिह  तक (झg40भाझg33उण ) \nओते महत नै होइत अिछ जते महापाझgउहहक। ि◌ नणझg3यणए िक  छु नै भेल, भेल एतबे जे जिह ना महापाझgउहहकझgउ43 कहिल  यिन  \nतिह ना पुरोिह तोकझgउ43 पुिछ   िल अनु। सएह भेल। दोसर िद न जखन पुरोिह तकझgउ43 पुछल गेलिन   तखन ओहो ओहने \nजबाब देलिख न जे नै जाएब। सभ िव चािर ये नेने रहिथ । िद नेमे बेझgउयहपहर अपनामे बैसार भेल। सवझg3यणसझgउभ4 म ित  \nि◌ नणझg3यणए भेल जे पुरोिह  त-पाझgउहह छोिड़   देल जाए। सराधमे दू काज होइ छै। िझg38भ  या-कमझg3यण आ भोज। जे खचझg3यण \nिझg38भ  या-कमझg3यणमे हएत ओ भोजेमे लगा िद औ। ओना बरइ सभ गाममे नै छिथ , िक छु गनल-गूथल गाममे छिथ, सभ \nकुटुमैतीमे सघन गूथल छिथ । जिह ना शंख फूिक  महाभारत शुझgउयह भेल तिह  ना शंख फुका गेल। चौबगली \nगाममे समाचार पसिर गेल। आन-आन गाममे सेहो रंग-िब रंगक सवाल उठए ला गल। कतौ उठल जे जँ िझg38भ  या-\nकमझg3यण नै हएत , तँ भोज नै खाएब। कतौ उठल जे िक यो अपन बाप-दादाक करैए तइसँ िक  पंचक (भोज \nखेिन हारक) मुँह छुबा जाएत। कुटुम सभ िज झgउह3ासा करए अ◌ाबए लगलिन  । जे आबिथ  हुनकर जबाब होिझgउ88 ह   जे \nसामािज कता टुटने कुटुमैती थोड़े टूिट  जाएत। समाज बिन  कऽ नै कुटुम बिन  कऽ तँ खेबे करब। गामोमे \nजाित क बीच िव वाद उठल। मृझgउ84 युक दसम िद न, जइ िद न नह-केश कझg3उयी हएत। िभ  नसुरके पहर करीब आठ \nबजे बैसार भेल। बैसार अइले भेल जे अखन धिर क भोज-भात खाजा-मूंगबापर अँटकल छल। लोकक जीवन \nझg304 तर एझgउह4े िन  झgउ74चझg3य3 छल। ऐठाम खाजा -मूंगबा वा लझg38यडू तक पहुँचल छल तँए खान-पानमे धझg3णउा मारल जाए। \nतँए रसगुझgउभ8 ला -लालमोहनक संग पयझg3यहझgउभ0 त दहीक बेवझg304 था  हुअए। भोज-भातक ई िझg304 थ  ित  अखनो थोड़-थाड़ अिछ ये \nमुदा पिह ने िक छु जाित  भोजक मामलामे बदनाम छल। एक बरतन चाह बनल, िज नका जते मन फुरलिन  से \nतते पीलिन । पान चलल, ओना पान बिजझg3यणत अिछ तैयो । अखन धिर  जाित क ओझरी छुिट  चुकल छल। \nएगारहो गामक जाित  सहमत भऽ गेलाह जे भोज खाएब। वातावरणमे उठल जे िक यो अपन माए-बापक \nिक िर या-कमझg3यण करत आिक   अनकर। तइसँ अनका िक  जे अनेरे कुटुम-पिर वारसँ मुँह फूझgउभ8 ली  कऽ लेब। अखन \nधिर क सोझराएल काज देिख  सबहक मन हिर अर। तइपर चाहक झॲक सेहो रहए। तइमे रसगुझgउभ8 ला -लालमोहन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n23 \n \nआगूएमे अिछ , सभकझgउ43 बुझले जे गौआँसँ अनगौआँ धिर  क िह झg304 सा  बराबरे अिछ । गप शुझgउयह होइते तीनू बिह  न \n(बेटी) आिब  झgउयउझg3णण ठाढ़ केलक जे नह -केशक भोज हम करब, झgउयउझg3णण जिट  ल भऽ गेल, तीनू कहै छै हम करब। \nअझgउ74 छा  किह  तीनू बिह नकझgउ43 िव  दा कएल गेल। मुदा ओझरी लिग ते गेल। जखन नमहर भोजक योजना बिन  गेल \nतखन छोटका-छोटकाकझgउ43 तँ रोकए पड़त। कुबेरक भंडार तँ नै िछ  ऐ जे जते िनकालब तते बढ़तै। नह-केश \nभोजमे खाइले केकरा देल जाइ छै ओकरे ने जे किठ यारी गेल रहल। भोज कथीक होइ छै, तँ भतभोज। \nसभ जाित क बीच तँ भातक चलिन  नै छै। तखन? एझg3णउे काज केिन  हारमे दू रीित  नीक हएत। होइत-हबाइत \nनह-केश िद नक भोजे उठाव भऽ गेल। तीनू बिह नकझgउ43 कहल गेल जे भोज नमहर भइये रहल अिछ   तेहीमे अहूँ \nसभ जे ि◌ दअ चाहै छी से िम ला िद औ। ओते घरवारीकझgउ43 असान हेतइ। तीनू बिह  न राजी भऽ गेलीह। दोसर \nझgउयउझg3णण उठल जे पुरोिह  त-महापाझgउहह नै औताह तेकर की करब। िक  यो जाित क पुरोिह त ताकए लगलाह तँ िक यो \nिक छु। मुदा िक छु आन जाित मे शुझgउयह भऽ गेल मुदा से नै भेल। तँए जाित  मे भेटबे ने कएल। िक छु गोटेक \nिव चार जे जखन ओ सभ (पुरोिह त-पाझgउहह ) एबे नै करताह तखन सोलहो आना छोिड़  िद औ। िक छु गोटेक \nिव चार जे जखन गामेमे देखै िछ ऐ राम, सदाय, पासवान इझgउ84 या िद कझgउ43 अपन सभ िक  छु छै तखन हमहूँ सभ \nिक अए ने बना ली। तखन िक  हुअए? रामअवतार राउतकझgउ43 पुजबैक भार देल गेलिन   आ िब देझgउह8र ठाकुर \nसहयोगी बिन  पुजा देिथ न। पुजौल केना जाए? को न जझgउयहरी कोनो चीजक अिछ  , से नै तँ केरे पातपर \nपुजौताह आ दिछ नामे दुनू गोरेकझgउ43 एक -एक जोड़ धोती देल जेतिन । सएह भेल। सराधे िद न (एकादशा) भोज \nकरैक िव चार भेल। भोज भलै। काफी जस भोजमे भेल। मुदा जाित क बीच जे िर एकशन भेल ओ...। \nअखन धिर  दसो िद न रंग-रंगक बैसार गामसँ आन गाम धिर  होइते रहल। अंतमे रतीश बाबूक (नवानी) ि◌ नणझg3यणए \nभेल, जे जित या आगू पित या नै लगै छै। \n         \n  \nसन् सझg373तालीस ... \nभारतक झg304वतंझgउहह िझgउहहवािणझg3यणक  झझgउ83डा फहरा रहल छल।  \nमुदा कझgउभ4यूिनझg304ट पाटझg3य8क  माननाइ छल जे भारत झg304वतंझgउहह नै भेल अिछ।  \nअसली झg304वतंझgउहहता भेटब बझg3य3की  छै... \nिमिथलाक एकटा गाम… \nजझgउ88म  भेल रहए एकटा बझgउ74चाक .. ओही बखझg3यण ... \nओइ झg304वतंझgउहह वा झg304वतंझgउहह  नै भेल भारतमे... \nिपताक मृझgउ84यु...गरीबी.. केस मोकदमा... \nवंिचतक लेल संघषझg3यणमे भेटलै झg304वतंझgउहह भारतक वा झg304वतंझgउहह नै भेल भारतक जेल .... \nआइ बेरमामे पझg3य3च -दस बीघासँ पैघ जोत ककरो नै.. \nओइ गाममे जीिवत अिछ आइयो िकसानी आझgउ84मिनभझg3यणर संझg304कृित ...  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24 \n \nपुरोिहतवादपर झg40भाझg33उणवादक एकछझgउहह राझgउ7ययक जतऽ भेल समािझgउभ0त .. \nसंघषझg3यणक समािझgउभ0तक बाद  िजनकर लेखन मैिथली सािहझgउ84यमे आिन देलक पुनजझg3यहगरण ... \n \nजगदीश झgउयउसाद मझgउ83डल - एकटा बायोझg3भणाफी ... गजेझgउ88झg40य ठाकुर झg3उहारा  (अनुव तझg3यणते...) \nअपन मंतवg301य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n२. गवg3बृ  \n  \n२.१.१.\n डॉ अखgएषथणा चौधरी - लघुकथा- छलना २.\n जगदीश खgएषएसाद मखgए8घ ड लक आठ गोट \nिव हिन  कथा  \n  \n२.२.\n डॉ. अजीत िमझgउह7 - लघुकथा- वg301यथा  \n  \n२.३.\n कािमनी कामायनी-लघुकथा- कठजीब   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n25 \n \n२.४.\n मुवg3षबी कामत - नाटक- िजझgउ88द गीक मोल  \n  \n२.५.\n खुशबू झा- मैिथली कथा संवg391ह िजवg319ी पढलापर   \n२.६.\n पूनम मझgउ83डल -आकाशवाणी दरभंगाक जाितवादी खgएषएवृिखgएथ4क िवरोधमे िव देह िव चार गोझg303 ठी  सह \nकिव सझgउभ4मेलन  \n  \n२.७.\n दुगझg3यहनझgउ88 द मझgउ83 ड ल- नेना लेल सुवgबषषदर िच  वgबअअकथा  \n  \n२.८..\n अिमत िमझgउह7 - िवहिन कथा- पिरभाषा २.\nसझgउ88दीप कुमार साफी  दूटा िवहिन कथा  \n३.\n राम िव लास साहु दूटा ि◌ वहिन  कथा ४.\nवीरेझgउ88 झg40य  कुमार यादव-लघुकथा- बाबाक \nगाछ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26 \n \n१.\n डॉ अझgउयहणा चौधरी - लघुकथा- छलना २.\n जगदीश झgउयउसाद मझgउ83 ड लक आठ गोट \nिव हिन  कथा \nडॉ अझgउयहणा चौधरी , अझgउ87यझgउहउा , मैिथली िवभाग, मगध मिहला कॉलेज, पटना िवझgउह8िवझg3उ4ालय , \nपटना \n लघुकथा \n \nछलना \nओकर नाम छलैक ‘छलना’। हम जखन-जखन ओकर नाम सुनैत छिलयैक तँ आझgउहययझg3यण होइत छल जे एकर \nमाय-बाप कझgउ43 आर कोनो दोसर नाम निह  फुरेलैक ? एक िदन संयोग सँ ओकर माय सँ भझg370िट भेल। हमरा \nरहल निह गेल। देिखते; पुिछये त लेिलयैक- ऐँ यै अहझg3य3कझgउ43 आरो कोनो दोसर नाम बेटी लेल निह फुराएल ? \nओ एकटा दीघझg3यण िनःझgउह8ास छोिड़ हमरा िदस िनिमझg3यणमेश दृिझg4णयएँ तकैत चुपचाप ओतए सँ ससिर गेल। ओकर \nताकब हमरा नीक निह लागल - हम कने अझgउयउितभ भए उठलहुँ।  \nिकछु िदनक बाद एक िदन छलना, हमरा सँ भझgउ43ट करए आएल गोड़ लािग पैर  लग बैिस गेल। हम कतबो \nकहिलयैक - उपर सौफा पर बैिस, मुदा किथलए, ओ ओतिह ओिहना बैसल रहल। बड़ी कालक बाद नहुँ-नहुँ \nबाजल-अपना ऑिफस मे हमरा नौकरी निह रखा देब! बझgउयह दाइएक काज करब , खुब मन लगाकए काज \nकरबैक, ककरो िशकाए तक मौका निह देबैक। हम अहझg3य3 कझgउ43 अझgउयउितझg4ण7ा निह होमए देब। एके सझg3य3समे ओ \nसमटा बािज गेल झg304वर कने मझgउ87यम , मुदा उझgउ84साह आ उमंग सँ भरल ओकर  हृदयक भावना हमरा वंशी जकझg3य3 \nखॴच रहल छल। ओकर बाजब; ओकर शुझg3उ0 -शुझg3उ0 उझgउ74चारण सुिन आझgउहययझg3यणिचिकत भेलहुँ- पुछिलयैक; \nिकछु, पढ़लो-िलखल छझg373 ? ओ मुड़ी िनहुरौने बाजल हँ, बी.ए. पास छी सुिन जेना हम आकाशसँ खसलहुँ। \nिवझgउह8ासे निह भए रहल छल ओकर बातक। सोचय लगलहुँ-झg304झgउहहीक  घरसँ बहराएब, आजुक झg304झgउहही िशझgउहउाक बात , \nसरकारक झgउयउयझgउ7भ , मिहलाक उझgउ84थानक झgउयउित  लोकक मानिसकता, जागझgउयहकता , वैझgउह8ीकरणक पराकाझg4ण7ा -भक टुटल-\nदेखैत छी ओिहना पैर लग िनहुरल बैसल अिछ, छलना। हमरा अनुमान छल-कहुना ‘क’ ‘ ट कझgउ43 पिढ़ लैत  \nहोएत भिरसक। मुदा ई एहन साधारण कद-काठीक छौड़ी एतेक पढ़ल होएत से त’ सपनहुँ मे निह सोचने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n27 \n \nछलहुँ। गाम मे पढ़ाई कएने छझg370 ? बाजल-पूना मे बाबू छलिथ, ओतिह उझgउ74च िवझg3उ4ालय सँ मैिझg3भभक पास कएलहुँ \nमुदा बाबू चिल बसलाह। बाबूक कमाईसँ कहुना घर चलैत छल। तािह पर सँ हमर पढ़ाईक खचझg3यण हुनका बड़ \nशौक छलिन जे बेटी पिढ़-िलख बडका ऑिफसर बनए। हमहु मने-मन सपना देखैत छलहुँ। मन लगा पढैत \nछलहुँ जे बाबूक िवझgउह8ास निह टुटैझgउ88ह। मैिझg3भभक अझgउभउवल नझgउभ4बर सँ पास कएलहँ◌ु।  विजफा भेटल तँ सपिरवार खूब \nझgउयउसझg38उ भेल। मन मे आझgउ88तिरक सझgउ88तोष भेल जे हमर  पढ़ाईक िचझgउ88ता सँ बाबू फािरग भए जएताह ओिहना हुनका \nपर अपन सात बिहनक दाियझgउ84व छलिन। बाबू भाई -बिहन मे सब सँ जेठ। जखन सब छोटे रहिथ-हमर \nदादाक मृझgउ84यु भए गेलिन। ता धिर दसमे मे पढ़ैत छलाह - धरक भार आ बिहन सभक िबयाहक समझg304या सँ \nिवचिलत छलाह। पढुआ कझg3णउा पूनाक एक बझg373क मे चपरासीक नौकरी  लगवा देलिखझgउ88ह। तािह सँ सातो बिहन \nयथासाझgउ87य वर -घर कए िनिझgउहयत भए गेलाह।  \nबाबू पािरवािरक दाियझgउ84व सँ चैन भए अपन झg30णयिझgउ70तगत जीवन िदस अझg3भणसर  होइत माय कझgउ43 गाम सँ पूना बजा \nलेलिखन। तीनू गोटा सुख-सुिवधा सँ रहए लगलहँ◌ु- \nमाय घर सझgउभ4हारय , बाबू बझg373क आ हम िनिझgउहयत सँ कॉलेज ...... \nएक िदन कॉलेज सँ आिब बैग-बझg304ता रिखते छलहुँ िक मकान मालिकन  झg304वर सुनलहुँ - कतए छीयै बझg373क सँ \nफोन आएल अिछ- बझg373क मे डकैती भए गेल छैक , िकछु गोटे घायल अिछ, िकछुक मृझgउ84यु भए गेल छैक। \nकरेज कझg3य4पए लागल मोन  सशंिकत भेल- की भेलैया ? दौड़लहुँ बझg373क िदस। पता लागल बाबूकझgउ43 गोली लागल  \nछिझgउ88ह आ ओ अझg304पताल मे छिथ , खून बहुत बिह गेल छिन, हमर खून देल गेलिन मुदा हमर खून हुनका बचा \nनिह सकलिन। हमर सबहक दुिनयझg3य3 उजिड़ गेल।  माए एिह दुःख सँ एखन धिर उबिर निह सकल अिछ। \nओकर अझgउ88तमझg3यणन मे कतहुने कतहु बाबूक मृझgउ84युक एकटा कारण हमहुँ िछयैक। कारण लगैछ जेना माए  सोचैत \nछल-आब तीन-गोटेक छोट-छीन पिरवार, गाम मे रहब-थोड़-बहुत जमीनक उपजा-बाड़ी सँ गुजर-बसर करब। \nमुदा हमर पढाई आ बाबूक आस, ओकर मोनक बात पूरा निह भए सकलैक। बाबूक लालसा छलिन, हमर \nखूब-पढब-िलखब आ खूब नीक वर-घर मे िववाह, करएबाक-लगैत अिछ जेना अथझg3यहभाव मे बिहन सभक \nिववाहक कमी’ हमर िववाह धनी-गणमाझgउ88य पिरवार मे कराए पूरा करए चाहैत छलाह। अपन  हृदयक टीस कझgउ43 \nहमर उझgउ7यजवल भिवझg303यक िनमझg3यहण सँ दूर करए चाहैत छलाह। माएक  गाम मे रहबाक इझgउ74छा कझgउ43 हमर उझgउ7यवल \nभिवझg303यक िनमझg3यहण सँ दूर करए चाहैत छलाह।  माएक गाम मे रहबाक इझgउ74छा कझgउ43 मोनमे दािब बझg373क मे नौकरी \nकिरते रिह गेलाह। के जनैत छल जे िविधक िवधान एहन होएत ? एिह असामियक घटना सँ माए जेना \nमािटक मूरत भए गेल। मृझgउ84युक समाद सँ गझgउभ4मी लािद देलक कोनो झgउयउितिझg38भया निह , िनिवझg3यणकार भाव सँ लोकक \nमूँह तकैत रहैत छल। आस-पड़ोसक लोकक झgउयउयास सँ ओकरा येन -केन झgउयउकारेण सामाझgउ88य अवझg304था मे आनल \nगेलैक तखन जे ओ झg38भझgउ88दन कएलक से किह निह , सभ लोक भाव-िवहुल भए उठल। कनेक शाझgउ88त  भेलाक \nबाद, ओ हमरा गािर-झgउह7ाप देमए  लागल-ओकर मुँह सँ अिझgउ88तम बहराएल शझgउभउद छलैक -छलना। अपन एिह नवीन \nनामकरणसँ हमहुँ शत-झgउयउितशत सहमत छी कारण निह हमरा पढ़ैक उझgउ84कंठा रिहतए आ निह  बाबूक मोन मे \nहमर उझgउ7यजवल भिवझg303यक एतेक महझgउ84वाकझg3य4झgउहउा त हम सभ माएक इझgउ74छानुसार  \nगाम चिल गेल रिहत हुँ आ हमरा माएक जीवनक संग एतेक टा छल निह होएत ? \n \nओकर तँ जीवने उजिड़ गेलैक ! एहने आशा िवहीन अझgउ88धकारमय जीवनक कझgउभ8पनासँ ओ पुनः जेना बौक भए  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28 \n \nगेल। एखन ओ सामाझgउ88य लोक जकझg3य3 िझg38भया -कलाप करैछ िकझgउ88तु िदमाग ओकर सुझg38उ भए गेल छैक। संग रहैत \nअिछ मुदा अनभुआर चलैत-िफरैत, िहलैत-डोलैत कठपुतली सन। हम, अवाक भेल बडी काल धिर ओकर \nएकतरफा बातझg3यहलाप आ घटना सुनैत  रहलहुँ चुपचाप। मोन दुखी अशाझgउ88त अिखझg38उ भए गेल। तथािप एखनो \nमोन मे िजझgउह3ासा  बनले रहल ओकर नाम की िछयैक? \nहम पुिछये बैसिलयैक गे तोहर असली नाम की छौक? \nओ मुड़ी िनहुरौने उझgउह4र देलक ‘आशा’। \n \n  \nजगदीश वgबैबसाद मवgबष3 ड लक आठ गोट िव हिन  कथा- \n  \nउड़हिड़   \n  \nएक तँ ओिह ना जूरशीतलक भोर, चािर ये बजेसँ चझgउ88 झg40य कूप बिन  इनार अकास-पताल एक केने, िस रिस राइत \nवसझgउ88 त  िस र सजबै पाछू बेहाल, जे जतए से ततैसँ पीह-पाह करैत। तइपर तीन िद नसँ एकटा नवका गप \nगाममे सेहो उपिक  गेल छै। ओ ई जे कपरचनमा उड़हिड़  गेल। रंग-िब रंगक खेरहा-खेरही गाममे िछ टाइत। \n     ओना उपरका जहाज जकझg3य3 झg304 झgउहहीगणक बीच गप हवाइ भेल मुदा पुझgउय4खक बीच कोनो सुिन  -गुिन  नै। तँए \nकपरचनमाक िप ता-रघुनाथक लेल धैन-सन। माए कुड़बुड़ाइत मुदा सासुक डरे मुँह नै खोलैत। ओना परगामी \nभेने माइयो आ पिझgउ7भ  योक मन ओते घबाह नै होइत। होइत तँ ओतए जतए सीमानक आिड़  धारक बािढ़ मे \nभिस या जाइ छै। कुसमा दादीक माने कपरचनमाक दादीक मनमे िम िस यो भिर  हलचल नै। कोनो िक  बेटी \nजाित  छी जे अबलट लागत। बेटा धन छी जतए रहत ओतए खुझg3उया गािड़   कऽ रहल। िक यो बजैए तँ अपन \nमँ◌ुह दुइर करैए।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n29 \n \n     जूरशीतल पाविन , अपने हाथे कुसमा दादी इनारसँ पािन  भिर असीरवाद बॅटबे करतीह। तहूमे तेहेन गप \nपिर वारक उड़ल छिझgउ88 ह   जे बझg3य3टबो   जझgउयहिर  ये छिझgउ88 ह  । ओना अझgउ88 ह रगरे मनमे उठल रहिन  मुदा पहरक ठेकान नै \nरहलिन । जखन गाममे पीह-पाह शुझgउयह भेल तखन फुड़फुड़ा कऽ उिठ   ला◌ेटा-डोल लेने इनार िद स बढ़ली। \nमनमे ईहो रहिन  जे इनार परक असीरवाद बेसी नीक अंगनाक अपेझgउहउा होइ छै। तँए सभसँ पिह  ने इनारपर \nपहुँचब जझgउयहरी बुझल िन । आब िक  कुशक जौर आ घट थोड़े रहल मुदा तैयो।  \n     इनारसँ डोल ऊपरो ने भेल छलिन  आिक  नवनगरवाली समिज या-पुतोहु अिब ते देखलिन  जे दादी असगरे \nछिथ  तँए अवसरक लाभ उठा ली नै तँ पचताइये कऽ की हएत। उपरागी जकझg3य3 बजली - \n“उढ़ड़ा एलिन  की नै?” \n  नवनगरवालीक बोल कुसमा दा दीकझgउ43 िम  िस यो भिर  नै कबकबौलकिन । मनमे नचैत रहिन  जे एके पीढ़ी \nऊपरक लोकक ने संकोच करैए, हम तँ दू पीढ़ी िछ ऐ। बाल-बोधक उकठपनो गपक जबाब उकठपने जकझg3य3 \nि◌ दऐ से केहेन हएत। नवनगरवालीक आँिख मे आँिख  चढ़बैत बजलीह- \n“किन यझg3य3 , अहझg3य3 कहुना भेलॱ तँ पोते-पोती भेलॱ। िक छु छी कपरचना तँ बेटा धन छी। जँ ककरो लैयो कऽ \nचिल  गेल हेतै तँ सोिच  लेने हेतै जे ठाठसँ िज नगी केना िब ताएब। जतए रहत जगरनिथ या खझgउ88 ती  गािड़  \nदेतै।” \n     भादवक बखझg3यह जकझg3य3 कुसुमा दादीक मुँह बरैसते रहिन   िक   इनारक िक नछिड़ मे कनबािह  भेल दुलारपुरवाली \nठाढ़ छिथ । मुदा ओ दादीक सभ बात सुिन  नेने रहिथ । मन िभ न-िभ ना गेल रहिन  । तइपर जूरशीतलक \nउखमज जे टटका-बिस याक िभ रंत िछ हे। टटका नीक आिक  बिस या। बिस या नीक आिक  तेबिस या। तेबिस या \nनीक आिक  अमविस या। मुदा टटका? नवनगरवालीक पझgउहउ लैत बजली - \n“सभटा कएल िह नके िछ यिन । दुिन यझg3य3मे नाओंक अकाल पिड़   गेल छेलै जे कपरचनमा नाओं रखलिख न।” \n     सतैिह या बखझg3यहकझgउ43 छुटैक आशामे थोड़े छोड़ल जा सकैए। बीचोमे जोगारक जझgउयहरत अिछ  ये।   जँ से नै तँ \nिब ल-बाल होइत िक महर-िक महर बिह  जाएत से थोड़े बूिझ  पेबै। कुसमा दादी दुलारपुरवालीकझgउ43 कहए \nलगलिख न- \n“तॲ सभ फुलक नाओं के बेसी पिस न करै छहक, मुदा तॲही कहअ जे जते अपना गाममे फूल अिछ  ओकर \nमूझgउभ8 य  िक  हेबाक चाही। मुदा देखै िक  छहक। पोताक नाओं कोनो अधला रखने छी जेहेन चािल -ढािल  \nदेखिल ऐ तेहेन नाउओं रिख  देिल ऐ।” \n  दादीक उतारा सुिन  नवनगरवाली मुँह चमकबैत बाजिल  -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30 \n \n“दादी, अबेर भेल जाइ छै। एक चुझgउयहक असीरवाद देती तँ दोथु नै तँ अपन राखथु। ” \n     अगुआएल काजकझgउ43 पछुआइत देिख   दादी डोल नेनिह  नवनगरवालीकझgउ43 कहलिख  न- \n“मन तँ होइए जे सॱसे डोल उझिल  िद अ मुदा अखैन काजक बेर अिछ । जा तोहूँ घर-अंगना देखहक।” \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n31 \n \n  \nमवgबषृहािन   \n  \nभोटक तीन मास पछाित  झg30उ याम आ कमलनाथकझgउ43 भझgउ43ट भेल। ओना एक गामक रिह  तो ऐनाहे-ओनाहे सझgउभ4 बझgउ88 ध  \nदुनूक बीच भोटसँ पिह ने छल, मुदा मिह ना िद नक दौड़ एते लग आिन  देलक जे एझg3णउे गाछक फल जकझg3य3 बूिझ   \nपड़ए लगलै।  \n     एक तँ तीन मासक बािक औता गपो-सप आ अपन पाटझg3य8क हािर   आ दोसराक सरकारोक हािल -चाि◌ ल पाटझg3य8 \nलोकक मुँहे सुनब तँ जझgउयहिर  ये अिछ । मािट क बाझgउ88 ह पर चैत-बैशाखमे धूरा-गदझg3यह उिड़  ते अिछ , तहूमे तेहेन \nघोड़दौड़क समए अिछ  जे आरो उिड़  अकासकझgउ43 अझgउ88 ह रौने अिछ । \n  भोटक हाि◌ रसँ कमलनाथक मन झुकल तइ संग पिर वारक तीन पुझg304 त क सेवा सेहो हराइत-िब ड़हाित  देिख  \nआरो झूिक  गेल। खसल मन कमलनाथ बाजल- \n“भाय, की हाल-चाल अिछ ?” \n  कमलनाथकझgउ43 झg30उ या म आंिक  लेलक। हारल लोकक बीच चढ़ा-उतड़ी होइते छै। खसैत कमलनाथकझgउ43 देिख   \nचढ़ैत झg30उ या म बाजल- \n“पूरबते।” \n     झg30उ यामक उझgउह4र पािब   कमलनाथ भक-चकमे पिड़  गेल। पैछला बात बुझने िब ना आगू केना बढ़ल जाएत। \nमने-मन सोचए लगल जे पूवझg3यणतक की अथझg3यण भेल। मुदा झg30उ यामक पूवझg3यणतक अथझg3यण रहए अपन राजनीित  । देशक जे \nहेतइ से देशक लोक जनतै; तइसँ हमरा की। अपन ठीकेदारी, ऑिफ समे हेरा-फेरीक संग समाजमे सराध-\nिब आह चलैत रहतै, सभ अबाद रहत। ई की सेवा नै भेल? \nझg30उ यामक उझgउह4र नै बूिझ   कमलनाथ पुन: दोहरबैत बाजल- \n“भाय, नै बूिझ  पेलॱ?” \n  अपन गोटी लाल होइत देिख  झg30उ याम अगुआएल नेता जकझg3य3 िव  चारए लगल जे अगुआएब तँ ओहए न भेल जे \nअपन िव चारकझgउ43 झgउयहिच  गर बना दोसरकझgउ43 बुझाएब। मुदा लगले मन चकभौर लेलकै। मुँहा -मुँही बाजब आ मुँह घुमा \nकऽ बाजब एके भेल। ओहए ने कला छी। अनुकूल होइत झg30उ या म बाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32 \n \n“भाय, भोटक पछाित  जना हमरो मन उिड़ या-बीिड़ या गेल। पिह ने जना करै छलॲ से आब कहझg3य3 कएल \nहोइए। तखन तँ ढीलो-उड़ीसक दवाइ खा-लेब, से केहेन हएत?” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n33 \n \n  \nमेकचो \n  \nपछुआ पकड़ैत ि◌ मिथ लझg3य4चलक िक  सानकझgउ43 अपनो  दोख ओतबे छिझgउ88 ह   जते सरकारक। िक एक तँ ओहो अपनाकझgउ43 \nजनतंझgउहहक िक  सान निह  बूिझ  पेलिन ।  \nपझg3य3च बीघा जोतक िक  सान चुझg334ाइ। अझg304 सी क दसकमे गहुमक खेतीक संग सरकारी खादक अनुदान आएल। \nबीघा भिर  गहुमक खेती चुझg334ाइ करत। एक बोरा यूिर  या आ एक बोरा झg3भणोमर खादक पूँजी लगबैक  िव चार \nकेलक। ओना समुिच त खादो आ पौिझg303 ट  क तझgउ84वो खेतमे देब जुड़ब -पड़ब परक फुड़ब भेल। \nझgउभउ लौकक माझgउ87 यमसँ खाद भेटै छै। पझg3य3च िद  न बरदा चुझg334ाइ भी .एल.डझgउभउ झgउभ8 यूसँ फमझg3यण भरौलक। तीन िद  न पछाित  \nकमझg3यणचािर  यो िल िख  देलिख न। दू िद न पछाित  बी.ओ. सहाएब िल खला पछाित  फमझg3यण झgउभउ लौ क ऑिफ स पहुँचत जे \nआठम िद न भेटतै। \n     फामझg3यण जमा केला पछाित   घरपर आिब  चुझg334ाइ चपचपाइत   पझgउ7भी झgउयहसनी लग बाजल - \n“ऐ बेर अपन गहुमक खेती नीक हएत!”  \nपित क चपचपीमे चपचपा झgउयहसनी चिप  -चिप , गॱिच आइत नजिर  दैत बाजिल - \n“फगुआमे नवके पुड़ी खाएत।” \n     तीस िद सझgउभ4 बरकझgउ43 चुझg334ाइ गहुम बाउग केलक। पझgउ74 ची स िक लो कझg3उ7ा उपज भेल।  \n     टुटैत उपजाक टुटैत चुझg334ाइक मन पझgउ7भीकझgउ43 कहलक - \n“ऐ बेरसँ नीक पौझgउय4के भेल। चालीस िक  लो कझg3उ7ा भेल रहए। ”  \n  झgउयहसनी - “एना िक अए भेल?” \n  चुझg334ाइ - “तेहेन चमरछॲछमे पिड़  गेलॱ जे मेकचो-पर-मेकचो लगैत गेल। जइसँ बाउग करैमे डेढ़ मास \nपछुआ गेलॱ। तँए उपजा टूिट गेल। ” \n  पित क घाउपर मलहम लगबैत झgउयहसनी बाजिल  - \n“खेती जुआ िछ ऐ। हािर -जीत चिल ते रहै छै। तइ ले िक  हाथ-पएर मािर  बैिस  जाएब।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34 \n \nिब सवास भरल पझgउ7भीक बात सुिन   संकिझgउभ8 प  त होइत चुझg334ाइ बाजल - \n“फेर एहेन फेिर मे नै पड़ब।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n35 \n \n  \nझुटका िव दाइ  \n  \nजिह ना हारल नटुआकझgउ43 झुटका िव  दाइ होइ छै तिह ना ने हमरो सहए भेल; मनमे अिब ते झgउयउोफेसर रतनक िच  झgउ88 त न \nधार ठमिक  गेलिन ।  \n     िप ताक झgउह7ाझg3उ0 -कमझg3यण समपन भेलाक तेसरा िद  न झgउयउो . रतन दरबझgउ7य जाक कुसझg3य8पर ओंगिठ   कऽ बैस; बीतल \nकाजक समीझgउहउा  करैत छलाह। जिह ना नख-िस ख वणझg3यणन होइत तिह  ना ने िस ख-नखक सेहो होइए। मुदा \nकाजक समीझgउहउा तँ मशीन सदृश होइत। जे पाटझg3यण पाछू कऽ लगौल जाइत खोलबा काल पिह  ने खुजैत अिछ । \n     झgउयउो . रतन छगुझgउ88 ता मे पड़ल छिथ  जे समए कतएसँ कतए ससिर  गेल आ....। आब  िक  थारी-लोटा आ \nकपड़ा-लझgउह4ाक घटबी ओइ तरहझgउ43 अिछ   जना पिह ने छल। कहू जे ई केहेन भेल जे एते झgउयहपैआ लोटा पाछू गमा \nदेलॱ। जँ समाजक बात नै मािन तॱ दोखी होइतो, मानलॱ तँ िक  मानलॱ। लोटाक चचझg3यण हुनका सभकझgउ43 करक \nचािह यिन । तहूमे तेना लाबा-फरही करए गललाह जे इिझg304 ट िल या केना देबै, लोहा छी अशुझg3उ0 होइए। िन  अमत: \nफूल, िप तिर  वा ताम हेबाक चाही। चानी-सोना तँ राजा-रजबारक भेल। िव चार अिन वायझg3यण भऽ गेल। फेर एहेन \nझgउयउझg3णण िक  अए उठल जे घरही नै दऽ बझgउ74 चा सँ बूढ़ धिर  जे पंच औताह सभकझgउ43 होिझgउ88 ह  । िस यानोक पिन पीबा ओहए \nहएत जे धीया-पुताक?  तखन तँ लोटासँ लेाटकी धिड़ क ओिर यान कझgउयह। तहूमे तेहेन अनरनेवा गाछ जकझg3य3 \nभिर गर गाछ ठाढ़ कऽ केलिन  जे हाइ झg304 कूलक िश झgउहउक गंगाधर लोटाक संग धोित  यो बँटलिन । तइठाम एको \nअलंग नै किर तै; से केहेन होइत। \n     बजारसँ घुमला पछाित जिह ना नीक वझg304 तु देखलापर  मनमे उमकी उठैत तँ अधला देखलापर डुबकी िल अए \nपड़ैत, सएह ने भेल। झgउयउो . रतनक मन कोसी-कमलाक एकबझg3उय भेल पािन   जकझg3य3 घोर -मझg3उ7ा भऽ गेलिन  । \nिच लहोिर  जकझg3य3 झपटैत पझgउ7भीकझgउ43 कहलिख  न- \n“मन िब साइन-िब साइन भेल जाइए आ अहझg3य3कझgउ43 एक कप चाहो ने जुरैए ?” \nपित क आदेश सुिन  सुजीता चाहक ओिर यान केलिन । \n     चाह दैत सुजीता, पॅजरामे बैिस  जट-जटीन जकझg3य3 पुछलिख  न- \n“की भेल जे एना मन िव धुआएल अिछ ?” \n  ओना चाहक चुझg304 की सँ रतनक िब सिब सी कनी कमलिन  मुदा िन ड़कटोबिल  भऽ कऽ छूटल नै छलिन । ओही \nझॲकमे झॲिक  देलिख न-   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36 \n \n“हएत िक  झुटका िव दाइ भेल।” \n     पित क बात सुजीता नै बूिझ  सकलीह। बुिझ यो केना सिक तिथ ? मुदा रोड़ाएल दािल क सुगंध जकझg3य3 \nअनुमानए लगली। मनमे जे कुवाथ भेल छिझgउ88 ह    से जाबे खोलता नै ताबे केना बूझब। जँ कोनो तेहेन बात \nरिह तिन  तँ एना सझg3य3प जकझg3य3 गझg373िच  या-गझg373िच  या िक अए चिल तिथ । बजलीह- \n“कनी काल अराम कझgउयह , हमरो हाथ काजेमे बाझल छलए, ओकरा सझgउभ4 हा िर  लइ छी।” \n  \n~ \n     /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n37 \n \n  \nमुँहक खित यान  \n  \nऐ बेर दुगझg3यहपूजाक नव उझgउ84 सा ह अिछ । उझgउ84 सा हो उिच ते, हाले-सालमे मलेमासक िव दािग री भेल अिछ  । एक िद न \nमाघ बीतने तँ आशा फुड़फुड़ाइत पझg3य3िख   झाड़ए लगैत अिछ , भलिहं पझgउ74 ची स िद नक टप-टप पाला खसैत शीत-\nलहरी आगू िक अए ने हुअए। मुदा से नै, किह यो नावपर गाड़ी चढ़ैए तँ किह यो गाड़ीपर नाव। तहूमे दुनूक \nबीच, गाड़ी-नावक बीच एहेन रंग-झgउयहपक िम  लानी रहै छै जे दुनू-दुनूकझgउ43 पीठेपर उठबैए आ पेटोमे रखैए। से ऐ \nबेर थोड़े हएत, तते ने लोक रौिदआएल अिछ  जे महारेपरसँ कूिद -कूिद  उमकत। \n     औझुका िद न भगवतीक मािट  लेल जाएत। भोजक पाते देिख  धीया-पुता चपचपाए लगैत जे खूब खेबिन । \nआिख र भोज होइते िक अए छै। चािर  बजे भोरेसँ पीह-पाह शुझgउयह भऽ गेल। ओना रघुनी भायकझgउ43 बूझल रहिन   \nमुदा तैयो पीह-पाह नीक नै लगैत रहिन । कारण रहए जे िद नक फल भोजन बूिझ  झg38भिम  क-काजक िझg38भ  या \nबुझैत। जाबे चौकक हवा पािन  पीबए पहुँचैत िक  तइसँ पिह ने चाहक चुिझg334   पजरल देखलिन । \n     अपन मनकामना पुरबैत तेतरा दस कप चाहक भोज केलक। भोजन सझgउह4िर  मे भोजैत अपन बात बिज ते \nअिछ  तिह ना तेतरा बाजल- \n“भाय, झg3भभेझgउ83 ड  डरेबर भऽ गेिल यौ, भगवती दयासँ आब कोनो दुख-तकलीफ पिर वारकझgउ43 नै हेतै। ” \n     दोकानक दोसर बझg370चपर बैसल पोखिर  या असामी रामेझgउह8र सेहो बैसल। तेतराक बात जना रामेझgउह8रक छातीमे \nछेिद  केलक तिह ना रामेझgउह8रकझgउ43 भेल। झॲक चिढ़  ते बाजल- \n“बाप जे मड़ूआ लेलकै, से तँ अखैन तक सठाएले ने भेलै हेन...?” \n     रामेझgउह8रक बात सुिन  ते तेतरा लोिढ़ औलक। मुदा कएल िक  जाए? दुनूकझgउ43 थोम -थाम लगबैत कहलिख न- \n“दू घंटा लोककझgउ43 बातो बुझैमे लगतिन   तँए दू घंटा दुनू गोरे घरपर जाउ।” \nघर ि◌ दस रामेझgउह8र बढ़ैत बाजल - \n“बािढ़ मे घर खिस  पड़ल, नै तँ अखने बही आिन  कऽ पंचक बीचमे फेिक  दैित ऐ।” \n     घरमुँहा होइत तेतरा बाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38 \n \n“िक  बूिझ  पड़ै छै जे बाबेबला सनकी अिछ , झािड़  देबइ। जँ ओकर बािक ये छै तँ मनुख जकझg3य3 फुटमे \nकहैत।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n39 \n \n  \nकोसिल या \n  \nसीकसँ खसल मटकूड़ जकझg3य3 सोमन काकाक मन छहॲिछ  त भऽ फुटए लगलिन । िब नु भझg3य3ग पीनॱ अफीमक \nनशा चिढ़  गेलिन । िन ता कैत भेल देहकझgउ43 खरौआ जौड़ीसँ घोरल खाटपर िच  तंग पटकलिन । दंगल जकझg3य3 नै जे \nिक छु हारबो करैए, िक छु जीतबो करैए आ िक छु िख चिड़ यो बनैए। दोसर कारण छलिन । ऊनाइत मन \nउिध या-उिध या बजैत जे चाझgउयह बेटाक िप  ता छी, पालन-पोशन करै छी तखन िक अए ने बूिझ  पेलॱ जे घरमे \nकोसिल या सेहो बिस  रहल अिछ । मनक सीमा टिप  बोल िन कललिन - \n“अनेरे पिर वार-पिर वार करै छी, सझgउह4िर   बखझg3यणक पसीनाक की मोल रहल। यएह ने जे घरे-पिर वारेमे एहेन मोइन \nफोिड़  दुिद िश या धार बहए लगल। कुझg3उयी -कझg3उया जकझg3य3 जँ दुनू िद  स धार बनाएब तँ नारक मुझg3उ7ी घुसकबै काल \nहाथ खड़रेबाक डर रहबे करत।” \n     सोमन काकाकझgउ43 देख घुरनी काकीक मन िम  िस यो भिर  नै हलचलेलिन । िज नगीक अनेको झg38भोध देखने \nछिथ । अनुभवी छिथ । कनी फिड़ झg3णउेसँ थमझg3यहमीटर लगा काकी काकाक रोग नपए लगलीह। मुदा पुरना \nथमझg3यहमीटरसँ तँ पुरना रोग परेखमे अबैत नवका केना आऔत। सहए भेल िन । ओना सोमन काकाक अपने \nठकमुड़ाए गेल रहिथ  जे एना िक अए भेल? मुदा तैयो घुरनी काकी बीख उतारैतक मंझgउहह चलौलिन  - \n“बेसी भीड़ भऽ गेल। मन थीर कऽ कऽ नहा-खा िल अ। खा कऽ जखन अराम करब तखन अपने मन चेन \nभऽ जाएत।” \nकाकीक खट-मधुर गप सोमन काकाकझgउ43 आरो अमता देलकिन  । झटकीक झट का जकझg3य3 झटहा झटिक   \nदेलिख न- \n“जअ-ित ल आिन  उसरैग िद अ। हमहूँ अहझg3य3कझgउ43 उसरैग दइ छी। कोन भझg3य3जमे अनेरे पड़ल छी। जइठाम \nझg40यौपदीसँ लऽ कऽ रघू बाबू धिर   कुरसी जमौने छिथ । तइठाम पार पाएब असान छै।” \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40 \n \n  \nहूिस  गेल  \n  \nभोज खा बाबा अिब ते रहिथ  िक  पोता-रमचेलबा मन पड़लिन । तखने देखलिन  जे तीमन-तरकारीक मोटरी \nमाथपर नेने दिछ नसँ अबैत अिछ । मन सहिम  गेलिन  जे सभ िद न पोताकझgउ43 संग नेने जाइ छलॱ , आ.....। \nलगले मनमे एलिन  जे जे पूत हिर बािह  करए गेल, देव-िप तर सभसँ गेल। तइ बीच हाथमे लोटा देिख  \nरमचेलबा पूिछ  देलकिन - \n“कतए गेल छेलह बाबा हौ?” \n  बाबा अवाक भऽ गेला। मुदा, आब तँ ओहए सभ ने करत तँए अनुकूल बना राखब जझgउयहरी अिछ  । िन धोख \nकहलिख न- \n“बौआ, तूँ हाटपर गेलह, इमहर िव जो भऽ गेलै, तँए िक  किर तॱ?” \n     जिह ना िन धोख बाबा बजलाह तिह ना रमचेलबा बाजल- \n“बनलह िक ने?” \n  बाबाकझgउ43 मन पिड़   गेलिन । पूवझg3ययचलक मणीपुरी भोज भोज , जइमे जे वझg304 तु जते नीक रहै छै ओ ओते पिह ने \nपरोिस  खुआ दइ छिथ । मुदा अपना ऐठाम तँ अझg38उकझgउ43 अझg38उ बुझिन  हार आगूमे आएल पिह ल अझg38उक पूजा करत। \nबाबा बजलाह- \n“बौआ, नीक भेलौ जे तॲ नै गेलझgउ43। ” \n  अपन बात सुिन  रमचेलबा बाजल- \n“से िक  हौ?” \n  अनुकूल होइत रमचेलबाकझgउ43 देिख   बाबा कहलिख न- \n“धुर हूसा गेल।” \n  अकचकाइत रमचेलबा बाजल- \n“से िक  हौ?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n41 \n \n  “िक  कहबौ, भात-दािल  बड़ पिव झgउहह बनल छलै, तइपर अझgउभ8 लू-परोड़क तरकारी तेहेन बनल छलै जे देिख ये \nकऽ मन िह लिस  गेल। खूब खेलॱ। तेकर बाद जे नीक-नीक िव झgउ88 या स सभ अबै लगल, ओकरा िद स के \nताकैत।” \n  “तब तँ खूब बनलह?” \n  “अपूछ भऽ गेल।” \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42 \n \n  \nगित -गुवg319ा  \n  \nसोलह बखझg3यणक पछाित   सुखदेव बझgउभ4 ब इसँ गाम आएल। पिह लुका सुखदेवा नै जे ठोरनमड़ासँ जानल जाइत छल। \nओ सुखदेव जे बझgउभ4 ब ईक गली-कुचीसँ नोकरी करैत सोलहम िज नगी एयर पोटझg3यण (िश वाजी टिमझg3यणनल ) पहुँच गेल \nअिछ । खाली नोकिर ये नै नोकरी तँ ओहनो होइत अिछ  जे पािन  पीऔिन हार गिल यो-कुचीमे रहैत अिछ  आ \nएयरो पा◌ेटझg3यणमे। ओ सुखदेब जे होटलक मसझgउभ8 ला  पीसब, टा नै, काजक गित  सेहो आ मानिस क गित  सेहो तेज \nकेलक। झg3भणेजुएत सुखदेव , आँिफ सर सुखदेव, जीप-कार-झg3भभकक झg40णाइवर सुखदेव। \n     गाम अिब ते सुखदेव भिज औलक तँ भझg3य3जपर चढ़ल जे खुशीलाले बाबा टा एहेन रहला अिछ   िज नकर \nसमझg3य4ग नै बहड़ेलिख  न। पुरना ढड़झg3यहक लोक खुशीलाल बाबा। िज  नगी ओइठामसँ देखने जइठाम पालकी, महफा, \nओसारक ओहार, घरक ओहार चलैत छल। आइ िक  देखै छी। मन-िच त मािर  अपन कुल-खनदानक जिड़ मे \nपािन  ढारैत जीव रहला अिछ । जइठाम गाम हमरा छोिड़  देलक, आ हम गामकझgउ43 छोिड़   देिल ऐ, एहेन बहैत \nधारक िझgउहह  वेणी मोरपर खुशीलाले बाबा टा छिथ । कने िज रेलाक पछाित  भझgउ43ट करबिन  । \n     तीन बजेक समय। सुखदेव खुशीलाल बाबा ऐठाम पहुँच गोर लािग  अपन पिर चए देलकिन । बैसैक इशारो \nकरिथ  आ सुखदेवक समाचारो सुनिथ । मने-मन खुिश यो होिझgउ88 ह   जे अही मािट -पािन क बझgउभ4 ब ईक िश वाजी \nटिमझg3यणनलमे ऑफीसर बनल अिछ  । जिह ना सझg3य3प अपन छझgउ88 द  सुनबैत-सुनबैत पड़ा गेल मुदा गड़ूल देखबे ने \nकेलिन । तिह ना खुशीलाल बाबा सुखदेवक समाचारमे हरा गेलाह। \n     बजैत-बजैत सुखदेवकझgउ43 बूिझ   पड़ल जे भिर सक हम अपने िख झg304 सा  सुनबए एिल यिन । िव चार रोिक  \nपुछलिख न- \n“बाबा, अपना िद सक िक  हाल-चाल अिछ ?” \n  जिह ना पुरना संगी पािब  हृदय खोिल  सभ गप करैत तिह ना खुशीलाल बाबा बजलाह- \n“बौआ, ऐठामक िग रहझg304 तकझgउ43 कोनो गित  -गुझg3णभा  अिछ । धार मािट  दुइर कऽ देलक। कोसी-नहर ठीकेदार खा \nगेल। मौनसूनी बखझg3यहकझgउ43 रौदी खा गेल। की कहबह। ” \n  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n43 \n \nऐ रचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n□    \nडॉ. अजीत िमझgउह7 , मैसूर। \n लघुकथा \nवg301यथा  \n‘भाग , भाग एिह ठामसँ, निह तँ कोनो दशा बझg3य3की निह रखबौक , इह मुँह जे लगैत छिन, भािग जो, निह तँ \nकान-कपाड़ फोिड़ देबौक’- \nबंगला भाषामे िकछु एहने-एहने वाझgउ70य सुिनतो हम अझgउ84यझgउ88त िझg304थर भए ओिह रोगीकझgउ43 साझgउ88झgउ84वना दैत कहए लगलहुँ- \n‘ हे अहझg3य3 घबराउ जुिन , सभ िकछु ठीक भए जाएत। माझgउहह िकछु काल िझg304थर भए रहू। ’ \nहमर एहन कहला पर ओ आर जोर सँ बपहािर काटए लगलीह, िकछु काल लेल तँ हमरो लागल जे कोन \nकायझg3यणमे फँिस गेलहुँ, मुदा फेर अपनाकझgउ43 मनबैत हुनका शाझgउ88त करबाक झgउयउया स करैत रहलहुँ। मुदा ओहो कोनो \nएझgउभ4हर -ओझgउभ4हरकेर मािटसँ निह बनिल छलीह , लागल जेना भगवान हुनका बनएबामे अपन सभ कलाक झgउयउयोग \nकएने छलाह। हमसभ एक िदस आ ओ रोगी दोसर िदस, जे करीब पझgउ74चीससँ तीस वषझg3यणक सुझgउ88दर कायाक \nएकगोट मिहला छलीह, जिनक झg30णयथा देिख सझgउभ4पूणझg3यण कझgउभ4पाटझg3यणमेझgउ88टक लोक झg30णयिथत छल , सभ केओ राम-राम, \nिशव-िशव कए रहल छलाह जे कहुना नीक नहझg3य3ित ओ रोगी खड़गपुरधिर पहुँिच जािथ। आइ लािग रहल \nछलैक जे खड़गपुर हावड़ासँ सए निह, हजार कीलोमीटर दूर हो। हम एक बेर फेर अपन झgउह3ान झाक झgउयउयोग \nकरबाक िनणझg3यणय कए रोगी लग जाए अझgउ84यझgउ88त शाझgउ88त झg304वरझgउ43 हुनका  कहिलएिन–  \n‘देखू, हमसभ आब माझgउहह िकछुए कालमे खड़गपुर पहुँिच जाएब आ अहझg3य3क उिचत झgउयउितकार झgउयउारझgउभ4भ होएत। \nओतए नामी डॉझgउ70टरसभ आिब अहझg3य3क िचिकझgउ84सा करताह , जँ याझgउहहामे जएबाक योझgउ7उय होएब तँ आगझg3य3 चलब , निह \nतँ ओतिह उतिर आपस अपन घर चिल जाएब। मुदा एिह एक घंटाक लेल हम िकछु दवाइ दैत छी, तकरा \nमुँहमे रािख जँ अहझg3य3 बीस िमनट धिर िकछु निह बाजब तँ तझgउ84काल अहझg3य3क कझg4णय दूर भए जाएत आ हमसभ \nसेहो गझgउ88तझg30णय धिर पहुँिच जाएब। ’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44 \n \nहमर ई कथन कायझg3यण कएलक , ओ हमर आदेशक पालन झgउयउारझgउभ4भ कए देलिन। हम कहिलएिन - \n‘कनी मुँह खोलू तँ, जीहकझgउ43 उपर कझgउय4 , हँ, हँ, िचझgउह4 भए कझgउ43 पिड़ रहू। ’ \nहमर सभ आदेशक ओ शतश: पालन कए रहल छलीह। ठीक एहने समयमे मन पिड़ आएल मैिथली \nसािहझgउ84यक झgउयउिसझg3उ0 एकझg3य4की ‘छॴक’, जािहमे एकटा बंगाली डॉझgउ70टर मैिथलक िचिकझgउ84सा कएल करैत छिथ , एतए \nहमरा उनटा अवसर भेिट रहल छल। बंगालीक िचिकझgउ84सा एक मैिथलक हाथझgउ43। हम ओिह एकझg3य4की क िकछु \nडॉयलागकझgउ43 झg304मरण कए ओतए झgउयउयोगमे आनब झgउयउारझgउभ4भ कएल , ‘जुआन’ कहने ‘यौवन’ क सझgउ88देहक कोनो डर निह \nछल, तझgउ43 िनिझgउहयझgउ88त भावझgउ43 हुनक जझg3य3च झgउयउारझgउभ4भ कएल। हुनक जझg3य3च कएलाक बाद हम एकटा दवाइ हुनकर मुँहमे \nदए एकबेर फेर बीस िमनट धिर निह बजबाक आझg3भणह कएल। िकछु काल धिर तँ ओ  िझg304थर रहलीह , मुदा \nबीच-बीचमे हुनक आह हमरासभकझgउ43 आहत कए रहल छल। भगवानक रझgउहउ जे हमसभ खड़गपुर एही िझg304थितमे \nपहुँिच गेलहुँ, ओतए पूवझg3यण सूचना रहबाक कारणझgउ43 रेल िवभागक िकछु झgउयउिसझg3उ0 िचिकझgउ84सक अपन दल -बलकेर सङ \nउपिझg304थत रहिथ। गाड़ी झgउय4कतिह ओ सभ ओिह रोगीक लग पहुँिच अपन औजा र-पाती सिरआबए लगलाह। ओ \nसभ अपन कायझg3यणमे लगबे किरतिथ िक रोगी बहुत जोरसँ िचिचआइत गाड़ीसँ नीचझg3य3 उतरबाक लेल गेट िदस \nदौड़लीह। सभ हझg3य3 -हझg3य3 करैत हुनका पाछझg3य3 लागल , मुदा ओ तँ एकिह छरपानमे झgउभ0लेटफॉमझg3यण पर उतिर िचिचआइत \nरहलीह। हुनक एहन िझg304थित देिख िचिकझgउ84सक दलक सङ -सङ पिरजन दौड़लाह। मुदा ओ रोगी ककरो अपना \nलग आबए देबाक हेतु तैआर निह, ओ जोर-जोरसँ बंगला भाषामे िकछु िचिचआ रहल छलीह। एक तँ \nअझg304वझg304थता आ दोसर झg304टेशनक चहल -पहल, हुनक कोनो वाझgउ70य ककरो बुझबामे निह आिब रहल छल। एिह \nउहा-पोहमे िविचझgउहह िझg304थित भए गेल , एक िदस गाड़ीकझgउ43 खोलबाक झg30णयझg3भण ता तँ दोसर िदस रोगीक असहजता, \nककरो िकछु फुिरए निह रहल छलैक। रोगीक पित झg3उहारा बीच -बीचमे सहटबाक झgउयउयासो कएला पर ओ आरो \nजोरसँ चीझgउ84कार मािर उठिथ। आब हमरहु रहल निह गेल , नीचझg3य3 उतिर ओिह रोगीक िदस ताकल। हमरा \nतकला पर लागल जेना ओ रोगी अपन झg30णयथा हमरासँ बझg3य3िट रहल होिथ। िकछु आशािझgउ88वत भए हुनका िदस \nबढ़लहुँ, ओ िनरपेझgउहउ रिह हमरा िदस तकैत रहलीह। एतबा कालमे हम हुनका लग पहुँिच गेल छलहुँ, आझg3भणह -\nअनुरोध करैत ओिह डॉझgउ70टरक दलकझgउ43 चिल जएबाक हेतु किह रहिल छलीह। हुनक कहब छलिन जे हम एिह \nडॉझgउ70टरसभसँ निह देखाएब , ई सभ हमरा मािर देत। हमर सभक एिह वातझg3यहलापक झg38भममे हुनक पित सेहो \nलगमे आिब गेल छलाह। रोगी एक झटकामे बिढ़ हुनका चेतौनी देब झgउयउारझgउभ4भ कएलिन - \n“जतबा काल ई डॉझgउ70टरसभ निह चिल जाएत , हम गाड़ीमे चढ़बे निह करब, हमरा एिह डॉझgउ70टरसभसँ निह \nदेखएबाक अिछ। हमरा सङ तँ एहेन सुझgउ88दर डॉझgउ70टर छिथ , तिनका छोिड़ आब हम ककरोसँ निह देखाएब।” \nहुनक एहन कहबाक सङ हमर रोइयझg3य3 ठाढ़ भए गेल , हुनक पित सेहो हमरा िदस िकंकझgउह4झg3यणझg30णयिवमुढ़ भेल देखए \nलगलाह। हमरा दुहूक िझg304थित िविचझgउहह भए गेल छल। हम हुनका बुझबैत कहिलएिन - \n“देखू, सभ िवभागक अलग- अलग डॉझgउ70टर होइत छिथ , अहझg3य3 कझgउ43 जे बीमारी अिछ , तकर हम डॉझgउ70टर निह। \nओकर डॉझgउ70टर तँ ओएह सभ िथकाह , तझgउ43 नीक होएत जे अहझg3य3 हुनकासँ देखबा िलअए। ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n45 \n \n“निह, निह, एहन निह भए सकैछ। अहझg3य3 डॉझgउ70टर छी ने ? बस हम देखाएब तँ अहीँसँ, निह तँ ककरोसँ \nनिह।” एिह बीच गाड़ीक एटेझgउ88डर सेहो आिब हुनका बुझएबाक झgउयउयास कएलक - \n‘ एिह डॉझgउ70टरसभसँ देखा िल अए, ई तँ सङमे चिलए रहल छिथ, जँ आवझg30उयकता पड़त तँ ई फेर देखबे \nकरताह।’ मुदा एिह सभक हुनका पर कोनो झgउयउभावे निह पिड़ रहल छलिन। ओ अपन िजझg3णभ पर अड़ल \nरहलीह। अझgउ88तत : रेलवे िवभागक ओिह डॉझgउ70टर दलमे सँ एकगोटए हमरा सभक सङ भुवनेझgउह8र धिर लेल सङ \nकए देल गेलाह, जािहसँ बाटमे िव षम िझg304थित अएला पर उिचत झgउयउितकार कएल जाए सकए।   \n   गझgउभ0प एहन छलैक जे हम हावड़ा -मैसूर झg304पेशल रेलगाड़ीसँ मैसूर जाए रहल छलहुँ। गाड़ी खुजतिहँ हमर \nअिगला कझgउभ4पाटझg3यणमेझgउ83टमे हझgउभ8ला -गुझgउभ8ला मिच गेल। पछाित पता चलल जे एकटा रोगी ओही गाड़ीसँ भेझgउभ8लोर जाए \nरहल छिथ, जिनक िझg304थित  बड़ गड़बड़ा गेल छिन। हुनका संग चलिनहार झg30णयिझgउ70तक संग -संग देखिनहार-\nसुनिनहार सभ केओ िचिझgउ88तत छलहुँ। ओ िविचझgउहह झgउयउकारक रोगी छलीह , कझg4णय तँ ठीके छलिन , मुदा ओ भगल \nसेहो खूब कए रहल छलीह, जकर अनुमान झgउयउाय : सभ याझgउहहीकझgउ43 भए रहल छलिन। सभकझgउ43 आझgउहययझg3यण लािग रहल \nछलिन जे हुन क पिरवार एहन रोगीकझgउ43 लए एतबा दूर िकएक जाए रहल छिथ। ओिह रोगीकझgउ43 एकदम ठीक -ठाक \nरहैत एकाएक एहन दौड़ा अबैत छलिन, जािहमे ओ अपन सभ िकछु िबसिर घोर कझg4णयमे पहुँिच जाइत छलीह। \nहुनक पिरवारक कहब छलिन जे करीब तीन महीनासँ हुनक इएह िझg304थित छिन , गामसँ शहर धिरक झgउयउाय : सभ \nनामी-गरामी डॉझgउ70टरसँ जझg3य3च भेल , मुदा बीमारीक पता निह चिल सकल। अझgउ88तत : हािर-थािक भेझgउभ8लोर जाए \nजझg3य3च करएबाक योजना बनाओल गेल। एही झg38भममे हावड़ासँ गाड़ी खुजलाक दसो िमनट निह बीतल छलैक िक \nहुनका ओएह दौरा आिब गेलिन। सभ केओ िचिझgउ88तत भए उठलाह , तखने अपन आगझg3य3 राखल याझgउहहीगणक \nिलझg304टमे हमर नामक आगझg3य3 डॉझgउ70टर लागल देिख ओिह बॉगीक एटेझgउ88डर हमरा समझgउहउ आिब किह उठल - ‘सर एक \nिमनट झgउभ0लीज ’ \nएकाएक एटेझgउ88डरक मुँहसँ बंगलामे एहन वाझgउ70य सुिन पिहने तँ चौकलहुँ, मुदा फेर ओकरा अनुसारझgउ43 अपन सीटसँ \nउिठ ओकर लगीच गेलहुँ। \n‘ की यौ की गझgउभ0प छैक ’ - हमहूँ मैिथलीमे पूिछ देिलयैक। ओ कनी आर लगीच आिब कमे जोरसँ फेर \nबंगलामे पूछलक- ‘ की अपने डॉझgउ70टर िछऐक ?’ \nहम िकछु उझgउह4र िदितयैक तािहसँ पूवझg3यण एकगोट युवक सेहो हमरा सभक बीच आिब अझgउ84यझgउ88त िजझgउह3ासु भए हमर \nउझgउह4र सुनए लगलाह। हम फेर मैिथलीमे कहिलऐक - \n‘ औजी हम डॉझgउ70टर तँ छी , मुदा दवाइ-बारीक निह, हम तँ पोथी-पतराबला डॉझgउ70टर छी। ’ \nहमर एहन कहला पर ओिह दुहूक सपना टूटबाक झgउयउझgउ84यझgउहउ दशझg3यणन हमरो भेल। दुहू गोटए माथ पकिड़ लगक \nसीट पर बैिस गेल, आ हम िकंकझgउह4झg3यणझg30णयिवमुढ़ भेल हुनका सभकझgउ43 देखैत रहलहुँ। िकछुऐ झgउहउणक बाद जेना ओिह  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46 \n \nएटेझgउ88डरकझgउ43 कोनो उपाय सुझलैक , ओ अझgउ84यझgउ88त तीवझg3यउताक संग उिठ फेर हमर लगीच आएल आ फुसफुसाइत \nकिह उठल- \n‘सर, अपने तँ पोथी-पतराक डॉझgउ70टर िछऐक , पोथी-पतरातँ सभकझgउ43 मागझg3यण देखबैत छैक , की अपनहुँ हमरा सभकझgउ43 \nउिचत बाट देखा सकैत छी?’ \nओ िनरपेझgउहउ भावझgउ43 सभ िकछु बािज गेल आ एझgउभ4हर हम भँवर जालमे फँसैत गेलहुँ।  हमरा तँ िकछु बुझबामे \nआिबए निह रहल छल, हम कोन आ कोना बाट देखेबैक, से फुिरए निह रहल छल। एिह बीच तेसर झg30णयिझgउ70त \nसेहो उिठ ठाढ़ भए हमर लगीच आिब एकटक हमरा देिख रहल छलाह। हम तीनूगोटए तीनूक झgउयउतीझgउहउामे रही \nजे आब ओ बजताह तँ ओ। मुदा सभकेओकझgउ43 ठझg3णउमुड़ी लािग गेल छल। अझgउ88तत : हमिहं चुझgउभ0पी  तोड़ैत ओिह \nएटेझgउ88डरसँ पूिछ बैसिलऐक - \n‘ औ की गझgउभ0प छैक , कनी फिरछाकझgउ43 तँ कहू, जािहसँ ओिह समझg304याक समाधान ताकल जाए , जािह हेतु अहझg3य3 \nसभ अझgउ84यझgउ88त झg30णयझg3भण छी। ’ \nहमर एिह वाझgउ70यक ओिह दुहू झg30णयिझgउ70त पर अझgउ84यझgउ88त झgउयउभाव पड़ल। फेर हमरा जे कहलिन से सुिन हमरा तँ बुझू \nसझg3य3प सुँिघ लेलक, डेग ने आगू बिढ़ रहल छल आ ने पाछू, ने हँ कहैत बनैत छल आ ने निह कहैत। एही \nउहापोहमे फँसल हम िकछु िमनटक हेतु आँिख मुिन बैिस रहलहुँ। एक िदस छल परिहतक मािमला तँ दोसर \nिदस छल छझg3उ3क आसरा। एकक रझgउहउा कएने दोसरक अिहत भए रहल छलैक , िकछु फुिरऐ निह रहल छल। \nएकाएक जेना हृदयक कोनो कोनसँ एकटा उिह आएल आ तिन ठाढ़ भए ओिह दुहू झg30णयिझgउ70तक अनुसारझgउ43 ढोग \nकरबाक िनझgउहयय कए लेल।  हुनका सभक कहब छल जे हम तझgउ84काल पोथी -पतड़ा छोिड़ दवाइ-बीरोक डॉझgउ70टर \nबिन हुनक रोगीक परीझgउहउण करी आ तझgउ84काल िकछु उपाय ताकी। एतबा सूचना तक तँ हम िनरपेझgउहउ बनल \nरहलहुँ, मुदा हुनका सभसँ अिझg3भणम जे सूचना भेटल तािहसँ एिह छझg3उ3 झgउय4प धरबाक योजना बना लेल। ओ सभ \nकहलिन जे एिह रोगीकझgउ43 कझg4णय तँ अवझg30उय छिन , मुदा तािहसँ बेसी छिन शंकाक बीमारी। जँ हुनका उिचत झgउय4पझgउ43 \nबुझाओल जाए तँ हुनक िवषम कझg4णयकझgउ43 थोड़ेक कालक हेतु रोकल जाए सकैत अिछ। ई सूचना हमरा  \nसोचबाक हेतु बाझgउ87य कएलक जे जखन जीवने एकटा नाटक िथक तँ एिह तरहक नाटक कएने कोनो हजझg3यण \nनिह। इएह सभ सोिच हम अपन झg304वीकृित हुनका सभकझgउ43 दए देल आ बाट भिर डॉझgउ70टर बिन ओिह मानिसक \nरोगीक उपचार करैत रहलहुँ। एिह झg38भममे कखनो हॴगोली तँ कखनो पचनोल , कखनो कॉफी बाइट टॉफी तँ \nक खनो अझgउभ8पेनलीभक ‘डोज’ दैत काठपाडी झg304टेशन धिर पहुँिच गेल छलहुँ, जतए उतिर ओ रोगी अपनाकझgउ43 पूणझg3यण \nठीक मािन अझg304पताल जएबासँ मना कए रहिल छलीह। हमर गाड़ी सीटी देलक आ हम छड़िप अपन गाड़ी \nधएल। अफरा- तफरीमे ओिह झg30णयिझgउ70तक फोनो नझgउभ4बर निह लए सकलहुँ, जािहसँ हुनक बादक िझg304थितक पता \nचिल सिकतए। एक िदस तँ अपना माथ पर जीतक मुरेठा बाझgउ88हल देिख गद्-गद् भए रहल छलहुँ, मुदा \nहृदयक कोनो कोनमे एखनहुँ ई झg30णयथा छल जे की हम ठीक कएलहुँ? \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n47 \n \nऐ रचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n  \nकािमनी कामायनी \nलघुकथा \n          कठजीब  \nनाम त’ हुनक िपता िपतामह बड़ दीव ‘ अझg38उपूणझg3यह ’ धयने झgउह0लिखंझgउ88ह ,मुदा कपार , कझgउह4 के अझg38उ आ ’ केहेन पूणझg3यण \n? आ’ शने;शने; लोक वेद हुनक नाम के छोट करैत करैत ,अंत मे पुरनी दाय बना क’ भिर टोल िक भिर \nगाम लेल जेना िनिझgउहयत किर देलकइ।  \n      हुनक आबक रैन बसेरा वा घर जे किह दादे कका के गोहाली छल । ओ त’ आब अपने नै छलाह \n,काकी छलिखझgउ88ह।त ’ हुनके आझg3भणह प ’ ओ जखन अपन िपता के डीह स उपाड़ी फेकल गेली त’ हुनक अनंत \nधार नॉर के पो छै लेल नबकी काकी अपन आचिर बढ़ोने छलिखझgउ88ह ।अझgउभ0पन झोरा झपटा    ,गेझgउय4आ ,सीरक \nओछॲन बीछोन टूटलाही फूटलाही कासा ,िपतिड़या बासन उसरगलहा लोटा   सब सईत समेट क, \nरखलिझgउ88ह।आ ’ ओिह िदन स   ओ हुनक अघोिषत अझg38यडा ।  \n       भिर टोल मे दु चािर त आँगन एहेन छल जतए हुनक बैसब उठब छल ।मु दा हेम झgउहउेम त ’ सबस ।बड़ \nकम लोक हुनका अनेरे बइसल वा तमसाइत देखने होयत ।सिदखन कोझg334ू के बरद बनल काज मे जुटल \n,पाईन बुिन के हुनके िचंता, टहटहौवा रौद के हुनके िचंता , रोपिन \n  कटनी के हुनके िचंता ,ससुर बाइस \nबेटी के भार साठे के हुनके िचंता , दुरगमनीया किनया के अिहब के फड़ बनबए के हुनके िचंता ,भिर गाम \nके नौतल हकारल अिहबाती \n के तेल िसनुर परसब के हुनके िचंता ,पाहून पड़क के आव भगत के हुनके \nिचंता, एतबा निह परसौती के दबाए रानहब ,सोइरी मे िचझgउभ8का िचलकोड़ लेल चमाइन बजाएब ,िकसुनमा \nदोकान स चीज़ वोझg304तआनब    केकरो कोनटा लािग क सीआईडी िगिर करब   , सत पुछू त’  हुनक िचंता \nअनंत छल ।नई   घर , , नई घराड़ी    आगा नाथ नई पाछा पगहा , , तखन माथ प’ एतेक बोझ   ,, , । \nतखन जे नहॴ करबे पापी पेट , , ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48 \n \n    ‘दाय     सुने   छिथंह   ,   कनी सोनरबा ओत चली जाथु , , ,एखन धिर नंिकरबा के कानक कुंडल नहॴ \nपठेलकई । , , \n   कखनॲ   कोनो गाम बाली बािज उठेक “ये दाय   ,कनी डोमबा के ओत जाकय चािर टा सूप   ,, कोिनया \n,डगरा आ’ दुई टा चलनी लेल समाद पठा देथुंह ‘ \n  \n ,, मुनेशरा के कहने रिहए मार बाढ़ेझg38उ जरलहबा के अपन ससुरािर मे जाकए बईस   रहलई , , कहथीन \nकनी परसू िभनसरे पठा देतय’।    आधा घोघ आधा मोड़त काढ़ने कोनो भौज दूरखा स’ झकैत बजा लईत \nछिलह ‘दीदी , , एखिन धिर संजुआ के बाबू नै एलखॴन जोगबझg38उी से , ,बड़का गाम बला ,जमाए आिब क’ \nझg388लान प ’ बईसल छिथझgउ88ह ,घर मे िकछू कझgउह4ॲ नै , , ,एक कप   \nचाह  देबए से नई दूध ,नई चाहक पिझgउह4 , , ,कनी िकसुनमा के दॲकान मे ई फुलही थारी बंधकी रािख क’ \nिकछू पाए ल’आबौथ आ’ कनमा भरी घी आ’ मखान सेहो ल’ िलहिथ’। \n    आ’ हुनक ई सहयोगाझgउ84मक   काज गामे टा   मे नहॴ अटकल छल ।दु ई कोश दूर मधबझg38उी सहर   “दाय   \n,, पर पाहून लेल तुलसी फूल चौर िनघटी गेल छईक, , दुइयॲ सेर ल’ िलहिथ , नािरकेरक तेल , कडु \nतेल ,हॴग ,िकनको खरपा, टकुआ ,लहठी ,िटकुली ,िसनुर , बझg3य4ग , फुइस फड़क ,लटखुट ,चरखा,बेलना \n,पापड़, पिटया ,, ,जेठक कड़ कड़कडौआ \n  रौद , , माथ प’   पिथया मे बड़का बोझ रखने   , ,िधपईत कारी \nझg304याह पिघलल िपच रोड , , , पएर मे नै कोनो चझg3उयी    , , ,घामे पसीने अपझg304यात , , सबहक चीज बोझg304त \nिकन बैसाही क’ आिन दैत छिलह त’ ओय िदन हुनक बड़ मान, िकयो िकयो िबयेन स’ हॱक सेहो दैन ।  \n      िदन त’ िदन , घोर िनशा रैितयो मे हुनक िनझg304वाथझg3यण सेवा लेबा स ’ लोक निह हीचूके ।संकराित के दोसरे \nराित धीझgउय4वा के पेट मे मोचाड उठलई , , जे ओ छर पझg3उयी काटय  लागल ,, ,घर   मे सुतल अिह खाट प’ \nकखनो    माए के उठाबै  त’ कखनो  \nओिह खाट प’ सुतल काकी के , ,।अलसायल ,ओंघाएल दुनु िबछाऊँन प’ पडल पडल बजलथी ‘की \nहोएछो?’ “माए गे बाड़ी जाएब’।\n  आब त’ दुनु के नॴद पड़ेल ।ललटझg370मक टेमी उकसबईत माए बजिलह ‘भरी \nिदन हुरईत रहेत अिछ आ’ सुतली राित मे िहनका िदशा िफरबा के ज़ोर मारे   छैन ।अिह जड़ काल मे \n,अनहार मे ककरा  उठिबए’ ।काकी के तुरंत फुरेलझg370ह ‘पुरनी दाय के कहथुन नै’ । “आब के जेतय गोहाली \nहुनका उठाबै’ । माए कनी ओकताएल सन बजली त’ िपतीयािन हाफ़ी लईत सीरक तर स’ बजली “ िबसरी \nगेलिखन ईएह त’ कहने रह थीन\n  जे आय कोनो पुझgउय4ख पात झg388लान प ’ नै छै ओसारा प सुित रहबई ,कहथून \nनै’।  माए सेहो िसरके तर स’सोर  पाड़ली   ‘ दाय , ,यई पुरनी दाय , , ,यई मिर गेलहू की िजबते छी’ \n।मुदा हुनक झg304वर बाहिर के घोर अंधकार स ’ एकाकार होइत शूझgउ88य मे िबला गेल छल।इमहर धीझgउय4वा पेट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n49 \n \nपकड़ने अिह कोन स’ ओिह कोन   मॲगरी माछ जका तड़फैत, , घरे मे भ’जायत गे , , दे ललटझg370म , ,हम \nएसगरे जायब , , मुदा ललटझg370मक झgउयउतीझgउहउा सेहो नहॴ किर सकले  \nआ’ िजन जका दौड़ीक बाड़ी के केवाड़ी खोली चुकल छल ।माय हदबदा   क’ उठली , , ‘ भरी िदन अगिझgउह4 \nिधया पूता के चझg3णउर मे कनी काल चैन स ’ पिड़ओ नही सकैत िछ राइतो मे सेह’ । आ ओसारा प’ आिब \nभीम जका फॲफ काटेत दाय के देह िहझgउभ8बइत बजली ‘यई िभिशंड़ जका सुतल छी ,, क तेक मोट िनन भ’ \nगेल    , कुंभकरंक कान कटझg334ू ,’ ।दाय हझg38यबड़ा क ’ उिठ बैसली ‘की भेले   ,की भेले’ ।त’ माए बजल िखन \n‘हे ते की अंगोरा , , धीझgउय4वा अझgउ88हा रे मे भागले बाड़ी िदस , डोलमे पािन लक   कनी जाथुन, हैया लीअ \nललटझg370म ’ ।बोरा ओढने खािलए पएर भुतहा बाड़ी मे डोल नेने चिल गेल छिलह। \n      दाय के खेनाय कखनॲ   अिह आँगन स’ कखनॲ ओिह आँगन स’ भेटय ।झg304झgउहहीगन सभक कहबी छल जे \nओ जीभ के बड़ पातर   ,ओना सब कीछू भकोसी जाए छथी   ,सब िकछू मे की , , जेना   चारी िदनका \nमटकूिड़ मे सड़ल दही , झg3उयायल खाजा   ,बज़्जर भेल ठकुआ   ,, आ’ कटहरक को स’ ल’ क’ ओकर कामड़ी \nनेरहा धिर । आ’ पिच सेहो जायझgउ88ह ।आकड़ पाथर पचाबए वाला जीब ,गज़ब के पाचन शिझgउ70त ।  दुपहिरया \nक’ बइसारी मे झg304झgउहहीगन सब हुनक पाचन शिझgउ70त के एक स ’ एक उदाहरण दैत हझg304सी ठठा करैत अपन मॲन \nबहटारई छिलह। \n      भिर िदन काज ‘यै दाय ,कनी हमर राहड़ी राखल छै उलैल   , दस सेर लगीच   दरिड़ देथुंह कनी   \n,कनी अरबा चौर क िचझg3णउस सेहो पीस िदहथी कतेक िदन स ’  बंभोिलया के बिगया खेबाक मोन करैत \nछै’.।आ’ दाय टोलक भौजी स’ ल’क’ हुनक पुतहुओ सबहक अड़हैल काज मे दासोदास भेल ।कखन भोर \nहोए आ’ कखन सझg3य4झ ,,के जाने । \nकखनॲ काल जौ कोनो काज नै त’ जनानी के बइसारी मे कोनो अधलाह काज \n  वा झगड़ा फसाद के गझgउभ0प \nप’ कोनो पुतहु बािज उठए ‘ई काज पुरिनए दाय के भ’ सकैत अिछ ,’ वा ‘ ई लुतरी लाड़ब मे वएह ओझg304तद \nछथीन’।सेहो परोछ मे नै मुहे प’ ।दाय गुमसुम भ’ जायथ, , कखनॲ “ह ह हम कीएक कहबई , , सझgउभ0पत \nखुआ लीय’ ।मुदा हुनका त’ पूतौह सभक टॲट आ’ अपमान सहबा के जेना आदित पड़ी गेल छलैन । \n      काज ितहारक घर मे दाय के काज पानक लझgउह4ी जका लतरल चलल जाए ।कखनॲ िसनेह स ’ त’ \nकखनॲ आदेश स’ ित रझg304कार स ’ लोहछल बोल स , “ऐ यै   ,देिखयोझgउ88ह त ’ िहंकर सौख , , िकदन कहबी छै \nजे  , ,जेकरे दादा   ,, मर बाझg438िन ,िबसिरओ गेिलये  ,उठु ,ई अदौड़ी खोटय अहझg3य3 की बैिस रहलहु बौवािसन \nसब जझg370का , ,जइयो कनी गुवरबा के कहने आिबओ बीस \nसेर दूध काझg334ी भोर स ’ भोर पहुँचा दै आँगन मे  ,” “ ललबा   अखन धिर नै एलई बजार स’ चौक प’ \nदाझgउयह ताझgउय4 त ’ नै पीबए लगलई ,कनी देखथुन त , आ हे   जॲ भेटईझgउ88ह त ’ किहहथी जे हम ओकरा नानी \nगामक बाट मॲन पड़ा देबई जखनहमारा स’ पईच लेब आयत” ।   आ’ पुरनी दाय   ,भुझg3उय ,कनी मोट गर गझg370द  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50 \n \nजका अिह ठाम स’ ओिह ठाम गुड़कइत ।मौसम चाहे कहनॲ होय लोक के त’ अपन बेगरता पुर हेबा क \nचाही।ओय हुईल मािल मे केदन त’ हुनका खाय लेल पुछैझgउ88ह ,आ’ सझg3य4झे मे खाइतिथ त कोन जुलुम भ ’ \nजेतय । \nजिहया ककरो \n आँगन मे काज ितहार रहए , ओय िदन हुनक मैल नुआ के जबदझg3यणझg304ती हटा क ’ साफ सुथरा व \nनब नुआ अपन आसन जमा लईत छल ,दाय के त’ छिव सेहो बदिल जायझgउ88ह।ओ थुझg304स स ’ नई कझgउह4ॲ \nबईसइथ, अपन पएर प’, पीढ़ा प’ चौखटी \n प’ ,पिटया प   ,नब नुआ नई मैल भ जाए । अिह नुआ के एवज मे मास मास िदन धिर राितिदन खटनाइ   \n,अिह बीच जॲ केकरो खड़ सेहो छुबए लगिथ त’ घरक मलकाइन िचिचया उठेथ ‘ हे लोक सब देिखयोझgउ88ह \nचझg38भ चा िल िहनकर , , नब नुआ देलीयेझgउ88ह  \nभोजन बेर मे दौगल ओितह   , आ’ काज क’ बेर दोसरा के आँगन सूईझ रहल छनिह , ,किनओ धाक छईन \nआिख मे’। \n   आ’ एकर ओकर काज किर क’ पेट भरब के झgउयउिझg38भया सुखद त ’ नहीये रहल हेतइक।िहनका हुनका आँगन \nस थारी गोहाली मे पहुँच त’जाए आ’ के जाने अिह मे कोनो िदन उपासे सुइत रहैत हेती । \n    लाचार बेसहारा अिनिझgउहयत िजनगी के एक टा बडका ऐब सेहो गहूम मे सूड़ा जका सेनिहयाएल छल हुनका \nमे ,आंिख बचा क’ कोनो बोझg304त इमहर स ’ ओमहर   करब के , बड़का चीज क झgउह4य ,मुदा िकछॲ, , ।आ’ \nककरो गझgउय4ड पुराण सुनबा काल जखन  \nपंिडत जी क’ झgउयउवच न चलै ,कोन पाप के कोन दंड भेटैत छै नरक मे , चोरनी के नाम प, दाय िदस तािक \nतािक क’ झg304झgउहहीगन   सब मुसके , एक दॲसरा के बीझg3उ7ू कटे ,।एकर आभास भेला के बावजूदॲ दाय िनिवझg3यणकार \nभाव स’ अपन बड़का बडका आंिख ,नाक ,कान सब के एक सीध मे रािख क’ कथा  वाचक् के  चरण \nकमल मे बको झgउ87यान लगौने बइसल ।  \n   टोलक कोन मे अपन सहोदर भाय भाउज , एकटा बिहन ,सेहो बाल िवधवा   ,, सासुर स’ देउर   आयल \nछलेनह लेब’ त’ अपन जनक् क प ए र छािन   कानए लगिलह दहो बहो िक हम आब नहॴ जायब ओिह \nनगर ,। माए बाबू बेटी के दुख देखबा मे अपना के असमथझg3यण बुझेत कनीए िदन मे धरती  स’ अलोप \nभ’गेलिथ ,आ’ भोजाय नामी नझg3उयीझg38उ , , भाय घरबाली के मुझg3उ7ी मे ,। \nपिहने त’ सब िकयो संगे रहे छलिथ,   कतबॲ गुहािगझgउ7यजी होए ,मुदा ओय िदन नही जािन कोन गझgउभ0प प ’ झगड़ा \nझाटी भेलय ,आ’ पटलपुर वाली हुनक िसकी मौनी, अड़जाल खड़जाल नुआ ,झोरा आिद सबटा िनकािल \nिदरघु कका के खिरहान मे फझg370क देलिखन ।गोबर स ’ घर आँगन नीप क’ गंगाजल छीट डंका के चोट प’ ई \nउझg3ण8ोिषत करी देलथी जे पुरनी दाय ह मरा लेल मुइल छिथ। तहन बास के दईतिझgउ88ह ,नबकी काकी के  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n51 \n \nछोिड़ए क’ ।गोहाली मे त’ आब गाय बरद छै ने । योझgउ7उय पूत सब   ,िकओ कीछू िबगािडओ नै सकेत छल \n। \n    मुदा सहोझg40य भाय लेल हुनकर अनुराग रिह रिह क ’ चुबै न    , ,छोट छोट भाितज भतीजी सब के इमहर \nउमहर स चोरएल ,नुकेल समान द’ दैत ।राइत िबराित सबहक आंिख बचा के ओकर आँगनो चली \nजािथ।भौज सेहो आब तेहन डाहीन निह रहल छली । \n   \n   ‘नुनु (छोट भाय ) कतदन पड़ा क’ चिल गेलय ,नई खाय के ठेकान नई पीबय के, िधया पूता सब \nिबलटी रहल छै” ।ककरो ओसारा प बइसी जखन ओ िवलाप करैत त’ लोकक मॲ न िखझg38उ भ जाए “ऊह \nफुटली आंिख नै देखेत छनही आ’ िहनक झg30णयाकुलता देिखयौझgउ88ह ”। \n   एक राित पटोर बाली काकी चुझgउभ0पे पएर दािब िहनका पाछा अपन आँगन मे अयली ,त’हॴकर करनी देिख \nहुनका सौसे देह मे खौता फुिक देल कैन “हे ,हे ।हे दाय , , की करैत छी?”   कनी कड़गर सन झg304वर मे \nबजली ,त’ ओ घबड़ा क’ मड़ुआ के ढेर प’ख़सी पडली आ’ हुनक मुंह स िनकिस गेलझgउ88ह “मड़ुआ चोरबे \nछी”। \n      िभनसरे सौसे टोल मे हझgउभ8ला भ ’ गेले ‘दाय मड़ुआ चोरबे छली राित मे’ ।मुदा हुनका लेल धन सन ,ओ \nमजगुत झgउयउाणी ,ओमहर इमहर बुलैत टहलेत , कोनो कोनो काज् क झgउभउयॲत मे अपना के एना खटबईत जेना ई \nकथा कोनो आन के भ’ रहल होय ।   \n    पराग कका   बनारस मे रहेत छला ,माए   के देख चािर िदन लेल आयल छ लैथ, नबका धुइस झgउह0लेझgउ88ह ,, , \nबड़   गरम ,   , ,जाड़क मास , घर मे अलगझg38उी  प रखने छलथी ,कतेक ताकल गेल   ,धरती िगड़ गेलै की \nअकास खा गेलै,   कझgउह4ॲ ने भेटलै ।ओ अहुिरया कािट क ’ आपस छली गेलाह बनारस । “घर स आिखर \nलेते के ?’आ’ शक के सुइया सदी खन दाय प’ जा क’ अटकीजाए , मुदा झgउयउमाण की ?’ आ’ एकटा धाक \nसेहो ,फुइस अकंड़ नई उठाबी ककरो ,।िकयो इहॲ बाजी उठेक , ‘जाय  िदओ गरीब ,अबला   छ िथझgउ88ह \n,पराग बाबू के एकबाल बनल रहौक ’।   “मुदा ओ केलिखन की ? ओढ़ेत िबछबइत त िकओ नहॴ देखलख’ \n। \n“भौजाई के द’ आएल हेती राताराती’। आ’ सब िकओ बईस क’ अपन अपन मगज मारी करी क’ गहीड \nझgउह8ास छोड़ैत मौन भ जायथ।  \n    हुनका खेनाय देबा मे त’ सबके अखरए लगे ।नीत रोगी के पुछै के ,, भाित भाित के फकड़ा पढ़ल \nजाए ।एक िदन क’ पाहून के तझgउय4वा तीमन ,स चार लगा क’ लोक खुवा देत छै,मुदा नीत िदन ,”   । क \nहुना किर क’ हुनका सोझा थारी पठा दैल जाए छल।केकरो भुखल ने रखबा चािह , धमझg3यण के नाम प , कतझg3यणझg30णय \nके नाम प’ हुनका खेनाय भेटझgउ88ह ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52 \n \n  मुदा ओय िदन जखन दुरगमिनया किनया के पाजेब कोहबरे स’ हेरा गेले तखन त’ हुनक सौस महेशक \nमाए के तामसे जेना बुझg3उयी बुझg3उयी चमकय लगलझgउ88ह   ‘ई जुलुम आब ने सहबा जोगर छैक , महेशक िववाह मझg370 \nनबका नुआ देने छिलयेझgउ88ह ” ।ओ अिहना अिगया बेताल छिलह, तुरंत फाड़ बाझgउ88ह  वाली   ज़नानी । भानस चढ़ल \nचुझg334ी प ’तेकरा छोिड़ झटा झट बढ़ ली गोहाली िदस ,अपना पीठ प’ चािर ज़नानी के फौज नेने ।चीज क’ \nनाम प’ गेझgउय4आ खोल मे डोरी लगा क ’ एक टा झोरा ,दुई तीन टा नुआ,एक गोट चादरी,केथरी,आ’ एक टा \nखूब मोटगर सन गेझgउय4आ ।सब टा मैल िचझg3णउट ,कखनॲ काल साफ करैत ,इमहर ताकल,ओमहर ताकल ,अिह \nदोग देखल ,ओई दोग देखल,। मािट मे त गािड़ क’निह रखने छथी, मुदा तेहन कोनो चेझgउ88ह निह देखाय । \nएक जन के जे अपना के जासूस क महतारी बुझैत छिलह, के नजिर मोटका गेझgउय4आ प ’अटकल छल , समझg304त \nभीड़ के उझgउ70साबईत बजली ‘ गेझgउय4आ के देखू नै’ । नेता के आदेश के पालन तुरंत होब लागले ,आय जेना \nमहान रहझg304यक उदघाटन होबए  \nजा रहल छल ,अिह समाजक सब स’ झg4ण0झg4णय आ ’ पितत ,चोर क’ चािरिझgउहहक हनन होिब रहल छल ,झgउयउमाणक \nसंग । गेझgउय4आ के िसयॲ न खोलल गेल , तेकरा िनझgउ74चा फेर मुंह बझg38उ ,, आिखर मे सवझg3यण सझgउभ4मित स ’ गेझgउय4आ के \nफाड़ी देल गेल ,आब ओत ठाढ़ ज़नानी सबहक   आंिख फाटल रही गेलय ,केकर सरौता, केकर पनबझg3उया ,केझg3णउर \nनुआ, केकर आंगी, साया, केकर कुतझg3यह ,  ,, मुदा पाजेब कझgउह4ॲ निह िनकललै ।   दाय ककरो काज स’ \nलोहरबा ओत गेल छलिथ । ताबेत मझg370 ढनमनाई त ढनमनाइत ओहो आबी   परमान पुर बाली के   दु आिर   प     \nसुझg304ताए लेल बइसी  गेल छिलह । गोहाली मे िबर नी के छझgउह4ा जकझg3य4    उमड़ल भीड़ देिख   ओहो ओत स’उठी \nअकचकायल सन ओत आयल छिलह ।आ’ ई झgउयउलयंकारी दृझg30उय देिख ओ जेना बझg3भय भ गेल छिलह ,एकदम \nशूझgउ88य ,जेना पाथर   , , , ।चुझgउभ0प् चा प   लद स ‘ ओत बैिस रहली ।साझgउहउात ताड़का बनल महेष् क माए के \nमुंह स धधकल   धधकल अंगोरा िनकिल रहल छल “पाजेब की केिलये? नब नुकूत किनया के छले ,एहेन \nकोन सौख मौज बुढाढ़ी मे पईस गेल ,पाए के बेगरता छल त’ हमारा किहतहु” । “यए काकी ,सोनरबा के \nओतय राखी देने हेिथह”\n   आए काझg334ी बड़ एनाय जेनाय   होय छन। सोनरबा ओत मदना के दौडएल गेल \n।मुदा ओ   एझgउ70दमे नकारी देलके ,केहनॲ सझgउभ0पत खे बा लेल तैयार ,  ,।िकयो मुसकी मझg3य3रेत  बाजल “ओ िकए \nनाक प’ माछी बैसय देतै, , कहबी छईक चोर चोर मोिसयौत”। \n      बािज तािज क’,माथ कपार भंगैत   ओ खोजी दल ओिह ठाम स’आपस भ गेल छिलह..त’ लोक के \nलगलए आब बेचारी मुंह उठा क’ कोना िजबती,कोनो पोखरी ,   धार मे संिहया जेती वा जहर माहुर खा क’ \nसूती रहती ।िकछू दयामंत   सबके हुनक दुगझg3यणित प ’ आंिख झहरय लगलेझgउ88ह ,’सब साय पूत बाली सब जेना \nदुधक धोल हौक , अझgउभउबल दूझgउभउबल प ’िसथूवा चोख”। \nत’िकछू करेजगर ज़नानी के अपन ऐब नुकबए के बहझg38उा भेट गैल । ‘ई त’ िसझgउ88हा चोर िनकलली ,ओय िदन \nदूध औट क चीन _बारे   प’ छोिड़ देने रिहए ,जे कनी सुसुम हेते तखन पौर क’ िसक प’लटका देबै ।मुदा \nकिनए काल मे नहा क’ आबे छी त’आधा दूध गायब ,दाय   ओसारा प,िसलौट प, मसझgउभ8ला िपसेत छिलह ” \n।मुदा सत छल जे बीमार िदयादनी के गायक दूध िपनाए हुनका नहॴ सोहाए आ’कखनॲ,िबलाड़ी के नाम \nप,कखनॲ \n  उिधया क। खसबा के अड़ मझg370 कनी पैइनफझg370ट के अपने पीबी जायथ।    ओझgउभ4हर   सझg3य3झ पड़बा स ’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n53 \n \nपिहने किनया के भाय नैहर स, दौगल एलै ,पाजेब नैहरे मे छूिट गेल रहै ।महेशक माए अिह खबिर के पीबी \nगेिलह ,एतेक शिझgउ70त त नहॴ छलेझgउ88ह जे जा क ’ दाय स माफी मझg3य4िग लइतथी ।  ओए राित केकरो घर क \nथारी \n  दाय छूबॲ नहॴ कयझgउभ8खॴह ।कोना िगड़ल जेते अझg38उ ,एहेन कलंझg3णउ ॰बाद ।  \n    िभनसर   भेने सब देखलक “ दाय अपन गेझgउय4आ के सीबी रहल छिलह । किनए कालक़ बाद टोल मे \nएकरा ओकरा आँगन जा क कतो दािल , कझgउह4ॲ िचझg3णउस ,कुिटया िपिसया मे  एना लागी गेल छली जेना िकछू \nगझgउभ0पे निह भेल होमए । \n \nरचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nमुवg3षबी कामत  \nनाटक \nिजझgउ88द गीक मोल \nझgउयउथम -दृझg30उय  \nराम रतन- बाबू सुतल िछऐ? \nिभझgउ70खन - िक कहै छहक बउआ? जागले िछऐ, बाजऽ, बहुत परेशान लािग रहल छहक। \nराम रतन- बाबू, हम बाहर कमाइ लेल जाइ के सोिच रहल छी। तोहर की िवचार छऽ। \nिभझgउ70खन - नै बउआ, हम अतेक िदन तक तोरा नै कतौ जा देिलयऽ। आबो नै जा देबऽ। तोरा िसवा हमरा \nके छै। तोहर माइ तोरा हमरा कोरामे दऽ कऽ दुिनया छोिड़ देलक। तिहयासँ हमर सभ कुछ तूँ छहक। \nहम तोरासँ एक पल खाितर दूर नै रिह सकै छी। \nराम रतन- बाबू आब हम १८ बरसक भऽ गेिलऐ। हम अपन झgउ7णयाल राखैमे सझgउहउम छी। हमरा बाहरक दुिनयझg3य3  \nदेखै कऽ एगो मौका दऽ िदअ, बस एक बेर जा िदअ, फेर अहॴ संगे रहब।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54 \n \nिभझgउ70खन - नै, अबकी बैशाखमे तोहर िबयाह करै कऽ अिछ। िबयाह किर लऽ, फेर तोरा जतऽ जाय कऽ मन \nहेतऽ जायहक। \nराम रतन- बाबू आब माइनो जाउ। िकछु िदनक तँ बात छै। फेर अहझg3य3  जेना कहब हम तिहना करब। \nिभझgउ70खन - ठीक छै, अ हझg3य3 क हठक आगू हमरा झुकइये पड़तै। ककरा संगे आ कतऽ जेबहक? \nराम रतन- बाबू, का िझg334  फुलचनमा िहमाचल जा रहल छै। हम ओकरे संगे िहमाचल जाएब। \nिभझgउ70खन - ठीक छइ, काइले जेबहक तब तँ पाइ कौरीक ओिरयान करऽ पड़तै। कखुनका गाड़ीसँ जेबहक। \nराम रतन- राितक ११ बजे िनमझg3यणली सँ गाड़ी पकड़बै। आब हम जाइ छी, अपन कपड़ा- लझgउह4ा साफ करै ल ऽ। \n            । पटाझgउहउेप। \nदोसर दृझg30उय  \nिभझgउ70खन - बउआ हइए..... फूलचन एलऽ। \nराम रतन- आबैय छी बाबू। कपड़ा िपनहै छी। \nिभझgउ70खन - बउआ फूलचन। तूँ तँ ओतै रहै छहक। तोरा तँ ओतौका सभ िकछु कऽ पता हेतऽ। \nफूलचन- हउ कझg3णउा , तूँ िचंता नै करऽ। राम रतन हमरे संगे रहतै। ओतऽ ओकरा कोनो चीजक तकलीफ नै \nहेतै। \nिभझgउ70ख न- तूँ तँ दवाइब ला कझgउभ4पनी मे काज करै छहक नऽ! कथीक काज करै छहक? \nफूलचन- हँ कझg3णउा । दवाइयेब ला कझgउभ4पनी मे िछऐ। ओइमे तँ बहुत तरहक काज होइ छै। जे काज भेटल सएह \nकिर लेलॱ। \nिभझgउ70खन - अझgउ74छा चलऽ , ठीक छै। \nराम रतन- चल फूलचन! \nिभझgउ70खन - बउआ सभ िकछु ठीकसँ लऽ लेलहक नऽ? आ सभ ि◌दन हमरा फोन करैत रिहअ। बाहर जाए \nछहक, गाड़ी-घोड़ा देख कऽ चलइहक।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n55 \n \nराम रतन- ठीक छै बाबू, अहझg3य3  िचंता िबलकुल नै कझgउयह। अपन झgउ7णयाल रखब। समय -समयपर खाना खाइत \nरहब आ बेसी काज नै करब। हम ज झgउभ8दी  घुइम-िफर कऽ आिब रहल छी। \nसबहक झgउयउझg304थान ! \n                              ।पटाझgउहउेप।  \nतेसर दृझg30उय  \n(िहमाचल पहुँच कऽ) \nराम रतन- फूलचन, आइ गामसँ एला छऽ िदन भऽ गेलैए। तूँ तँ काम पर चिल जाइ छऽ आ हमरा असगर \nपहाड़ जकझg3य3  समय लगै यऽ। हमरो कतउ काज लगा दे नऽ। \nफूलचन- अझgउ74छा ठी क छै। का िझg334  हम अपन मािलकसँ तोरा लऽ बात करबउ। \nदोसर िदन  \nफूलचन- राम रतन, का िझg334 सँ तूँहो चिलयहन हमरा संगे। ८ हजार मािसक तनखुआ पर हम तोरा लऽ बात \nकेिलयौहँ, मंजूर छउ नऽ। मन लगा कऽ काज करबही तँ अओर तनखुआ बढ़ेतउ। \nराम रतन- ई तँ हमरा लऽ बहुत खुशीक बात अिछ। अखने हम बाबू कझgउ43 ई शुभ समाचार दै छी। \nपटाझgउहउेप।  \nचािरम दृझg30उय  \nकखgए94पनी क कैनिटंगमे बैठ राम रतन आ फूलचन खाना खाइ त गखgए9ूप करैत अिछ।  \nराम रतन- फूलचन अतऽ कोन काज होइ छै। हमरा सँ आइ कोनो काज नै करेनकैए । डॉझgउ70टर बला कोट \nपिहरने एगो आदमी एलै आ हमरा एगो गोली िखया कऽ चिल गेलै। कुछो समझमे नै आबै छै, उ हमरा \nकथीक दवाइ देलकैए। ओतऽ चािर- पझg3य3 च गरऽ अओर छेलै, स भकझgउ43 वएह दवाइ देलकैए। \nफूलचन- अतऽ अलग-अलग िबमारीक दवाइ बनै छै, ओकरे जझg3य3च खाितर कझgउभ4प नी िकछु लो ककझgउ43 नौकरी पर \nरखै छै, जइमे सँ एगो तुहो छी। \nराम रतन- ओइ दवाइसँ कोनो हािन तँ नै होइ छै?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56 \n \nफूलचन- नै! अगर हेबे करतै तँ अतऽ डॉझgउ70टरक आ दवाइयक कोनो क मी छै? जे खचझg3यह ओकर इलाज मे \nलगतै सभ कझgउभ4पनी देतै। हमहूँ तँ कतेक साल तक यएह काज केिलऐ, कहझg3य3  िकछु भेलै। \nएक आदमी- फूलचन, राम रतन कझgउ43 पठाउ, डॉझgउ70टर साहेब बजेने छै। \nफूलचन- जी। (रामरतनसँ) जो देखहॴ की कहै छउ। \nराम रतन डॉखgएयूटरक चेखgए94बरमे जाइत अिछ। \nराम रतन- साहेब अहझg3य3  बजेलॱ। \nडॉझgउ70टर - ई दवाइ खा िलअ आ एतऽ पिड़ रहू, िकछु इझgउ88जेझgउ70सन ल गेबाक अिछ। \nदवाइ खा कऽ राम रतन सुइ लइ लऽ मेज पर लेट जाइए! \n२ घंटा बाद  \nडॉझgउ70टर - राम रतन ओ राम रतन उठू। \nडॉखgएयूटर राम रतनकखgए4घ िहलाबैत अिछ आ फेर नखgए9एज देख ऽ लागैत अिछ! \nडॉझgउ70टर - ई की, ई तँ मिर गेल। िकयो अिछ, डॉझgउ70टर खुरानाकझgउ43 बजाउ । \nडॉझgउ70टर खुराना - की भेल? \nडॉ झgउ70टर - सर, एकरा देखू, की भऽ गेलै, नझgउभउज नै चलै छै। \nडॉझgउ70टर खुराना - ओह नो! ई मिर गेल। कोन दवाई देलॱ एकरा? \nडॉझgउ70टर -सर ई तीनू। \nडॉझgउ70टर खुराना - की अहझg3य3  पागल छी? एक साथ एतेक दवाइ, सेहो पिहले बेरमे। पिहने अहझg3य3 एकरा  नॴदक \nगोली खुएलॱ, तकर बाद एतेक पावरक दू-दू इझgउ88जेझgउ70स न दऽ देलॱ? \nडॉझgउ70टर -सर आब की हएत?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n57 \n \nडॉझgउ70टर खुराना - हमरा सभ ऐठाम तँ ई रोजक बात अिछ। एकर पिरवार बलाकझgउ43 मुआवजा दऽ कऽ चुप करा \nिदयौ, आ हँ जखन सभ चिल जाए तखन बॉडी बाहर िनकालब। ता तक एकर मरबाक खबर ऐ \nचहरिदवारीसँ बाहर नै एबाक चाही, बुिझ गेलॱ। \nराितक ९ बजे \nफूलचन- सर, राम रतन कतऽ अिछ, ओकर छु झg3उयी नै भेल ? \nडॉझgउ70टर - आइ एम सॉरी फूलचन, राम रतन आब ऐ दुिनयझg3य3 मे नै रहल। हमरा एकर अफसोस अिछ। ओकर \nपिरवार बलाकझgउ43 कझgउभ4प नी एक लाख झgउयहपैया मुआव जाक तौरपर देत। हम ओकरा नै बचा पेलॱ। \nफूलचन मने-मन सोचैत अिछ  \n-आब हम की जबाब देब कझg3णउाकझgउ43। केना कहब िक ओकर िजअइ कऽ सहारा िछन गेल। केना िजिथन ओ, \nहे भगवान, एना केना भऽ गेल। \nपटाझgउहउेप ! \nअंितम-दृझg30उय  \nफूलचन- हेझgउभ8लो .. कझg3णउा , तूँ जेना छहक तिहना अखने गाड़ी पकिड़ लए। राम रतन बहुत जोर बीमार छऽ। \nिभझgउ70खन - बउआ, एक बेर हमरा राम रतन सँ बात करा दए। की भेलैए हमर बाबू कझgउ43। हम तँ देखनइयो नै \nिछऐ िहमाचल तँ केना एबऽ। \nफूलचन- कझg3णउा , हमर छोटका भाइ तोरा लऽ कऽ एतऽ। ओ अखने तोरा घर आिब रहल छऽ, तूँ बस जझgउभ8दी \nआिब जा। \nिभझgउ70खन - हम अबै िछअ बउआ, तूँ हमरा बउआक झgउ7णयाल रिखयहक।  \nफूलचन- ठीक छै, आब फोन रखै िछअ। \nकहैत-कहैत फूलचन कानऽ लगैत अिछ  \nदोसर िदन िहमाचल पहुँच कऽ \nिभझgउ70खन -बउआ........बउआ राम रतन कतऽ छहक?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58 \n \nफूलचन- कझg3णउा पिहले अहझg3य3  िकछो खा िलअ। राम रतन ठीक यऽ। \nिभझgउ70खन - पिहले हम अपना बेटाकझgउ43 देखब तब िकछो मुँहमे लेब। \nफूलचन िभखgएयूखनक गला पकिड़  कानऽ लगैए आ सभ िकछु बता दइए। \nिभझgउ70खन - फूलचन, हमरा बेटाक जीवनक सौदा तूँ ८ हजार मे केलहक। तूँ सभ िकछु जानै छेलहक, तइयो \nओइ मौतक मुँहमे हमरा बेटा कझgउ43 धकेल देलहक। तूँ हमर सभ िकछु लऽ लेलहक, हमरा िन झg303झgउयउा ण बना \nदेलहक। हमर बेटाक मौतपर हमरा १ लाखक भीख तोहर कझgउभ4पनी देत ऽ, उ ओकरे मुँह पर फेक िदहक। \nहमरा नै चाही कोनो भीख। आइ हमर बेटा मरल, का िझg334  ककरो अओरक बेटा मरत। आिखर ई मौतक \nखेल िकए खेलल जाइए? जे दवाइक परी झgउहउण जानवरक ऊपर करबाक चाही ओकरा भोला-भाला गरीब \nमनुझg303य क ऊपर करैत अिछ। िक अकरा रोकै लेल कोनो कानून नै अिछ? \nएक घार खgएषथदनक संगे पटाखgएथएेप  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nखुशबू झा   \nमैिथली कथा संवg391ह िजवg319ी  पढलापर  \n \nसािहझgउ84यमे िकछु पढबाक मोन भेल तऽ हम कथे पढैत छी । कखनो काल समाचार बनबैत –बनबैत \nथािक गेलहुँ तऽ नेटपर को नो कथा खोजए लगैत छी । युवा पझgउहहकार सुजीत कुमार झाक कथा  \nसंझg3भणह िजझg3णभी जखन हमरा भेटल एमएकझgउ43 परीझgउहउा चलैत समयमे पिढ लेलहुँ । सुजीतक  पिहल कथा \nसंझg3भणह िचड़ै आ दोसर कृित िरपोटझg3यणर डायरी हम एिह सँ पिहने पिढ लेने छी  । कझgउ8हयक िहसाव सँ \nिचडै आ िजझg3णभीमे खासे अझgउ88तर निह लागल । मुदा झg38भमशः उचाई धऽ  रहल छिथ से पढबाक झg38भममे \nहमरा भेटल । कोनो झg30णयिझgउ70तकझgउ43 एक वषझg3यणमे ३ टा पुझg304तक  आएब सािहझgउ84यकझgउ43 झgउयउित सुजीत कतेक समिपझg3यणत \nछिथ तकर एिह सँ बडका उदाहरण दोसर निह भऽ सकैत अिछ । फेर जािह झgउय4प सँ िहनकर \nपुझg304तक चचझg3यहमे आिब रहल अिछ िहनका लेल  माझgउहह निह  मैिथली सािहझgउ84यक लेल सेहो उपलझgउभउधीक बात \nअिछ । िजझg3णभी एिह पुझg304तककझgउ43 नाम एकटा कथाक कारण पड़ल से हमरा निह लगैत अिछ । िजझg3णभीक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n59 \n \nवारहो कथामे िजझg3णभ भडल  अिछ । जँ ओ िजझg3णभी नाम सँ कथा निह िलख िकतावक नाम माझgउहह िलख \nदेने रिहतिथ तैयो फरक निह पडैत ।  \n \n१ सय १४ पृझg4ण7क एिह कथा  संझg3भणहमे १२ टा कथा अिछ । पिहल कथा ‘फूल फुलाइएकऽ रहल’ \nसंझg3भणहक नाम सँग पुरा वझg303तुिनझg4णय बुझाइत अिछ । अहुँमे िजझg3णभ अिछ । कथामे िपंकी  अपन अधुरा \nसपनाके टुटैत निह छोिड एकटा दृढ िवझgउह8ासक सँग पुरा कऽ एकटा सझgउ74चा आ  कतझg3यणझg30णयिनझg4णय पिझgउ7भक \nझgउय4पमे ठाढ़ भेल छिथ ।   \nतिहना ‘नव झg30णयपारमे’ साधना उपर आधुिनकताक झgउयउभाव देखाओल गेल अिछ जे अपन पित आ  घर \nदुआरक िजझgउभ4मेवारीकँ◌े िबसिर झgउ70लब आ राजनीितक िहझg304सा बनल छिथ । ‘खाली घर’, ‘लाल डायरी’, \n‘ िजझg3णभी ’, ‘जादु’, ‘ आदशझg3यण’, ‘ अथझg3यणिहन याझgउहहा ’ आ ‘ झg30णयथझg3यणक उडान ’ ई सभ कथामे मिहलाक मनोिवझgउह3ानके \nिचझgउहहण बहुत सुझgउ88दर ढंग सँ कएल गेल अिछ । तिहना  ‘ िनझg4ण7ा िक देखावा ’ मे अपन कतझg3यणझg30णयके \nसमाजक लेल माझgउहह िनवझg3यहह करय बला औपचािरकता  बुिझ पितक सेवा करय बाली नकाराझgउ84मक \nिवचारधाराक मिहलाक िचझgउहहण कएल गेल अिछ ।  ‘केहन सजाय ?’ नामक कथामे कामनी मैडम \nजेहन जुझाझgउय4 मिहला जे अवलाके सवला बनैत देिख खुश होइत छली । ओहन सकाराझgउ84मक \nिवचारधाराक मिहलाक झgउयउझg304तुत कएल गेल अिछ तऽ  ओ कथामे पुझgउहह भेलापर गोद लेल वझgउ74चाकझgउ43 छोिड़ \nदेबएबला घटना पिढ रोइया ठाढ कऽ दैत अिछ । ‘मेनका’ मे एकटा एहन मिहलाक िचझgउहहण अिछ जे \nएकटा बेरंगक जीवन िबता रहल छली मुदा जखन रंग भड़य बला भेटल तऽ ओ अपन रंग उजारय \nबाली जेहन निह बनबाक झgउयउण कएलिझgउ88ह  आ अपन बेरंग िजनगीक दोसर याझgउहहा तय कएलिझgउ88ह । अथझg3यहत \nमिहलाझg3उहारा पीिडत मिहला  दोसरकँ◌े पीडा निह देबए चाहलिथ ।  \nअथझg3यहत पुरा कथा संझg3भणह मिहला आ मिहलाक आचरण पर केझgउ88झg40यीत अिछ जे एिह समाजक  सझgउ84यताक \nउजागर करैत अिछ । \nएिहमे झgउयउझg304तुत सभ मिहलाक मोनमे एकटा अलग झg3उहझgउ88झg3उह झgउयउझg304तुत कएल गेल जे एिह  पुझgउय4षबादी समाजक \nदेन अिछ । आ ई काझgउभ8पिनक कथा होइतो एकटा कटु सझgउ84य बातक पोल खोिल  दैत अिछ । एिह \nसंझg3भणहक मोिलकते इएह अिछ । हम चाहब सुजीतक नयझg3य3 पुझg304तक जिझgउभ8द आबए  । खास कऽ मिहला \nसँ जुड़ल समझg304यासभकझgउ43 आओर गझgउभ4भीरता संग उठैक एकर अपेझgउहउा हमरा तऽ  अिछए । मैिथलीके \nपुझg304तक झgउयउकाशन काज दुझgउय4ह भेलाक बादो आफझgउ88त नेपाल िजझg3णभी  पुझg304तक छापयके झgउयउयझgउ7भ कएलक अिछ \n। एिहके लेल आफझgउ88तोके धझgउ88यबाद देबहे पडत ।   \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60 \n \nपूनम मझgउ83डल  \nिव देह िव चार गोझg303 ठी  एक झलक- \nआकाशवाणी दरभंगाक जाितवादी खgएषएवृिखgएथ4क िवरोधमे आ दसटा घोर जाितवादी पिरवारक मैिथलीकखgए4घ मारैक \nषडयखgए88खgएथथमे आकाशवाणी दरभंगा खgघएथारा देल जा रहल सहयोगक िवरोधमे \"िवदेह गोखg4ड़यी - सह किव सखgए94मेलन \" ७ \nअखgएयूटूबर २०१२, खgघू4थान , अशफखgघष8 दास साहु-समाज मिह ला इखgए8घटर महािव  खgघए4ालय , िनमखgघषड़ली , सुपौल मे सखgए94पखgघ8ए भेल। \nलोकमे अपार उखgए84साह देखल गेल।  \nई तखgए8थय सोझखgघषघ मे आएल जे मैिथलीक पिहल जनकिव आ मैिथलीक िभखारी ठाकुरकखgए4घ सेहो डेढ़ साल पिहने \nफॉमखgघषड़ भरबाओल गेलिखgए88ह मुदा आकाशवाणी दरभंगा खgघएथारा कोनो सूचना तकर बाद नै देल गेलिखgए88ह। ओ कहलिखgए88ह \nजे\n  आकाशवाणी दरभंगा बाहर देबालपर \"झाखgएषथ \" सािट देबाक मोन होइए।  \nआकाशवाणी दरभंगा मैिथलीक जाितवादी रंगमंच आ सािह/g284यक /g2ए2सारक आ /g2ए2चारक बिन कऽ रिह गेल अिछ।  \nि◌ नमवg3ै1ली /सुपौल - झg304 थानीय अशफझg3य8 दास , साहु-समाज इझg3यण. मिह ला महािव झg3उ4ालय पिर  सरमे िद नझg3य4क 7 अझgउ70 टूबरकझgउ43 \nदुपहर 2 बजेसँ संझgउ87 या  6:30 बजे धिर  किव , कथाकार, गीतकार, अझg334ा गौिन  हार, रसनचौकी बजेिन हार \nइझgउ84 या िद क संग-संग अनेक झgउह7ो ता सबहक जमघट कसबामे दलमिल त केलक। \n     आकाशवाणी दरभंगाक जाित वादी झgउयउवृिझgउह4  क िव रोधमे आ दसटा जाित वादी पिर वारक मैिथ लीकझgउ43 मारैक \nषडयंझgउहहमे आकाशवाणी दरभंगा झg3उहारा देल जा रहल सहयोगक िव  राधमे िव देह िव चार गोझg303 ठी  सह किव  सझgउभ4मेलन \nसुसझgउभ4 पझg38उ भेल। किव   राजदेव मझgउ83 डलक अझgउ87 यझgउहउतामे आ पवन कुमार साह एवं दुगझg3यहनझgउ88 द मझgउ83 ड ल जीक \nमंचसंचालनमे पिह ल आ दोसर दुनू सझgउहहक अथझg3यहत् िव  चार गोझg303 ठी आ काझg30ण य गोझg303 ठी क समापन भेल जेकर \nसंयोजक रहिथ  उमेश मझgउ83 ड ल। एहेन पिह ल बेर देखल गेल जे िम िथ लाक कला- संझg304 कृितक  हराएल झgउयउेमी अपन -\nअपन िव चार खुिल  कऽ रहखलिन । जेकर दू-टुक िव वरण ऐ तरहझgउ43 अिछ  - \nशंभू सौरभजी- “हक-अिध कार आ कतझg3यणझg30ण य क संग लड़ाइ लड़ू तखन जे खोिज  रहल िछ ऐ ओकर झgउयउािझgउभ0 त   अवझg304 स  \nहएत।” \n  \nवीरेझgउ88 झg40य  कुमार यादव- “अपनामे एकता हेबाक चाही। तखने अिध कारक झgउयउािझgउभ0 त   भऽ सकत। ओइ वगझg3यणक लोक  \nअपना सभकझgउ43 सिद  योसँ ठिक  रहल अिछ ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n61 \n \n  \nरामदेव झgउयउसाद मझgउ83 ड ल ‘ झाझgउयहदार ’- “अपना संग भेल दरभंगा रेिड यो झg304 टेशनक फुसलाओल कथा िव झg304 ता रसँ \nसुनेलिझgउ88 ह  ।” \n  \nराहुल कुमार साहु- “अपने सभ एकता कझgउयह आ हम सभटा -युवा झg38भझg3य4ित  कारी अहझg3य3 सबहक संग छी। अिध  कार \nझgउयउािझgउभ0 त   करबाक लेल जे करए पड़तै हम सभ संग रहब।” \n  \nराम िव लास साहु- “माझgउहह सात झgउयउित  शत लोक मैिथ ली िव कासक हेतु अथझg3यहत िम  िथ लाक सािह िझgउ84 य  क िव कासमे जे \nकोनो सरकारी वा गैर सरकारी संझg304था सभ अिछ   तइपर कझgउभउ जा  केने अिछ । जे िब लकुल अनुिच त अिछ , \nअनुिच त ई जे तखन तँ समुिच त िव कास तँ नै हएत। जखन िक  सामुिह क िव कास आवझg30उ य क अिछ ।”  \n  \nमनोज कुमार साहु कहलिन - “अपने सभ अपन लेखनीक तागित कझgउ43 आओर बढ़ाउ आ तखन अिध  कार झgउयउािझgउभ0 त  क \nलेल संघषझg3यण कझgउयह सफलता अवझg304 स  भेटत, ई हमर शुभकामना।” \n  \nकिप लेझgउह8र राउत कहलिन  - “दरभंगा रेिड यो झg304 टेशनक जाित वादी बेवझg304 था  अिव लझgउभ4 ब हटबाक चाही। वाझg304 त वमे \nतखने  िम िथ लाक िव कास हएत। जगदीश झgउयउसाद मझgउ83 डलकझgउ43 जे टैगोर िल  टरेचर अवाडझg3यण भेटलिन  , जे मैिथ ली \nलेल पिह ल अिछ ; से समाचार निह यझgउ43 कोनो दैिनक अखबार (दरभंगा-मधुबनीक)मे छपल आ ने आकाशवाणीयेमे \nसमाचार-झgउयउसािर  त भेल। जे बहुत िक छु किह  रहल अिछ ।” \n  \nनंद िव लास राय- “मैिथ लीक नामपर जे कोनो फंड सरकार झg3उहारा देल जाइए ओ माझgउहह मुझg3उ7ी भिर   लोकक बीच \nरिह  जाइए। माने तेकर फैदा खाली दस झgउयउित  शत झg40भाझg33उणेटा उठबैए। आ◌ेतबे नै, चौक-चौराहापर िम िथ लाक \nमान-झgउयउित  झg303 ठा माझgउहह भोजनेकझgउ43 कहैत रहैए।”  \n  \nकृझg303 ण  राम कहलिन - “ समाजकझgउ43 खझgउ83 ड -खझgउ83 ड कऽ वणझg3यणवादी बेवझg304 थाक तहत बाभन सभ बझg3य3िट   कऽ बेवसाय कऽ \nरहल अिछ ।” \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62 \n \nहेम नारायण साहु - “माझgउहह मुझg3उ7ी भिर   लोक अपन आिध पझgउ84 य  कायम केने अिछ  आ एमहुरका लोक सभकझgउ43 गप -गप \nदऽ दऽ आ पूजा- पाठ करा कऽ आिथझg3यणक आ मानिस  क लूट करैत रहल अिछ । ओ सभ झgउयहपैयाक लेल जे-नै-\nसेहो कऽ सकैए आ कऽ रहल अिछ ।” \n  \nराम झgउयउवेश मझgउ83 ड ल- “ हम सभ जगबाक झgउयउयास कऽ रहल छी आ बूझू जे जािग   गेल छी। आब िन िझgउहय  त अपन \nअिध कारकझgउ43 पािब   लेब।”  \n  \nवीपीन कुमार कणझg3यण- “जिह ना माताकझgउ43 सझgउभ4 मा न हेबाक चाही तिह ना मैिथ ली कझgउ43 सेहो। एते िद  न अपना सभ बूझू जे \nभाषाकझgउ43 भरना लगा देने रिह  ऐ आब ओ छोड़बैक समए आिब  गेल अिछ । कथनी आ करनीमे अंतर खाली नै \nहेबाक चाही।”  \n  \nउमेश पासवान- “बाभन सभ मैिथ लीकझgउ43 कझg3णभै जकझg3य3 धेने अिछ  । लेिक न आब हमरा सभ छोड़बै नै ढावक जकझg3य3 \nदौग कऽ जेबै आ छोड़ा लेबै। खाली अपना सभमे एकता हेबाक चाही।” \n  \nझgउह7ी जगदीश झgउयउसाद मझgउ83 ड ल- “िक छुये लोकक ई िक रदानी अिछ  जे माझgउहह बोिल  येपर काज चला रहल अिछ । \nदेखबै जे मझg3णउै खेतमे ऊचका मचान बना कऽ नझg370गरा◌े-लुझgउभ8 हाकझgउ43 ओइपर बैसा   बजबबैत रहैए जे “हैआ आबए दे,\n  \nके िछ अँ रौ, अखने देखा दइ िछ औ, झgउयहक ....।” अथझg3यहत् िट  टकारी दैत रहल छिथ । माझgउहह एक धझg3णउा देबाक \nजझgउयहरित   अिछ । पिर णाम सामने आिब  जाएत आ समाजक िव कासक असली आ बुिन यादी राझg304 ता  सबहक \nसोझामे आिब  जाएत िम िथ लाक िच झgउ88 त न पंचदोवोपासनाक रहल अिछ । कोनो साधारण िच◌ ंतन नै।” \n  \nनाटककार बेचन ठाकुर- “िक छुए लोक मैिथ लीकझgउ43 बपौती सझgउभ4 प ित  बूिझ  शझgउभउ द जालमे फसा कऽ लूट कऽ रहल \nअिछ । जे हर बहए से खढ़ खाए आ बकरी खाए अचार।” \n  \nउमेश मझgउ83 ड ल- “ झg40भाझg33उणोमे सभ झg40भाझg33उण ऐ खेलमे शामील नै छिथ   माझgउहह पझg3य3चसँ दस झgउयउित  शत लोक ई कारनामा \nमैिथ लीक संग कऽ रहल छिथ । अ◌ोहुँमे माने झg40भाझg33उणोमे वंिच  त सािह झgउ84 य -झgउयउेमी सझgउभ3 ◌ा छिथ । खाली ऐ पझg370चकझgउ43  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n63 \n \nबुझबाक अिछ  आ तइपर धझg3णउा लगेबाक अिछ  । मिण पझg3उ3म आ हिर  मोहन झाक सािह झgउ84 य क अखन तक जे \nमूयझg3य4कण भेल से संबंिध  त िव चारधाक पिह चान छी... ।”  \n  \nअझgउ74 छेलाल शाझg304 झgउहही  कहलिन - “संगठन हेबाक चाही तखने अिध कारक झgउयउािझgउभ0 त   भऽ सकत; ऐ जगमे के नै जनैए \nबाभनक कारनामा।” \n  \nकिव  उपेझgउ88 झg40य  नारायण अनुपम- “ लझg3ह0 य पर पहुँिच  रहल छी आ पहुँचबे करब।”  \n  \nसंचालक झg3उहय झgउह7ी पवन कुमार साह आ दुगझg3यहनंद मझgउ83 ड ल- “ मंच संचालनक झg38भममे अपन उझg388गार झg30ण यझgउ70 त  करैत \nकहलिन , एहेन-एहेन िव चार गोझg303 ठी  मासे-मास हेबाक चाही। िम िथ लाक िव कासक बाधापर बहुत रास जाित वादी \nमुझg3णभा अिछ   जेकरा जँ सािह झgउ84 य कार-िव झg3उहान नै बुझताह तँ के....?” \n  \nअझgउ87 यझgउहउ राजदेव मझgउ83 ड ल- “ सझgउभ4 बिझgउ88ध  त िव षयपर अथझg3यहत् ‘ आकाशवाणी दरभंगाक जाितवादी झgउयउवृिझgउह4क िवरोधमे आ \nदसटा घोर जाितवा दी पिरवारक मैिथलीकझgउ43 मारैक षझg38ययझgउ88झgउहहमे आकाशवाणी दरभंगा झg3उहारा देल जा रहल सहयोगक \nिवरोधमे’ सभ वझgउ70 ताक वझgउ70 तझg30ण य  सुनलॱ। ऐपर सामुिह क िव चार करैत वैधािन क तिर कासँ डेग उठाएब आवझg30उ य क \nअिछ । िव कासक झg38भम तखने सोझराएत। नै तँ....!!!!! \n  \nकिव  सझgउभ4 मेलनक एक झलक-  \n  \nझgउयउेम आिद झgउ84 य  कुमार- उपेदसाझgउ84 म क किव तक पाठ केलिन । \n  \nवीपीन कुमार कणझg3यण- भारत ि◌ नमझg3यहण केना भऽ रहल अिछ   आ केना हेबाक चाही तकरा उजागर करैत किव ताक \nपाठ केलिन । \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64 \n \nशंभू सौरभ- लोक गीत सुना दशझg3यणक दीघझg3यहक लोट -पोटक िझg304 थ  ित  बनौलिन । गुझgउय4 जीक िच  झgउहह हुनक किव  तामे \nदेखल गेल। \n  \nरामदेव झgउयउ . झाझgउयहदार - झgउयउदूषणसँ मुिझgउ70 त   लेल वृझgउहउा -रोपन कायझg3यणझg38भमपर बल दैत किव  ताक पाठ केलिन । \n  \nदुगानंद ठाकुर- वषझg3यह कतए चिल   गेल...। तइ कारण फिस लक केहेन दुगझg3यणित   भऽ गेल...। अपना किव ताक \nमाझgउ87 य मसँ रखलिन । \n  \nकिव  उमेश पासवान- कतए हरा गेल छी यौ भाय सभ; कतए हरा गेल छी।’ कहैत भाव-िव झg4उ7ल भऽ गेलाह।  \n  \nकिव  नंद िव लास राय- बेटी िव आहमे कतेक समझg304 या उझgउ84पझg38उ होइए तेकर नीक िच  झgउहह अपना किव  ताक माझgउ87 य मे \nरखलिन । \n  \nपलझgउभ8 वी  कुमारी- जगदीश झgउयउसाद मझgउ83 ड ल िल िख त गीतझg3य4जिलक साभार करैत जुग -जुग आस लगेने मैइये शीत रौद \nचटैत एलॱ... गीत गौलिन । \n  \nअझgउ74 छेलाल शाझg304 झgउहही - घर-घरमे दुख अिछ पसरल , ऐ दुखमे केना लुटनाहार लूिट  रहल अिछ  तेकर िच झgउहहण \nकेलिन । \n  \nबेचन ठाकुर- अखुनका समैक िव िच झgउहहताक वणझg3यणक अपना किव  ताक माझgउ87 य मे केलिथ । \n  \nहेम नारायण साहु- िह नक किव तामे केहेन-केहेन जुलुम भऽ रहल अिछ  तकर साफ-िन झgउ74 छ ल िच झgउहह आएल।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n65 \n \nराम िव लास साहु- रौदीक वणझg3यणक करैत सामाजक आडझgउभ4 ब री सबहक िच झgउहहझg3य4कण केलिन  ।  \n  \n  \nकिव  किप लेझg30उ व र राउत, राजदेव मझgउ83 ड ल, जगदीश झgउयउसाद मझgउ83 ड ल, पवन कुमार साह, दुगझg3यहनझgउ88 द मझgउ83 डल इझgउ84 या िद  \nअनेको किव  अपन-अपन नूतन किव ताक पाठ केलिन । \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n  \nदुगझg3यहनझgउ88 द मझgउ83 ड ल \nनेना लेल सुवgबषषदर िच  वgबअअकथा  \n \nझgउह7ीमती झgउयउी ित  ठाकुरक दू गोट िच झgउहहकथा )पिह ल गोनू झा आ आन मैिथ ली िच झgउहहकथा , दोसर मैिथ ली िच झgउहहकथा  ( \nमैिथ ली सािह झgउ84 य मे पिह ल बेर झgउह7ुित   झgउयउकाशन नई िद  झgउभ8 ली सँ झgउयउकािश  त भेल। दुनू िच झgउहहकथा एक संग झgउह7ी  उमेश \nमझgउ83 डल जीक माझgउ87 य मे भेटल। एक-आधटा पझg38उा उनटैिब  ते मन गद्-गद भऽ गेल। लागल जे आब हम मैिथ ल \nदिर झg40य नै सभ कथुसँ सझgउभ4 पझg38उ भऽ रहल छी। सािह  झgउ84 य क तँ अनेको िव धा होइ अिछ  जइमे कथा एक िव धा \nिथ क तहूमे िच झgउहहकथा तँ बाल सािह  झgउ84 य  लेल झgउयउमुख। िच  झgउहहकथाक माझgउ87 य मसँ अपन भूलल-िब सरल संझg304 कृित क \nझलक सेहो भेटैत अिछ । िन िझgउहय  त झgउयह पे मैिथ ली सािह झgउ84 य मे एकर अभाव बहुत िद नसँ खटैक रहल छल। जेकरा \nझgउह7ीमती झgउयउीित   ठाकुर अपन िच झgउहह कथा मैिथ  ल समाजक बीच रािख  एकटा असीम झgउयउित  भाक पिर चय देलिन  \nअिछ । \nबुझना जाइ छल जेना हम अपनेकझgउ43 झg304 व यं िव सिर  गेल छी। िव सिर  गेल रही ओइ समैकझgउ43 जइ समैमे मैयझg3य3  अपन \nपोता -पोती लऽ जा कऽ घूड़ लग बैिस  गोनू झाक िख झg304 सा  सुनबैत छलीह जे अित  मनोरंजक आ गोनूक तीवझg3यउ \nबुिध क पिर चायक छल। तिह ना आनो आनो कथा जेकरा झgउयउीित   जी िच झgउहहवत् कऽ हमरा  लोकिन क सा◌ेझामे \nरखलीह। जइमे रेशमा-चूहरमल, नैका बिन जारा, झgउ7य यो ित  पंिज यार, महुआ घटवािर न, राजा सलहेस, छेछण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66 \n \nमहराज आ कािल दास छिथ । जे किह यो आम छल, आब लुझgउभ0 त झgउयउाय  :भेल जा रहल छल, ओकरा एकबेर पुन : \nपिर िच त करौलिन । जइमे लोक जनलक जे रेशमा के आ चूहड़मल के? \nएतबे नै, झgउयउेमक पराकाझg303 ठा क पिर चयक झgउयहपमे जे लोकक ठोरपर हीर -रझg3य4झा  वा लैला -मजनू रहैत छल, की \nओकरासँ कम िनझg304 वाथझg3यण झgउयउेम रेशमा आ चूहड़मलक छल ई देखेबाकमे साकझg3य4झgउहउ रहलीह। जतए चुहड़मल दुधवंशी \nदुसाध जाित क तँ दोसर तरफ रेशमा भुिम हार झg40भाझg33उण जाित  क बेटी। जखन जुहड़मलकझgउ43 दंगल जीत कऽ \nअबैत देखलक तँ दुनूक भझgउ43ट गंगाक तटपर , ओतिह  झgउयउेमकथाक झgउयउारझgउभ4 भ  भेल। अथझg3यहत् झgउयउेममे जाित  -पाित सँ कोनो \nलेन-देन नै अिप तु झgउयउेम तँ झgउयउेम िथ  क। झgउयउेम कएल नै जाइ छै अपने भऽ जाइ छै। तिह  ना नैका बिन जारा सेहो \nझgउयउेमेक पराकाझg303 ठा क पिर चायक छी। भगता झgउ7य यो ित  पंिज यार अपन वीरता आ पराझg38भमक कारणे पूिज  त भेल। आइ \nजँ धमझg3यणराजक पूजा तँ झgउ7य यो ित  पंिज यार सेहो पूिज त छिथ । धमझg3यणराजक भझgउ70 त झgउ7य यो ित  पंिज यार बारह बखझg3यणक \nतपझg304 या क बाद कंचन काया लऽ कऽ घूिम  घर एलाह। माइक कोिख  पिव झgउहह भेल। जे एहेन पैघ भगता ओकरा \nकोिख सँ जनमल। \nतिह ना महुआ घटवािर न सेहो अपन इझgउ7य ज त बचाबए खाित र कौिश की धारमे जान गमा अ पन सतीझgउ84 वकझgउ43 अिकंचन \nबना कऽ रखलीह। राज सलहेसक कथा तँ नाचो झgउयहपमे झgउयउिस  झg3उ0 अिछ  । जेकरा झgउयउीित  जी िच झgउहहवत् कऽ इित  हास \nबना देलिन । एकटा धरोहरक झgउयहप दऽ देलिथ  । अनिच झgउ88 हार जकझg3य3 छेछन महराज कथाक संग कािल  दासक \nिच झgउहह कथा आ हुनक यादव कुलमे जझgउ88 म  हएब, हुनक यथझg3यहथ प िर चए भेल। बहुतोकझgउ43 ई बूझल हेतिन   जे \nकािल दास तँ कणझg3यण-कायझg304 थ  छलाह। ऐ लेल सेहो झgउयउीित   जीकझgउ43 धझgउ88 य वाद। \nझgउयउीित   जीक दोसर रचना मैिथ ली िच झgउहहकथामे कुल दस गोट कथा विणझg3यणत अिछ  । जइमे राजा सलहेस, बोिध \nकायझg304 थ , दीना -भदरी, नैका-बिन जारा, िव झg3उ4ापित  क आयु अवसान झgउयउ मुख अिछ । ऐ झgउयउकारे दुनू िच  झgउहहकथा पढ़लापर \nएहेन लागल जे ई कथा सभ ऐित हािस क महत पाओत। ऐ झgउयउकारक रचनाक सवझg3यणथा अभाव सन छल। जेकरा \nझgउयउीित  जी हमरा सबहक समझgउहउ रािख   एकरा धरोहिर  झg304 वझgउयहप महत देलिन  । ऐ पोथीकझgउ43 नैना -भुटुकाक पिह ल पिस न \nकहल जा सकैत अिछ । खास कऽ जे बझgउ74 चा  नंदन, वालहंश, वा अझgउ88 य  पोथी पढ़बाक िह झg304 स क लगौने छल \nआब ओ लेिख का झg3उहारा रिच  त रचनासँ लाभ उठाओत। पोथीक झgउयउझgउ84 येक िच झgउहह तझgउ8ह याझgउ84 मक आ उझg3णभेझg30उ य परक अिछ । \nिच झgउहहकथाक माझgउ87 यमसँ झgउयउीित  जी िम िथ लाक िव लुझgउभ0 त झgउयउाय भेल िव  षय-वझg304 तुकझgउ43 कथाक झgउयहप दऽ जीवंत क ऽ देलिन । \nमैिथ ली झgउयउेमी ऐ तरहक रचनाकझgउ43 नजरअंदाज नै कऽ सकैत  छिथ । आबैबला पीढ़ीक लेल ऐ झgउयउकारक रचना नै \nमाझgउहह मनोरंजक अिप  तु झgउयउेरणादायक सेहो  िस झg3उ0 हएत। पोथीक सभसँ पैघ बात ई अिछ   जे झgउयउझgउ84 येक िच झgउहह एकटा \nिव शेष अंदाज आ दशाकझgउ43 झgउयउझg304 तुत करबामे सफल भेल अिछ  जे िल खल गेल पझg3य3ित  क भाव झg304 पझg303 ट  कऽ रहल \nअिछ । झgउयउाय  :सभ जाित क लोकक िच झgउहहण ऐ िच  झgउहहकथामे समाएल अिछ  । जे झgउयउीित   जीक समझgउ88 व यवादी सोचक \nपिर चायक अिछ । झgउयउगित  शील िव चार तँ सहजिह । िम िथ ला सभ िद नसँ उदारक पिर चायक रहल मुदा िक छु \nलोक बेवसािय क एवं जाित वादी सोचक लाड़िन  बीचमे चलौलिन  आ चलाइयो रहल छिथ । हमरा हखझg3यण भऽ रहल \nअिछ  ऐ िच झgउहहकथाक लेिख  कापर जे एतेक सुझgउ88 द र, सुगम, आ झgउयउगित  शील डेग बढ़ा मैिथ ली सािह झgउ84 य क िव कासमे \nएकटा बेछप झg304 था न बनौलिन  अिछ । \nहमर शुभकामना सतत रहत जे झgउयउीित  जी ऐ झgउयउकारक रचना करैत रहती आ झgउह7ुित  झgउयउकाशन झgउयउकािश  त करैत रहत \nतँ िन िझgउहय  त झgउयहपझgउ43 िम  िथ ला, मैिथ ली आ मैिथ लामे रहिन हार सभ पूणझg3यणत  : समृझg3उ0 भऽ जेताह ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n67 \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg301य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१.\n अिमत िमझgउह7 - िवहिन कथा- पिरभाषा २.\n सझgउ88दीप कुमार साफी  दूटा िवहिन कथा \n३.\n राम िव लास साहु दूटा ि◌ वहिन  कथा ४.\n वीरेझgउ88 झg40य  कुमार यादव-लघुकथा- \nबाबाक गाछ ◌ी \n  \n१ \n  \nअिमत िमझgउह7  \n  \nिवहिन कथा \n    पिरभाषा \n  \nमाएक मोन एकाएक बड खराप भऽ गेल ।गाममे एिह रोगक डझg3य3झgउ70टर नै छिथ तँए  एकटा \nिमझgउहहक संग शहर एलौँ ।रिव िदन ,िझgउ70लिनक बंद ।डाझgउ70टर साहेबक डेरापर  जाएबाक \nयोजना बनल ।मुदा . . . । \nिपछला दू घंटासँ गली-गली भटिक रहल छी ।जालमे फँसल माछ जकझg3य3 मोहझgउभ8ला  भिरमे \nअहुिरया कािट रहल छी ।लोक सबसँ पूिछ रहल छी ,मुदा . . . । डझg3य3झgउ70टर  साहेबक \nडेरा नै भेटल । मोन खॱझा गेल । \nिमझgउहह बजलिन ,\"जानबरसँ पूिछ रहल छी तँए जबाब नै भेटैत अिछ ।\" \nई सुिन एकटा लड़का झgउयहिक गेल आ कहल ,\"भाइजी एकरे नाम तँ शहर छै ।गामक लोक \nअगल- बगलकझgउ43 दस गामक लोककझgउ43 िचझgउ88हैत अिछ मुदा शहरमे बायझg3य3 हाथ , दायझg3य3  हाथकझgउ43 नै िचझgउ88है छै। एक \nझgउभणलैटमे जझgउ88मिदन होइ छै आ दोसरमे झgउह7ाझg3उ0 , ककरोसँ कोनो मतलब नै। शहर तँ शमसान िथक जतऽ तझg3य4िझgउहहक \nबिन लोक अपन झg304वाथझg3यणपूितझg3यणक लेल तपझg304या कऽ रहल छिथ । िकओ ककरो खोज -खबिर नै लै छिथ, नै तँ \nतपझg304या भंग भऽ जेतै। ईएह तँ िथक शहरक पिरभाषा। \" \n \n  \nइझgउभ4हर सह -सह करैत मनुखक बीच डेरा खोजबामे असमथझg3यण भेलहुँ आ उझgउभ4हर  माएक \nसझg3य3सक डोर टूटल ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68 \n \n२. \n  \nसझgउ88दीप कुमार साफी  \n  \nदूटा िवहिन कथा \n१ \nसाउस पुतोहु \n-किनयझg3य3 , घरमे छी यै? \n-की भेलिन माए? \n-आँइ यै छौँकावाली, एतेक िनचेनसँ िसतै िकए छी यै? दुपहरक काज-राज अिहना पड़ल छै। कनी िझgउभ4हसोकझgउ43 \nपािन देखा ने िदयौ, िपयासल महीस खुझg3उया तोिड़ रहल छै। एतेक कहूँ मनुख सुतए। कतेक नीन आबैए \nअहझg3य3कझgउ43 यै।  \n-तँ की कझgउयह , सुतबो नै कझgउयह। भिर िदन खटैत -खटैत हाथ-पएर कारी-झामर भऽ गेल। ओझgउभ4हर िचलका तंग \nकरए, इझgउभ4हर भानससँ तंग। िहनका होइ छै, हम भिर िदन खटैते रही, हमरासँ नै हएत महीसकझgउ43 पािन \nिपआए। हमर माथ बड़ जोर दुखाइए, डझg3य3र -िपझg3उ7ी सेहो तोड़ने जाइए। एखन हमरासँ िकछु नै हएत कएल।  \n-आँइ यै, एतेक कहूँ पुतोहु बानसझgउभउबर हुबए। सुिनयौ यै ढुकरीक माए। अहझg3य3 सभ कहबै जे साउसक दोख। \nहम की बैसल छी। भिर िदन गोरहा पाथैत-पाथैत दुपहर भऽ गेल, एक टाएर गोबर छल हन। एखन तक \nपूजो नै केलॱ। कखैन खाएब कोनो ठीक नै। ऐ महरानीकझgउ43 देिखयौ जे हमरेपर हाथ -पएर चमकाबैए। बड़का \nछोटका कऽ आइयक किनयझg3य3 कोनो माने-मतलबे नै राखैए। अपन जएह मोन भेल वएह केलक। के खेनहारकझgउ43 \nदेखैए, जे ससुर भझg373सुर खेलक की नै, अपन पेट भिर गेल, दोसर आब जेना रहए। अपन भूख तँ चुझg334ा \nफूक, दोसरक भूख तँ माथा दुख।भगवान हमरे बेटाक कपाड़मे ई निसिनयझg3य3 बथाए छल। जाइ छी नहा इ \nलए, एकरासँ मुँह लगाएब तँ अपने मुँह खराब हएत। मुदा एकरा जाबे तक बेटासँ िपटबाएब नै ताबे तक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n69 \n \nहमहूँ सुख-चैनसँ नै रहब। हमहूँ ऐ कनिसिनयझg3य3कझgउ43 देखा कऽ रहब , जँ बेटा वशमे रहत तँ ऐ जनानीकझgउ43 केहन \nहोइ छै। साउससँ जबाब-सवाल केनाइ सभ हम देखा देबै। महीस जेना नािथ देबै। \nपुतोहु- देिखयौ यै मकरा काकी। हम सभ सुिन रहल छी। साउस कहूँ पुतोहुपर एतेक आिग-बाउल ढारै अइ \nयै। िखखरी माए, हमर साउस पिहने पुतोहु नै छलै की, जे पुतोहुकझgउ43 एना सताबै छै। जँ ई बुिढया बेटासँ \nहमरा मािर िखया देलकै तँ घरमे यएह रहत की हमहॴ रहब। झझgउ44टा -केस हम नै उखािड़ लेिलऐ तँ फेर की। \nसाउस- यै, सुिनयौ यै टोल-पड़ोसक लोक सभ। ऐ भत खोखरीकझgउ43 हम कोन आिग -बाउल ढािर देिलऐ जे ई \nहमर झोटा-केस उखारत। कोनो हमरा िकयो देखनाहर नै अए। आइ आबऽ दही बुढ़बाकझgउ43, नै िकछु कहलकौ \nतँ फेर की। \nपुतोहु-हझg3य3 -हझg3य3 , देखब ने अहझg3य3 हमर की िबगािड़ लेब। जँ बेसी ओझgउभ4ह र-आझgउभ4हर करब तँ हम छोटका भाएकझgउ43 फोन \nकऽ के नैहरे चिल जाएब। तखन अहझg3य3 अिहना असगरे चुझg334ा फुकैत रहब। किहया मरतै ई बुिढ़या , हमरा \nजानपर अिछ। \n  \n२ \nसगुन  \nठकोकाका- हिषझg3यणत बाबू। एना माथपर हाथ धेलासँ काज -राज चलैबला नै अिछ। िकएक तँ अपन िमिथलामे भऽ \nएलैए जे परझgउभ4परा , तेकरा तँ िनभाबैए पड़त। िकएक तँ अखुनका जइ मनसूबे चिल रहल अिछ, तेकरा संग \nहमरा लोकिनकझgउ43 चलऽ पड़त ने। अझgउ74छए , खएर बात अपन समाजमे गरीब होइए वा धिनक, मुदा बेटी िववाह \nकोनो धरानीए भइए जाइत अिछ। तइ लेल घबड़ेबाक कोनो बात नै। सभ बाबा उगना ठीक कऽ देिथन। \nठीक छै तँ जाइ छी हिषझg3यणत बा बू, ठीक छै। \nहिषझg3यणत बाबू-आ ठको काका। हझg3य3 कहू, की कहै छी। देिखयौ जे चढ़ैत शुझg3उ0मे बेटीक कझgउ88यादान कऽ के हम \nसभ िदझgउभ8ली जझgउभ8दी जाए चहै छी। तइ दुआरे काका हम अहझg3य3कझgउ43 सलाह िलअ लए आएल छी। जझgउभ8दीसँ कतौ \nभझg3य3ज लगेबै।  \nठकोकाका- हिषझg3यणत बाबू। ओना हम सखबारमे एगो लड़का देखने छिलऐ , हमरा बड पसझgउ88द आएल। लड़का \nबंगलोरमे इझgउ88जीिनयिरंगक तैयारी करैत अिछ। बुझबामे आएल , लड़का नीक गोझgउहहसँ संलझgउ7उन अिछ। भाव -िवचार \nबड मधुर आ झg304वभािवक सेहो छै। मुदा हिषझg3यणत बाबू, लड़का कऽ माय-बाप नै अिछ, ओकरा मामा-मामी आ \nनाना-नानी पालने अिछ। \nहिषझg3यणत बाबू-ठकोकाका, जँ अहझg3य3 ओ भझg3य3ज लगिबतौँ तखन तँ बुझु जे सभ ठीके-ठाक रिहतै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70 \n \nठकोकाका- ओ लड़का बुझु जे अहझg3य3कझgउ43 सेट भऽ गेल। सगुन ठीक अिछ अहझg3य3क यौ हिषझg3यणत बाबू।  \nहिषझg3यणत बाबू-शुभ लगनमे देरी की। जे नगद लेता अओर लड़का जे लेतिहन। हम सभ देबिन दै लेल। चैनकझgउ43 \nगलामे देबिन, मोटर साइिकल देबिन। मुदा ओ लड़ का हमरा बड पसझgउ88द आएल। ठकोकका , अहझg3य3 जझgउभ8दीसँ ई \nचझg3णउर चलाउ। हमर कझgउ88यादान भऽ जाए। जझgउभ8दीसँ सगुन लऽ कऽ जाउ , गोर लगै छी।     \n३ \nराम िव लास साहु दूटा ि◌ वहिन  कथा \n  \nइमानदारीक पाठ  \n  \nननुआँ पुछलक कनुआँसँ- “भैया आइ- कािझg334   तँ गामोक झg304 कूलमे बड़ सुिव धा पढ़ाइ होइ छै तैयो िव झg3उ4ाथी सभ \nशहरक झg304 क लमे िक अए पढ़ै छै?” \nकनुआँ जबाब देलक- “ गामक इझg304 कूलमे इमनदारीक पाठ आ शहरक इझg304 कूलमे रोजगारक पाठ पढ़बै छै।” \n“से केना?” -ननुआँ पुन: पुछलक। \nकनुआँ उझgउह4र देलक - “गामक इझg304 कूलमे एहेन पाठ पढ़बै छै जे कहुना साझgउहउर भऽ जाए , गाए-भॱस चराबए आ \nनमहर भेलापर हर-फार जोतए, खेती करए। अझg38उ उपजा कऽ अपनो खाए आ आनोकझgउ43 िख  याबए। ई िछ ऐ ने \nइमानदारीक पाठ मुदा शहरक इझg304 कूलमे िव झg3उ4ाथझg3य8 सभकझgउ43 रोजगारक पाठ पढ़बै छै। ओ सभ पिढ़  -ि◌ लिख  रोजगार \nलेल आन-आन शहर चिल  जाइ छै। अपन घर-पिर वार आ समाज सेहो छुिट  जाइ छै। समाजसँ बेमुख भऽ \nजाइ छै। आब तोहॴ कह जे इमानदारीक पाठ के पढ़तै?” \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n71 \n \nबौआ बाजल  \n  \nपढ़ल-िल खल बेरोजगार छी मुदा िद न केना कटै छल तकर कोनो सुिध -बुिध  नै छल। ऊपरसँ पिर वारक बोझ, \nआगू पढ़बाक इ झgउ74 छा  रिह तो िक छु नै कऽ सकलॱ। एक िद न मनमे फुराएल जे िक छु नेना- भुटकाकझgउ43 पढ़ाएल \nजाए। अहुना तँ हम बुिड़ आएले छी औरो बुिड़ या जाएब। \nएक िद न भोरमे बौआ- बुझgउ74 चीकझgउ43 ओसारपर पढ़बै छलॱ। दुनू बेरा -बेरी झgउयउझg3णण पुछए आ हम उझgउह4र दइ छेिल  ऐ। \nअिह ना िझg304 थ  ित मे बौआ पुछलक- \n“लोक एझgउह4े मेहनतसँ िक  अए पढ़ैए, जे पढ़ैए सेहो आ जे नै पढ़ैए ओहो तँ एक ने एक िद न मिर ऐ जाइए?” \nबौआकझgउ43 हम समझबैत कहिल  ऐ- \n“जीवन-मरण तँ झgउयउकृित  क िन अम छी। ओ िन रंतर होइत रहैत अिछ ।” \nबौआ फेर पुछलक- \n“तखनो लोक िक अए पढ़ैए?” \n“मनुख पिढ़ -िल ख झgउह3ान अिजझg3यणत करैए आ ओइ झgउह3ानसँ अपन िज  नगीकझgउ43 सुलभ बना असली िज  नगी जीबैए। \nलोक पिढ़ -िल िख डाझgउ70 ट र-इंिज िन यर, औिफ सर, किव  लेखक आ उपदेशक इझgउ84 या िद  बनैए। अझgउ74 छा  ई कहह जे तूँ \nकी बनबऽ? ” \nबौआ बाजल- “हम पिढ़ -िल ख कोनो काज कऽ सकै छी मुदा किव -लेखक नै बनब। सभ कमा कऽ सुख-\nमौजसँ िज नगी िब तबै छिथ  मुदा किव -लेखककझgउ43 कोनो कमाइ नै होइत छिझgउ88 ह  ।” \n  \n४  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  www .videh a.c om  िवद ेह  /g262थम मैिथ ली  पाि/g252 क ई प ि/g255क ा  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi '/glyph874वदेह ' ११६ म अंक  १५ अ/glyph201टूबर २०१ २ ) वष/glyph110 ५  मास  ५८ अंक  ११६( \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72 \n \nवीरेझgउ88 झg40य  कुमार यादव \nलघुकथा \nबाबाक गाछी \nआमसँ लदल गाछ। िब नु ओगरबाहक गाछी तुलिस या चझg3य3पक कछेरमे। तुलिस  या गाममे अिभ जात वगझg3यणक लोक \nसबहक संगे एक घर अझgउहउोप सेहो छल। राजू मिझgउभ8ल  क ओइ अछोप पिर वारक पढ़ल-िल खल युवक छल।  \nसरकार आरझgउहउणक पझgउहउ","size_mb":1.32,"has_text":true},"Videha 117.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 117.pdf","name":"Videha 117.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११७ म अंक ०१ नवसgथ9भबर २०१२ (वषसg36ै ५ मास ५९ अंक ११७) \n \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गसg3थभ  \n२.१.\n रामभरोस कापिड /g4बशमर -या/g255ा /g262संग - /g42ड़ेन स/gए64गसं चीनमे भ/gएड़शटघ/gए64ट  \n  \n२.२.\n जगदीश हॱू6ूसाद महॱू8ध ड ल-पहॱध6धचटा िव  हिन  कथा  \n  \n२.३.\n नागेसgथचचसgभँ6कुम ार  कणसg36ै-सुिजत कुमार झा पर  \n  \n२.४.\n खुशबू झा-सgथ6भपाली  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n2 \n \n२.५.\n डॉ. कैलाश कुमार िम सgथटो- मेवाड़ आ मालवाक  सहॱध64झी लोककला : एक पिर चय  \n  \n२.६.\n गजेहॱू88हॱ406  ठाकुर- िवहॱधू4ापित : िकछु हॱू6ूचिलत कुहॱू6ूचारक िनराकरण (भाग-३) \n  \n२.७.\n जगदानहॱू88द झा मनु- हॱू6ूेमक बिल  \n  \n  \n३. पसg3थभ  \n  \n३.१.\n जगदीश चहॱू88हॱ406 ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आहॱू84म गी त)- (आगहॱध6ध ) \n  \n३.२.\n जगदीश हॱू6ूसाद महॱू8ध ड लक सातटा गीत   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n3 \n \n३.३.\n जगदानहॱू88द झा मनु \n  \n  \n३.४.\n राजदेव महॱू8ध ड ल जीक दू गोट किव ता  \n  \n३.५.\n जवाहर लाल कसg3ँथयप   \n  \n३.६.१.\n किप लेसgथटचर राउत २.\n ओम सgथ6थकाश   \n  \n३.७.१.\n िशवनाथ  यादव आ अचहॱध6यना   कुमार◌ी २.\n हेम नारायण साहु ३.\nिशव कुमार यादव  \n  \n३.८.१.\n अिनल मिसgथ9चलक  २.\n अंशु माला पासgथच3डेय ३.\n शािसgथचचतलसg3टँमी  चौधरी ४.\nआशुतोष िमसgथटो   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n4 \n \n गहॱधू4 -पहॱधू4 भारती :मसgथचचसgथटटसgभँ6सgभै6ा ऋसg3ँ3यसgथटोृसg3ैट - \n हिरशंकर  सgथटोीवासg3ँभतव  “शलभ\"- (िहसgथचचदीसँ मैिथली अनुवाद  \nिवनीत उसgथचभपल ) \n  \n  \nभाषापाक रचना-लेखन -[मानक मैिथली], [िवदेहक मैिथली-अंहॱध9येजी आ अंहॱध9येजी मैिथली कोष (इंटरनेटपर पिहल बेर सचहॱध6य-िडहॱू70शनरी ) \nएम.एस. एस.हॱू70यू.एल. सवहॱध6यर आधािरत  -Based on ms-sql server Maithili-English and English-Maithili \nDictionary.]  \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पिसgथटटकाक  सभटा  पुरान अंक ( सgभँ9ेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. ड ाउनलोडक लेल नीचसg363 क  िलंकपर उपलसgथ9थध \nअिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and Devanagari versions ) are \navailable for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिसgथटटकाक  सभटा पुरान अंक  सgभँ9ेल , ितरहुता आ देवनाग री सgथ6टपमे  Videha e journal's all old issues in Braille \nTirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिसgथटटकाक  पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिसgथटटकाक  ५० म सँ आगसg363 क अं क \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटर कसgथभ3 अपन साइट / सgथ9थलॉगपर लगाऊ।    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n5 \n \nसgथ9थलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेसgथोँट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड सgथ6थासgथ9ँत कए सकैत छी।  गूगल रीडरमे पढ़बा लेल \nhttp://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िसgथोँलक कसgथ6ट आ  खाली सg3ँभथानमे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml पेसg3ँभट कसgथ6ट आ  Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोड कासg3ँभट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलासgथटथरमे निह दे िख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in Devanagari/ \nMithilakshara follow links below or contact at ggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचसg363क  िलंक सभ पर \nजाउ। संगिह िवदेहक सg3ँभतंभ मैिथली भाषापाक / रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/  \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   ( एतए बॉसgथोँसमे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कसgथ6ट , बॉसgथोँससँ कॉपी कसgथ6ट  आ वडसg36ै डॉसgथोँयुमेसgथचचटमे \nपेसg3ँभट कए वडसg36ै फाइलकसgथभ3 सेव कसgथ6ट। िव शेष जानक ारी क लेल ggajendra@videha.com पर ससgथ9भपकसg36ै कसgथ6ट। )(Use Firefox \n4.0 (from WWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format \nand Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ \nिचसgथटटकला / फोटो सभक फाइल सभ (उसgथोभचारण , बड़ सुख सार आ दूवसg36टसgथटथत मंसgथटट  सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचसg363क  िलंक पर  \nजाउ। \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकसg36टइव   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n6 \n \n  \n \n \nसgथो6योितरीसgथटचर पूवसg36ै महाकिव िवसg3थभापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक ध रती सgथ6थाचीन कालिहसँ महान  पुसgथ6भष ओ मिहला \nलोकिनक कमसg36ैभिम रहल अिछ। िम िथलाक महान पुसgथ6भष ओ मिहला लोकि नक  िचसgथटट  'िमिथला रहॱू79 '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकर क पालवंश कालक मू िसgथटभसg36ै, एिहमे िम िथलासgथटथरमे (१२०० वषसg36ै पूवसg36ैक ) अिभलेख अंिकत अिछ। िमिथलाक भारत आ नेपालक \nमािटमे पसरल एिह तरहक असgथचचयासgथचचय सgथ6थाचीन आ  नव सg3ँभथापसgथचभय , िचसgथटट , अिभलेख आ मूिसgथटभसg36ैकलाक़  हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ ससgथ9भबिसgथचचधत सूचना , ससgथ9भपकसg36ै, असgथचचवेषण संगिह िवदेहक  सचसg36ै-इंजन आ सgथचचयूज सिवसg36ैस आ िमिथला , मैिथल आ \nमैिथलीसँ ससgथ9भबिसgथचचधत वेबसा इट सभक समसg39ै  संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकहॱध6य अहॱू88वेषण \"\n \nिवदेह जालवृसgथटभक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिसgथ6थय जालवृसgथटभ ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर युवा पुरसg3ँभक ार (२०१२)[ सािहसgथचभय अकादेमी , िदसgथ9चली ]क लेल अहसg363क नजिर मे को न क ोन लेखक उपयुसgथोँत छिथ ? \nThank you for voting!  \nसgथटोीमती सgथो6योित सुनीत चौधरीक “अिचसg36ैस ” ( किवता संसg39ैह ) \n 29.88%      \n   \nसgथटोी िवनीत उसgथचभपलक “हम पुछैत छी” ( किवता संसg39ैह )  5.39%      \n   \nसgथटोीमती काि मनीक  “समयसँ ससgथ9भवाद करैत ”, ( किवता संसg39ैह )  4.15%      \n   \nसgथटोी सgथ6थवीण का सg3ँथयपक “िवषदसgथचचती वरमाल कालक रित ” ( किवता संसg39ैह )  2.9%      \n   \nसgथटोी आश ीष अनिच सgथचचहारक  \"अनिचसgथचचहार  आखर \"( गजल संसg39ैह )  20.75%      \n   \nसgथटोी असgथ6भणाभ सौ रभक “एतबे टा निह” ( किवता संसg39ैह )  4.98%      \n   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n7 \n \nसgथटोी िदलीप कुमा र झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता संसg39ैह )  5.39%      \n   \nसgथटोी आिद यायावरक  “भोथर पसg3ोँिसलसँ िलख ल ” ( कथा संसg39ैह )  4.15%      \n   \nसgथटोी उमेश मसgथच3डलक “िनसg3ँथतुकी ” ( किवता संसg39ैह )  21.16%      \n   \nOther:  1.24%      \n   \n   \n   \nऐ बेर अ नुवाद पुरसg3ँभका र (२०१३) [सािहसgथचभय अकादेमी , िदसgथ9चली ]क लेल अहसg363क नजिरमे के उपयुसgथोँत छिथ ? \nThank you for voting!  \nThank you for voting!  \nसgथटोी नरे श कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उपसgथचचयास सgथटोी िव सg3ँ3णु सखाराम खासgथच3डे कर ) \n 33.88%      \n   \nसgथटोी महेसgथचचसgभँ6 ना रायण राम  \"कामसg3ोैलीन \" ( कॲकण ी उपसgथचचयास सgथटोी दामोद र मावजो )  11.57%      \n   \nसgथटोी देवेसgथचचसgभँ6 झा \"अनुभव\"( बसg36भसgथोथला उपसgथचचयास सgथटोी िदसg3ँैयेसgथचचदु पािलत )  10.74%      \n   \nसgथटोीमती मेन का मिसgथ9चल क \"देश आ  असgथचचय क िवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद मूल- रेिमका थापा)  20.66%      \n   \nसgथटोी कृ सg3ँ3ण कुमार कसg3ँथयप आ सgथटोीमती श िशबाला - मैिथली गीतगोिवसgथचचद ( जयदेव संसg3ँभकृत )  12.4%      \n   \nसgथटोी राम नारायण िसंह \"मलािहन\" ( सgथटोी  तकषी ि शवशंक र िपसgथ9चलैक मलयाली उपसgथचचयास )  9.92%      \n   \nOther:  1%      \n   \n \nफेलो पुरसg3ँभकार -समसg39ै योगदान २०१२-१३ : समानासgथचचतर सािहसgथचभय अकादेमी , िद सgथ9चली  \nThank you for voting!  \nसgथटोी राजन सgथचचदन लाल दास  \n 46.43%      \n   \nसgथटोी डॉ . अ मरेसgथचचसgभँ6   33.93%      \n   \nसgथटोी चसgथचचसgभँ6भानु िसंह   17.86%      \n   \nOther:  2%      \n   \n   \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n8 \n \n1.संपादकीय \n१ \nजगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल - एकटा बायोसg39ैाफी ...(जारी...) \nकिप लेसgथटचर राउतक  ऐठाम क घटना (बाबाक सराध) गामसँ बाहर धिर  जना आिग क लुसgथटभी भऽ गेल। ऐ  घटनासँ छोट -पैघ अनेको \nघटना जसgथचच म लेलक दूटा घटना ओइमे  महसgथचभवपूणसg36ै रहल , पिह ल रामावतार राउतक संग जे भेल आ दोसर िब  देसर ठाकुरक संग जे \nभेल। दुनू गोटेक योगदानो नीक रहलिन ।  \nमधेपुर सgथ9थ लौ क थानाक संग-संग िव धान सभा सgथटथेसgथटट सेहो छल। आब नै  अिछ  । ओइ समए असg3थोाइस पंचायतक सgथ9थ लौ को आ थानो छल, \nतँए राजनीित क  असg3च6डा सेहो रहल। कोसी -कमलाक बीच  बसल सgथ9थ लौ क अिछ । तँए दुनूक (पूबमे कोसी, पिछ ममे कमला) बीच जते \nछोटका बड़का, मुइलहा-जीतहा धार अिछ  सभ मधेपुर  सgथ9थ लौ क होइत गुजिर ते अिछ । एक िद स का◌ेसी कटिन या कऽ बालुसँ बलुऔने \nअिछ  तँ दोसर िद स कमलो। िक सgथ9भ ह रो बालु अिछ  तँ िक सgथ9भ ह रो मोिन -मान सेहो अिछ । दे शक आजादी क लड़ाइमे मधेपुर सgथ9थ लौ कक \nयोगदान िब हारक  कोन ो सgथ9थ लौ कसँ कम नै रहल अिछ । जय सgथ6थकाश  बाबू, सुरज बाबू आ लखन जीक (डा◌ॅसgथोँ टर लसg3टँ म ण झा) आवाजाही \nबेसी रहलिन , जइसँ अिध कसg36भश गाममे सg3ँभ थानीय नेतृसgथचभ व  सेहो उभरल, अंचल सg3ँभतरपर सेहो उभरल। मधेपुर सgथ9थ लौकक उसgथटभरी छोरपर  \nबेरमा पंचायत अिछ  जे झंझारपुर आ फुलपराससँ लागल अिछ । जिह न ा उसgथटभरी छोरपर बे रमा पंचायत अि छ   तिह ना पूबसg36च छोरपर \nमैटरस पंचायत अिछ । मैटरस पंचायतक जानल-मानल पिर वार रामावतार राउतक छलिन । ससgथ9भ प ित शाली रहिथ  मुदा कोसीमे गामे \nतहस-नहस भऽ गेल। कोसीक पछबिर या बासgथचच ह क भीतर पंचायत पड़ैत अिछ । गामे होइत धार सेहो बहै छै। १९४७ ई.क \nआजादीक पछाित  सgथटथेसgथटटक  जे ससgथ9भ प ित शाली लोक सभ छलाह वएह सभ गामक मुिख यो आ मुँह-पुसgथ6भखो छलाह। वगसg36चय आधारपर  \nराजनीित क पाटसg36च ( कसg36भसg39ैेस ) ठा ढ़ छल। तँए जसgथटभे गुद गर लोक  छलाह , सबहक िभतिर या संबंध सेहो छलिन । िभतिर या संबंधक माने \nई जे हुनका सबहक बीच जातीय बंधन कमजोर छलिन । ऐठाम एकटा िव चा रणीय सgथ6थसg3ैै अिछ   जे हुन का सभकसgथभ3 अपना मे माने  ए क -\nदोसर पिर वारक बीच लेन-देन, खान-पीन, मदित -सहायता सभ िक छु छलिन  मुदा जाित क बीच राजनीित क िव भाजन सेहो पनिप  गेल \nछल, जेकर बल राजनीित क पाटसg36च सभकसgथभ3  भेटैत छल। लसgथटभी जकसg363 ओ पि र  वार म ाने सुसgथ93 यसg3ँभ त  पिर वार सभ सजल छलाह। बेरमाक \nरामावतार राउत जे तिह या मैसg399ीक पास नव युवक  छलाह, भारतीय कसgथ9भ युिन सg3ँभट पाटसg36चक वफादार  कायसg36ैकसgथटभसg36ट  रहिथ। भा .क.पा.मे एक \nटमसg36ै ( तीन वषसg36ै) िज ला पिर षद सेहो रहलाह। जिह ना किप लेसgथटचर  राउत तीन भसg363इ , किप लेसgथटचर , जागेसgथटचर आ  लखन राउत तिह  ना \nरामावतार र ाउत सेहो तीन भसg363इ , सीताराम, रामावतार आ र ाम सgथ6थसाद राउत । दू भसg363इ रा मावतारक  िब  आह मैटरसे भेल। ओना बरइ \nजाित  सभ गाममे निह ये अिछ  मुदा िक छु गाम सघन आबादीबला तँ अिछ ये। जेहने सघन आबादीबला गाम मैटरस तेहने बेरमा◌े अिछ , \nसए घरक लगभग अखनो अिछ । मुदा दुनू गामक बीच एकटा दूरी सेहो अिछ । जिह ना मैटरसमे एक पिर वा रक वचसg36ैसg3ँभ व , जइसँ \nसामंती सूसgथटट अिध  क मजगूत, मुदा बेरमामे से नै अिछ । कम आँट-पेटक (िन सg3ँ9-मसgथचो य म) पिर वार सभ, तँए िव चारोमे दूरी अिछ ये। तहूमे \nकसgथ9भ युिनसg3ँभट पाटसg36च कोनो -ने-कोनो सgथ6टपमे १९६२ ई.सँ रहल। ओना ओइसँ पूवसg3ोैसँ केस -फौदारी गाममे पकिड़  लेने छल। मािल क सभ \n( जमीसgथचच दा र) सँ लड़ाइ चिल  रहल छल। चाहे ओ बलदेव बाबू (बलदेव झा, सिर सव पाही) होिथ  आिक  लसg3टँ मीका सgथचच त , रमाक ासgथचच त  साहु, \nझंझारपुर होिथ । आसgथचच दोलनक  सgथ6टपमे तँ नै  मुदा सg3ँै यिसgथोँ त  गत सgथ6टपमे तँ छलैहे, जइसँ िक छु बजिन हार तँ छलाहे। राजनीित क आधारपर \n१९६२ ई.सँ मुकदमा उठल जे िक छुए िद नक पछाित  मिर  गेल। सभकसgथभ3 ( पाटसg36चबला ) अिग लगी केसमे फँसा सजा करबा देलकिन । \nमैटरसक मुिख या रामावतार  राउत बेरमा क रामावतार राउतपर आसg3च9मण  केलक। आसg3च9मण ई भेल जे दु नू भसg363इ सीतारा म राउत आ \nरामावतार राउतक िब आह मैटरसे भेल। सीताराम राउतक ससुर साधारणे पिर वारक आ रामावतार राउतक ससुर (बेटाक अभावमे) \nबबािज ये। दुनू गोटेकसgथभ3 मैटरसक  रामावतार  सामंती चाप दऽ  क ऽ दुनू कसgथभ3 बेटी आपस अनैले कहलिख  न। दुनू मजबूर भऽ गेलाह। \nरामावतारक ससुर तँ किह  देलिख न जे तोरा सबहक गाम िछ अह, जे मन-फुरह से करह, हम जाइ िछ अ। घुम सgथचच तू बबाजी भऽ \nगेलाह। अपन दल-बलक संग रामावतार  राउत बेरमा  एलाह। बेरमा क सgथ6थमुख अपन दल -बलक संग तैयारे रहिथ न। जाित क बीच \nिव भाजनक मजगूत बा सgथचच ह  (खेनाइ-िपनाइ बसg3चथ ) पिड़ ये गेल रहै। िव षम िसg3ँभ थ  ित  बिन  गेल। िव षम ई जे जाित -ससgथ9भ सgथ6थदाय एते ससg3ैथत बनल \nछल जेकरा तोड़ब िध या-पुताक खेल नै। जँ रोकल जाए तँ केना? जखने लड़ाइ उठत आिक  जाित क  मुसg3ै9ा बि न   जाएत। घटनाक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n9 \n \nसमए करीब बारह बजे रामावतार राउत बेरमा पहुँचल। िव सgथचच सgथो3 य नाथ ठाकुर पिह नेसँ मुसताइज। टोलबैये (गामक बड़ै टोल) अिग ला \nवाहन, बेरमाक  रामावतार  राउतक घर क च ासgथ6टकात मदसg36ै-औरत थहाथही करैत। रामावतारक िप ता सुबध राउत दुनू परानीक संग तीनू \nबेटाक बीच दरबसgथो6 जा पर बैिस  नौताएल छाग र ज कसg363 म रैले पुसg3ँभ तैनी घराड़ीपर पीठ अ◌ोिर  देने रहिथ । एक-दोसरक सभ मुँह तकैत, मन \nकहैत माए तूँ कते काल, बाबू तूँ कते काल, बेटा तूँ कते काल, बौआ तँ◌ू कते काल। दुनू िद यािद नी (रामावतारक पसgथो9ीयो आ \nभौजाइयो) भनसा घरक ओसारक खूटा लगा बैिस  कनैत रहिथ । दुनू िद यािद नीकसgथभ3  कहल गेलिन  - “अपना गहना-गुिर या जे अिछ  से \nलऽ िल अ।” \nमुदा दुनू िद यािद नी िक छु नै बजलीह। दुनू क बसg363िह   पकिड़  टोलक सg3ँभ सgथटटी गण आंगनसँ िन कािल अिर याइत कऽ सीमा टपा देलिन । ऐ \nसंग दोसर घटना-रामावतारकसgथभ3 करीब  चािर   बीघा जमीन छलिन, जइमे जमीसgथचच दारी क घुर छीक  चलैत असg3ँभ सी सgथ6थित  शत जमीनपर मुकदमा \nठाढ़ कएल गेल। कोटसg36ैक  सभ बेवसg3ँभ था क भार आने-आन लऽ लेलिख न। मुदा जमीनक सबूतो होइ छै आ दखलो होइ छै। \nदखलबलाकसgथभ3 एते लाभ होइ छै जे उपजबैक मौ का भेटै छै। सबू तक िव वाद  कोटसg36ैमे उ ठल। मुदा समाजक तागत मजगूत। तँए \nदखल रामावतारेक रहल। पछाित  सबूतो कोटसg36ैसँ भइये गेल। करीब देढ़ -दू बखसg36ैक पछाित   रामावतार राउत (मैटरसबला) समझौता \nकेलिन। समझौताक मुसgथोै य  कारक भेल जे सुबध राउत डिट  गेलाह जे पिह ने ओ अपना बेटीक िब आह करए तखन देखा देब ◌ै, देखा \nदेबैक अथसg36ै भेल जे जाित   तोिड़  आन जाित मे कुटुमैती शु सgथ6ट क ऽ देब। होतसँ होतसg36भग होइत देिख   सभ सहमलाह। तेकर एकटा \nकारण ईहो भेल जे कते िद न लाठी उिठ  चु कल छल। शिसgथोँ त   परीसgथटथण  भऽ चु कल छल। मुदा असल परीसgथटथण भेल जइ िद  न इिसgथचच द  रा \nगसg363धी शही  द भेलीह ऐ घटनाक पछाित । समझौताक पछाित  दुनू लड़की आपस तँ एलीह मुदा मानिस क रोगसँ पीिड़ त भऽ गेलीह। \nएक ससgथचच ता नक पछाित  जेठकी, सीतारामक पसgथो9ी आ दू  ससgथचच ता नक पछाित  मिझ ली (रामावतारक  पसgथो9ी ), मिर  गेलिख न। दुनू बिह िन यसgथभ3। \nपछाित  दुनू भसg363इक िब  आह भेल जे पिर वार अखन चिल  रहल अिछ । दुगसg36ट  पूजासँ होइत किप  लेसgथटचरक घटना मे िब   देसर ठाकुरक नीक \nयोगदान रहल। बोिन हार पिर वार रिह तो िब  देसर ठा कुर कसgथभ3 बात पकड़ै क ढं ग आ द ोसरकसgथभ3 बुझै-बुझबैक ढंग नीक छलै। पिर वार बड़ \nनमहर नै मुदा छोटो  नै। संयुसgथोँ त  पिर वार टुटैक पैघ कारण गरीबी सेहो होइत अिछ । समाजमे एहेन पिर वारक कमी नै जे कहता- \n“ई सएओ घरक  टोल फसgथ9च लसgथभ3क वंश िछ अिन ।” मुदा अखन तते केसा-केसी भऽ गेल अिछ  जे ससgथ9भ प ित  तँ गेबे केलिन  जे  एसg3ैथोटा -\nसमसg36भगो एहेन नै  बँचलाह जे जहल जा खनदा नक मयसg36टदा  नै तोड़लिन  । तीन पीढ़ी ऊपरसँ िब  देसर ठाकुरक एक पुरिख याह पिर वार \nतँए पुसg3ँभ तैनी खेतो आ जजमिन कोमे काट-खॲट नै भेल, पोता धिर  सेहो सएह भेल अिछ । एकटा बेटा आ चािर टा बेटी िब  देसर \nठाकुर कसgथभ3। अपन आठ कसg3थोा खेत , जइमे तीन कसg3थोा धनहर , डेढ़-दू कसg3थोा घराड़ ी -महार बड़की पोखिर क िढ मका, बाकी गाछी-िव रछी। \nदस कसg3थोा बटाइयो धनहर करै त। गामक जजमिन कामे करीब चौथाइ गाम। जेकर कमाइलक (साली) तरीका सेहो रंग-रंगक। मुदा \nओहन िग रहसg3ँभ त  (दाढ़ी-केश कटबैबला) बेसी जे समैपर अगहनमे कमाइल दऽ दइ छिथ न। दाढ़ी-केश िम ला कऽ एक  पूणसg36ै आदमी क \nकमाइल एक धारा माने १२ सेर कसgथोभ ची , जे करीब सात िक लोक लगभग होइए आ आधा कमाइल एकटा केशक होइए । अही \nिज नगीमे चा सgथ6ट बेिट  यो-जमाए, नाइतो-नाित न देखलिन, तिह ना बेटो-पुतोहु आ पोतो-पोती देखलिन।  \nिब  देसर ठाकु र संग ए क बेर  जगदीश  सgथ6थसाद मसgथच3डल मधुबनीक चिक  या जहलमे रहिथ आरो करीब दस आदमी। िब  देसर ठाकुर कातमे \nजा कऽ  गसg363जा  पीबैत रहिथ। थाना क जमेदार देख लेलक। पकड़ने आिब  डंडा-बेड़ी कऽ देलकिन। एहेन पिर िसg3ँभ थ  ित मे की कएल \nजाए। खएर जे होउ, पिछ मी मधुबनीक एकटा साथी सेहो रहिथन, मुँहगर-कसgथचच ह गर। राित मे खेला-पीला पछाित  ससg36भसg3ँभ कृित क कायसg36ैसg3च9म  \nएक-डेढ़ घंटा करै छला। डंडा-बेड़ी नेने िब  देसर ठाकुर सेहो अपने बनाओल गीत- “हमरा सन के अिछ  बुिर बलेल/ बाले-बसgथोभ चे महॴस \nपोसलॱ/ सgथ6थमुख -नथुनी िस◌ ंह दरोगा खुटापर आिब  खोिल  लेल। हमरा सन...? जखने जेलक अ सgथचच द र एलॱ/ पीपरक गा छ तर गसg36भजा \nलटेलॱ/ जेलर आिब  डंडा-बेरी  ठोिक  देल/ हमरा सन...? घामे-पिस ने खेती केलॱ/ तुलसी-फूल ओ कनकजीर/ खोहे तरसँ ससgथ6भप िस ◌ ंह \nडेिढ़ यामे तोल लेल/ हमरा सन...?, िवसg3थभापितकसgथभ3 पिहनिहये छीिन लेल / हमरा सन...?” गािब  अपन वृतासgथचच त  सुनौलिन । पछमी \nमधुबनीबला साथी काफी सgथ6थभािव  त भेला। अपना लग बजा अपनो िज नगीक बात आ िब देसgथटच रो ठा कुर क बात सुनौलकिन  /सुनलिन । \nिभ नसरे जमेदार कसgथभ3 किह   डंडा-बेड़ी हटबैत किव  घोिष त कऽ देलकिन । जेलक  सg3ँभ टा फ सभ किव  जी कहए लगलिन । मुदा जहलक \nभीतरेमे, बाहर नै। मनचोिभ या नाचक नीक कलाकारमे िब  देसर ठाकुर। अपन एहेन गुण जे िफ सgथ9च मो  गीत आ सामािज क गीतमे दू-\nचािर -पसg363ित   ओही तजसg36ैपर गािब   लै छलाह। मृसgथचभ यु दुखद भेलिन । आम तोड़ै काल गाछपरसँ खिस  पड़लाह जइमे डसg363ड़ क हसg3च6डी थकु चा \nगेलिन । ओना इलाज-बात जसgथ6टर भेलिन   मुदा कोनो िक  गसg3थ6ा टुटब आिक   घुसg3थोी टुटब छी  जे बड़बिढ़  या-बड़ बेश? मुदा साल भिर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n10 \n \nओछाइन धेला पछाित  उिठ  क ऽ ठा ढ़ भेलाह। चौकपर  सैलून शुसgथ6ट केलिन  । जइसँ पनरह-बीसक नगदो आ जजमिन को काज ससgथ9भ हा रए \nलगलाह। सुित  कऽ ज गदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल उठले रहिथ ि क   सुनलिन, िब  देसर ठाकुर मिर  गेला। ससg363झमे गप -सप भेले रहिन। तँए \nिब सवासे ने होिन, मुदा एहेन गप झूठो तँ निह ये होइत अिछ । िक अए तँ गािर  ओक सीमा जीिव ते धिर क अिछ , मृसgथचभ यु तँ सराप छी।    \nिब  देसर ठाकुरक घटना देिख  जगदी श सgथ6थसाद  मसgथच3डलकसgथभ3 सजल -धजल सामंत आँिख क परदापर नाचए लगै छिन। िक छु पिर वार \n(जाित -िव शेष नै ससgथ9भ प दा िव शेष) कसgथभ3 छोिड़   अिध कसg36भ श पिर  वार अपन िज नगीक अनुसार काज-उदेम किर ते छिन , िब  देसर ठा कुर क पसgथो9ी \nमहॴिस क पड़ूसg36ै क ीिन   बहनतू महॴस बनौलिन । नीक पोस एकटा बड़द सेहो। थानाक दारोगा िस पाही-चौकीदारक संग, नथुनी िस◌ ंह \nअपन लठैतक संग आ िव सgथचच सgथचो य नाथ ठाकुर अपन दूत-भूतक संग िब  देसर ठा कुर ऐठाम पहुँचल। रसg3ँभ ता  कातमे घर, थहाथही लोक \nकरैत। तीनू गोटे नथुनी िस◌ ंह, िव सgथचच ध् यनाथ ठाकुर आ दरोगा कनफुसकी कऽ महॴस खोिल  लेलकिन ! खोलला पछाित  की हुअए। \nकोनो िक  घुमा कऽ देब अिछ  आिक  अपन बनाएब अिछ । दरोगाजी िक  किह  लऽ जेताह? केतबो ढील का नून छै  तैयो तँ कोटसg36ैकसgथभ3 \nकागज चाहबे करी।  िव सgथचच सgथो3 यनाथ ठाकुर कसgथभ3 दमे  नै अँटलिन  । दुत-भूत मुड़ी डोला देलकिन । लंठोक  शिसgथोँ त  मे जाित क िव भाजन रहल \nअिछ । होइत-हबाइत महॴस नथुनी िस◌ ंह अपना ऐठाम लऽ गेलाह। सभतूर िब  देसर ठाकुर गाममे घूिम -घूिम  गौआँ कसgथभ3 कहलकिन  । मुदा \nएक लोर कानैक िस बा दोसर उपाइये की अिछ । जखन िब  देसर ठाकुर सबहक (करीब दस-बारह आदमी) बीच पहुँचलाह तखन \nजान दइले तैयार। लड़ाइयोक उसgथचभ सा ह होइ छै, जँ से नै तँ मनोरंजनक लेल लोक िक अए जान गमबैए। िक छु गोटे एहने, तँए एक \nरंगक िव चार उठल। एक पंचायत क  समसg3ँभ या  दोसर पंचायत पहुँिच गेल तँए एक पंचायत क  नै दू पंचायतक समसg3ँभ या  बिन  गेल। मुदा \nमूल तँ ओतए अिछ  जे एकटा महॴसक खाित र  मनु सg3ँ3 य क िज नग ी जाए। महॴसक तँ बोन लगा  सकैए मनुसg3ँ3 य , मुदा हजारो महॴिस क \nबोन बुते एकटा मनुख ठाढ़ कएल हएत? तत्-काल वातावरणमे नरमी आएल। मुदा जिह ना हरदी जिड़ मे जहर सेहो फड़ैए, िकएक \nतँ हरदी कहै छै हम िबखकसg3थ6ा िछ  औ। तिह ना िक छु िद नक पछाित  िब  देसर ठा कुर सभकसgथभ3  बैसा बाजल - “जते लोक महॴस खोललक \nओइमे बेसी हमरे जजमान अिछ , ओकरा सभकसgथभ3  के श -दाढ़ी काटब छोिड़  देबै। हमर कमाइ जाएत, ओकरा  बसgथटभू बना टहलेबै। मुदा \nकमाइयो केना जाएत? कमेबे ने करबै तँ कमाइ कथीक लेबै।” सgथ6थसg3ैै उठैत अिछ   जदी िक यो अपन समसg3ँभ या क समाधानक लेल ठाढ़ \nहुअए तँ िक  कएल जाए? सबहक बीचेमे िब देसर ठा कुर संक सgथ9च प  लऽ लेलिन जे केश नै कटबै। केश नै कटैक बात जना अकासमे \nउिड़ या गेलै; बलजोरी करैक दम िक नको नै अँटलिन । इलाकाक िसg3ँभ थ  ित  िभ सg3चथ-िभ सg3चथ तरहक , तँए िभ सg3चथ-िभ सg3चथ तरहक लड़ाइयो। \nजमीनक लड़ाइमे नागेन्  सgभँ6जी (डॉ. न ागेसgथचचसgभँ6 झा , पैटघाट) कसgथभ3 थानामे टसg36भि ग   सैयो लाठीसँ देह चूिर  देने रहिन , जइसँ िज नगी भिर  हाथ-\nपएर टेढ़े रहलिन । कामेसर राम (फुलपरास) पसgथोभ ची स-तीस गोटेक संग तीन सालसँ जहलमे, जे सभ मडर केसमे फँसल। तिह ना \nराम सgथ6थसाद सहनी (पचही) कसgथभ3  सg399कमे उनटा बाि सgथचच ह   रोडपर िघ िस औने रहिन । अखन धिर  जे कोनो मुकदमा भेल छल ओकर कोनो \nजबाब मुकदमासँ नै देल गेल छल, जे महॴसक  घटनासँ शुसgथ6ट  भेल। तीनू गोरे दर ोगा , नथुनी िस◌ ंह आ िव सgथचच सgथचो य नाथ ठाकुरपर मुकदमा \nकएल गेल। ओना द जसg36ैनो केश भ ऽ चु कल छल। थानाक एक पसgथटथीय बेवहार  देिख   सभ ि◌ नणसg36ैए कऽ लेलिन जे ने थाना केस करए \nजेता आ ने कोनो केसक संबंधमे कहए जेता। जे हेतै से कोटसg3ोैसँ हेतै। महॴसक बरामदगी  हाई कोटसg36ैसँ भेल। वीरेसgथचच सgभँ6  जी (माननीय \nसgथचच यायमूितसg36ै, उसgथोभ च सgथचच या यालय-पटना) काज केने रहिथ न। िब देसर ठाकु रक केश कसg3थ6ी झंझटक पंचैतीमे सgथ6थमुख जी क पंच  बौकू ठाकुर \n(नौए) भेला। िब देसर ठाकुर अपन पंच अपने हेताह, दसटा समाज सुिन िन हार हेताह, सgथ6थमुखोजी अपन सुिन  िन हार रखिथ , मुदा बजता \nदुनू पंचेटा, िनणसg36ैय भेल। पनचैतीक अजीव आकषसg36ैण , आकषसg36ैणक कारण  भेल जे कते -बेर िब देसर ठाकुर असगरोमे पटका-पटकी कऽ \nलै छला। तइमे िब देसर बदनाम भऽ गेल छला। पनचैतीक दोसर  आकषसg36ैण  छल बौकू  ठा कुरक  भाषा।  \n“िज नगीक पिह ल िद न एहेन  भाषासँ भसgथभ3ट भेल। “, जगदीश  सgथ6थसाद मसgथच3डल मोन पाड़ै छिथ। \nएक तँ आलंकािर क शैली, तइ बीच एक पसg363ित   सgथ6थमुख जी क पसgथटथ आ िब  देसर ठाकुरक िव पसgथटथमे  बािज   जािथ  तँ दोसर  पसg363ित   िब देसरक \nपसgथटथमे सgथ6थमुख जीक िव  पसgथटथ बा िज   जािथ । सुिन िन हार सभ भाषेक (शसgथ9थ द -जाल) जालमे ओझरा जािथ। िब देसरो ठाकुरक समाज आ \nसgथ6थमुखो जीक समाज बौ कू ठा कुर क भाषेमे ओझरा जा िथ। पनचैती िक   हएत जे  घॱघाउजे भऽ जा ए। पसgथटथ -िव पसgथटथक बीच जाधि र   \nसमदशसg36च बिन   सोलह (सोरह) आनापर कील नै गड़त ताधिर  ओकर सोर पताल िद स केना जाएत? जाधिर  सोरसँ िस र बिन  धरतीसँ \nअकास िद स नै उठत ताधिर  सोर पािब -पािब  सोरहा केना हएत। कते बेर पर-पनचैती बैसल मुदा ने समझौता टुटल आ ने झंझट \nफिड़ आएल। तइ बीच एहेन भेल जे सभ िद याद िब देसरो ठाकुर अपना समाज (नौआ समाज) मे बैिस  फेरसँ िग रहसg3ँभ त क बँटबारा कऽ \nलेलिन। मुदा पनचैती पछुआएले रहल ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n11 \n \nिब नु डायरीक िज नगीमे तारीक-मड़कुमा घटना होइत अिछ  िद न-महीना नै। तइ बीच लौकहीमे िज ला-ससgथ9भ मेलन भेल। लौकही हाइ \nसg3ँभ कूलपर ससgथ9भ मेलनक आयोजन भेल रहै, लौकहा सg3ँभ टेशनसँ सवारीक अभावमे िक छु गोटे छोिड़  जगदीश  सgथ6थसाद मसgथच3डल सभ पएरे गेल \nरहिथ। सवारी अभावक कारण सड़क रहिन। एकटा जीप, तइमे के सभ जेताह। ऑिफ सक कागजातक संग िज ला कायसg36टलय। \nतइ संग भोगेसgथचच सgभँ6  जीक चािर  िद नक ससgथ9भ मेलन भेलिन। नीक जुटान भेल छल। िज ला भिर क संगी, िज ला भिर क चािल -ढािल क संग \nजुटान। ससgथ9भ मेलनक दोसर िद न दु नू गोटे सgथ6थित  िन िध , माने जगदी श सgथ6थसाद मसgथच3डल आ र ामावतार संगे भोगेसgथचच सgभँ6जी सँ भसgथभ3ट केलिन  , ओ \nएकटा छोटे कोठरीमे असगरे िस मिट येपर िब छान िब छा चिर हसgथचभ थी  गमछा ओढ़ने जगले पड़ल रहिथ । दुनू ग ोटेकसgथभ3 पहुँिच  ते उिठ  कऽ \nबैिस पुिछ  देलिख न- “की हाल-चाल गामघरक अिछ ?” भोगेसgथचच सgभँ6 जीमे जबरदस गुण रहिन  जे कोनो बात कसgथभ3 जिड़  सँ पकड़ैत छलिख न। \nकिप लेसgथटचर ऐठ ामक  सराधबला घटना भऽ चु कल छल , एक-हरफीमे रामावतार सुना देलकिन । मुदा हालेमे अपनो ओही काजसँ गुजरल \nरहिथ , केस कटौले रहिन । का◌ेनो तरहसgथभ3  समाज छाि न  -बािसgथचच ह   कऽ पार लगा◌ैलकिन , तइसँ गुजरले रहिथ । िब िट या-िब िट या सभ सवाल \nउठौलिख न। सिव सg3ँभ तार घटनाक चचसg36ै रामावतार कऽ देलिखन  , गुम भऽ गेलाह। िक छु समए पछाित  गुसgथ9भ मी  तोिड़  अपनो घटनाक  चचसg36ै \nकेलिन । रामावतार नवका पुरिह त भेले रहिथ , तँए भोगेसgथचच सgभँ6 जी मािन  जािथ न। पुन: दोहरबैत रामावतार पुछलिखन - “कॉमरेड, हमरा \nऐठामक केहेन भेल?” भोगेसgथचच सgभँ6 जी जबाब देलिख न- “जिह ना सोझे नाक छुअब होइए आ घुमा कऽ छुअब सेहो होइए, तिह ना सूदखोरी, \nमहाजनी सोझे छुअब  भेल बसg363की जे  भेल से घुमा क ऽ छुअब  भेल। तँए एकरा  सामािज  क आिथसg36ैक  सgथ6टपमे देिख  यौ। समाजक भीतर \nआिथसg36ैक ढसg363 चा एहेन  ठाढ़  अिछ   जेक र समीक रण जसgथ6ट री भऽ  गेल अिछ  । मुदा से के करत?” किह  चुप भ ऽ गेलाह। तही बीच पूवसg36ै \nिव धायक लाल िब हारी आिब  गेलाह। ससgथ9भ मेलनक काज बूिझ  दु नू गोटे बहर ा गेला। जगदी श सgथ6थसाद मसgथच3डल   मधेपुर िज ला ससgथ9भ मेलनक \nपछाित  िज ला नेतृसgथचभ वमे एला आ सgथटथेसgथटटमे  समए देब शुसgथ6ट केलिन। गामे-गाम ओझराएल, अपन-अपन मुसg3ै9ा अपन -अपन लड़ाइ। कतौ \nमाछक कारोबार तँ कतौ मुँह-पुरखीक। जमीनक छुित यो ने कतौ, तिह ना महाजिन योक। िज ला ससgथ9भ मेलनक कायसg36ैसg3च9ममे जे  मुसg3ै9ा  छै \nतइसँ िभ सg3चथ लड़ाइ छै। लसg3टँ मीकासgथचच त -रमाकासgथचच त  साहुक जम ीनपर बटाइदारी शुसgथ6ट भेल। अपनो बुझै  छिथ   आ बेरमाक लोक सेहो बुझैत \nअिछ  जे अपने खेती करै छलाह आिक  बटेदार  करैत छल। बटाइदारी शुसgथ6ट  होइते एकटा मुदसg36ैघसg3थ6ी परतीपर आठ -दसटा सरधुआ \nपोखिर क घर ज कसg363  घर ठा ढ़ कऽ जखन  जगदीश  सgथ6थसाद  मसgथच3डल सभ खेत िद  स बढ़ला आिक  अपना-अपना घरमे आिग  लगा, \nअसg3थोाइस गोटेकसgथभ3 अिग  लसgथोथ गी  केसमे फँसा देलकिन। आठ-दसटा घर बनबैक कारण  छलै केसकसgथभ3  सीिर  यस बनबैले, मुसg3ै9ै-गबाह हएत। \nतइ बीच एकटा घटना घटल। िक सुन देव मसgथच3 डल चाह क दो कान करैत छलाह। ओहो  पाटसg36चक जुझासgथ6ट  कायसg36ैकसgथटभसg36ट। ज गदीश सgथ6थसाद \nमसgथच3डल सबहक बैसारक असg3च6डा  सेहो छलिन। जगदी श सgथ6थसाद  मसgथच3डल सभ चािर  -पसg363च गोटे रहिथ। पचाससँ ऊपर सदाए  (मुसहर) \nसभ कोदािर -सहत लेने आिब  चाहक दो कान क आ गूमे यसgथटट -कुसgथटट बाजए  लगला। ठाढ़ भऽ  कऽ  जगदी श  सgथ6थसाद मसgथच3डल सभ जबाब \nिद अए लगलिखन। सदाय सबहक हाथमे हिथ यार, तइपर ताड़ी-दासgथ6ट पीने , दोसराक कहलमे। तइ बीच गाम िद स हसgथ9च ला  भऽ गेलै \nजे िक सुनदेव ऐठाम हसेरा-हसेरी भऽ गेलै। जे जसgथटभै रहए से तसgथटभैसँ लाठी नेने  दौगल। टोल आ दोक ानक  बीचेमे म ािर   फँिस  गेल। \nजबरदस मािर  भेल। कते गोटे कसgथभ3 का न -कपार फुटल। केस-फौदारी आ जहलक भय समासgथ9ँ त  भऽ गेल छलै। एकतीस िद नक भीतर \nअसg3थोा इसो मुदालहक जमानत भऽ गेलै। जमानतक पछाित  जमीनक दखल िद हान ी शु सgथ6ट भेलै। गड़बड़ भऽ गेल रहै जे , जे असल \nबटेदार रहै ओ केस नै केलक आ जे बटेदार  नै रहै ओ केस केलक। सg3ँभ पसg3ँ3 ट सgथ6टपमे गाम  दू भागमे  बँटा गेल रहै। ओन ा ऊपरस ँ \nदुइये पाटसg36च बूिझ   पड़ै मुदा चोरनुकबा माने भीतरे-भीतर तेसरो पाटसg36च बिन   गेल रहै। तेसर ई रहै जे खूिल  कऽ सोझामे नै आबै मुदा \nिद न-राित  कनफुसकी पाछू लागल रहै। पिह लुके ध सg3ैथामे जम ीनदार  बूिझ   गेल जे जमीन जेबे करत, बिन यसg363 रहबे कर ए , तरे-तर \nजमीन बेचब शुसgथ6ट केलक। ओना  जमीनसँ ससgथ9भ बिसgथचच ध  त िक छु पुरनो कानून छलै, िक छु नवको बनल जेना हदबंदी, आ िक छु निह यो \nछलै। तीस-चालीस बखसg36ै पिह  ने बक ासg3ँभ तक लड़ाइ भऽ चु कल छल। ओना  बकासg3ँभ तक लड़ाइ असानीसँ ससgथ9भ पसg3चथ भेल रहै। लोको क \nबीच अिध कारक महत छल। िक छु  गोटे सg3ँै यिसgथोँ त  गत सgथ6टपमे केस लिड़   िबनु अिध कारक सेहो जमीन दखल कऽ लेने छला। जमीनक \nबीच कानू नी ओझ री नी क ज कसg363 नै  मुदा लािग   जसgथ6टर  गेल छल। १९३५ ई.सँ पूवसg36ै जे अंसg39ैेज िव  रोधी आजादीक िद शा छल ओइमे \nधसg3ैथा लागल। वामपंथी िव  चार अपन पहचान बना नेने छल। १९२५ ई.मे कसgथ9भ युिनसg3ँभट पाटसg36च सेहो बिन   गेल छल। सुभाष बाबू सेहो \nअपन दृिसg3ँ3 ट  कोण रखलिन । जमीनक ओझरी ई भेल जे बटाइदारी कानून  पछुलका सवसg3ोैमे िस  कमी बटाइ कऽ कऽ खित यान बिन  \nचुकल छल। भूदानी आ सgथचच दो लन सेहो उिठ ये चुकल छल। बटाइदारीक संग हदबंदी (अथसg36टत् बीस बीघासँ ऊपर बलाक जम ीन लऽ \nलेल जेतै।) कानून सेहो बिन  चुकल छल। तहूमे पिछ मी मधुबनी िज लामे बटाइदारी लड़ाइ धुर-झाड़ चलैत रहए। ओना ि◌ सफसg36ै \nजमीनदारे नै, बेिस यो जमीनबला आ ओकर जे लगुआ-भगुआ रहै ओहो आ िक छु राजनीित क दल सेहो जाित -ससgथ9भ सgथ6थ दायक नामपर \nराजनीित क पाटसg36च ठाढ़ कऽ  नेने छल। एक तँ गरीबक  बीच सामंती संसg3ँभ का र धकेल कऽ िन सgथोभ चा   खसौने रहै, दोसर कसgथ9भ युिनसg3ँभट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n12 \n \nपाटसg36चकसgथभ3 स माजक भीतर जाित -धमसg36ै िव  रोधी किह  घृणाक  पासgथटट बनौने रहै, जइसँ दरबसgथो6 जा पर पहुँचलापर िव िच सgथटट सg3ँभ थ ित  पैदा होइत \nछल। मधुबनी-दरभंगा िज लाक सौभासgथोथ य  रहल जे, जे जाित समाजक िन यामक रहलाह ओही जाित क नेतृसgथचभ वमे  कसgथ9भ युिन सg3ँभट पाटसg36च बनल \nरहए, कसgथ9भ युिन सg3ँभट पाटसg36चक भीतर सgभँ9ासg33थण नेतृसgथचभ व  अिध क छल। ओना सभ जाित क बीच  कसgथ9भ युिन सg3ँभट पाटसg36चक पहुँच रहल। खास कए \nकऽ खजौली आ रिसgथटथ  त भेने अिन वायसg3ो6 भऽ गेल रहै। १९५५ ई.क पूवसg36ै िब  हारक राजनीित मे जाित क सgथ6थभाव नगसgथच3 य  छल मुदा जोर \nपकड़ए लागल। जइसँ वगसg36चय सg3ँभ वसgथ6टप नै पनिप   जातीय सg3ँभ वसgथ6टप प निप  गेल। जाित -जाित क िव भाजन भऽ गेल। मुदा आजादीक फल \nएते तँ भइये गेल छल जे सभकसgथभ3 भोटक अिध  क ार भेट गेल छलै। सरक ारक  बीच कुससg36च पटका -पटकी १९६२ ई.सँ शुसgथ6ट भऽ गेल \nछल। एम.एल.ए, एम.पी.क बदला-बदली हुअए लागल। आमजन ठकाइत रहलाह। ठकाइत-ठकाइत एते ठका गेलाह जे गामक बीस \nबीघा जमीनबलाकसgथभ3 बेटी िब  आहमे जमीन बेचए पड़ए लगलिन ! सgथटथेसgथटटक  िव  कास मा सgथटट सgथ6ट कबे ने कएल अिप  तु पाछू  मुँहसgथभ3 ससरए लागल। \nपिछ मी कोसी नहर, मैिथ ली भाषा, जमीनक सवाल कसgथ9भ युिन सg3ँभट पाटसg36चक मु सgथोै य मुसg3ै9ा  सभ िद  न रहल। एक िद स कोसी नहर हुअए तेकर \nआसgथचच दो लन! तँ दोसर िदस नै हुअ ए तेक र आसgथचच दो लन! भूदानी आसgथचच दोलन अपन सg3ँभ वसgथ6टप िब  गािड़  पाइक अ सg3च6डा बिन   गेल, जइसँ मािमला \nआरो ओझरा गेल। ओझरा ई गेल जे एक-एक  जमीन कसgथभ3 तीन -तीन गोटेकसgथभ3 पचसg36ट  भेटल। जइसँ जमीनबलाक झगड़ा जमी न लेिन  हारोक \nबीच फँिस  गेल। सgथ6थशासनक  िसg3ँभ थ  ित  ओहने छल जे एकछाहा बूिझ  पड़ै। बे रमाक  जे कसgथ9भ युिन सg3ँभट िव  रोधी रहिथ , नमहर ससg363स \nछोड़लिन । जिह ना अड़ना पाड़ा मुइने निढ़ या सभ ससg363झू पहरकसgथभ3 ढोल बजा -बजा नचैए तिह ना  ससg363स छोिड़   नाचए लगलाह। लूटा-लुटी \nजोर पकड़लक। गाममे खेतक जजातक (तरकारी, असg3चथ , फल) चोिर  बढ़ल। ओना तइसँ पूवसg36ै चोिर  सँ गाम एते आसg3च9ासgथचच त  रहैत छल \nजे जबरदस समसg3ँभ या  रहै, मुदा संसgथटथेपमे ए क ग ोटेकसgथभ3 गा छमे टसg363िग   आ दोसर  गोटेकसgथभ3  सामूिह  क मािर  जखन पड़ल तिह येसँ चोिर मे कमी \nआएल। ओना चोिर क रंग-सgथ6टप बदलने चोरक कमी  नै भेल मुदा रंग -सgथ6टप बदलने लोक ठ केबे क रत। चाहे िप  तिर या सोना होइ आिक  \nएकक  तीन। जमीन क लड़ाइ उठने जे  जसgथटभै रहए से ततैसँ बसgथचच सी  पािथ  देलक। झंझारपुर क लसg3टँ मीक ासgथचच त रामा कसgथचच त दुनू  भसg363इ छिथ  । \nएक भसg363इक  िह  सg3ँभ सा कृसg3ँ3 ण  चसgथचच सgभँ6  झा (कैलू मासg3ँभ ट र) लेलिन  दोसर िह सg3ँभ सा बैजनाथ मसgथच3 डल लेलिन। कसgथ9भ युिन सg3ँभट पाटसg36च महादेवसँ बटाइदारी \nकेस करबौने छल। जगदी श सgथ6थसाद मसgथच3डल सभ असg3थोाइसो मुदालहक संग असg3थोाइसटा गबाह लऽ कऽ जमानत क रबए एक िद  न पिह ने \nगेला। िक यो-िक यो साइिक लसँ जाइ छल, सेहो रािख  देलक जे जँ भीतर जाए पड़त तँ साइिक ल जपाल भऽ जाएत। जँ थाना \nगेल तँ पेशेवर मनुसgथोँ ख क गित  हेबे करतै। पिह ले िद न, गामसँ िन कलला पछाित   बैजनाथ मसgथच3 डल हसgथ9च ला  उठौलक, एकटा िल फाफ \nनेने िच सg3थोी गा ममे देखौलक जे  कैलू मासg3ँभ ट रक बेटा हमरा माए-बिह नकसgथभ3 गाि◌ र िल ख कऽ  पठा देलक हसgथभ3। ओना अखन ो धिर   िच सg3थोी \nदेखैक मौका  जगदी श सgथ6थसाद मसgथच3डल कसgथभ3 नै भेटलिन। ओना दुनू गोटेक भीतिर या इसgथोभ छा  जे सोलहो आना हुअए। एक गोटे जबुिर या \nकरबैक िफ रा कमे दोसर  गोटे बलजोरी कसgथ9थ जा क रैक  फेरमे। महादेव मसgथच3 डलक बटाइकसgथभ3 जगदी श  सgथ6थसाद मसgथच3डल सभ रोिक   देलिन। \nरोकैक  का रण बैजनाथ मसgथच3 डलक जे ठ भाय महादेव मसgथच3 ड ल। ओही पिर वारक लेल ने जे कीिन ये लेलक। अिग लसgथोथ गी  केसक जमानत \nकरा गाम पहुँिच ते िक छु ग ोटे बाजल जे कैलू मासg3ँभ टर क बेटाकसgथभ3  बैजनाथ मारबो  केलक आ पकि ड़   क ऽ दरबसgथो6 जा पर रखनॱ अिछ । \nिक छुए काल पछाित  कैलू मासg3ँभ ट र सहाएबक बिह न जे जीिव ते छिथ  , डसg363ड़क ऑपरेश न भेल छिसgथचच ह  , तइसँ जँ सgभँ9ेन सgथ6थभािव  त भऽ गेल \nतेकर तँ नै मुद ा जँ नी क होि सgथचच ह   तँ मुखौतरी भऽ जाए, आिब  कहलिन  जे बैजनाथ हमरा भाित जकसgथभ3 मा रबो केलक  आ प किड़   कऽ \nरखने अिछ  से कहक छोिड़  दइले। जगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल गेला , कहलिन, ओ छोिड़  देलकै। ओ घटना ३०७ क सgथ6टपमे  उठल। \nकैलू मासg3ँभ टर तीनू भसg363इ महादेव कसgथभ3 आ ज गदीश  सgथ6थसाद मसgथच3डल , रामावतार राउत आ सत नारायण राउतकसgथभ3  मुदालह क ऽ देलिन  , ओइ \nकेसमे सजा भेलिन जे हाइकोटसँ फिड़ आएल। वीरेसgथचच सgभँ6े जी (मा ननीय सgथचच यायमूितसg36ै, पटना हाई कोटसg36ैमे छ िथ  ।) काज केने रहिथ ।  कैलू \nमासg3ँभ टर सहाएबक घटनाक  सgथ6थभाव सभसँ बेसी दुगसg36ट सg3ँभ थानपर पड़लिन। शुसgथ6ट क बैचमे  कैलूओ मासg3ँभ ट र सहाएब, रामावतारो आ जगदीश \nसgथ6थसाद मसgथच3डल संगे-संगे चंदा करए जािथ; दुगसg36ट सg3ँभ थानक बेवसg3ँभ था क रिथ। भलिहं ओ अपना भगवतीकसgथभ3  कहिथ  न जे  दुसg3ँथमन कसgथभ3 ससg36भिग   \nकिर यह आ जगद ीश सgथ6थसाद मसgथच3डल अपना भगवती कसgथभ3 वएह बात कहिथन । पनरह बखसg36ैक प छाित   ओहो (कैलू मासg3ँभ ट र सहाएब) आ \nजगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल आ रा मावतार अिग ला पीढ़ी कसgथभ3 सुमझा देलिखन । लसg3टँ मीका सgथचच त बला जमीनक चौथाइसँ अिध या दाममे िन किल  \nगेलिन, िक छु  इसgथ9भ ह रो-आसgथ9भ ह रो भेल, लूटमे चरखा नफा। ए क गोटे रिजसg3ँभसg399ी आ◌ॅिफ  समे मुंशीयागरी करै छला, हदवंदीक नकल लऽ नेने \nरहिथ । िब सg3च9ीक सुिन  -गुिन  पिब ते ि◌ वरोध कऽ दैिथ आ तरेतर झािड़  लैिथ। गामक जमीन गौआँक हाथ आएल। केस-मुकदमा सोलह \nकऽ समा सgथ9ँ त भेल। लसg3टँ मीकासgथचच त साहुक जमी नक लड़ाइक  पसgथट6ात आसgथचच दोलनक  सgथ6टपमे ने  जमीसgथचच दा र छलाह आ ने लड़ाइ उठल। आन-\nआन जमीसgथचच दा र जमीन बेिच  कऽ पिह निह यसgथभ3 चिल   गेल छला, खाली लिसg3टँ म  येकासgथचच त -रमाकासgथचच त  बँचल रिह  गेल छला। सेहो भइये गेल।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n13 \n \nभूदानी आसgथचच दो लन- बेरमामे  भूदानी आ सgथचच दोलन तेनाहे जक सg363 भेल। कारण  जे जइ समए भूदान क जम ीन देल गेल ओइ समए  बेरमामे  \nतेहेन जमीनबला निह ये छला। एकटा पिर वार छल, ओ छल गठरी झाक पिर वार। ग ठरी झा कसgथभ3 पिसgथच3 ड  ताइमे लाखे राज-सgभँ9सg33थोसgथटभ र कऽ \nकऽ जमीन भेटल रहिन  मुदा ओ जमीन बेरमा गाममे नै गामसँ बाहर छलिन । मािल क-मिल कानक गाम बेरमा, जइसँ भूदानमे कम \nजमीन देल गेल। तहूमे बँटबारा होइसँ पूवसg3ोै ओ सभ बेिच  -िब कीन नेने छलाह। तइ संग ईहो भेल जे तेहेन-तेहेन कायसg36ैकसgथटभसg36टकसgथभ3 \nजमीनक सबूत आ बँटैक भार देल गेलिन  जे ओ सभ आरो डुबा देलिन । एक-एक जमीनक सबूत तीन-तीन गोटेकसgथभ3 िज  ला \nकायसg36टलयमे भेट गेल। एक तँ ओिह  ना कमजो र आदमी कसgथभ3 उठबै क आ सgथचच दो लन छल, मुदा सबूतक ओझरी तेहेन ओझरी लगा देलक जे \nकोनो लाभ िक नको नै भेलिन । जँ थोड़-थाड़ िक छु भेबे केलिन  तँ ओइसँ समसg3ँभ या क समाधान थोड़े भऽ पबैत, भूदानी आसgथचच दो लनसँ तँ \nतेहेन लाभ निह ये भेल मुदा बसैबला घराड़ीक जमीन क समसg3ँभ या जसgथ6टर  हल भऽ गेल। तेकर कार ण भेल जे ए क िद  स आम जमीन, \nदोसर लसg3टँ मीकासgथचच त  बला, तेसर एक गोटे (गंगाराम/भोला राम मसgथच3 ड ल) गंज परक छलाह हुनको िछना गेल। तइ संग अपनो छलिन  \nआ िक छु गोटे िकनबो केलिन ।   लसg3टँ मीकासgथचच त , रमाक ासgथचच त क लड़ाइक बीचेमे एकटा दोसर झंझट ठाढ़ भऽ गेल। छोट-छीन मु सg3ै9ा न महर \nबिन  गेल। ओ एना भेल-सतदेव झा नामक ए क गोटे बेर मामे। शु सgथ6टमे मा ने जुआ नी अवसg3ँभ था मे अपरािध क सgथ6थवृिसgथटभ  क छलाह, जे चालीस \nबखसg36ैसँ ऊपरक भेला तखन गाम छोिड़  कलकसgथटभा गेलाह। शुसgथ6ट मे मोिट  या सभ संग मोिट यािग री केलिन । िक छु साल पछाित  बैसg399ी \n(अमेिर कन कसgथ9भ प नी, एवरेडी) फैसgथोँ ट रीक िच मनीक काज भेलिन । िव देशी कसgथ9भ प नी रहने नीक दरमाहा भेटलिन । वएह जखन िर टायर \nकऽ ग ाम एलाह तँ कसgथ9भ युिनसg3ँभट  पाटसg36चक संग उलिझ   नमहर िव वाद ठाढ़ कऽ देलिन । भेल ई जे सतदेव झाकसgथभ3 बेटा नै  भेलिन  । ि◌ सफसg36ै \nएकटा बेिट ये टा भेल छलिन । गरीबीक चलैत बेटीक िव आह बेसौह लड़काक संग केलिन । दू ससgथचच ता नक पछाित  जमाए मिर  \nगेलिख न। अपनो पिर वार छोटे रहिन । दुनू नाित यो आ बेिट योकसgथभ3 अपना ऐठाम -बेरमा लऽ अनलिन । अपनो सेवा ि◌ नवृिसgथटभ   भेला पछाित  \nदुनू परानी कलकसgथटभासँ गाम  आिब   गेलाह। गाम आिब  पसg363 च बीघा खेत क ीनलिन  । एकटा बोिर◌ ंग गरौलिन , एकटा दमकल लेलिन । \nबेवसg3ँभ था ऐ ढंगसँ शु सgथ6ट केलिन   जे, जँ समुिच त ढंगसँ चलाओल जाइत तँ, नीक िक सान पिर वार ठाढ़ होइत, से नै भेलिन । खेतक \nबेवसg3ँभ था क संग जोड़ा बरद लेलिन , घर बनौलिन । बहुत नीक  तँ नै मुदा  मजगूत घर  जसgथ6टर ब नौलिन  । गौआँक मतभेदक एकटा \nकारण ईहो भेल जे अपन घराड़ी छोिड़  दोसर घराड़ी कीन दोसर ठाम घर बनौलिन । जे जमीन कीिन  घर बनौलिन  ओ जमीन \nिब का गेल छल। दोसर गोटे कीनने रहिथ  मुद ा रिजसg3ँभसg399ी नै  भेल रहए। सतदेव झाकसgथभ3 र िज  सg3ँभसg399ी भेलिन  , जमीन कसgथ9थ जा  भेलिन , घर \nबनौलिन । मुदा समाजक मनमे अ◌ािब ये गेलिन  जे ई अनुिच त भेल। पिह लुका कीिनि◌  नहार पाछू हिट  गेलाह। कलकसgथटभा सन  शहरमे  \nिज नगी िब तौिन हार सतदेव झा खेती नै कऽ पािब  सकलाह। दुनू नाित यो बचहने रहिन । पैछला (कलकसgथटभाक ) कमाइ सिठ  गेलिन । \nमुदा खाइ-पीबैक चसकीक संग जीवन-शैली सेहो खचसg36चला बिन  ये गेल रहिन । खेत बेचब शुसgथ6ट केलिन  । जेठका नाित क िब आह सेहो \nकरा लेलिन । आधासँ बेसी खेत जखन िब का गेलिन , तखन बेिट यो आ दुनू नाित यो झगड़ा  करब  शुसgथ6ट  केलकि न  । सतदेव झाकसgथभ3 \nबेिट यो आ नाित योसँ झगड़ा ऐ लेल शुसgथ6ट  भेलिन जे जखन अपना ऐ ठाम (बेटीक सासुर आ नाित क गाम) सँ चिल  एलॱ आ एतुको \nसभटा बेिच निह ये जाइ छिथ  तखन हमरा सभकसgथभ3 की हएत। अपने दु नू परानी  बूढ़ छिथ  , दू-चािर  सालमे मिर  जेताह मुदा हम सभ \nकतए जाएब? उिच त िव चार रिह तो पािर वािर क छल तँए दोसर हाथ नै बढ़बए चाहैत। मुदा बेटीक-नाित क झगड़ासँ सतदेव झाकसgथभ3  \nदूरी बनलिन  आ िव रोधी (कसgथ9भ युिनसg3ँभट िव  रोधी) सँ नजदीकी बनलिन । नाित  (सgथ6थमोद झा ) सासुर गेल। सासुर रिह का सgथ9थ लौ कक भोज-\nपरोर। ओइ इलाकामे जमीनक लड़ाइ धुर-झाड़ चलैत। सासुर पहुँच सgथ6थमोद ससुरकसgथभ3 सभ बात कहलिख  न। संगे लागल ससुर बेरमा \nएलिन । सgथ6थमोदक ससुर गसg36भजा  पीबै छलिथ  , अखनो छिथ ये। बेरमा आिब  तीिन -चािर  िद न  रहलाह। गजेरीक  पाटसg36च बना लेलिन  । तइमे \nिक छु कसgथ9भ युिनसg3ँभटो पाटसg36चक। खूब नी क जक सg363 खा -पीब भोजनो बनौलिन  जे आइ सतदेव झा जतए भेटताह ततए पकिड़  औंठा िन शान \nलऽ लेब। जगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल सबहक जानक ारीमे नै रहि न। पान -सात गोटेक बीचक योजना रहै, सैह भेल। बाधमे पकिड़  \nपसg363चो गोटे पटिक   कऽ  सg3ँभ टासgथ9भ प पर िन शान लऽ लेलकिन । िव रोधी (कसgथ9भ युिनसg3ँभट िव  राधी) कसgथभ3 मौ का हाथ लगलिन  । अपन-अपन चािल  सभ \nचािल  देलकिन । जगदी श सgथ6थसाद मसgथच3डल सभकसgथभ3 मुदालह बना केस कऽ  देलकिन  । थानासँ किह यो लाट-घाट नै रहलिन, थाना खुिल  \nकऽ िव रोधीक  संग छल। जखने केस होइ छल तखने कोटसg36ैमे हािज  र भऽ जमानत करा लइ छला। ि◌ सफसg36ै (३०७ दफा) एकटा \nकेसमे एहेन भेल जे जाबे एकटा मुदालह हािज रा करा जमा कराबिथ तइ बीच ज सgथ9ँ ती -कुकसg36चक  आदेश  क रा थाना घर मे जसgथ9थ ती -कुकसg36च \nकऽ लेलकिन। घरक केबाड़ खोिल  लेलकिन, दमकल सीज कऽ लेलकिन। केस भेलिन, जमानत करेलिन। पाटसg36च क आसgथचच दो लनसँ \nहिट  दोसर िद स मोड़ा गेला। सतदेव झाक  एगा रह कसg3थोा जमी न जगद रक भीड़ मे। नथुनी िस ◌ ंहक िव चारसँ ओ जमीन एकटा \nजगदरेबला हाथसँ िब करी भऽ गेल। खेतमे धान रहै, धान काटैक झंझट उठल। बेरमा-जगदरक भीड़ानी भेल। ओही िद न नथुनी \nिस◌ ंह अपन दल-बलक संग पाछू हटलाह। मुदा भीतरे-भीतर गरमाहिट  बढ़ल। जगदरक संग दूरीक आनो कारण छल,  ओ कारण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n14 \n \nछल पसg363चक द शकमे  एक  गोटे (जगदरेक) बेरमा एलाह। संगमे पाछू-पाछू कुसgथटभो रहिन  । कुसgथटभा -कुसgथटभामे पटका -पटकी भऽ गेल। यसgथटट -\nकुसgथटट गाि र   कुसgथटभाबलाकसgथभ3  पढ़लिख  न। बाता-बाती बिढ़  गेल। ओइ समए गरीबीक चलैत बेरमाक बोिन हार जगदरमे काजो करैत छलाह \nआ रीनो-पसg3ो3इच करैत छलाह। बाता -बाती होइते जगदरक हँसेरी बेरमा पहुँिच  गेल। िन आरल लड़ाइक योजना होइ छै िब नु िन आरल \nलड़ाइ तँ नारेपर होइ छै। बेरमा-जगदरक नारा उठल, जगदरक सभ मािर  खा  गाम एलाह। मुदा सgथ6थसg3ैै तँ मािल  क-बोिन हारक उठल। \nजेकरा ऐठाम सgथ6टपैओ आ धानो कजसg36ट क अि छ   ओ सोहाइ लाठी कपारपर मारलक, केना बरदास िक यो करत। खूब जमगर आिग  \nउठए लागल मुदा ठंढाएल। तइ बीच ए कटा आरो  घटना भेल। घटना भेल जे चनौरा  महंथकसgथभ3 दरभंग ा महंथानामे लड़ाइ उठल। \nचनौरा महंथक दिह न गबैया जगदरक नथुनी िस◌ ंह। राय-िव चार कऽ दरभंगामे मािर  करैक योजना बनौलिन । गेबो केलाह। कानूनक \nदायरामे झंझट रहबे करै; महंथक संग नथुनी िस◌ ंह आ नथुनी िस◌ ंहक संग जते जगदर-बेरमाक लंठ सभ रहए ओ सभ, भिर  पेट \nमािर यो खेलक, जहलो गेल। मुदा से ततबे नै भेल? भेल ईहो जे जहलोक भीतर ओिह ना कुटनी भेलिन । \n         \n  \nसन् ससg3ो3तालीस ... \nभारतक सg3ँभवतंसgथटट िसgथटटवािणसg36ैक  झसgथच3डा फहरा रहल छल।  \nमुदा कसgथ9भयूिनसg3ँभट पाटसg36चक  माननाइ छल जे  भारत सg3ँभवतंसgथटट  नै भेल अिछ। \nअसली सg3ँभवतंसgथटटता भेटब बसg363की  छै... \nिमिथलाक एकटा गाम… \nजसgथचचम  भेल रहए एकटा बसgथोभचा क .. ओही बखसg36ै ... \nओइ सg3ँभवतंसgथटट वा सg3ँभवतंसgथटट  नै भेल भारतमे... \nिपताक मृसgथचभयु...गरीबी.. केस मोकदमा... \nवंिचतक लेल संघषसg36ैमे भेटलै सg3ँभवतंसgथटट भारतक वा सg3ँभवतंसgथटट नै भेल भारतक जेल .... \nआइ बेरमामे पसg363च -दस बीघासँ पैघ जोत ककरो नै.. \nओइ गाममे जीिवत अिछ आइयो िकसानी आसgथचभमिनभसg36ै र संसg3ँभकृित ... \nपुरोिहतवादपर सgभँ9ासg33थणवादक ए कछसgथटट रासgथो6यक जतऽ भेल समािसgथ9ँत .. \nसंघषसg36ैक समािसgथ9ँतक बाद  िजनक र लेखन मैिथली सािहसgथचभयमे आिन  देलक पुनजसg36टग रण ... \n \nजगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल - एकटा बायोसg39ैाफी ... गजेसgथचचसgभँ6 ठाकु र सg3थटारा  ( अनुवतसg36ैते...) \n२ \nसािह/gभधइय अकादेमीमे सम/gभधधवयक पद लेल  कालाबाजारी (/gभआभलैक माक/g3उ1िटंग )- एकटा िरपोट/g361 \nसािहसgथचभय अकादेमी िद सgथ9चलीक मैिथली समसgथचचवयक चु नाव लेल जे संसg3ँभथा सभ िनधसg36टिरत  अिछ ओकर नाम अिछ:- िवसg3थभापित सेवा संसg3ँभथान , \nदरभंगा; सिचव वैसg3थभनाथ चौधरी  “बैजू” आ असgथचोयसgथटथ - पं. चसgथचचसgभँ6नाथ िम सgथटो अम र। अिखल भारतीय मैिथली सािहसgथचभय  पिरषद, दरभंगा; \nसिचव डा. गणपित िमसgथटो  , असgथचोयसgथटथ रहिथ सg3ँभव . जयमसgथचचत िमसgथटो।  चेतना सिमित, पटना, सिचव सgथटोी िववेक ानसgथचचद ठाकुर , असgथचोयसgथटथ सgथटोीमित \nसgथ6थमीला  झा। रसg363टी मधुबनी क को नो संसg3ँभथा , ससgथ9भभवतः वतसg36ैमान असgथचोयसgथटथ सgथटोी हेतुकर झा।  िकशो रीकासgथचचत िमसgथटोक  िमिथला ससg36भसg3ँभकृितक \nपिरषद (जे सं/g30इथा िव/g3भइापितक/gभइ3 पाग पिहरा कऽ हुनका /gइ0आा/g33भण घोिषत करबाक कुकृ/gभधइय केलक ), वतसg36ैमान  असgथचोयसgथटथ सgथटोी सुरेसgथचचसgभँ6 न ारायण \nझा आ सिचव गं गाधर झा। पंचा नन िम सgथटोक अिखल  भारतीय मैिथली सािहसgथचभय सिमित , इलाहाबाद; आ मैिथली लोक सािहसgथचभय पिरषद , \nकोलकाता, ससgथ9भभवतः व तसg36ैमान असgथचोयसgथटथ - अिणमा िसंह (ससgथ9भभवतः मैिथली लोक सािहसgथचभय पिरषद  आब ऐ िलसg3ँभटमे नै अिछ  का रण \nआिधकािर क मैिथली सािहिसgथचभयक  संसg3ँभथा सभक िलसg3ँभटमे सािहसgथचभय अकादेमी , िदसgथ9चली ऐ संसg3ँभथाक ना म नै दे ने अि छ। )। ऐ मे सँ िकछु \nसंसg3ँभथाक नाम आ  वतसg36ैमान असgथचोयसgथटथ आिदमे पि रवतसg36ैन ससgथ9भभव अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n15 \n \n \nऐ मे सँ अिध कतर संसg3ँभथा कागजी  अिछ  वा सािहिसgथचभयक  नै र ाजनैितक अिछ आ जाितवाद , सgथटथेसgथटटवाद आ आ नुवंिश क आधा रपर संचािलत \nअिछ। \n  \nसािहहॱू84य अकादेमी , िदहॱू98लीक आिधकािरक मैिथली  सािहिहॱू84यक संहॱध04था सभक िलहॱध04ट  \nMAITHILI  \n01. The Secretary \nAll India Maithili Sahitya Samiti \nTirbhukti \n1/1B, Sir P.C. Banerjee Road \nAllahabad-211 002 \n02. The General Secretary \nAkhil Bharatiya Maithili Sahitya Parishad \nC/o Dr. Ganapati Mishra \nLalbag \nDarbhanga-846 004 \n03. The Secretary \nChetna Samity \nVidyapati Bhawan \nVidyapati Marg \nPatna-800 001 \n04. The Secretary \nMithila Sanskritik Parishad  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n16 \n \n6 B, Kailash Saha Lane \nKolkata-700 007 \n05. The Secretary \nVidyapati Seva Sansthan \nMithila Bhavan Parishar \nDarbhanga-846 004 \n06. The Secretary \nCentre for the Study of Indian Traditions \nTantrabati Geeta Bhavan \nRanti House, Ranti \nMadhubani-847 211 \n  \nAshok Avichal \nDR. VEENA THAKUR KE BADHAI \n \nAshok Avichal  \nSahitya Akademi Nayi Delhi ker Maithili paramarshdatri samitik pahil sanyojak banak saubhagya \nDr. Veena Thakur kein Bhetlain. nishchiten Maithili kein yogya karmath aa sahitya anuragi \nvidhusi pratinidhi bhetlaik. Jharkhand Maithili sahitya manch Jamshedpur aa Jharkhand Maithili \nBhojpuri Sahitya Sangam dis san Dr. Thakur kein Badhai \n• You,  Maithili Singer Parivar, Prity Thakur, Poonam Mandal  and  7 others  like this. \n• \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n17 \n \nAshish Anchinhar  आशा अिछ जे वीणा ठाकुर जी अपन एडवाइजरी बोडसg36ैमे क िबलपुरक शं करदेव झा -िवजयदेव झा आिदकसgथभ3 दू र \nरखती आ 9 टा सदसg3ँभयमे सँ कमसँ कम 5 टा सदसg3ँभय गएर सवणसg36ैकसgथभ3 रखती। \nSunday at 10:12pm  · Unlike  · 2 \n• \n  \nGajendra Thakur  पिहल रमानाथ झा, दोसर जयकासgथचचत िमसgथटो , तेसर सुरेसgथचचसgभँ6 झा सुमन , चािरम सुरेसgथटचर झा , पसg363चम र ामदेव झा , \nछअम र ामदेव झाक  ससुर चसgथचचसgभँ6नाथ  िमसgथटो अम र , सातम रामदेव झाक समिध िवसg3थभानाथ झा िविदत आ आठम वीण ा  ठाकुर। सािहसgथचभय \nअकादेमीक मैिथली िवभागक समसgथचचवयक सूचीक  ई आठम  लगातार मैिथ ल सgभँ9ासg33थण समसgथचचवयक  हेतीह। 9 अ म जँ  मैिथले सgभँ9ासg33थण  बिन \nजाए तँ लगातार तेसर हैिसg399क  बिन जाएत, जइ रेकॉडसg36ै कसgथभ3 सािहसgथचभयकार िक  िसg3च9 केटरो नै  तोिड़  सकत। \nSunday at 10:19pm  · Like  · 2 \n• \n  \nAshok Avichal  kam sa kam sahityan ke jatiwaad san pharak rakhak prayas hoit rahak chahi.. \nVeena Thakur matra maithil brahman nai Maithilik Sahityakar aa pahil Mahila chith \nSunday at 10:22pm  · Like  · 1 \n• \n  \nGajendra Thakur  मुदा ई पिहल मिहला छिथ से कने-मने आशाक िकरण  छोड़ै ए। तसgथभ3 वीणा ठा कुर  जीकसgथभ3 बधाइ। \nSunday at 10:27pm  · Like  · 4 \n• \n  \nGajendra Thakur  मुदा आशीष अनि चसgथचचहार जी क गपसँ हम सहमत  छी। जेना रामदेव झाक बेटा आिद अिजत आजादपर \n\"िविदत\" कसgथभ3 ५०-६० लाख देबाक आरोप आ निचकेता आिदपर जाितगत/ सg3ँैयिसgथोँ तगत घृिणत आरोप  लगेने रहए (आज अखबारमे) से \nकी िससg3थँ करैए ? की वीणा ठाकुर रामदेव झा-शंकरदेव झा- चसgथचचसgभँ6 न ाथ िमसgथटो  क कसg3ो3डीडेट छली ? आशीष अनि चसgथचचहार  जीक ऐ सलाह \nसँ सहमत छी जे \"वीणा ठाकुर ज ी अपन एडवाइजरी बोडसg36ैमे किबलपुरक शंकरदेव झा-िवजयदेव झा आिदकसgथभ3 दूर  रखती आ 9 टा \nसदसg3ँभयमे सँ कमसँ कम 5 टा सदसg3ँभय गएर सवणसg36ैकसgथभ3 रखती।\" \nSunday at 10:32pm  · Like  · 4  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n18 \n \n• \n  \nGajendra Thakur  आ जे से नै करती तखन पिहल मिहला समसgथचचवयकक मैिथलीकसgथभ3 की लाभ हएत , आ तकर पिरणाम मैिथली \nलेल भयंकर हएत। \nSunday at 10:34pm  · Like  · 3 \n• \n  \nAshok Avichal  vishwas aich je veena thakur yogya aa maithili lel samarpit sahityakar sabkein \nsadasya banebak kaal prathmikta detih \nSunday at 10:38pm  · Like  · 1 \n• \n  \nGajendra Thakur  जे संसg3ँभथा सभ हुनका चुनलकिसgथचचह अिछ  ओइमेसँ अिधकतर फजसg36च  छै , जकरा सािहसgथचभयसँ कोनो मतलब नै छै, \nओही सभक सदसg3ँभय सभ भू त कालमे एडवाइजरी बोडसg36ैमे चुनाइत आएल अि छ।  \nSunday at 10:43pm  · Like  · 4 \n• \n  \nGajendra Thakur  \"योसgथोथय \" माने मासgथटट मै िथल सgभँ9ासg33थण नै भऽ  जाए अशोक अिवचलजी। \nSunday at 10:44pm  · Like  · 4 \n• \n  \nGajendra Thakur  सािहसgथचभयकसgथभ3 जाित-पाितसँ दूर रखबाक चाही, ई सभ मैिथल सgभँ9ासg33थण सािहसgथचभयकार सभसँ सुनैत-सुनैत हमर कान \nपािक गेल अिछ। कोन तरहक िह सgथ9ँपोसg3च9ेसी अहसg363  लोकिन  कऽ  रहल छी  अशो क अिवचलजी। दुि नयसg363  सभ देिख रहल अिछ। इितहास \nअहसg363कसgथभ3 माफ नै करत। \"शसgथ9थदशासg3ँभसgथटटम्\" कथा जे हम \"उमेश मसgथच3डल \"कसgथभ3 समिपसg36ैत  केने छलॱ, ओ समपसg36ैणक प सg363ती कोन ा  अहसg363 अपन \nससgथ9भपादकसgथचभवमे सgथ6थकािशत \"कथा पारस\"सँ ह टा देिलऐ। जँ ओ समपसg36ैण \"उमेश झा\" कसgथभ3 रिहतै तँ अहसg363  ओ पसg363ती  हटिबितऐ अशोक \nअिवचलजी?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n19 \n \nSunday at 10:52pm  · Like  · 1 \n• \n  \nAshish Anchinhar  खाली बातमे जाित पाित हटेलासँ नै होइ छै अशो क अिवचल जी  बिसgथ9च क सg3ँैयवहारमे सेहो जाित पाितकसgथभ3 \nहटेबाक चाही \nMonday at 9:46am  via  mobile  · Edited  · Like  · 2 \n• \n  \nPoonam Mandal  ''आशा अिछ जे वीणा ठाकुर जी अपन एडवाइजरी बोडसg36ैमे किबलपुरक शंक रदेव झा -िवजयदेव झा आिदकसgथभ3  दूर \nरखती आ 9 टा सदसg3ँभयमे सँ कमसँ कम 5 टा सदसg3ँभय गएर सवणसg36ैकसgथभ3 रखती।'' िव चारणीय अिछ । \nMonday at 3:51pm  · Like  · 4 \n• \n  \nArbind Kumar Yadav  जे संसg3ँभथा सभ हुनका चुनलक ओइमेसँ  अिधकतर फजसg36च अिछ  , जकरा सािह सgथचभयसँ कोनो मतलब नै छै, \nओही सभक सदसg3ँभय  सभ भूतकालमे एडवाइजरी बोडसg36ैमे चुनाइत आएल अिछ। ''सािहसgथचभय  अकादेमी क मैिथली िवभाग क समसgथचचवयक  \nसूचीक ई आठम लगातार मैिथल सgभँ9ासg33थण समसgथचचवयक छिथ  ।'' \nMonday at 4:10pm  · Like  · 3 \n• \n  \nRabindra Kumar Choudhary  akan dhair jha wa misar sanyojak hoiat rahlah achhi. pahil ber \nthakur bhelih achhi.badlab suru bha ghel achhi. \nYesterday at 2:07pm  · Like  · 1 \n• \n  \nAshish Anchinhar  ई ठाकुर बाभन छिथ हजाम नै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n20 \n \nYesterday at 2:24pm  via  mobile  · Like  · 2 \n• \n  \nUmesh Mandal  Rabindra Kumar Choudhary जी, झा आ िम सgथटोक  जगह ठा कुर भेलीह जे करा अह सg363 बदलाव  कहै िछ ऐ; \nई कोन बदलाव भेलै? \nYesterday at 7:29pm  · Like  · 2 \n• \n  \nPoonam Mandal  http://esamaad.blogspot.in/2012/10/blog-post_5235.html \n \nसमिदया: सािहहॱू84य  अकादेमी, िदहॱू98लीक  मैिथलीक आठम मिहला समहॱू88वयक  डॉ. वीणा ठाकुर हेती  \nesamaad.blogspot.com \nSince 2004 AD, First Maithili News Portal 'Samadiya'(Poonam Mandal & Priyanka Jh...See More \nYesterday at 8:05pm  · Like  · 3 · Remove Preview \n• \n  \nGajendra Thakur  Vijay Deo Jha दू गो बात सर   \nगजेसgथचचसgभँ6  बाबु हम अपने आ अपने क र ामचेलवा के  कमेसgथचचट  पढ़ल। नीक लागल जे हमरा अपने एडवाजरी बोडसg36ै मसg3ोँ  मसg3ोँबर हेबा क  योसgथोथय \nबुझल। चलू लागले हाथ हमहूँ अहसg363 के  महान सािहसgथचभयका र किह देलौ।  लेिकन एकटा बात हम किह रहल छी आ एही बात के \nहम वीणा जी के सेहो कहबिन जे अपने  पर मो नोसg39ैाफ ज सgथ6भ र िलखल जाय। अपने बड़ पैघ आ महान सािहसgथचभयकार छी सर कार आ \nउसgथटभम  िकसg3ँभम के  थेथर सेहो। कोन बुि सg3थँये पोसg3ँभट मसg3ोँ हमर नाम देिलयई सरकार।  आप भी सर हसg3ै9े  करते है सब च ीज़ क ो  कसg3ँभटम \nका माल समझ िलए हसg3ो3। और ई  सब जो ढॲग  क रते हसg3ो3 जाित वाला तो  पहले अपना टाईिटल हटाईये। अपने बेटा के जनउ मसg3ोँ \nजो लाख टाका बुके थे और बभना सब को िखलाये उसका िहसाब भी दीिजये ना और हम सब तुसgथोभछ सgथ6थाणी को सgथट3ान  दीिजये सgथ6थभु \nकी जब आप सच मुच मसg3ोँ जाित के  िवरोध मसg3ोँ  हसg3ो3 तो बेटा के  कसgथचचधा  पर धागा काहसg3ोँ टसg363 गे गुसgथ6भ। मतलब  पुरे िमिथलसg36भचल मसg3ोँ एक  आप \nही भगसgथ9चपुिरया किबलाहा  है ये सब पैतराफोकासी उमेश जैसे लोगॲ को दीिजये गुसgथ6भ। और गजेसgथचचसgभँ6 बाबु कुछ िदन पहले तक तो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n21 \n \nआपही अजीत आज़ाद जी को गिरया रहे थे अब दोिसg3ँभतयारी कैसे हो गया। आप िघन ा  िदए गुसgथ6भ। इसको पोसg3ँभट क र दीिजयेगा  एक \nदम लाइन बाई लाइन। \nYesterday at 8:39pm  · Like  · 3 \n• \n  \nGajendra Thakur  ई िवजदेव झाक िपताक नाम रामदेव झा आ नानाक  नाम  चसgथचचसgभँ6नाथ िम सgथटो अम र  िछयिसgथचचह। गिरखर मे  दुनू \nनामी- दुनू पसgथटथसँ ई गुण िहनका आनुवंिश क सgथ6टपसgथभ3 तँ नै आिब गेल छिसgथचचह !! \nYesterday at 8:40pm  · Like  · 4 \n• \n  \nUmesh Mandal  शंकरदेव झा हमरा कहने  छिथ जे सभ भसg363इ दस  सदसg3ँभयीय सािहसgथचभय अकादेमीक एडवाइजर ी  कमेटीक सदसg3ँभय \nसgथ6टपमे नै एता , आ ईहो कहने रहिथ \"जे जँ हम सभ मेसgथ9भबर  बनी  तँ रामदेव झाक बेटा नै होइ\"। कतेक िदन पुरान गप भऽ गेलै। \nअिजत आजादसँ चचसg36ै भेल तँ ओ कहलिन - \"धुर छोड़ू एकर सभक िकिरया खायबक कोनो माइन नै छै, िगरल सभ छै...\"।- देखा \nचाही आगसg363 की  होइए।  \nYesterday at 8:44pm  · Unlike  · 4 \n• \n  \nAshish Anchinhar  मने जे जँ शसg3ै3 रदेव आ हुन क भाए  आिद  सािहसgथचभय अकादेमी क कोनो पद लेता तँ  ओ रामदेवक बेटा नै हेता \nसएह ने \nYesterday at 9:01pm  via  mobile  · Unlike  · 2 \n• \n  \nPawan Kumar Sah  पिहल रमानाथ झा, दोसर जयकासgथचचत िमसgथटो , तेसर सुरेसgथचचसgभँ6 झा सुमन , चािरम सुरेसgथटचर झा , पसg363चम रा मदेव झा , \nछठम रामदेव झा क ससुर चसgथचचसgभँ6नाथ  िमसgथटो अम र , सातम रामदेव झाक समिध िवसg3थभानाथ झा िविदत आ आठम व ीणा  ठाकुर; एकछाहा \nझा.. िम सर... बाभन ठाकुर...!!!!!! किह या तक चलैत रहत ई खेल?? की िह नकासँ कमजो र केसgथच3 डी डेट छलिख सgथचच ह सgथ6थोफेसर उदय \nनारायण िसंह 'निच केता'? की िह नकासँ सौ गुणा अिध क काज निच केता जी निह  केने छिथ सgथचच ह  मैिथ ली लेल? मुदा तैयो सgथटोी गजेसgथचच सgभँ6  \nठाकुर जीक बातपर ''मिहला छिथ से कने-मने आशाक िकरण छोड़ैए।'' आश अिछ , मुदा से तँ गड़गड़ेलेपर बूझब। \n2 hours ago  · Unlike  · 1  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n22 \n \nLIST OF LITERARY ASSOCIATIONS RECOGNISED \nBY SAHITYA AKADEMI \nASSAMESE  \n01. The General Secretary \nAsam Sahitya Sabha \nChandrakanta Handique Bhavan \nJorhat 785 001 (Assam) \nBENGALI  \n01. The Secretary \nRabindra Bharati Society \n5, Dwarakanath Tagore Lane \nKolkata-700 007 \n02. The Secretary \nBangiya Sahitya Parishad \n243/1, Acharya Parafullachandra Road \nKolkata-700 006 \nBODO \n01. The General Secretary \nBodo Sahitya Sabha \nR.N. Brahma Hall \nKokrajhar \nBAC (Assam)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n23 \n \nPin-783 370 \nDOGRI \n01. The General Secretary \nDogri Sanstha (Regd.) \nKaran Nagar \nJammu \n02. The Secretary \nKavi Dattu Sahitya Sansthan \nVill. & P.O. Bhadoo \nTehsil: Bilawar \nDist: Kathua, J & K \n03. The General Secretary \nDogri Sahitya Sabha \nVill. & P.O. : Marh \nTehsil & Dist: Jammu \n04. The General Secretary \nDuggar Manch \n124, Dogra Hall \nJammu-180 001 \nGUJARATI \n01. The Secretary \nGujrati Sahitya Parishad  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n24 \n \nGovardhan Bhavan \nAshram Road \nBehind Times of India Bldg. \nAhmedabad-380 009 \n02. The Secretary \nGujarat Sahitya Academy \nTown Hall Complex, Sector-17 \nGandhinagar-382 017 \n03. The Secretary \nGujarat Vidya Sabha \nPremabhai Hall \nBhadra \nAhmedabad-380 001 \n04. The Secretary \nGujarat Sahitya Sabha \nRoom No. 2 \nH.K. Arts College \nAhmedabad-380 009 \n05. The Secretary \nNarmad Sahitya Sabha \nC/o Sahitya Sangam \nBava Sidi, Opp. Pancholi Wadi  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n25 \n \nGopipura \nSurat-395 001 \n06. The Secretary \nPremanand Sahitya Sabha \nPremanand Sahitya Bhavan \nDandia Bazar \nVadodara-390 001 \n07. The Secretary \nForbes Gujarati Sabha \n403, Chetna, Off. J.P. Road \nNear Seven Bunglow Apartments \nAndheri (West) \nMumbai-400 058 \nHINDI \n01. The Secretary \nBharatiya Bhasha Parishad \n36-A, Shakespeare Sarani \nKolkata-700 017 \n02. The Secretary \nBihar Rashtra Bhasha Parishad \nShivpujan Sahai Path \n(Saidpur Vistar)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n26 \n \nPatna-800 004 \n03. The Secretary \nUttar Pradesh Hindi Sansthan \nRajarshi Purushottamdas Tandon \nHindi Bhavan \n6, Mahatama Gandhi Marg \nLucknow-226 001 (U.P.) \n04. The Secretary \nMadhya Pradesh Rashtrabhasha Prachar \nSamiti \nHindi Bhavan \nShamla Hills \nBhopal – 462 002 \n(M.P.) \n05. The Secretary \nRashtrabhasha Hindi Prachar Samiti \nSree Dungargarh \nRajasthan 331 803 \n06. The Secretary \nMaharashtra Rashtrabhasha Sabha \n387, Narayan Peth \nRashtrabhasha Bhavan  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n27 \n \nPune-411 030 \n07. The Secretary \nDakshin Bharat Hindi Prachar Sabha \nDakshin Bharat Hindi Prachar Sabha Marg \nT. Nagar \nChennai-600 017 \nKANNADA \n01. The Director \nRastrakavi Govinda Pai Samshodhana Kendra \nM.G.M. College Campus \nUdupi-576 102 \n0 2. The Secretary \nShimoga Karnataka Sangha \nB.H. Road \nShimoga-577 201 \n03. The Secretary \nPuttur Karnataka Sangha \nVivekananda College Campus \nPuttur-574 202 \nD.K. District \n(Karnataka) \n04. The Secretary  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n28 \n \nKannada Sahitya Parishat \nPampamahakavi Road \nChammarajpet \nBangalore-560 018 \n05. The Secretary \nKarnataka Vidyavardak Sangh \nChammaraj Mandir \nDharwad-580 001 \nKASHMIRI \n01. The Secretary \nJammu and Kashmir Academy of Art \nCulture & Languages \nCanal Road \nJammu \nOr \nThe Secretary \nJammu and Kashmir Academy of Art \nCulture & Languages \nLal Mandi \nSrinagar \n02. The Gneral Secretary \nAdbee Markaz Kamraj  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n29 \n \nP.O. Box 793 \nGPO Srinagar-191 001 \n(Kashmir) \n03. The Secretary \nKashmiri Bhasha evam \nSanskriti Pratishthan (Samprati) \n904, Subhash Nagar \nJammu 180 005 \nKONKANI \n01. The Secretary \nKerala Konkani Academy \n`Gokul’ \nAzhakiyakavu West Lane \nCochin-682 006 \n02. The General Secretary \nKonkani Bhasha Mandal \nKonkani Bhavan \nShankara Bhandari Marg \nVidyanagar \nMargao-403 601 (Goa) \n03. The Secretary \nKonkani Bhasha Prachar Sabha  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n30 \n \n6/1716, Palace Road \nMattancheri \nCochin-682 002 \n04. The Secretary \nKonkani Bhasha Mandal (R) Karnataka \nNavaratna Palace \nK.S. Rao Road \nMangalore-575 001 \n05. The Secretary \nKonkani Bhasha Mandal \n13/Ritz, Convent View CHS \nGatla Village Road \nChembur \nMumbai-400 071 \nMAITHILI  \n01. The Secretary \nAll India Maithili Sahitya Samiti \nTirbhukti \n1/1B, Sir P.C. Banerjee Road \nAllahabad-211 002 \n02. The General Secretary \nAkhil Bharatiya Maithili Sahitya Parishad  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n31 \n \nC/o Dr. Ganapati Mishra \nLalbag \nDarbhanga-846 004 \n03. The Secretary \nChetna Samity \nVidyapati Bhawan \nVidyapati Marg \nPatna-800 001 \n04. The Secretary \nMithila Sanskritik Parishad \n6 B, Kailash Saha Lane \nKolkata-700 007 \n05. The Secretary \nVidyapati Seva Sansthan \nMithila Bhavan Parishar \nDarbhanga-846 004 \n06. The Secretary \nCentre for the Study of Indian Traditions \nTantrabati Geeta Bhavan \nRanti House, Ranti \nMadhubani-847 211 \nMALAYALAM   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n32 \n \n01. The General Secretary \nSamastha Kerala Sahitya Parishath \nHospital Road \nKochi-682 011 \n02. The Secretary \nKerala Sahitya Akademi \nPost Box No. 501 \nTown Hall Road \nTrichur-680 020 \n03. The Secretary \nThunchan Smaraka Trust \nThunchan Parambu \nTirur-676 101 \nMalappuram Dist \n04. The General Secretary \nC.V. Raman Pillai Foundation \nKottakkal \nSasthamangalam \nThiruvananthapuram-695 010 \nMANIPURI \n01. The General Secretary \nManipuri Sahitya Parishad  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n33 \n \nPaona Bazar \nImphal-795 001 \n(Manipur) \n02. The General Secretary \nNaharol Sahitya Premee Samiti \nKeisampat Modhabhavan \nImphal-795 001 \n03. The General Secretary \nManipuri Sahitya Parishad, Assam \nP.O. Silchar-788 001 \nDist: Cachar (Assam) \n04. The Secretary \nManipur State Kala Akademi \nKhuman Lampak \nImphal-795 001 \n(Manipur) \n05. The General Secretary \nThe Cultural Forum \nRupmahal Tank Complex \nBir Tikendrajit Road \nP.O. Imphal-795 001 \n(Manipur)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n34 \n \n06. The Secretary \nWriters’ Forum, Imphal \nRupmahal Tank Complex \nBir Tikendrajit Road \nImphal-795 001 \n07. The Secretary \nManipuri Literary Society \nC/o Manipur Hindi Parishad \nAssembly Road \nImphal-795 001 \nMARATHI \n01. The Secretary \nMaharashtra Sahitya Parishad \nTilak Road \nPune-411 030 \n02. The General Secretary \nVidharbha Sahitya Sangh \nJhansi Rani Chowk \nSitaburdi \nNagpur-400 012 \n03. The Secretary \nMaharashtra Sahitya Sabha  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n35 \n \n698, Mahatama Gandhi Road \nIndore-452 007 \n04. The Chief Secretary \nMumbai Marathi Sahitya Sangh \nSahitya Sangh Mandir \nDr. Bhalerao Marg \nMumbai-400 004 \n05. The Secretary \nMumbai Marathi Grantha Sangrahalaya \n172, Mumbai Marathi Grantha \nSangrahalaya Marg \nDadar (West) \nMumbai-400 014 \n06. The Secretary \nMarathwada Sahitya Parishad \nSanmitra Colony \nAurangabad-431 001 \nNEPALI  \n01. The General Secretary \nNepali Sahitya Adhyayan Samiti \n10, Mayil, Shahid D.B. Giri Path \nKalimpong-734 301  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n36 \n \nDarjeeling (West Bengal) \n02. The General Secretary \nNepali Sahitya Sammelan \n15, Sonam Wangdi Road \nDarjeeling (West Bengal) \n03. The Secretary \nNepali Sahitya Parishad \nPost Box No. 119 \nG.P.O. \nShillong-793 001 \n(Meghalaya) \n04. The General Secretary \nNepali Sahitya Parishad, Assam \nMaliglaon Nepali Mandir \nGaushala \nGuwahati-781 011 \n05. The Secretary \nGorkha Jana Pustakalaya \nKurseong-734 203 \nDist Darjeeling \n(West Bengal) \n06. The Secretary  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n37 \n \nNepali Sahitya Parishad \nNepali Sahitya Parishad Bhavan \nJeevan Theeng Marg \nVikas Kshetra \nGangtok-737 101 (Sikkim) \n07. The President \nNepali Sammelan, Delhi \nB-13, DDA Flats \nBehind D-6 Lane \nVasant Vihar \nNew Delhi-110 057 \nORIYA \n01. The Secretary \nPhakir Mohan Sahitya Parishad \nShantikanan \nMallikashpur-P.O. \nMatiganj \nBalasore (Orissa) \nPin-756 003 \n02. The Secretary \nPrajatantra Prachar Samity \nPrajatantra Bhavan  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n38 \n \nCuttack-753 002 \n03. The General Secretary \nSarala Sahitya Sansad \nSarala Bhavan \nBiju Patnaik Chhak \nTulsipur \nCuttack-753 008 \n04. The Secretary \nLekhaka Sammukhya \n9, Station Square \nBhubaneswar-751001 \n05. The Secretary \nOrissa Writers’ \nCo-Operative Society Ltd. \nQtrs. No. 29/4, Type IV R, Unit –II \nNear Old Bus Stand, Ashok Nagar \nBhubaneswar-751 009 \n06. The General Secretary \nUtkal Sahitya Samaj \nSri Ramachandra Bhavan \nTown Hall Road \nCuttack-753009  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n39 \n \nPUNJABI  \n01. The General Secretary \nPanjabi Sahit Akademi \nPanjabi Bhavan, Jagraon Road \nLudhiana-141 001 \n(Punjab) \n02. The General Secretary \nKendri Punjabi Lekhak Sabha \n6, Ashok Nagar \nJalandhar-144 002 \n(Punjab) \n03. The General Secretary \nPunjabi Sahit Sabha \n10, Rouse Avenue Institutional Area \nNew Delhi-110 002 \n04. The General Secretary \nPanjabi Bhasha Akademi \nDesh Bhagat Yadgar Hall \nG.T. Road \nJalandhar-144 001 \n(Punjab) \n05. The Secretary  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n40 \n \nPunjabi Sahitya Akademi \nKala Bhavan \nRose Garden, Sector 16-B \nChandigarh \n06. The Secretary \nPunjabi Academy, Delhi \nDDA Community Centre \nMotia Khan \nPaharganj \nNew Delhi-110 055 \nRAJASTHANI \n01. The Secretary \nRammat Sansthan \n180-B, Laxmi Nagar \nJodhpur (Rajasthan) \n02. The Secretary \nRajasthan Sahitya Samiti \nBisau-331 027 (Rajasthan) \n03. The Secretary \nBharatiya Vidya Mandir Shodh Pratishthan \nShri Ratan Bihari Ji Mandir \nBikaner-334 001  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n41 \n \n(Rajasthan) \n04. The General Secretary \nYugadhara \n1 Ga 34, Sector 5 \nHiran Magari \nUdaipur (Rajasthan) \n05. The Secretary \nCharan Sahitya Shodh Sansthan \nMakarwali Road \nAjmer-305 001 \n(Rajasthan) \n06. The Secretary \nRajasthani Bhasa Sahitya \nEvam Sanskriti Akademi \nNagari Bhandar \nKot Gate \nBikaner-334 001 (Rajasthan) \n07. The Founder \nRupayan Sansthan \nVia: Pipar City \nBorunda-342 604 \nJodhpur (Rajasthan)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n42 \n \nSANSKRIT \n01. The Secretary \nSanskrit Sahitya Parishat \n168/1, Raja Dinendra Street \nKolkata-700 004 \n02. The Secretary \nSamskrita Sahitya Parishad \n27, Chinnakadai Street \nTiruchirapally-620 002 \n03. The Director \nSanskrit Sushma \nAnusandhan Sansthan \nVaranasi Vishwavidhyalay \nVaranasi (U.P.) \n04. The Secretary \nBhandarkar Oriental Research Institute \nPune-411 004 \nSANTALI  \n01. The General Secretary \nAdibasi Socio-Educational & \nCultural Association \nAt./PO: Rairangpur  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n43 \n \nDistrict: Mayurbhanj \n(Orissa) \n02. General Secretary \nAll India Santali Writers’ Association \nHansda Bakhol, Model School Road \nJhargram-721 507 \nDist.: Paschim Medinipur \n03. General Secretary \nAdibasi Socio-Educational & Cultural \nAssociation \n14/1, Kundu Lane \nBhowanipore \nKolkata-700 025 \nSINDHI  \n01 The President \nAkhil Bharat Sindhi Boli Ain Sahit Sabha \nA-26, Saket Colony \nAdarsh Nagar \nJaipur-302 004 \n02. The Director \nIndian Institute of Sindhology \n2-B/16, Opp. Rly. Station  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n44 \n \nP.B. No. 10 \nAdipur (Kuchchh)-370 205 \nTAMIL \n01. The Secretary \nIlakkiya Chintanai \n5 A, Chittaranjan Road \nTeynampet \nChennai-600 018 \n02. The Secretary \nBharathi Tamil Sangham \n93A, Rash Behari Avenue \nKolkata-700 026 \n03. The Secretary \nThiruvananthapuram Tamil Sangam \nTamil Sangam Road \nKillippalam \nThiruvananthapuram-695 002 \n04. The Secretary \nTamil Ilakkiya Peravai Trust \n180, Gandhiji Road \nErode-638001 \n(Tamil Nadu)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n45 \n \nTELUGU \n01. The Secretary \nAndhra Pradesh Abhyudaya Rachayutala \nSangam \n(Arasam) \nS.R.T. 23, Mushirabad \nHyderabad-500 020 \n02. The Secretary \nViswa Sahiti \n1-3-1-18A, Kavadiguda \nNear Kalpana Theatre \nSecunderabad-500 080 \n03. The Secretary \nAndhra Saraswat Parishath \nTilak Road \nHyderabad-500 001 \n04. The Secretary \nYuva Bharati \nAndhra Saraswat Parishath Building \nTilak Road \nHyderabad-500 001 \n05. The President  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n46 \n \nSiddhartha Kala Peetham \nSiddhartha Nagar \nVijayawada-520 010 \nURDU \n01. The Secretary \nUrdu Academy, Delhi \nC.P.O. Building \nNear Ritz Cinema \nNear Metro Station \nKashmiri Gate \nDelhi-110 006 \n02. The Secretary \nMaharashtra State Urdu Academy \nD.D. Building, II Floor \nOld Customs House \nShaheed Bhagat Singh Road \nMumabi-400 023 \n03. The Secretary \nAnjuman Taraqqi Urdu (Hind) \n‘Rashid Manzil’ \nH.I.G. 2, Bada Makan Layout \nMysore-570 007  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n47 \n \n04. The Secretary \nIdara-e-Adabiyat-e-Urdu \nAiwan-e-Urdu \nPanjagutta Road \nHyderabad-500 482 \n  \n३ \nसमहॱू88वय २-४ नवहॱू94बर २०१२ इिहॱू8धडया हैबीटेट सेहॱू88टर भारतीय भाषा महोहॱू84सव SAMANVAY 2-4 November 2012 IHC \nINDIAN LANGUAGES' FESTIVAL  \n-समसgथचचवय २०१२: भारतीय ले खनक उसgथचभसव :२-४ नवसgथ9भब र २०१२: ( इिसgथच3डया हैबीटेट सेसgथचचटर भारतीय भाषा महोसgथचभसव ) \n-एकर साइट अिछ \n http://samanvayindianlanguagesfestival.org  \n-समसgथचचवयक छिथ ससgथचभयानसgथचचद िनसgथ6टपम आ िगि रराज करा डू \n-उसgथचभसवक िनदे शक छिथ - राज िलबरहान \n-उसgथचभसवक एडवाइजरी  बोडसg36ैमे छिथ -आलोक राय, के.सिसgथोभचदानसgथचचदन , लसg3टँमण गायकवाड , ओम थानवी, महमूद फासgथ6टकी , ममता सागर, \nरिव िसंह, सीतसg36भशु यशचसgथचचसgभँ6 , तेमशुला आओ। \n-आयोजन कमेटीमे छिथ- १.इिसgथच3डया हैबीटेट सेसgथचचटरक सgथ6थोसg39ैाम टीम , २.पारस नाथ, अनसgथचचत नाथ।  \n-सहयोगी छिथ, िदसgथ9चली सgथ6थेस आ सgथ6थितिलिप बुसgथोँस।  \n-समसgथचचवय २०११ मे मैिथलीक सgथ6थितिनिधसgथचभव केने  रहिथ - गंगेश \nगुंजन।  http://samanvayindianlanguagesfestival.org/2011/gangesh-gunjan/  \n  \n \nसमसgथचचवय २-४ नवसgथ9भबर २०१२ SAMANVAY 2-4 November 2012 \n IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL \nVenue: Indian Habitat Centre, Lodhi Road, New Delhi -- 110 003 \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n48 \n \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/schedule/   \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/arvind-das/  \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/gajendra-thakur/   \nhttp://samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/udaya-narayana-singh/   \nSAMANVAY 2012 \nVenue: Indian Habitat Centre, Lodhi Road, New Delhi -- 110 003 \n2 November 2012 \nAfternoon \n4.00- 4.30: Inauguration \nBy Chandrashekhar Kambar, Ratan Thiyam \n4.45 – 5.45: Opening Session: Boli is Back \nSpeakers: Ratan Thiyam, Kashinath Singh, Gurvinder Singh, Nilesh Mishra \nModerator: Alok Rai \n6.00 – 7.00: Opening Reading \nNabaneeta Dev Sen, Sitanshu Yashaschandra, Udaya Narayana Sing h, Mamang Dai, Arun \nKamal, Arjun Deo Charan, Narender Singh Negi \n7.15 – 8.15: Evening Performance \nUgana re: Vidyapati by Shovana Narayanan \n———————————————————————————————————————————————— \n3 Nov 2012 \n10.30-11.30: Manipuri: The Idea of Nation \nSpeakers: Yumlembam Ibomcha, Dr. Dhanabir Laishram, Bijoykumar Tayenjam \nModerator: Robin Ngangom \n11.45-12.15: Interaction: Mapping Cities \nKashinath Singh, Laxman Gaikwad, Om Thanvi \n12.30-1.30 Maithili: Love’s Own Language \nSpeakers: Uday Narayan Singh, Dev Shankar Naveen, Gajendra Thaku r \nModerator: Arvind Das \n2.30 -3.30 Kannada: Tales of Modernities: Small Spaces, Big Ideas \nSpeakers:Gopalkrishna Pai, Banu Mushtaq, B.T. Jahnavi \nModerator: Mamta Sagar \n3.45-4.15 Interaction \nMunawwar Rana \n4.30-5.30 English: Where’s My Reader? \nSpeakers: Palash Krishna Mehrotra, Biman Nath, S.Hussain Zaidi, Madhuri Banerjee \nModerator: Jai Arjun Singh \n5.45-6.30: Future of Indian Languages Publishing in Digital Era \nSpeakers:Akshay Pathak, Prem Prakash, Shiva Kumar \nModerator: Rahul Dixit \n7.00-8.30 Evening Performance: Kashmiri Sufiyana Kalam \nGulzar Ahmad Ganie and party  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n49 \n \n———————————————————————————————————————————————————— \n4 November 2012 \n10.00-11.00 Oriya: Reclaiming Language, Space and Body: Women Writing \nSpeakers: Pratibha Ray, Sarojini Sahoo, Yashodhara Mishra, Aparna Mohanty \nModerator: Paramita Satpathy \n11.15- 12.15: Folk Performance: Pad Dangal \nJagan, Dhavale and others \nIntroduction: Prabhat \n12.30-1.30 Marathi: The City of No Outsiders Mumbai \nSpeakers: Arun Sadhu, Hemant Divate \nModerator: Prakash Bhatambrekar \n2.30-3.30 Kashmiri: My Reality, My Language \nSpeakers: Shahnaz Rasheed, Gulshan Badrani, Elyas Azad \nModerator: Nisar Azam \n14 3.45-4.15: Interaction \nGirish Kasaravali, Banu Mushtaq, Mamta Sagar \n4.30-5.30: Hindi: Culture and Power: A Tale of Seven Cities (A llahabad, Benares, Bhopal, Delhi, \nKolkata, Lahore, Patna) \nSpeakers: Kashinath Singh, Ashok Vajpeyi, Arun Kamal, Alka Saraogi \nModerator: Neelabh \n5.45- 6.30: Mind Your Language \nSpeakers: Sneha Khanwalkar, Varun Grover, Ratan Rajpoot, Simran Kohli \nModerator: Vineet Kumar \n6.30 – 7.00: Award Ceremnoy and Closing \nSpeakers: K. Satchidanandan, Raj Liberhan, Paresh Nath, Anant Nath, Satyanand Nirupam, \nGiriraj Kiradoo \n7.15 – 8.30: Evening Performance \nSolo by Rabbi Shergill \n  \n४ \nराजकमल चौधरी: मोनो सg39ैाफ ( सुभाष चसgथचचसgभँ6 यादव ) जे सािहसgथचभय अकादेमी  सg3थटारा रामदेव झा  आ मोह न भारसg3थटाज क कृपासँ सgथ6थका िशत नै \nभऽ सकल।   \nhttps://docs.google.com/a/videha.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=dmlkZWhhLmNvbXx2aWRlaGEtcG \n90aGl8Z3g6NDNiMmVhYThlOTNiMDA5Zg  \n• राजकमल चौधरी: मोनो सg39ैा फ (सुभाष चसgथचचसgभँ6 यादव ) download \nlink  https://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/Rajkamal_Monograph.pdf?attredirects=0&d=1   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n50 \n \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/Rajkamal_Monograph.pdf?attredirects=0&d=1  \ndbb13891-a-96a2f0ab-s-sites.googlegroups.com \nSeptember 11 at 11:28pm  · Like  · 1 · Remove Preview \n• \n  \nGangesh Gunjan  राजकमल जी (िविनबंध)क सgथ6थक रण का न मे पडल तं छल , से कतोक वखसg36ै भ गेलै आब | मुदा \nसे एहन कुसgथ6टप छैक  से अहॴक  एिह फेस बुि कया  समाद मे सg3ँभपसgभै6 भेलय | तसg3ोँ एकर  \nधसgथचचयवाद अहॴ कसg3ोँ दैत छी गजेसgथचचसgभँ6  जी  |... ओना वासg3ँभतिवक  तं ई जे ससgथ9भपूणसg36ै \nपढबा सं पिहने मोन \"िवरसgथोँत \" भ' गेल | नै पिढ भेल आगसg363 ! नी क केलौहसg3ोँ नेट पर द ' \nक'| समकालीन आ आगत पीढ़ी सेहो बुझओ ई कारी-कथा! हमरा सन लोक क िवडसgथ9भबना  देखू \nजे पूरा सgथ6थकरण  अपन अ नुज - िमसgथटट - असg39ैज सं जुडल अिछ| से एहन ऐ ितहािसक दुघसg36ैटना  \nभ' गेल अिछ ! उसgथटभरदायी सg3ँैयिसgथोँतगत हम कतहु सं नै | मुदा सािहिसgथचभयक पी ढ़ीक  \nनैितकता सं \"अपराध बोध\" सहबा लेल अिभशसgथ9ँत छी | उपाय ? \nससg3ँभनेह , \n \n11 िसतसgथ9भबर 2012 11:26 pm को, Gajendra Thakur < \nThursday at 2:13pm  via   · Unlike  · 4  \nGajendra Thakur  गंगेश गुंजन जी क िहसgथ9भमत सgथ6थशंसनीय अि छ। जँ सg3ँभटेटस -को केर िवरोध शुसgथ6टसँ भेल रिहतै तँ पिरिसg3ँभथित िभसg3चथ \nरिहतै, सए अिछ उपाए। \n  \n५ \nिवदेह भाषा ससgथ9भमान २०१२-१३ (वैकिसgथ9चपक सािह सgथचभय अकादेमी  पुरसg3ँभका र सgथ6टपसgथभ3 सgथ6थिससg3थँ ) \nऐ बेर मूल पुरहॱध04कार (२०१२)-िवदेह भाषा ससgथ9भमान ( सgथ6थिससg3थँ समान ासgथचचतर  सािहसgथचभय अ कादेमी पुरसg3ँभ कार ) सgथटोी  राजदेव मसgथच3डल जी कसgथभ3 हुन कर \nकिवता संसg39ैह  \"असgथ9भबरा \" लेल देल जा रहल छिसgथचचह। राजदेव मंडल असgथ9भबरा -किवता-संसg39ैह आ हमर टोल  ( उपसgथचचयास ) िलखने छिथ। \nअसgथ9भबरा  https://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/Ambara_Rajdeo_Mandal.pdf?attredirects=0   सँ आ हमर टोल \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/Home/HammarTol_Rajdeo_Mandal.pdf?attredirects=0  सँ डाउनलोड कएल जा सकैत अिछ। \nhttp://www.videha.co.in/   पर भऽ रहल ऑनलाइन वोिटंगमे ऐ  पोथीकसgथभ3 सभसँ बेशी वोट भेटलै।   \nबाल सािहहॱू84य लेल  िवदेह सहॱू94मान २०१२ - सgथटोी जगदीश  सgथ6थसाद मसgथच3डल  जी कसgथभ3 हुन कर बाल -सgथ6थेरक िवहिन  कथा संसg39ैह \"तरेगन\" लेल ई \nपुरसg3ँभकार देल जा  रहल अिछ। ई पुरसg3ँभ कार िवदेह नासg3चभय उसgथचभसव २०१३ क समारोहमे देल जाएत। “तरेगन” कसgथभ3 सभसँ बेशी वोट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n51 \n \nभेटलै। तीनटा पोथी १.जगदीश सgथ6थसाद  मसgथच3डलक तरेगन , २. जीवकासgथचचतक  “िखिखरक बीअिर” आ ३.मुरलीधर झा क \n“िपलिपलहा गाछ” कसgथभ3 िवदेह  www.videha.co.in   पर भऽ रहल ऑनलाइन वोिटंगमे राखल गेल छल। िवशेषसgथट3क  मतानुसार  \n“िपलिपलहा गाछ”मे बहुत रास कथा अिछ जकरा बाल कथा नै कहल जा सकैए, तइ दुआरे ऐ पोथीकसgथभ3 िलसg3ँभटसँ हटा देल गेल  \nकारण ई पुरसg3ँभ कार बाल सािहसgथचभय लेल अिछ, ओनािहतो ऐ पोथीकसgथभ3 सभसँ कम वोट भेटल रहै। ऐ पोथी सभक अितिरसgथोँत आन  पोथी \nसभपर िवचार नै कएल गेल कारण ओ सभ पोथीक आकारक नै वरन् बुकलेटक आकारक छल। \n  \n६ \nसािहसgथचभय अकादेमी क टैगोर  िलटरेचर अवाडसg36ै  २०११ मैिथली लेल सgथटोी जगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल कसgथभ3 हुन कर लघुकथा  संसg39ैह \"गामक \nिजनगी\" लेल देल गेल। कायसg36ैसg3च9म कोिसgथोभच मे १२ जून २०१२ कसgथभ3 भेल। \nमैिथली लेल िववादक असgथचचतक  कोनो ससgथ9भभावना नै  देखबामे आिब रहल अिछ। ऐ पुरसg3ँभका रक  सg39ैाउसgथच3ड िलसg3ँभट बनेबा  लेल एकटा \nतथाकिथत सािहसgथचभयकारकसgथभ3 चुनल गेल जे  सgथ6थासgथ9ँत सूचनाक  अनुसार  जाितक आ  संकीणसg36ैताक आधारपर  पोथीक ना म देलिसgथचचह जाइमे न िहये \nनिचकेताक पोथी रहए, निहये सुभाष चसgथचचसgभँ6 यादवक आ न िहये जगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डलक ; संगिह ई सg39ैाउसgथच3डिलसg3ँभट  बनौिनहार तथाकिथत \nसािहसgथचभयकार िवदेहक  सहायक ससgथ9भपादक मुसg3चथाजी कसgथभ3 कहलिसgथचचह जे जगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डलकसgथभ3 ऐ िज नगीमे  टैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभ कार नै  देल \nजेतिसgथचचह !। रेफरी जखन ७ टा पोथीक नाम पठेलिसgथचचह तखन ओइमे चसgथचचसgभँ6नाथ िमसgथटो  \"अमर\"क अतीत मंथन सेहो रहए जखन िक ओ \nपोथी िनधसg36टिरत अविध २००७-२००९ मे छपले नै अिछ, तँ की िबनु देखने पोथी अनुशंिसत कएल गेल? ऐ तरहक सg39ै ाउसgथच3ड िलसg3ँभट \nबनेिनहार आ िबनु पढ़ने पोथी अनुशंिसत केिनहार  रेफ रीकसgथभ3  सािहसgथचभय अकादेम ी िचिसgथचचहत करए , आ ना म सावसg36ैजिनक  क ऽ सg3ँभथायी सgथ6टपसँ \nसgथ6थितबिसgथचचधत करए , से आसg39ैह ; तखने मैिथलीक सgथ6थितसgभैोा बसg363चल रिह सकत। एतए ईहो  तसgथचटय अिछ जे सािहसgथचभय अ कादेमी क मैिथली \nिवभागक संयोजक सgथटोी  िवसg3थभा नाथ झा  िविदत अखन धिर ने  पुरसg3ँभका र भेटबाक सूचने आ ने  पुरसg3ँभकार  लेल बधाइये सgथटोी  जगदीश सgथ6थसाद \nमसgथच3डलजी कसgथभ3 देलिसgथचचह अिछ  जखनिक  मसgथच3डल जी पुरसg3ँभका र लऽ कऽ  घुिर  कऽ आिबयो गेल छिथ; संगिह टैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभका र \nमैिथली लेल पिहल बेर सgथटोी  जगदीश सgथ6थसाद मसgथच3डल जीकसgथभ3  देल जएबा ससgथ9भबसgथचचधमे द रभंगा आ काशवाण ी को नो सgथ6थका रक  सूचना सgथ6थसािरत नै \nकेलक आ दरभंगा, मधुबनी आिद क िहसgथचचदी समा चार -पसgथटट सेहो ऐ  ससgथ9भबसgथचचधमे कोनो समाचा र सgथ6थका िशत नै केलक जखनि क दे शक सभ \nरासg3ँ3सg399ीय अंसg39ैेजी  पसgथटट ( http://esamaad.blogspot.in/2012/06/tagore-literature-awards-national-media.html\n ) \nएकर सूचन ा िबनु कोनो  अपवादक सgथ6थ कािशत केलक। सािहसgथचभय अक ादेमीक  मैिथली  िवभागक, आकाशवाणी दरभंगाक आ दरभंगा-\nमधुबनीक िहसgथचचदी  समाचार  पसgथटटक पसgथटटक ार  लोकिनक  संकीणसg36ै जाितवादी  चेहरा नीक जे कसg363 सोझसg363  आिब गेल। मुदा ई तँ मासgथटट सgथ6थारसgथ9भभ  \nअिछ। सािहसgथचभय अकादे मीक  मैिथली िवभागक असली चेहरा तखन सोझसg363 आ ओत जखन ऐ  बखसg36ैक  मूल सािहसgथचभय अकादेमी पु रसg3ँभकार क \nघोषणा हएत। \nसgथटोी जगदी श सgथ6थसाद मसgथच3डल  जीक \"गामक िजनगी\" मैिथली सािहसgथचभयक इितहासक सवसg36ैसgथटोेसgभैो लघु कथा संसg39ैह अि छ।  जगदीश सgथ6थसाद \nमसgथच3डल जीकसgथभ3 बधाइ।  \nसूचना (हॱू6धोत समिदया ):  टैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभकार  दिसgथटथण कोिरया क एसgथ9भबैसी ( सg3ँभपॉसgथचचसर  सैमसंग  इिसgथच3डया िलिमटेड ) क आसg39ैहपर सािहसgथचभय \nअकादेमी सg3थटा रा शुसgथ6ट कएल गेल अि छ।  टैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभकार गुसgथ6भदेव रवी सgथचचसgभँ6 नाथ ठा कुर क १५० म जयसgथचचतीक  उपलसg3टँयमे शुसgथ6ट भेल \nछल। सभ साल ८ टा भाषा आ तीन सालमे सािह सgथचभय  अकादेमी  सg3थटारा म ासgथचचयता सgथ6थासgथ9ँत सभटा २४ भाषाकसgथभ3 ऐमे पुरसg3ँभ कृत कएल जाइत \nअिछ। मैिथली लेल ई पुरसg3ँभकार पिहल बेर देल जा रहल अिछ।  \nगुसgथ6भदेव रवीसgथचचसgभँ6नाथ ठाकु रक १५० म जयसgथचचतीक उपलसg3टँयमे सािहसgथचभय अकादे मी आ  सैमसंग इिडया (सैमसंग होप सgथ6थोजेसgथोँट ) सg3थटारा २००९ \nई. मे सg3ँभथािपत कएल गेल छल  टैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभकार। २४ भाषाक  सgथटोेसgभैो पोथीकसgथभ3 तीन  सालमे पुरसg3ँभकार  (सभ साल आठ-आठ \nभाषाक सवसg36ैसgथटोेसgभैो पोथीकसgथभ3 ए क सालमे पुरसg3ँभका र ) देल जाएत। पुरसg3ँभकार मे सgथ6थसgथचभयेककसgथभ3  ९१ हजार टाक ा आ सgथ6थ शिसg3ँभत -पसgथटट देल जाइत \nअिछ। चािरम साल पिहल सालक आठ भाषाक समूहक फेरसँ बेर आएत। टैगोर जयसgथचचतीक  लगाित अवसरपर ई  पुरसg3ँभकार देल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n52 \n \nजाइत अिछ। \n \nटैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभकार  २००९ बसg36भसgथोथला , गुजराती, िहसgथचचदी , कसg3चथड , कासg3ँथम ीरी , पंजाबी, तेलुगु आ बोडो भाषामे २००५ सँ २००७ मसgथचोय  \nसgथ6थकािशत पोथीपर देल गेल।  \n-बसg36भसgथोथला (आलोक सरकार, अपापभूिम, किवता) \n-गुजराती ( भगवान दास पटेल, मारी लोकयासgथटटा ) \n-िहसgथचचदी (राजी सेठ, गमे हयात ने मारा, कथा संसg39ैह ) \n-कसg3चथड ( चसgथचचसgभँ6शेख र कसg36भब र , िशकारा  सूयसg36ै, उपसgथचचयास ) \n-कासg3ँथमी री (नसीम सफाइ, ना थसे ना आकास, किवता) \n-पंजाबी (जसवसgथचचत िसंह कँवल , पुसgथच3य दा चानन , आसgथचभम कथा ) \n-तेलुगु (कोवेला सुसgथ6थससg3चथाचायसg36ै, अंतरंगम, िनबसgथचचध ) \n-बोडो (सgभँ9जेसgथचचसgभँ6  कुमा र सgभँ9सg33था , रैथाइ हाला, िनबसgथचचध ) \n \nटैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभकार  २०१० असमी, डोगरी, मराठी, ओिड़या, राजसg3ँभथानी , संथाली, तिमल आ उदूसg36ै भाषामे २००६ सँ २००८ \nमसgथचोय सgथ6थकािशत पोथीपर देल गेल।  \n \n-असमी (देववसg36थत दास , िनवसg36टिचत गसgथ9चप ) \n-डोगरी (संतोष खजूिरया, बडलोनिदयन बहारसg36भ ) \n-मराठी (आर. जी. जाधव, िनवादक समीसgथटथा ) \n-ओिड़या (सgभँ9जन ाथ रथ , सामासgथचचय असामासgथचचय ) \n-राजसg3ँभथानी (िवजय दान देथा, बातसg36भ री फुलवारी ) \n-संथाली (सोमाइ िकसg3ँभकू, नमािलया) \n-तिमल (एस. राम कृसg3ँ3ण न , यामम) \n-उदूसg36ै ( चसgथचचद र भान खयाल , सुबह-ए-मिसgथटोक -की अजान) \n \n \nटैगोर सािहसgथचभय पुरसg3ँभकार  २०११ मैिथली, अंसg39ैेजी , कॲकणी, मलयालम, मणीपुरी, नेपाली आ िसंधी लेल २००७ सँ २००९ मसgथचोय \nसgथ6थकािशत पोथीपर देल गेल। संसg3ँभकृत  लेल पुरसg3ँभकार नै  देल जा सकल।  \n-मैिथली (जगदीश  सgथ6थसाद मसgथच3डल , \"गामक िजनगी\") \n-अंसg39ैेजी  (अिमताव घोष, \"सी ऑफ पॉपीज\") \n-कॲकणी (शीला क ोलासgथ9भबकर , \"गीरा\") \n-मलयालम (अिकतम अचुतम  नसgथ9भबूदरी , \" अंितमहसg3ैथलम \") \n-मणीपुरी (एन. कुंजामोहन िसंह, \" एना कसg3ोँ गे के नबा नसg3थ6े\") \n-नेपाली (इसgथचचसgभँ6मिण दरनाल , \" कृसg3ँ3णा -कृसg3ँ3णा \")  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n53 \n \n-संसg3ँभकृत -  \n-िसंधी (अजुसg36ैन हसीद , \"ना इएन ना\") \nजगदीश /gभ6भसाद मंडल , ज/gभधधम  ५ जुलाइ १९४७। गाम-बेरमा, तमुिरया, िजला-मधुबनी। एम.ए.। कथाकार (दीघ/g361कथा सं/g3आ1ह - शंभुदास; \nलघुकथा सं/g3आ1ह १.गामक िजनगी, २. अ/g3भ0/g366िग  नी..सरोजनी.. सुभ/gइ06ा.. भाइक िसनेह इ/gभधइ यािद; आ तरेगन -बाल-/gभ6भेरक िवहिन कथा \nसं/g3आ1ह ); नाटककार (१.िमिथलाक बेटी, २.क/gभआइ/gभ6भोमाइज , ३.झमेिलया िवयाह आ ४.एक/g36इकी-संचयन); उप/gभधधयासकार (मौलाइल गाछक फूल, \nजीवन संघष/g361, जीवन मरण, उ/gभधइथान -पतन, िजनगीक जीत- उप/gभधधयास ) आ किव (१.इ/gभधध/gइ06धनुषी अकास , २.गीत/g36इजिल आ ३.राित-िदन। \nमा/gभउ0स/g361वादक गहन अ/gभधउययन। िहनकर कथामे गामक लोकक िजजीिवषाक वण/g361न आ नव  दृि/gइ16कोण दृि/gइ16गोच र होइत अिछ। गामक \nिजनगी, लघुकथा सं/g3आ1ह लेल िवदेह  समाना/gभधधतर सािह/gभधइय अकादेमी पुर/g30इकार २०११ मूल पुर/g30इकार , आ टैगोर सािह/gभधइय  स/gभआइमान २०११; \nआ बाल-/gभ6भेरक िवहिन कथा सं/g3आ1ह \"तरेगन\" लेल बाल सािह/gभधइयक  िवदेह स/gभआइमान २०१२ (वैकि/gभआधपक सािह/gभधइय अकादेमी पुर/g30इकार /gभ65प/gभइ3 \n/gभ6भिस/g3भ0 ) /gभ6भा/gभआ0त।  \nअपन मंतहॱध0यय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n२. गहॱधू4  \n२.१.\n रामभरोस कापिड /g4बशमर -या/g255ा /g262संग - /g42ड़ेन स/gए64गसं चीनमे भ/gएड़शटघ/gए64ट  \n  \n२.२.\n जगदीश हॱू6ूसाद महॱू8ध ड ल-पहॱध6धचटा िव  हिन  कथा  \n  \n२.३.\n नागेसgथचचसgभँ6कुम ार  कणसg36ै-सुिजत कुमार झा पर  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n54 \n \n२.४.\n खुशबू झा-सgथ6भपाली  \n  \n२.५.\n डॉ. कैलाश कुमार िम सgथटो- मेवाड़ आ मालवाक  सहॱध64झी लोककला : एक पिर चय  \n  \n२.६.\n गजेहॱू88हॱ406  ठाकुर- िवहॱधू4ापित : िकछु हॱू6ूचिलत कुहॱू6ूचारक िनराकरण (भाग-३) \n  \n२.७.\n जगदानहॱू88द झा मनु- हॱू6ूेमक बिल  \nरामभरोस कापिड हॱ4य0मर  \nयाहॱू55ा हॱू6ूसंग  \n \nहॱ4ू7ेन सहॱध64गसं चीनमे भहॱध70टघहॱध64ट   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n55 \n \n \nहमसभ हाइहॱध04कूलक पाहॱध85यहॱध89ममे हॱ4ू7ेनसहॱध64गकहॱू4ध सहॱू94बहॱू88धमे पढैत छलहुँ । िचनी याहॱू55ीसभ भारतधिर पहुँिच बौहॱधू0धमहॱध6यक हॱध9यहॱू88थसभकहॱू4ध संकलन \nकऽ चीन लऽ गेल छल । िवकट वाट–अथक याहॱू55ी । मिहनोक सफर ।  \nहमसभ चीनक सहॱध64हॱध04कृितक राजधानी िसयानमे आिब गेल छी । िविजंगसं दूघंटाक उडानक बाद कािहॱधध4ए एहॱू54 आएल रही । आसीन \n७ गतेसं नेपाल हॱू6ूहॱू5धा हॱू6ूितहॱ4य7ानक नौ सदहॱध04यीय हॱू6ूितिनिध महॱू8धडल सात िदनक चीन हॱ4य0मणमे अिछ । सात गते काठमाडौसं चायना \nईहॱध04टनहॱध6य एयरलायहॱू88ससं हमसभ कुनिमंग आयल रहीआ ओहॱू54सं ओही िदन िविजंग पहुंचल र ही राित ११ बजे किरब । िविजंगमे तीन \nिदन रिह क कािहॱधध4 चीनक सहॱध64हॱध04कृितक राजधानी िसयान आयल रही । आ आई िसयानक बासी रहल हॱ4ू7ेन सहॱध64गक िविशहॱ4य6 \nकृितहॱू84वक अहॱू87ययनमे लागल छी ।  \nसिरपहुं आइ एकटा िविशहॱ4य6 हॱध0ययिहॱू54हॱू84वक कृितहॱू84वसँ साहॱू5ूाहॱू84कारक समय छल । हमर चुलबुले गाइड मोिनका (पिहॱू56मी नाम ) हमरासभकहॱू4ध \nडा.सीन टेहॱू94पलमे लऽ जा रहल छली । एतय ओकरे शहॱू9ूदमे िसयान जौ◌ै◌ंग अथहॱध65त हमसभ जकरा हॱ4ू7ेन सहॱध64ग कहैत िछएै,क बासहॱध04थान , \nकृितसभसँ पिरचय कराबय लेल ओ बेसहॱ409 छलीह , मिहॱू88दर बनौल गेल जहॱू54 ओ बौहॱधू0 कृितसभक िचनी अनुवाद कएलिहॱू88ह । हुनक \nअनुवाद कएल िकछु कृित ओतिह राखल अिछ । भारतसँ घुरलाक बाद तहॱू84काले सहॱ4ययाटहॱधू5ारा कएल गेल हॱध04वागत आ अहॱू88य \nिहॱध89याकलापसभ देवालपर िलखल भहॱध0यय िचहॱू55सभ बतािब रहल छल । हॱू6ूकोहॱ4य6 िभतर हॱ4ू7ेन सहॱध64गकहॱू4ध भहॱध0यय हॱू6ूितमा सेहो हॱध04थािपत अिछ । \nतिहना बाहर कहॱू94पाउहॱू8धडमे सेहो हुनक िवशाल हॱू6ूितमा राखल गेल अिछ । ओ िसयानके बासी छलाह । तएँ िसयानवासी हुनका बहुत \nबेसी सहॱू94मान करैत अिछ आ हुनका हॱध04मृितकहॱू4ध सहॱू94बहॱध88हॱध6ूधन करएमे दहॱू54िचहॱू54 भऽ लागल अिछ ।  \n११९ ई सन पूवहॱध6य िसयानमे बेहॱध04टनहॱध6य हान डाइनेहॱध04टी समय िदस िसहॱू98क कारोबार ओतय होइत छल । पाछु इएह िसहॱू98क हॱध0ययापार िसयान \nहोइत समुहॱ406तट धिर पसरल । ई हॱध0ययापािरक बाट पाछु िसहॱू98करोडक नामसँ हॱू6ूिसहॱधू0 भऽ गेल । जखन चीनमे सन २५ िदस इहॱध04टनहॱध6य \nहान िपिरयडक समयमे भारतीय बुिहॱधू0हॱू76म चीनमे हॱू6ूवेश पौलक , सहॱू94भवतः ओकर बाट सेहो इएह िसहॱू98करोडे छल ।  \nतहॱध64ग राजवंशक हॱू6ूारिहॱू94भक समय ६२९ सन िदस हॱ4ू7ेन सहॱध64ग ओएह िसहॱू98करोड होइत भारतधिरक याहॱू55ा कएने छलाह —बुहॱधू0 \nसािहहॱू84य ,दशहॱध6यन हॱू6ूाहॱू90त करबा लेल ।ओ सन ६४५ मे िसयान घुरलाह आ बडका िहॱू87हॱध0धम नययकभ एबनयमब या हॱू94ब ऋहॱध0धभल हॱू84झउिभ कँ \nिनमहॱध65ण भेल ।  \nहॱ4ू7ेनसहॱध64ग सन ६०० मे जहॱू88मल छलिथ , ६१३ मे बौहॱधू0 िभहॱू5ूु बनलाहॱू88ह , ६२९ सँ ६४५ धिर भारत हॱ4य0मण कएलिहॱू88ह , ६४५ सँ ६६४ \nधिर बौहॱधू0 सािहहॱू84यक अनुवाद कएलिहॱू88ह , सन ६६४ मे हुनक देहाबसान भ गेलिहॱू88ह ।  \nहमरासभकहॱू4ध िवहॱध04तारपूवहॱध6यक ओिह पैगोडाकहॱू4ध जानकारी हॱू6ूाहॱू90त भेल । मनमे उठल अनेको िजहॱू5धाशाकहॱू4ध सेहो शाहॱू88त करबाक अवसर पौलहुँ \n।  \nचीनमे देखय लायक बहुत चीज अिछ । आठ हजार ई.पूवहॱध6यधिरक अवशेषसभ संहॱध9यहालयमे देखलहुँ तऽ ३००० सँ ५००० हजारधिर \nई पूवहॱध6यक साबूत आ िवकिसत सामहॱध9यीसभ देखलाक बाद सहॱू9धयता आ संहॱध04कृितक िवकासमे िचिनयहॱध64 भूिम अहॱू88य हॱू5ूेहॱू55सँ आगहॱध64 आ बेसी \nसहॱू94पहॱध8ू िकए अिछ से आभास होइत अिछ । आव िवहॱू58ास होइत अिछ जे िलिपक िवकास िकया चीनेमे भेल छल ।  \nचीन हॱ4य0मणक  एिह हॱू6ूसंगमे अनेकॱ ऐितहािसक तहॱू85यसभसं साहॱू5ूाहॱू84कार करबाक अवसर भेटल । तखन लागल चीन माहॱू55 सातम् \nआहॱू56यहॱध6यक लेल माहॱू55 निह , अपना िभतर अनेकौ आहॱू56यहॱध6यसं भरल सामहॱध9यीसभ संरिहॱू5ूत क रखने अिछ , जकरा देखा क एखन आिथहॱध6यक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n56 \n \nउपाजहॱध6यन माहॱू55े निह अपन परहॱू94परा आ सहॱध64हॱध04कृितक सहॱू94पदाकहॱध70 िवहॱू58कहॱध70 अगाडी समधािन क हॱू6ूहॱध04तुत करबाक पैघ काजसेहो क रहल अिछ \n। \nचीनक िवकासक गित ठीके हॱू6ूशंशायोहॱू7ूय मानल जएबाक चाही ।  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतहॱध0यय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n□    \nजगदीश हॱू6ूसाद महॱू8ध ड ल \nपहॱध6धचटा िव  हिन  कथा- \n  \nपुरनी भौजी  \n  \nबीस िद न बिर साइत भेनॱ धुर-झाड़ आम  पाकब शुसgथ6ट नै  भेल अिछ  ।  \n     िब नु बरखाक  गरै  जकसg363  मेघक  सgथ6टिख   पकड़लक। दसो पोता- पोतीकसgथभ3 नेने पुरनी  भौजी रोहिन  या आमक झमटगरहा गाछ लग बैस \nदसोकसgथभ3 कहलिख  न- \n“जे पिह ने पाओत से मीरा, जे दोसर पाओत से दोहल, जे तेसर पाओत से तेहल आ जे चािर म पाओत से चौहल।” \n     पुरनी भौजी कसgथभ3 तीनटा बेटा छि सgथचच ह  । िब नु गहबर गेनॱ पोती-पोतीक ढवािह  लागल छिसgथचच ह  । बसgथोभ चा  देिख  माए क ममता तँ सg3ँभ वा भािव क \nअिछ । बाप तँ भिर  िद न बोनाएले रहै छिथ ।  \n     दस बखसg36ैक पोता जे िम  सg3च6ल सg3ँभ कूलमे पढ़ैए; टेिट याह सुसgथोथ गा जकसg363 टािह   मारलक- \n“मीरा माने िक  भेल?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n57 \n \n     िब हािड़  तँ िब ड़हा गेल मुदा हवाक िस हकी उठल। ढेनु आर ज कसg363 ध ऽ क ऽ भरभड़ा  गेल। के पिह  ने पौलक तेकर ठेकाने ने \nरहल। \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n58 \n \n  \n  \nपोखला कटहर  \n  \nपान सए सgथ6टपैआ खचसg36ै  भेला पछाित   झबरी काक ीकसgथभ3 आधा छूटपर एक हजा र सgथ6टपैआ  बसg3ो3कसँ लोन भेटलिन  । अखन धिर क िज नगी \nबोिन -बुसgथटभाक रहलिन   तँए ओहन रोजगार चाहैत रहिथ  जे कए सकिथ । ओना घरे लग रोजगिर नी सभ छि सgथचच ह   मुदा जाित क िव भाजन \nकाजेाकसgथभ3 कम  ससg3ैथत िव  भािज न नै केने अिछ । तँए लगमे रिह तो अनाड़ीक-अनािड़ ये झबड़ी काकी। मुदा पुछबो केकरा करिथ न। \nएक हजार  सgथ6टपैआ क बात अि छ  । के केना झपिट  लेतिन  तेकर ठीक नै। \n     काक ीक घ रक आगू रसg3ँभ तापर दे ने सg3ँथ या म जाइत रहिथ  हुनका देिख ते काकी टोिक  देलिख न- \n“बौआ िस याम, तोहॴ सभ ने बेटा-भातीज भेलह। रोजगार करैले एक हजा र सgथ6टपैआ  लोन देलक हेन। ” \n     झबड़ी काकीक बात सुिन  सg3ँथ या म नजिर  िख रौलिन । बगलेमे देिख  कहलिख न- \n“पचहीवालीकसgथभ3 सोर पािड़  यौ।” \n  पचहीवालीकसgथभ3 अिब  ते सg3ँथ या म कहलिख न- \n“भौजी, अहसg363 अपना  संगे तरका री बेचै क लूिर   िस खा िद औ। अपनो िक छु पूँजी भइये गेलिन । ए◌ेबेर तसgथटभे आम  फड़ल अि छ   जे \nकटहरकसgथभ3 के पूछत। ओन ा बेसी फड़ने  पौखुलाहे कटहर बेसी अि छ   मुदा चौथाइ कमाइ लऽ कऽ बेिच  िल अ।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n59 \n \n  \nसरही सौबजा  \n  \nिद न भिर  सात गोटेक संग झंझरपुिर या-बेपारी आम तोिड़ , कसg363 च -पाकल, फुटल बेरा टोकड़ी बना, सg399कक  सgथ6थित  सgथटथामे टहलैत गामक \nचाहक दोकानपर आिब  अनेरे बजैत- \n“एहेन ठकान िज नगीमे नै\n  ठकाएल छलॱ, जेहेन आइ ठकेलॱ?” \n  चाहे दोकान क छ ड़सg36ट बूिझ   आनो-आन छ ड़सg36ट छो ड़ैत - \n“झंझरपुिर या तँ इलाकाकसgथभ3 ठ कैए , ओकरा ठिक  लेत हमर गौआँ?” \nबेपािर योकसgथभ3 मनमे  िक  छु रहै तँए पाछू हटैले तैयार नै। बत-कटौविल  एहेन चिल  गेल जे ने एकोटा ऐ गामक नीक अिछ  आ ने \nझंझरपुिर या। बोलीक मािर  तँ धुड़-झाड़ होइत, मुदा आगू बढ़ैक साहस िक यो ने क रए। ए कटा गा मक सgथ6थित  सg3ँ3 ठ ा  बूिझ  दोसर घोड़न-\nकटान बूि◌ झ। \n     ओना चौकक रोहानी ठीक रहै िक एक तँ सूयसg36टसg3ँभ त क समए रहए। जटा भाय चौकक रोहानी देिख ते चाहे दोकानपर बैसलाह। \nसामािज क सgथ6थसg3ैै तँए हसg3ँभ तसgथटथेप क एल जा सकै छै। बजलाह - \n“कथीक घॲघाउज छी?” \n  झंझारपुरबला-बेपारी- “अहॴ गाममे  लखनजी सँ पसg363च हजा रमे सौबजा आ मक एकटा ग ाछ लेने छलॱ तइमे ठिक   लेलिन ।” \n     अपन चचसg36ै सुिन  लखनजी सेहो मोबाइिल क दोकानपर सँ चाहक दोकानक आगूमे आिब  ठाढ़  भेला। बेपारीक सgथ6थसg3ैै उि ठ  ते लखनजी \nपुछलिख न- \n“िक  ठिक  लेलॱ, बाजू।” \n  बेपारी- “कलमी बूिझ  लेने छलॱ, सरही दऽ ठिक  लेलॱ?  \n  लखनजी- “ कसgथटभेमे ने ने छलॱ कसgथटभे के आम भेल ?” \n  “से तँ नफगर अिछ , पसg363च हजारमे लेने छलॱ। खचसg36ै-बचसg36ै कािट   कहुना पसg363च  हजार बचबे करत ?” \n  जटा भाय- “तखन जे एना बजै छी से उिच त भेल?” \n  बेपारी- “हमर बात दोसर अिछ । सौबजा कलमी होइ छै। िह नकर अॅिठ आहा िछ यिन , माने सरही िछ यिन । ओना साइजोमे ठीक \nछिसgथचच ह  ।” \n  जटा भाय- “अहसg363 के ना बुझै छी जे मुँह-नाक एक रिह तो सरही छी?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n60 \n \n  बेपारी- “जटा काका, अहूँ भािस  जाइ छी। कहुना भेलॱ तँ बेपारी भेलॱ िक  ने। कुमािर -िब औिह तीक भसg363ज जँ नै बुझबै तँ \nघटकैती कएल हएत।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n61 \n \n  \nतेरहो करम  \n  \nअबेर क ऽ भसg363ज लगने  कनटीर  का का खेत देखए नै गेला। ओन ा मनमे  उठलिन   मुदा भदवािर  जािन  नै गेला। िव चािर  लेलिन  जे \nइजोिर या छीहे भोरगरे देिख  लेब। \n     छगाएल मन साढ़े तीिन ये बजे नीन टूिट  गेलिन । नीन टुिट ते नजिर  दौड़ कऽ काज पकिड़  लेलकिन । तीन-हसgथचभ थी ठसg3ोँगा  लऽ बाध \nिद स िव दा भेलाह। \n     सgथटोीिव  िध  खेती लेल जे धानक बीआ भेटल छलिन  वएह धान। रौदीक िक रतबे िव िध  तँ भंग भऽ गेलिन  मुदा सए सgथ6टपैये घंटा \nपटा बीघा भिर  खेती केलिन । संयोगो नीक बैसलिन । कोसी नहिर क पिह ल पािन  हाथ लगने सुतरलिन । \n     नबे िद नक पाकल धानमे भिर  ज सg363घ पािन  , चुसg3थ6ी -पीपड़ीसँ लदल सीस देिख  कनटीर काकाक मन चोटसँ चोटाए लगलिन । \nअसहाज होइते बमछैत घर िद स घूिम  गेलाह। मोहनलालक घर लग अिब ते आरो बमिक -बमिक  बमछी छोड़ए लगलाह। आँिख  \nमीिड़ ते मोहनलाल अं◌ागनसँ िन किल  लगमे आिब  पुछलिक न - \n“काका, एना िक अए भोरे-भोर बमकै िछ ऐ?” \nओना क नटीर काका  आ म ोहनलालक उमेरक  दूरी बीस बखसg36ैसँ बे सी हटल मुदा िव चारक दूरी लगीच बनौने तँए दुनूक बात \nदुनू सुनबो करै छिथ , कहबो करै छिथ न आ मानवो तँ किर ते छिथ । \nबमकी सुिन  कनटीर काका ठमिक  गेला। ठमकैत बजला- \n“की किह यऽ बौआ, परसू धान कािट  तोड़ बागु करैक िव चार केने छलॱ। तोहूँ तँ खेती किर ते छह, तोहॴ कहह जे \nधानक-नारक िक  गित  हएत, छनुआमे कते भीड़ होइ छै से िक  कोनो नै बुझै छहक। तइपर किह या खेतक पािन  सूखत आ िक  \nफेर दोहरा कऽ पािन  औत तेकर कोन ठेकान छै?” \n  कनटीर क ाका क दहलाइत छातीकसgथभ3 खढ़  फेक  असिथ  र करैक िव चार मनमे उिठ ते मोहनलाल बाजल- \n“डुमैक कोन अ◌ाशा करै छी उ गैक आस कसgथ6ट। ” \nमोहनलालक तोष जते संतोष देलकिन  तइसँ बेसी असंतोष बनौलकिन । मनमे एलिन  जे एक तँ ठेकािन  कऽ नहरक पािन  \nनै अबैए तइपर जे छहरक  बासgथचच ह -छेक िन यिम त नै अिछ । सरकार कहत जे कानून अपना हाथमे नै िल अ। बजलाह- \n“एको कमसg36ै बा की नै रहत। तेरहो क मसg36ै भइये जाएत। स बहक नजिर  दैछने खाइपर लटकल छै से केना उतरतै?” \nमोहनलाल- “काका, कूदै-फानै तोड़ै तान, से राखए दुिन यसg363क  मान ’ िब सिर  गेलऐ?”  \n  िक छु मन पाड़ैत कनटीर काका बजलाह-   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n62 \n \n“हौ छोिड़ यो केना देब, अकाल मृ सgथचभ यु केना हुअए देब।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n63 \n \n  \nडुमैत ि◌ जनगी  \n  \nडुमैत कारोबार देिख  झड़ीलाल डुमैत िज नगी, जिह ना ओछाइनपर पड़ल चारक कोरो-बसgथटभी लोक देखैत तिह  ना देिख  रहल छिथ । \nतड़पैत मन बेिथ त भऽ दुिन यसg363 िन  हािर ते बुदबुदेलिन - \n“एतेटा दुिन यसg363मे अपन ि क  छु ने रहल।”  \nमुदा लगले मन ठमिक  गेलिन । िज नगी तँ परती  खेत जकसg363 नै अि छ   जे जेमहरसँ तेमहर जेबाक हुअए ित सgथ9भ ह रे-सँ-ित सgथ9भ ह र कोना-कोना◌ी \nरसg3ँभ ता  बना िल अ। िज नगीक तँ नाप अिछ । \n     ओना पचास बखसg36ै क झड़ीलाल अखन धिर   हािर  मानैले तैयार नै छलाह मुदा ए काए क मृ सgथचभ युक समीप देिख  थर-थरा गेलाह। हािर  \nनै मानैक कारण छलिन  जे जे गौरव गाममे केकरो नै देखैत छलाह ओ अपनामे देखैत छलाह। ओ िछ यिन  समैया फिस ल जकसg363  \nिभ सg3चथ-िभ सg3चथ नाओं। अ नेको  नाओंसँ अपन  सgथ6थित  सg3ँ3 ठा  बनौने छिथ । िक यो बेपारी भाय, तँ िक यो डासgथोँ ट र भाय, िक यो िद लीप भाय कहैत \nछिसgथचच ह  । मुदा सg3ँभ सgथटटी गणक बीच झड़-झड़हा नाओं चलैत। यएह छलिन  झड़ीलालक िज नगीक मान- सgथ6थित  सg3ँ3 ठा । मुदा जे होउ झड़ीलाल \nअपनाकसgथभ3 मेहनती बेपार ी जसgथ6ट र बुझै छ िथ  । \n     सालमे तीन-चािर  जोड़ मुइल-टुटल बड़द (गाड़ीक टुटल, घास-पािन क टुटल, रोगाएल इसgथचभ या िद ) ससg3ँभ ता मे आिन , दुनू परानी जिम  \nकऽ सेवा करै छिथ  आ डेिढ़ या-दोबरमे बेिच  अपना जीिव काक आधार बनौने छिथ । घूमै-िफ ड़ैबला छिथ ये तँए तीनू बेटीक िब आह \nएहेन नजिर ये कऽ लेने रहिथ , जे किह यो भार नै बुझलिन ।  \n     अंित म खेप माने ऐ खेपमे ठका गेलाह। आठे िद न खूँटापर बड़द अनला भेलिन  िक  पसg363चे  िद  नक बीच जोड़ो भिर बड़द  मिर  \nगेलिन । \n     खूँटापर पड़ल मरल बड़द लग बैसल दुनू परानी झड़ीलाल। अक- वक बसg3चथ। तरसैत मन कलपैत देवसुनिर  क, जिह ना रौद, \nपािन  वा शीतमे िस ताएल िच ड़ै पसg363िख   फड़फड़बैत; तिह ना मन फुड़फुड़ेलिन - \n“भगवान हाथक काज छीन लेलिन ?” \nपसgथो9ीक बातक उसgथटभर झड़ीलालकसgथभ3 नै  फुड़लिन  । फुड़बो केना किर तिन , िज नगीमे किह यो पहरिन यसg363 देवीक  पूजा पहाड़पर चि ढ़   नै केने \nछलाह। मुदा तैयो िघंिघ याइत सg3ँभ पसg3ँ3 ट उसgथटभर देलिख  न- \n“दुिन यसg363 बड़ीटा छै, एकटा काज िछ नाएल दोसर-तेसर-चािर म तािक  लेब।” \nपित क उसgथटभरसँ देवसुनिर  कसgथभ3 झॅपन -तोपन बरसाती सूयसg36ै जकसg363 अ◌ा शा क िक  रण फुटलिन , मुदा लगले फेर तोपा गेलिन । बजली- \n“काज ले तँ लूिर  चाही, से....?”  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n64 \n \nऐ रचनापर अपन मंतहॱध0यय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nनागेसgथचचसgभँ6कुमा र  कणसg36ै \nसुिजत कुमार झा पर \n \nकहल जाइत अिछ, इख निह भेल मनुसg3ँ3य आ िवष निह भेल ससg363प कोन काजकसgथभ3  । तिहना सािहसgथचभयमे सेहो होइत अिछ ।  \nकिव, लेखक अथवा सािहसgथचभयकार कहए  चाहने बात पाठ क अथवा सgथटोोता निह वुिझसकल तऽ  ओक र कोन  अथसg36ै ? \nएकटा लेखक कहए चाहने  अथवा देबए च ाहने ससgथचचदेश सgथटोोता वा पाठ क अ नु सार फरक फरक हएत मुदा िवनु ससgथचचदेशक ओ सािहसgथचभय \nिवनु काज क होइत अिछ ।  ओहन सािहसgथचभय ि चरसg3ँभथायी सेहो निह होइत  अिछ । मनोरसg3ैोन क लेल मासgथटट िसिमत रहैत अि छ । निह  \nतऽ ओिहकसgथभ3 लेल क िव , लेखक अथवा सािहसgथचभयकारकँ◌े भरमसgथोथदु र सgथ6थयसgथो9 करए पड़ैत अि छ ।   \nअपन रचना कँ◌े िच रसg3ँभमरणीय बनाब ए तथा  ओिहकँ◌े  सासgथचचदिभसg36ैकताक  लेल सािहसgथचभयकारकँ◌े बहुत  सgथ6थयसgथो9 करए पड़ैत अिछ ।  \nतएँ आबए बला पुसg3ँभतासभक समयमे सेहो ओ रच नाक  सासgथचचदिभसg36ैकता रहौ क ।   \nहालिह मैिथली सािहसgथचभयक नवउदयीमान कथाका र एवं पसgथटट कारसुजीतकुमा र झा क कथा संसg39ैह  िजसg3ै9ीक  ससgथ9भबसgथचचधमे िक छु िलखबाक सgथ6थयसgथो9 \nकएने छी । \nइएह भादव २३ गते महोसgथटभरी िजसgथ9चलाक  जलेसgथटचर िसg3ँभथत नेपाल पसgथटटकार  महासंघ महोसgथटभरी  शाखाक सभाहलमे आयोिजत समीसgथटथा तथा \nपिरचयासgथचभमक कायसg36ैसg3च9ममे  उठल सवालसभकसgथभ3 सेहो मनन  कएलहुँ आ ई कथा संसg39ैह पिढ  क ऽ अपन मोन िभतर उठल बातसभकँ◌े एतह \nरखवाक सgथ6थयास कएलहुँ अिछ । \nसािहसgथचभयकँ◌े िविवध  िवधासभमे सँ कथा िवधा सेहो एक अिछ । \nगसg3थभ िवधा कसgथभ3 ए क सशसgथोँत आ छोट समयमे पिढ कऽ ससgथ9भपसg3चथ करय बला आ सgथ6थशसg3ँभत ससgथचचदेश  देवाक  सामसgथचटसg36थय कथामे होइत अिछ ।  \nकिवशेखर सgथो6योितरीसgथटच र ठा कुर सँ शुसgथ6भ भेल मैिथली सािहसgथचभयकँ◌े ग सg3थभ अखन  धिर अनवरत सgथ6भपमे आगु बि ढ रहल अि छ आ  गसg3थभ कँ◌े ए क \nसशसgथोँत  िवधा कथा रहल अिछ ।  \nकथामे कोन ो ए क पसgथटथक  बातकसgथभ3 उठा ओल गेल अिछ  जे ई िवधा पुरा न मानल ज ाइत अिछ । । पिहने –पिहने उपदेशासgथचभमक कथासभ , \nनैितक कथासभ, पिरक कथासभ , भगवान आ दैसgथचभयक कथासभ सुनाओल जाइत छल  । धीरे धीरे सामािज क घरातलक यथसg36टथताकसgथभ3 \nसमेिट कऽ यथसg36टतवादी कथासभ िल खाए लागल । \nमैिथली कथा सािहसgथचभयकसgथभ3 बात क एल जाए तऽ  बहुत लसgथ9भबा परसgथ9भपरा निह रहलाक  बादो एिह कँ◌े गुणासgथचभमक  सgथ6भपमे न ीक िसg3ँभथती रहल अि छ \n।  \nसंसg3ँभकृतक कथासभकँ◌े अनुवाद  सँ शुसgथ6भ भेल मैिथली कथा सािह सgथचभयकँ◌े शु सgथ6भवात पसgथटटपिसgथटटका  सँ भेल तसgथचटय रहल अिछ ।  \nमैिथली पसgथटटपिसgथटटकाक सgथ6थका शन संगिह मैिथली कथा सािहसgथचभयकँ◌े शुसgथ6भवात भेल मैिथली  सािहिसgथचभयक इितहास पुसg3ँभतकमे उसgथ9चलेख अिछ ।   \nबासुदेव ठाकुर क ससgथ9ँतसgथचोयाधा सँ शुसgथ6भवात भेल मैिथली कथा सािहसgथचभयकँ◌े इितहास अखन धिर  रातो निदमे बिह रहल पािन जेक सg363 अि छ \n। \nकोनो निदमे जिहना बािढ अबैत अिछ आ चिल जाइत अिछ । ओिहना सा िहसgथचभयमे सेहो सgथ6थका शनक  बािढ आएल आ सुखाएल । \nसंसgथोैयासgथचभमक सgथ6भपमे  ओतके कथा संसg39ैहक सgथ6थक ाशनसभ निह रहलाक बादो गुणासgथचभम क सgथ6भपमे  कोन ो  भाषा सँ मैिथली कथाक सg3ँभतरीयता कम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n65 \n \nनिह अिछ ।  कथाक  िविभसg3चथ वादसभमे मैिथली  सािहसgथचभयकारसभ कलम चलौने देखल गेल अिछ ।  \nबासुदेव ठाकुर क ससgथ9ँतसgथचोयाधा सँ शुसgथ6भ भेल मैिथली कथा सािहसgथचभय लेखनीक  इितहासमेृ पं. सुसgथचचदर झा शासg3ँभसgथटटी क अखनु  बखारी नै  \nफुजलै, डा.धीरेसgथचचसgभँ6क िहचु कैत बहैत सेती , डा.राजेसgथचचसgभँ6 िबमलक  इ कथा हमरे  िथक , राम भरोस कापड़ी सgभैँमर क कथा संसg39ैह तोर ा संगे \nजयबौ रे कुजवा, डा.रेवती रमण लालक माधव निह अएला मधुपुर सँ, डा.सुरेसgथचचसgभँ6 लाभक  कथायासgथटटा , अयोसgथचोयानाथ चौधरीक एकटा  \nहेरायल ससgथ9भबोधन , राजेसgथटचर नेपालीक सोमली , वृशेष चसgथचचसgभँ6 लालक मासg33भो आ  सुजीतकुमार झा क ि चडसg3ो3 पसgथट6ात आएल िज सg3ै9ी कथा संसg39ैह \nमुसgथोैय अिछ  । \nएिहकसgथभ3 बाहेक  बहुत कथा संसg39ैह आ कथासभ मैिथली सािहसgथचभयमे सgथ6थकाशन  भेल अिछ  जे उसgथचभकृसgभै6 सेहो अिछ ।  \nडा. धीरेसgथचचसgभँ6क  अिभभावकीय परसgथ9भपरामे  बढल मैिथली कथा सािहसgथचभयमे िवषयवसg3ँभतुक सg3ँैयापकता , राजनीितक वदलावक  सgथ6थभाव , नेपालीय \nमािटपािनक गंध, पािरवारीक, सामािजक, ससg363सg3ँभकृितक आ  राजनैितक जीवन आ ओतए सँ पड़ल उतार चढाव देखल जाइत अिछ । \nकथािशसgथ9चपक  दृिसgभै6 सँ नव– नव सgथ6थयोग सेहो देखल गेल अिछ ।  \nतिहना उतारचढावक  बीच िवतल समयमे नेपालीय मािटमे मैिथली कथा संसg39ैह िजसg3ै9ी क सgथ6थका शन  भेल अिछ । \nकथाकार सुिजत कुमार  झाक पिहल कथा संसg39ैह िचडै आ  तकरबाद आएल िरपोटसg36ैर  डायरी आ  तेसर  कृितक सgथ6भपमे आ एल कथा \nसंसg39ैह िजसg3ै9ी वासg3ँभतवमे मैिथली सािहसgथचभय भसgथच3डारमे बृिसg3थँ भेल अि छ  । \nहुनकर दुनू  पुसg3ँभतक सँ पिरमािजसg36ैत आ सशसgथोँतसgथ6भपमे िजसg3ै9 ी कथा संसg39ैह आएल कहबामे कोनो  भसg36भगठ निह अि छ ।  \nकथा संसg39ैह िजसg3ै9ीमे नेपालीय मैिथली नारीसभक िवषयवसg3ँभतुसभ उठाओल गेल अिछ ।  \nएिह संसg39ैहक मु सgथोैय पासgथटटसभ नारी अि छ तऽ  कथा सेहो ना रीक आसपास  घुमैत रहल कथा संसg39ैह  िजसg3ै9ी नारीवाद ी कथासंसg39ैहकसgथभ3 सgथ6भपमे \nआगा आएल अिछ । \nकथाकार सुिजत कुमार  झाकसgथभ3 नारीवादी  कथाका रक  सgथ6भपमे देखल गेल अिछ  ।  \nकथा संसg39ैह िजसg3ै9ीमे कथाका र ना रीक साम ािजक , ससg363सg3ँभकृितक , राजनीितक सg3ँभतर पड़ल सgथ6थभाव , एिह सँ सामािजक जनजीवनमे पड़ल \nअसर, अगामी िदन मे एिह सँ पड़ल जाएबला सामािज क िवखसgथच3डनक  खतराकसgथभ3 सुसg3टँमसgथ6भपमे  देखल गेल अिछ ।  \nकथा संसg39ैह यथसg36टतक धरातलमे ठाढ़ अि छ ।  \nयसg3थभिप ई कथा संसg39ैह बेसी आदशसg3ो6 सgथचचमुख यथसg36टतवाद िदस गेल अिछ ।  \nएक दजसg36ैन  कथा समािवसgभै6 रहल कथासंसg39ैह िजसg3ै9ीमे  हरेक  कथा ए क अलग छाप छ ोड़ए सफल भेल अिछ  । \nकथाक असgथचचत न िह पढए ध िर कथावसg3ँभतुक िशषसg36ैक  अपुणसg36ै लगैत अिछ  । मुदा कथा पढलाक बाद  ए क  िनमेषमे िमिथलासgथोचचलक \nधरातलीय यथसg36ट त मानस पटलपर आिब जाइत अिछ ।  \nपारसg3ँभपिरक सg3ँभनेह , िवसgथटचास , बिलदान, सेवा, कसgथ6भणा , अनुशासनक धरातलमे रिह कऽ अपन मोन, ससgथ9भमान बचौने िमिथलासgथोचचलमे ओ \nबातसभ सम यानुसg3च9ममे घटल घटनाक सgथ6थेरणा सँ कथा जसgथचचमल अिछ  । \nआ कथाका र कथासभक माफसg36ैत ओ  बातसभकसgथभ3 पुनःसg3ँभथापना होएबाक  बात पर जोड़  देने छ िथ ।  \nसरसरती सgथ6भपमे माला बनाएल शैलीमे आगा  बढैत जाएब  आ अ सgथचचतमे पाठक कसgथभ3 सोचमसgथोथन  बनाबैत  कथाक इितसgथटोी क रब कथाक  महसgथचभवपूणसg36ै \nबाट अिछ । \nकथा संसg39ैहमे रहल १२ टा कथासभ मे सँ सभ उसgथचभकृसgभै6  रहल अिछ  ।  \nपिहल कथा पूm ल फुलाइए कऽ  रहलमे मिहलाक अथक सgथ6थयास आ दृढ इसgथोभछ ाक नमुना सgथ6थसg3ँभतुत कएल  गेल अिछ तऽ  मिहलाकसgथभ3 ए सg3ैथो् \nबेर निह पुिछ अिभभावक लडकीक िववाह करब, िववाहक समयमे लड़का पसgथटथसg3थटारा झुठ  बाजब , दहेज आ रंगक कारण िववाहमे \nसमसg3ँभया आएब सिहतक समसg3ँभयाकसgथभ3 सेहो देखाओल गेल अिछ । जे समसg3ँभया िमिथलासgथोचचलक घ रघरमे रहल अिछ ।  \nजेना उसgथोभच िवचार  आ अथक सgथ6थयास पसgथट6ात इलेनोर सgथ6भजबेसgथ9चट सँ अपन अपसg36भग पित कसgथभ3 रासg3ँ3सg399पित सन गिरमामय पदमे  पहुँचाओल गेल \nछल । \nपूm ल फुलाइएकऽ रहलमे जगदीश कसgथभ3 िपंक ी अपन दृ ढ इसgथोभछा शिसgथोँत  आ सgथ6थयसgथो9 सँ सहायक सg3ँभटेशन  मासg3ँभटर बनाए क ऽ छोडलिसgथचचह ।  \nतिहना दोसर कथा नव  सg3ँैयपारमे आधुिनक  होइत गेल मिहलाक जीवन शैली आ एिह सँ पड़ल जाएबला  पािरवािरक कलहकसgथभ3 ए कटा \nिवसgथ9भवक आधारमे  उजागर  कएल गेल अ िछ ।  \nखाली घर सँ साउस, पुतहुँ आ पित बीचक असgथचचतरसg3थँसgथचच सg3थँ , साउस पुतहुँक कलह, दाइकसgथभ3 पोतापोती सgथ6थितकँ◌े मोहक संग संग दोसर  \nभावनाकसgथभ3 कद र निह  कएला पर  पिरणाम कसgथभ3 उजाग र क एल  गेल अिछ ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n66 \n \nदू िवचार, दू समयक सgथ6थितिनिधसgथचभव सेहो क एने अि छ ।  \nतिहना लाल डायरी कथा िहसgथचचदु आ मैिथली समाजमे रहल अ सgथचचधिवसgथटचासकसgथभ3 देखा ओल गेल अिछ  ।  िजसg3ै9ी कथा सँ अिभभावक  जेना \nबेटा बेटीकसgथभ3 अनुशासन मे रखैत अि छ । तिहना बेटा बेटी  बनबाक यथसg36टतताकसgथभ3 सg3ँभवीकार  कए ने अि छ ।  \nतिहना समयमे निह चेतल गेल तऽ िजसg3ै9ी क पिरणा म क ी होइत अिछ से सgथ6थसgभै6 अिछ ।  \nिबना छलकपट, िनदसg3ोैष आ सg3ँैयवहािरक भऽ मेहनत कएलापर सफलता अवसg3ँथय भेटैत अिछ ससgथचचदे श जादु कथा छोडने अिछ । \nओतबे मासgथटट निह आदशसg36ै, अथसg36ैहीन यासgथटटा , सg3ँैयथसg36ै उडान आ िनसgभैोा की देखावा कथामे ना री  चिरसgथटटक  मनोिव सg3ँ3लेषण कएल गेल अि छ ।  \nसमाज की कहत ? िदखावाकँ◌े लेल समाजमे भऽ रहल कृकृ सgथचभय आ हदकँ◌े  वयान ओ कथासभमे कएल गेल  अिछ । \nतिहना केहन सजायमे धमसg36ैपुसgथटटीक  सgथ6भपमे घर मे आएल चमेलीकसgथभ3 हुन क घरपिरवा र आ  सतबा माएकसgथभ3 अपन बेटा भेलाक बाद कएल गेल \nसg3ँैयवहार आ ओकरबाद  चमेली भोगने  पीडाकसgथभ3  देखाओल गेल अि छ ।  \nअिसgथचचतम कथा मेन कामे  रािजव सर कँ◌े सg3ँैयवहार आ सg3ँभनेह  सँ मेनक ाक म ोन िभतर उसgथ9थजल उतार  चढावकसgथभ3 देखाओल गेल अिछ ।  \nसमसg39ैमे कहल जाए तऽ  कथा संसg39ैह िज सg3ै9ी बेसी आद शसg36ैबादक नमुना  सgथ6थसg3ँभतुत कएने अि छ तऽ  मिहलाकसgथभ3 मुसgथोैयपासgथटटक  सgथ6भपमे ठाढ़ अ िछ ।  \nसमाजक िवकृित, िवसंगती, नीक बेजाए  सभक हकदा र सgथ6थसgथचभयसgथटथ वा असgथ6थसgथचभयसgथटथ सgथ6भपमे मिहला  भेल वयान कएने अिछ । \nतिहना िमिथलाक नारीसभकसgथभ3  आगा  आ सg3ँभवछ सgथचचद भऽ आगा ब ढबाक सgथ6थेरण ा सेहो ई कथासंसg39ैह देने अिछ । \nमिहलास भक पसgथटथमे वकालत सेहो करैत अि छ । मुदा  की  अपनासभक समाजमे  आिब रहल पिसgथट6मी  संसg3ँभकृित आ ओकर  िवकृित , \nिवसंगतीक िजसgथ9भमेवार म िहला अिछ ।  \nकी मिहला आब  जननी क बदला संहारकतसg36ट बिन  रहल अि छ ।  \nकी िमिथलाक नारी आब सीता जेक सg363 सgथ6थितवसg36थता आ सीता जेकसg363  बनए सँ चुकल छिथ ? \nयावत गसgथ9भभीर  सgथ6थसg3ैैसभ सेहो ई कथासंसg39ैह उठौने अिछ ।  \nपुसgथ6भषवादी सोच आ मा निसकताक कारण  ई सgथ6थसg3ैैसभ जायज हएत ? मुदा मिहलाक कारण समाज बदलल, समाज नीक आ सुिशि सgथटथत \nबनैत गेल यथसg36टत कथाकार देखए निह  सकल अिछ  ।  \nसािहसgथचभयकार समाजक  यथसg36टतताकसgथभ3 लािब कऽ अपन  रच ना माफसg36ैत सभक  समसgथटथ पहुँचेबाक काज कएने छिथ । \nकहल जा रहल अिछ  कोन ो समाजक  असgथचोययन करवाक  चाही तऽ  ओ समाज क सािहसgथचभय पढलापर पहुँच जा एत  । \nएिह सँ सािहसgथचभयकार कसgथभ3 गसgथ9भभीर आ चेतन शील भऽ र चना करय लेल सgथ6थेिरत करैत  अिछ । \nकथाकार पुसgथ6भष कसgथभ3 दोष न िह देखौने छ िथ ।  \nकी मैिथली समाजमे सभ दोष मिहलेके  होइत अिछ पुसgथ6भष म ासgथटट रबर  सg3ँभटासgथ9भप अिछ ।  \nई सभ बात निह आएब कथासंसg39ैहक कमजो र पसgथटथ सेहो देखल गेल अिछ  ।  \nकितपय कथा दुखासgथचचत सँ सुखासgथचचत िदस आगा बढल अि छ ।  \nकतेको सg3ँभथानमे दुःखासgथचचत सँ शुसgथ6भ भऽ  दुःखासgथचचतमे जा समा सgथ9ँत होइत अिछ । कथाका र सुिजत  कुमार झा क रच नासभ आओर  उसgथचभकृसgभै6  \nरचनासभ आबैक तकर अपे सgथटथा अिछ  ।  \nएक सgथ6थका रक शैली सँ कथासंसg39ैहकसgथभ3 कनी  ओझराहिटमे रखलाक बादो यथसg36टतताकसgथभ3 दृिसgभै6 कोण  सँ असgथ9थबल अिछ ।  \nभाषाशैली, मैिथली कहवी, सgथ6थकृित तथा सg3ँैयिसgथोँत वणसg36ै सेहो बिढया आ िमठासपूणसg36ै रहल अि छ  । पुसg3ँभतकक नामा करण युगानु कुल \nकथासभ आएल अिछ से सुखद बात अिछ । \nमैिथली कथा सािहसgथचभयमे रौदी पड़ल समयमे ए किह वषसg36ैमे दू दू  टा कथा संसg39ैह आएब वासg3ँभतवमे किठन काम अिछ । मुदा ओ \nचुनौतीकसgथभ3 सेहो सg3ँभवीका र करैत सुिजतक संसg39ैह सgथ6थशंसनीय अि छ ।  \nतिहना आफसgथचचत नेपाल सेहो कथा संसg39ैहकसgथभ3  सgथ6थकाश न क ऽ बजा र धिर लौने  सgथ6थित धसgथचचयवादक  पासgथटट रहल अिछ ।  \nमैिथली सािहसgथचभय सgथटथेसgथटटकसgथभ3 ए कटा आशा क केसgथचचसgभँ6 आ  भरोसाक सािह सgथचभयकार कसgथभ3 आगा  बढाएब  सgथ6थात् ◌ेसाहन कएने  काज क लेल आफसgथचचत नेपालकसgथभ3  \nसाधुवाद देबहे पड़त ।  \n \n \nरचनापर अपन मंतहॱध0यय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n67 \n \n  \n \nखुशबू झा \nसgथ6भपाली  \n \n‘बउवा,बउवा .........। कत गेल बउवा ?’ माए बजली ‘कतौ खेलाइत हैत ।’ अतेक कहैत माए अपन काजमे लािग गेली । \nइसgथ9भहर बाबुजीके अपन छोटकी बेटी सँग  बितएब आ बेटी के लाड क रब  पिसन छलिसgथचचह । ताएँ जाऽ  धिर बेटी के निह देखब हुनकर \nनयनके चयन निह भेटतिसgथचचह । ताबतेमे  जेठकी बेटी बजली, ‘पापा बउवा गाडसg3ोैनमे असगरे गा छ बृसgथटथ सँग  बितयाित छली । ’ \n‘अएँ िक भेल ? असगरे एना िकए ? िकयो िकछु किह देलक ?’ एकै सg3ँभवसg363समे पुछल गेल पापाक  सgथ6थसg3ैैक जबाब देब बउवाक बसके \nबात निह छल । बस शुसgथ6भ  भऽ गे ल लाड ।  \nतखने बेटा आएल बैिस गेल पापाक पजरामे आ ओ पोल खोलैत बाजल, ‘ पापा अहसg363 बउवाके अतेक  लाड िकया करैत छी ? बुझल \nअइ बउवाके पढैमे निह मौन लगैत अिछ । तएँ हम डँटने छलहुँ ।’ बस बेटाक बात सुिनते बाबु िखिसया गेला आ बजलिथ, ‘तु \nबौवाके डटबएँ तँ िनक निह हएतौ । तोरा िक बुझाइत छौ बउवा निह पढतै ? देिखहे एक िद न हसgथ9भमर सपना  इहे पुरा क रत । ’  \nइ सुिनते बउवा तऽ खुिस सँ फुिल गेल मुदा सभ िक छु सुिन रहल माएँ बेटाक  पसgथटथ लऽ बजली , ‘हमर बेटा िठके तऽ कहैय, \n.........’ताबतेमे सभक बातके रोकैत बडकी बेटी बैसाली बजली,‘ बुझल अिछ पापा अपन गाममे सेहो आब बो िडसg36ैङ  सg3ँभकुल खुजल \nअिछ । ताएँ बउवा सgथ6भपालीके अिहमे  एडिमशन करा िदऔ ।’ बैशाली छली बड टैलेसgथचचट , सभ सgथटथेसgथटटमे हुनकर हात पक रय बला \nिकओ निह । पढाई खेलकुद आ घर घसgथ6भवा री सभमे आ गा । अपना  सँ बडका सg3ँैयिसgथोँत सँग बात चित क रब हुनक ा  पिसन छलिसgथचचह \n। तँए जानकारी सेहो बड बेसी, आ नसgभैै सेहो ओतबए  । तखन तऽ घरमे  मसg363ए  पापाक बाद दुनु भाए बिहन िदिदक बात किहयो \nनिह नकारिथ आ जे कहब उएह करब । तँए अपन िददीक ग सgथ9ँप सुनैत भाए सेहो समथसg36ैन कएलिसgथचचह । ओ  तऽ सg3ँभकुलक  पुरा \nिडटेल किह देलक । ओना सोनुक किसgथ9भपटशन  सेहो अपना सँ िसनीयर सg3ँैयिसgथोँत सँग रहिन । अथसg36टत बैशाली सँ चािर  बषसg36ैक छोट \nभाए सोनु सेहो अपन िददी  सनक सभ सgथटथेसgथटटमे  आगू ।  इएह का रण छल जािह  सँ बाबू  जखन नोकरी पर सँ अबैथ तऽ दुनु भाए \nबिहनक पढाईके  ससgथ9भबनधमे बुझय एक बे र अबसg3ँथय पहुँचैथ  हाई सg3ँभकुल । ओतय पहुँचैत गभसg36ै सँ माथ उँच भऽ जाइन का रण सभ \nिशसgथटथक िदस सँ बेटी बैशाली आ बेटाक बडाई सुनयके भेटिन हुनका । दुनु अपना–अपना कसgथटथाक  िलडर । आब  एहन होनहा र  \nबसgथोभचाक बात निह म ानब एहन  कोन  िपता हएता ? तँए ओ सेहो कहलिथ ‘िठक छई हम आइए बो िडसg36ैङ  सg3ँभकुलक िसgथ6थसgथचचसीपल सँग भेट \nकरब ।’  \nअतेक बात भेल मुदा ए कासgथचचत िसgथ6थय , परीक दुिनयामे भुतलाए बाली सgथ6भपाली िक छु निह बजली ।  हुनका तऽ जेना िकछु लेल सोचहे \nनिह पडैन । अतेक  सgथचोयान राखय बला माए बाबु ज ी आ भा ए  बिहन जे भेटल रहैक । बस सgथ6भपालीके सोचबा क छल तऽ एसg3ैथिहटा \nबात की परी क दुिनयसg363 हुएय  जतय अपने पसg363चु गोटे सिध खन सँगे  रही । बेसी बाजब , सँगी बनाएब अिह सभ सँ दुर रहल \nसgथ6भपालीक िदनचयसg36ट सभ सँ अलग । खाएब आ गा डसg3ोैनमे खेलाएब बस इतबए सgथ6भपालीक िदनचयसg36ट ।  अबोध सgथ6भपालीके बुझल निह छल \nकी ओहो  किहयो जीवन क यासgथटटा पर  असगरे ि नकलत । दोसर िदन  पापा गेलिथ सg3ँभकुलक िसgथ6थसgथचचसीपल सँग भेट करबा लेल । \nबातचीत भेल, ओिहके दोसर िदन सँ तय भऽ गेल बउवाके सg3ँभकुलक  यासgथटटा । घरमे  सभकेउ खुशी रहैक सgथ6भपाली क एहन यासgथटटा क \nलेल । सँगिह अबोध सgथ6भपाली सेहो िबन  बुझले खुशीके िहसा बि न रहल छल । भो रे –भोरे सभ िकओ सgथ6भपालीक िचंतामे  जुिट गेलिथ \n। इसgथ9भहर बउवा अपने चकीत छल िकए  सभकेउ ओ करा एना कऽ  तैयार  कऽ रहल अिछ । खाना बनल बउवाके खुवाओल गेल,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n68 \n \nएकटा अलग पो शाक पिहर ाओल गेल । सgथ6भपालीके  दिह िचनी खुवा माए  िबदा कएली आ  पापा हाथ पकिर सg3ँभ कुल िदस गेला । \nओतय पहुँच सgथ6भपाली  बसgथोभचाक जमात , िशसgथटथकसभक िभड देिख क ानय लागल मुदा सgथ6भपालीक कानब  पापा ओिह िद न बेवासg3ँभता  कऽ \nओिहठाम सँ आगू बिढ गेलिथ । बस ! इएह पिहल िदनक यासgथटटा सgथ6भपालीक जीवन क अन सgथचचत यासgथटटा  बिन गेल । किहया बउवा सgथ6भपाली \nसमझदार आ बुझिन क घर क सदसg3ँभय बिन गेल एिह  बातक ि कनको  अनुभवो निह भेल । सभ िकछु बदिल गेल । सgथ6भपालीक उमेर , \nपारीवारीक  सदसg3ँभय , सभ िकछु । िददी बैशालिक आब अपन अलग  छोट सुसgथचचदर  पिरवार भ ऽ गेल , भइया सोनु अपन लसg3टँय सgथ6थासgथ9ँतीक \nबाटमे सg3ँैयसg3ँभत , पापा नोकरी क अि सgथचचतम समयक लुसgथ9ैत उठा रहल आ म सg363ए एखन ो सgथ6भपालीक िचसgथचचतामे सg3ँैयसg3ँभत । मुदा जँ िकछु पि रवतसg36ैन \nनिह भेल ओ छल सgथ6भपालीक  सg3ँभवभाव । परीक  दुिनयसg363 एखनो  सgथ6भपालीक लेल महसgथचभवपुणसg36ै अिछ । सभक सँग  रहब सgथ6भपालीक  सपना \nएखनो मरल निह अिछ । मुदा ई अधुरा स पना किहयो पुरा निह भेल ि कयक तऽ सgथ6भपाली सनक सफा हृदयक  सg3ँैयिसgथोँतके एिह ठाम  \nभेटल तऽ मासgथटट िनरा शा । अपन प ढाईक सg3च9 ममे जखन सgथ6भपाली नौ , दश कसgथटथा  पार कएलक तखन ओक रा  िकछु सँगी भेटल जे \nसgथ6भपालीक अपन िबबाहीत िददी क िबछ ोडक बाद के कमी पुर ा क ऽ रहल छल ।  मुदा िददीक कमी पुरा करब किठन छल िकएक तऽ \nओ सgथ6भपालीक लेल मासgथटट िदद ी निह सहेली छलिथ  । अचानक िदद ीक िबबाह  सgथ6भपालीक मन के न िह िन क जँ◌ेका  सgथ6थभावीत कएलक । \nिकछु िदन तऽ िकनको सँग बातो निह क रैक ओ । जेना  को नो िसख भेटल हुएय सgथ6भपालीके । िददी के गेलाक ब ाद सgथ6भपाली  बुिझ \nगेल ककर ो पर आिसgथटोत निह होयबाक  चािह । िदन िबतैत गेल मुदा असगर रिह रहल सgथ6भपालीके पापा , भईया आ िददीक दुरी एकटा \nसgथ6थसg3ैै ठाढ कऽ दै क । जेन ा ई दुरी  सgथ6भपालीक  लेल सg3ँभलो सgथ9ँवाइजन हुएय ? जे समय–समयमे अपन िबसके असर देखा दैक ।  \nसg3ँभकुल िजबनमे पारीवा रीक  सg3ँैयिसgथोँत सँग बनय लागल दुरी कलेजक यासgथटटाक  बादो ए कटा सgथ6थशन क  जवाफक खोिजमे लागल रहल \nसgथ6भपाली । सभ िकछु बुझलक मुदा ससgथ9भबसgथचचधके लऽ  कऽ  मनमे  सgथ6थसg3ैै  घुमैत रहैक । सgथ6भपालीके ितन –चािर मिहना पापाक लेल इंतजार \nकरय पडला सँ अबोध मनमे नोकरी क सgथ6थितक दृिसgभै6  नका रासgथचभम क बिन  गेल । ‘एहन काज िकए करी जे पिरवार सँ दुर कऽ िदए ?’ \nसgथ6भपालीक ई सgथ6थसg3ैैक उसgथटभर देब ससgथ9भभव निह छल । तँए अिह के केउ पा गलपन किह बातके टािर दैक । ससgथ9भबसgथचचधके लऽ  क ऽ बहुत \nपोजेिसव रहल सgथ6भपाली । जतय ओ िकछु  ससgथभभचैथ होइक ओिह  सँ बहुत अलग । ई दुिनयसg363 अपनेमे सg3ँैयसg3ँभत । इएह सg3ँैयसg3ँभत दुिनयाक \nिहसg3ँभसा बनल सgथ6भपाली  ससgथ9भबसgथचचध तऽ बनौलक जािहमे ि कओ  रहैक  ओक र सँगी तऽ  िक ओ पे्रमी  । मुदा एिह ससgथ9भबसgथचचधमे सेहो  भेटल तऽ \nएकटा सgथ6थसg3ैै । ए कासgथचचत िसgथ6थय सgथ6भपालीक आगू फे र सँ ए कटा सgथ6थसg3ैै सामने आएल ।  ‘िक अपन  सg3ँभवाथसg36ै पुितसg36ैक लेल मासgथटट ससgथ9भबसgथचचध बनाएल \nजाइत छैक ?’ सgथ6भपालीक मन क एहन  सgथ6थसg3ैै दुिनयसg363क आगू सgथ6थसg3ँभतुत भेल । सgथ6भपाली अपन सँगी ओ  अपने बनौ ने रहैक । मुदा सभ \nमतलबी, अपन आबसg3ँथयसgथोँताक समयमे सgथ6भपालीके याद सभ िकओ  करै क मुद ा जखन सgथ6भपालीके  उपर ि कछु  समसg3ँभया हुएय तऽ सभिकओ \nसाइड लािग जाइक । बस समय– समयमे कखनो सँगी क सg3ँभवाथसg36चपना तऽ कखनो  पे्रममे धोखा ए िह सभ सँ सgथ6भपालीक मन मे गिहर  \nघाउ बना देलक । मुदा  तखनो सgथ6भपालीक यासgथटटा  समासgथ9ँत निह भेल ओ  आगा ब ढल । आब आ रसgथ9भभ भेल सgथ6भपालीक अिफसीयल यासgथटटा \n। ओ अपन पढाई समासgथ9ँत क ऽ क ाज शु सgथ6भ क एलक । बहुत खुशी छल ओ अपन मसg363 ए बाबुक  लेल िकछु करबा क मौ का भेटला  पर \n। एकटा नयसg363 सgथ6भपाली क जेना जसgथचचम भेल हुए । एकटा नयसg363 जोश ज सg363गर  देखबाक भेट रहल छल  सgथ6भपालीमे । मुदा  एखनो ओकर \nमनक अबोधपना  समासgथ9ँत निह  भेल छल । बस फरक  छल तऽ एकैटा आब ओ  एिह संसार आ परीक दुिनया िबचक फरक बुिझ \nगेल छल । मुदा एखनो  ओ अपन असg3ँभतीसgथचभव खोिज  रहल  छल परीक दुिनयामे । उमे र सँ परीपसgथोँव मुदा  हृदय पुरा पुर बसgथोभचा  जेहन \nअबोध । मुदा ई सgथ6भपालीक मजबुरी किह वा आबसg3ँथयसgथोँता एिह सिजव दुिनयसg363के  घृणा करय बाली सgथ6भपाली अपना लेल  एकटा जगह \nसg3ँभथापीत कएलक । शायद ई पे्ररण ा ओ करा अपन पारीवा रीक  सदसg3ँभय सँ भेटल हुएय ।  तँए छल कपट, धोखा आ दानवीय िवचार \nसँ भडल एिह समाजमे ओ आगु बढैत गेल आ बस बढैत गेल.......। मुदा एकटा अलग संसार क परी कसgथ9चपना ओक रा एख नो पाछु \nनिह छोडलक । एखनो पे्रम, सg3ँभनेह , िमसgथटटता आ भातृसgथचभव सँ भडल अलग संसारक कसgथ9चपना सgथ6भपालीक हृदयक ए कटा िहसg3ँभसा बनल \nअिछ मुदा ई ओकर हृदय धिर िसमीत रिह गेल...... । िकओ आ गू निह अ एल सgथ6भपालीक एिह का सgथ9चपनीक  संसारक  िहसg3ँभसा बनबाक \nलेल । आ बस अधुरा आ एकल बसgथोभचा आई परीपसgथोँव सgथ6भ पाली भेलाक बादो अधुरा अिछ ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतहॱध0यय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n69 \n \nडॉ. कैलाश कुमार िम सgथटो \nमेवाड़ आ मालवाक  सहॱध64झी लोककला : एक पिर चय  \nमिह ला संसg3ँभकृित  रसgथटथण केर संवािह  का छिथ । ई  परसgथ9भपरा  सनातनसँ शासgथटचत अिछ  । संसg3ँभकृित   अगर लोक  संसg3ँभकृित  हो तँ मिह ला लोकिन कसgथभ3  \nलगभग एकािध कार भऽ जाइत  छिसgथचचह  । जइ कायसg36ै, संसg3ँभकार , रीित  इसgथचभयािद  कसgथभ3 शासg3ँभसgथटटीय  परसgथ9भपरा  सg3थटारा मिह  ला लोकिन  नै कऽ पबैत छिथ  \nतकरा लोकपरसgथ9भपरा  आ लोक िव धान सg3थटा रा  िवसg3ँभतारसँ करैत छ िथ  । िम िथ ला संसg3ँभकृित   मे तुसारी, मधुसgथटोावणी , आम-महु िब आह, जटा-जिट न, \nिब आहक पसgथट6ात् कोहबर  घरमे  ससgथ9भपािदत  अनेक िद नक िव िध -बेवहार एकर उदाहरण अिछ । लोक  परसgथ9भपरा  समिसgथचचवत  परसgथ9भपरा  होइत अिछ । \nएक िव िध क संग अ नेक ि सg3च9  या-कलाप आ  रचनासgथचभम कता  संलसgथोथन  रहैत अिछ - पूजा पाठ, तंसgथटट -मंसgथटट , िप तृ आराधना, गीत-संगीत, जादू-टोना, \nवसg3ँभ सgथटट  िव सgथचच या स, िव िभ सg3चथ कलाक सgथ6थदशसg36ैन  इसgथचभ या िद । सभ आपसमे ताना बाना ज कसg363 जुटल। ए क -दोसरक सgथ6थित   समिपसg36ैत। एककसgथभ3  िब  ना \nदोसरक ससgथ9भ पा दन असंभव। \n          15 िद नक िप तृपसgथटथ एखने अथसg36टत् 15 असgथोँ टुबर 2012 क समासgथ9ँ त  भेल अिछ । ऐ पसgथचच सgभँ6 ह िद नमे हमरा लोकिन  अपन समसg3ँभ त  \nसg3ँभ वगसg36ैवासी िप  तृ एवं मातृकसgथभ3 सg3ँभ म रण करैत हुनका लोकिन कसgथभ3 तील -जलसँ तृसgथ9ँ त करैत छी। आवासgभथ9 तपसg36ैन आ पुन : जयबाक ि◌ नवेदन : \n          “ऊँ आगसgथोभ छ सgथचच तुमे िप सgथटट इमम्  सg39ैहनसgथचच तु जलाजिल म्।।” \n\"हे िप सgथटट (मातृ) आऊ  आ जलकसgथभ3  सg3ँभ वीकार  कसgथ6ट। आब अहसg363  देवलोकमे छी। तँए हमरा  लोकिन  क क सgथ9च याण कसgथ6ट। \" ) \n          िप तृ पसgथटथमे लगातार पसgथचच सgभँ6 ह िद न धिर  राजसg3ँभ था नक मेवाड़ ( अथसg36टत् उदयपुर , महासमद) आ मसgथचोयसgथ6थदेशक  मालवा (उ सgथो6 जैन, इसgथचच दौ र \nसgथोथ वा िल यर आिद )))))  ) मे कुमािर  कसgथचच या सभ ससg36भझी पूजैत छिथ  । ससg36भझीमे अने क तरह क िच  सgथटट कलाक आ  िव  सgथ9भ ब क ि◌ नमसg36टण करैत छ िथ  , \nगीत गबैत छिथ  आ असgथचच त त: ससg36भझीकसgथभ3 जलकरमे  भसा दैत छिथ  । ससg36भझीक पूजा सg3ँभ वगसg36चया मातृ लोकिन  क, आवासgभथ9 आ कृतसgथट3ताक अपसg36ैन  \nमानल जा सकैत अिछ । \n          ससg36भझीक पूजा आ सgथ6थचलन ओना तँ राजसg3ँभ था न, मसgथचो यसgथ6थदेश , पिसgथट6  मी  उसgथटभर सgथ6थदेश , उतराखसgथच3 ड  , उड़ीसा आ अपन िम िथ लोमे कुनो \nने कुनो  सgथ6टपमे सg3ँै यासgथ9ँ त  अिछ । हिर याणामे ई सेहो बहुत उसgथचभ कृ सg3ँ3 ठ तासँ मनाएल जाइत अिछ । ससg36भझी केर अ नेक नाम   यथा- ससg36भ झी, \nससg36भजी , संसgथोोया , संसgथचो या , संधा, हसg36भजी , हसgथो6 जा इसgथचभ या िदसँ जानल जाइत अिछ । \n          िप तृपसgथटथमे पसgथचच सgभँ6 ह िद न धिर  मेवाड़ आ मालवाक कुमािर  कसgथचच या  लोकिन  घरक बाहरी देबालपर गाएक गोबरसँ  आ मािट \nस    मोटगर लेप बना ए क तरह क वगसg36ट कार आकृित   कऽ ओइपर िव िभ सg3चथ तरहक  िच सgथटटसg36भ कनक  ि◌ नमसg36टण  करैत छिथ  । संगे अनु सg3ँ3 ठा न, गीत-\nनाद, पूजा-पाठ सेहो चलैत रहैत छैक। ओइ समैमे  अगर  उसgथो6जैन शहर क िस ◌ ंहपुरा आिद  सgथटथेसgथटटमे ज एब तँ लागत जेना कुनो  कला \nि◌ दघसg36टक  वीिथका  मे आिब  गेल छी। कलाकृित कसgथभ3 देिख   भाव-िव भोर भेने िब ना नै रहब। तेरहम िद न िक ला-कोटक ि◌ नमसg36टण होइत छै क। \nिक ला कोटक  अथसg36ै भेल कलाकसgथभ3 च ासgथ6भिदस  सँ राजमहलक िक ला जकसg363  गढ़ ब ना देनाइ। असgथचच त त: पसgथचच सgभँ6 हम िद न  ससg36भझीक पूरा  सgथ6टप \nसgथ6थससg3ँभ त भऽ जाइत छैक। पसgथचच सgभँ6 हमे िद नक  ससg36भझमे तमाम िच  सgथटट कसgथभ3 खुरे िच   कुमािर  कसgथचच या , नव सgथ9थ या हल लड़की (जे िब आहक  सgथ6थथम वषसg36ैमे \nससg36भझी देवीक उसg3थभापन  करैत छिथ  ।) समसg3ँभ त खुरचल सामसg39ैीकसgथभ3  लऽ पोखिर   धार, नदी आिद मे िव सजसg36ैन  कऽ  दैत छिथ  । िव सजसg36ैनक  \nदृसg3ँथ य बसg3च6ड भावमय होइत छैक। लड़की सभ गबैत , नचैत नव वसg3ँभ सgथटटसँ सजल माधुयसg36ैक वातावरण बनेने  रहैत छिथ  ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n70 \n \n          ससg36भझीमे सgथ6थयुसgथोँत िव  म् ब आ सgथ6टप ससg36भझी लोककथा क आधा रपर होइत छैक। गोबरसँ नीप बेस बना  ओइपर फुल क पंखुरी , \nचमकम कागत आिद सँ िच सgथटट बना एल जाइत छैक। ससg36भसgथटथी देवी क ग ीत गएल जाइत छै क। िक  छु िच सgथटट  एहनो होइत छै क जे नव \nसgथ9थ याहताकसgथभ3 पािर  वािर क जीव नक आवसg3ँथ यकताकसgथभ3 सूिच  त अथबा सgथ6थदिशसg36ैत करैत छैक। ओइ सgथटोेणीमे टी .वी., सgथ6ँीज , मोटर बाईक, गैसक \nचुसg33भा आ िस  िल सgथच3 डर इसgथचभ या िद  सेहो मनोहारी ढंगसँ िच िसgथटट  त कएल भेट जाएत। \nससg36भझी के छलीह ? ऐ ससgथ9भ बसgथचच ध मे अनेक तरहक दंत कथा छैक। जेना िक  ससg36भझी दु गसg36टक  एक  सgथ6टप छ िथ  ; सgभँ9सg33थाक पुसgथटटी छिथ  ; ससg36भझी \nपावसg36ैती अथसg36टत िश  वक अधसg366 िग नी छिथ ; ससg36भझी वैिद  क देवी छिथ  िज न कर उपासना संसgथचो या   अथसg36टत् ससg36भझमे कएल जाइत अिछ  ; ससg36भझी \nलसg3टँ मी नारायणक  सgथ6थित  सgथ6टप छिथ  ; ससg36भझी नवदुगसg36ट क सgथ6थित  मूितसg36ै छिथ  ; ससg36भझी बृसgथचचदावन  धामक देवी छिथ ; ससg36भझी राजसg3ँभ था नक संगानेरक \nकसgथचच या क छिथ  िज नकर िब आह अजमेर छ लिसgथचच ह  ; ससg36भझी कु मािर   कसgथचच या –सबहक अरासgथचो य आ सgथ6थीय  देवी छिथ , ससg36भझी राजसg3ँभ था नक बगड़ावत \nसgथटथेसgथटटमे लोक आ सgथोै यायनमे सgथ6थशंिस  त देवी थीकीह आ असgथचच त त: ससg36भझी सूयसg36ै देवक   अधसg366िग  नीक सgथ6टपमे सेहो जानल जाइत छिथ  । \n          िच िसgथटट  त िच सgथटटसg36भक न आ मनुसgथोँ ख क आकृित सँ एना सgथट3ात होइत अिछ   जे ससg36भझी एक  सgथ9थ याहल कसgथचच या  छलीह। िजनकर  वैवाहक जीवन \nसफल नै रहलिन । अनमेल िब आह छलिसgथचच ह  । पित , सासु, समाज सभ शोषण केलकिसgथचच ह  । \n          कुमािर   कसgथचच या  सभ भोरे उिठ  ताजा गोबर चूिन  फूल, पसgथटभीक बेवसg3ँभ था कऽ  ससg36भझी कला क  िनमसg36टण   मे लािग  जाइत छिथ । \nदेबाल एक सgथटथेसgथटट कसgथभ3 वगसg36ट कार आकृित  कसgथभ3  गोबर क आ   मािटक   लेपसँ भरल जाइत अिछ । परसgथ9भ परा आ  व सgथ6टिच  कसgथभ3 िम  सgथटोण कऽ मोटीफ \nकेर  िनमसg36टण  होइत अिछ । हरेक कसgथचच या क क सgथ9च प नाशीलता िभ सg3चथ होइत छिसgथचच ह  । माय, िप ित याइन सभ सेहो मदित  करैत छिसgथचच ह   जइसँ ससg36भझी \nरमणगर आ सौन्  दयसg36ैसँ पिर  पूणसg36ै भऽ ज ाइक। बनेबाक  सामसg39ैीक  सgथ6टपमे गोब र , फूल, पात, धास, मसg3ैथैक  बािल  , रंगारंग कागज, टीन \nसgथ9ैवाइल , कौड़ी, बसg36भसक  -बसgथटभी , िस सgथचच दुर कुम कुम इसgथचभ या िद क  सgथ6थयोग सबतिर   भेटत। मालवा अथसg36टत उसgथो6 जैन िद स गुल-तेवारी, गेसgथचच दा  लाल, \nचमेली, बरमासा फूल जेकरा सदा सुहागन  सेहो कहल जाइत छैक  केर  सgथ6थयोग होइत छैक। गुलाबी , उसgथो6 ज र, पीकीस सgभँ9ाउन , आिद  \nरंगक िव शेष सg3ँभ था न होइत छैक। \nसवसg36ैसgथ6थथम आंगुरसँ सgथ6थथम परतक िनमसg36टण    कैल जाइत छैक। ज करा  गोहाली कहल जाइत छै क। ऐमे  वगसg36टका र सgथटथेसgथटट अथवा \nअसg3ँ3 ट कारक  िनमसg36टण  गोबर आ मािट क मोट लेपसँ देबालपर कएल जाइत छै क। सgथ6थथम तीन आंगु रक सहायतासँ फीगर क  िनमसg36टण  केलाक \nबाद फुल, पात, घास, आिद सँ सािट  फीगरकसgथभ3  सजाएल जाइत छैक। सgथ6थथम िदन क  िड जाइनकसgथभ3 दोसर िद  न उखािड़  देल जाइत \nछैक। सgथ6थसgथचभ येक ित िथ क अनुसारे मोटीफक  िनमसg36टण  कएल जाइत छै क। राजसg3ँभ था नक एक   गाममे सgथ6थयुसgथोँत तेरह िद  नक  ससg36भझी िच  सgथटटण \nहमरा एना भेटल- \nएकम (पिह ल)- वसgथचच द रावल \nबीज (दोसर)- बीजना (पंखा) \nतीज (तेसर िद न)- तीन, ित वाड़ी (तीन िख ड़की) \nचौठ (चािर म िद न)- चौपड़ \nपंचम (पॉचम िद न)- पसg36भच कुवारे ( पसg363च कुमार  बालक ) \nछठम (छठम िद न)- फूल छड़ी (फूलक डंडा) \nसातम (सातम िद न)- साित या (सg3ँभ वािसg3ँभ त  क)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  '/glyph874वदेह '  ११७ म  अंक  ०१  न व/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110  ५  मास  ५९ अंक  ११७)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n71 \n \nआठम (आठम िद न)- असg3ँ3 ट कोणी बाजोट (बैसैबला टूल) \nनम (नवम िद न)- डोकरा-डोकरी (बुढ़आ बुढ़ी) \nदशम (दसम िद न)- दस पकवान ( दस तरहक  सgथ9थ यंजन) \nसgथोथ या रस ( सgथोथ या रहम िद न)- जनेऊ \nबारस (बारहम िद न)- सीड़ी (सीढ़ी) \nतेरस (तेरहम िद न)- कॲट (ऐ िद नक  ससg36भझीमे सभ िद  नमे युसgथोँ त  िच सgथटट क ि◌ नम सg36टण क एल जाइत छैक। एकर ा अलाबे आर ो बहुत रास \nिब सgथ9भ व क  िनमसg36टण   होइत छैक।) \n  \nससg36भझी कलाक सgथ6टप आ ओ कर  अथसg36ै लोक कलामे आसgथट6यसg36ैजनक सgथट3ा न आ प रसgथ9भ प राक समावेश होइत छैक। कुनो चीज \nिनरथसg36ैक   नै भेटत। जेना िक  कतौ-कतौ सातम िद न हसgथचभ या री-हतम केर सgथ6टपक िव  सgथचच यास करबाक  परसgथ9भ प रा छैक। तइ िद न ओइ \nआसgथचभमाक  सg3ँभ मरणमे  सgथ6टपकसgथभ3 गढ़ल जाइत छै क िज  न कर या तँ हसgथचभ या भ ऽ गेलिसgथचच ह   या ओ  सg3ँभ वयं आसgथचभ महसgथचभ या कऽ लेलिसgथचच ह  । नवम िद नमे \nडाकिर या नम बनैत छैक। ओइ िद न बुढ़ आ बुढीक िच सgथटटण  होइत छैक  जे नवमी  ितिथ मसg3ोँ अई  जीवनकसgथभ3 ित  याग केलिसgथचच ह  । बीजना या \nबीजनी खजुर पंखाकसgथभ3  कहल जाइत छैक। तेसर िद  न ित वाड़ी अथसg36टत तीनटा िख  ड़कीक  िनमसg36टण   कएल जाइत छैक। चौपड़ खेलक \nिच सgथटटण चािर  म िद न कएल जाइत छैक। कतौ-कतौ छठम ित थमे फूल छाबरी अथसg36टत् फुलडालीक िनमसg36टण   करबा क परसgथ9भ प रा भेटत। \nसित या अथवा हित या सg3ँभ वािसg3ँभ त  ककसgथभ3 कहल जाइत छै क। एक र िन मसg36टण   सामासgथचच य तया सातम िद न कएल जाइत दैक। अठकली फूलक \nिनमसg36टण  आठम िद न कएल जाइत छैक। कतौ-कतौ नवम ित िथ मे नंगटा-नंगटी (वासg3थभ  यंसgथटट ) रचना सेहो कएल जाइत छैक। \nलोक परसgथ9भ परा श ासg3ँभ सgथटटीय परसgथ9भ परामे सेहो सgथ6थयुसgथोँ त कएल जाइत छैक। राजसg3ँभ थानक सgथटोीनाथ जीक मंिद  रमे मुितसg36ैक  पाछसg363  िप  छवाइ \nकला आ केराक  पातपर ससg36भझी बनैत छै क। ए कर दोसर  ठाम  जलमे ससg36भझी बनैत ◌ैछ क। वृसgथचच दावनमे  फशसg36ैपर  रंगोली क सgथ6टपमे अनेक  \nतरहक रंग आ चाउ रक आंटाक सgथ6थयोगसँ कलासgथचभ म क ससg36भझी राधा आ  कृ सg3ँ3 णक सgथ6थेम कथा आ भिसgथोँ त  कसgथभ3  सg3ँभ मरण करबा क असgथ6थतीम कला क \nसgथ6टपमे बनाएल जाइत छै क।  \nबहुत तँ जानकारी नै अिछ  परसgथचच तु बुझना एना जाइत अिछ  जे िम िथ लामे ससg36भझ पूजक परसgथ9भ प रा आ कुमािर  क सgथचच या सभ सg3थटारे \nतुसारी  पूजन ससg36भझीक परसgथ9भ पराक  ए क सgथ6टप अ िछ  । नेपाल आ  उसgथटभराखसgथच3 ड मे सेहो िक छु एहन परम्  पराक िव धान छैक। \nएक िद न  राजसg3ँभ थानक  उदयपुरसँ हसgथ9च दी धाटी घूमए लेल गेल रही। ओतए के र ससg36भझी सg3ँभ था नीय फूलक सहायतासँ बनाएल \nजाइत छैक। आ ओइमे राधा- कृसg3ँ3 णक सgथ6थेम क सgथ6थबलता  दृिसg3ँ3 ट  गोच र भिसgथोँ त  -भावसँ कलासgथचभ मक सgथ6टपे होइत छै क। फूलक एहेन िव  सgथचच या स \nअसgथचच यसgथटट असंभव। ओना लो ककलामे कून नीक आ कोन खराप ई कहब असंभव मुदा मालवा   अिब ते मातर ससg36भझीक  कलासँ कु नो \nबटोही मंसgथटट मुसgथोथ ध  भऽ जाइत अिछ । ओतए केर नािय का केर आँिख  अतेक कतरगर  जे मोन  करत दिख ते रही। जेहने िक शोरी \nतहने िच सgथटटकला। मोन करत केकर  सgथ6थशंसा क री िच  सgथ","size_mb":1.13,"has_text":true},"Videha 118.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 118.pdf","name":"Videha 118.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११८ म अंक १५ नव/ःूठ4बर २०१२ (वष/ःआच1 ५ मास ५९ अंक ११८)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकी य संदेश  \n  \n२. ग/ःआू4  \n२.१.\n गजे/gउ88/gच06  ठाकुर- जगदीश /gउ6उसाद म/gउ83डल : एकटा बाय ो/g3ड़1ाफ ी  (आग/g363 ) \n  \n२.२.\n जगदीश ूgष6षसाद मूgष8ण ड ल-आठटा िव  हिन  कथा  \n  \n२.३.\n गोिव/ःू88द झा-(नाटक) गाम जएबै गाम जएबै गाम जएबै ना  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n2 \n \n२.४.\n मु/ःआ8ूी कामत- एक/ःआच4की  - ह/ःू84यारा समाज   \n  \n२.५.\n गजे/gउ88/gच06  ठाकुर- नाटक- गंगा ि/gच0ड़ज  \n  \n२.६.\n पूनम म/ःू8आडल -१.दाग (उप/ःू88 यास) : गौरीनाथ- लोकाप/ःआच1ण २.\"सगर राित दीप जरय\"क दोसर \nफेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/ःूठ4बर २०१२ शिन िदन स/ःू88/ःू87याक/ःू4आ क/ःू4आ दरभंगामे ३.सम/ःू88वय \n२-४ नव/ःूठ4बर २०१२ इि/ःू8आडया हैबीटेट  से/ःू88टर भारतीय भाषा महो/ःू84सव SAMANVAY 2-4 November \n2012 IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL/ ३ नव/ःूठ4बरक/ःू4आ मैिथलीमे /ः40ठा/ःआआूणवाद , /ःू7चयोितरी/ःू58रपूव/ःआच1 \nिव/ःआू4ापित आ मैिथलीमे /ःूचूेमक गीतपर भेल बहस  \n  \n२.७.\n डा.रमान/ःू88द झा ‘रमण’-कलकूgष54ा िवूgष58िवूgणष4ालयमे मैिथली - राजा टंकनाथ चौधरी  \n  \n२.८.\n नव/ःआ70दु कुमार झा- आिथ/ःआच1क संकट मे चेतना, दू िदनक हएत समारोह  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n3 \n \n३. प/ःआू4  \n  \n३.१.\n जगदीश चूgष88ूg4ं6 ठाकुर ‘अिनल ’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आूgष84म गीत )- (आगूgण6ण ) \n  \n३.२.\n जगदीश ूgष6षसाद मूgष8ण ड ल  गोटेक दजूgण6अन गी त  \n  \n३.३.१.\n मुूgण8षी  कामत-पूgण6णच टा बाल किवता २.\n जगदानूgष88द झा मनु-बाल  गजल \n  \n  \n३.४.\n राजदेव मूgष8ण ड ल जीक  दू गोट किव ता  \n  \n३.५. \n जगदीश चूgष88ूg4ं6 ठाकुर ‘अिनल ’-बाल गीत  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n4 \n \n३.६.\n ओम /ःूचूकाश -गजल   \n  \n३.७.\n रामिव लास साहु- बाल किवता  \n  \n३.८.१.\n िकशन कारीगर- घोटालाबला पाइ २.\nअजीत िम/ःू57 -दीआबाती ३.\nूgणंषयाम  दिरहरे- ओबामा  ओबामा ओबामा  \n   \n  \nबालानूgण64 कृते-१.\n जगदीश च/ःू88/ः40च ठाकुर ‘अिनल’-बाल गजल २.\n राजदेव म/ःू8आ ड ल- बाल  \nकिव ता  \n \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट \n \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n5 \n \nिवदेह ई-पि/ःू55काक सभटा पुरान अंक ( /ः40ठेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/ःआचआक  \nिलंकपर उपल/ःूठूध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पि/ःू55काक सभटा पुरान अंक /ः40ठेल , ितरहुता आ देवनागरी /ःूच5पमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पि/ःू55काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/ःू55काक ५० म सँ आग/ःआचआक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक/ःू4आ अपन साइट / /ःूठूलॉगपर लगाऊ।   \n/ःूठूलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/ःू70ट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड /ःूचूा/ःूठ0त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन ि/ःू70लक \nक/ःूच5 आ खाली /ःआ04थानमे http://www.videha.co.in/index.xml पे/ःआ04ट क/ःूच5 आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका/ःआ04ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n6 \n \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/ःू5ूरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीच/ःआचआक िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक /ःआ04तंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   (एतए बॉ/ःू70समे ऑनलाइन देवनागरी टाइप क/ःूच5 , बॉ/ःू70ससँ कॉपी क/ःूच5  \nआ वड/ःआच1 डॉ/ःू70युमे/ःू88टमे पे/ःआ04ट कए वड/ःआच1 फाइलक/ःू4आ सेव क/ःूच5। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर स/ःूठ4पक/ःआच1 क/ःूच5। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM  )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.vid eha.co.in/ . )   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazi ne \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/ःू55कला/ फोटो सभक फाइल सभ (उ/ःू74चारण , बड़ सुख सार आ दूव/ःआच5/ःू5ूत \nमं/ःू55 सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीच/ःआचआक िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/ःआच5इव  \n  \n \n \n/ःू7चयोितरी/ःू58र पूव/ःआच1 महाकिव िव/ःआू4ापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती /ःूचूाचीन कालिहसँ \nमहान पु/ःूच4ष ओ मिहला लोकिनक कम/ःआच1भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पु/ःूच4ष ओ मिहला लोकिनक  िच/ःू55  \n'िमिथला रूgष79 '\n मे देखू।  \n  \n \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n7 \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूि/ःू54/ःआच1, एिहमे िमिथला/ःू5ूरमे (१२०० वष/ःआच1 पूव/ःआच1क ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अ/ःू88या/ःू88य /ःूचूाचीन आ नव /ःआ04थाप/ःू84य , िच/ःू55 , अिभलेख \nआ मूि/ःू54/ःआच1कलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/ःूठ4बि/ःू88धत सूचना, स/ःूठ4पक/ःआच1, अ/ःू88वेषण संगिह िवदेहक सच/ःआच1-इंजन आ /ःू88यूज सिव/ःआच1स \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/ःूठ4बि/ःू88धत वेबसाइट सभक सम/ःआठ1 संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकूgण6अ \nअूgष88वेषण \" \nिवदेह जालवृ/ःू54क िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/ःूचूय जालवृ/ःू54 ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर युवा पुर/ःआ04कार (२०१२)[ सािह/ःू84य अकादेमी, िद/ःूठ8ली]क लेल अह/ःआचआक नजिरमे कोन कोन लेखक उपयु/ःू70त \nछिथ ? \nThank you for voting!  \n/ःू57ीमती /ःू7चयोित सुनीत चौधरीक “अिच/ःआच1स ” ( किवता सं/ःआठ1ह ) \n 29.55%      \n   \n/ःू57ी िवनीत उ/ःू84पलक “हम पुछैत छी” ( किवता सं/ःआठ1ह )  5.26%      \n   \n/ःू57ीमती कािमनीक “समयसँ स/ःूठ4वाद करैत ”, ( किवता सं/ःआठ1ह )  4.05%      \n   \n/ःू57ी /ःूचूवीण का/ःआ0ूयपक “िवषद/ःू88ती वरमाल कालक रित ” ( किवता सं/ःआठ1ह )  2.83%      \n   \n/ःू57ी आशीष अनिच/ःू88हारक \"अनिच/ःू88हार आखर \"( गजल सं/ःआठ1ह )  21.46%      \n   \n/ःू57ी अ/ःूच4णाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता सं/ःआठ1ह )  4.86%      \n   \n/ःू57ी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता सं/ःआठ1ह )  5.26%      \n   \n/ःू57ी आिद यायावरक “भोथर प/ःआ70िसलसँ िलखल ” ( कथा सं/ःआठ1ह )  4.05%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n8 \n \n   \n/ःू57ी उमेश म/ःू8आडलक “िन/ःआ0ूतुकी” ( किवता सं/ःआठ1ह )  21.05%      \n   \nOther:  1.62%      \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर/ःआ04कार (२०१३) [सािह/ःू84य अकादेमी, िद/ःूठ8ली]क लेल अह/ःआचआक नजिरमे के उपयु/ःू70त छिथ ? \nThank you for voting!  \n/ःू57ी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उप/ःू88यास /ःू57ी िव/ःआ0आणु सखाराम खा/ःू8आडेकर ) \n 34.43%      \n   \n/ःू57ी महे/ःू88/ः40च नारायण राम \"काम/ःआ71लीन \" ( कॲकणी उप/ःू88यास /ःू57ी दामोदर मावजो)  11.48%      \n   \n/ःू57ी देवे/ःू88/ः40च झा \"अनुभव\"( ब/ःआच4/ःू7ूला उप/ःू88यास /ःू57ी िद/ःआ01ये/ःू88दु पािलत )  10.66%      \n   \n/ःू57ीमती मेनका मि/ःूठ8लक \"देश आ अ/ःू88य किवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद मूल- रेिमका थापा)  20.49%      \n   \n/ःू57ी कृ/ःआ0आण कुमार क/ःआ0ूयप आ /ःू57ीमती शिशबाला- मैिथली गीतगोिव/ःू88द ( जयदेव सं/ःआ04कृत )  12.3%      \n   \n/ःू57ी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( /ःू57ी तकषी िशवशंकर िप/ःूठ8लैक मलयाली उप/ःू88यास )  9.84%      \n   \nOther:  1%      \n   \n \nफेलो पुर/ःआ04कार - सम/ःआठ1 योगदान २०१२-१३ : समाना/ःू88तर सािह/ःू84य अकादेमी, िद /ःूठ8ली \nThank you for voting!  \n/ःू57ी राजन/ःू88दन लाल दास  \n 45.69%      \n   \n/ःू57ी डॉ. अमरे/ःू88/ः40च   35.34%      \n   \n/ःू57ी च/ःू88/ः40चभानु िसंह   17.24%      \n   \nOther:  1.72%      \n   \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n9 \n \n \n1.संपादकीय  \n(सम/ःू88वय २०१२ इि/ःू8आडया हैबीटेट से/ःू88टर भारतीय भाषा महो/ःू84सव , िद/ःूठ8लीक बहसक आधारपर ) \nकी मैिथली सािहूgष84य अपन मूल ूgणं4व रमे ूg4ं9ाूgणणषणवादी अिछ ?  \nहमर उ/ःू54र दुनू अिछ - हँ आ नै। जँ अह/ःआचआ िमिथला दश/ःआच1न , अंितका, पागबला िव/ःआू4ापित पव/ःआच1 समारोह केिनहार \nचेतना सिमितक घर-बाहर, झारख/ःू8आडक सनेस वा जखन -तखनक लेखकक जाितक /ःूचूोफाइल देिख कऽ किह \nरहल छी, जाितवादी रंगमंचक मा/ःू55 दू जाितक क/ःआूचर दश/ःआच1कक अहंक/ःू4आ संतु/ः41च करबा लेल /ःूचूयु/ःू70त कएल जा \nरहल आपि/ःू54जनक श/ःूठूदावलीक िनल/ःआच1/ःू7चजतापूण/ःआच1 /ःूचूयोगक आधारपर किह रहल छी, सािह/ःू84य अकादेमीमे आइ धिर \nसभटा आठो सम/ःू88वयक  जाितक /ःूचूोफाइलक आधारपर किह रहल छी, सी.आइ.आइ.एल, एन.बी.टी., बा सािह/ःू84य \nअकादेमीक दु/ःूठूबर - पीअर कपीश संकलन आ काय/ःआच1क आधारपर किह रहल छी, आकाशवा णी दरभंगा वा िह/ःू88दी \nअखबारक दरभंगा सं/ःआ04करणक आधारपर किह रहल छी तँ उ/ःू54र हँ अिछ।  \nमुदा जँ /ःू7चयोितरी/ःू58र  पूव/ःआच1/ /ःू57ीधर  दास पूव/ःआच1 िबन पागबला गएर /ः40ठा/ःआआूण  िव/ःआू4ापित , बा िपताक मृ/ःू84युक प/ःआचआच बख/ःआच1 \nबाद ज/ःू88म  आ चम/ःआच1कािरणीसँ िववाह केिनहार त/ःू84विच/ःू88तामिणकारक गंगेश िजनकर /ःूचूेमकिवता िवलु/ःूठ0त कऽ देल \nगेल, भो/ःूच4कवा एफ .एम. चैनल, फुल/ःूचूास  लगक पकिड़या गाम (पो/ःआ04ट रतनसारा) क रामलखन साहुजी पु/ःू55 \n/ःआ04व . खुशीलाल साहुजी जे २५ सालसँ नाच पाट/ःआच8 क/ःूठ4पनी खोलने छिथ आ दसो िबगहा बोहा देलिन, बा ऐ बेर \nदुग/ःआच5पूजामे नै िकछु तँ सए नाच पाट/ःआच8 नाच केलक ; ई सभ देखी तँ उ/ःू54र नै अिछ।  आ जँ आकाशवाणी \nदरभंगा, दरभंगाक िह/ःू88दी अखबार , आ मैिथलीक ऊपरविण/ःआच1त पि/ःू55का ओकरा समाचार नै बुझैए आ कोनो \nसाधारण नाटककारक/ लेखकक सालाना उस/ःआच1क /ःू88यूजक आधारपर मैिथली नाटकक/ःू4आ मृत घोिषत करैत \nसा/ःू5ूा/ःू84कार छपैए तँ ई ओकर सम/ःआ04या छै।  \nिव/ःआू4ापितक पदावलीक आधारपर भऽ रहल िबदापत , आ ओही पदावलीक िपआ-देश/ःआच4तर (माइ/ःआठ1ेशन )क आधारपर \nभऽ रहल िपआ देशा/ःू88तरक पाट/ःआच8 सभमे सेहो कमी आएल अिछ , मुदा जँ अनुपात देखल जाए तँ मु/ःू71य आ \nसमाना/ःू88तरक बीच अखनो एक आ िननान बे केर छै तखन तँ ई गएर /ः40ठा/ःआआूणवादी ने भेल । \nपव/ःआच1त ऊपर भमरा सूतल मािलन बेटी सूतल फुलवािर हे \nउठू-उठू मािलन बेटी ग/ःआचआथू िगरमल हार हे।  \nजँ श/ःूठूद शा/ःआ04/ःू55म केर ऐ गीतमे धीरे/ःू88/ः40च /ःूचूेमिष/ःआच1क/ःू4आ सव/ःआच1हाराक गीत नै शा/ःआ04/ःू55ीय गीत देखबामे अबै छि/ःू88ह तँ ई गीत \nिवदेह ऑिडयोमे अपलोड छै, आ ओ ओही पा/ःू55क टोल  (चम/ःआच1कार  टोल) सँ रेकॉड/ःआच1 कएल गेल छै जकर ई \nकथा िछऐ, आ यएह गएर-/ः40ठा/ःआआूणवादी पर/ःूठ4पराक जीत अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n10 \n \n  \nिवूgणष4ापितक कोन परंपरा - जतऽ ओ वणूgण65ूgष57म ूgणंअयवूgणं4थाक समथूgण6अन क रै छिथ बा  ूgणं4ूgष55ीक ददूgण6अकूgष4ण भोगैत: कौन तप \nचकलहूँ भेलहूँ जननी गे बा  गरीबक ूgणंअयथा -सुख सपनेहूँ निहं भेल, गबै छिथ  \n  \nएतौ उ/ःू54र वएह अिछ। समाना/ःू88तर पर/ःूठ4परा मु/ःू71यधारा लेल सव/ःआच1दा फैशनक /ःूच5पमे छै। /ःू7चयोितरी/ःू58र आ सं/ःआ04कृत \nआ अवह/ःआू7बला िव/ःआू4ापित सेहो धूत/ःआच1समागम आ गोर/ःू5ूिवजय नाटकमे /ःआ8ठमशः  एकरा फैशनक /ःूच5पमे लेलि/ःू88ह । \nअवह/ःआू7 सेहो सािहि/ःू84यक भाषा रहै, आ समाना/ःू88तर पर/ःूठ4पराक/ःू4आ मु/ःू71य धाराक /ःूचूगितशील लोक /ःआू5ारा फैशन क /ःूच5पमे \n/ःूचूयोग कएल गेलै। जन किव वा ए/ःू70टीिव/ःआ04ट २-४-१०-२५-५० धिर प/ःआू4 िलिख कऽ संतु/ः41च नै होइ छै, मुदा \nजँ ई फैश नक /ःूच5पमे /ःूचूयु/ःू70त हुअए तँ से /ःू7चयोितरी/ःू58र आ सं/ःआ04कृत आ अवह/ःआू7बला िव/ःआू4ापितक संग या/ःू55ी-\nनागाजु/ःआच1नक फैशनपर/ःआ04त /ःूचूगितशील मैिथली किवतामे अबै छै। मुदा /ःू7चयोितरी/ःू58र पूव/ःआच1क िबनु पागबला गएर /ः40ठा/ःआआूण  \nिव/ःआू4ापितक पर/ःूठ4परा तँ िबदापत , िपआ देशा/ःू88तर आ रामदेव /ःूचूसाद म/ःू8आडल झा/ःूच4दारक झा/ःूच5 / महाझा/ःूच5 मे देखा \nपड़त, हजारक हजार झा/ःूच5 िलिख कऽ बोहा देलिन , हमरा सन लोक जँ ओइमेसँ िकछुओ िलिख कऽ टाइप \nकऽ लै छी तँ तकरो सं/ःू71या सए -दू सए ओिहना भऽ जाइ छै। \nजँ तरौनीक लोकनाथ झाक घरपर बैिस वण/ःआच5/ःू57म धम/ःआच1 बला किवता पदावलीमे घोिसया िदयौ, िशव िसंह, \nलिखमाक नाम घोिसया िदयौ तँ /ःू7चयोितरी/ःू58र पूव/ःआच1 पदावलीक लय टूिट जाइए , आ िबदापत आ िपआ देशा/ःू88तर \nपाट/ःआच8 ओकर मंचन गायन नै कऽ पबैए आ ई षडयं/ःू55 िबनु पिर/ःू57मेक खतम भऽ जाइए।  \n‘डायसपोरा क/ःूठ4यूिनटी’ धिर पहुँचबाक उ/ःआ1ठे/ःआ0ूयमे कनेक असहमित अिछ , जे काज अखन हेबाक चाही से अिछ \nनेिटव /ःआ04पीकर जतए रिह रहल छिथ ओतु/ःआ1ूा दु/ःआ0आ/ःूचूचारक लेल ई सूचना समाज आग/ःआचआ आ बए। वंिचत, मिहला \nआ समाना/ःू88तर पर/ःूठ4पराक /ःआ04पो/ःू70सपस/ःआच1नक /ःूच5पमे। जह/ःआचआ धिर मैिथली ि/ःूचू/ःू88ट मीिडयाक गप अिछ , ओतौ समाना/ःू88तर \nलेखन /ःू70वािलटी आ /ःू70वाि/ःू88टटी दुनूमे ९०% /ःआ04थानपर अिछ। इ/ःू88टरनेट तँ बोनस िछऐ , ४-५ सए मैिथली पोथी, \nदस हजार मैिथली ताल-प/ःू55  पीडी.एफ. कैमरा रेडी कॉपीक /ःूच5पमे िवदेह आक/ःआच5इवमे मु/ःूठ1त  डाउनलोड लेल \nउपल/ःूठूध अिछ। ओइमे देवनागरीक अितिर/ःू70त ितरहुता आ /ः40ठेलमे सेहो मैिथली अिछ। गूगल आ िवदेहक \nसौज/ःू88यसँ चािर सएसँ ऊपर पोथी गूगल बु/ःू70समे १००% /ः40ठाउज आ डाउनलोड लेल उपल/ःूठूध  छै; ऐमे सँ \nमैिथली-अं/ःआठ1ेजी आ अं/ःआठ1ेजी- मैिथली िड/ःू70शनरीक सात टा पोथी/ फाइल ि/ःआ8ठएिटव कॉम/ःू88स (ए/ःआठठी/ःूठूयूशन -शेयर \nअलाइक)ला इसे/ःू88स क अ/ःू88तग/ःआच1त  १००% /ः40ठाउज आ डाउनलोड लेल उपल/ःूठूध  अिछ, माने िकयो एकर उपयोग \n/ःआ8ठेिडट दऽ कऽ (माने साभार िलिख कऽ) आ अही तरह/ःू4आ आग/ःआचआ लाइसे/ःू88स िवतिरत करबाक शत/ःआच1 /ःआ04वीकार कऽ \nकए कऽ सकै छिथ, एकरामे वृि/ःआू0 कऽ एकर संवध/ःआच1न  आ /ःआ01यावसाियक उपयोग कऽ सकै छिथ।  ‘डायसपोरा \nक/ःूठ4यूिनटी’ नेिटव क/ःूठ4यूिनटीक /ःूचूित अपन कज/ःआच1 उतािर रहल अिछ। नेिटव /ःआ04पीकर ब/ःआ8चड आग/ःआचआ बिढ़ गेल अिछ , \nओकर सोच आग/ःआचआ छै, ओ समाना/ःू88तर पर/ःूठ4पराक लेखनसँ अपनाक/ःू4आ आइडेि/ःू88ट फाइ कऽ रहल अिछ, मुदा \nसुखाएल मु/ःू71यधारा समाजसँ सकारा/ःू84मक  िदशा आ समए /ःू5ूे/ःू55मे पाछ/ःआचआ अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n11 \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n12 \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n13 \n \n \n \n \n(िवदेह ई पि/ःू55काक/ःू4आ ५ जुलाइ २००४ सँ अखन धिर ११९ देशक १,६२६ ठामसँ ८५,६२२ गोटे /ःआू5ारा \n४३,६३१ िविभ/ःआ8ू आइ .एस.पी. सँ ३,७४,६०६ बेर देखल गेल अिछ; ध/ःू88यवाद पाठकगण। - गूगल एनेलेिट/ःू70स \nडेटा।) \n \nअपन मंतूgणंअय ggajendr a@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गूgणष4  \n२.१.\n गजे/gउ88/gच06  ठाकुर- जगदीश /gउ6उसाद म/gउ83डल : एकटा बाय ो/g3ड़1ाफ ी  (आग/g363 ) \n  \n२.२.\n जगदीश ूgष6षसाद मूgष8ण ड ल-आठ टा िव हिन  कथा  \n  \n२.३.\n गोिव/ःू88द झा-(नाटक) गाम जएबै गाम जएबै गाम जएबै ना  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n14 \n \n२.४.\n मु/ःआ8ूी कामत- एक/ःआच4की  - ह/ःू84यारा समाज   \n  \n२.५.\n गजे/gउ88/gच06  ठाकुर- नाटक- गंगा ि/gच0ड़ज  \n  \n२.६.\n पूनम म/ःू8आडल -१.दाग (उप/ःू88 यास) : गौरीनाथ- लोकाप/ःआच1ण २.\"सगर राित दीप जरय\"क दोसर \nफेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/ःूठ4बर २०१२ शिन िदन स/ःू88/ःू87याक/ःू4आ क/ःू4आ दरभंगामे ३.सम/ःू88वय \n२-४ नव/ःूठ4बर २०१२ इि/ःू8आडया हैबीटेट  से/ःू88टर भारतीय भाषा महो/ःू84सव SAMANVAY 2-4 November \n2012 IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL/ ३ नव/ःूठ4बरक/ःू4आ मैिथलीमे /ः40ठा/ःआआूणवाद , /ःू7चयोितरी/ःू58रपूव/ःआच1 \nिव/ःआू4ापित आ मैिथलीमे /ःूचूेमक गीतपर भेल बहस  \n  \n२.७.\n डा.रमान/ःू88द झा ‘रमण’-कलकूgष54ा िवूgष58िवूgणष4ालयमे मैिथली - राजा टंकनाथ चौधरी  \n  \n२.८.\n नव/ःआ70दु कुमार झा- आिथ/ःआच1क संकट मे चेतना, दू िदनक हएत समारोह  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n15 \n \nगजेूgष88ूg4ं6  ठाकुर \n  \nजगदीश ूgष6षसाद मूgष8णडल : एकटा बायोूgण9अाफी  (आगूgण6ण ) \n  \n1978 ई.मे पंचायत चुनाव भेल। सीधा मुकाबला (दुइये उ/ःूठ4 मीदवारक) भेल। बहुमत-अ/ःूठ8 प मतक पिर चय गामक \nसभ बुझैत छल। एकटा कनीटा उदाहरण- जखन िव रोधी नीक जक/ःआचआ ओझरा गेला, तइ बीच भोगे/ःू88 /ः40च  जीक \nम/ःू87 य/ःआ04थ तामे पनचैित यो मािन  लेल गेल। मुदा पंचेक बीच िव वाद फँिस  जाए। अंतमे ई भेल जे ने क/ःूठ4 युिन /ःआ04ट  \nपाट/ःआच8क बहरबैया पंच औता आ ने /ःूचूमुखजी (िव /ःू88 /ःू87 य नाथ ठाकुर) क बहरबैया पंच अबैले तैयार रहलिख न। मुदा \nपनचैती तँ पछुआएले अिछ । जखन सभ छोिड़  देलिन  तखन गामेक पंच बनिथ । जइमे एकटा श/ःू54/ःआच1 लागल जे \nदुनू प/ःू5ूक बीच जे नै स/ःूठ4 बि/ःू88 ध  त होिथ  ओ पंच हेता। तकित यान भेल तँ एको गोटे शेष नै बँचलाह। ओहने \nशेष बँचला जे भीम जक/ःआचआ अिभ  म/ःू88 युक संग रहिथ न।  \n     पंचायत चुनावसँ पूव/ःआच1 1977 ई.मे िद /ःूठ8 लीयो सरकार आ पटनो सरकार बदिल  गेल। एक नव पिर ि/ःआ04 थ  ित  \nपैदा लेलक। गामोक पाट/ःआच8 (क/ःूठ4 युिन /ःआ04ट  पाट/ःआच8) अनेको लड़ाइ लिड़  चुकल छल। जइसँ गुण-अवगुण बूिझ  \nचुकल छल। तँए चौगुणा उ/ःू84 साह रहबे करै। टुटैत सामंती बेव/ःआ04 थाक एकोटा घृिण त काज पंचायत चुनावमे \nशेष नै रहल। एकटा उदाहरण- बहुमत अ/ःूठ8 प मतमे नामो बदिल  देल जाइत छल। जिह ना कतौ रा/ःू5ूसक अथ/ःआच1 \nर/ःू5ूा केिन  हार छल, सुरक अथ/ःआच1 सुरापान करैबला। काज करैमे फ/ःूठ8 ल/ःआचआ रा/ःू5ूसे छी। असगरे लहासक/ःू4आ पीठपर \nलािद  असमसान लऽ गेल।  \n     चुनाव घोषणाक िव रोधमे मुिख यो आ सरपंचोक मामला कोट/ःआच1 पहुँचल। सरपंचक मामला िन चले कोट/ःआच1सँ \nफिड़ या गेल। मुिख या चुनावक मामला हाइ-कोट/ःआच1 पहुँचल। चुनाव अवैध भेल। जिह ना ठाकुरक बिर आती \nठाकुरे-ठाकुर तिह ना िब नु पंचायती क मुिख या िब ना सभ मुिख ये मुिख या। मुिख या-सरपंचक काजो तिह ना। मा/ःू55 \nगामक पनचैती। सरपंच भेने सेहो बदिल  गेल। ओना पाट/ःआच8क भीतर िक  छु दरािर  बिन  गेल। दरािर  ई जे \nिज नका सरपंचक उ/ःूठ4 मीदवार बनौल गेलिन  ओ करे िख लाफ दोसर नोमीनेशन कऽ देलिन । पाट/ःआच8 अपन ि◌ नण/ःआच1ए \nआपस करैत चुनाव लड़ल।  \n     गामक वातावरणमे गुमराहट रहए। नीक-नीक अपराधीक गाओं बेरमा। एक /ःआठ1ुप छह - छह बख/ःआच1 जेल कािट   \nचुकल छलाह। ओहो सभ जीिव ते। जे चुनाव (पंचायत चुनाव) मे बूथपर लाठी हाथे िक छु गोटे बैसलो आ \nिक छु गामोमे घुमैत। कसमकस रहने चुनाव शा ि/ःू88त सँ भेल। मुदा िग नती काल एक गोटे (/ःूचूमुखक िग  नती  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n16 \n \nएज/ःआ70ट ) दस-बारहटा मोहर देल बाइलेट ह/ःआचआइ - ह/ःआचआइ कऽ खा गेल। तही बीच पाट/ःआच8क एज/ःआ70ट देखलक िक   ह/ःआचआइ - ह/ःआचआइ \nकऽ पान-सात थापर मुँहमे लगा देलकिन । थापर लिग ते मुँहसँ उगललक। \n     छह बख/ःआच1 जहल कटलाहा एक गोटे एकटा ख/ःआ04 सीक चोिर मे पकड़ा गेल। ख/ःआ04 सी िश वलाल महतोक। \nचोर-मोट पकड़ाएल। मािर -पीट शु/ःूच5 भऽ गेल। आदित   छोड़बै जोकर मािर  लगलिन। संग-संग ईहो भेल जे \nपकिड़  कऽ थाना पहुँचा देल गेल। तिह ना दोसराक संग (दोसर अपराधीक) सेहो भेल। ओना खुदरा-खुदरी \nझंझट होइते रहैत छल, मुदा से सभ कमल।  \nपंचायतक िव िध -िव धानक जे िक ताब छल सेहो तेहने छल। लोक-सभामे भोगे/ःू88 /ः40च जीक /ःूचू/ःआ04 तावक/ःू4आ \n/ःआ04 वीकृित  भेटल। ग/ःआचआधी जीक क/ःूठ8 पना आ मगध जनतं/ःू55 वैचािर  के दुिन य/ःआचआमे छल बेवहािर  क जमीनपर नै छल।  \nअही बीच (1977 ई.मे) एकटा िम /ःू55 जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडलक/ःू4आ भेटल ि/ःू88ह । ओ रहिथ  /ःआ04 व . काली \nका/ःू88 त  झा, आइ.पी.एस।  \nबेरमाक बगले पूब कछुबी गाम छै। काली बाबू कछुबीयेक। 1969 ई.क बैचक आइ.पी.एस। ओ \nगाम आएल रहिथ । झंझारपुर बजारक कोनो काज रहिन । बेरमा कछुबीक बीच बाधक  अिड़ पेिर यासँ लऽ कऽ \nप/ःआ1ूी स ड़क धिर  कतेको रा/ःआ04 ता अिछ । अपना घरसँ सीधा पूब हुनकर घर छि/ःू88 ह  । असकरे पएरे झंझारपुर \nजाइत रहिथ  तँए सोझ-साझ र/ःआ04 ता िह या-िह या बढ़ैत रहिथ । जखन बेरमा मुसहरी लग एला तँ र/ःआ04 ता दू \nिद िश या बूिझ  पड़लिन । दुनू घूिम  कऽ आगू िम लैत अिछ  जइठाम सँ झंझारपुरक रास् ता सोझ भऽ जाइ छै। \nमुसहरी बगले गामक िड हवारक /ःआ04 थान। /ःआ04 थान रहने चा/ःूच5 िद  ससँ लोकक आवाजाही तँए चा/ःूच5 कात रा/ःआ04 ता \nअिछ । ओइठाम आिब  जखन आगू िह यौलिन  तँ सोझका पिछ म मुँह/ःू4आ बूिझ   पड़लिन । िड हवार /ःआ04 थान घरक \nबगलेमे पूबािर  भाग अिछ । ओही र/ःआ04 तासँ आगू बढ़लाह। तँ दर ब/ःू7च जेपर चिल  एला। ओना चेहरासँ जगदीश \n/ःूचूसाद म/ःू8आडल  ि◌ च/ःू88 हैत रहिथन । मुदा एक /ःआ04 कूलमे पढ़ैक किह यो अवसर नै भेटलिन। तेकर कारण छल, \nशु/ःूच5मे ओ गाममे िक छु िद न पिढ़  नवानी िव /ःआू4ालयमे नाओं िल  खा◌ैलिन  आ जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडल  गामक /ःआ04 कूलसँ \nटिप  कछुिव ये अपन /ःूचूाइमरीमे नाओं िल खेलिन। अखन तँ िम /ःआ8चल /ःआ04 कूल धिर  िम िल  गेल अिछ  मुदा ओइ समए \nिम /ःआ8चल /ःआ04 कूल अलग छल। सभ बेव/ःआ04 था अलग छलै।  \nम/ःू87 यमा पास कऽ जखन धुड़झाड़ सं/ःआ04 कृत पढ़ए-िल खए आिब  गेलिन , िप ताक/ःू4आ संतोष भऽ गेलिन  । \nतखन ओ (काली बाबू) तमुिर या हाइ /ःआ04 कूलमे दसमामे नाओं िल खौलिन । ओइ समए िब नु सिट/ःआच1 यो िफ केटक \nदसमा धिर  एडमीशन होइ छल। दसमा-एगरहमाक िम ि/ःू57  त िस लेवस छल। साल भिर क पछाित  दसमाक परी/ःू5ूा \nहोइत छल जे /ःआ04 कूलेमे होइत छल। निह ये जक/ःआचआ िव  /ःआू4ाथ/ःआच8 फेल करैत छलाह। जेना आन -आन बहुत देशमे \nअखनो अिछ । दसमा-एगरहमाक बीच एसेस म/ःआ70ट /ःूचूथा सेहो छल। दू सए न/ःूठ4 बरक होइत छल। जइसँ मैि/ःआठठ  कक \nबोड/ःआच1 परी/ःू5ूामे अि/ःआ04 स  ये-अि/ःआ04 स  ये न/ःूठ4 ब रक िव षय होइत छल। अिस सम/ःआ70टक न/ःूठ4 ब र िव /ःआू4ालये (/ःआ04 कूले) सँ पठाओल \nजाइ छलै जे बोड/ःआच1क (मैि/ःआठठ  कक) िर ज/ःूठ8 ट मे जोिड़  होइ छल। मुदा एकटा बात बीचमे ज/ःूच5र छलै जे बाइस -\nबा इस न/ःूठ4 ब र एलापर पास हो इत छल। मुदा तहू भीतर एकटा आरो छलै जे समाज अ/ःू87 ययन दसे न/ःूठ4 ब रमे पास  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n17 \n \nहोइत छल। एकर माने ई नै जे दस न/ःूठ4 ब र असान भेल। अिध क/ःआच4श िव  /ःआू4ाथ/ःआच8 बीस न/ःूठ4 ब रक भीतरे रहैत \nछलाह, गोिट -पङरा आगू बढ़ैत छलाह। आट/ःआच1 िव  षय (फै/ःू70 ल टी) लऽ कऽ नाओं िल खौलिन । मुदा साले भिर क \nपछाित  (दसमाक परी/ःू5ूा) /ःआ04 कूले नै आनो-आन /ःआ04 कूलमे चच/ःआच5क पा/ःू55 कालीबाबू बिन   गेला। कारण भेल जे \nअखन धिर  हाइ /ःआ04 कूलमे अठमासँ लऽ कऽ बोड/ःआच1 धिर  क परी/ःू5ूामे साइंसक िव  /ःआू4ाथीक िर  ज/ःूठ8 ट  अगुआएल रहैत \nछल। दसमामे फ/ःआ04 ट  (पिह ल /ःआ04 थान) भेलिन । आट/ःआच1 िव  षयमे एकटा ध/ःआ1ूा ला गल। ध/ःआ1ूा ई लागल जे अखन \nधिर  परी/ःू5ूाक न/ःूठ4 ब र दइक बेवहार छल ओ दोसर रंगक छल। घुसुकुिन य/ःआचआ कटैत आट/ःआच1क न/ःूठ4 ब र घुसुकैत छल, \nजखन िक  साइंसक िव षयमे सए-मे-सए छल। कनीटा उदारहण- जखन हाइ /ःआ04 कूलक स/ःूठ4 ब/ःू88 धमे चच/ःआच1 भेल \nतखन ओ कहलिन - “खा कऽ /ःआ04 कूल िव दा होइ काल हाथक तरह/ःू84 थीपर प/ःआचआचटा अं/ःआठ1ेजी श/ःूठू द वा एकटा /ःूचू/ःआ11क \nउ/ःू54र िल  िख  लइ छलॱ आ /ःआ04 कूल पहुँचैत-पहुँचैत रिट  लइ छलॱ। जाइयो काल आ अबैयो काल करै छलॱ। \n/ःआ04 कूल पहुँचते पिह ने कलपर जा बिढ़ या जक/ःआचआ हाथ धोइ लइ छलॱ, तखन बैसै छलॱ। ओना िश /ःू5ूा प/ःआू0ित  मे \nसेहो िक छु अ/ःू88 त र अिछ । रटैक चलिन  सभ रंग अिछ ।” /ःूचूथम /ःू57ेणीसँ मै/ःआठठीक पास केलिन  । मुदा घरक \nि/ःआ04 थ  ित  ओते नीक नै तँ खराबो नै। कारण जे ओ महापा/ःू55 पिर  वारक छलाह। से जमीनदािर ये जक/ःआचआ पसरल \nअिछ । तहूमे महापा/ःू55क कम जन - सं/ःू71 या रहने अखनो धिर  अबादे छि/ःू88 ह  । ओइ समए सी.एम कओलेज बहुत \nनीक कओलेज बूझल जाइत छल। नीक िव /ःआू4ानीक एडिम  शनो होइत छल। 1959 ई.मे चािर टा कओलेज \nखुजल जइमे जनता कओलेज झंझारपुरो आ सिर सो कओलेज सेहो खुजल। मै/ःआठठीक केला पछाित   सी.एम. \nकओलेज नै जा, ओना आर.के. कओलेज सेहो नीक छल, मुदा दुनूक बेवहािर क प/ःआू0ित  मे िक छु अ/ःू88 त र छल। \nजइठाम आर. के. कओलेजमे सबहक गुनजाइश छल तइठाम सी.एम. कओलेजमे नै छल। दोसरो कारण छल \nसी.एम. कओलेज सरकारी बिन  चुकल छल। छा/ःू55 /ःूचूवेशक सीमा ि◌ नध/ःआच5िर  त छल। सी.एम. कओलेजक इ/ःू74 छा \nरिह तो काली बाबू सिर सो कओलेजमे नाओं िल खौलिन । कारण भेलिन  जे एकठाम दूटा िव /ःआू4ाथ/ःआच8 पढ़बैक बदलामे \nरहै-खाइक जोगार लिग  गेलिन । पिर वारक आमदनी ओते खराब नै जइसँ सी.एम.कओलेज नै जा सकै छलाह \nमुदा सहयोगक अभाव रहलिन । िल टरेचर इं/ःू7ू लीशक संग /ःूचूथम /ःू57ेणीमे आइ .ए. पास केलिन । दरभंगामे रहैक \nगर लािग  गेलिन । अं/ःआठ1ेजी आनस/ःआच1क संग सी.एम. कओलेजमे नाओं िल खौलिन । आनस/ःआच1 /ःआठ1ेजुएट भऽ िन  कललाह। \nएकटा कनीटा बात- जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडल  जइ समएमे जनता कओलेजमे पढ़ैत रहिथ तइ समए आनस/ःआच1क \nपढ़ाइ नै होइत रहै। खाली मैिथ लीमे तीन िश /ःू5ूक रहिथ  , जइसँ मैिथ लीमे होइत रहै। जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडल  \nिह /ःू88 दी, राजनीित  शा/ःआ04 /ःू55 क िव /ःआू4ाथ/ःआच8 रह िथ । /ःूचूाइवेटे सँ िह  /ःू88 दी आनस/ःआच1क तैयारी केल िन। ओना दू गोटे (दूटा \nिश /ःू5ूक ) कओलेजमे रहिथ  मुदा पढ़ाइ नै होइत रहै। बी.ए.क फाम/ःआच1 धिर जनते कओलेजसँ भरल िन, परी/ःू5ूा \nसी.एम. कओलेजमे भेल।  \nजगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडल  िड हवार /ःआ04 थानक पछविर या र/ःआ04 ता पकड़ने दर व/ःू7च जापर आिब  गेला। आइ.पी.एस. \nअफसरक आएब अपनाक/ःू4आ सौ भा/ःू7ू य शाली बुझलिन। पकिड़  कऽ दरव/ःू7च जापर बैसौलिन । पुछलिन  तँ कहलिन  जे \nझंझारपुर जाइ छी, काज अिछ । कहलिखन जे अह/ःआचआ असकरे छी, तहूमे पाएरे छी िद /ःआ1ूत हएत। कहलिन  जे \nकोनो िद /ःआ1ूत नै हएत। फेर कहलिन   जे हमहूँ संग भऽ जाइ छी। िक छु गप-सप करैक मौका सेहो भेटत। \nमुदा ओ पुिल स नजिर बला। कहलिन  जे साइिक ल िद अ घुमैकालमे दऽ देब।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n18 \n \nसाइिक लसँ झंझारपुर गेला। िज नगीक तेना कऽ पिह ल भ/ःू4आट दुनू गोटेक बीच भेल छल। ओइ िद न ई \nअंदाजमे नै आएल छलिन जे स/ःूठ4 ब/ःू88 ध  एते गाढ़ आ िज नगी भिर  िन महतिन। अंदाजमे नै अबैक कारण छलिन \nजे कतेको पुरान िह त-अपेिछ त टूिट  गेल छलिन। ओना नवको बढ़बो कएलिन। एकटा उदाहरण- एकटा \nगामेक संगी छलिखन, कओलेजमे संगे पढ़ने रहिथ। मुदा जाइतक सीमा घेरने छलिन । /ःआ04 टेट ब/ःआ7आकमे हुनका \nनोकरी भेलिन । नीक दरमाहा। अनधुन आमदनी। िव चार एते बदिल  गेलिन  जे गाम एलापर भ/ःू4आट - घ/ःआचआट नै होइ \nछलिन। कुसंयोग एहेन भेलिन जे दसे-बारह बख/ःआच1 पछाित   /ःआ04 कूटर ए/ःू70 सीड/ःआ70टमे जखमी भेला आ गाम आिब   िक छु \nिद नक पछाित  मिर  गेला। अखनो दुख होइ छिन जे मुइला पछाित  देखए (िज /ःू5आासा) नै गेलिखन । मुदा िव चार \nएहेन बिन  गेल छलिन, िज नगीक अनुभवसँ, जे दो/ःआ04 त - दु/ःआ0ू म नक बीचक दूरीक फलाफल िक  होइ छै से बूिझ  \nगेल छला। कनीटा उदाहरण- एक गोटे नजदीकी रहिथन । हुनका ऐठाम िब आह रहिन। िद न-राित  रहला। \nमुदा हुनका (िज नकर काज रहिन) दो/ःआ04 त -दुश्  मनक बुझैक नै रहिन । सभ रंगक लोक काजमे लागल छल। \nएक गोटे िज नका बदनाम करैक िव चार मनमे रहिन , चाहे जे पिछ ला कोनो कारण होउ, दािल मे दोहरा कऽ \nनून दऽ देलिख न। पछाित  जखन दािल  नुनगर भऽ गेलै तखन जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडलक  नाओं लगा देलिखन । \nएिह ना दोसरठाम भेल। िब नु अदहन देने बरतनमे सुखले दाि◌ ल दऽ नाओं लगा देलकिन । तहूसँ एकबेर भेल \nजे गामक दुग/ःआच5पूजामे काय/ःआच1कत/ःआच5 छ ला, नाचक भार भेटलिन जे नीक नाच हुअए। तइ समए गाम-घरमे नाटक-\nनौटंकी कम छल आ नाच बेसी अनेको तरहक छल। एक गोटे नाच अनैक भार लऽ लेलिन । बिढ़य/ःआचआ नाचक \nखूब /ःूचूचार भेल। जखन नाच आएल तँ जेहने नीकक /ःूचूचार भेल रहए तेहने हहासो भेल। मुदा जखने िक  यो \nपिर वारसँ िन किल  समाजमे डेग उठबैए तँ ओ ई मािन  चलैए जे नमहर काजमे बेिश यो आ भािर यो, दुनू काज \nहोइ छै अपना भिर  लोक पिर यासे करैए, मुदा िक छु /ःू55ुिट   रिह  जाइ छै, तखन िक  कएल जाएत। हँ एते \nज/ःूच5र जे अिध  क-सँ-अिध क काजक सभ पहलूपर नजिर  राखक चाही। एिह ना कोनो घटनोक होइ छै। िक यो \nबेमार छिथ  वा कोनो दोसरे कारण छि/ःू88 ह  , रंग-िब रंगक सुझाव लोक दैत अिछ । नीको रहै छै अधलो रहै छै, \nतइठाम एहने सम/ःआ04 या उठबाक संभावना रहै छै।  \n/ःआ04 वग/ःआच8य काली बाबूक पिह  ल बहाली डी.एस.पी.क /ःूच5पमे अगरतला (ि/ःू55  पुरा)मे भेल रहिन । चािर  सए \n/ःूच5पैया महीना दरमाहा। समैयो स/ःआ04 त रहए। अ/ःू88 त  तक ई बात बजैत रहलाह जे िस गरेट आ दा/ःूच5 पीबैत \nछलॱ। करीब प/ःआचआच बख/ःआच1 पीलॱ। पिर  वारमे मतभेदक उभिर  गेल रहिन । उभरैक कारण /ःआ04 प/ःआ0आ टे छल। एक \nसाधारण थाना िस पाही दस बीघाक /ःूठ0 लॉट कीिन , तीिन  मंिज ला मकान बना, प/ःआचआच लाखक बेिट  यो िब आह कऽ \nलइए तइ संग सम/ःआच4गो सभक/ःू4आ नोकरी लगा लइए तइठाम ई (काली बाबू) छु/ःू74 छे हािक म छिथ । मुदा ओ \nपिर वारक/ःू4आ बुिन  यादी ढंगसँ बदलए चाहै छला। अपन खनदानी वृि/ःू54  क/ःू4आ अधला वृि/ःू54   कहै छलाह। पिर वार कज/ःआच1मे \nडुमल छल। िद यादीक झगड़ा कोट/ःआच1मे चलैत छलिन  । ओइ िव वादक/ःू4आ जेना-तेना काली बाबू ि◌ नपटौलिन । कज/ःआच1सँ \nपिर वारक/ःू4आ मु/ःू70 त  केलिन । पछाित  घर बनबैक िव चार केलिन । भ/ःआू7ा लगा बनौलिन  । अपनासँ छोट भाए मािझ ल \nभाएक/ःू4आ अगरतलेक हाइ - /ःआ04 कूलमे काज धड़ौलिन ।  \nसालमे एक बेर िन ि/ःू5च  त /ःूच5पे अिब  ते छलाह। मास िद न गाममे रहैत छलाह। तइ-बीच तीन-चािर  भ/ःू4आट \nजगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडलसँ भऽ जाइ छलिन । मुदा मा/ःू55 तीन -चािर  भ/ःू4आटमे साल भिर  क िक िर या-कलापक िक   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n19 \n \nहएत। हुनक अपन /ःूच5िट ◌ ंग छलिन । काजो-उदेम ठेकना कऽ अबैत छलाह। आठ िद न होइत-होइत काज \nिन बटबै छलाह। पछाित  कुटुमारे (सासुर-माि/ःू55  क-बिह न इ/ःू84 यािद ) करै छलाह। मास िद न पुरैत-पुरैत काजो \nिन बिट  जाइ छलिन । आ छुि/ःआूच  यो बीत जाइ छलिन । काजक दौड़मे काजे गप-सप करैक मौको दैत छै। \nएकटा काजक भार अपनो ऊपर रखै छलाह आ सम/ःआच4गो सभक/ःू4आ लगबैत छलाह। स/ःूठ4 ब/ःू88 ध  बढ़लिन। एनाइ-\nगेनाइक संग खेनाइ-पीनाइ सेहो बिढ़  गेलिन।  \nहाइ /ःआ04 कूलमे फ/ःआ04 ट  करैमे भूगोलक योगदान बेसी छलिन । एक दू न/ःूठ4 ब र कम होइ छलिन । पूव/ःआच5चलक \nि◌ /ःू55पुरा, मणीपुर, िम जोरम, अ/ःूच5णाचल , नागोल/ःआ7आड इ/ःू84 यािद क नीक अ/ःू87 य यन छलिन । ओना धा िम/ःआच1क  /ःूचूवृि/ःू54   िद स \nबढ़लाह। पूजा-पाठ िद स बिढ़  गेला। डी.एस.पी. सँ एस.पी. भेला पछाित  अपन बदली /ःआठठ/ःआ70िन  ग कओजेलमे करा \nलेलिन । ता एस.पी. ओहीमे रहलाह। तीन-चािर  साल पछाित  (अपेछा भेलापर) जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडलक/ःू4आ ि/ःू55  पुरा \nअबैले कहए लगलाह। मुदा जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडलक/ःू4आ दोहरी ओझरी लागल रहिन। पिर वारसँ लऽ कऽ \nमुकदमाक खच/ःआच1 धिर  क। ने कोट-कचहरी अबै-जाइसँ छु/ःआूची आ ने दोसर िद  स जाइ-अबैक छु/ःआूची।  \nजगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडलक/ःू4आ १९९८ ई. धिर  अबैत-अबैत पूव/ःआचचचल देखैक एते िज  /ःू5आासा बिढ़   गेल ि/ःू88ह  जे अपनाक/ःू4आ \nओ नै स/ःूठ4 हािर  पेल ि/ःू88ह । ओना समैक पलखित  भेट गेलिन आ से भेटलिन दुग/ःआच5पूजाक िज  /ःूठ4 मासँ अलग भेलापर। \nदोसर कारण ईहो भेलिन जे पचासो सँ ऊपर मुकदमा िन विट  गेल छलिन जइसँ का◌ेट-कचहरीक आवाजाही \nसेहो किम  गेलिन। दूटा सेशन केश (३०७ आ ४३६ अथ/ःआच5त् मृ/ःू84 युक /ःूचूयास आ अिग  ल/ःू7ू गी।) मा/ःू55 बिच   गेल \nछलिन। तहूमे ४३६ (अिग ल/ःू7ू गी) केश हराइये गेलै। हरा ई गेलै जे झंझारपुर-मधुबनीक बीच जे कोट/ःआच1क \nबदला-बदली भेलै ओइमे ई केस हरा गेलै। ओना कते गोटे मुँह/ःू4आ सुनने रह िथ जे कोटसँ केशक फाइलो गाइब \nहोइ छै। आ ईहो सुनने रहिथ जे केशो हरा जाइ छै। ओना दुिव धा रहबे कर ि/ःू88ह । जइसँ खुिश यो होइि/ःू88ह  आ \nिच /ःू88 तो। दोसर ३०७ (एटे/ःूठ4 प टू मड/ःआच1र ) रह ि/ःू88ह  ओइमे तँ सजा भऽ गेल रहिन मुदा खुशी ई रह ि/ःू88ह  जे जते \nसजाए कानूनी दौड़मे हेबाक चाही रहै से नै भेल रहै, तँए मजगूतो डोरी भ/ःू54ा तोिड़  -तोिड़ टूिट  जाइ छै, \nलाभ-हािन  मुकदमासँ (३०७सँ) जे भेल होइि/ःू88ह  मुदा एकटा अनुभव ज/ःूच5र भेलि/ःू88ह जे /ः410/ःआ0आ ट /ःू88 यायालयक कुरसी \nकेना डोलैत रहै छै। ओना कोट-कचहरीसँ िन सिच नती जक/ःआचआ ज/ःूच5र भेला। मुदा िच /ःू88 ता तँ रहबे कर ि/ःू88ह । \nहजार देवी-देवतासँ जिह ना एक जगद/ःूठ4 बा तगतगर, तिह ना दुनू केश रह ि/ःू88ह । एक िद न जखन सभ केशक/ःू4आ मन \nपािड़  आइ.पी.सी.सँ िम लेल ि/ःू88ह  तँ बूिझ  पड़ल ि/ःू88ह  जे जँ शु/ःूच5हे सँ सजाए होइत अबैत रिहति/ःू88ह  तँ भिर सक सभ \nिद न जहलेमे अिग ला केशक फैसला सुिन तिथ। मुदा केहेनो फड़ल आमक गाछ िक अए ने हुअए मुदा \nपकलापर बा िब हािड़ मे हहिर  ए/ःआ1ूी- दु/ःआ1ूी िग  नतीमे चिल  अबैए तिह ना भेल रह ि/ःू88ह । भीम जखन अिभ म/ःू88 युक/ःू4आ \nसातक फाटक तोड़ैक भार लऽ लेलिन  तेहने मनमे उठलिन। फेर ठमकल सभ केशक सजाए जोड़ल ि/ःू88ह  तँ \n१०७ बख/ःआच1 पुरैत रहि/ःू88ह । िज नगी िद स तकलिन तँ बूिझ  पड़ल ि/ःू88ह  जे सए बख/ःआच1क काज तँ पुिर  ये गेल ि/ःू88ह । जँ \nनै केने रिह तिथ तँ दोखी केना भेला? साउनक स/ःआचआप जक/ःआचआ केचुआ छोड़ैक मौसम देिख   िज नगी बदलैक िव चार \nकेलिन। पैछला िज नगी तँ अिग ला िज नगीक सॲगर बिन  गेल छलिन। सािह /ःू84 य -िद शामे बढ़ैक िव चार उठलिन। \nमुदा सािह /ःू84 य क िव /ःआू4ाथ/ःआच8 तँ रिह   चुकल छला, सूर-पता तँ बूि◌ झ चुकल छला। टेिब या-टेिब या िक छु \nसािह /ःू84 य कारक सािह /ःू84 य  पढ़ए लगला, मुदा मन फेर ठमिक  गेलिन। मन ठमिक  गेलिन ई जे िक ताब बात जँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n20 \n \nआँिख क देखल हुअए ओ बेसी नीक होइए। िक ताब िक नैक खच/ःआच1क कटौती कऽ घूमैक िव  चार केलिन। देशक \nकेरल, कन/ःआच5टक , क/ःआ0ू मीर छोिड़  सभ रा/ःू7च य  देखलिन।  मुदा जून २०१२ ई.मे केरलक धरतीपर कोि/ःू74चमे \nजखन “गामक िजनकी” लघुकथा सं/ःआठ1ह लेल  टैगोर सािह /ःू84 य पुर/ःआ04 कार /ःूचूा/ःूठ0 त  भेलिन तँ केरल सेहो घुिम \nलेलिन। १९५७ ई.मे केरलमे वामपंथी सरकार बनल छल। देशक ओ रा/ःू7च य  जइठाम शत-/ःूचूित  शत पढ़ल-\nिल खल छिथ । खुशी भेलिन। \nअखन धिर  भूगोल एतबे बुझै छला जे देशक पूव/ःआच8 भाग असाम छी। आन - आन रा/ःू7च य  जे बनल ओ पछाित यो \nबनल आ चच/ःआ7च सं/ःू5ूेपे छल। हायर सेके/ःू8आ /ः401ी धिर  भूगोल पढ़ने छला। पछाित  निह ये पढ़लिन। तहूमे िक छु \nघटिब ये भऽ गेलिन, घटिव यो /ःआ04 वाभािव के भेलिन । /ःआ04 वाभािव क ई जे जिह ना एम.ए. पास, हाइ /ःआ04 कूलक िश /ःू5ूक \nबिन , हाइ /ःआ04 कूल पास िम /ःआ8चल /ःआ04 कूल भेलोपर बरदास कइये लइ छिथ  तिह ना ईहो केलिन। \nआसीन मास, दुग/ःआच5पूजाक समए। जगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आडल  एटलस िन कािल  अजमबए लगला। घरसँ िब राटनगर \nपहुँिच जेता, िब राट नगरसँ िस लीगुड़ी। ओतौ रहैक ठौर छ ि/ःू88ह , ओतए सँ असाम आ गौहाटीसँ ि/ःू55  पुरा। मुदा \nदुनूमे बहुत अंतर भेल। गौहाटीसँ अगरतलाक बस चािर  बजे अपराहनमे जे खुजलिन ओ दोसर िद न डेढ़ बजे \nअगरतला पहुँचल। जिह ना भेड़ी जेरमे हूड़ार चिल  अबैए तिह ना बससँ उतरलापर बूिझ  पड़लिन। भाषाक दूरी, \nजिह ना िह /ःू88 दी जनिन हार तिह ना अं/ःआठ1ेजी। बस धिर   तँ िह /ःू88 दीसँ काज चिल  चुकल छलिन, बससँ उतिर ते, \nभुखाएल रहबे करिथ, पिह ने हा◌ेटलमे जा खेलिन । मुदा एकटा /ःआ04 प/ःआ0आ ट  अंतर ई बूिझ  पड़लिन जे जे स/ःआ04 त  \nखेनाइ िस लीगुड़ीमे भेटलिन ओ आगू कतौ ने भेटलिन। कनीटा उदाहरण- बरपेटा असाम राित क एक बजे बस \nएकटा होटलक आगूमे लािग  गेल, अकड़ल या/ःू55ी सभ उतिर   होटल पहुँचल। हॉल जक/ःआचआ होटल जइमे तीन \nबसक या/ःू55ीक बेव/ःआ04 था। चािर  रोटी-तरकारीक दाम बीस /ःूच5पैया लेलक िन। मुदा देखलिन जे एक /ःूठ0 लेट माछ \nवा म/ःआच4सबला रहै तँ ओकरा सभसँ एक - एक सए /ःूच5पैया लेलकै जे िस  लीगुड़ीमे दू /ःूच5पैया पचास पाइमे खुअबैत \nरहै। होटलसँ िन किल  थानापर गेला। िक यो िह /ःू88 दी बुझिन हार नै। काली बाबूक नाआ◌े◌ं किह ते एकटा िस पाही \nडेरापर पहुँचा देलकिन।  \n \n \nजारी...  \nऐ रचनापर अपन मंतूgणंअय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n21 \n \n \nजगदीश /ःूचूसाद म/ःू8आ ड ल \nिव हिन  कथा- \n १ \nछूिट   गेल  \n  \nतृतीयाक स/ःआचआझ भगवती /ःआ04 थान दऽ सािव /ःू55ी बाबा लग आिब   फुदकैत बाजल- \n“बाबा, एकटा बात बुझलॱ ह/ःू4आ?” \nमद भरल पोतीक बात सुिन  आगू सुनैक आशामे आस काशीनाथ ओइ संगीत /ःूचूेमी जक/ःआचआ जे एकक पछाित   \nदोसरो सुनए चाहैत, मुँह बािब  पोती िद स देखए लगलाह। मुँह रोिक  सािव /ःू55ी महराइक ओइ पलग/ःआचआ जक/ःआचआ \n/ःूचूित  /ःू5ूा करए लगली। काशीनाथक मन फड़फड़ेलिन   जे भिर सक चु/ःूठ0 पा-चुप, धु/ःूठ0 पा-धुप खेल ने भऽ गेल। हमरा \nउठलेसँ काज तँ हमरा बैसलेसँ काज। \nसािव /ःू55ीक/ःू4आ काशीनाथ पुछलिख  न-  \n“की सुनलॱ?” \n“अबै छलॱ ते अह/ःआचआ दे लोक सभ बजै छलाह जे ओ आब ककरो नै गिर  अबै छिथ न!” \nगाइिर क नाओं सुिन  सािव /ःू55ीक/ःू4आ अनुकूल बनबैत काशीनाथ बजलाह - \n“बु/ःू74 ची, कते के गिर आएब। अपने मुँह दुखा जाइए। छोिड़  देिल ऐ तँए छूिट  गेल।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n22 \n \n२ \n  \nअकास दीप  \n  \nिद वालीक एक िद न पिह ने गाममे रंग-िब रंगक अकासदीपक खूँटा गड़ल देिख  मनोहरोक मनमे उठल जे अपनो \nऐठाम जराबी मुदा लगले मन घेड़ा गेलै जे पाविन -ित हार तँ पर/ःूठ4 प राक िह साबे चलैत अिछ , जँ से नै तँ एके \nसमाज माने (एक जाित क) एकेटा पाविन  िक छु गोटेक/ःू4आ होइत छि/ःू88 ह  , िक छु गोटेक/ःू4आ निह  यो होइत छि/ःू88 ह  । कारणो \n/ःआ04 प/ःआ0आ ट  अिछ  जे जाित  िद यादमे बँटल अिछ । जँ ि◌ दयादीक भीतर पाविन क िद न अशौच भऽ जाइत तखन टूिट  \nजाइत। िक छु गोटे खंिड त बूिझ  जोिड़  लैत छिथ , िक छु गोटे छोिड़  दैत छिथ । तइ संग ईहो होइत रहै छै \nजे बहरवैया आमदनीपर िज नका निह यो होइत छलिन  ओहो नव िश रासँ शु/ःूच5हो करैत छिथ  । ओझराइत मनोहर \nबाबासँ पुछैक िव चार केलक।  \n     मनोहर हाइ /ःआ04 कूलमे पढ़ैत अिछ । घरक कोनो काज करैसँ पिह ने बाबासँ पूछब ज/ःूच5री बुझलक।  \n     सात बजे स/ःआचआझ। चाह पीब पान खाइते /ःआ0ू यामलाल गप करैक मूडमे एला। केकरो नै देिख  चौक िद स \nजाइक िव चार किर ते रहिथ  आिक  मनोहर आिब  बाजल-  \n“बाबा, एकटा िव चार मनमे भेल?” \n/ःआ0ू यामलाल- “की?” \n“ऐबेर अपना गाममे सइयोसँ बेशी अकास दीप िद वाली िद न बड़त!” \n“ई तँ नीक बात भेल।” \n/ःआ0ू यामलालक/ःू4आ अनुकूल होइत देिख   मनोहर बाजल- \n“बाबा, अपनो दरब/ःू7च जापर...?” \nक/ःआचआच कड़ची वा पिघ  लल काचक/ःू4आ जेहेन स/ःआचआचामे देल जाइत तेहने ने व/ःआ04 तुओ बनैत अिछ । मनोहर ब/ःू74 चा अिछ  \nहलहोिड़ मे मन उिड़  गेलै। /ःआ0ू यामलाल कहलिख न- \n“बौआ, जइ गाममे मिट या तेल, जेकर उपयोग गाममे खाली िड िब ये टामे होइ छै, तहूक हाहाकार मचल रहै \nछै। तइठाम तू भिर  राित  मासो िद न िड िब या बाड़वह से केहेन हएत?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n23 \n \n  \n३ /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n24 \n \n  \nकनमन  \n  \nसाढ़े चािर  बजैत। हाइ /ःआ04 कूलसँ अिब ते सुधीरक नजिर  दरब/ःू7च जापर बैसल बाबा /ःआ0ू याम सु/ःू88 द रपर पड़लिन । \nदरब/ःू7च जा- अंगनाक बीच मोड़पर सुधीर तेकठी जक/ःआचआ ठाढ़ भेल। के/ःूठ4 ह र डेग बढ़ौत से फिड़ छेबे ने करैत। \nबाबाक/ःू4आ पुिछ  यिन  जे िक अए मन खसल अिछ , आिक  िक ताब रिख  कपड़ा बदिल  आबी। र/ःआ04 तेसँ भूखो-िप यास \nलगले अिछ । नबे बजेक खेलहा छी।  \n     तेकठीक तीनू खूँटाक बीच अपनाक/ःू4आ सुधीर पौलक जे दूटाक कनोत तेकठी नाओं धड़बैत अिछ   जखन \nिक  तेसरक नाआ◌े◌ं गोरी भऽ जाइ छै, जेकरा ऊपर लाद लािद  लदाना दइ दइ छै। बाबाक बात बूझब सभसँ \nज/ःूच5री अिछ  , मुदा बरदाएल हाथे कइये िक  सकबिन । कपड़ा बदलब ओते महत नै रखैत अिछ  तँए एना करी \nजे बाबाक/ःू4आ किह  यिन  जे हमहूँ आिब  गेलॱ जइसँ जाबे ओ अपन बात बजता ताबे िक ताव रािख  आएब। कनी \nडेगमे झाड़ अ◌ानए पड़त। सहए केलक। बाजल- \n“बाबा, िक अए मन खसल अिछ ?”  \nकिह  िक ताव राखए आंगन गेल। िक ताव रािख  /ःआ0ू याम सु/ःू88 द र लग आिब  सुधीर बाजल- \n“बाबा, मन खसैत कारण िक  अिछ ?” \n     आस-िन आसक बीच /ःआ0ू याम सु/ःू88 द र ओझड़ाएल रहिथ , तँए नजिर  खसल छलिन । पोताक जबाव भारी पबैत \nछलाह। चालीस बख/ःआच1क संगी हेरा-फेरीमे जहल चिल  गेल छलिन , तेकरे सोग। मुदा बाल-बोध लग बाजी वा \nनै बाजी। िछ पाएब झूठ हएत नै िछ पाएब सेाहे तँ नीक निह ये हएत। नीकक चच/ःआच1 हेबाक चाही, अधलाक तँ \nफलो अधले हएत। एहनो तँ भऽ सकैए जे िछ पबैत-िछ पबैत िछ नारक िछ नरपिन ये छीप जाए। मुदा एहनो तँ \nभऽ सकैए जे एक-दोसराक अधला िछ पबैत-िछ पबैत िछ पारकेक समाज बिन  जाए। तत्-मत् करैत /ःआ0ू याम सु/ःू88 द र \nबाजल- \n“बौआ, अखने सुनलॱ जे /ःूच5पलाल जहल चिल   गेल। िम रचाइक झ/ःआचआझ जक/ःआचआ ओहए मनक/ःू4आ मलीन केने अिछ  ।” \n     /ःआ0ू याम सु/ःू88 द र जे किह  अपना क/ःू4आ हटबए चाहै से लगले नै हटलिन  । कारण भेलिन  जे जहलक नाओं सुिन  \nसुधीर दोहरा देलकिन - \n“िक अए /ःूच5पलाल बाबा जहल गेला?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n25 \n \nसुधीरक /ःूचू/ःआ11 /ःआ0ू याम सु/ःू88 दरक/ःू4आ /ःू7च व र आिन  देलकिन  मुदा /ःू7च वार नै बिन  तुड़छैत /ःू7च वािर  तँ आिब ये गेल रहिन । \nबुझबैत बजलाह- \n“एते पुरान रिह तो /ःूच5पाला समैक/ःू4आ ठेकानबे ने केलक। पुरना चािल  सँ आब काज चलैबला छै! बुझथुन जे \nकेहेन दादासँ प/ःूठ8 ला पड़ल।” \n  \n४ /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n26 \n \n  \nिख लतोड़  \n  \nआकाशवाणी के/ःू88 /ः40चक काय/ःआच1/ःआ8ठमक कृिष   िव भागसँ दयाका/ःू88 त तीस बख/ःआच1 पछाित   सेवा-िन वृित  भेला। खेली-पथारीक \nकाय/ःआच1/ःआ8ठमक िच  /ःू88 हार चेहरा बनौने रहला। नोकरी पािब  िज नगीमे बहुत िक छु केलिन । तीनू बेटो आ दुनू \nबेिट योक/ःू4आ पढ़ा-ि◌ लखा, नोकरी धड़ा नेने छिथ । अपनो रहैक बेव/ःआ04 था शहरेमे कऽ लेलिन । सेवा-िन वृि/ःू54  क चािर  \nबख/ःआच1 पछाित   मन उिव एलिन  जे शहरमे नै रहब, बाप-दादाक बनाओल बामेमे रहब। मन उिव आइक कारण \nभेलिन  जे पुरना संगी सभमे िक छु गोटे आन शहर, तँ िक छु गोटे गाम आ िक छु गोटे मिर यो गेलाह। पछाित  \nजे संगी भेटलिन , हुनका सभसँ तेहेन स/ःूठ4 ब/ःू88 ध  नै बिन  सकलिन  जेहेन पिह लुका सबहक संग छलिन । दूर रहने \nपिर वारोक (बेटा-बेटीक) स/ःूठ4 ब/ःू88 ध  पतराये गेल रहिन । पि/ःू7ठ  यो संगी नै बिन  सभ िद न भनिस ये रिह  गेलिन ।  \n     खंडहर जक/ःआचआ घर -घराड़ी। गाम अिब ते पिह ने घर-अंगना, बीस बख/ःआच1सँ परता पड़ल चापाकल उड़ाहलिन  । \nदरब/ःू7च जापर अबैत-अबैत मास िद न लिग  गेलिन । दरब/ःू7च जापर अिब ते देखलिन  जे अिग ला बाड़ी परती पड़ल \nअिछ । जँ एकरा चौमास बना लेब तँ सालो भिर  पिर वारक तीमन-तरकारी तँ चलबे करत जे िक छु ब/ःआचआिट  यो-\nखॲिट  लेब।  \nसहए केलिन । किह या कतए सँ परता पड़ल खेतक/ःू4आ गहॴरसँ ताम करबा दयाका/ःू88 त  चौमास बनौलिन । अ/ःूठ8 लूक \nखेतीक केलिन । अखन धिर  जे अ/ःूठ8 लूक खेतीक स/ःूठ4 ब/ःू88 ध मे बुझै छलाह तही िह साबसँ तैयारो केलिन  आ खाद-\nकीटनाशक दऽ रोपबो केलिन ।  \n     बीस िद न रोपला पछाित  खेतमे चािर  आना गाछ देखलिन । मुदा घबड़ला नै, सबूर केलिन  जे अखन \nजनमइयोक समए छै। तीस िद न पछाित  जखन ओहो चौअ/ःआ8ूी गाछमे सँ आधासँ बेसी जिर  ये गेलिन  तखन \nमाथ ठमकलिन । मुदा पुछबो िक नकासँ कएल जाए। तहूमे िज नगी भिर  अपने दोसरक/ःू4आ बुझेलॱ। ओना ओझरी \nमनमे लगए लगलिन  मुदा चेत गेलाह। जे खेतीक मम/ःआच1 बुझैत होिथ   ित नकासँ बूझब नीके छी। बूझब, गहराइसँ \nबूझब आ मम/ःआच1 बूझब िभ  /ःआ8ू होइत अिछ  ।  \n     ठेिह आएल दयाका/ःू88 त दीनानाथ ओइठाम पहुँचलाह। दयाका/ःू88 तक/ःू4आ देिख  ते दीनानाथ बजला-  \n“आऊ-आऊ, लाल भाय।” \nरेिड यो /ःआ04 टेशनमे लाल भाइक नाओंसँ दयाका/ःू88 त छला तँए लाले भाइक नाओंसँ जनैत छि/ःू88 ह  ।  \nचाह पीब दयाका/ःू88 त  बजला-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n27 \n \n“दीना भाय, अ/ःूठ8 लू रोपलॱ से गाछे ने भेल?” \nजिह ना सौरखीक पात देिख  ड/ःआचआट पकिड़   सौरखी उखाड़ल जाइत तिह ना दीनानाथ पकिड़  पुछलिख न- \n“अ/ःूठ8 लू खुिन  कऽ देखिल ऐ जे सिड़  गेल आिक  जीिव ते अिछ ?” \n“हँ, सभ सिड़  गेल।” \n“खेतमे हाल केहेन अिछ ?” \n“से तँ बिढ़ या अिछ । ओते नै अिछ  जे अ/ःूठ8 लू सिड़  जाएत।” \n“तखन?”  \n“सएह नै बुझै छी।” \n“बीआ कािट  कऽ रोपने छलॱ िक  सॱसे?” \n“गोटगरहा सॱस रोपने छलॱ। तइ संग खादो आ कीटनाशको भरपूर देने छलॱ।” \nखादक मा/ःू55ा सुिन   दीनानाथ बजला- \n“देिख यौ किह या कतए सँ जमीन पड़ता छल िख लतोड़ भेल। ओकरा अपनेमे ओते शि/ःू70 त   छै जे सुभर उपजा \nदऽ सकैए। तइमे तते खाद दऽ देिल ऐ जे बीये जिर  गेल।” \n  \n५ /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n28 \n \n  \nमुँह-कान  \n  \nकाि/ःआआ4  ये ब/ःआ7आकक मैनेजर आिब   सुनरलालक गाएक/ःू4आ सेहो देिख   गेल छलाह। ए/ःआ1ूैस हजारक गाए। गामक \nिक सानक बीच एकछाहा चच/ःआच1। िक  यो िस लेब रंगक चच/ःआच1 करैत तँ िकयो िस ◌ ंह-िस◌ ंगहौटीक। िक यो थुथुनक चच/ःआच1 \nकरैत तँ िक यो गरदिन क अिग लाक।  \n     जइठाम मनु/ःआ0आ योक/ःू4आ उिच  त अ/ःआ8ू नै भेट रहल अ िछ  तइठाम मवेशी पालन धीया-पुताक खेल िछ ऐ। कते \nदूधक ज/ःूच5रत अिछ  , तइले कते मवेशीक ज/ःूच5रत पड़त मूल /ःूचू/ःआ11 भेल।  \nएक तँ ए/ःआ1ूैसक हजारक गाममे आएल अिछ  । अखन धिर  जे नै आएल छल। ब/ःआ7आकक लाभ ज/ःूच5र भेल। \nमनधनो काका गाए देखए सुनरलालक ओइठाम एला।  \n     गाइक रंग-/ःूच5प देिख   मनधन काका चैन होइत तमाकू खाइले बैसलाह। खुशीसँ खुिश आएल भेल सुनरलाल \nबाजल- \n“काका, बहूिद नसँ हीक गड़ल छल जे एकटा नीक गाए खुँटापर बा/ःू88 ह ब, से भगवान पूर केलिन ।” \nभवधारमे बहैत सुनरलालक/ःू4आ देिख   मनधन काका कहलिख न- \n“बड़ सुनर गाय छह। मलकार की सभ कहलकह?” \nकाजक जिड़  िद स बढ़ैत सुनरलाल बाजल- \n“चािर  मास पछाित  एक संझू भऽ जाएत आ छह मास लागत।” \n“कते दूध होइ छह?” \n“दू िक लो िभ नसर आ डेढ़ िक लो स/ःआचआझमे। ” \nदूधक नाओं सुिन  मनधन काका चॱक गेला जे बाप रे कतए सँ ब/ःआ7आकक कज/ःआच1 चुकाओत , कतए सँ गाइक खच/ःआच1 \nजुटाओत आ कतए सँ अपने गुजल करत। बात आगू नै बढ़ा मनधन काका सुनरलालक/ःू4आ चिर  अबैत \nकहलिख न- \n“छब दे तमाकुल खुआबह। एकटा काज मन पिड़  गेल।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n29 \n \n“एना अगुताइ िक अए छह?” \nमुदा मनधन काकाक/ःू4आ कोनो जबाब नै फुड़लिन  । मनमे नचैत रहिन  युग तँ आिथ/ःआच1क मोड़ लऽ रहल अिछ  । \nमुदा िघ ड़नीक चािल  िक महर छै व/ःआ04 तुक गुण िद स आिक  सुआद िद स? \n  \n६ /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n30 \n \n  \nबुधनी दादी  \n  \nजिह ना कुमहारक/ःू4आ भादवक रौद बादलमे झपा गेने दुिद/ःआच1न आगूमे नाचए लगैत तिह  ना बुधनी दादीक/ःू4आ साल भिर  सँ \nभऽ रहल छि/ःू88 ह  । साल भिर  पिह ने तक, जाबे पित  जीवैत छलिन  ताबे िद /ःूठ8 लीक कमाइसँ जे सुख केलिन , \nरिह तो आब नै भऽ पािब  रहल छि/ःू88 ह  । सोलह कोठरीक हिथ सार जक/ःआचआ मकानमे असकरे रहैत डर होइ छि/ःू88 ह   \nजे कहॴ सुतली राित मे भूमकम भेल आ घर खसल तँ महीनो िद नमे ऊपर हएब ि◌ क नै। तरेमे सिड़  कऽ \nमहिक  जाएब।  \n     जिह यासँ बुधनी दादी नैहरसँ सासुर एली तिह येसँ कहू आिक  नैहरोमे तइसँ पिह नेसँ कहू, नहेला पछाित  \nहनुमान चलीसा पिढ़ ते छिथ । िक ताब देिख  कऽ नै मुँह जुआिन ये। गामक तीन टोलक आबा-जाही बुधनी \nदादीक छि/ःू88 ह  । कोन-पाविन  किह या हएत आ कोन उपास किह या पड़त से िहसाव जोड़ए अबै छि/ःू88 ह  । तइ संग \nईहो छि/ःू88 ह   जे सामाक गीत टोलक कोन बात जे गामेमे सभसँ बेसी अ बै छि/ःू88 ह  ।  \nछिठ क िभ नसुरका अध/ःआच1 पिड़   गेल आइसँ सामाक गीत हएत। दसमी /ःू57ेणीक राधा बुधनी दादी लग \nपहुँचल। पहुँिच ते राधा बुधनी दादीक/ःू4आ गोड़ लािग   बाजल - \n“दादी, अपन मोबाइल नंबर दऽ िद अ। जखन अबैक छु/ःआूची हएत एबो करब नै तँ मोबाइलेपर िल  िख  \nदेब।” \nमोबाइिल क नाओं सुिन ते बुधनी दादीक मन गाछसँ खसल कटहर जक/ःआचआ आँठी उिड़   कतौ, नेरहा उिड़  \nकतौ, छहोिछ त भऽ गेलिन । बजलीह- \n“बु/ःू74 ची, आब तोरा सबहक जुग-जमाना एलह। बेटा मोबाइल पठा देलक जइसँ किह यो काल धीयो-पुतो आ \nबेटो-पुतेाहुसँ गप-सप होइ छलए। सेहो केदैन चोरा लेलक। मिर  िद न अंगनेमे बैसल रहब से पार लागत। \nमूस तते भऽ गेल अिछ  जे ने नुआ-िव /ःआ04 त क सेखी रहए दइए आ ने खाइ-पीबैक।” \nराधा- “दादी, एिह ना िज नगी चलै छै।” \nबुधनी दादी- “बु/ःू74 ची, जीवैक मन होइए मुदा तेहेन-तेहेन आपैत-िव पैत सभ अिछ  जे हा◌ेइए तइसँ नीक भरमे-\nसरमे मिर  जाइ।” \n  \n७ /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n31 \n \n  \nअनिद  ना  \n  \nिश /ःू5ूक अमरनाथक/ःू4आ देिख  ते रामिक सुन बाजल- \n“मा/ःआ04 सैव, अनिद ना गाममे देखै छी?” \nरामिक सुनक /ःूचू/ःआ11सँ अमरनाथ अचंिभ  त भऽ गेला जे एहेन बात िक अए पुछलिन । मुदा बाजबो तँ उिच त निह ये \nहएत। रंग-िब रंगक जिह ना िश /ःू5ूक छिथ   तिह ना िव /ःआू4ािथ/ःआच1यो  अिछ । जेहने चलबैबला अिछ  तेहने चलौिन हारो \nअिछ । िक  हमरा कहने झूठ भऽ जेतै जे िश /ःू5ूक सभ दरमहे टा उठबए िव  /ःआू4ालय जाइ छिथ  , तँए िक  ईहो \nझूठ भऽ जाएत जे सरकारी दिह न गबैया जक/ःआचआ मिह  ने-मिह ने दरमाहा देब छोिड़  सालक-सालेक पािह  लगबै छै। \nअमरनाथक मन ठमकलिन । अनिद ना गाममे देखै छी, अह/ःआचआ गामसँ हिट  नोकरी करै छी, िब नु छु/ःआूचीक िद  न \nगाममे छी िक  समाजक एतबे दािय /ःू84 व बनै छै जे फ/ःूठ8 ल/ःआचआ भाइक सातो बेटा गु/ःूच4जी बिन   गेलिख न। अधभर \nमु/ःआ04 की दैत अमरनाथ कहलिख न- \n“भाय, की कहै छी, जुगेमे भूर भऽ गेलै। अमैया छु/ःआूचीमे गाम एलॱ हेन आ ऐठाम देखै छी जे फैजली स भ \nकोशेबो ने कएल हेन।” \nिद न ठेकनबैत रामिक सुन बाजल- \n“कते िद नक छु/ःआूची अिछ   जे एना हिद या गेलॱ।” \n“आब िक  ओ जुग-जमाना रहल जे रोहिन यासँ फैजली तक खाइक छु/ःआूची होइ छै। आधासँ बेसी छु/ःआूची किट  यो \nगेल अिछ । जब हमर /ःआ04 कूल खुजल तेकर पछाित  आन-आन /ःआ04 कूलमे छु/ःआूची हेतै। ” \nरामिक सुन- “ई तँ अजगुते भेल?” \nदिह ना हाथसँ चािन  ठोिक  अमरनाथ बाजल- \n“अह/ःआचआ अजगुत कहै िछ  ऐ। एतबे अिछ । पिह ने सरकािर यो ऑिफ समे आ आनो-आनो ठाम िक रानी होइ छलै \nअखनो अिछ । तिह ना /ःआ04 कूलमे िश /ःू5ूक होइ छला अखनो छिथ  । मुदा आबक िश /ःू5ूक सालो भिर  क नै छह \nमिस या बिन  गेलाह। छह मास िध या-पुताक/ःू4आ पढ़ाउ आ छह मास ऑिफ  सक काज कर/ःूच5। जिह  ना नाचमे लेबरा \nसभ नै लेबराइ करैए तिह ना ने हमहूँ सभ कखनो मा/ःूठ8 थ स रॉिव नसन करै छी तँ कखनो आिब  घरे-घर बकरी-\nछागरक िग नती करै छी।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n32 \n \nअमरनाथक बात सुिन  रामिक सुन ओल जक/ःआचआ कबकवेला नै, मु/ःआ04 की दैत बजलाह- “होउ, अहॴ सबहक जुग-\nजमाना छी, जे काटब से कािट  िल अ।” \n     रामिक सुनक काटब सुिन  अमरनाथ अ/ः4ूचािद  त होइत बजलाह- \n“ठीके ने अह/ःआचआ कहै छी। अपना सभक/ःू4आ जे सभसँ छोटका िद  न होइए, ओइमे कथीक छु/ःआूची होइए से बूझल \nअिछ ?” \n“नै।” \n“बड़ा िद नक!” \n  \n८ /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n33 \n \n  \nअपन काज  \n  \nतेजीसँ समए अगुएने, िव कास भेन महिग योक वृि/ःआू0   धकधका गेल। तहूमे तीमन-तरकारीक तेजी भेने, बाड़ी-\nझाड़ीसँ टिप  खेत-पथार िद स बढ़ल। जइ चौमासमे अंडी-बगहंडीसँ लऽ कऽ भ/ःआचआग -धथुरक िब रदावन रहैत \nआएल छल ओ किट -खॲिट  चौमासो िद स घुसकुिन य/ःआचआ कटलक।  \nअखन धिर  कपलेसर पिर वार धिर क तरकारी उपजबैत छल सेहो कोनचरमे सजमिन क गाछ, आ गौसारपर \nअ/ःूठ8 लू-कोवी, िम रचाइ, भ/ःआूचा उपजबैत छल ओ चािर   क/ःआू7ा कोवी खेती करत। ओना प/ःआचआच बीघा जोतक िक  सान \nकपलेसर, मुदा खेतमे खादक िह साब धाने-गहुमक बुझैत अिछ ।  \n     िम रचाइ बाड़ीक/ःू4आ कड़चीसँ भोला बित  अबैत रहिथ  आिक  कपलेसर अिब ते पुछलकिन -  \n“भैया, चािर  क/ःआू7ा कोवी खेती करब , तइमे कते खाद लगतै?” \nकपलेसरक /ःूचू/ःआ11 सुिन   भोला तारतममे पिड़  गेला। रंग-िब रंगक /ःूचू/ःआ11 मनमे उठलिन  । जइ खेतमे पिह ल बेर खेती \nहएत आ जइ खेतमे साले-साल होइ दै, उपजैक दृि/ःआ0आ ट  सँ दुनू एक केना भेल। कोवीक पिछ ला फिस ल िक  \nछलै, िस रो तँ रंग-रंगक होइ छै। कोनो छह आंगुर ऊपरे धिर क तँ कोनो बीत भिर क, कोनो तोहूसँ गहॴरक। \nजँ खेत खसले अिछ  तँ कते िद नसँ खसल अिछ  तही िह साबसँ ने रसेबो करत। तहूमे पृ/ःू85 वीक रस तँ आरो \nएकभ/ःू7ूगु छै। भोलाक मनमे लगले उठलिन   जे जखन बेचारा पूछए आएल सेहो ओिह ना नै देखबो करैए। \nतखन िक छु नै किह ऐ से केहेन हएत। िक छु कहैले ठोर चटपटेलिन  मुदा मनमे उिठ  गेलिन  जे कोन खादक \nनाओं कहबै। ओहोमे तँ करामित ये अिछ । ए/ःआ1ूे खादमे कथूक मा/ःू55ा बेसी रहै छै तँ कथूक कम। मन \nअकछए लगलिन । जे अनेरे अपनो काज बरदा मगजमारी कऽ रहल छी। मुदा ध/ःआचआइ दऽ िक  छु किह यो देब \nकेहेन हएत। मन घुमलिन  अपन जबाब अपने उठलिन  जे काज बरदाइए आ िक  दोसर काज ठाढ़ करैए। \nअसिथ र मन होइते पोखिर क पािन मे जिह ना हवा पािब  िह लकोर लगैए तिह ना िह लकोर उठलिन । /ःूचूकृित  क \nिह सावसँ मौसम बनै-बदलैत अिछ । फिस लक अपन गित  छै। तइठाम /ःू5ूे/ःू55 - /ःू5ूे/ःू55क िम  लान नै हएत तँ उपजाक \nकते भरोस कएल जाएत। दुिन य/ःआचआ घर अंगना बिन   गेल अिछ  दुरसक बात बेसी बूझै छी आ घरक बात \nबुिझ ते ने छी। गहुमेक बाउगक समए इलाका-इलाकामे अलग-अलग ित िथ सँ होइत अिछ , तेकरा केना बूझब। \nअपन बात सहजे शीतगृहमे रिख  देने छी नइ तँ जयंती बाबड़ीमे थोड़े वनहाएत। मन थीर होइते भोला \nबाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n34 \n \n“कपले, पढ़ल-िल खल जेहेन छी से तहूँ जिन ते छह, आब तोरो उमेर कम निह ये भेलह। खेती करै छी \nपुछलह तँ कहै िछ अह। चािर  िक लो डी.ए.पी. तीन िक लो पोटाश, कीटनाशक संग खेतमे िम ला िद हक। \nनवका िकश्  मक बीआ छेबे करह सवा-हाथ, डेढ़-हाथपर रोिप हह।” \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतूgणंअय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \nगोिव/ःू88द झा \n(नाटक) गाम जएबै गाम जएबै गाम जएबै ना \n(आर/ःूठ4भ 23.09.2012 ---- समाि/ःूठ0त 17.10.2012) \n  \nपिहल दृूgणंषय  \n          [बूढ़ा खाट पर बैसल छिथ। दूर सँ ह/ःूठ8ला सुिन पड़ैत अिछ ---पकड़-    पकड़।  दौड़-जैड़। को/ःूठ4हर \nरौ। हे ओ/ःूठ4हर गाछी िदस। बूढ़ी दौिड़ क/ःआ70 अबैत छिथ। ] \nबूढ़ी – अएँ, ई कथीक ह/ःूठ8ला भए रहल छै ? \nबूढ़ा – के कहत कथी।.  \nताि/ःू88/ःू55क – (बाहरिह सँ) इएह हम कहब जे कथीक ह/ःूठ8ला िथकैक।  \nबूढ़ी – आउ-आउ। हमरा तँ बड़ डर भए गेल। \n    [ ताि/ःू88/ःू55क /ःूचूवेश कए कुरसी पर बैसैत छिथ ] \nताि/ःू88/ःू55क – कोनो डरक बात निह। एिह गाम मे तँ कोनो-ने-कोनो ह/ःूठ8ला-फसाद होइतिह रहै छै। \nबूढी – एखन कथीक ह/ःूठ8ला भेलै।? \nताि/ःू88/ःू55क – फटफिटआ पर सबार चािर-प/ःआचआच टा छॱड़ी सब हुड़हुड़ करैत अएलै आ ओ रंगदार छॱड़ा रघुिबरबा \nअिछ ने तकरा पकिड़ क/ःआ70 लए गेलै।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n35 \n \nबूढा – अपहरण ? \nताि/ःू88/ःू55क – निह, अपहरण निह। \nबूढ़ा – तखन की? \nताि/ःू88/ःू55क – एकटा छॱड़ी औकरा सँ िबआह करतै। \nबूढी – बलजोरी ? \nताि/ःू88/ःू55 क – हँ, सएह बूझू। \nबूढ़ा – िविच/ःू55 बात।  \nताि/ःू88/ःू55 क – आजुक युग मे कोनो बा त िविच/ःू55 निह। सुनू, बुझा दैछी। आजुक पढुआ छओंड़ा सभ हठे \nिबआह निह करत। माए-बापक कथा के सुनैए। बाप एक सँ एक उ/ःू54म क/ःू88या तकैत रहथु, बेटा क/ःआ70 \nकोनो मतलब निह। जखन जबानी जोर मारतै तँ बाट-घाट मे लुचपनी करैत िफरत। \nबूढ़ा – ठीके कहैछी अह/ःआचआ।  \nताि/ःू88/ःू55क – छॱड़ा क/ःआ70 एिह मे कोनो खतरा निह। खतरा छै खाली छॱड़ी क/ःआ70। त/ःआ70 छॱड़ी सभ ए कटा दल बना \nकए अिभयान चलओलक अिछ जे एहन-एहन छु/ःआूचा कुकुर सब क/ःआ70 एक -एक लड़ाकू छॱड़ी लगा \nनािथ देल जाए जे जीवन भिर टीक पकड़ने रहैक। \nबूढ़ा – ओ, आब बूझल। एही अिभयान मे एखन ई रघुिबरबा पकड़ाएल। उिचत सजाए भेटलैक। \nबूढ़ी – की करतै ओकरा? \nबूढ़ा – निह बुझिलऐ? आर की, मि/ःू88द र मे लए जा कए िबआह करा देतै। \nताि/ःू88/ःू55क – अ/ःआ04तु, छोड़ू अनकर गप। एखन हम एकटा शुभ संवाद लए आएल छी। \nबूढ़ा – केहन संवाद ? \nताि/ःू88/ःू55क – हमरा हाथ मे एकटा एहन व/ःआ04तु आएल अिछ जे पािब क/ःआ70 अह/ःआचआ ध/ःू88य - ध/ःू88य भए जाएब।  \nबूढ़ा – एहन कोन व/ःआ04तु से तँ कहू।  \nताि/ःू88/ःू55क – एक टा क/ःू88यार/ःू7ठ। पिरचय सुनब ? \nबूढ़ा – ( ग/ःूठ4भीर स/ःआचआस लए ) क/ःू88यार/ःू7ठ . (गुम)। \nताि/ःू88/ःू55क – (/ःूचूती/ःू5ूा कए ) एना ग/ःूठ4भीर िकएक भेलहुँ ? \nबूढ़ा – हमर सब हाल अह/ःआचआ क/ःआ70 बुझले अिछ , तखन कहू की। \nताि/ःू88/ःू55क – तैओ एक बात बूिझ िलअ। गाम मे एखन जे घटना भेल अिछ से गामहु सँ बेसी िवदेश मे भए \nरहल अिछ, तरीका भनिह िकछु िभ/ःआ8ू हो।  \nबूढा – जनै छी। \nबूढ़ी -\n  जनै छी तािह सँ की। िकछु सोचहु पड़त। \nताि/ःू88/ःू55क – सोचल जाए। एखन आ/ःू5आा हो। फेर भेट होएत।  \n  [ ता ि/ःू88/ःू55कक /ःूचू/ःआ04थान ।] \nबूढ़ा – सुनलहुँ?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n36 \n \nबूढ़ी – सुनब की कपार। हम कहैत-कहैत हािर गेलहुँ जे िबमािरऔक लाथ/ःआ70 बौआ क/ःआ70 बजा िलऔ , निह तँ \nपछताएब।.  \nबूढ़ा – की हैत बजा कए। अएले तँ छल प/ःूच4क/ःआचआ िक तेस/ःूच4क/ःआचआ। की कहलक से मन पा/ःूच5।  \nबूढ़ी – मने अिछ। िबसरत कोना। मुदा एक बेर जे हारए से िक फेर....? \nबूढ़ा – चुप रहू। हम र टूटल मन क/ःआ70 आओर निह तोड़ू। जेहन हमर - अह/ःआचआक मन तेहन आजुक जनमल ओकर \nमन कोना हेतै। हम-अह/ःआचआ चु/ःूठ0पे रही स एह उिचत।  \nबूढ़ी – अह/ःआचआ तँ कोनो बात मे तेना िजद पक िड़ लै छी जे हमरा िकछु निह  \n                 फुरैए। जँ एक बेर बजाइए लेबै तँ कोन अनथ/ःआच1 ...। \nबूढ़ा – हँ, भए जए तै अनथ/ःआच1। अह/ःआचआ निह जनै छी जे आइ - काि/ःआआ4 नीक नोकरीक की हाल छै। केहनो ज/ःूच5री \nकाज रहए, जँ छु/ःआूची लेलहुँ तँ बूझू नोकरी गेल। हम अपन मोह - ममता देखू िक बेटाक क/ःूठ8याण । \nअपना भरोस/ःआ70 िजबैत रहलहुँ, अपना भरोस/ःआ70 िजबैत रहब। अह/ःआचआ घबराउ निह।  \nबूढ़ी – जिहना अह/ःआचआ क/ःआ70 बेटाक नोकरीक  िच/ःू88ता अिछ तिहना तँ हमरा अह/ःआचआक िबमारीक िच/ःू88ता।  \nबूढ़ा – हम ठीक भए रहल छी। कोनो िच/ःू88ता निह।      \n       [ अचानक डा/ःू70टरक /ःूचूवेश  ] \nबूढ़ा – आउ-आउ, बैसू। बुझिबऔन िहनका। \nडा/ःू70टर – (बूढ़ीक /ःूचूित ) ठीके कहलिन जनाद/ःआच1न बाबू,\n  कोनो िच/ःू88ता निह। /ःआ8ठमशः िनक/ःआ70 भए रहल छिथ। \n(आला लगाए देिख क/ःआ70) ठीक छी। िच/ःू54 /ःूचूस/ःआ8ू राखू। एखन आ/ःू5आा िदअ। मरीज सब बाट तकैत \nहैत। (बूढ़ा उठए लगैत छिथ) अह/ःआचआ उठू निह , बैसले रहू। फेर आएब दबाइ लेने।   (जाइत \nछिथ)। \nबूढी – (ठािढ भए अिरआतैत) एक कप चाहो निह देलहुँ। \nडा/ःू70टर – (बूिढ़क कान लग) हृदय िकछु कमजोर भए गेल छिन। िहनका हरदम /ःूचूस/ःआ8ू रखबाक /ःूचूयास \nक/ःूच5। हम तकर उिचत उपाय कए रहल छी।  \nबूढ़ी - कोन उपाए ? \nडा/ःू70टर – से एखन निह कहब। पछाित अपनिह बूिझ जएबैक। \n       [ डा/ःू70टर जाइत छिथ। बूढ़ी घुिर क/ःआ70 बूढ़ा लग आिब क/ःआ70 बैसैत छिथ। ] \nबूढ़ी – (बूढा क/ःआ70 माथ पर हाथ देने देिख) एना माथ पर हाथ िकएक देने छी ? \nबूढ़ा – निह पूछी सएह नीक। जँ मनक बात कहब तँ अहूँ हमरिह जक/ःआचआ माथ पर हाथ देब।  \nबूढ़ी – ई कोना हैत जे अह/ःआचआ कनैत रही आ हम हँसैत रही ? \nबूढ़ा – अहूँ कनबा मे संग देबिह चाही तँ सुनू छाती क/ःआ70 मजगूत कए क/ःआ70। (कनेक /ःूच4िक क/ःआ70) एखन जे ओ \nघटना सुनल तकर की अथ/ःआच1 से अह/ःआचआ निह बुझिलऐ। सुनू हम बुझा दै छी हुनक पेटक बात। \nपिहल बात ई जे ओ हमरा चेतओलिन, जँ हम बेटा क/ःआ70 बजाए चटपट ओिह क/ःू88यार/ःू7ठ सँ िववाह \nनिह कराए देबैन तँ गामक वा िवदेशक छॱड़ी सभ ओएह हाल करतिन जे रघुिबरबाक कएलक। \nबूढ़ी – ओ कोन बेजाए कहलिन।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n37 \n \nबूढ़ा – बात तँ बड़ सु/ःू88दर , मुदा एना धमकी दए डर देखाए कुटुमैती होअए ? आ असल बात ई जे की बेटा \nअह/ःआचआक बात मािन क/ःआ70 दौड़ल आओत आ अह/ःआचआक बात मािन क/ःू4आ ओिह क/ःू88यार/ःू7ठ क/ःू4आ अपन अध/ःआचचिगनी \nबनाए लेत ? \nबूढ़ी – तँ साफ-साफ जबाब दए िदऔन। एिह लेल मथा हाथ िकएक ? \nबूढ़ा – हमरा मन क/ःआ70 अह/ःआचआ जतेक खोधब ततेक नव - नव रा/ःू5ूस बहराइत जाएत। हमरा तँ लगैए जे अह/ःआचआक \nबेटा ओतिह िववाह कए चुकल अिछ। तिहं दू-तीन बरख सँ आिब निह रहल अिछ। तेसर/ःआचआ आएल \nरहए तँ अह/ःआचआ बड़ आ/ःआठ1ह कएने रिहऐक , मुदा टस सँ मस निह भेल। िकएक ? \nबूढ़ी – अहॴ कहू िकएक। \nबूढ़ा – हमरा तँ लगैए जे ता ओ िववाह कए चुकल छल। \nबूढ़ी – अह/ःआचआ तँ अनेरे िकदन - कह/ःआचआदन सोचैत रहै छी। छोडू ई सभ िच/ःू88ता। . चलू \n भोजन करए। \n                         [ दूनूक /ःूचू/ःआ04थान  ] \n  \n  \nदोसर दृूgणंषय  \n       [ /ः401ॉइङ /ःूच5म मे एक उ/ःू74च अिधकारी आिद/ःू84य िसंह , िहनक यूरोिपअन प/ःू7ठी जेन ि/ःआ8ठ/ःआ04टल उफ/ःआच1 /ःूचूभाक \nसंग सोफा पर बैसल आ प/ःआचआच वष/ःआच1क बालक व/ःूच4ण फश/ःआच1 पर खेलाइत। ] \nआिद/ःू84य – (मोबाइल कान मे लगबैत) आिद/ःू84य /ःआ04पीिकङ।  \nमोबाइल – हम अपनेक गाम सँ बािज रहल छी। \nआिद/ःू84य – की बात ? \nमोबाइल – अपनेक िप ता बाबू जनाद/ःआच1न िसंह ....। \nआिद/ःू84य – कुशल छिथ ने ? \nमोबाइल – हँ, िजबैत छिथ। मुदा ि/ःआ04थित नीक निह छिन। अपनेक माता बेर - बेर कहैत रहलिथन जे बौआक/ःआ70 \nबजाए िलऔक। मुदा ओ निह बजओताह। अपने यथासंभव शी/ःआठू आएल जाए।  \nआिद/ःू84य – िपताजी अपने िकएक निह सूिचत कएलिन ? \nमोबाइल – पुछै िछअिन तँ कहै छिथ, अपना भरोस/ःआ70 जीलहुँ, अपनिह भरोस/ःआ70 िजअए िदअ। एक िचिक/ःू84सकक \n/ःूच5प मे हम अपन कत/ःआच1/ःआ01य बूझल जे अपने क/ःआ70 सूिचत कए दी।  \nआिद/ःू84य – ( मोबाइल कात कए प/ःू7ठीक /ःूचूित ) सुनलहुँ ? किनआँक आँिख मे नोरे ने, पड़ोिसिन भोकािर \nपारिथ। (/ःूचूिति/ःआ8ठया जनबाक हेतु /ःूचूभाक मुँह िनहारै छिथ)। \n/ःूचूभा – हमर मुँह की िनहारै छी। चलबाक इि/ःू88तजाम क/ःूच5। हमर फादर इन लॉ बड़ /ःआ04वािभमानी आ \n/ःआ04वावल/ःूठ4बी छिथ। अि/ःू88तमो अव/ःआ04था धिर ओ निह बजओताह। /ःू5ूमा करी तँ तकर कारणो किह \nदी। \nआिद/ःू84य – कहबाक /ःूचूयोजन निह। हम अपन अपराध /ःआ04वयं जनै छी। बेर -बेर बजबैत रहलाह, मुदा.....।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n38 \n \n/ःूचूभा – मुदा अह/ःआचआ क/ःआ70 फुरसित निह। लगैए जे अह/ःआचआ बाप क/ःू4आ आिगओ निह दए सकब। अह/ःआचआक/ःआ70 कोन  ? अह/ःआचआ \nखूब भोिग चुकल छी माए-बापक दुलार। हम तँ ने माइक मुँह देखल ने बापक। सुनैत रही जे \nअह/ःआचआक देश मे सासु अपन पुतोहुक आबेस बेिटअहु सँ बेसी करैत अिछ। इएह सोिच क/ःआ70 अह/ःआचआक \nसंग धएलहुँ। मुदा अह/ःआचआ तीन वष/ःआच1 सँ ठकैत - फुिसअबैत रहलहुँ। अह/ःआचआक दोख निह . हमर कपारक \nदोख। \nआिद/ःू84य – ( तेज अबाज मे ) अहॴ सुनबैत रहब िक हमरो बात सुनब ? \n/ःूचूभा – ( आओर तेज अबाज मे ) निह सुनब अह/ःआचआक बात। सुनैत -सुनैत कान पाथर भए गेल। ( कनै \nछिथ)। \n/ःूचूवीण – (बाहरिह सँ) ई कोन नाटक भए रहल छै. मैडम ? \nआिद/ःू84य – /ःूचूवीण  , आबह-आबह। \n/ःूचूवीण – (/ःूचूवेश कए सिव/ःआ04मय ) अएँ. /ःू57ीमतीजीक आँिख मे नोर  ? \nआिद/ःू84य – ई एकटा िवकट सम/ःआ04या ठाढ़ कए देलिन अिछ।  \n/ःूचूवीण – कोनो सम/ःआ04या निह। मैडम , एना नोर ढारने ई पाथर निह पिसजत। पिहने नोर पोछू आ मन /ःूचूस/ःआ8ू \nक/ःूच5। तखन देखू जे कोना ई िम/ःआ04टर सो/ःूठ8यूशन छन भिर मे अह/ःआचआक सभ सम/ःआ04याक समाधान कए \nदै छिथ। \n  (आिद /ःू84य िदस आङुर देखाए ) एकरा कािन-खीिज क/ःआ70 अह/ःआचआ निह सोझ कए सकै छी। ( \nआिद/ःू84य सँ ) हओ, हमर कहल मानह आ तुर/ःू88त गाम जएबाक तैआरी करह। एकसर निह , तीनू \nएक संग। \nआिद/ःू84य – मुदा छु/ःआूची ? \n/ःूचूवीण – मूख/ःआच1 छह तॲ। हौ, आइ-का ि/ःआआ4  नोकरी मे छु/ःआूची देल निह जाइ छै, छु/ःआूची लेल जाइ छै। केवल सूचना \nदए िनकिल पड़ह। हम छी ने, कोनो खतरा निह। छु/ःआूचीक मंजूरीक /ःूचूती/ःू5ूा करबह तँ बापक \nसराधो निह कए सकबह।  \nआिद/ःू84य – एकटा आओर िवकट सम/ःआ04या अिछ तोहर मेम साहेब क/ःआ70 लए। क/ःआूचर पुरना िवचारक लोक हमर \nमाता-िपता िहनका घरो निह टपए देिथन। \n/ःूचूवीण – हओ, एतेक िदन संग रहलह तैओ तॲ चीि/ःू88ह निह सकलह हमर मेम साहेब क/ःआ70। जे तोरा सन बेकूफ \nक/ःआ70 नािथ  देलिन से अब/ःआ04से छन भिर मे सासु- ससुर क/ःआ70 िरझाए लेतीह। की से आ/ःू84मबल अिछ ने, \nमेम साहेब ? \n/ःूचूभा -   पुछलहुँ तँ जिड़ सँ सुनू। हमरा सन अभागिल दोसर नारी निह भेटत। हम ने माए क/ःआ70 देखलहुँ ने \nबाप क/ःआ70। एकटा अशरण वृ/ःआू0 शरण देलिन। जखन िहनका सँ िववाह भेल , मनिह मन /ःूचूस/ःआ8ू  भेलहुँ \nजे आब सासु-ससुर सँ ओ दुलार भेटत जे माए-बाप सँ भेटैछै। एही लेल भारतीय पड़ोसी सँ \nसाड़ी पिहरब िसखलहुँ। एही लेल बड़ जतन सं मैिथली िसखलहुँ। \n/ःूचूवीण – बाह. अह/ःआचआ तँ मैिथली बजबा मे /ःूचूवीणहु सँ /ःूचूवीँण भए गेलहुँ।  \n/ःूचूभा – अह/ःआचआक िम/ःू55 क/ःआ70 अङरेजी सँ बड़ अनुराग । \n/ःूचूवीण – तखन िसखलहुँ कोना ? \n/ःूचूभा – ओ अङररेजी बाजिथ तँ हम कान मूिन ली। एखनहु से िजद ठनने छी। मुदा....।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n39 \n \n/ःूचूवीण – आब मुदा की ? \nआिद/ःू84य – हम एकसर तँ जएबा लेल तैआर छी, मुदा िहनका लए जएबा मे एकटा बाधा अिछ। \n/ःूचूवीण – केहन बाधा ? \nआिद/ःू84य – हम िववाह कएलहुँ से बात माए-बाप सँ आइ धिर िछपओने रहलहुँ। तखन कोना िहनका लेने....? \n/ःूचूवीण – हम तोहर मनक सभ बात जनैिछअहु। तॲ बापक तीन–तीन टा बड़का अपराध कएने छह। पिहल – \nतीन बरख सँ माए-बाप क/ःआ70 मुह निह देखओलह। दोसर – चुपेचाप िववाह कए लेलह। तेसर – \nइसाइ क/ःू88या सँ िववाह कएलह।  \n/ःूचूभा – ठीक कहैछी अह/ःआचआ। एही लाज/ःआ70...। \n/ःूचूवीण – तॲ पिढ़-िलिख क/ःआ70 लोढ़ा भए गेलह। हओ , जनै निह छह, सभक बाप धृतरा/ःआ0आ/ःआठठ होइछै, प/ःआ1ूा \nधृतरा/ःआ0आ/ःआठठ। लाख अपराध माफ। तखन डर कोन  ? बड़ /ःआ8ठोध हेतिन त कहथुन , कान पकिड़ क/ःआ70 \nदस बेर उठह-बैसह। बस, सभ /ःआ8ठोध िनप/ःू54ा।  \nव/ःूच4ण – ( खेलाएब छोिड़ कान पकिड़ क/ःआ70 उठब - बैसब सुिन क/ःआ70 /ःआ04वयं करैत ) डैडी, अहूँ एिहना क/ःूच5 ने।  \n(हाथ पकिड़ िघचैत अिछ। आिद/ःू84य संग दैछिथन। ) \n/ःूचूवीण – बाह रे बौआ, बाह ! ए/ःू70सेले/ःू88ट  ! देखह, हओ.  बापक हृदय केहन हइछै। एिहना तॲ बापक आग/ःआचआ \nकान पर हाथ देने ठाढ़ भए जएबह िक बस, आन/ःू88दे आन/ःू88द। (/ःूचूवीण सँ) बाउ. तॲ सब गाम \nजएबह। \nव/ःूच4ण – स/ःू54े गाम जएबै ? \nआिद/ःू84य आ /ःूचूभा – हँ, स/ःू54े गाम जएबै।  \n       [ व/ःूच4ण नािच -नािच गबैत अिछ। तािह मे माए, बाप आ /ःूचूवीण तीनू संग दैत छिथन  ] \n        \n       गाम जएबै गाम जएबै जाम जएबै ना \n       दही खएबै चूरा खएबै आम खएबै ना \n       गाम जएबै गाम जएबै जाम जएबै ना \n       दादा के देखबै दादी के देखबै भैया के दखबै ना \n       गाम जएबै गाम जएबै जाम जएबै ना \n  \n/ःूचूभा – बस, नाच खतम। आब चलैचलू िडनर मे।                 \n        \n       [ सभक /ःूचू/ःआ04थान ] \n  \n  \n             तेसर दृ/ःआ0ूय  \n  \n       [ पुरान-सन प/ःआ1ूा मकान। नमहर बरंडा। बामा कात एक कोठली। बरंडा पर खाट , तािह पर रोग/ःआठ1/ःआ04त \nबूढ़ा जनाद/ःआच1न ठाकुर पड़ल। बूढ़ी पाएर जँतैत। खाटक एक कात िकछु कुरसी ]  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n40 \n \nबूढ़ा – अह/ःआचआ िकछु कहए लागल रही ? \nबूढ़ी – हँ, ठीके।  \nबूढ़ा – कहलहुँ निह . \nबूढ़ी – हँ, मुह स/ःूठ4हािर लेलहुँ। मनक बात मनिह राखल। \nबूढ़ा – से िकएक ? \nबूढ़ी – कहैत-कहैत थेथर भए गेलहुँ। सभ बेकार। तखन फेर किह क/ःआ70 कोन फल  ? जेहने बाप चंठ तेहने \nबेटा। \nबूढ़ा – (उिठ क/ःआ70 बैसैत /ःआ8ठोध सँ) हे, हमरा जे कहब से कहू, हमर बेटा चंठ निह अिछ। कोना बुझाउ अह/ःआचआ \nक/ःआ70 जे नीक नोकरी केहन व/ःआ04तु िथकैक। की हमर मुह आ अह/ःआचआक मुह देखैत रहने ओकर मुह \nभरतै ? \nबूढ़ी – हमहूँ कोना बुझाउ अहाऎ क/ःआ70। जेना अह/ःआचआ क/ःआ70 बौआक नोकरीक िच/ःू88ता अिछ तिहना तँ हमरहु अह/ःआच4क \n/ःूचूाणक िच/ःू88ता।  \nबूढ़ा – देखू, प/ःआचआच - प/ःआचआच टा डा/ःू70टर - वै/ःआू4 त/ःू84परतापूव/ःआच1क इलाज कए रहल छिथ। हम /ःआ04व/ःआ04थ भेल जा रहल छी। \nतखन कोन िच/ःू88ता ? \n       [ वाम िदस सँ आिद/ःू84य , /ःूचूभा आ व/ःूच4णक /ःूचूवेश। तीनू अलि/ःू5ूत /ःूच5प/ःआ70 कात  मे ठाढ़ छिथ। ] \nआदे/ःू84य – (कातिह सँ) इएह, इएह िथक हमर घर। \nबूढ़ी – (अबाज सुिन क/ःआ70 झटकारने आग/ःआचआ बढ़ैत कचकाए ) अएँ, के ?  बौआ ? आिब गेल, आिब गेल हमर \nबौआ ! \nबूढा – (हड़बड़ाए उिठ क/ःआ70 दौड़ैत ) अएँ, अचानक आिब गेल ! \nआिद/ःू84य – बाबूजी, बाबूजी, एना निह दौड़ू। खिस पड़ब। (ब/ःआचआिह पकिड़ क/ःआ70 खाट पर बैसाए िपता आ माता क/ःआ70 \n/ःूचूणाम करैत छिथ ) । \nबूढ़ा – (माथ पर हाथ दए पँिजअबैत) जह/ःआचआ रहह , िनक/ःआ70 रहह।  \nबूढ़ी – जुगजुग जीबह, िनक/ःआ70 रहह।  \n/ःूचूभा आ व/ःूच4ण – (दूरिह सँ कर जोिड़ क/ःआ70) /ःूचूणाम बाबूजी, /ःूचूणाम माताजी।  \nबूढ़ा – (दूनूक मुह िनहािर सिव/ःआ04मय ) अएँ, ई के ? \nआिद/ःू84य – ( अचानक बूढ़ाक आग/ःआचआ ठाढ़ भए ) बाबूजी, बाबूजी, हमरा ओिहना कान ऐंठू जेना नेना मे ऐंठै \nछलहुँ। ऐंठू, ऐंठू ने। (आँिख मे नोर )। \nबूढ़ा – (अकचकाए) अरे, तोरा ई की मोन पड़लहु। (मुह िनहािर) अएँ, हँसीक जगह नोर िकएक ? \nआिद/ःू84य – अह/ःआचआ निह ऐंठब तँ हम अपनिह ऐंठैछी।  \n       [  आिद/ःू84य कान ऐंठैत उठैत  - बैसैत छिथ। व/ःूच4ण नकल करैत अिछ। /ःूचूभा पकिड़ क/ःआ70 कोर लए \nलैछिथन। ]  \nबूढ़ा – ( आिद/ःू84य क/ःआ70 पकिड़ खाट पर अपना लग बैसाए ) एना निह करह, बाउ। बात की िथकै से कहह। \nआिद/ःू84य – आइ, बाबूजी, अह/ःआचआक आग/ःआचआ आ माए , तोरो आग/ःआचआ हम लाज -बीज कात कए अपन अपराध कबूल \nकरैछी आ तकर जे द/ःू8आड हो से ......।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n41 \n \nबूढा – पिहने ई तँ कहह जे तॲ कोन अपराध कएलह। \nआिद/ःू84य – एक निह, तीन-तीन टा अपराध। न/ःूठ4बर एक – तीन वष/ःआच1 सँ गाम निह अएलहुँ। न/ःूठ4बर दू – अह/ःआचआ \nक/ःआ70 िबनु पुछनिह चुपेचाप िववाह कए लेलहुँ। न/ःूठ4बर तीन – अह/ःआचआक /ःूचू/ःआ04तािवत क/ःू88यार/ःू7ठक उपे/ःू5ूा \nकए एिह ि/ःआ8ठ/ःू5चन क/ःू88या सँ िववाह कए लेल। आइ अह/ःआचआ एिह सभ अपराधक द/ःू8आड िदअअ . हम \nसहष/ःआच1 भोिग लेब।  \n       [ आिद/ःू84य , /ःूचूभा आ व/ःूच4ण तीनू कर जोड़ने एक प/ःआचआत मे ठाढ़ होइछिथ। एक िमनट सभ /ःआ04त/ःूठूध भेल \nएक दोसराक मुह अपलक तकैत छिथ। ] \n/ःूचूभा – हम िहनकर पुतोहु दूरिह सँ गोड़ लगैिछऐन। ( आँजुर मािट धिर झुकाए /ःूचूणाम करैत छिथन )। \nबूढी – (सहसा आग/ःआचआ बिढ़ क/ःआ70 कोर करैत ) अहोभाग, अहोभा ग हमर। केहन सु/ःआ8ूर पोता आ केहन सु/ःआ8ूिर \nपुतोहु। दूधे नहाउ पूते िबआउ। (बूढ़ा सँ) लछमी घर अइलीह। लग आिब क/ःआ70 आिसख िदऔन। \n( /ःूचूभा क/ःआ70 आशीव/ःआच5द देबाक लेल हुनक माथ िदस हाथ बढ़बैत लग जाइत छिथ। ) \n/ःूचूभा – (पाछु हटैत) ह/ःआचआ- ह/ःआचआ। हमरा छूबथु निह।  \nबूढ़ी – ( अकचकाए ठमिक के) अएँ, से िकएक ? \n/ःूचूभा – हम अङरेजक बेटी, अछोप। \nबूढ़ी – (मम/ःआच5हत भए  दू डेग पाछु हटैत) अएँ, मे......म ! \n    [ बूढ़ा अचानक बेहोस भए ठामिह पिड रहैछिथ। ] \nबूढ़ी – ( छाती िपटैत) दैबा गे दैबा ! \n/ःूचूभा – माइ गॉड ! हमरा सभक अिबतिहं ई की भए गेलिन। \nआिद/ःू84य – दीज ओ/ःूठ8ड फोक कुड नॉट टोलरेट आवर /ःूचूेजे/ःू88स। लेट अस /ःूठ1लाइ बैक ऐज सून ऐज \nपॉिसबुल। \n/ःूचूभा – /ःूठ0लीज हैभ पैशे/ःू88स ए मोमे/ःू88ट। ( बूढ़ी सँ ) माजी, लग मे कोनो डा/ःू70टर छिथ  ? \nबूढ़ी – हँ, लगिह मे छिथ। चािरए-प/ःआचआच घर बामा िदस।  \n/ःूचूभा – हम डा/ःू70टर क/ःआ70 बजा अनैिछऐन। ई पंखा हॱकैत रहथुन। िकछु टोकथुन निह। \n     [ कनेक काल सभ /ःआ04त/ःूठूध। /ःूचूभाक संग डा/ःू70टर अबैछिथ।  ] \nबूढ़ी – डाकदरबाबू. देिखऔन. की भए गेलिन िहनका। \nडा/ःू70टर – घबराउ निह। लगले ठीक भए जएतिन। (ज/ःआचआच कए छाती पकिड़ क/ःआ70 डोलबैत ) जनाद/ःआच1न बाबू, मन \nकेहन अिछ ? \nबूढ़ा – ( अ/ःआ04प/ः41च /ःू87विन  मे ) म.....म,  मम...ता....। \nडा/ःू70टर – की कहलहुँ ? \nबूढ़ा – ध....धर...धर। \nडा/ःू70टर – डेिलमा. ि/ःू70लअर केस ऑफ डेिलमा। एक िदस ममता आ दोसर िदस धम/ःआच1 – दूनूक /ःूचूबल आघात \nसिह निह सकलाह। \nआिद/ःू84य – एकर /ःूचूितकार  ? \nडॉ/ःू70टर – पिहने ई कहल जाए जे अपने के ?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n42 \n \nआिद/ःू84य – ई हमर िपता, ई माता आ ई...। \n          [ तीनूक बीच नम/ःआ04कार  ] \nडा/ःू70टर – तखन तँ एकर /ःूचूितकार अपनिह दूनूक हाथ मे अिछ। खास कए अपनेक /ःू57ीमतीजीक हाथ मे।  \n/ःूचूभा – से कोना ? \nडा/ःू70टर – ममता क/ःआ70 ततेक जगाउ जे ओ धम/ःआच1 पर िवजय पाबए। अपने क/ःआ70 फोन हमही कएने रही। नीक \nकएल जे आिब गेलहुँ। आब कोनो िच/ःू88ता निह। होस आिब रहल छिन। कनेक काल मे नॉम/ःआच1ल \nभए जएताह। एखन आ/ःू5आा हो।  \n       [  डा/ःू70टर जाइत छिथ। आिद/ःू84य , /ःूचूभा आ व/ःूच4ण फेर ओआआिहना प/ःआचआती लगाए ठाढ़ भए \nजाइछिथ। बूढ़ी भारी दुिबधा मे पड़िल बकर-बकर पुतोहुक मुह तकैछिथ। ] \nआिद/ःू84य – बाबूजी होस मे आिब गेलाह । आब की कएल जाए। \n/ःूचूभा – लेट मी /ःूठ0ले ए ि/ःआठठक नाउ। ( बूढाक लग जाए क/ःआ70 ) बाबूजी, आब  िहनक मन केहन छिन ? \nबूढ़ा – ठीक अिछ। \n/ःूचूभा – कहथु तँ, ई के िथकाह ? \nबूढ़ा – बेटा। \n/ःूचूभा – हम के छी ? \nबूढ़ा – हमर पुतोहु। \n/ःूचूभा – आ ई  ? \nबूढ़ा – ई हमर पोता। \n/ःूचूभा – हम एतेक दूर सँ िकएक अएलहुँ। \nबूढ़ा – अपन सासु, अपन ससुर आ अपन घर-आङन देखए।  \n/ःूचूभा – से तीनू देिख लेल। आब आ/ःू5आा हो, जाइछी। \nबूढी – ( अकचकाए) अएँ, से िकएक। \n/ःूचूभा – हम अछोप मेम छी। हमरा रहने िहनकर घर छूित जएतिन। (कनैत) हाए रे हमर कपार। बड़ \nमनोरथ छल, निह माए-बाप तँ सासु-ससुर सँ माए-बापक दुलार भेटत। ...... तेहन पु/ःूच4खक हाथ \nधएलहुँ जे सासुओ-ससुर देिख क/ःआ70 दूर पड़ाइत छिथ। .......िहनका लोकिनक भाखा िसखलहुँ, साड़ी \nपिहरब िसखलहुँ। सब बेकार, सब बेकार। \nबूढ़ी – ( दौिड़ क/ःआ70 जाए /ःूचूभा क/ःआ70 पँिजआए आँचर सँ नोर पोछैत ) निह बाजह, एहन कथा निह बाजह हमर \nबेटी ( मुह चूमैछिथ)। \nबूढ़ा – (उिठ क/ःआ70 /ःूचूभा क/ःआ70 डेन धए िघचैत ) बेटी, पिहने बाप क/ःआ70 गोड़ लागह , तखन माए क/ःआ70।  \n/ःूचूभा – ( ठेहुिनआँ दए बूढ़ाक पाएर पर माथ दए) /ःूचूणाम ,बाबूजी। \nबूढ़ा – (दूनू डेन पकिड़ क/ःआ70 उठबैत ) क/ःूठ8याणवती भव , सौभा/ःआू4वती भव।  \n/ःूचूभा – बाबूजी, आब ई पिड़ रहथु ( ब/ःआचआिह पकिड़ क/ःआ70 खाट पर बैसाए ओिहना बूढ़ी क/ःआ70 /ःूचूणाम करैत छिथ। \nछन भिर बूढ़ीक मुह िनहािर क/ःआ70 ) मा, तॲ स/ःू54े हमरा अपन बेटी बुझैछ/ःआ70 ?   \nबूढी – स/ःू54े निह तँ फूिस।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n43 \n \n/ःूचूभा – हमरा तखन िव/ःू58ास हैत जखन तॲ हमर हाथक छूअल खएब/ःआ70।  \nबूढ़ी – खोआ दे जे खोअएबाक होउ।  \n/ःूचूभा – (बैग सँ िटिफन बॉ/ःू70स िनकािल ओिह सँ एक -एक चमचा लए सभक हाथ मे दैत छिथ, व/ःूच4ण क/ःआ70 भिर \n/ःूठ0लेट ) खो दही-चूरा-आम भिर पेट। \nव/ःूच4ण – (खाइत आ नािच-नािच गबैत अिछ) \n       गाम जेबै गाम जेबै गाम जबै ना                                 दही खेबै चूरा \nखेबै आम खेबै ना \n       गाम जेबै गाम जबै गाम जेबै ना \n       ( माए- बाप क/ःआ70 हाथ पकिड़ क/ःआ70 िघचैत ) /ःूठ0लीज ऐक/ःूठ4पनी मी । \nआिद/ःू84य – निह मानत.। बड़ िज/ःआ1ठी अिच ई छओंड़ा। ( तीनू नचैत-गबैत छिथ।) \n       [ ताि/ःू88/ःू55क , जोतखी, वै/ःआू4 आ होिमओपैथक /ःूचूवेश। नाच समा/ःूठ0त कए तीनू यथा/ःआ04थान बैसैत छिथ। ] \nताि/ःू88/ःू55क – सुनल जे अपने अचेत भए गेल रही, त/ःआ70 हमरा तोकिन पहुँिच गेलहुँ। एतए तँ आन/ःू88दे- आन/ःू88द \nदेखैछी। \nबूढ़ा – ठीके छन भिर अचेत भए गेल रही। डा/ःू70टर साहेब कहलिन , अिधक आन/ःू88द भेला पर एना होइछै। \nआब ठीक छी। आन/ःू88द कोना निह हो। एतेक िदन पर ई पु/ःू55र/ःू7ठ अएताह अिछ।  \nआिद/ःू84य – नम/ःआ04कार।  \nबूढ़ा – आ तिनका संग ई पु/ःू55वधूर/ःू7ठ    \n/ःूचूभा – नम/ःआ04कार।  \nबूढ़ा – आ तिनका कोर मे ई पौ/ःू55र/ःू7ठ।  \nताि/ःू88/ःू55क – एना अचेत होएब नीक निह िथक। फेर निह हो तकर उपाए हम कए दैछी। ( बूड़ाक माथ पर \nहाथ दए फुसुर-फुसर म/ःू88/ःू55 पिढ ) बस. मा दुग/ःआच5क /ःूचूसाद/ःआ70 फेर किहओ निह हैत।  \nजोतखी – औजी, /ःआठ1ह िवपरीत रहतै तँ अह/ःआचआक मा दुग/ःआच5 की करतीह ? /ःआठ1हक मिहमा आब बड़का-बड़का \nवै/ःू5आािनको सब मानैत छिथ। मूछ/ःआच5 िथक मनक रोग। मनक मािलक िथकाह च/ःू88/ः40चमा। सतत \nचानीक औंठी पिहरने रहू, फेर किहओ एना निह हैत। \nहोिमओपैथ – कनेक मुह बाओल जाए ( बूड़ा मुह बबैछिथ, डा/ःू70टर चािर - प/ःआचआच गोली खसा दैछिथ। ) \nआिद/ःू84य – अपने िकछु बजलहुँ निह? \nहोिम. - हमर बोलीक काज हमर गोली करैत अिछ। \nवै/ःआू4 – मन तँ आन/ःू88द - आन/ःू88द भए गेल मुदा बल  ? \nबूढ़ा – बल एखनहु निह आएल अिछ। \nवै/ःआू4 – ( एक पुिड़आ दैत) हमर ई भीमपरा/ःआ8ठम रस बकरीक दूध मे घोिर तीन िदन खाए लेल जाए। अपने \nभीमिह क/ःआ70 पछािड़ देबिन ओिहना जेना जबानी मे पछाड़ैत रिहऐन।  \nआिद/ःू84य – अपने लोकिनक फीस ? \nवै/ःआू4 – राम-राम! हमरा लोकिन कारनीक ओतए किहओ एक टुक सुपािरओ निह लेल! \nताि/ःू88/ःू55क – हँ, तैओ जँ स/ःू84कार करबाक हो तँ मा दुग/ःआच5क /ःूचूसादक संग एक स/ःआचआझ ....।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n44 \n \nवै/ःआू4 – धुरजी! एना िघनाउ निह। आब चलैत चलू एतए सँ। िहनका बेटा-पुतहु सँ गप करए िदऔन। \n       ( सभ िचिक/ःू84सक जाइत छिथ।) \nआिद/ःू84य – बाबूजी, सुनल ताि/ःू88/ःू55क महोदयक /ःूचू/ःआ04ताव ?  \nबूढ़ा – वै/ःआू4जी भनिह धुरजी किह देथुन , हमरा तँ बड़ आन/ःू88द भेल।  \nआिद/ःू84य – से िकएक? \nबूढ़ा – सुनह। हमरा आशंका छल जे समाज बािर ने िदअए। समय बहुत बदिल गेलै। पर/ःू88तु सम/ःआ04या अिछ \nजे स/ःूठ4हरत कोना.? हम सब अथबल आ तॲ सब परदेसी। \nबूढ़ी – /ः40ठा/ःआआून मुह खोिल क/ःआ70 भात मङलिन तँ कोना निह देबिन ? जेना हैत तेना हम स/ःूठ4हािर लेब।  \n/ःूचूभा – गुड आइिडआ! सुनैछी िमिथला मे खूब भोज होइए आ तािह मे खूब /ःआ01यं/ःू7ूय -िवनोद. हास-पिरहास होइए। \nआिद/ःू84य – ठहाका पर ठहाका चलैए। जे सुनैत रही से देिखए िलअअ। ( बूढ़ीक /ःूचूित ) माए, तॲ कोनो \nिच/ःू88ता निह कर। देखैत रह , आइए स/ःआचआझ खन भोजक सभ साम/ःआठ1ी हबा गाड़ी पर आिब जाएत।  \nबूढ़ा – भोजक ओिरआओन पछाित, पिहने भोजनक ओिरआओन होअओ।  \nआिद/ःू84य - आइ प/ःआचआचो गोटए एक संग भोजन करब। माए , तोरहु हमरा सभक संग खाए पड़तौ।  \nबूढ़ी – ( िव/ःआ04मय सँ दाढ़ी पर हाथ दए ) गे मैया ! एहनो कतहु भेलैये। \n/ःूचूभा – ओना निह मानब/ःआ70 त हम पकिड़ क/ःआ70 अपना संग बैसा लेबौ।  \nबूढ़ा – ( बूढ़ीक /ःूचूित ) अह/ःआचआ जाउ पूआ -पकमान छानए । \nबूढ़ी – बेटी, चल हमरा संग. तोरा अपन घर-आङन, बाड़ी-झाड़ी देखा दैिछऔ। \nआिद/ःू84य – ( िवनोदक मु/ः40चा मे ) तोहर घर छुततौ निह ? \nबूढ़ी – छूतत िकएक? लछमीक पाएर पड़त तँ अन-धन सँ भरल-पूरल रहत। \n       [ बूढ़ी, /ःूचूभा आ व/ःूच4णक /ःूचू/ःआ04थान ] \nबूढ़ा – तॲहू ओिह कोठली मे िव/ःू57ाम करह गए। बाट -घाटक थाकल-ठेिहआएल छह। हमरहु आब िव/ःू57ाम \nकरक चाही। \n       [ दूनूक /ःूचू/ःआ04थान। ] \n  \nचािरम दृूgणंषय  \n       [ दूनू कात चािर-चािर कुरसी। बीच मे चौकी। एक कातक कुरसी पर ताि/ःू88/ःू55क आ जोतखी। \nशेष खाली।] \nताि/ःू88/ःू55क – मा दुग/ःआ71, मा दुग/ःआ71। देखू तँ अिश/ः41चता ! अितिथ आिब गेलाह आ घरबैआ घरिह मे सुटकल छिथ। \nवै/ःआू4 – औजी, ई भोज निह िथकैक, ई िथकैक पाट/ःआच8। पाट/ःआच8 मामूली लोक निह दए सकैए। आिद/ःू84य बाबू \nसुट-बूट, /ःआ04नो- पाउडर लगओने ने एक सेक/ःआ70ड पिहने, ने एक सेक/ःआ70ड लेट ठीक घड़ीक सुइ पर \nउपि/ःआ04थत भए जएताह।  \nताि/ःू88/ःू55क – आ भानस-भात तकरो कतहु धुआँ-धुकुर निह देखैिछऐ। \nवै/ःआू4 – बड़ भूख लागल अिछ? जमाइन फ/ःआचआिक क/ःआ70 आए ल छी की? धैय/ःआच1 ध/ःूच5। समय पर सभ साम/ःआठ1ी पहुँिच \nजएतै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n45 \n \n       [ डा/ःू70टर आ होिमओपैथ अबैछिथ आ दोसर कातक कुरसी पर बैसैछिथ। ] \nहोिमओ. – देखू तँ तमासा, एतेक िदन बापक कोनो खोजे निह। बाप-पु/ःूच4खाक बनाओल मकान ढहल -\nढनमनाएल जा नहल छिन तकर सुिधए निह, आ पहुँिच गेलाह पाट/ःआच8 कए क/ःआ70 अपन बड़/ःूठ0पन \nदेखबए। \nडा/ःू70टर – पहुँचलाह कोना आ िकएक से लग आउ, कानमे कहैछी। हम फोन कएिलऐन जे बाप मरै पर छिथ \nतखन अएलाह। ने बाप क/ःआ70 बेटा सँ मतलब , ने बेटा क/ःआ70 बाप सँ। उँ/ःू74चा चिढ -चिढ देखा घर-घर \nएके लेखा। बूढ भेला पर हमरो-अह/ःआचआक इएह दशा हैत।  \nवै/ःआू4 – आ पाट/ःआच8 िकएक  भए रहल छै से बुझिलऐ ? \nताि/ःू88/ःू55क – हम मुह खोिल क/ःआ70 बजलहुँ त/ःआ70।  \nवै/ःआू4 – मा दुग/ःआच5 अह/ःआचआ क/ःआ70 जीह तँ बड़ सु/ःू88दर देलिन , मुदा बुि/ःआू0 देबा मे कने कंजूसी कएलैन। एकरा पाट/ःआच8 \nनिह, बूढ़ाक /ःू57ा/ःआू0 बूझू।  \nताि/ःू88/ःू55क – धुरजी ! बापक िजिबतिह कतहु /ःू57ा/ःआू0 भेलैए ? \nवै/ःआू4 – जीबी तँ की-की ने देखी। आब इहो चललैए। बाप क/ःआ70 स/ःू88देह जे मुइला पर बेटा /ःू57ा/ःआू0 करत िक \nनिह। बेटा सेहो सोचलिथन /ःू57ा/ःआू0 करए फेर आबए निह पड़त।  \nताि/ःू88/ःू55क – ( घड़ी देिख ) आब गप ब/ःू88द। पाट/ःआच8क समय भए गेल। जे घड़ी ने साहेब पहुँचलाह।  \n       [ आिद/ःू84य , /ःूचूभा, बूढ़ा, बूढ़ी आ तिनक कोर मे व/ःूच4णक /ःूचूवेश। आिद/ःू84य ठाढ़ रहैत छिथ , आओर \nसभ सोफा पर बैसैत छिथ।] \nआिद/ःू84य – हम अपना िदस सँ आ पू/ःू7चय िपताजीक िदस सँ अपने लोकिनक अिभवादन आ /ःआ04वागत करैत छी। \nअपने लोकिन हमर पू/ःू7चय िपताजीक /ःूचूाणर/ःू5ूा कएल तदथ/ःआच1 हम अपने सभक सदा आभारी रहब। \nहमरा ई जािन क/ःआ70 बड़  /ःूचूस/ःआ8ूता भेल जे िचिक/ःू84सा मे अपने लोकिनक /ःूचूवीणता आ सेवापरायणताक \n/ःूचूसाद/ःआ70 हमर ई गाम आदश/ःआच1 /ःआ04व/ःआ04थ /ःआठ1ाम घोिषत भेल। आइ हमरा अपने लोकिनक /ःू57ीमुख सँ ई \nसुनबाक लालसा भए रहल अिछ जे कोना-कोना अपने लोकिन हमर गाम क/ःआ70 ई सौभा/ःू7ूय /ःूचूा/ःूठ0त \nकराओल आओर कोना-कोना हमर िपता क/ःआ70 रोगमु/ःू70त करैत गेलहुँ। ध/ःू88यवाद। ( /ःूचूभाक लग \nबैसैछिथ।)  \nताि/ःू88/ःू55क – ( ठाढ़ भए ) ओं नमो दुग/ःआच5यै। आदरणीय जनाद/ःआच1न बाबू, आ आिद/ःू84य बाबू, एिह गाम क/ःआ70 ई सौभा/ःू7ूय \nआन ककरो कएने निह, मा दुग/ःआच5क कृपा सँ /ःूचूा/ःूठ0त भेलैक। हम घर -घर, गाम-गाम च/ःू88दा मािङ -\nमािङ.... \nवै/ःआू4 – ( बीचिह मे ) अपन मकान बनओलहुँ। \nताि/ःू88/ःू55क – ( तमसाए क/ःआ70 ) चुप ! पिहने हमरा बाजए िदअअ, पछाित जतेक बकबाक हो बकब। की कहैत \nरही ? हँ, मन पड़ल, च/ःू88दा कए - कए /ःआठ1ामवासीक क/ःूठ8याणक संक/ःूठ8प कए तीन बेर सह/ःूचआच/ःू8आडी \nमहाय/ःू5आ कएल। तिहआ सँ एिह गाम मे हमर च/ःू8आडीपाठे सभ रोगक रामबाण भए गेल। तैओ \nकेओ-केओ आतुरतावश च/ःू8आडीपाठक संग - संग डा/ःू70टर -बैदक औखधो भकिस लैत अिछ, भनिह ओिह \nमे जहर-माहुर रहओ।  \nडा/ःू70टर – (ठाढ भए) की बजलहुँ, की बजलहुँ ?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n46 \n \nवै/ःआू4 – मुह स/ःूठ4हािर क/ःआ70 बाजू  ! \nडा/ःू70टर – कृपया सुनल जाए एिह दूनू ध/ःू88व/ःू88तिरक एक /ःूचूिस/ःआू0 कथा। एक िदन  ई ताि/ःू88/ःू55कजी आ बैदजी \nअपना मे की गप करैत रहिथ से सुनल जाए। ताि/ःू88/ःू55कजी पुछलिथन बैदजी सँ, अओ, ने अह/ःआचआ \nच/ःू8आडीपाठ कएलहुँ. आ ने हम ककरहु कोनो दबाइ देिलऐक; तखन िचता िकएक जरैत अिछ ?  \nवै/ःआू4 – चुप रहू। अहॴक, अहॴक इंजे/ःू70शन तँ ओकर जान लेलकै।  \nताि/ःू88/ःू55क – एहन मुह रहत तँ बाट-घाठ मे मािर खाएब। \nहोिमओ. – गरह/ःू54ा दए गाम सँ बैलाउ एिह डाकू डकडरबा क/ःआ70।  \nडा/ःू70टर – माफ कएल जाए। हम /ःआ04वयं पड़ा  जाए चाहैछी । अपने सभ शतमारी वै/ःआू4 आ सह/ःूचआमारी वै/ःआू4राज \nिथकहुँ। भुजैत आ भजबैत रहू एिह /ःआ04व/ःआ04थ /ःआठ1ाम क/ःआ70।  \nताि/ःू88/ःू55क – जनाद/ःआच1न बाबू, कान खोिल क/ःआ70 सुिन िलअअ। गरह/ःू84था दए क/ःआ70 एतए सँ िनकालू िकडनीक सौदागर \nएिह डकदरबा क/ःआ70। निह तँ खाउ अपम पाट/ःआच8 अपनिह। चलैत चलू सभ केओ एतए सँ।  \n/ःूचूभा – हाए रे हमर कपार ! की करैत की भए गेल। जलदी पड़ाउ एहन गाम सँ। हमरा बड़ डर होइए। \nआिद/ःू84य – अह/ःआचआ घबराउ निह। कने काल धैय/ःआच1 ध/ःूच5 । \n/ःूचूभा – माइ गॉड ! ( ठािढ़ भए लग जाए कान मे ) एिह भयंकर आिग क/ःआ70 अह/ःआचआक चु/ःूच5 भिर पािन िक/ःआ8ूहु \nिमझाए निह सकत। जलदी पड़ाउ। \nआिद/ःू84य – कोनो डर निह। छन भिर धैय/ःआच1 धए देखू तमाशा। हम जनैछी, एहन िसचुएशन क/ःआ70 कोना क/ःू88/ःआठठोल \nकएल जाइत अिछ। \n/ःूचूभा – बेस, लड़ैत रहू अह/ःआचआ एिह िसचुएशन सँ। हम आँिख मूिन लैछी। ( आिब क/ःआ70 बैसैछिथ। )  \nआिद/ःू84य – आदरणीय अितिथ गण, कृपया हमर दू श/ःूठूद सुिन लेल जाए , तखन जिनका जे करबाक हो से \nकरैत जाएब। अपने लोकिनक एिह अनुपम /ःूचूित/ःआ04पध/ःआच5 क/ःआ70 देिख क/ःआ70 हमरा अपार आन/ःू88द भेल। \nिकएक तँ एकर मूल ल/ःआ50य रहल गामक लोक क/ःआ70 /ःआ04व/ःआ04थ राखब। त/ःआ70 हम सभ अितिथक हृदय सँ \n/ःूचूशंसा करैत छी। अपने सभ एक सँ एक आग/ःआचआ बिढ़ क/ःआ70 हमर पू/ःू7चय िपताक /ःूचूाणर/ःू5ूा कएल तािह \nहेतु  हम अपने सभक /ःूचूित आजीवन कृत/ःू5आ रहब। अपने सभक पाएर पकिड़ /ःूचूाथ/ःआच1ना करैत छी \nजे जेना हमर िपताक /ःूचूाण बचाओल तिहना हमर /ःूचूित/ः417ा बचाओल  जाए। \nवै/ःआू4 – बाह ! अपने बड़ कौशल सँ एिह िवषम पिरि/ःआ04थित क/ःआ70 स/ःूठ4हािर लेल।  \nताि/ःू88/ःू55क – वै/ःआू4 जी भनिह स/ःू88तु/ः41च भए जाथु, हमर समाधान निह भेल। हम अपनेक पू/ःू7चय िपताजीक मुह सँ \nई सुनए चाहैछी जे ओ ककर \n िचिक/ःू84सा सँ /ःआ04व/ःआ04थ भेलाह।  \n       [ िकछु काल सभ बूढ़ाक मुह तकैत अिछ। ] \nबूढ़ा – ( िकछु काल सोिच क/ःआ70 ) हमरा पुछैछी तँ हम एतबे कहब जे हम ककरो िचिक/ःू84सा सँ निह , बेटा \nसपिरवार आिब गेलाह तकर ततेक, ततेक आन/ःू88द भेल जे सभ रोग -बलाए िबलाए गेल। \n       [ सभ चिकत भए एक दोसराक मुह तकैत छिथ। ] \nडा/ःू70टर – आब मुह की तकैछी। भेिट गेल उिचत िबदाइ। चलैत चलू अपन-अपन घर। खाथु आिद/ःू84य बाबू \nअपन बापक /ःू57ा/ःआू0क िप/ःू8आड अपनिह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n47 \n \nआिद/ःू84य – ( घबराए क/ःआ70 दूनू हाथ जोिड़ ) हम सभक पाएर धरैछी। एहन कठोर दंड देबा सँ पिहने एिह \nअपराधीक मुह सँ दू श/ःूठूद सुिन लेल जाए।  \nबूढ़ा – ( आयासपूव/ःआच1क ठाढ़ भए क/ःआ70 ) एक बूढ़ आ तािह पर िचर रोगी। हमरा होस निह रहल जे की बाजी \nकी निह। माफ.....मा..( बोल लटपटाइत छिन आ खसैत जक/ःआचआ बैिस जाइत छिथ। )  \nआिद/ःू84य – िपताजीक एहन ि/ःआ04थित क/ःआ70 देखैत कृपया अपने लोकिन छन भिर बैिस गेल जाए। ( सभ बैसैत \nछिथ। ) सुनल जाए जे िपताजीक मुह सँ एहन कथा िकएक बहरएलिन। ( /ःूचूभा सँ ) कने \nपािन। (दू घॲट पािन पीिब क/ःआ70 ) सुनल जाए। हम आजुक दुिनआँक चकाचौ/ःू88ह मे पिड़ क/ःआ70 आ ( \n/ःूचूभा िदस संकेत कए ) िहनक मायाजाल मे फँिस क/ःआ70.... \n/ःूचूभा – आ हमरा अपन मायाजाल फँसा क/ःआ70।  \nआिद/ःू84य – चुप रहू। एखन मजाक निह। हमरा कनेको होस निह रहल जे िपताक हृदय आ माताक ममता \nकेहन होइछै। हम माए-बाप क/ःआ70 सालक साल कलपबैत - कनबैत रहलहुँ। ध/ःू88यवाद डा/ःू70टर साहेब क/ःआ70 \nजे हमर ओ मोह िन/ः40चा तोड़लिन। ध/ःू88यवाद एिह ( /ःूचूभा िदस संकेत ) ममतामयी नारीर/ःू7ठ   क/ःआ70 जे \nहमरा मानू कान पकिड़ क/ःआ70 एतए घीिच अनलिन। बहुत - बहुत वष/ःआच1 पर एक संग बेटा, पुतोहु आ \nपोताक मुह देिख तिह आन/ःू88दक लहरी मे सभ रोग/ःआ01यािध दहा गेलिन । तिहं ओहन कथी मुह सँ \nबहराए गेलिन। एिह सभ दुखद घटनाक अपराधी हम छी। /ःू5ूमा क/ःूच5 अपने तोकिन। /ःू5ूमा क/ःूच5 \nबाबूजी। /ःू5ूमा कर माए। ( माए-बापक पाएर पकिड़ क/ःआ70 कनैत छिथ। माए आँचर सँ नोर पोछैत \nछिथन। ) \nबूढ़ा – ( डेन धए उठबैत ) बाउ, ई अह/ःआचआक दोख निह। ई एिह घोर किलकालक दोख िथक। उठू आ सभ \nक/ःआ70 आदरपूव/ःआच1क भोजन करिबऔन गए।  \nताि/ःू88/ःू55क – आब िवत/ःूठ4ब िकएक  ? मा दुग/ःआच5क /ःूचूसाद/ःआ70 बीझो होअओ।  \n     ( आग/ःआचआ आिद/ःू84य आ /ःूचूभा, तिनक पाछ/ःआचआ सभ िचिक/ःू84सक जाइत छिथ .। ) \nबूढ़ी – बाउ, आँिख खोलह। आब भोज हेतै। चलह देखैले। \nव/ःूच4ण – ( झट उिठ क/ःआ70 हष/ःआच1 सँ हँसैत नचैत ) \n  \n           भोज हेतै  भोज हेतै  भोज हेतै ना \n           भोज खेबै  भोज खेबै  भोज खेबै ना \n                     गाम जेबै  गाम जेबै  गाम जेबै ना \n           भोज खेबै  भोज खेबै  भोज खेबै ना  \n           भोज खेबै  भोज खेबै  भोज खेबै ना \n  \n    [ बूढ़ी आ व/ःूच4णक /ःूचू/ःआ04थान।   ] \nबूढ़ा – ( शू/ःू88य दृि/ः41च सँ चा/ःूच5 िदस तािक ) चा/ःूच5 िदस सुन। सभ चल गेल , सभ। एिह सुन मे कतेक \nकाल, कतेक काल एना बैसल रहब ? कतेक काल ? हमरहु आब जएबाक चाही।  को/ःूठ4हर  ? \nकतए ?  \nनेप/ःू85य सँ – जतए सँ फेर केओ घुरैत निह अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n48 \n \n          यद् ग/ःू84वा न िनवत/ःआच1ते। यद् ग/ःू84वा  न िनवत/ःआच1ते \n            \n           \n- \n \nरचनापर अपन मंतूgणंअय ggajen dra@videha.com \n पर पठाउ।  \nमु/ःआ8ूी कामत  \nएक/ःआच4की -ह/ःू84यारा समाज  \n  ूgष6षथम -दृूgणंषय  \nसूय/ःआच1कला-     काकी...... हयइ लवकी काकी, कतऽ छेतिहन? \nलवकी काकी-  की कहै िछऐ किनय/ःआचआ! अतऽ पुबिरया घरमे छी आउ। \nसूय/ःआच1कला-     काकी, रमकिलया मै कऽ सुनै िछऐ फेर िकछु छै, आइ भोरका गरी सँ रमकिलया बाबू लऽ \nकऽ गेलैए अ/ःूठ8/ःआठठासाउ/ःू8आड करबै ल ऽ दरभंगा। \nलवकी काकी- धैउररर उंउंउंउं पापी नरकी कऽ की बात करै छी... छौरा तँ जान सँ मािर देतै मौगी क/ःू4आ। \nदेिखयौ, देहमे कोनो जान छै जे◌े फेर गेलै खु◌ु◌ु◌ुनमा-खून होइ लऽ। \nसूय/ःआच1कला-     की करतै काकी बेटी जनमा कऽ जे मै-बाप सब िदन मरतै, से बलू ए/ःआ1ूे बेर म िर जा, वएह \nठीक ने। आब तँ ई पाप घरही होइ छै। अकरा कोनो पाप नै समझदारी कहल जाइ छै। देखतु◌ुहुन, अतेक \nिदन छेलै जे बेटी क/ःू4आ नै पढ़बै छी त/ःआ7आ उ बोझ अिछ। आब तँ पढ़बैयोमे खच/ःआच5 आ िबयाहोमे खच/ःआच5 होइत अिछ। \nकेना कऽ हम गरीब बेटी जनमैब। बेटा जनमा कऽ चौराहा पर रािख देब तँ दू स/ःआचआझ हमर चु/ःआआ4ा जरत , मगर \nबेटी तँ हर पग-पग पर कलंक बोटरने घर आनत। ओकर उजर चुनरीमे कािरख लगैत देर नै हएत। आब \nकहू काकी ओइ शम/ःआच1सँ मरी आिक अिहना मरी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n49 \n \nलवकी काकी-  तो◌ेहर बात सही छऽ किनय/ःआचआ पर अही सोच क/ःू4आ तँ बदलै कऽ छै। जे लोग िनअम बनेने छै \nआ कहै छै बेटा बैटी एक समान, वएह बेटीक इ/ःू7चजतक दु/ःआ0ूमन ब िन जाइ छै। घोर कलयुग छै। सभ मजबूर \nछै।                  पटा/ःू5ूेप।  \nदोसर-दृूgणंषय  \nरामे/ःू58र - रमकाली माय, की करबै, डॉ/ःू70टर साहेब कहै छै जे फेर बेटी  अइ। महग युगमे चािर टा बेटी \nपिहले सँ अिछ। बेटाक खाितर छः बेर अह/ःआचआक/ःू4आ सफैया करा चुकलॱ, आब तँ अह/ःआचआक शरीर देख डॉ/ःू70टर \nसफैया करैसँ सेहो मना करैत अिछ। कहै छै जे अह/ःआचआक देहमे खू◌ू◌ून नै यऽ। चलू गाम चलू, ओतऽ िनचे◌े◌े◌ेनसँ \nिवचािर कऽ कोनो◌े काज करब। \nकमला- हयौ रमकाली बाबू, हम अह/ःआचआसँ सभ बेर िनहौरा करै छी िक अह/ःआचआ हमरासँ एतेक बड़का पाप नै \nकराउ। अकर बध हम दूनू परािनये टा कऽ नै पुरे पिरवार क/ःू4आ लागत। आइ बेटी बेटासँ कम छै जे अह/ःआचआ \nबेटा लऽ आनहर भेल छी आ हमर जानक दु/ःआ0ूमन ब िन रहल छी। \nरामे/ःू58र - अपन मु◌ॅ◌ंह तूँ बंदे राख। नै तँ अतैसँ लितयाबैत गाम लऽ जेबौ। जेना अतेक साल तक मुँह िसने \nछँ तिहना आगुओ िसने रह। तूँ मर या जी, हमरा तकर परवाह नै अिछ। जाबऽ तक तोरा देहमे जान छउ \nताबऽ तक जेना जेना कहबौ करैत रह। \nकमला- तँ लऽ िलअ ने हमर जान, मुि/ःू70त िमल जैत हमरा। अह/ःआचआक मािर-गािर सँ आ अइ पाप \nकरैसँ............. \nरामे/ःू58र - की कहली पाप..... पाप नै किरऐ तँ की किरऐ। साले-साल बेटी जनमाबैत रिहऐ। जब हम घरसँ \nिनकलैत छी तँ लरेग हमरा देख मुँह फेर लइए। भोरे-भोर कोइ हमरा देखै यऽ तँ कहै यऽ िक अही \nिनपु़तराहाक दरसन किर हमर अजुका िदन खराब भऽ गेल। तूँ की बुजिबही िक अइ बदनामी क/ःू4आ लऽ कऽ \nहम केना ितल-ितल मिर रहल छी। चल घर चल, हम सफैया करैबला दवाइ लऽ कऽ अबै छी। \n                पटा/ःू5ूेप।  \nतेसर-दृूgणंषय  \n(कमला गाड़ीसँ उतिड़ िकछु दूर चलैत बेहोश भऽ िगर पड़ैत अिछ।) \nरामे/ःू58र - रमकाली माय..... रमकाली माय..... की भेल? कोइ कनी पािन िदअ। \n(एक /ःआ01यि/ःू70त एक िगलास पाइन रामे/ःू58रक/ःू4आ पकड़ा बैत छिथ। रामे/ःू58र पाइन कमलाक मुँह पर िछटैत अिछ। \nकमला भक सँ आँिख खोलैत अिछ।)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n50 \n \nकमला- कनी िपयै लऽ पाइन िदअ। \n(रामे/ःू58र पाइनक िगलास कमला क/ःू4आ दै छिथ।) \nरामे/ःू58र - रमकाली माय, की भेल? ठीक िछऐ ने, टाइर गाड़ी मंगाबी घर पर सँ आिक रसे-रसे जएल भऽ \nजएत। \nकमला- हम ठीक छी। उ गाड़ीमे छेिलऐ ने, तइ सँ मन घूर गेल। अह/ःआचआ चलू, हम धीरे-धीरे अबै छी। \n(कमला मने-मन भगवानक /ःआ04मरण करैत कहैत छिथ - हे भगवान, हमरा देहमे ई की भऽ रहल अिछ जेना \nलगैए पुरा देह कोइ गोधना गोधै यऽ। कखनो कऽ तँ जेना पताए लगै छी। भगवान अगर हम मिर जाइऐ तँ \nहमर बाल-ब/ःू74चाक र/ःू5ूा किरहक। ) \nपटा/ःू5ूेप।  \n  \nचौथा -दृूgणंषय  \nरामे◌े/ःू58र - कतऽ गेिलऐ..... िलअ, ई गोली खा िलअ। \nकमला- हमर बात मानू आ अइ ब/ःू74चाक/ःू4आ नै िगराउ। चािरम मिहना चिल रहल छै। आबऽ िदयौ जे आबैए, \nअपने भागे एतै। हमरा भागमे बेटा नै िलखल छै तैँ तँ नै होइ छै। हम ई दवाइ नै खएब। \nरामे/ःू58र - (एक थ/ःूठ0पर कमलाक गालप र दैत कहैत अिछ) से िकए एहन करम छउ तोहर जे तोरा कोइखमे \nबेटा पनपबे नै करै छउ। कोन गै घरमे आिग लगेने छेलही से एहन वंशहीन कोइख दऽ कऽ भगवान \nपठेलकौ। कुलि/ःू70छ नी.... कलंकनी, कह/ःआचआ कऽ हमरे कपारमे सटल छेल। चुपचाप ई दवाइ खा ले नै तँ \nजबरद/ःआ04तीयो खुऐल होइ छै हमरा, बुझिलही िक नै। \nकमला- ठीक छै, अह/ःआचआक मज/ःआच8क िखलाफ आ इ तक एको गो काज नै केलॱ आ आइयो नै करब, अह/ःआचआ जे \nचाहै छी हम वएह करब। हम दवाइ खाइ छी, आगू राम राखए। \n(कमला दवाइ खाइ यऽ आ रामे/ःू58र प एर झमाड़ैत ओतऽ सँ चिल जाइ यऽ।) \n         पटा/ःू5ूेप।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n51 \n \nअंितम -दृूgणंषय  \n(गामक सरकारी अ/ःआ04पताल मे अधमरा अव/ःआ04थामे कमला खुन सँ लतपत पड़ल अिछ।) \nनस/ःआच1-   डॉ/ःू70टर साहेब , की किरऐ? कारनी कऽ हालत बहुत िसिरयस भेल जाइ यऽ। खून ब/ःू88दे नै भ ऽ रहल \nअिछ। देहक आधासँ बेसी खून िनकिल गैलै, की करबै? \nडॉ/ःू70टर - हम अह/ःआचआ की किर सकै िछऐ। हम तँ बस /ःूचूयास करबै जे िक राइतेसँ कऽ रहल िछऐ। इंसान जे \nजेना करै छै, तिहना पबै छै। \n(10 सालक रमकाली कनैत डॉ/ःू70टर ल ग अबै अिछ। डॉ/ःू70टर साहेब देिख यौ ने, माय कऽ की भेलैए। स/ःआचआसो \nनै लै छै।) \n(डॉ/ःू70टर साहेब दौड़ कऽ कमला लग जाइ छिथ जतऽ रामे/ःू58र कमलाक माथा अपना कोरामे लऽ कऽ िवलाप \nकरै छिथ।) \nडॉ/ःू70टर - चुप रहू, अतऽ एना कननाइ बंद क/ःूच5 , सबहक जिड़ अह/ःआचआ छी। आब अइ लोरसँ हमदद/ःआच8 देखबै छी।  \n(डॉ/ःू70टर कमलाक नारी देखैए आ आलासँ सेहो ज/ःआचआच करैए।) \nरामे/ःू58र - की भेलै डॉ/ःू70टर साहेब , िकए ई एना ला/ःूच5 -बातू भऽ गेलैए। \nडॉ/ःू70टर - अकरा मुि/ःू70त िमल गेलैए। अह/ःआचआक अ/ःू84याचारसँ। आब ई अइ पापक नगरी क/ःू4आ छोिड़ चिल देलिखन। \nलऽ जाउ अकरा आ पुछबै िक अह/ःआचआक बेटा देने िबना ई िकए दुिनय/ःआचआ छोिड़ देलक। अह/ःआचआक मज/ःआच8 िबना िक ए \nआँिख बंद कऽ लेलक। जाउ आ पुिछयौ। अकरा देहसँ िनकलल अइ खुनक रेतसँ। अह/ःआचआ ह/ःू84यारा छी। \nबेटाक लालचमे घरवाली क/ःू4आ मािर  देलॱ। अ ह/ःआचआक/ःू4आ तँ मौतो नसीब नै हएत। \nरामे/ःू58र - हँ डॉ/ःू70टर , हम काितल छी। अपन खुशी क/ःू4आ...अपन जीवन संगनी क/ःू4आ...अइ ब/ःू74चा सबहक ममताक/ःू4आ। \nडॉ/ःू70टर - आिखर किहया तक अह/ःआचआ सब अनहार घरमे बैठल रहब। अइ अनहार घरसँ िनकलू, देिखयौ बाहर \nकतेक /ःूचूकाश छै। हमरो बेटा नै छै, दू टा बेटी छै जे हमरा लऽ बेटा समान छै। फेर अह/ःआचआ िकए बेटा \nखाितर अतेक भुखौइल छी। \nरामे/ःू58र - डॉ/ःू70टर साहेब , ई समाजक लोग हमरा िनपु/ःू55 किह -किह कऽ हमर िजनैइ दुल/ःआच1भ क िर देलक आ बेटा \nपाबै कऽ  भूख अओर बढ़ा देलक। हम नै बुझलॱ जे अकर अंत ई हएत।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n52 \n \nडॉ/ःू70टर - बेटा आ बेटी कोनो /ःआ04/ःू55ीक भाग प र नै बि/ःूठ8क पु/ःूच5ष प र िनभ/ःआच1र करै छै। अइमे /ःआ04/ःू55ीक/ःू4आ कोनो दोष नै \nछै। आइ देिखयौ, एहन कोनो /ःू5ूे/ःू55 नै छै जत ऽ बेटी बेटाक बराबरीमे खरा नै छै, फेर ई भेद भाव िकए? \nबेटी होय या बेटा, आिखर दुनू तँ अहॴक अंश अहॴक संतान छी। \nरामे/ःू58र - डॉ/ःू70टर साहेब , हमर तँ दुिनय/ःआचआ उजिड़ गेल मुदा हम अ/ःू88हार सँ आब इजोतमे आिब गेलॱ। हम अपन \nचा/ःूच5 बेटीक/ःू4आ खूब पढ़ैब-िलखैब आ बेटा सँ उ/ःू74च दज/ःआच5 देब। आब य एह हमर चौस कंधा छी। \n                    पटा/ःू5ूेप।  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतूgणंअय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \nगजे/gउ88/gच06  ठाकुर  \nनाटक- गंगा ि/gच0ड़ज  \nक/gउड़8लोल एक  \nदृ/g30उय १ \nडgआ04टेजक एक कात िकछु मजदूर सभ खट -खुट कऽ िगडgआ2ओी  पजेबा तोिड़ रहल छिथ लगैए जे गंगापुलक \nमरोडg294मित भऽ रहल अिछ , कारण िकछु मजदूर जय मडgआओआ  गंगे किह मंचक नीचडgआओआ डg2ओ2णाम सेहो कऽ रहल छिथ। \nडgआ04टेजक दोसर कात दूटा लोक नीचडgआओआ राखल  नगाड़ा-ढोलपर चोट दऽ रहल अिछ। तखने एकटा ढोलहो \nदेनहारक डg2ओ2वेश।  \n  \nढोलहो  देनहार : गंगा ि/ः40ठज। पिव/ःू55 गंगापर बनल ऐ पुलक मरो/ःूठ4मित लेल मजदूर चाही। /ःआ04/ःू55ी- पु/ःूच4ष , बाल-वृ/ःआू0 \nसभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ। (ढोलहो दैत) सुनै जाउ, सुनै जाउ।… गंगा ि/ः40ठज। पिव/ःू55 गंगापर बनल \nऐ पुलक मरो/ःूठ4मित लेल मजदूर चाही। /ःआ04/ःू55ी- पु/ःूच4ष , बाल-वृ/ःआू0 सभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ।  \nएकटा लोक  (डंका बजेनाइ छोिड़ मजदूर सभकूgष4ण अकानैत ढोलहो देनहार लग अबैए , मुदा दोसर लोक आूgणं4ते \nआूgणं4ते डंका बजिबते रहैत अिछ ): देखै िछऐ जे काज तँ चिलये रहल छै, तखन फेर?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n53 \n \nढोलहो  देनहार : एतबे मजदूरसँ काज नै चलतै। पूरा पुल िहल रहल छै। (ढोलहो दैत) सुनै जाउ, सुनै \nजाउ।… गंगा ि/ः40ठज। पिव/ःू55 गंगापर बनल ऐ पुलक मरो/ःूठ4मित लेल मजदूर चाही। /ःआ04/ःू55ी- पु/ःूच4ष , बाल-वृ/ःआू0 सभ \nिकयो आवेदन दऽ सकै छिथ।  \nदोसर लोक (डंका बजेनाइ छो िड़ कऽ ढोलहो देनहार लग अबैए): एतबे िदनमे कोना ई हाल भऽ गेलै। सुनै \nिछऐ जतेक पाया ऐ पुलमे छै ततेक कए करोड़ टाका एकरा बनबैमे खच/ःआच1 भेल रहै।  \nढोलहो  देनहार :काज ढंगसँ नै भेल रहै। सुनै जाउ, सुनै जाउ... । गंगापर बनल ऐ पुलक मरो/ःूठ4मित लेल \nमजदूर चाही। /ःआ04/ःू55ी- पु/ःूच4ष , बाल-वृ/ःआू0 सभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ। सुनै जाउ , सुनै जाउ। \nएकटा लोक : देखै िछऐ, जिहया बिनये रहल छलै, बिन कऽ तैयारो नै भेल रहै, तिहयेसँ ऐ पुलक मरो/ःूठ4मित  \nशु/ःूच5 छै।  \nदोसर लोक: िच/ःूठ0पीपर िच/ःूठ0पी पिड़ रहल छै।  उ/ःआ18ाटनसँ पिहनिहये सँ िच/ःूठ0पी पड़नाइ शु/ःूच5 भऽ गेल रहै।  \nढोलहो  देनहार : सरकारी पुल िछऐ, िच/ःूठ0पी नै पड़तै तँ इ/ःू88जीिनयर आ िठकेदारक घरपर छ/ःू7चजा कोना एतै।  \nसुनै जाउ, सुनै जाउ...। \nएकटा लोक : हौ ढोलहोबला, से तँ बुझिलऐ, मुदा से ने कहऽ जे दुिनय/ःआचआ मे आनो ठाम पुल बनै छै, से \nओतु/ःआ1ूा इ/ःू88जीिनयर आ िठकेदारक घरपर  छ/ःू7चजा पड़ै छै आिक नै हौ।  \nढोलहो  देनहार : िकजा ने गेिलऐ, मुदा सुनै िछऐ अं/ःआठ1ेजबला पुल मजगूत होइ छलै।  सुनै जाउ, सुनै जाउ...। \nदोसर लोक: हौ, अनेरक पाइ आबै छलै लूिटक तँ जे एकाध टा पुल अं/ःआठ1ेज बनेलकै से मजगूते ने हेतै हौ।  \nएकटा लोक :ई इ/ःू88जीिनयर आ िठकेदार सभ लूिटमे अं/ःआठ1ेजसँ कम नै छै, मुदा पुल मजगूत िकए नै बनबै छै \nहौ। ओइ बनबैमे अं/ःआठ1ेज सन िकए नै छै हौ।  \nदोसर लोक : मजगूत बना देतै तँ फेर मरो/ःूठ4मितक ठेका कोना भेटतै हौ। की हौ ढोलहोबला.. \nढोलहो  देनहार : िकजा ने गेिलऐ। सुनै जाउ, सुनै जाउ... । गंगापर बनल ऐ पुलक मरो/ःूठ4मित लेल मजदूर \nचाही। /ःआ04/ःू55ी- पु/ःूच4ष , बाल-वृ/ःआू0 सभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ। सुनै जाउ , सुनै जाउ। \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n54 \n \n(ढोलहो बला चिल जाइए। पाछडgआओआसँ दू-दूटा ितरंगा झडg28आडा लेने बडg274चा सभ अबैए। संगमे दूटा िशडg2घ2 क छै। \nएकटा िशडg2घ2क (वा िशिडg2घ2का ) आगडgआओआ -आगडgआओआ आ एकटा िशडg2घ2क (वा िशिडg2घ2का ) पाछडgआओआ -पाछडgआओआ चिल रहल छिथ। सभ \nमजदूरकडg24आ एक -एकटा झडg28आडा दऽ देल जाइ छै। “ओइ दुनू टा लोक कडg24आ सेहो एक-एकटा झडg28आडा देल जा ए”- ई \nगप िशडg2घ2क इशारामे कहै छिथ, मुदा झडg28आडा घिट गेलै, से ओ दुनू खाली हाथ रिह जाइ छिथ आ सभक मुँह \nताकऽ लगै छिथ।  \nमजदूरक सोझडgआओआ ओ दुनू लोक ठाढ़ भऽ जाइए आ फेर डंके लग आिब ठाढ़ भऽ जाइए आ आडg2घओयडgआओैसँ देखऽ \nलगैए।  \nिडg2घघवािणडgआओैक झडg28आडा लऽ कऽ बाकी सभ गोटे मंचपर िछतरा जाइ छिथ आ डgआ04टेजपर ठाढ़ भऽ जाइ छिथ। \nउडg298लासक वातावरण सगरे पसरल अिछ , दुनू लोककडg24आ छोिड़ सभक मुँहपर (मजदूर सभक सेहो) हँसी-डg2ओ2सडgआ82ता \nआिब जाइ छै।  \nजखन सभ ठाढ़ भऽ जाइ छिथ तखन दुनू िशडg2घ2क (वा िशिडg2घ2का ) बडg274चा सभक  आगडgआओआ  आ दशडgआओैक सभक सोझडgआओआ \nठाढ़ भऽ जाइ छिथ।  \n“१५ अगडgआ04त ” ई नारा दुनू िशडg2घ2क बाजै छिथ आ “डgआ04वतंडg2घघता िदवस ” ई सभ िमिल कऽ ( दुनू लोक कडg24आ छोिड़ \nकऽ) बाजै छिथ।  \n  \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) १: बौआ-बु/ःू74ची। आइ ई ि/ःू55वािण/ःआच1क झ/ःू8आडा हमरा सभक हाथमे फहरा रहल अिछ। पिहने \nहम सभ दोसराक अधीन छलॱ, पराधीन छलॱ, ई झ/ःू8आडा झुकल छल , फहरा नै सकै छलॱ। झ/ःू8आडा फहराइत \nरहए ओइ लेल हमरा सभक/ःू4आ जोर लगाबैत रहऽ पड़त। (चाडg2ओघ िदस हाथ पसारैत ) ऐ इलाकामे आब खुशी \nपसरत। जमी/ःू88दारक राज खतम भऽ गेल। सभ िकयो पिढ़ सकै छिथ। झगड़ा- झ/ःआचआटी, यु/ःआू0 , आब सभ खतम \nभऽ गेल। हमरा सभक जीवनमे एकटा नवका भोर आएल अिछ। नवका िश/ःू5ूा, नवका खेतीक चलिन हएत। \n  \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) २: बड़का िचमनीक धुँआ आ बड़का-बड़का बा/ःू88ह। िबल/ःआ7आतसँ आबैब ला सभ समान \nिचमनीबला फै/ःू70/ःआठठीमे तैयार हएत। बड़का- बड़का बा/ःू88ह ओइ धारक/ःू4आ बाि/ःू88ह - छेक कऽ स/ःआ17त कऽ देत। खूब \nउपजत खेत, बख/ःआच5 बरखत इ/ःू88/ः40चक नै हमरा सभक /ःूचूतापसँ। खेते-खेत बहत धार, हएत पटौनी। छोट-पैघक \nभेद मेटा जाएत। \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) १: छोट-पैघक भेद मेटा जाएत? बड़का िचमनीक धुँआ आ बड़का-बड़का बा/ःू88ह छोट -\nपैघक भेद मेटाएत?   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n55 \n \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) २: हँ। पटौनी हएत खेते-खेत। िबल/ःआ7आतसँ आबैबला सभ समान  आब एतै िचमनीबला \nफै/ःू70/ःआठठीमे तैयार हएत।  \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) १: बड़का बा/ःू88ह आ बड़का फै/ःू70/ःआठठीसँ ढेर रास सम/ःआ04या सेहो आबै छै। ओकर िनदान \nज/ःूच5री छै। िवकास एकभ/ःू7ूगो भऽ जाएत।  \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) २: िवकास एकभ/ःू7ूगू कोना हएत ? \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) १:  बड़का फै/ःू70/ःआठठी सभ ठाम नै लािग सकत , कतौ-कतौ लागत, ओतऽ बोिनहारक पड़ैन \nहएत। बड़का बा/ःू88ह बनलासँ ओकर भीतरक गामसँ सेहो लोकक पड़ैन हएत।  बड़का बा/ःू88ह जँ मजगूत नै \nहएत तँ ओ टूटत आ /ःूचूलय आएत। बड़का फै/ःू70/ःआठठी आ बड़का बा/ःू88ह लोकक िजनगीक/ःू4आ छहोिछत कऽ देत।  \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) २:एक पीढ़ीक/ःू4आ तँ बिलदान देबैए पड़त। ब/ःू74चा सभ , बाजै जाउ। अह/ःआचआ सभ देश लेल \nअपनाक/ःू4आ समप/ःआच1ण  करब आिक नै। \nिशूgष5षक (वा िशिूgष5षका ) १:  ब/ःू74चा स भ, बाजै जाउ, अह/ःआचआ सभ की बनऽ चाहै छी। समाजक/ःू4आ की देबऽ चाहै \nछी। \nबूgष74चा  १: हम इ/ःू88जीिनयर बनब आ सड़क , पुल, नहर बनाएब। जइसँ लोकक दुःख दूर हेतै। \nबूgष74चा २: हमहूँ इ/ःू88जीिनयर बनब। बड़का- बड़का बा/ःू88ह , बड़का-बड़का िचमनीक धुँआ। धुँआ सुंघैमे हमरा ब/ःआ8चड \nनीक लागैए। कतेक नीक िदन आएत, बड़का-बड़का बा/ःू88ह , बड़का-बड़का िचमनी देश भिरमे पसिर जाएत। \nबूgष74चा  १: मुदा धुँआसँ ख/ःू44खी होइ छै। हमर माए ख/ःू44खी करैत रहैए। हमरा धुँआसँ परहेज अिछ।  \nबूgष74चा २:मुदा हमर माए तँ भनसाघर जाइतो नै अिछ। मुदा हम जाइ छी, चोरा-नुका कऽ, आ धुँआक गंध, \nबड़का देवार, ई सभ हमरा ब/ःआ8चड नीक लगैए। \nिशिूgष5षका २: नीकगप। मुदा िवकास केहन हुअए, ई सभ हमरा सभक हाथमे नै अिछ। पटना आ िद/ःूठ8लीमे ई \nिनण/ःआच1य हएत जे हमरा सभ लेल केहन िवकास हेबाक  चाही। \nिशिूgष5षका  १: नीकगप, नीक गप जे हमरा सभक िवकास लेल पटना आ िद/ःूठ8लीमे सोचल जा रहल अिछ । \nमुदा ओतऽ बैिस कऽ वा एकाध िदनक ह लतलबीमे कएल दौड़ासँ ओ सभ उिचत िनण/ःआच1य लऽ सकता? जे से, \nमुदा हम सभ समाज लेल काज करी, से सतत /ःू87यान रहए। पूरा इमानदारीसँ, जान जी लगा कऽ ऐ देशक \nइितहास हमरा सभक/ःू4आ बनेबाक अिछ , से /ःू87यान रहए।  आइ १५ अग/ःआ04त १९४७ क/ःू4आ हम ई /ःूचूण ली, वचन दी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n56 \n \nसभ बूgष74चा : हम सभ वचन दै छी, हम सभ पूरा इमानदारीसँ जान जी लगा कऽ ऐ देशक नव इितहास \nिलखब। \n(“१५ अगडgआ04त ” ई नारा दुनू िशडg2घ2क बाजै छिथ आ “डgआ04वतंडg2घघता िदवस ” ई सभ िमिल कऽ ( दुनू लोक कडg24आ छोिड़ \nकऽ) बाजै छिथ। ब/ःू74चा आ िश/ःू5ूक सभ मजदूर सभसँ झ/ःू8आडा आपस लऽ लै छिथ। मजदूर सभ फेर बैिस \nकऽ ठक-ठुक करऽ लगैए। दुनू लोक ओतै हत/ःूचूभ ठाढ़ रहैए। फेर  पद/ःआच5क पाछ/ःआचआ कोनमे देखऽ लगैए जेना \nककरो एबाक /ःूचूती/ःू5ूा कऽ रहल हुअए। तखने दुनू हरबड़ा कऽ जाइए आ एकटा कुस/ःआच8 आिन कऽ राखैए।  \nएकटा ४०-४५ बखडgआओैक अिभयडg288ता मंचपर अबैए। अिभयडg288ता कनेक हडgआओआिफ रहल अिछ , कुसडgआओ8 देिखते ओ धबसँ \nओइ कुसडgआओ8पर बैिस जाइए। फेर सडgआओआस िडgआ04थर कऽ ठाढ़ होइए । ठक- ठुक बडg288द भऽ जाइ छै आ  मजदूर सभ \nडg2ओ0ीज भऽ जाइए , ओ दुनू लोक कोन िदस दंका लग चिल जाइए आ डg2ओ0ीज भऽ जाइए।  अिभयडg288ता  बाजऽ \nलगैए।) \n  \nअिभयूgष88ता : ( कुस/ःआच8क/ःू4आ झमाड़ैत ) एना। एना िहिल रहल अिछ ई, ई गंगा ि/ः40ठज। सीमे/ःू88ट , बालु, िग/ःआूचीक कं/ःआ8ठीटसँ \nबनल ई पुल कठपुलासँ बेशी िहलैए। जिहया आबै छी, मरो/ःूठ4मितयेक काज चलैत रहै छै। वन -वे, एक िदस; \nए/ःआ1ूे िदसुका मा/ःू55 भऽ कऽ रिह गेल अिछ ई। ए/ःआ1ूे िदस पुल खुजल छै, दोसर िदस कोना चलत, अदहा \nपुलपर मरो/ःूठ4मितक काज भऽ रहल अिछ। (तखने ओ आभासी डg2ओघपमे िहलऽ लगैए आ ओकर बाजब थरथरा \nउठै छै।) ई पुल तँ ए/ःू54े िहिल रहल अिछ ज/ःू54े गामक कठपुलो नै िहलैए।  \n(तखने एकटा िठकेदार अबैए।)  \nिठकेदार  (अिभयडg288ता सँ): हइ इ/ःू88जीिनयर।  तोहूँ वएह कऽ वएह रिह गेल/ःू4आ। बालुक/ःू4आ एना कऽ चालिनसँ चालू, \nओना कऽ चालू, जेना ओ चाउर दािल हुअए मुदा हम सेहो चाललॱ। ठीक छै ठीक छै। तूँ कहै छल/ःू4आ जे \nरोटी बनेबा लेल जेना चालै छी तिहना पुल बनेबा लेल चालू, तखने नीक रोटी सन नीक पुल बनत। ठीक \nछै ठीक छै। फेर एतेक सीमे/ःू88ट , एतेक बालु, एतेक.. हम कहने रही जे हम तोहर सभ गप मानब, मुदा \nतखन नेता, दोसर इ/ःू88जीिनयर , गु/ःू8आडा, एकरा सभक/ःू4आ कमीशन  कतऽ सँ देबै? तोरा कहलासँ बालु चालऽ लगलॱ \nआ कमीशन ब/ःू88द कऽ देिलऐ। हमर तँ िकछु नै भेल मुदा तोहर बदली भऽ गेलौ, तोहर दरमाहा ब/ःआ8ू भऽ \nगेलौ। ब/ःू74चा सभक नाम  /ःआ04कूलसँ कटाबऽ पड़लौ, गाम पठाबऽ पड़लौ ब/ःू74चा सभक/ःू4आ। हम कहने र िहयौ तोरा, \nजे बालु चालब, एतेक सीमे/ःू88ट , एतेक बालु, सभ िनअमसँ देबै। हमरा की? इलाकाक पुल, सड़क… जतेक \nमजगूत रहतै ततेक ने नीक। हमरो लेल नीके। मुदा हमरा बूझल छल जे तोहर बदली भऽ जेतौ। चीफ \nइ/ःू88जीिनयर , नेताक दिहना हाथ.. पिहने हमरे कहने रहए तोरा रोलरक नीच/ःआचआमे िपचड़ा कऽ दैले.. बइमान चीफ \nइ/ःू88जीिनयर। देख , पिहने हमरो होइ छल जे तो हूँ ओकरे सभ जेक/ःआचआ छ/ःू4आ, अपन रेट बढ़ाबैले ई सभ कऽ रहल \nछ/ःू4आ। मुदा बादमे हम देखलॱ जे नै, तूँ अलग छ/ःू4आ। मुदा हम की क/ःूच5 ? हम अपन ब/ःू74चाक नाम /ःआ04कूलसँ नै \nकटबा सकै छी। मुदा जौँ तोरा सन चीफ इ/ःू88जीिनयर आिब जाए .... किहयो से िदन आबए... तखन हम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n57 \n \nफेरसँ बालु चालब शु/ःूच5 करब आ वएह चालल बालु, ए/ःू54े बालु ए/ःू54े सीमे/ःू88टमे िमलाएब। ए/ःू54े बालु, ए/ःू54े \nसीमे/ःू88ट , सभटा ओिहना जेना अह/ःआचआ तूँ कहै छ ल/ःू4आ। मुदा जखन तोरा सन िकयो आबए तखने िकने। ताधिर \nतँ...  \n(अिभय/ःू88ता आ िठकेदारक /ःूचू/ःआ04थान। लागल जेना /ःूच0ीज लोकक/ःू4आ अिभय/ःू88ता आ िठकेदारक गपक  िवषयमे बुझल \nनै भेलै जेना ई सभ आभाषी छल। दुनूटा लोक /ःूच0ीज ि/ःआ04थितसँ घुिर असिथरसँ डंका बजबऽ लगैए आ तखन \nमजदूर सभ सेहो /ःूच0ीज ि/ःआ04थितसँ आपस आिब जाइए आ फेरसँ ठकठुक करऽ  लगैए। दुनू लोक डंकाक \nअबाज आ/ःआ04ते- आ/ःआ04ते तेज करऽ लगैए आ फेर ठक - ठुकक अबाज मि/ःआू0म पिड़  जाइए आ डंकाक अबाजक संग \nपद/ःआच5 खसैए।) \n  \n  \nकूgष98लोल २ \nदृूgणंषय १ \n(इडg288जीिनयिरंग कॉलेजक दीडg2घ2ाडg288त समारोह , िवडgआ24ाथडgआओ8 सभ ठाढ़ अिछ आ िशडg2घ2क (बा िशिडg2घ2का ) भाषण दऽ रहल \nछिथ। अिभयडg288ता सेहो िवडgआ24ाथडgआओ8 सभ मडg287य ठाढ़ अिछ। ) \nिशूgष5षक / िशिूgष5षका  १: अह/ःआचआ सभक आइ ऐ इ/ःू88जीिनयिरंग कॉलेजमे अंितम िदन अिछ। एतु/ःआ1ूा जीवन आ  असल \nजीवनमे ब/ःआ8चड अ/ःू88तर छै। आब अह/ःआचआ सभक/ःू4आ धूरा- गद/ःआच5मे जेबाक अिछ। काज करबाक अिछ। मोन लगा कऽ \nकाज करबाक अिछ। एतेक काज करबाक अिछ जे ई खेत सोना उपजाबऽ लागए। लोकक जीवनमे समृि/ःआू0 \nआिब जाए। िदन-राित नै देखबाक अिछ। यएह हमर गु/ःूच4दि/ःू5ूणा हएत। ऐ दी/ःू5ूा/ःू88त समारोहमे अह/ःआचआ सभसँ हम \nयएह आ/ःआठ1ह करै छी।  \nहमर देश, हमर लोक ब/ःआ8चड मुि/ःआ0ूकलसँ /ःआ04वतं/ःू55 भेल अिछ। मुदा ई /ःआ04वतं/ःू55ता मानिसक /ःूच5पसँ आिब जाए \nतखन ने। आिथ/ःआच1क /ःूच5पसँ हम दोसरासँ /ःआ04वतं/ःू55 भऽ जाइ , ककरो आग/ःआचआ हाथ नै पसारऽ पड़ए , बजबाक \n/ःआ04वतं/ःू55ता तखने आिब सकत। अिभय/ःू88ता माने बनेनहार , सज/ःआच1क । सड़क बनेनहार, नहर बनेनहार, पुला \nबनेनहार। अिभय/ःू88ता माने जोड़ैबला। ई पुल लोकक/ःू4आ लोकसँ जोड़त। सड़क सभ बनत। लोकक जीवनमे \nगित आएत, दौगत िजनगी। नहिर, पोखिरसँ भरल इलाकामे सोना उपजत। \n(िवडgआ24ाथडgआओ8 सभक करतल डg287विन ।) \nिशूgष5षक / िशिूgष5षका  २:अह/ःआचआ सभक/ःू4आ बड़का-बड़का काज करबाक अिछ। बड़का-बड़का बा/ःू88ह बनेबाक अिछ। \nओहीसँ िवकास हेतै, ओहीसँ तेजीसँ िवकास हेतै।  सगरे िव/ःू58मे अही तरह/ःू4आ िवकास भेल छै। भारतक/ःू4आ /ःआ04वतं/ःू55ता  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n58 \n \nभेटल छै, आ ई /ःआ04वतं/ःू55ता तखने काएम रिह सकत जखन तेजीसँ िवकास हएत। आ  तेजीसँ िवकास हएत \nबड़का-बड़का फै/ःू70/ःआठठी आ बड़का-बड़का बा/ःू88हसँ।   \nिशूgष5षक / िशिूgष5षका  १: ओना तँ हमरा िवकासक ओइ बड़का पथसँ मतिभ/ःआ8ूता अिछ , कारण बड़का फै/ःू70/ःआठठीमे \nहमर लोक मजदूरे बिन कऽ ने रिह जाए, बड़का मजगूत प/ःआ1ूा बा/ःू88ह बनबैमे जतेक पाइ चाही त/ःू54े ऐ देश \nलग छैहो नै, तखन बड़का क/ःू74ची बा/ःू88ह कतेक गामक/ःू4आ अपन पेटमे लेतै, ओतेक मजगूत नै रहतै, टुटैत भंगैत \nरहतै, सिदखन ओकर मरो/ःूठ4मितये होइत रहतै।  \nिशूgष5षक / िशिूgष5षका  २: मुदा मुज/ःूठ1फरपुरक ऐ दी/ःू5ूा/ःू88त समारोहमे िवकासक पथक िदशा नै तय कएल जा \nसकैए। ओ तँ िद/ःूठ8ली आ पटनेमे तय हएत।  आब… (जोरसँ बजैत) ऐ दी/ःू5ूा/ःू88त समारोहमे सभसँ बेशी न/ःूठ4बर \nलऽ कऽ पा स केिनहार छा/ःू55क/ःू4आ हम बजबऽ चाहै िछयि/ःू88ह।  \n(अिभय/ःू88ताक/ःू4आ हाथक इशारासँ बजबैए आ मेडल पिहराबैए )। \n  \n(िवडgआ24ाथडgआओ8 सभक करतल डg287विन । िश/ःू5ूक / िशि/ःू5ूकाक डg2ओ2डgआ04थान। ) \nअिभयूgष88ताक िमूgष55 : दोस। अिभयं/ःू55णक पढ़ाइमे तँ तूँ बाजी मािर गेल छ/ःू4आ। आब असल िजनगी शु/ःूच5 हएत। \nदेखी ओतऽ के बाजी मारैए। \nअिभयूgष88ता : कोनो अिभय/ःू88ताक जीत छै जे ओकर बनाएल पुल कतेक मजगूत छै, ओकर बनाएल नहिर आ \nबा/ःू88ह  पािनक िनकासीमे बाधा तँ नै दै छै। ओ लोकक िजनगी सुखी बना पाबैए आिक नै। काज समयसँ पूण/ःआच1 \nहोइ छै आिक नै। \nअिभयूgष88ताक िमूgष55 : बड़का काजमे कने-मने गलती तँ होइते रहै छै। जे कहॴ भाइ, हमरा तँ बड़का छहर, \nबड़का फै/ःू70/ःआठठी, बड़का िचमनी ब/ःआ8चड नीक लगैए। धुँआक सुग/ःू88ध तँ हमरा ब/ःू74चेसँ नीक लगैए , तोरा तँ बुझले \nछौ। \nअिभयूgष88ता :आ हमर माएक/ःू4आ धुँआसँ ख/ःू44खी होइ छै, हमरा धुँआ नीक नै लगैए। तोरा तँ बुझले छौ। \nअिभ यूgष88ताक िमूgष55 :देख भाइ, हमरा आ तोरामे की अ/ःू88तर अिछ। हम तँ ओइ पथपर आग/ःआचआ बिढ़ जाएब जे \nिद/ःूठ8ली बा पटना हमरा लेल िनध/ःआच5िरत करत। मजगूत बड़का प/ःआ1ूा बा/ःू88ह बनाबैले कहत तँ से बनेबै, कमजोर \nबड़का क/ःू74चा बा/ःू88ह बनाबैले कहत तँ से बनेबै। जे उपरका हािकम कहत से करबै।  \nअिभयूgष88ता : चाहे ओ नीक हुअए बा खराप।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n59 \n \nअिभयूgष88ताक िमूgष55 : ऊपरमे बैसल छै तँ कोनो गुण छै त/ःू4आ नै बैसल छै। आ गुणी लोक अधला गप िकए \nकहतै? \nअिभयूgष88ता :तखन एतऽ पिढ़ कऽ, /ःू5आान अिज/ःआच1त कऽ कऽ की फाएदा? \nअिभयूgष88ताक िमूgष55 :छोड़ भाइ।आइ खुशीक मौका छै, आइ तूँ जीतल छ/ःू4आ त/ःू4आ आइ तोरे गप सही, मुदा आइये \nधिर। \n  \nजारी...  \nऐ रचनापर अपन मंतूgणंअय ggaj endra@vide ha.com  पर पठाउ।  \nपूनम म/ःू8आडल -१.दाग (उप/ःू88 यास) : गौरीनाथ- लोकाप/ःआच1ण २.\"सगर राित दीप जरय\"क \nदोसर फेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/ःूठ4बर २०१२ शिन िदन स/ःू88/ःू87याक/ःू4आ क/ःू4आ दरभंगामे \n३.सम/ःू88वय २-४ नव/ःूठ4बर २०१२ इि/ःू8आडया हैबीटेट  से/ःू88टर भारतीय भाषा महो/ःू84सव SAMANVAY 2-4 \nNovember 2012 IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL/ ३ नव/ःूठ4बरक/ःू4आ मैिथलीमे /ः40ठा/ःआआूणवाद , \n/ःू7चयोितरी/ःू58रपूव/ःआच1 िव/ःआू4ापित आ  मैिथलीमे /ःूचूेमक गीतपर भेल बहस  \n  \n१ \n \nदाग (उप/ःू88 यास) : गौरीनाथ- \nलोकाप/ःआच1ण /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n60 \n \n \n \nबहुत िदन भेल, ए/ःआ1ूैस वष/ःआच1, मातृभाषाक /ःूचूित अनुरागक एक  टा िवशेष /ःू5ूण मे मैिथली मे िलखबाक लेल \nउ/ःू88मुख भेल रही—1991 मे— एिह ए/ःआ1ूैस वष/ःआच1 मे लगभग दू गोट कथा- सं/ःआठ1ह  जोगर कथा आ दू गोट वैचािरक \n(आलोचना/ःू84मक , सं/ःआ04मरणा/ःू84मक आ िववरणा/ःू84मक ) पु/ःआ04तक जोगर  लेख य/ःू55 - त/ःू55 /ःूचूकािशत आ िछि़डआयल रिहतो \nओकरा सभ क/ःू4आ पु/ःआ04तकाकार सं/ःआठ1िहत क रबाक साहस एखन धिर नइँ भेल। ई /ःूचूाय : अनके कारण/ःू4आ, जकर \nचच/ःआच5 बहुत आव/ःआ0ूयक नइँ। मुदा, ई उप/ःू88यास एिह लेल पु/ःआ04तकाकार अपने सभक सम/ःू5ू /ःूचू/ःआ04तुत क ’ रहल छी \nजे एकरा प/ःू55 - पि/ःू55का /ःआू5ारा /ःूचू/ःआ04तुत करबाक सुिवधा हमरा लेल नइँ छल। मुदा हमरा लग ई िव/ःू58ास छल जे \nमैिथलीक ओ पाठक वग/ःआच1 पढ़ ’ चाहताह जे /ःूचूाय : तेरह वष/ःआच1 सँ 'अंितका’ पढ़ैत आयल छिथ। मैिथली \nप/ःू55कािरताक दीघ/ःआच1कालीन ओिह इितहास —जे मैिथली पि/ःू55का पाठकिवहीन आ घाटा मे बहराइत अिछ—क/ःू4आ फूिस \nसािबत करैत जे पाठक वग/ःआच1 'अंितका’ क/ःू4आ िनरंतर 'घाटारिहत’ बनौने रहलाह हुनक /ःआ04नेह पर हमरा आइयो \nिव /ःू58ास अिछ। िन/ःू5चये ओ पाठक वग/ःआच1 हमर उप/ःू88यास सेहो कीिनक’ पढ़ताह आ हमर पुरना िव/ःू58ास क/ःू4आ आरो \nदृढ़ करताह। \n—लेखक \n \nPrice : 150.00 INR \n/ःआ04/ःू55ी आ शू/ः40च  दुनू क/ःू4आ हीन आ मद/ःआच1नीय मान ’वला कुसं/ःआ04कृितक अवसानक कथा जे अपन तथाकिथत \n'/ः40ठ/ःआआू \nïशि/ःू70त ’क छद्ïम अहंकार मे पिरवत/ःआच1नक ईजोत देिखए ने पबै यए ...जखन देख’ पड़ै छै तँ पाखंडक कील- /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n61 \n \nकवच ओि़ढ लै यए, अहुिछया कटै यए, िघनाइ यए आ अंतत: एक टा 'दाग’ मे बदलै यए जे कुसं/ःआ04कृितक \n/ःआ04मृित शेषक संग पिरवत/ःआच1नक संवाहक , /ःआ04/ःू55ी आ शू/ः40चक , संघष/ःआच1- /ःूचूतीक सेहो अिछ। \nउप/ःू88यास पठनीय  अिछ, िवचारो/ःू54ेजक अिछ आ मैिथली मे बेछप।  \n \n—कुणाल \nगौरीनाथ मैिथलीक चिच/ःआच1त आ मानल कथाकार छिथ। पठनीयता आ रोचकता िहनकर ग/ःआू4 मे बेस देखाइत \nअिछ। म/ःआचआजल  हाथ/ःू4आ ओ ई उप/ःू88यास िलखलिन अिछ। गौरीनाथ मैिथली सािह/ःू84यक आँगुर पर गनाइ वला \nलेखक मे छिथ जे जाित-िवमश/ःआच1 क/ःू4आ अपन िवषय व/ःआ04तु बनौलिन। आन भारतीय भाषा मे सािह/ःू84यक जे \nलोकत/ःआच4ि/ःू55कीकरण भेल , तकर सिर भ’क’ हेबाक मैिथली एखनो /ःूचूती/ःू5ूे क ’ रहल अिछ। ई उप/ःू88यास मैिथली \nसािह/ःू84यक लोकत/ःआच4ि/ःू55कीकरण लेल कयल एक टा साथ/ःआच1क आ सश/ःू70त /ःूचूयास अिछ।  \n'दाग’ अनेक अंत/ःआू5ं/ःआू5 सबहक बीच सँ टपैत अिछ िव/ःू58सनीयता, रोचकता आ लेखकीय ईमानदारीक तीन टा \nतानल तार पर एक टा समधानल नट जक/ःआचआ। एत ’ सामंतवाद आ /ः40ठा/ःआआूणवादक िमझेबा सँ पिहनेक  दीप \nसनहक तेज भ’ जायब देखाइत अिछ। धुरखुर नोचैत नपुंसक तामस आ वायवीय जाित दंभ अिछ। \nनवतुिरयाक आिथ/ःआच1क कारण/ःू4आ जाित क/ःआूचरताक तेजब सेहो। दिलत िवमश/ःआच1 अिछ , ओकर पड़ताल सेहो। दिलतक \n/ः40ठा/ःआआूणीकरण निह भ ’ जाय, तकरो िचंता अिछ। दिलत िवमश/ःआच1क मनु/ःआ0आयतावाद आ  /ःआ04/ःू55ीवादक नजिरञे पड़ताल \nसेहो। \nआकार मे बेसी पैघ निहयो रहैत एिह मे /ःू70लािसक सब सनहक िव/ःआ04तार अिछ अनेक रोचक पा/ःू55क गाथाक \nबखान संग। आजुक मैिथल गाम जेना जीवंतता सँ एिह उप/ःू88यासक पा/ःू55 बिन क/ःू4आ सोझ/ःआचआ अबैत अिछ , से \nअनायासे फणी/ःू58रनाथ रेणु क/ःू4आ मन पाि़ड दैत अिछ। गामक नवजुबक सबहक दल या/ःू55ीक  नवतुिरयाक यो/ःू7ूय \nवंशज अिछ। \nजँ आजुक िमिथला, ओकर दशा-िदशा आ संगिह ओत’ होइत सामािजक पिरवत/ःआच1न /ःूच5पी अमृत मंथनक ख/ःआचआटी \nबखान चाही, तँ 'दाग’ क/ःू4आ पढ़ू।  \nएिह रोचक आ अ/ःू84यंत पठनीय उप/ःू88यासक /ःआ01यापक पाठक समाज /ःआू5ारा समुिचत /ःआ04वागत हैत आ गाम -देहात सँ \nल’क’ नगर परोप/ःआूचा मे एिह पर चच/ःआच5 हैत , एहेन हमरा पूण/ःआच1 िव/ःू58ास अिछ।  \n—िव/ःआू4ान/ःू88द झा \n/ःआ04/ःू55ी आ दिलत  एिह दुनू िवमश/ःआच1 क/ःू4आ एक संग समेट ’वला उप/ःू88यास हमरा जनतब मे मैिथली मे न िह िलखल गेल \nअिछ। ई उप/ःू88यास एिह िरि/ःू70त क/ःू4आ भरैत भिव/ःआ0आयक लेखन लेल /ःूचू/ःआ04थान - िव/ःू88दु सेहो तैयार  करैत अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n62 \n \n'दाग’ अपन कैनवास मे या/ःू55ीक 'नवतुिरया’ आ लिलतक 'पृ/ःू85वीपु/ःू55 ’क संवेदना क/ःू4आ सेहो िव/ःआ04तार  /ःूचूदान करैत \nअिछ। तािह अथ/ःआच1 मे ई मैिथली उप/ःू88यास परंपराक एक टा मह/ःू84/ःू84वपूण/ःआच1 कड़ी सािबत हैत। 'नवतुिरया’क 'बम-\nपाट/ःआच8’क िवकास-या/ःू55ा क/ःू4आ 'गितशील युवा मंच’ मे देखल जा सकैत अिछ। जाित, धम/ःआच1, िलंग आिद सीमाक \nअित/ःआ8ठमण करैत मनु/ःआ0आय ओ मनु/ःआ0आयताक प/ःू5ू मे लेखकीय /ःूचूितब/ःआू0ताक /ःूचूमाण िथक सुभ/ः40चा सनक पा/ःू55क िनम/ःआच5ण \nजे अपन दृि/ः41च सँ जातीय-िवमश/ःआच1 सँ आग/ःआचआक बाट खोजैत अिछ , ' पिहने मनु/ःआ0आय बचतै तखन ने /ःूचूेम !’ \nअिभनव क/ःू85य आ  िश/ःूठ8पक संग िमिथलाक नव बयार क/ःू4आ थाह ’वला उप/ःू88यास िथक 'दाग’। \n—/ःू57ीधरम  \n \nउसार-पुसार \nई उप/ःू88यास हम  लगभग दस वष/ःआच1 पिहने िलखब शु/ःूच5 कयने रही। 2003 मे। ए/ःआ1ूैसम शता/ःूठूदीक नव गाम मे \nतखन धिर जे िकछु थोड़ेक सामािजकता बचल छल, एिह बीच सेहो ख/ःू84म जक/ःआचआ भ ’ गेल। खगल क/ःू4आ के \nदेखै यए, हारी-बीमारी धिर मे तकैवला नइँ! अह/ःआचआक नीक ज/ःूच5र दोसर क/ःू4आ अनसोह/ःआचआत लगै छै।  लोभ-िल/ःूठ0साक \nपहाड़ सम/ःआ04त स/ःूठ4ब/ःू88ध आ हािद/ःआच1कता क/ःू4आ धंधा आ नफा-नुकसान सँ जोि़ड देलक अिछ।...गाम सँ बाहर \nरह’वला भाइ-भाितज क/ःू4आ बेदखल करबाक य/ःू7ठ बढ़ल अिछ। खेती-िकसानीक जगह /ःआ01यापार आ बाहरी पाइ पर \nजोर। सुिखतगर होइते लोक शहर जक/ःआचआ आ/ःू84मकेि/ःू88/ः40चत भ ’ रहल अिछ आिक नव तरहक दबंग बिन रहल \nअिछ, नंगटै पर उतिर रहल अिछ। संगिह की ई कम दुखद जे जाित-धम/ःआच1, प/ःआचआिज - /ःूचूित/ः417ा सनक मािमला मे \nएखनो; थोड़े कम सही; उ/ःआठ1 कोिटक सामािजक  एकता, आड/ःूठ4बर आ शु/ःआू0ता देखाइते अिछ ?... \nसवण/ःआच1 समाज  दिलत-अछूतक क/ःू88या पर अदौ सँ मोिहत होइत रहल आ ए/ःूठ4हर आिब िववाह आिदक सेहो अनेक \nघटना सोझ/ःआचआ आयल। मुदा दिलत युवकक संग गामक िसरमौर पंिडतजीक क/ःू88याक भािग जायब , घर बसायब \nआ ओकर /ःआ04वावलंबी हैब पागधारी लोकिन क/ःू4आ नइँ अरघैत छिन तँ एकरा की कहबै? \nखेितहर समाज लेल खेती-िकसानी सँ बि़ढ ताग आ पाग किहया धिर रहत से नइँ किह सकब!... \nओना िमिथला-मैिथल-मैिथलीक मािमला मे 'पूबा-डूबा’क ह/ःआ04त/ःू5ूेप पि/ःू5चमक /ःू57े/ः417ता- /ःआठ1ंिथ  क/ःू4आ किहयो /ःआ04वीकाय/ःआच1 नइँ \nरहल—खासक’ शु/ःआू0तावादी लोकिन आ पॲगा पंिडत लोकिन क/ःू4आ!... \nिन/ःू5चये ओहेन  /ःआ01यि/ःू70त क/ःू4आ मैिथल समाजक ई पाठ बेजाय लगतिन जे मनु/ःू70ख आ मनु/ःू70ख मे भेद करै छिथ , \nएक क/ःू4आ /ःू57े/ः417 आ दोसर क/ःू4आ हीन बुझैत छिथ !... \nिसमराही-/ःूचूतापगंज - लिलत/ःआठ1ाम -फारिबसगंज बीचक आ कात-करोटक 'पूबा-डूबा’ गाम-घरक िकछु श/ःूठूद (ककनी, \nकुरकुिटया, ढौहरी, दोदब आिद), िकछु /ःू87विन , िभ/ःआ8ू - िभ/ःआ8ू तरहक उ/ःू74चारण आ  वत/ःआच1नीक िविवधता कोसी- पि/ःू5चमक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n63 \n \nिकछु पाठक क/ःू4आ अपिरिचत भनिह लगिन , आँकड़ जक/ःआचआ /ःूचूाय : नइँ लगबाक चािहयिन िकएक तँ कोसी पर नव \nबनल पुल चालू भ’ गेल अिछ...जाित मे भागिन आिक अजाित मे, बेटी-बिहन घर-घर सँ भागबे करतिन...ताग \nआ पाग धयले रिह जयतिन!...नव-नव बाट आ पुल आकष/ःआच1क होइत छै! से जनै अिछ छान-पगहा तोड़बा लेल \nआकुल-/ःआ01याकुल नव तुरक मैिथल  क/ःू88या! हँ, पंिडजी बुझैतो तकरा /ःआ04वीकार ’ नइँ चाहैत छिथ। \nउप/ःू88यासक अि/ःू88तम  प/ःआचआित पूरा क ’ हम िव/ःू57ामक मु/ः40चा मे रही...िक पंडीजी, माने पंिडत भवनाथ िम/ःू57 , आिब \nगेलाह। पुछिलयिन—पंिडत कका, अंकुरक /ःूचू/ःआ11क उ/ःू54र के देत ? कहू, ओकर कोन अपराध?... पंिडत कका \nिकछु ने बजलाह, बौक बिन गेलाह!... मुदा हुनका आँिख मे अनेक तरहक िमि/ःू57त  /ःआ8ठोध छलिन ! ओ पिहने \nजक/ःआचआ दुव/ःआच5सा नइँ भ ’ पािब रहल छलाह, मुदा भाव छलिन—खचड़ै करै छह! हमरा न/ःआचआगट क ’क’ रािख देलह \nआ आबो पुछै छह...जाह, तोरा किहयो चैन सँ नइँ रिह हेतह!... \nअंकुरक छाती पर जे दाग अिछ, तेहन-तेहन अनेक दाग सँ एिह लेखकक ग/ःू55 - ग/ःू55 दागबाक आक/ःआच4/ःू5ूी पंिडत \nसमाज आ िव/ःू5आ आलोचक लोकिन लग िन/ःू5चये अंकुरक सवालक कोनो उ/ःू54र नइँ हेतिन। सुभ/ः40चाक तामस  आ \nओकर नजिरक दापक दाग सेहो हुनका लोकिनक आ/ःू84मा पर साइत निहए बुझाइत हेतिन !... मुदा सुधी पाठक, \nदिलत समाज सँ आग/ःआचआ आिब रहल नवयुवक लोकिन आ /ःआ04/ःू55ीगण लोकिनक नव पीढ़ी ज/ःूच5र एकर उ/ःू54र \nतकबाक /ःूचूयास करत , से हमरा िव/ःू58ास अिछ।  \n—गौरीनाथ 01 िस त/ःूठ4बर , 2012 \n  \n२ \n\"सगर राित दीप जरय\"क दोसर फेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/ःूठ4बर २०१२ शिन िदन \nस/ःू88/ःू87याक/ःू4आ क/ःू4आ दरभंगामे \n-\"सगर राित दीप जरय\"क दोसर फेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/ःूठ4बर २०१२ शिन िदन \nस/ःू88/ःू87याक/ःू4आ क/ःू4आ दरभंगामे \n \n  \n-आयोजक छिथ /ःू57ी अरिव/ःू88द ठाकुर  \n \n  \n--\"सगर राित दीप जरय\"क पिहल चरणमे बहुत रास घुसपैिठया घुिस गेल रहिथ आ ई अपन मूल उ/ःआ1ठे/ःआ0ूयसँ \nदूर भऽ गेल छल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n64 \n \n \n  \n-लोक भिर राित सुतैत रहिथ, जाितवािदताक /ःआ04वर सोझ/ःआचआ आिब गेल छल , लॉबी बना कऽ होइत समी/ःू5ूा आ \n/ः40ठा/ःआआूणवादी- आमं/ःू55ण धिर गप पहुँिच गेल छल। सािह/ःू84य अकादेमीक ह/ःआ04त/ःू5ूेपसँ मामला आर गरबड़ा गेल। \n७५ म सगर राित दीप जरयमे पटनामे िकछु गोटे /ःआू5ारा शराब  पीलापर धनाकर ठाकुर िवरोध सेहो /ःूचूकट \nकेलि/ःू88ह। तकर बाद ओहीमेसँ िकछु गोटे ऐ  गो/ः417ीक/ःू4आ िद/ःूठ8ली लऽ गेला, मुदा िविभ/ःआ8ू कारणसँ आ सािह/ःू84य \nअकादेमीक दवाबपर मैिथली पोथी /ःूचूदश/ःआच1नी नै लगाओल जा सकल , कारण आयोजक तकर अनुमित नै देलि/ःू88ह , \nऐ सािह/ःू84य अकादेमीक कथा गो/ः417ीक/ःू4आ ७६म -\"सगर राित दीप जरय\"क मा/ःू88यता नै देल जा सकल (ओना िकछु \n/ः40ठा/ःआआूणवादी कथाकार आ घुसपैिठया लोकिन एकरा ७६म सगर राित दीप जरय किह रहल छिथ!!)  । ७६म -\n\"सगर राित दीप जरय\"क आयोजन िवभा रानी /ःआू5ारा चे/ःआ8ूैमे भेल जतए मा/ःू55 एकटा कथाकार पहुँचला। िकयो \nमाला नै उठेलिन आ सगर राित दीप जरयक पिहल चरणक दुखद अ/ःू88त भऽ गेल।  \n \n  \n--\"सगर राित दीप जरय\"क/ःू4आ फेरसँ िजयेबाक /ःूचूय/ःू7ठक /ःआ04वागत कएल जा रहल अिछ।  \"सगर राित दीप \nजरय\"क दोसर फेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/ःूठ4बर २०१२  क/ःू4आ \"िकरण जय/ःू88ती\"क \nअवसरपर आयोिजत भऽ रहल अिछ। आशा अिछ जे ई नव  \"सगर राित दीप जरय\"क दोसर फेज (चरण)क \nपिहल सगर राित दीप जरय पुनः अपन ओइ पथपर आग/ःआचआ बढ़त , जे /ःूचूभास कु. चौधरी ऐ लेल सोचने छला। \n३ \nसमूgष88वय  २-४ नवूgष94बर २०१२ इिूgष8णडया हैबीटेट सेूgष88टर भारतीय भाषा महोूgष84सव SAMANVAY 2-4 \nNovember 2012 IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL/ ३ नवूgष94बरकूgष4ण मैिथलीमे ूg4ं9ाूgणणषणवाद , \nूgष76योितरीूgष58रपूवूgण6अ िवूgणष4ापित आ मैिथलीमे ूgष6षेमक गीतपर भेल बहस  \n-भारतीय भाषा महो/ःू84सव \n  २ नव/ःूठ4बरक/ःू4आ /ःूचूार/ःूठ4भ भेल - - /ःू7चयोितरी/ःू58र पूव/ःआच1 िव/ःआू4ापितक जीवनपर आधािरत \"उगना रे\" \nपर कथक नृ/ःू84य/ःआच4गना शोभना नारायणक नृ/ःू84य लोकक/ःू4आ मं/ःू55मु/ःू7ूध केलक   \n- सम/ःू88वय २-४ नव/ःूठ4बर २०१२ इि/ःू8आडया हैबीटेट से/ःू88टर भारतीय भाषा महो/ःू84सव  SAMANVAY 2-4 \nNovember 2012 IHC INDIAN LANGUAGES' FESTIVAL/ \n- ३ नव/ःूठ4बरक/ःू4आ मैिथलीमे /ः40ठा/ःआआूणवाद , /ःू7चयोितरी/ःू58रपूव/ःआच1 िव/ःआू4ापित आ  मैिथलीमे /ःूचूेमक गीतपर भेल बहस  \n-बहसमे भाग लेलिन उदय नारायण िसंह निचकेता, देवशंकर नवीन, िवभा रानी आ गजे/ःू88/ः40च ठाकुर ; आ मोडेरेटर \nरहिथ अरिव/ःू88द दास   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n65 \n \n-आकाशवाणी दरभंगा, िह/ःू88दी अखबार सभक दरभंगा सं/ःआ04करण , सी.आइ.आइ.एल. , सािह/ःू84य  अकादेमी, नेशनल \nबुक /ःआठठ/ःआ04ट आ अंितका- िमिथला दश/ःआच1न , जखन-तखन केर लेखकक /ःूचूोफाइल , िव/ःआू4ापितक/ःू4आ पाग पिहरा कऽ \nिव/ःआू4ापित पव/ःआच1 केिनहार चेतना सिमितक पि/ःू55का घर बाहर , झारख/ःू8आड सनेस आ जाितवादी रंगमंचक नाटकक  \nश/ःूठूदावली आिद , ऐ सभ /ःआू5ारा मैिथली सािह/ःू84यक/ःू4आ /ः40ठा/ःआआूणवादी बनेबाक  /ःूचूयासक िव/ःूच4/ःआू0 गएर - /ः40ठा/ःआआूणवादी समाना/ःू88तर \nधाराक चच/ःआच1 गजे/ःू88/ः40च ठाकुर  /ःआू5ारा भेल  \n- /ःू7चयोितरी/ःू58र  पूव/ःआच1 गएर /ः40ठा/ःआआूण िव/ःआू4ापित आ /ःू7चयोितरी/ःू58रक प/ःू5चात बला क/ःआूचर  सं/ःआ04कृत - अवह/ःआू7 बला िव/ःआू4ापितक \nबीच अ/ःू88तर गजे/ःू88/ः40च ठाकुर रेख/ःआच4िकत  केलि/ःू88ह  \n \n  \nऐ सँ पिहने िह/ःू88दी आ मिणपुरीक काय/ःआच1/ःआ8ठम सेहो भेल।  \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतूgणंअय ggaj endra@vide ha.com  पर पठाउ।  \nडा.रमा न/ःू88द झा ‘रमण’ \nकलकूgष54ा िवूgष58िवूgणष4ालयमे मैिथली - राजा टंकनाथ चौधरी  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n66 \n \nकलक/ःू54ा िव/ःू58िव/ःआू4ालयमे मैिथलीक अ/ःू87यापनक /ःूचूार/ःूठ4भक होएबाक सद/ःू88भ/ःआच1मे डा. जयका/ःू88त िम/ःू57 (मैिथली \nसािह/ःू84यक इितहास , सािह/ःू84य अकादेमी ) िलखने छिथ - /ःआ04वग/ःआच8य सर आशुतोष मुखज/ःआच8 कलक/ःू54ामे मैिथलीक \nमहान स/ःूठ4पोषक कहल जाए सकैत छिथ। कुमार गंगा◌ा न/ःू88द िसंह , बाबू ग /ःआ15ापित िसंह, /ः40ठजमोहन ठाकुर, \nिव/ःआू4ान/ःू88द ठाकुर आिद महानुभाव लोकिनक /ःूचूयाससँ तथा दुग/ःआच5गंज पुरिनय/ःआचआक राजा टंकनाथ चौधरीक उदार \nिव/ःू54ीय सहायतासँ 1917 ई. मे कलक/ःू54ा िव/ःू58िव/ःआू4ालयमे मैिथली चेयर /ःआ04थािपत भेल।  \nडा. सुभ/ः40च झा (मैिथली: वृ/ःू54 ओ पिरिध , चेतना सिमित) ता/ःू84कािलक ि/ःआ04थित आ सहयोगक/ःू4आ /ःआ04प/ः41च करैत िलखल \nअिछ जे मैिथलीक अ/ःू87यापनक हेतु दू टा /ःूचूा/ःू87यापक िनयु/ःू70त भेल छलाह। एिहमे एक गोटेक वेतन रजौरक \nराजा /ःआ04व . टंकनाथ चौधरी /ःआू5ारा देल /ः40च/ःआ01य रािशसँ तथा दोसर गोटेक वेतनक रािश बनैलीक /ःआ04व . राजा \nकी/ःू84य/ःआच5न/ःू88द िसंह /ःूचूभृित /ःआू5ारा देल /ः40च/ःआ01यसँ देल  जाइत छल तथा ई लोकिन /ःआ8ठमशः रजौर तथा बनैली /ःआ01या/ःू71याता \nकहल जािथ। \nएिह /ःूचूसंग /ः40ठजमोहन ठाकुर (िव/ःू58िव/ःआू4ालयमे मैिथलीक /ःूचूवेश , चेतना सिमित) िलखल अिछ- जखन हम पूिण/ःआच1य/ःआचआसँ \nघूिर के ◌ँकलक/ःू54ा पहुँचलहुँ तखन /ःू5आात भेल जे राजा /ःू57ीटंकनाथ चौधरी सेहो उदारदातापूव/ःआच1क साढ़े तीन \nहजार टाका देबाक सूचना सर मुखज/ःआच8के ◌ँ देलिथ/ःू88ह अिछ। ओ ‘टंकनाथ चौधरी चेयर’ /ःआ04थािपत करबाक \nअनुरोध कएलि/ःू88ह अिछ। एिह तरहे ◌ँ दूनू (राजाबहादुर की/ःू84य/ःआच5न/ःू88द िसंह ) िमलाके ◌ँ एगारह हजार टाका \nता/ःू84कािलक काय/ःआच1 चलएबाक हेतु संगृहीत भए गेल। अथ/ःआच5त् िव/ःू58िव/ःआू4ालयमे मैिथलीक अ/ःू87यापन काय/ःआच1 /ःूचूार/ःूठ4भ \nहोएबाक िनिम/ःू54 आव/ःआ0ूयक िनिध उपल/ःूठूध करेबाक हेतु जे दू उदारमना मातृभाषा अनुरागी आिथ/ःआच1क सहयोग \nकएल आ कलक/ःू54ा िव/ःू58िव/ःआू4ालयमे सव/ःआच1/ःूचूथम मैिथलीक अ/ःू87यापन काय/ःआच1 /ःूचूार/ःूठ4भ भए सकल एवं जािहसँ मैिथली \nिश/ःू5ूणक बाट खूजल , ओिहमे एक छिथ राजा टंकनानाथ चौधरी। \nराजा टंकनाथ चौधरी राजा बुि/ःआू0नाथ चौधरीक पु/ःू55 छलाह। िहनक ज/ःू88म 11 नव/ःूठ4बर 1884 ई. के ◌ँदुग/ःआच5गंज, \nकिटहारमे भेलिन। ओ अपन बेमा/ःू55ोय भाए कुमार छ/ःू55ानाथ चौधरीसँ मा/ःू55ा छओ मास छोट छलाह। िहनक \nिपता राजा बुि/ःआू0नाथ चौधरीक देहा/ःू88त जे/ः417 1885 ई. मे भए गेलिन। ओिह समयमे दूनू भाए नावािलग \nछलाह। जेना महाराज महे/ःू58र िसंहक देहावसानक उपरा/ःू88त हुनक दूनू पु/ःू55ा महाराज ल/ःआ50मी/ःू58र िसंह एवं \nमहाराज रमे/ःू58र िसंहक अ/ःूठ8पवय/ःआ04कताक कारणे ◌ँ दरभंगा राज ‘कोट/ःआच1 ऑफ वा/ःआ8चस/ःआच1क अ/ःू88तग/ःआच1त चल गेल छल , \nओिहना राजा बुि/ःआू0नाथ चौधरीक जमीनदारी कोरट लािग गेलिन। \nराजा टंकनाथ चौधरीक /ःूचूारि/ःूठ4भक िश/ःू5ूा नवि/ःआू5प िजलाक कृ/ःआ0आणनगरमे भेलिन। 15 वष/ःआच1क अव/ःआ04थामे ओ \nकलक/ःू54ा िव/ःू58िव/ःआू4ालयसँ /ःूचूथम /ःू57ेणीमे इंटर पास कएल। /ःूचूेिसड/ःआ70सी कालेजसँ अङरेजी तथा दश/ःआच1न िवषयक \nसंग /ःआ04नातक भेलाह। अि/ःआठ1म िश/ःू5ूाक हेतु दश/ःआच1नशा/ःआ04/ःू55ा लए एम . ए. मे नाम िलखाओल। िक/ःू88तु 1904 ई.मे \nजखन जमीनदारी कोरट मु/ःू70त भेलिन तँ औपचािरक िश/ःू5ूा समा/ःूठ0त कए जमीनदारीक /ःूचूब/ःू88धक दािय/ःू84व स/ःूठ4हािर  \nलेल। राजा बुि/ःआू0नाथ चौधरीक जमीनदारी िबहार आ बंगा◌ाल- दूनू रा/ःू7चयमे छलिन। ओकर सु/ःूचूब/ःू88धक हेतु \nिबहार /ःू5ूे/ःू55क /ःूचूब/ःू88ध कुमार छ/ःू55नाथ चौधरी तथा बंगा◌ा ल /ःू5ूे/ःू55क /ःूचूब/ःू88ध राजा टंकनाथ चौधरी स/ःूठ4हारल। राजा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n67 \n \nटंकनाथ चौधरीक िववाह कोइलख, मधुबनी /ःआठ1ाम िनवासी पि/ःू8आडत जानकीनाथ झाक क/ःू88यामे छलिन। राजा \nसाहबके ◌ँ तीन पु/ःू55 एवं तीन क/ःू88या भेलिथन। िहनक पिरवारमे कतेको खाढ़ीसँ िपताके ◌ँ क/ःू88यादानक सौभा/ःू7ूय \nनिह होइत छलिन। राजा साहबके ◌ँ ई सौभा/ःू7ूय भेटलिन। राजा टंकनाथ चौधरी य/ःआू4िप /ःआ04वयं उ/ःू74चिश/ःू5ूा /ःूचूा/ःूठ0त \nनिह कए सकल छलाह मुदा, समाजमे िश/ःू5ूाक /ःआ01यापक /ःूचूचार हो, तदथ/ःआच1 आजीवन /ःूचूय/ःू7ठशील छलाह। एिह हेतु \n1915 ई. मे अपन िपताक नाम पर रामनगरमे /ःआ04कूल /ःआ04थािपत कएल। िश/ःू5ूाक /ःू5ूे/ःू55ामे िहनक अवदानक \nउ/ःूठ8लेख करैत िमिथला िमिहर (16 जून, सन 1928 ई.) िलखैत अिछ- ‘िश/ःू5ूा /ःूचूचार म/ःआ70 आप सदा आगे रहते \nथे। अपनी राजधानी रामग /ःआ17 म/ःआ70 अपने /ःआ04वग/ःआच8य िपता के /ःआ04मारक म/ःआ70 बुि/ःआू0नाथ इ/ःू88सिट/ःू74यूशन नाम से एक \nहाई/ःआ04कूल /ःआ04थािपत कर उसम/ःआ70 अनेको िव/ःआू4ािथ/ःआच1यॲ को अपनी ओर से सब खच/ःआच1 देते थे। ’ \nओिह /ःआ04कूलमे मैिथल छा/ःू55क िनःशु/ःूठ8क िश/ःू5ूाक /ःआ01यव/ःआ04था छलैक। खगल आ मेधावी छा/ःू55क आवास आिदक \n/ःूचूब/ःू88ध राजक िदिशसँ होइत छल। बंगा लमे रिहतो हुनक सम/ःआ04त पािरवािरक स/ःूठ4ब/ःू88ध आ  सरोकार िमिथलासँ \nछल। ते ◌ँ ओतय मैिथल छा/ःू55क सं/ःू71या पय/ःआच5/ःूठ0त रहैत छल। ओ मैिथल छा/ःू55 संघक /ःआ04थापना कएल जकर \nिनयिमत बैसार होइत छलैक। ओिह बैसारमे मैिथली िनब/ःू88ध तथा किवता पाठ होइत छल। िमिथलासँ गेल  \nओहने एक छा/ःू55मे छलाह काशीनाथ झा जे पछाित मैिथलीक किव कथाकारक /ःूच5पमे /ःू71यात भेलाह। पं. \nकाशीनाथ झा जखन मैि/ःआठठक पास कए लेलिन तँ ओही /ःआ04कूलमे हुनक िनयुि/ःू70त एक िश/ःू5ूक /ःूच5पमे भए गेलिन। \nतदुपरा/ःू88त , ओ अपन अनुज का/ःू78चीनाथ झा (डा. का/ःू78चीनाथ झा ‘िकरण’) के ◌ँ गामसँ आिन लेलिन। \nिकरणजी ओतिहसँ मएि/ःआठठक एवं राजा टंकनाथ चौधरीक आिथ/ःआच1क सहयोग पािब कलक/ःू54ा िव/ःू58िव/ःआू4ालयसँ इ/ःू8आ/ःआठठ/ःआ70स \nपास कएलिन। एिह त/ःू85यके ◌ँ /ःआ04प/ः41च करैत राजा टंकनाथ चौधरीक पु/ःू55 /ःूच4/ः40चनाथ चौधरी (देहावसान, 2004 \nई.) िलखैत छिथ- \nAt Ramganj, he established a High School in 1915, in the memory of their \nfather. The Maithil Students from \nMithila area were taught free of tuition fee, they were allowed free food and \nseats in the Maithil Hostel of the school. \nPoor students of the area were also allowed teaching free of fees. A Maithi l \nChhatra Sangha was established in which \nessays and verses were read. Late Pandit Kashinath Jha, who passed \nMatriculation from there was appointed as a teacher \nof the school. Pt. Kashinath Jha was the elder brother of Mithila's eminent \nwriter and thinker, Dr. Kanchinath Jha  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n68 \n \n\"Kiran\", took great interest in Maithili literature. The students were encouraged to \nwrite more and more and read them in \nthe weekly gathering. Movements for Mithilakshar type was done. (चेतना सिमित \n/ःआ04मािरका, 1988)। \nराजा टंकनाथ चौधरीक /ःआ01यि/ःू70त/ःू84व सहज छल। ओ िमलनसार छलाह। पैघ -छोटक भेदभाव मनमे िबना अनने \nलोकसँ भ/ःआ70ट करैत छलाह। िहनक /ःआ01यि/ःू70त/ःू84वक एिह िवशेषताक /ःूचूसंग ‘िमिथला िमिहर’ िलखने अिछ - ‘हमारे \nराजा साहब बी.ए. होने के अितिर/ःू70त सुव/ःू70ता, काय/ःआच1कुशल , अथक पिर/ःू57मी, िनरिभमानी, िश/ःू5ूा/ःूचूेमी, तथा \nिमलनसार थे। आप बड़े से बड़े और छोटे से छोटे तक म/ःआ70 िदल खोलकर बात/ःआ70 करते थे। ’ हुनक पु/ःू55  \n/ःूच4/ः40चनाथ चौधरीक िन/ःआ0ठिलिखत कथनसँ सेहो एिह बातक पुि/ः41च होइत अिछ। ओ िलखैत छिथ - \nWhen at Ramnagar, he used to sit in the maidan in front of the palace fo r \nabout one and half hour with some \nofficials and relations. where the general public and tenants were free  to talk to \nhim about their grievances, if any, which \nwere noted down and redressed as far as possible. ( चेतना सिमित /ःआ04मािरका, 1988 \nई.)। \nराजा टंकनाथ चौधरी उदार /ःूचूवृितक लोक छलाह। िमिथला िमिहरसँ /ःआ04प/ः41च होइछ िहनक एिह उदारताक \n/ःूचूितकूल /ःूचूभाव पड़ैत छलैक तथा ओ कज/ःआच1मे भए गेल छलाह। तथािप सामािजक काय/ःआच1सँ िकंिचतो िवमुख निह \nभेलाह। राजा साहबक उदारताक एक /ःू7चवल/ःू88त उदाहरण अिछ जे 1926 ईमे िसतावग /ःआ17 आ ठाकुरग/ःआचआव बाटे \nिदनाजपुरसँ /ःूच5िहया धिर जखन रेललाइन बनय लागल , जे हुनक जमीन बाटे जाइत छल, तँ राजा टंकनाथ \nचौधरी रेलवेके ◌ँिनःशु/ःूठ8क जमीन दए देलिथन। राजा टंकनाथ चौधरी िदनाजपुर िजला वोड/ःआच1क गैर -पदािधकारी \nअ/ःू87य/ःू5ू तथा िदनाजपुर /ःूठ4युिनिसपल बोड/ःआच1क 15 वष/ःआच1 धिर अ/ःू87य/ःू5ू रहलाह। बंगा ल लेिज/ःआ04लेिटव काउंिसलक \nगठन भेला पर ओकर सद/ःआ04य िनव/ःआच5िचत भेलाह। िहनक अवदानक /ःूचूसंग िमिथला िमिहर िलखैत अिछ - ‘बहुत \nिदनॲ तक आप िदनाजपुर िडि/ःआ04/ःआठठ/ःू70ट बोड/ःआच1 के चेयरमैन रहे और इस अविध म/ःआ70 आपने अ/ःू74छे- अ/ःू74छे काम िकये \nिजनके िलये िदनाजपुर िजला बोड/ःआच1 म/ःआ70 आज भी आप का नाम आदर के साथ िलये जाते ह/ःआ7आ। आजकल आप \nकदमा थाना की ओर से पूिण/ःआच1या िजला बोड/ःआच1 म/ःआ70 मे/ःूठ4बर थे। और बंगा ल कॱिसल का भी मे/ःूठ4ब र थे। बंगाल के \nभूतपूव/ःआच1 गवन/ःआच1र ने आपकी उदारता और िश/ःू5ूा- /ःूचूेम की कई वार /ःूचूशंसा की थी। और ‘राजा साहब’ की उपािध \nसे स/ःूठ4मािनत िकया। /ःूच4/ः40चनाथ चौधरी िलखल अिछ -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  and  www.v ideh a.co m  िवद ेह  /g262थम  मैिथली  पाि/g252क ई पि/g255 का  Videha  Is t Ma ithi li  Fortnightl y e journal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  \n/dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa /dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११८  म  अंक  १५  नव/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५  मास  ५९  अंक  ११ ८)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n69 \n \nBeing pleased at his devotion for public welfare the British Government \nhonoured him with the title of Raja on \nNov. 25, 1925 in a Durbar held by the Governor of Bengal. \nराजा टंकनाथ चौधरी िन/ःू84यपूजा आ  देवीभागवत पाठ कएल करिथ। िक/ःू88तु दोसर धम/ःआच1क /ःूचूित असिह/ःआ0आणु निह \nछलाह। 1926 ई.मे कलक/ःू54ाक संगिह आनोठाम जखन सा/ःूठ4/ःूचूदाियक दंगा पसिर गेलैक एवं ओकर पसार \nिदनाजपुर धिर होअए लागल तँ राजा साहेब त/ःू84काल पि/ःू8आडत एवं मौलवीक/ःू4आ आमि/ःू88/ःू55त कएल। दूनू गोटाके ◌ँ \nएकठाम बैसाय धम/ःआच1शा/ःआ04/ःू55 पर /ःूचूवचन िदआओल। ई काय/ःआ8ठम एक मास धिर चलल छल। राजा साहबक एिह \n/ःूचूयाससँ धािम/ःआच1क सािह/ःआ0आणुता बढ़ल एवं शाि/ःू88त /ःआ01यव/ःआ04था भंग निह भेलैक। ओतय किटहार हाट लगाओल, जे \nअ/ःआू4ाविध लािग रहल अिछ। रामग/ःआ17मे ओ भगवतीक एक मि/ःू88दरक िनम/ःआच5ण कएल। भारत िवभाजनक उपरा/ःू88त \n1951 ई. मे राजा टंकनाथ चौधरीक पु/ःू55 आिद पूव/ःआच8 पािक/ःआ04तानसँ जान बचाए पडे़लाह , ताधिर ओतय \nदुग/ःआच5पूजा खूब धूमधामसँ होइत छल। राजा टंकनाथ चौधरी दुल/ःआच1भ पु/ःआ04तक तथा पा/ःू8आडुिलिपक सं/ःआठ1ह कए िवशाल \nपु/ःआ04तकालयक /ःआ04थापना कएने छलाह। जखन हुनक एक /ःूचूा/ःू87यापक सेवािनवृितक उपरा/ःू88त िबल/ःआ70त जाए लगलिथन \nतँ हुनक सम/ःआ04त सं/ःआठ1ह राजा साहेब कीिन लेल। /ःूच4/ः40चनाथ चौधरी िलखल अिछ - Huge collecti","size_mb":1.38,"has_text":true},"Videha 119.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 119.pdf","name":"Videha 119.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' ११९ म अंक ०१ िदस/gभ।उबर २०१२ (वष/g361 ५ मास ६० अंक ११९)\n \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/g3भउ  \n२.१.\n आशीष अनिचधॉषइइहार - लघु -दीघड़gछजइ िनणड़gछजइय भाग -1 \n  \n२.२.\n जगदीश वgअभअसाद मवgअ83 ड ल-िकछु िव हिन  कथा  \n  \n२.३.\n स/gभछउयनारायण  झा- िवहिन कथा- “सुिटया”   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n2 \n \n  \n२.४.\n मु/g3छभी कामत- िवहिन कथा- कवg3उ3सर  \n  \n  \n२.५.\n महे/gभछछ/gउत6  मलंिगया- मूदवg3भ5ः वgअ5उृंगार संघषवg3भप आ वg3अ5वgअ88वg3अ5   \n  \n२.६.\n जगदानवgअ88द झा मनु- लघुकथा- कमलू \n  \n२.७.\n नव/g3धतदु कुमार झा-िमिथला आ मैिथली बॅटबाक भऽ रहल सािजश/ ई गव न/g3ध1ंस िदस सरकार \nबढ़ौलक डेग  \n  \n३. प/g3भउ  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n3 \n \n३.१.\n जगदीश चवgअ88वgयहभ ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आवgअ8यम गीत )- (आगवg3भ3 ) \n  \n३.२.\n जगदीश वgअभअसाद मवgअ83 ड ल- िकछु गीत   \n  \n३.३.१.\n जगदान/gभछछद झा मनु २.\n राजदेव म/gभछ3 ड ल जीक तीन गोट किव ता ३.\nिशव \nकुमार यादव- किवता- ई की भेल  \n  \n  \n  \n३.४.\n िशव कुमार झा \"िट/gभ।छलू\"- िसनेह  \n  \n३.५.\n बाल मुकुंद पाठक- प/g363चटा गजल   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n4 \n \n  \n३.६.१.\n िबनीता झा- भूखल/ वgअभअकृित २.\n मु/g3छभी कामत-िकछु किवता३.\nशेफािलका वम/g36ो- रे मन   \n  \n३.७.१.\n कैलाश दास- नेता जी  २. \n वgअभअबीण  चौधरी वgअभअतीक ३.\nस/gभछउयनारायण  झा-हे भगवान   \n  \n३.८.\n िब/gभछछदे/gभोछर ठाकुर - अभागलमे शुभकामना एक/अ/g3तउपतालक हाल / जनकपुरक रे/gभ।छवे/ एक \nएहनो नारी/गजल  \n   \n  \nबालानवg3भय कृते-\n बाल मुकु/gभछछद पाठक - बाल गजल  \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n5 \n \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पि/gभोोकाक सभटा पुरान अंक ( /gउत।ेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/g363क  \nिलंकपर उपल/gभ।भध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पि/gभोोकाक सभटा पुरान अंक /gउत।ेल , ितरहुता आ देवनागरी /gभ6ोपमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पि/gभोोकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/gभोोकाक ५० म सँ आग/g363क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक/gभउ3 अपन साइट / /gभ।भलॉगपर लगाऊ।   \n/gभ।भलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/gभधतट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड /gभ6भा/gभ।तत कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/ पर जा कऽ Add a   Subscription बटन ि/gभधतलक \nक/gभ6ो आ खाली /g3तउथानमे http://www.videha.co.in/index.xml पे/g3तउट क/gभ6ो आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिद क पिहल पोडका/g3तउट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n6 \n \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/gभोभरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीच/g363क िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक /g3तउतंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/\n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/  (एतए बॉ/gभधतसमे ऑनलाइन देवनागरी टाइप क/gभ6ो , बॉ/gभधतससँ कॉपी क/gभ6ो  \nआ वड/g361 डॉ/gभधतयुमे/gभछछटमे पे/g3तउट कए वड/g361 फाइलक/gभउ3 सेव क/gभ6ो। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर स/gभ।उपक/g361 क/gभ6ो। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ .)   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/gभोोकला/ फोटो सभक फाइल सभ (उ/gभधउचारण , बड़ सुख सार आ दूव/g36ो/gभोभत \nमं/gभोो सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g363क िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/g36ोइव  \n  \n \n \n/gभध6योितरी/gभोछर पूव/g361 महाकिव िव/g3भउापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती /gभ6भाचीन कालिहसँ \nमहान पु/gभ6उष ओ मिहला लोकिनक कम/g361भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पु/gभ6उष ओ मिहला लोकिनक  िच/gभोो  \n'िमिथल ा रवgअउए '\n मे देखू।  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n7 \n \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूि/gभोउ/g361, एिहमे िमिथला/gभोभरमे (१२०० वष/g361 पूव/g361क ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अ/gभछछया/gभछछय /gभ6भाचीन आ नव /g3तउथाप/gभछउय , िच/gभोो , अिभलेख \nआ मूि/gभोउ/g361कलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/gभ।उबि/gभछछधत सूचना, स/gभ।उपक/g361, अ/gभछछवेषण संगिह िवदेहक सच/g361-इंजन आ /gभछछयूज सिव/g361स \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/gभ।उबि/gभछछधत वेबसाइट सभक सम/g3।1  संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकवg3भप \nअवgअ88वेषण \" \nिवदेह जालवृ/gभोउक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/gभ6भय जालवृ/gभोउ ) पर जाउ।  \n  \n \nऐ बेर युवा पुर/g3तउकार (२०१२)[सािह/gभछउय अकादेमी, िद/gभ।छली]क लेल अह/g363क नजिरमे कोन कोन लेखक उपयु/gभधतत \nछिथ ? \nThank you for voting!  \n/gभोधीमती /gभध6योित सुनीत चौधरीक “अिच/g361स ” ( किवता सं/g3।1ह ) \n 28.52%      \n   \n/gभोधी िवनीत उ/gभछउपलक “हम पुछैत छी” ( किवता सं/g3।1ह )  5.08%      \n   \n/gभोधीमती कािमनीक “समयसँ स/gभ।उवाद करैत ”, ( किवता सं/g3।1ह )  3.91%      \n   \n/gभोधी /gभ6भवीण का/g3तभयपक “िवषद/gभछछती वरमाल कालक रित ” ( किवता सं/g3।1ह )  3.13%      \n   \n/gभोधी आशीष अनिच/gभछछहारक \"अनिच/gभछछहार आखर \"( गजल सं/g3।1ह )  22.27%      \n   \n/gभोधी अ/gभ6उणाभ सौरभक “एतबे टा निह” ( किवता सं/g3।1ह )  5.86%      \n   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n8 \n \n/gभोधी िदलीप कुमार झा \"लूटन\"क जगले रहबै (किवता सं/g3।1ह )  5.47%      \n   \n/gभोधी आिद यायावरक “भोथर प/g3धतिसलसँ िलखल ” ( कथा सं/g3।1ह )  3.91%      \n   \n/gभोधी उमेश म/gभछ3डलक “िन/g3तभतुकी” ( किवता सं/g3।1ह )  20.31%      \n   \nOther:  2%      \n   \n   \n   \nऐ बेर अनुवाद पुर/g3तउकार (२०१३) [सािह/gभछउय अकादेमी, िद/gभ।छली]क लेल अह/g363क नजिरमे के उपयु/gभधतत छिथ ? \nThank you for voting!  \n/gभोधी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप/gभछछयास /gभोधी िव/g3त3णु सखाराम खा/gभछ3डेकर ) \n 33.6%      \n   \n/gभोधी महे/gभछछ/gउत6 नारायण राम \"काम/g3ध1लीन\" ( कॲकणी उप/gभछछयास /gभोधी दामोदर मावजो)  11.2%      \n   \n/gभोधी देवे/gभछछ/gउत6 झा \"अनुभव\"( ब/g36उ/gभधभला उप/gभछछयास /gभोधी िद/g3त1ये/gभछछदु पािलत )  11.2%      \n   \n/gभोधीमती मेनका मि/gभ।छलक \"देश आ अ/gभछछय किवता सभ \" (नेपालीक अनुवाद मूल- रेिमका थापा)  21.6%      \n   \n/gभोधी कृ/g3त3ण कुमार क/g3तभयप आ /gभोधीमती श िशबाला- मैिथली गीतगोिव/gभछछद ( जयदेव सं/g3तउकृत )  12%      \n   \n/gभोधी रामनारायण िसंह \"मलािहन\" ( /gभोधी तकषी िशवशंकर िप/gभ।छलैक मलयाली उप/gभछछयास )  9.6%      \n   \nOther:  0.8%      \n   \n \nफेलो पुर/g3तउकार -सम/g3।1 योगदान २०१२-१३ : समाना/gभछछतर सािह/gभछउय अकादेमी, िद/gभ।छली \nThank you for voting!  \n/gभोधी राजन/gभछछदन लाल दास  \n 44.92%      \n   \n/gभोधी डॉ. अमरे/gभछछ/gउत6   36.44%      \n   \n/gभोधी च/gभछछ/gउत6भानु िसंह   16.95%       /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n9 \n \n   \nOther:  1.69%      \n   \n \n1.संपादकीय \nजगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल - एकटा बायो/g3।1ाफी \nआग/g363 \nकरीब अढ़ाइ बजे काली बाबूक ऐठाम जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल पहुँचला। नीक फुलवाड़ी, आठ कोठरीक नीक \nडेरा, होम गाड/g361क /g3छ6यूटी। पिह  ने हुनकर प/gभध।ी देखलिखन कारणो छलै जे ओ रोडे िद  सक कोठरीमे रहिथ , \nिख ड़की खोिल  बाहर आिब  गेट खोिल  आगू बिढ़  काली बाबूक/gभउ3 कहलिखन , ओ डेराक सभसँ दिछ नविर या \nकोठरीमे भुँइय/gभउ3पर शतरंजी िब  छा पड़ल रहिथ । धड़फड़ाएले उिठ  आिब  कऽ एकटा कोठरी देखा कहलिखन, \nझोड़ा रािख  िद औ। बाथ /gभ6ोम देखबैत कहलिखन , गाड़ीक झमाड़ल छी पिह ने नहा िल अ। जगदीश /gभ6भसाद \nम/gभछ3डलक/gभउ3 अपनो सएह मन रहिन। सएह केलिन। नहा कऽ कोठरीमे अिब  ते कहलिखन, खेला बाद अराम \nकरब। जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल कहलिखन  - “भूख लागल छलए, बसे /g3तउ टे/gभछ3 ड मे खा लेलॱ।” \nस/g363झू पहर चाह -ताह पीब दुनू गोटे दोबरा कऽ लुंगी जक/g363 धोती आ िब  ना गंिज येक कुत/g36ो पिह  रने रहिथ। \nकारणो छलै, मौसम। डेरासँ बगिल ते पछविर या डेराक स/gभ।उ ब/gभछछ धमे कहए लगलिख/gभछछह। ओ डेरा डी.एम.क छल \nजे मणीपुरी छलाह। १९८४ बैचक आइ.ए.एस। डेराक आगूमे ठाढ़ देिख  ओ िन किल  कऽ एला। अिब ते काली \nबाबू बंगलामे कहलिख न जे बंधु छिथ । तखन ओ िह /gभछछ दीमे गप-सप केलिखन। आगू बिढ़ ते आइ.जी.क डेरा। \nआइ.जी.क बेटा संग कालीबाबूक बेटाक/gभउ3 दो/g3तउ ती। डेरा लग पहुँचते दुनू गोटे हूल दऽ डेरासँ िन कलल। ओ \nबंगाली छलाह। अगरतलाक बंगला भाषी। पिह ल िद न १९६० ई. धिर क अपन चिर कोसीक िव /g3भउाथ/g36छक ओतऽ \nचच/g361 भेल छल। दोसर िद  न सबेरे चाहे पीबैत काल ओ कहलिखन  जे आइ ऑिफ स होइत दिछ नमे बूढ़ी काली \nमंिद र अिछ  तइठाम तक चलब। सबेरे दस बजे संगे दुनू गोटे ऑिफ स गेला। ऑिफ स सभ नमहर-नमहर रहै \nमुदा अपन आ◌ॅिफ स छोटेटा छलिन । एकटा अलमारी, दूटा कुस/g36छ, एकटा टेबुल। सोझे अपना कोठरीमे \nपहुँचलाह। पहुँचते एकटा बंगाली /gभ।त यून (बी.ए. पास धुड़झाड़ बजैबला) पहुँचलिन । ऑिफ सक स/gभ।उ ब/gभछछ ध मे \nपुछलिख न। सभ बात सुिन  कहलिख न- चाह िप आउ। चाह पीब दुनू गोटे िव दा भेला। बाजारसँ िन किल ते \nचाहक खेती िद स बढ़ला। सड़कक दुनू कात पहाड़ी जमीन छै। जिह ना अपना ऐठाम पिह ने लोक पित आनी \nलगा बेढ़ीक काज करैत छलाह तिह ना पानक बड़ैब जक/g363 ढलुआ बनाओल छल। भिर  -भिर  छातीक गाछ। \nओइमे अिध क मिह ला पीठपर बोको लदने चाह-प/gभोउी तोड़ैत छलीह। चाहक गप -सप चलबैत कहलिखन  जे \nहालेमे /g3।1ीन टी कऽ कऽ नव ि◌ क/g3तउ म  आएल अिछ , ओना खेती बहुत अिध क नै भेल अिछ  मुदा दुिन य/g363क \nबजारमे सभसँ बेसी म/g36उग अिछ  । कीमतो सभसँ ऊपर छै। किन ये आगू बढ़लापर रबड़क गाछ देखलिन। \nपित आनी लगा रोपल। गाछक आकारसँ बूिझ  पड़लिन जे पनरह-बीस बख/g361क हएत। बहुत भारी नै देख लिन।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n10 \n \nछाती भिर  ऊपरमे खोधल, जइमे सँ ल/g3तउ सा (दूध) िन कलैत। सभ िद न िभ नस/gभ6ो पहर ओइ दूधक/gभउ3 समेिट  -\nसमेिट  लऽ कऽ रबड़ बनबैत।  \nकरीब बारह बजे बूढ़ी काली /g3तउ थान पहुँचला। छोट-छीन जगह। कमे दोकान-दौरी। सए बख/g361सँ ऊपरक बूिझ   \nपड़लिन। सुख/g36छपर जोड़ल मकान फािट  -फुिट , झिड़ -झूिड़  गेल छलै। मूित/g361 देिख   िन किल  गेला। पुरान कलाक \nमूित/g361। मुदा हुनका बहुत रास मं/gभोो सभ पढ़बाक छलिन   तँए ओ मंिद रमे रहलाह। बाहर िन किल  गाछ सभ \nि◌ हयेलिन तँ कै/gभ।उ प सेमे एकठाम आम, कटहर, गमहािर , शीशो-जामुनक गाछ देिख लिन। अखन धिर  गौहाटीक \nउपरा/gभछछ त  एहेन पचमेल गाछ कतौ ने देखने छला। तँए िक छु बात मनमे उठलिन। अंतमे मन-मािन  गेलिन जे \nिम िथ लाक िक यो पुजेगरी रहल हेताह। जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल पुजेगरीसँ िक  छु काल गप-सप किर ते रहिथ \nआिक  ताबे ओहो िन कललाह। िन किल ते कहलिखन जे कहने जे छलॱ कमल सागर देखब, से यएह छी। \nिह या कऽ देखलिन तँ बूिझ  पड़लिन जे बेरमाक बड़की पोखिर सँ छोटे छै । पंचो ठीके-ठाक बूिझ  पड़लिन। \nिक एक तँ बेरमा बड़की पोखिर सँ ओहो पिर िच ते। तहूमे बेरमा बड़की पोखिर  आ कछुबी बड़की पोखिर क \nतुलना तँ दुनू गामक लोक करबे करैत रहैए। तइमे बेरमा बीस, तँ बड़िक यो पोखिर  बीस। जगदीश /gभ6भसाद \nम/gभछ3डल कहलिखन  - “एकर नाओं िक अए सागर पड़ल?” भूगोलक िव /g3भउाथ/g36छ ठमिक   गेलाह। ठमिक ते दोहरा \nदेलिखन  जे बेरमा बड़की पोखिर मे एक महारक लोक दोसर महारबलाक/gभउ3 नै िच  /gभछछ है छै, से तँ देखै िछ ऐ दस \nक/g3भधा पेट हेतै। पोखिर  क पछबिर या महारपर बंगला देसक सीमा गाड़ल। ब/g363सक खु/g3भ6ा। तखने थोड़े हिट   \nचटगाम बला रेल पास केलकै। जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल िव  दा होइसँ पिह ने िम ठाइ खा पािन  पीब चाह पीलिन। \nओना ओ चीिन या बेमारीसँ /g3।1िस  त, मुदा तैयो परसाद जक/g363 खेलिन  । िद नगरे डेरापर पहुँचै गेला।  \nअखन धिर  काली बाबूक पिर वार वैष् णव बिन  गेल छलिन । शु/g3भत शकाहारी पिर  वार। चािर  बजे भोरेसँ नािच -\nनािच  भजन करए लगैत छलाह जे पड़ोिस या, मणीपुरबला कहबो करैत छलिन । ईटा िस मटीक छहरदेवाली नै \nरहने झलफले झाझनक टाट। हुनका देखिथ  जे /g3त1 यायाम बहुत करैत छलाह। म/g36उसक ि/gभ6भ  य। अपने ओ \nिम िथ ल/g36उचलेक लोक  जक/g363 (शरीरसँ) रहिथ  मुदा प/gभध।ी पहाड़नी जक/g363 छोटे कदक। दुग/g36ोपूजाक समए रहबे करै, \nबगले पूवािर  कात, करीब दू बीघा पूब पूजा होइत छल। अपन-अपन पिर वारक संग अफसर सभ देखैत \nछलाह। अपना सभ ऐठाम जक/g363 दस िद  नक पूजा नै। परीबसँ शु/gभ6ो नै भऽ छठम िद  नसँ शु/gभ6ो होइत अिछ  । \nमुदा िम िथ ल/g36उचलसँ बहुत बेसी होइत अिछ  । काली बाबू कहलिखन  जे ऐठाम ि/gभोो  पुरो आ बंगलो देशमे काली \nपूजा सभ करैत अिछ । असामसँ उ/gभोउर -पूब लऽ कऽ दिछ न धिर  मेघालय, ि/gभोो  पुरा, िम जोरम, मिण पुर, \nअ/gभ6ोणाचल , नागाल/g3ध3ड रा/gभध6 य  अिछ । /g3।।ेनक रा/g3तउ ता थोड़ेक आगू धिर । मु/gभध1 य  सवारी बस-/g3।।क छी। जंगल -\nपहाड़सँ भरल। हजारो िक िस मक गाछ-ि◌ वरीछ। उपजाऊ जमीन कम। ओना जइठाम रंग-रंगक गाछ-िव रीछ \nअिछ  तइठाम खाइबला फल सेहो हेबे करतै। ढिक या साग बाध-बोनक घास जक/g363 उपजल। ओना गेलापर \nकिह  देलिखन जे अपना ऐठामसँ जे िभ /g3छभ अिछ   ओ देखबो करब आ खेबो करब। एक तँ ओिह ना ओ \n(कालीबाबू) तते भँिज आह अपने जे सभ ठेकनौने रहिथन । तुलना/gभछउ मक दृि/g3त3 ट  सँ ओइ इलाका (ि/gभोो  पुरा आिद ) मे \nअपना सभसँ बेसी बरखा होइ छै जइसँ अपने सबहक चौरी खेत जक/g363 अिध  क/g36उस धानक कटनी पािन  येमे \nहोइत अिछ । जइसँ अपना सभ जक/g363 कित  का खेती कम लगै छै। अपना ऐठाम काित क नीक मास ऐ लेल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n11 \n \nबूझल जाइत अिछ  जे अ/g3छभक एक मौसम बनैत अिछ  । तइ संग तीमन-तरकारी, फल-फलहरीक सेहो बनैत \nअिछ । मोटामोटी यएह जते िक िस मक खेती काितक मे होइत अिछ , ओते ने आन कोनो मौसममे। िब लंबसँ \nखेतक पािन  सूखने िक छु तेलहन, पटुआ आ धानक खेती होइत अिछ । ि/gभोो  पुराक करीब सािठ -स/gभोउिर   /gभ6भित  शत \nजंगल-झाड़, पहाड़सँ घेरल अिछ । तीस-चािल स /gभ6भित  शतक जमीन उपजाउ। धान मु/gभध1 य  फिस ल छी। जइ \nतरहक स/gभ।उ प दा इलाकामे छै, ि◌ वकास नै भेल अिछ । जनमानसँ धोखा अखनो कएल जा रहल अिछ । ि/gभोो  पुराक \nआिद वासी समुदायक/gभउ3 एते महगाइक सामना करए प िड़  रहल छै, जे िब सवास नै कएल जा सकैए। ओना \nिव देशी सं/g3तउ था सभ िश /gभोभाक एहेन ढर/g36ो धड़ा देने अिछ   जे रेलक िव कास नै होउ। हँ ई बात ज/gभ6ोर अिछ   जे \nअपना सभ जक/g363 रेलवे लाइन बैसबैमे असान नै छै, पहाड़ी /gभोभे/gभोो रहने महग अिछ  । अ◌ोना अपनो ऐठाम िक छु \nराजनीित क दल ओहनो छिथ  जे सड़क-पुल ि◌ नम/g36ोण , नहर-छहर ि◌ नम/g36ोणमे मशीनक /gभ6भयोग नै होउ। /g3।।े/gभधत ट र मािट  \nनै उघए। लोके उघत आ बनाओत। हुनका सभक/gभउ3 देखए पड़तिन   जे गाममे ि◌ सफ/g361 िग  रह/g3तउ तीक/gभउ3 समुिच  त \nबनाओल जाए तइ लेल केिन हार (/gभोधिम  क) नै भेटतिन । तइठाम नहर-छहर, बा/gभछछ ह –सड़क बािध त कएल जाए, ई \nकते उिच त भेल। पशुपालन निह ये जक/g363 ओइ इलाकामे छैक , तेकर अथ/g361 ई नै जे से केनिह   अिछ  आिक  पशु \nछइहे नै। जंगलमे ओहन-ओहन पशुक भरमार अिछ  जेकरा आगू अपना सबहक गाए-महीिस क मू/gभ।छ य  फीका \nपिड़  जाएत। तिह ना गाछो-िव रीछक हाल अिछ । सु/gभछछ द रवन इलाकामे हजारक कोन बात, लाखक कोन बात जे \nकरोड़-करोड़ /gभ6ोपैया मू/gभ।छ य क गाछ सभ अिछ । ब/g363सक तँ चच/g3ध1 नै। िख  /g3तउ सा जे फ/gभ।छ ल/g363 खलीफा ब/g363से उखािड़   \nकऽ दतमिन  करैत छलाह, से /gभ6भ/gभछउ य/gभोभ भेलिन। ओहनो ब/g363सक बोन सभ अिछ   जे जेहेन ब/g363सक कड़ची होइए। \nएकटाक/gभउ3 कािट   कऽ दतमिन  केलिन। एकर माने ई नै भेल जे एहेने ब/g363स ओइ इलाकामे होइ छै। ब/g363सक \nदज/g361नो िक  /g3तउ म । कड़चीसँ लऽ कऽ ओहनो-ओहनो ब/g363स सभ अिछ   जे अपना ऐठामक सँ डेिढ़ या-दोबर मोट \nअिछ ।  \nिब नु मािट क खेती पहाड़पर होइ छै। झूम िस /g3तउ ट म कहल जाइ छै। छोट-छोट िकआरी बना ओइमे उगल \nघास-फूस, बोन-झाड़ कािट  आिग  लगा जरा देलक आ खेती केलक। ई तीन साल पछाित  छोिड़  दोसर खेत \nबनौलक। बंगला देशक लोक बहुत गरीब छिथ । तेकर कारणो अिछ  एक तँ अपने सभ जक/g363 १९४७ ई.सँ \nपूव/g361 छला। आजादीक संग बँटा कऽ पािक  /g3तउ तानक हाथ पिड़  गेल। दुनूक बीच अनेको रंगक िव षमता अिछ ; \nभाषा, बेवहार, खेती इत्  यािद क। स/gभोउा पािक  /g3तउ तानक हाथ पड़ल, पूव/g36छ बंगाल पछुआ गेल। एक तँ अहुना \nसमु/gउत6ी इलाकाक देश , समु/gउत6ी-तूफानसँ बेसी बब/g36ोदी होइत अिछ   तइपर शासनक िव परीतता, आरो धिक या \nदेलक। एक तँ ि/gभोो  पुरोक आिथ/g361क -ि/g3तउ थ  ित  ओते सुदृढ़ निह ये अिछ , मुदा सरकारी अनुदान भरपूर भेटै छै। \nओना सरकारी अनुदानक सही उपयोग नै भऽ बेसी लुटाइते छै। मुदा तैयो िक छु उ/g3भउोग -धंधा छोट पैमानापर \nचिल ते अिछ । जूटक एकटा कारखानाक संग लघु उ/g3भउोगक /gभ6ोपमे ब/g363सक छ/gभोउाक ब/g3धतट (डंटा), ब/g363सक बनल \nआरो-आरो व/g3तउ तु बनैत अिछ । अगरत/gभ।छ लाक बजारो तते नमहर तँ निह ये अिछ । अ/gभ।छमुिन  या बत/g361न सेहो बनैत \nअिछ । बंगला देशक हजारो /gभोधिम  क अगरतलामे िर /gभधतशो चलबैत अिछ   आ मजदूिर यो करैत अिछ । दुनूक बीच \nबीजाक (पासपोट/g361क ) बेव/g3तउ था /gभ6भायोिगक /g3तउतरपर नै छै। सभिदन बंगला देशक /gभोधिम  क िभ नसरे अगरतलामे /gभ6भवेश \nकरैत अिछ  आ स/g363झू पहर घूिम   जाइत अिछ । सीमापर अिब तो काल आ जाइतो काल िग नती कऽ लेल जाइ \nछै वा नै से नै जािन। जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल जखन सीमाक चौकी देखए गेला, तखन म/gभछध य /gभ6भदेशक िस  पाही  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n12 \n \n/g3छ6यूटीमे छलाह। िह  /gभछछ दी भाषी, तँए िक छु गप-सप भेलिन। पुछलिखन तँ कहलकिन  जे सभ िद न िभ नसर ६ \nबजेसँ आठ बजे तक ई सभ (बंगलादेशी) /gभ6भवेश करैए , सभक/gभउ3 गिन   कऽ लइ िछ ऐ आ वापसी काल ५ बजेसँ \nसात बजे सेहो गिन  लइ िछ ऐ!  \nभाषाक दृि/g3त3 ट  सँ ि/gभोो  पुरामे अं/g3।1ेजी, ककवाक/g361, बंगला आ मिण पुरी चलैत अिछ । जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल जइ समए \nगेल रहिथ (१९९८) ओइ समए काली बाबू डी.आइ.जी. ( होमगाड/g361) रहिथ । काजो ह/gभ।छ लुके रहिन । अपनो \nजिह ना झड़-झंझटसँ कात रहए चाहै छला तिह ना छलिन । जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डलक/gभउ3 चािर   िद न जखन पहुँचना \nभेलिन आिक  बदली भऽ गेलिन । डी.आइ.जी. ( /gभ6भशासन ) बना उ/gभोउरी ि/gभोो  पुरा बदली कऽ  देलकिन । प/g363चम िद  न \nअपनो सभ पिर वार आ जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल कैला शहरक लेल िव दा भेला। दस बजे छहटा फोस/g361क संग \nिव दा भेला। अगरतला पि/gभधउ छ  मी ि/gभोो  पुरामे पड़ैत अिछ । बंगलादेशसँ सटले। दिछ नी ि/gभोो  पुरामे उ/g3।1वादी उप/gउत6व \nअिध क छल तँए नै घूिम  पेला। ओना जाइ काल बेसी राित येक/gभउ3 पास केने रहिथ तँए बेसी नै देिख   पेला मुदा \nअगरतलासँ कैला शहर अबैमे देखैक बेसी समए भेटलिन। दस बजेमे जे िव दा भेला अगरतलासँ से साढ़े \nचािर  बजे कैला शहर पहुँचला। बीचमे तीन ठाम, पनरह-बीस िम नट कऽ कऽ /gभ6ोकबो केला। नव जगहपर \nसभ नबे रहिथ तँए दू िद न घुमै-िफरैक कोनो काय/g361/g3छ।म नै बनलिन। तेसर िद  नसँ घुमब-िफ रब फेर शु/gभ6ो \nभेलिन। आसीन मास रहने बाधमे धानोक फसल रहै। ओना ऊँचगर जमीन सेहो तेलहन आ अ/gभ।छ लू लेल \nतैयारी चलैत रहै। जंगल-पहाड़क /gभोभे/gभोो छीहे अपना ऐठामसँ िभ  /g3छभ गाछ -िव रीछ देखिथ। ओना आमक गाछ सेहो \nअिछ । मुदा अपना सबहक आमसँ िभ /g3छभ अिछ  । ओइठामक आम अपना सभ जक/g363 पकलापर नै खाएल जाइत \nअिछ । जखने आम पकैपर होइत िक  ओइमे कीड़ा फिड़  जाइत अिछ  जे गु/g31।ाक/gभउ3 भुर -भूरा बना दइत, जे खाइ \nजोकर नै रिह  पबैत अिछ । ि/gभोो  पुराक /gभ6भमुख /g3तउ थानमे उनीकुटी सेहो अिछ । उनीकुटीक काय/g361/g3छ।म बनलिन। \nउनीकुटीक स/gभ।उ ब/gभछछ ध मे कहल जाइत अिछ  जे जखन /g3भोापर जुगक अन् त हुअए लागल आ कलयुगक आवाहन \nहुअए लागल तखन देवता सभ सोचलिन  जे कलयुग बहुत खराब जुग आिब  रहल अिछ । मान-मय/g36ोदा, \nइ/gभध6 ज त-आव/gभ6ो बँचब किठ  न अिछ । से नै तँ धरती छोिड़  समु/gउत6े बास करब नीक हएत। उनक अथ/g361 एक \nहोइत अिछ । जिह ना अपना सभ उनचालीस, उ/g3छभैस , उनतीस, उनहतिर  इ/gभछउ यािद  कहै िछ ऐ, जेकर अथ/g361 होइत \nचालीसमे एक कम, बीसमे एक कम इ/gभछउ यािद  तिह ना उनकुिट क करोड़मे एक कम। /g3तउ थानक नाअ◌ो◌ं सुिन  मन \nखूब खुशी भेलिन। खुशीक कारण ईहो रहै जे काली बाबू तेहन ढंगसँ नािच -नािच  कथा सुनौलिखन  जे आरो \nिज /gभो3ासा बिढ़   गेल रहिन। तइपरसँ अखन धिर  चौरािस ये लाखक नाआ◌े◌ं सुनने छला, आइ तँ करोड़ देखैक \nमौका। लाभ ईहो जे दोसर /g3तउ थान निह यो जेता तैयो तँ फल भेटबे करतिन। राता-राती सभ देवता पड़ा कऽ \nसमु/gउत6 िद  सक र/g3तउ ता धेलिन । पएरे रहिथ । जाइत-जाइत ि/gभोो  पुरा (उनीकुिट -माताहारी) पहुँचैत-पहुँचैत भोर भऽ \nजाइ गेलिन। मिह◌ ंसबार सभ महॴस खोिल -खोिल  चरबए िव दा भेल रहए। सभ देवता सोचलिन  जे िद न-देखार \nपड़ाएब नीक हएत, सभ िक यो एकेठाम डेरा खसौलिन । ओहए /g3तउ थान उनीकुटी छी। नमहर /gभोभे/gभोोमे /g3तउ थान \nपसरल अिछ । नमहर-नमहर पहाड़, गाछ-िव रीछ, बोन-झाड़सँ भरल। पहाड़पर सँ झरना झहरैत। मनु/g3त3 य सँ \nपूव/g361क जे जीव -ज/gभछछ तु अिछ  वएह सभ देवी-देवता। पहाड़ी भूिम  मुदा रंग-रंगक पाथर सभक अिछ । बाल-पाथर \nक/g363च प/gभछउ थरसँ स/g31भत जुआएल प/gभछउ थ र धिर क /g3तउ थान। ओहनो प/gभछउ थ र जे हाथसँ टूिट  जाइत अिछ । आ ओहनो \nप/gभछउ थर जे खूब स/g31भत अिछ  । खाइयोबला फलक आ केरोक बोन अिछ । बीचमे दोकान-दौड़ी। ओ बाहरे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n13 \n \nअिछ । जइठाम पहाड़पर सँ झरनाक पािन  झहरैत अिछ  तइठाम /g3भोापर युगक अजु/g361न -कृ/g3त3 ण क रथक िच /gभोो \nबनाओल अिछ जे /g3तउ थानक मु/gभध1 य  िब /gभछछ दु छी। पूव/g366चल (असाम, मेघालय, मिण पुर, िम जोरम, ि/gभोो  पुरा, अ/gभ6ोणाचल , \nनागाल/g3ध3ड आ िस  ि/g31भ  म) िम ला अपने-आपमे एक देश छी। जंगल, पहाड़, झील, नदी घाटीक समूह। भाषाक \nदृि/g3त3 ट  सँ सेहो बहुभाषी अिछ । अपन-अपन /gभोभे/gभोोक भाषा सेहो छै। मोटा-मोटी बंगला, अं/g3।1ेजी, िह /gभछछ दी, खासी, \nगारो, ककवाक/g361, मिण पुरी, िम जो, आओ, कॲयक, अंगामी, सेमा, लोथा, मॲपा, अका िम जू, शदु/g361कमेन , िन िश , \nअपतनी, िह लिम िद , तिग न, अदी, इदु, िद गा/gभ6ो , िम िज ख/gभ।उ री, िस◌ ंगफू, तंगला, नो/gभधत टे, व/g36उचू, लोपचा, भोिट या, \nनेपाली िलंबू इ/gभछउ यािद ।अगरतलाक राजा (सामंती युगमे) ब/gभ।उ म/g361न-पिर वारक छलाह। अखन जे िफ /gभ।छ मी/g3तउ तानमे \nगीतकार-संगीतकार व/gभ।उ म/g361न सभ छिथ  ओ ओतुके छिथ । हुनके देल मकानमे ि/gभोो  पुराक सभा भवन (सदन) \nअिछ । आिद वासीक बीच अपना सभसँ िभ /g3छभ भोजनक चलिन   अिछ । खाइ-पीबैक व/g3तउ तुमे सेहो अ/gभछछ त र अिछ । \nहुनका सबहक भोजमे अपना सभ जक/g363 नै जे भात -दािल -तरकारीसँ शु/gभ6ो केलॱ आ जना-जना आगू बढ़ैत \nजाएत तेना-तेना नीक-नीक िव /gभछछ यास आओत। ओइठाम से नै छै। नीक-नीक व/g3तउ तु पिह ने बँटाइत अिछ  आ \nजेना-जेना आगू बढ़ैत अिछ  तेना-तेना पछुआइत जाइत अिछ ।  \nदू हजार ई/g3तउ वीक पछाित  काली-बाबू रोगाए लगलाह। पिह ने आँिख  खराब भेलिन । कलक/gभोउामे ऑपरेशन \nकरौलिन । कि/gभ।भ ज  यतक िश काइत शु/gभ6ोहेसँ भऽ गेल रहिन  । मधुमेह सेहो भऽ गेलिन । आइ.जी. बनला उ/gभोउर \nिक छु िद न नीक रहलाह। ओना बीचमे डी.जी.पी. बिन  मेघालय (िश ल/g363ग ) सेहो एलाह। मुदा ओइठाम मन नै \nलगलिन । छह मास पछाित  पुन: घूिम  कऽ अगरतले आइ.जी. बिन  चिल  गेलाह। िर टायर होइसँ चािर  बख/g361 \nपूव/g361 ओछाइन पकिड़   लेलिन । नोकरीदार रहने गाम नै एलाह। ओतै इलाज करबैत रहलाह। िद /gभ।छ ली, कलक/gभोउा \nसभ ठाम गेला मुदा /g3तउ व/g3तउ थ  नै भऽ सकलाह। देहक कोनो गंजन नै रहलिन । तीन या चािर  बेर पेटक \nऑपरेशन भेल छलिन । क/g3त3 ट सँ मनो िच ड़िच ड़ा गेलिन । दू बख/g361 पछाित   (सेवा-िन वृ/gभोउ होइसँ पिह  ने) गाम आिब  \nगेलाह। दुनू तरहक रोग -शारीिर क-मानिस क- सँ भीतरे-भीतर /g3।1िस  त भऽ गेलाह। मानिस क रोगक कारण \nभेलिन-  जखन आइ.जी. बनलाह, गृह िव भाग सँ जबाब-तलब भेलिन । िल िख तमे जबाब तँ दऽ देलिख न मुदा \nिब मािर याह शरीर भेने दौड़-धूप तँ कऽ नै सकलाह। /g3छ6यूटीसँ सेहो अलग भऽ गेल रहिथ  । एक िद श गृह-\nिव भागक चाप, दोसर िद स /g3छ6यूटीसँ अलग हएब , आिथ/g361क सम/g3तउ या उपि/g3तउ थ  त भऽ गेलिन । तइपर प/gभछो य -पािन , \nदवाइ-दा/gभ6ोक खच/g361 काफी बिढ़   गेल रहिन । बेवस भऽ गेलाह। काली बाबूक/gभउ3 पंिड  त कहैक कारण अिछ  जे \nगीता (/gभोधीम/g3भभगवदगीता) पर अपन दृि/g3त3 ट  कोण छलिन । आचाय/g361 रजनीशक आठो खंडक (आठ खंडमे संगृिह त, \nजेकर ओइ समैमे अठारह सए दाम छलै) नीक अ/gभछध य यन छलिन , जे दृि/g3त3 ट  कोणक/gभउ3 बदलने छलिन  । िज नगीक \nआशा टूिट  गेलिन । अंित म दौड़क भ/gभउ3टमे िव  भागीय बहुत बात कहलिखन  जे देखैआ िक  अिछ  आ चोरौआ िक  \nअिछ । नोकरीक शु/gभ6ोक िज  नगीसँ लऽ कऽ अखन धिर क बहुत बात संगी होइक नाते जगदीश /gभ6भसाद \nम/gभछ3डलक/gभउ3 ओ कहलिखन । अगरतला पहुँचते (डी.एस.पी.) अपन पिह चान छबे मासमे बना लेलिन । इमानदार \nअफसरक /gभ6ोपमे /gभ6भशासनसँ जनमानसक बीच आिब   गेलाह। नगद /gभ6ोपैआ , गहना-जेबर वा ल/gभोउा-कपड़ा किह यो \nकेकरोसँ नै छुलिन , मुदा खाइ-पीबैक व/g3तउ तु नै घुमबैत छलाह। शु/gभ6ोक प/g363च बख/g361क िज  नगी एक कालखंडक \nिज नगी बिन  गेल छलिन । शराब िपबैत छलाह, िस गरेट पीबैत छलाह, मुग/g36छ-अंडा खाइत छलाह। ओही दौड़मे \n(१९७२ ई.) बंगला देशक लड़ाइ-पािक /g3तउ तानक संग भेल रहए। िम िथ ल/g36उचलक भाय लोकिन  क/gभउ3 मन हेतिन   जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n14 \n \nसालो भिर  बरखा सेहो भेल रहए। साले बरसातक भऽ गेल। घर छाड़ैले जे िक यो खढ़-पात रखलिन  \nसबहक सिड़  गेलिन । एक तँ ओिह ना ल/gभोउी-फ/gभोउी माने चार परक सजमिन   कदीमा रहने खढ़क घरक/gभउ3 कोनो \nदशा नै रहैत छैक, तँए नै छड़ाएब तँ पटोटनो देबक आव/g3तभ य कता भइये जाइत छलै। ओना बोिन हार /gभोधेणीक \nअिध कतर धनखेती (धानसँ पिह ने जे मड़ूआ होइत छल) ओकर स/g3तउ ती छलै। स/g3तउ ती ई जे जखन मड़ूआ \nपािक  जाइ छलै तखन िग रहत खेतमे रहैत छलाह, नार कटिन हार सभ मड़ूआ िग रहतक/gभउ3 दऽ दैत छेलिख  न आ \nनार लऽ कऽ अपन घर छाड़ैत छलाह। बंगला देशक (१९७१ ई.) लड़ाइमे बंगला देशक/gभउ3 भारत संग देलक । \nइन्  िद राजी /gभ6भधान मं/gभोोी रहिथ  । /gभ6ोसक (सोिव यत संघक) भरपूर सहयोग भेटलिन । ओही समए सोिव यत संघ \nबहुत शि/gभधत त  शाली छल। ओना अखनो अिछ  मुदा....? बीस बख/g361क दो/g3तउ तीक समझौता भारत-सोिव यत संघक \nभेल। नीक जबाब पािक /g3तउ तानक संग देिन हार अमेिर काक/gभउ3 भेटल। दुिन  य/g363क इित  हासमे ३१ हजार सेना \nबंगलेदेशमे हाथ उठौलक। सरे/gभछ3 डर केलक। बंगला देशक ओइ लड़ाइमे शीष/g361 नेता सभ ि/gभोो  पुरेक अगरतलामे \nरहिथ । इि/gभछछ द  राजी सेहो चुप-चाप (िब ना िक छु जानकारीक) जाि◌ थ। ि/gभोो  पुरा मले/g3।।ीक छाबनी बनल रहए। ओइ \nसमए भोल/g3धत/g3।।ीक हाथमे लड़ाइ कमान रहै, सुर/gभोभाक कमान  तँ /gभ6भशासनेपर रहए। ओइ गे/g3तउ ट  हाउसक िज /gभ।उ मा \nिह नके (काली बाबूक) रहिन । जइमे बंगला देशक कण/g361धार सभ रहिथ  । ओइ बीच (बंगला देशक लड़ाइसँ \nपूव/g361) एकटा िज /gभ।उ मेदार अ/gभछध य/gभोभ क/gभउ3 गािर  यो पढ़लिख न आ मारबो केलिख न, भेल ई जे िह नका नाओंपर एकटा \nमाछक बेपारीसँ ओ खूब माछ खाए। बंगाली भाय, तहूमे ि/gभोो  पुराक पािन  आरो म/gभछछ द  छै, एक िद न /g3छ6यूटीमे \nजाइत रहिथ  िक  सलाम ठोिक  ओ बेपारी हँसैत किह  देलकिन । ओइ बातक/gभउ3 पीिठ  या ठोक केलिन , वएह \n(अ/gभछध य/gभोभ) पकड़ा गेला। मुदा लूटमे चरखा नफा। ि/gभोो  पुरामे क/gभ।उ युिन/g3तउट पाट/g36छ आ क/g36उ/g3।1ेस पाट/g36छक बीच कशमकस \nराजनीित  रहए। तीन गोटेक किम टी नृपेन बाबूक (नृपेन च/g3छ।वत/g36छ, जे आज/gभछछ म  अिव वािह त रहलाह, क/gभ।उ युिन/g3तउट \nपाट/g36छक नेतृ/gभछउ व  करैत रहिथ  ि/g3।।  पुल एम.ए. रहिथ , दू बेर मु/gभध1 य मं/gभोोी सेहा◌े बनलाह ) अ/gभछध य/gभोभतामे बनल। िज  नगीक \nसंघष/g361क अनुभव काली बाबूक/gभउ3 िव  /g3भउाथ/g36छये िज नगीक रहिन । संगी-साथी /gभ6भशासिन  क अफसर सभ कहिन  जे \nमोटरी बाि/gभछछ ह   कऽ रखने रहू। तेकर जबाब देिथ न- ब/gभछछ ह ले अिछ । नृपेन बाबू घटनाक जिड़  तक पहुँचलाह। \nइन/gभधत वाइरी दौड़मे गप-सप करैक बहाने जंगलक एकटा गे/g3तउ ट  हाउसमे लऽ गेलिन । कोनो जानकारी केकरो नै \nदेलिख न। मुदा देिख िन हारो तँ देिख ते रहै। भिर  राित  ओतै रहलाह। जइसँ आरो /gभ6भित  /g3त3 ठा बिन  गेल रहिन । \nमुदा /gभ6भित  /g3त3 ठो तँ जनमारा होइ छै। काली बाबू अपने प/g363च भाइक भैयारी आ चािर   संतान अपने छि/gभछछ ह  । तीन \nक/gभछछ या एक लड़का। तीनू क/gभछछ याक िब आह कऽ लेने छलाह। भाए आ िप ता जीिव ते छलिख न। थेहगर दुनू, \nअपनासँ एक बख/g361 पिह  ने िप ता मुइलिख न। भाए छि/gभछछ ह  ये। बेटाक िब आह पछुआएल छलिन । ओना गप-सप \n(िब आहक) सुपौल िज लामे चलैत रहिन । ओहो (क/gभछछ यागत) रेलबेक एस.पी., जखन मन मािन  गेलिन  जे आब नै \nजीब, तखन हुनका त/gभछउ काल बजा मंिद रमे िब आह स/gभ।उप/g3छभ  केलिन । नोकरी समा/gभ।त त  भेला पनरहे-बीस िद नक \nपछाित  मिर  गेला। मुदा प/g3धतशनक सम/g3तउ या तँ उिठ ये गेलिन ।  \nजगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल ि/gभोो  पुरा जाइसँ पिह ने हैदराबाद गेल रहिथ। हैदराबादमे रा/g3त3 /g3।।ीय /g3तउ त रक सािह ि/gभछउ य  क, \nराजनीित क काय/g361/g3छ।म छल। /g3।1ुपमे मधुबनी िज  लासँ गेल छला। रेलक एक मासक पास सभ िक यो बनबौने \nरहिथ। मुदा /gभ6ोटक िह  साबसँ बनल रहिन। ओही समए मधुबनी िज लाक पाट/g36छ अ/gभछछ तग/g361त /g3तउ व . अन/gभछछ त  भगत \nसािह ि/gभछउ य  क मोच/g36ोपर िज  /gभ।उ मामे रहिथ । साधारण पिर वारसँ आएल अन/gभछछ त  भगत, जेहने िपतम/gभ6ो रहिथ   तेहने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n15 \n \nवफादार। आिथ/g361क ि/g3तउ थ  ित  नीक नै रहलोपर पाट/g36छक होलटाइमर नेता रहिथ  । ओइ समए मधेपुरक भार हुनके \nभेटल रहिन । चािर  िद नक काय/g361/g3छ।म हैदराबादमे छल। साि◌ हि/gभछउ य  क मंचपर /gभ6भेम च/gभछछ द  सािह /gभछउ य  छल आ \nराजनीित क मंचपर देशमे कानून बनैक, ओकर /g3त1 या/gभध1 या आ ि◌ नण/g361ए लइमे िक   सम/g3तउ या अबैत अिछ , तइपर िव शद \nचच/g3ध6 आ आगूक लेल काय/g361/g3छ।मोक ि◌ नण/g361ए भेल छलै। /gभ6भेमच/gभछछ द  सािह /gभछउ य पर िव शद /g3त1 या/gभध1 या रमेश च/gभछछ द उ/g31छाटन \nभाषणमे देलिन । ओना ओ पंजाबक छलाह मुदा अं/g3।1ेजीमे बाजल रहिथ  । कारण छल जे एक तँ दिछ नी \nभारतमे काय/g361/g3छ।म छल , तहूमे जइठाम िह /gभछछ दीसँ अिध क अं/g3।1ेजीक बोलवाला अिछ । बहुत पैघ काय/g361/g3छ।म छल। \nएकमतसँ /gभ6भेमच/gभछछ द /gभ6भगित  शील िव चारक सािह /gभछउ य कार मानल गेलाह। राजनीित क मंचपर मु/gभध1 य व/gभधत ता छलाह-भूपेश \nगु/gभ।त ता जे रा/gभध6 य सभामे लगातार एक सएसँ ऊपर बैसारमे सि/gभ।उ म  िल त छलाह। कानून बनबैक /gभ6भि/g3छ।  यामे िक  बाधा \nउपि/g3तउ थ  त होइत अिछ , तेकर िवशद /g3त1 या/gभध1 या करैत कोन /gभ6ोपमे काज कएल जाइत अिछ  , कहलिन । भूपेश \nगु/gभ।त त बंगालक छलाह। आज/gभछछ म  अिव वािह त रहलाह। एक संग /g3तउ व . इि/gभछछ द  राजी (/gभ6भधानमं/gभोोी इि/gभछछ द  रा ग/g363धी) /g3तउ व . \n/gभध6 योित  बाबू (/gभध6 योित  बसु, मु/gभध1 यमं/gभोोी बंगाल ) आ भूपेश गु/gभ।त त   इं/gभधभ लैडमे कानूनक िश /gभोभा लेने रहिथ  । दोसर मु/gभध1 य  \nव/gभधत ता रहिथ  /gभछछ यायमूित/g361 बी. आर. अ/gभ।ोयर। बी. आर. अ/gभ।ोयर सहाएब सु/gभ6भीम कोट/g361सँ सेवा िन  वृित  भेल छिथ । \nसम/g3तउ याक ि◌ नण/g361ए करब कते किठ  न अिछ  तइपर िव शद भाषण देलिन । वएह बी. आर. अ/gभ।ोयर सहाएब जे \n१९६७ ई. मे िब हारमे महामाया बाबूक सरकारक /gउ1त/g3त3 ट पूव/g361मं/gभोोी सभपर जे आयोग बैसौने रहिथ  । एकटा \nजानल-मानल /gभछछ यायाधीश। तेसर मु/gभध1 य व/gभधत ता छलाह, म/gभछध य/gभ6भदेश हाइकोट/g361क एकटा सीिन  यर अिध व/gभधत ता। \n/gभछछ यायालयमे बहस करैमे िक  सम/g3तउ या उपि/g3तउ थ  त होइत अिछ  तइपर िव षद चच/g361 केने रहिथ  ।  \n/g3तउ व भावो आ मेहनतोमे ओ सभ दिछ न भारतक लोक िभ /g3छभ छिथ  । ओ सभ जी खोिल  कऽ काज करैमे िव /gभोछास \nरखै छिथ । जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डलक अपन इ/gभधउ छा छलिन जे िक छु /g3।1ामीण /gभोभे/gभोो देखिथ , मुदा से नै भेल। \nगाड़ीसँ (/g3।।ेन ) जे देखबो केलिन ओ से नै भेल जे देखए चाहै छला। चािर ये िद न हैदराबादमे रहबाक छलिन , \nतहूमे जइ काय/g361/g3छ।ममे आएल छला ओ छोिड़   केना सकै छला। हैदराबाद शहरो नमहर। तैयो मु/gभध1 य -मु/gभध1 य  जे \nदश/g361नीय अिछ   से तँ देखबे केलिन। ऊषा क/gभ।उ प नी, संगमरमरक पहाड़, चारमीनार, िन जामक राजशाही मकान, \nझील इ/gभछउ यािद  देखलिन। काफी /g3त1 य/g3तउ त  शहर हैदराबाद अिछ । ओतए गाड़ी-सवारीक पय/g36ो/gभ।त त बेव/g3तउ था अिछ , मुदा \nतैयो काफी भीड़-भारबला शहर हैदराबाद अिछ । खाइ-पीबैक ि◌ व/gभछछ यास अपना सभसँ िक छु िभ /g3छभ अिछ  । मुदा \nदेश /g3तउ तरक काय/g361/g3छ।म तँए देश भिर  क खान-पानक बेव/g3तउ था रहबे करै। ओना कटहरक जे िव /gभछछ यास छलै ओ \nअपना ऐठाम सँ िभ /g3छभे नै नीको अिछ । िव दा होइ काल, वापसीमे िक छु धड़फड़ी भऽ गेलिन। ओना िट कट \nआरि/gभोभ  त रहिन मुदा /gभ।त लेटफाम/g361पर पहुँचैत -पहुँचैत गाड़ी खुिज  गेलिन। सभ िक यो (मधुबनीक) सभ िद स भऽ \nगेला। अिग ला /g3तउ टेशनपर एकठाम हेता, लेडी क/gभ।उ पाट/g361म/g3धतट (मिह ला बोगी) मे चिढ़  गेला। अखन धिर  मिह ला \nबोगी नै देखने छला। चिढ़  कऽ बइसौक जे िव चार तँ सॱसे बोगी मिह ले बैसल देखलिन। टी.टी सेहो \nमिह ला। मुदा अपना ऐठाम जक/g363 या/gभोोी झॱ-झॱ कऽ नै छुटलिन। जगदीश /gभ6भसाद म/gभछ3डल ओकरा सभ िद  स \nदेखैत जे िक छु पूछतिन तखन ने कहिथन। ओहो सभ चुपचाप देखबो करैत आ मुि/g3तउ क  यो दैत। जगदीश \n/gभ6भसाद म/gभछ3डलक/gभउ3 कोनो िच  /gभछछ ते ने रहिन। ए/g31भे देशक रेलगाड़ीमे दू रीित   अिछ , तखन िक  हेतै? िक छु काल \nपछाित  टी.टी. लगमे एलिखन। ओ बूिझ  गेल रहिथन  जे ई उ/gभोउर भारतक मेल गाड़ी छी। कहलकिन जे ई \nलेडी क/gभ।उ पाट/g361म/g3धतट िछ  ऐ। ओना ओ िह ि/gभछछ द  येमे कहलकिन मुदा जिह ना अपना ऐठामक िम /g3छ6ल /g3तउ कूलक ब/gभधउ चा िह /gभछछ दी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n16 \n \nबजैत अिछ  तिह ना। पिर चयक ज/gभ6ोरी बूिझ   पड़लिन। अपना या/gभोोाक चच/g361 करैत कहलिखन   जे धड़फड़ा कऽ \nचिढ़  गेला तँए ऐ कोठरीमे चिल  एला। ने तँ िक अए अिब तिथ। कहलिखन जे  आगू बदिल  लेब, संिग यो सभ \nछिथ न, ओहो सभ भेट जेतिन। \nजारी... \n \n२ \nिव/g3भउापित पुर/g3तउकारक घोषणा \nदू लाखक पुर/g3तउकार रामभरोस कापिड़ /gउ1तमरक/gभउ3 \n  \nिव/g3भउापित /g3तउमृित िदवसक अवसरपर नेपाल  सरकार /g3भोारा गिठत िव/g3भउापित पुर/g3तउकार कोष सोम  िदन पुर/g3तउकार  \nसभक घोषणा कएलक अिछ ।  \nघोिषत उ/gभधतत पुर/g3तउकार  सभमे सभसँ मह/gभछउवपूण/g361 पुर/g3तउकार दू लाख टाकाक एकटा आ एक एक लाखक चािरटा \nपुर/g3तउकार रहल अिछ । दू लाख टाकाक नेपाल िव/g3भउापित मैिथली भाषा सािह/gभछउय पुर/g3तउकार नेपाल /gभ6भ/gभो3ा \n/gभ6भित/gउ1धानक /gभ6भा/gभो3 एवं सं/g3तउकृित िवभाग /gभ6भमुख /gभ6भा/gभो3 राम भरोस कापिड़ /gउ1तमरक/gभउ3 देबाक िनण/g361य कएल गेल अिछ । \nतिहना मैिथली कला सं/g3तउकृित पुर/g3तउकार मैिथलीक नाटककार महे/gभछछ/gउत6 मलंिगयाक/gभउ3, \n मैिथली अनुसंधान पुर/g3तउकार \nडा. योगे/gभछछ/gउत6 /gभ6भसाद यादवक/gभउ3, मैिथली अनुवाद पुर/g3तउकार पंिडत सूय/g361का/gभछछत झा आ मैिथली पा/gभछ3डुिलिप पुर/g3तउकार \nिवराटनगरक राम नारायण सुधाकरक/gभउ3 देबाक िनण/g361य कएल गेल अिछ ।  \n  \n  \nरामभरोस कापिड ‘/gउ1तमर -ज/gभछछमः       २००८ साल, साओन, बधचौडा, िज. धनुषा, िश/gभोभाःएम .ए. ( ि/gभोो .िव.िव.) पी. \nएच. डी. (मानद) स/gभ।उ/gभ6भितः    सद/g3तउय , /gभ6भा/gभो3 पिरषद्, नेपाल /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धान , कमलादी।/gभ6भकािशत कृित - \nका/g3त1यः ब/g3छभ कोठरी औनाइत धुंवा (किवतासं/g3।1ह ): २०२९ साल, निह, आब निह (दीघ/g361किवता)      २०३६ साल, \nमोमक पघलैत अधर (गीत, गजल), अ/gभ।तपन अनिच/gभछछहार (किवतासं/g3।1ह ): १९९० ई., भयो अब भयो (अनुवाद) \nबस अब नही  (िह/gभछछदी अनुवाद ) । कथासं/g3।1हः   तोरासंगे जएबौ रे कुजवा (कथास/g31ो/g36भह ) १९८४ ई., हुगली \nऊपर बहैत गंगा (कथास/g31ो/g36भह ) २०६५ । उप/gभछछयासः घरमुह/g363 २०६९ । नाटकः     रानी च/gभछछ/gउत6वतीः २०४५ साल, \nएकटा आओर वस/gभछछतः २०५२ साल, मिहषासुर मुद/g36ोवाद एवं अ/gभछछय नाटकः २०५४ साल, /gउ1तमरका उ/gभछउकृ/gउ16 \nनाटकह/gभ6ो (नेपाली अनुवाद) २०६४ भैया अएलै अपन सोराज (नाटक) २०६७ । शोधः    जनकपुरधाम र  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n17 \n \nयस /gभोभे/gभोोका स/g36उ/g3तउकृितक स/gभ।उपदाह/gभ6ोः २०५६ साल, राजकमलक कथासािह/gभछउयमे नारीः २०६४ साल, लोकना/g3छउयः \nजट–जिटनः २०६४ । मैिथली लोकसं/g3तउकृित (आलेख सं/g3।1ह )     २०६६ । तराईको फ/g36उट देिख िहमालको \nक/g36उख स/gभ।उम (आलेख सं/g3।1ह ), /gभ6भकाशकः साझा /gभ6भकाशन , २०६७ । िविवध:आजको धनुषाः २०३९ साल, \nजनकपुर लोकिच/gभोोः २०४६ साल । समयको अ/gभछछतराल प/gभोतयाउदै(आलेख सं/g3।1ह , २०६६ साल) ठेकान पर \n(िवचार सं/g3।1ह ), समय–स/gभछछदभ/g361 (िनब/gभछछध सं/g3।1ह ) २०६८ । स/gभ।उपादनः  मैिथली प/g3भउस/g31ो/g36भहः (नेपाल राजकीय \n/gभ6भ/gभो3ा/gभ6भित/gउ1धान ): २०५१ साल, लाबाक धान (किवतास/g31ो/g36भह ) २०५१ साल, ि/gभोोशूली (/g3तउव . माथुर/g3भोारा िलिखत \nख/gभछ3डका/g3त1य ) २०४९ साल,             नेपालक मैिथली प/gभोोकािरताः २०४४ साल, मैिथली लोकनृ/gभछउयः भावभंिगमा \nएवं /g3तउव/gभ6ोप (नेपाल राजकीय /gभ6भ/gभो3ा /gभ6भित/gउ1धान ) २०६१, अ/gभछछतराि/g3त3/g3।।य मैिथली स/gभ।उमेलन आ नेपालः       २०६५ \nसाल, हम और तुम (िह/gभछछदी किवतासं/g3।1ह ): २०६६ साल । मैिथली नाटक–सं/g3।1ह  (नाटक सं/g3।1ह ) २०६७, \nमहाकिव िव/g3भउापित आ नेपाल (िनब/gभछछध सं/g3।1ह ) २०६८, मैिथली लोक सं/g3तउकृित संगो/gउ1धी /gभ6भितवेदन ,२०६९,लोकनायक \nसलहेस (िनब/gभछछध सं/g3।1ह ) २०६९ । स/gभ।उमान :      नेपाल राजकीय प/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धान  /g3भोारा /gभ6भद/gभोउ /gभ6भथम ‘मायादेवी \n/gभ6भ/gभो3ापुर/g3तउकार ’ /g3भोारा स/gभ।उमािनतः   २०५२ साल, िव/g3भउापित सेवा सं/g3तउथान ,  दरभ/g31ोा/g3भोारा ‘िमिथला िवभूित’ स/gभ।उमान , \nशेखर /gभ6भकाशन , पटना /g3भोारा ‘शेखर स/gभ।उमान ’, ने. मैिथली सािह/gभछउय पिरषद्, जनकपुर /g3भोारा ‘वैदेही /gभ6भितभा \nपुर/g3तउकार , अ/gभछछतर/g36ोि/g3त3/g3।।य मैिथली स/gभ।उमेलन मु/gभ।उबई  /g3भोारा ‘िमिथलार/gभध। ’ स/gभ।उमान , मधुिरमा नेपाल /g3भोारा ‘मधुिरमा स/gभ।उमान’, \nचेतना सिमित, पटना /g3भोारा या/gभोोी चेतना पुर/g3तउकार ,          साझा /gभ6भकाशन  /g3भोारा साझा लोक सं/g3तउकृित पुर/g3तउकार \n(२०६८) आिद दज/g361नो स/gभ।उमान ,           पुर/g3तउकार /gभ6भा/gभ।तत।  िवशेषः पूव/g361 अ/gभछधय/gभोभः साझा /gभ6भकाशन ,लिलतपुर। िवशेष \nउ/gभ।छलेखनीय - नेपालक पिहल आधुिनक कथा सं/g3।1ह “तोरा संगे जयबौ रे कुजबा “(१९८४ ई.) क /gभ6भणेता”। \nनेपालक पिहल आ आइधिर एक मा/gभोो सािह/gभछउयकार जकर कथा सं/g3।1ह “तोरा संगै जयबौरे कुजवा” क /gभ6भकाशन \nिबहार (भारत) क सरकारी सं/g3तउथा मैिथली अकादमी कएलक।       स/gभ।उपूण/g361 मैिथली सािह/gभछउयमे पिहल /gभ6भेमपरक \nदीघ/g361किवता “निह, आब निहं” क किव ।       नेपाल राजकीय /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानसं पिहल बेर /gभ6भदान कएल गेल \n“मायादेवी /gभ6भ/gभो3ा–पुर/g3तउकार ”(२०५२) क /gभ6भा/gभ।ततकत/g36ो जकर /gभ6भशि/g3तउतमे िलखल गेल छल –मैिथली भाषा सािह/gभछउय एवं \nमैिथली प/gभोोकािरताक /gभोभे/gभोोमे िविश/gउ16 योगदानक लेल ।  नेपालसं /gभ6भकािशत पिहल मैिथली समाचारप/gभोो “गामघर \nसा/gभ।ततािहक ”क स/gभ।उपादन –/gभ6भकाशन , जे अनवरत /gभ6ोप/g3धत िवगत तीस वष/g361सं /gभ6भकािशत भऽ रहल अिछ ।  नेपालसं  \n/gभ6भकािशत पिहल आधुिनक किवता सं/g3।1ह “ब/g3छभ कोठरीः औनाइत धुआँ”क किव ।    नेपालक पिहल मैिथली \nकिव जकर किवता बंगला भाषामे अनुवाद भऽ सािह/gभछउय अकादमी, िद/gभ।छलीक सं/g3।1 हमे छपल। पिहल सािह/gभछउयकार \nजकरा साझा /gभ6भकाशन , लिलतपुर /g3भोारा सव/g361/gभ6भथम “साझा लोक सं/g3तउकृित ”पुर/g3तउकार /gभ6भदान कएल गेल।       \nनेपालक पिहल मधेशी एवं मैिथली सािह/gभछउयकार जे साझा /gभ6भकाशनक गिरमामय अ/gभछधय/gभोभ पद पर िनयु/gभधतत भेल आ \n/gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानमे सद/g3तउय िनयुि/gभधतत (२०६७, माघ २१ गते) धिर बनल रहल। नेपालक पिहल मैिथली \nसािह/gभछउयकार जे सव/g361/gभ6भथम नेपाल /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानक /gभ6भा/gभो3 सभा सद/g3तउय बनल आ बादमे /gभ6भा/gभो3 पिरषद् सद/g3तउय सेहो \nवत/g361मानमे अिछ ।  साझा /gभ6भकाशनक अ/gभछधय/gभोभक /gभ6ोपमे पिहल बेर नेपाली बाहेक मैिथली समेतक भाषाक \n/gभ6भकाशनक शुभार/gभ।उभ कएल , जािहमे पिहल मैिथली बालकथा सं/g3।1ह “बिगयाक गाछ” /gभ6भकािशत भेल।  नेपालमे \nपिहल बेर काठम/g36उडूमे अ/gभछछतर/g36ोि/g3त3/g3।।य मैिथली स/gभ।उमेलन (२०६७) क सफलतापूव/g361क आयोजन कएल , जकर उ/g31छाटन \nनेपालक रा/g3त3/g3।।पित आ िवसज/g361न नेपालक उपरा/g3त3/g3।।पित कएलिन ।  काठमा/gभछ3डूमे आयोिजत साक/g361/g3तउतरीय किव \nगो/gउ1धीमे सव/g361/gभ6भथम नेपालक मैिथली किवक /gभ6ोपमे /gभ6भितिनिध/gभछउव कएल ।  नेपालक पिहल सािह/gभछउयकार जकर रचना  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n18 \n \nनेपालक पा/g3छोय/g3छ।ममे मा/gभोो निह िबहारक मैिथली पा/g3छोय/g3छ।ममे सेहो पढाई भऽ रहल अिछ ।  नेपालक सव/g36ोिधक \nमौिलक रचनाक लेखक । एखन धिर तीन दज/g361न  धिर सभ पु/g3तउतक /gभ6भकािशत ।  त/gभछउकालीन नेपाल राजकीय \n/gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानक /gभ6भा/gभो3 सभाक सद/g3तउय होइते सव/g361/gभ6भथम /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धान/g3भोारा मैिथलीमे “आँगन” पि/gभोोकाक /gभ6भकाशन \n/gभ6भार/gभ।उभ कएल ।  अ/gभछछय गितिविध  अ/gभछछतर/g36ोि/g3त3/g3।।य मैिथली स/gभ।उमेलन , िद/gभ।छलीक आयोजनमे होबऽ बला अ/gभछछतर/g36ोि/g3त3/g3।।य \nस/gभ।उमेलनमे भारतक मु/gभ।उबई , कलक/gभोउा, चे/g3छभई , ित/gभ6उपित आ गुआहाटीमे नेपालक /gभ6भितिनिध मंडलक/g3धत नेतृ/gभछउव करैत \nभाग लेल । “एकटा आओर वस/gभछछत ” िफ/gभ।छमक िनम/g36ोण -कथा-पटकथा-स/gभ।उवाद -गीत लेखन । नेपाल टेिलिभजन \nलेल जनकपुरधाम पर डकुमे/gभछछ/g3।।ी लेखन -/gभ6भदश/g361न। “सीता” लगायतक िकछु नेपाली िफ/gभ।छममे गीत लेखन। नेपाल \nसर कार सं/g3तउकृित मं/gभोोालय/g3भोारा गिठत िव/g3भउापित पुर/g3तउकार कोषक िवधान , मापद/gभछ3ड िनध/g36ोरण काय/g361दलक सद/g3तउय \nआ अ/gभछछतर/g36ोि/g3त3/g3।।य /g3तउतरक अवधारणा प/gभोो /gभ6भ/g3तउतुत (बादमे एिहमे /g3त1यापक पिरवत/g361न कऽ ) िववािदत बनादेल गेल) । \nनेपाल प/gभोोकार महासंघक का.वा. अ/gभछधय/gभोभ (धनुषा) आ नेपाल /gभ6भेस युिनयन, (धनुषा)क अ/gभछधय/gभोभक /gभ6ोपमे काज \nकऽ चुकल । नेपाल /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानक /gभ6भा/gभो3 सद/g3तउयक हैिसयतसं मैिथली लोक ना/g3छउय जट –जिटनक गीत \nसंकलन कऽ तकरा रेकिड/g361ङ कराओल आ जटजिटनक कथानकक/g3धत ना/g3छउय /gभ6उपा/gभछछतर कऽ मंचपर /gभ6भदिश/g361त कएल \nजे अ/g3भउाविधक जारी अिछ ।  नेपाल /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धान /g3भोारा राजा सलहेसपर नेपाल –भारतक िव/g3भोान् सभक गो/gउ1धी \nकएल आ काय/g361प/gभोो सिहत एकटा पु/g3तउतक /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानसं “लोकनायक सलहेस” /gभ6भकािशत कएल । \nजनकपुरधाममे सव/g361/gभ6भथम “अिखल नेपाल मैिथली सािह/gभछउय पिरषद्”क गठन २०३० सालमे कएल आ लगभग \nडेढ दशक धिर िव/g3भउापित पव/g361 लगायत अ/gभछछय मैिथली गितिविध संचालन कएल ।  मैिथली पि/gभोोका “अच/g361ना” \n“आंजुर” आ “गामघर” क मा/gभछधयमसं आइ काि/g33उक बहुतो मैिथली सािह/gभछउयकारक/g3धत सािह/gभछउय /gभोभे/gभोोमे पदाप/g361णक \nअवसर /gभ6भदान कएल।  राि/g3त3/g3।।य , अ/gभछछतर/g36ोि/g3त3/g3।।य /g3तउतरक गो/gउ1धी, सेिमनार सभमे काय/g361प/gभोो /gभ6भ/g3तउतोता एवं सहभािगताक \n/gभ6ोपमे आमंि/gभोोत भऽ भाग लेल।  नेपाल /gभ6भ/gभो3ा–/gभ6भित/gउ1धानमे सव/g361/gभ6भथम िव/g3भउापित /g3तउमृित पव/g361 मनएबाक शुभारंभ कएल। \nआजुक ितिथमे नेपालमे मैिथली सािह/gभछउयक कोनो िवधामे सव/g36ोिधक रचना िलखबाक /gभोधेय /gभ6भा/gभ।तत।  नेपाल सरकार, \nसं/g3तउकृित म/gभछछ/gभोोालय  /g3भोारा रा/g3त3/g3।।गानक/gभउ3 मैिथली अनुवाद करएबाक /g3छ।ममे मैिथली अनुवादक हेतु िव/gभो3 मनोिनत \nकएलापर रा/g3त3/g3।।गानक/g3धत मैिथलीमे अनुवाद कऽ मूल गीतक संगीतकार अ/gभ।उबर गु/gभ6उङसँ /gभ6भमािणत करा म/gभछछ/gभोोालयमे \nबुझाओल। \n     \n  \n(िवदेह ई पि/gभोोकाक/gभउ3 ५ जुलाइ २००४ सँ अखन धिर ११९ देशक १,६२६ ठामसँ ८५,६२२ गोटे /g3भोारा \n४३,६३१ िविभ /g3छभ आइ .एस.पी. सँ ३,७४,६०६ बेर देखल गेल अिछ; ध/gभछछयवाद पाठकगण। - गूगल एनेलेिट/gभधतस \nडेटा।) \n \nअपन मंतवg3हपय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गवg3अय   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n19 \n \n२.१.\n आशीष अनिचधॉषइइहार - लघु -दीघड़gछजइ िनणड़gछजइय भाग -1 \n  \n२.२.\n जगदीश वgअभअसाद मवgअ83 ड ल-िकछु िव हिन  कथा  \n  \n२.३.\n स/gभछउयनारायण  झा- िवहिन कथा- “सुिटया”  \n  \n२.४.\n मु/g3छभी कामत- िवहिन कथा- कवg3उ3सर  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n20 \n \n२.५.\n महे/gभछछ/gउत6  मलंिगया- मूदवg3भ5ः वgअ5उृंगार संघषवg3भप आ वg3अ5वgअ88वg3अ5   \n  \n२.६.\n जगदानवgअ88द झा मनु- लघुकथा- कमलू \n  \n२.७.\n नव/g3धतदु कुमार झा-िमिथला आ मैिथली बॅटबाक भऽ रहल सािजश/ ई गव न/g3ध1ंस िदस सरकार \nबढ़ौलक डेग  \n   \n  \nआशीष अनिच/gभछछहार  \nलघु-दीघवg3भप िनणवg3भपय भाग -1 \n  \n  \nहमर ऐ लेखमे मा/gभोो पं. गोिव/gभछछद झा जीक चच/g361 अिछ तकरा अ/gभछछयथा नै लेल जाए से हमर आ/g3।1ह। पं. गोिव/gभछछद \nझा जीक/gभउ3 हम मैिथली /g3त1याकरणक धूरी मानैत ई िलखल अिछ। िनि/gभो6त /gभ6उप/g3धत पं. जी अपन अ/g3।1जसँ िनयम \n/g3।1हण केने छिथ आ अपन अनुज सभक/gभउ3 बेसी /gभ6भभािवत केने छिथ तँए हम मा/gभोो पं. जीक उपर ई लेख \nकेि/gभछछ/gउत6त केलहुँ जािहसँ हुनक अ/g3।1ज आ हुनक अनुज सभ ऐ लेखक म/g363झमे आिब सकिथ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n21 \n \n  \n  \n  \nतँ आ उ कने चली मा/gभोोा केना गानल जाइत छै तािहपर। मा/gभोोा गनबाक लेल   मोन राखू जािह अ/gभोभरमे \"अ\", \n\"इ\", \"उ\", \"ऋ\" एवं \"लृ\" नुकाएल हो तकरा लघु मानू आ तकरा बाद सभक/gभउ3 दीघ/g361। संगिह संग अनु/g3तउवार तँ \nदीघ/g361 अिछ मुदा च/gभछछ/gउत6िब/gभछछदु लघु। च/gभछछ/gउत6िब/gभछछदु जँ लघु अ/gभोभरपर रहतै तँ लघु मानल जेतै आ जँ दीघ/g361 अ/gभोभरपर \nरहतै तँ दीघ/g361 मानल जाएत। संगिह -संग जँ कोनो श/gभ।भदमे संयु/gभधतता/gभोभर हुअए तँ तािहसँ पिहलेक अ/gभोभर दीघ/g361 भए \nजाइत छैक चाहे ओ लघु िकएक ने हुअए। उदाहरण लेल-- /gभ6भ/gभछउय/gभोभ श/gभ।भदमे दूटा संयु/gभधतता/gभोभर अिछ पिहल /gभछउय एवं \n/gभोभ। आब एिहमे देखू \"/gभछउय \" सँ पिहने \"/gभ6भ\" अिछ तँए ई दीघ/g361 भेल आ \"/gभोभ\" सँ पिहने \"/gभछउय \" अिछ तँए इहो दीघ/g361 \nभेल। ई िनयम जँ दू टा अलग-अलग श/gभ।भद हो तैयो लागू हएत जेना उदाहरण लेल --- हमर /gभ6भेम छी अह/g363... \nऐमे \"/gभ6भे\" संयु/gभधतता/gभोभर भेल आ तािहसँ पिहने बला श/gभ।भद \" र\" दीघ/g361 भए जाएत। मतलब जे \"हमर\" श/gभ।भदक \nअंित म अ/gभोभर \"र\" दीघ/g361 भए जाएत । स/g31ोे-स/g31ो मोन राखू \"/gभछछह \" आ \"/gभ।उह \" संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहने बला श/gभ।भदमे लघु \nदीघ/g361 सेहो हएत। जेना की \"कु/gभ।उहार \" मे \"/gभ।उह \" सँ पिहने \"कु\" दीघ/g361 भेल तेनािहते \"क/gभछछहाइ \" श/gभ।भदमे सेहो \"/gभछछह \"सँ \nपिहने \"क\" वण/g361 दीघ/g361 भेल। /gभोभ , /gभोो आ /gभो3 संयु/gभधतता/gभोभ र अिछ। तेनािहते.... /gभ6भ, व/g361, आिद सेहो संयु/gभधतता/gभोभर \nअिछ। मुदा \"मृत\" श/gभ।भदमे \"मृ\" संयु/gभधतता/gभोभर नै अिछ।  \n  \nगजलमे दूटा लघुक/gभउ3 एकटा दीघ/g361 सेहो मानल जाइत छै। बहुत गोट/g3धतक/gभउ3 सम/g3तउया होइत छि/gभछछह जे इ लघु-दीघ/g361 \nकोना होइत छै। /gभ6भ/g3तउतुत अिछ िकछु उदाहरण --- \nिबगिड़-----------एिह श/gभ।भदक/gभउ3 /g36त/g3तउव -दीघ/g361 मानू वा दीघ/g361-/g36त/g3तउव मानू। बहरक जेहन ज/gभ6ोरित हो। अरबी बहरमे \nतीन टा लघु सँ कोनो बहर नै छै तँए लघु-लघु-लघु मानबाक कोनो ज/gभ6ोरित नै।  \nहुनकर---------- एिह श/gभ।भदक/gभउ3 दीघ/g361-दीघ/g361 मानू वा दीघ/g361-लघु-लघु मानू वा लघु-लघु-दीघ/g361 दीघ/g361 मानू जेहन ज/gभ6ो रित \nहो। अरबी बहरमे चािरटा लघु सँ कोनो बहर नै छै तँए लघु-लघु-लघु-लघु मानबाक कोनो ज/gभ6ोरित नै।  \nघर------- एिह श/gभ।भदक/gभउ3 दीघ/g361 मानू वा लघु-लघु बहरक जेहन ज/gभ6ोरित हो।  \nचोर------ इ साफे तौर पर दीघ/g361-लघु अिछ। \n  \nजँ कोनो शेरमे एना प/g363ित छै--- िबगिड़ चलै ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n22 \n \nआब एिह दू श/gभ।भदक/gभउ3 बा/gभछछहू। या तँ अह/g363 \" िबग\" मने एकटा दीघ/g361 मानू आ \"िड़\" मने एकटा लघु फेर \"च\" \nएकटा लघू भेल आ \"लै\" एकटा दीघ/g361। एकर मतलब जे \" िबगिड़ चलै\" केर संभािवत बहर भेल-- दीघ/g361-/g36त/g3तउव -\n/g36त/g3तउव -दीघ/g361।  \nएिह श/gभ।भदक/gभउ3 एकटा आर /gभ6ोप दए सकैत छी जेना की---- \"िब\" के लघु मानू \"गिड़\"क/gभउ3 दीघ/g361 मानू आ फेर \"च\" \nएकटा लघू भेल आ \"लै\" एकटा दीघ/g361। एकर मतलब जे \" िबगिड़ चलै\" केर संभािवत बहर भेल--- लघु-\nदीघ/g361-लघु-दीघ/g361।  \nआब एिह दू /gभ6ोपक/gभउ3 अह/g363 बहरक िहसाब/g3धत /gभ6भयोग क/gभ6ो। कतेको आदमी \" िबग\" क/gभउ3 दीघ/g361 मानताह फेर \"िड़\" \"च\" \nक/gभउ3 िमला दीघ/g361 मानताह आ \"लै\" भेल दीघ/g361 मने दीघ/g361-दीघ/g361 -दीघ/g361 मुदा इ /gभ6ोप गलत भेल। मुदा ऐठाम एकटा \nग/gभ।तप मोन राखू जे िकछु श/gभ।भदमे धेआन सेहो राखए पड़त जेना एकटा श/gभ।भद \" कमल \" िलअ। आब जँ अह/g363 \nएकर उ/gभधउचारण क -मल ( मने लघु-दीघ/g361) करबै तािहसँ एकटा फूलक अथ/g361 िनकलत मुदा जखन अह/g363 एही \nश/gभ।भदक/gभउ3 कम -ल ( मने दीघ/g361-लघु) करबै तखन एकर अथ/g361 घटनाइमे हेतै जेना - पािन कम'ल की नै इ/gभछउयािद। \nतँए हमर आ/g3।1ह जे पिहने कोनो श/gभ।भदक/gभउ3 उ/gभधउचारणक िहसाब/gभउ3 अथ/g361 देखू जािहसँ उ/gभधउचारण अनथ/g361 नै हुअए।  \nमैिथलीमे वत/g361नीक/gभउ3 िहसाब/gभउ3 ई उदाहरण देखू---- \nलए---- /g36त/g3तउव -दीघ/g361 \nलs------ /g36त/g3तउव  \nल'------ /g36त/g3तउव  \nलय--- /g36त/g3तउव -/g36त/g3तउव वा दीघ/g361 \nइएह िनअम कए, कs वा स', भए भs वा भ' लेल छै आन /gभ6भा/gभ6ोप लेल एहने बात बूझल जाए। ऐठाम ईहो \nकही जे लघु लेल /g36त/g3तउव श/gभ।भदक /gभ6भयोग सेहो कएल जाइत छै तेनािहते दीघ/g361 लेल गु/gभ6ो श/gभ।भद छै।  \n  \nई तँ छल सू/gभोो /gभ6ोपमे। कने एकरा फिरछा कए देखी------ \n  \n  \n1)     1)  पं. गोिव/gभछछद झा अपन पोथी \" मैिथली छंद शा/g3तउ/gभोो \" ( िमिथला पु/g3तउतक के/gभछछ/gउत6 दरभंगासँ /gभ6भकािशत , \nि/g3भोतीय सं/g3तउकरण १९८७)मे पृ/gउ1ध १३  मे िलखैत छिथ जे \" सँ, जँ, तँ, हँ आिद गु/gभ6ो अिछ \" मने चं/gउत6िबंदुक/gभउ3 पं.  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n23 \n \nगोिव/gभछछद झा जी दीघ/g361 मनने छिथ। मुदा फेर पं. गोिव/gभछछद झा जी शेखर /gभ6भकाशनसँ २००६ मे /gभ6भकािशत अपन \nपोथी \" मैिथली पिरचाियका\" केर पृ/gउ1ध २०पर िलखै छिथ जे \" अनु/g3तउवार भारी होइत अिछ आ चं/gउत6िबंदु \nभारहीन\" मने ऐ पोथीमे पं. जी चं/gउत6िबंदुक/gभउ3 लघु मनने छिथ आ एहने सन िवचार ओ मैिथली अकादेमीसँ \n२००७ मे /gभ6भकािशत अपन पोथी \"मैिथली पिरशीलन\"क पृ/gउ16 ३५पर देने छिथ। आब हमरा एहन पाठक लेल ई \nबड़का /gभ6भ/g311 अिछ जे चं/gउत6िबंदुक/gभउ3 लघु मानल जाए की दीघ/g361, कारण एकै पं. गोिव/gभछछद झा जी अपन िभ/g3छभ -िभ/g3छभ \nपोथीमे िभ/g3छभ िवचार देने छिथ आ ई /gभ6भचािरत करबाक उप/g3छ।म करै छिथ जे जािह पोथीमे हम जे लीिख देलहुँ \nसे सही अिछ। जँ पं. गोिव/gभछछद झा जी बाद बला पोथीमे लीिख देने रिहतिथ/gभछछह जे \" मैिथली छंद शा/g3तउ/gभोोमे \nचं/gउत6िबंदु केर स/gभ।उब/gभछछधमे हम जे िलखने छी से गलत िथक आब आब हम ऐ पोथीमे एकरा सुधािर रहल छी\" \nतखन हमरा जनैत /gउ1तम नै पसिरतै आ ऐसँ हुनक महानता सेहो िस/g3भत होइत। मुदा से नै भेल। कोनो भाषाक \nवैयाकरणक उपर ओिह भाषाक हरेक लोकक/gभउ3 िव/gभोछास होइत छै। मैिथल सेहो पं. जीपर िव/gभोछास करैत छिथ ( \nहमरा सिहत) आ तँए बहुत मैिथल लोकिन चं/gउत6िबंदुक/gभउ3 दीघ/g361 मािन बैसल छिथ। एकर सभसँ बड़का उदाहरण \n/gभोधी रमण झा सन अलंकार शा/g3तउ/gभोोी अपन पोथी \" िभ/g3छभ -अिभ/g3छभ \"क पृ/gउ1ध ६७-७३  मे देने छिथ जतए /gभोधी रमण \nजी पं. गोिव/gभछछद झा जीक संदभ/g361 दैत चं/gउत6िबंदुक/gभउ3 दीघ/g361 मािन लेने छिथ। अ/g3तउतु ई ग/gभ।तप फिरछाएल अिछ जे \nचं/gउत6िबंदु लघु होइत अिछ आ अनु/g3तउवार दीघ/g361। एही /g3छ।ममे एकटा आर ग/gभ।तप भए सकैए जे पं. गोिव/gभछछद झा जी \nकिववर सीताराम झा जीक किवताक/gभउ3 देिख चं/gउत6िबंदुक/gभउ3 दीघ/g361 मािन लेने होिथ तँ से ग/gभ।तप फराक , कारण किववर \nसीताराम जी अपन अिधक/g36उश किवतामे चं/gउत6िबंदु यु/gभधतत लघु श/gभ।भदक/gभउ3 दीघ/g361 जक/g363 /gभ6भयोग केने छिथ। मुदा ऐठाम ई \nमोन राखए पड़त जे छंदमे ज/gभ6ोरित पड़लापर ( मा/gभोो आव/g3तभयक ि/g3तउथितमे) लघुक/gभउ3 दीघ/g361क बराबर वा तेनािहते \nदीघ/g361क/gभउ3 लघु बराबर उ/gभधउचारण कएल जाइत रहलै। तँए जँ किववर सीता राम जी जँ आव/g3तभयकता पड़लापर जँ \nचं/gउत6िबंदु यु/gभधतत लघुक/gभउ3 दीघ/g361 जक/g363 /gभ6भयोग केने छिथ तािहसँ ओ िनयम नै बिन जेतै व/g3तउतुतः िनयम तँ इएह छै जे \nचं/gउत6िबंदु लघु अिछ। एकटा ग/gभ।तप आर सं/g3तउकृतमे लघुक/gभउ3 दीघ/g361क बराबर वा तेनािहते दीघ/g361क/gभउ3 लघु बराबर उ/gभधउचारण \nमा/gभछछय नै छै। मैिथलीमे लघुक/gभउ3 दीघ/g361क बराबर वा तेनािहते दीघ/g361क/gभउ3 लघु बराबर उ/gभधउचारण /gभ6भाकृत एवं अ/gभ6भभंश \nभाषासँ भेल अिछ। \n2)    2)  मैिथली छ/gभछछद शा/g3तउ/gभोोक पृ/gउ1ध १४पर पं. गोिव/gभछछद झा जी िलखै छिथ जे ----\" /gभछछह आ /gभ।उह संयु/gभधतता/gभोभरसँ \nपूव/g361 लघु वण/g361 गु/gभ6ो नै होइत अिछ , क/gभछछहाइ , कु/gभ।उहार , एिहठाम क ओ कु गु/gभ6ो निह िथक। \" मुदा जँ अह/g363 \nमैिथली उ/gभधउचारणक/gभउ3 अकानब तँ साफ -साफ सुनबामे कन् + हाइ /gभछधविन आएत तेनािहते कुम् + हार /gभछधविन \nसुनबामे आएत। मैिथलीमे क + /gभछछहाइ वा कु + /gभ।उहार /gभछधविन कदािचते भेटत आ जेना की गजल उ/gभधउचारणपर \nआधािरत अिछ तँए गजलमे क/gभछछहाइ लेल दीघ/g361 + दीघ/g361 + लघु हएत आ कु/gभ।उहार सेहो दीघ/g361 + दीघ/g361 + लघु \nहएत। ओना गजलेमे िकएक हरेक छ/gभछछद , हरेक प/g3भउ उ/gभधउचारणपर अिछ तँए हरेक छंदमे कु/gभ।उहार दीघ/g361 + दीघ/g361 \n+ लघु हएत। आब कने आर िव/g3तउतारसँ चली। उदू/g361 भाषामे /gभछछह , /gभ।उह आ /g33उ सँ पिहनुक अ/gभोभर दीघ/g361 नै होइत \nछै मने जे जािह स/g31ोे /g33उ , /gभ।उह वा /gभछछह रहैत अिछ तकरे उपर ओ /gभ6भभाव दै छै जेना \" तु/gभ।उहारा \" ऐ श/gभ।भदक \nउ/gभधउचारण उदू/g361मे \"तु + /gभ।उहारा\" होइत छै तँए उदू/g361मे \" तु/gभ।उहारा लेल लघु + दीघ/g361 + दीघ/g361 /gभ6भयोग होइत छै। ओना \nऐठाम ई कहब बेजाए नै जे उदू/g361मे /gभछछह , /gभ।उह , /g33उ केर /gभछधविन सं/g3तउकृतसँ आएल मुदा उदू/g361क सचे/gउ16 िव/g3भोान सभ \nउ/gभधउचारण अपने िहसाबसँ रखलिथ। उदू/g361क ई उ/gभधउचारण िह/gभछछदीमे आएल ( बजबा कालमे उदू/g361 आ िह/gभछछदी एक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n24 \n \nसमान होइत अिछ)। मुदा जँ मैिथली उ/gभधउचारणक/gभउ3 देखबै तँ साफे-साफ अंतर बुझना जाएत। आ एही अ/gभछछत रक \nकारण/g3धत मैिथल हरेक आन रा/gभध6यमे जि/gभ।छदये पिहचानमे आिब जाइत छिथ। मैिथलीमे आने संयु/gभधतता/gभोभर जक/g363 \n/gभ।उह ,/gभछछह आ /g33उ केर /gभ6भभाव होइत छै तँए कु/gभ।उहार आ क/gभछछहाइ लेल दीघ/g361 + दीघ/g361 + लघु हएत। सं/g3तउकृतमे सेहो \n“ /gभ।उह , /g33उ आ /gभछछह “सँ पिहने केर लघु दीघ/g361 मानल जाइत छै। आब देखू तुलसी दास जी /g3भोारा िलखल ई \n/g3तउ/gभोोोत ------------- \nनमामी शमीशान िनव/g36ोण /gभ6ोपं \nिवभू /g3त1यापकम् /gउत।/gभ।उह वेदः /g3तउव/gभ6ोपं \nपिहल प/g363ितक/gभउ3 मा/gभोोा /g3छ।म अिछ ---- /g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361दोसरो प/g363ितक/gभउ3 \nमा/gभोोा /g3छ।म अिछ ----- /g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361 | आब ऐ /g3तभलोकक दोसर \nप/g363ितक /gउत।/gभ।उह श/gभ।भदपर धेआन देबै सभ बुझबामे आिब जाएत।  \n3)     3)  पं. गोिव/gभछछद झा जी मैिथली छंद शा/g3तउ/gभोोक पृ/gउ1ध १३ मे संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहने बला अ/gभोभर दीघ/g361 हएत की \nलघु तकर /g3त1यव/g3तउथा देखेने छिथ। हुनका मत/g3धत जँ एकैटा श/gभ।भदमे संयु/gभधतता/gभोभर हो तखने टा संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहनुक \nअ/gभोभर दीघ/g361 हएत। स/g31ोे-स/g31ो ईहो कहने छिथ जे /gभ6भचिलत समासमे जँ अलगो-अलग अ/gभोभर छै तखन \nसंयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहनुक अ/gभोभर दीघ/g361 हएत। स/g31ोे-स/g31ो ओ एकर सभहँक अपवाद सेहो देने छिथ।  लगभग इएह \nिनयम मैिथलीक सभ लेखक अपनेने छिथ। स/g31ोे हम ईहो किह दी जे िह/gभछछदीयोमे एहने सन िनयम छै ( आन \nआधुिनक भारतीय भाषामे की छै से हमरा नै पता) मुदा ई िनयम सं/g3तउकृतमे नै छै। सं/g3तउकृतमे चाहे एकै श/gभ।भदमे \nसंयु/gभधतता/gभोभर हो की अलग -अलग श/gभ।भदमे दूनू ि/g3तउथितमे संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहनुक अ/gभोभर दीघ/g361 हएत। सं/g3तउकृत प/g3भउक \nिकछु उदाहरण देखू------ पिहने आिद शंकराचाय/g361क ई िनव/g36ोण ष/g3छउकम देखू----------- \nमनो बु/g3छछ/gभछधयहंकारिच/gभोउािन नाहम् न च /gभोधो/gभोो िज/gउभधे न च /g3।भाण ने/gभोोे \nन च /g3त1योम भूिमर् न तेजॊ न वायु: िचदान/gभछछद /gभ6ोप : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n  \nन च /gभ6भाण सं/gभो3ो न वै प/gभधछचवायु: न वा स/gभ।ततधातुर् न वा प/gभधछचकोश : \nन वा/gभधतपािणपादौ न चोप/g3तउथपायू िचदान/gभछछद /gभ6ोप : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n  \nन मे /g3भोेष रागौ न मे लोभ मोहौ मदो नैव मे नैव मा/gभछउसय/g361 भाव :  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n25 \n \nन धम/g3ध6 न चाथ/g3ध6 न कामो ना मो/gभोभ : िचदान/gभछछद /gभ6ोप : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n  \nन पु/gभछ3यं न पापं न सौ/gभध1यं न दु:खम् न म/gभछछ/gभोोो न तीथ/g361ं न वेदा: न य/gभो3ा: \nअहं भोजनं नैव भो/gभध6यं न भो/gभधतता िचदान/gभछछद /gभ6ोप : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n  \nन मृ/gभछउयुर् न शंका न मे जाितभेद : िपता नैव मे नैव माता न ज/gभछछम  \nन ब/gभछछधुर् न िम/gभोों गु/gभ6उन/g3धउव िश/g3त3य : िचदान/gभछछद /gभ6ोप : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \n  \nअहं िनिव/g361क/gभ।छपॊ िनराकार /gभ6ोपॊ िवभु/gभछउवा/gभधउच सव/g361/gभोो सव/g3ध1ि/gभछछ/gउत6याणाम् \nन चासंगतं नैव मुि/gभधततर् न मेय : िचदान/gभछछद /gभ6ोप : िशवोऽहम् िशवॊऽहम् \nपिहल प/g363ितक/gभउ3 मा/gभोोा /g3छ।म अिछ ---- /g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361 --------| दोसरो \nप/g363ितक/gभउ3 मा/gभोोा /g3छ।म अिछ ----- /g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361-/g36त/g3तउव -दीघ/g361-दीघ/g361--------- । जँ अह/g363 \nनीकसँ पढ़बै तँ पता लागत जे संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहने बला अ/gभोभर जे अलग श/gभ।भदमे छै ओहो दीघ/g361 भए रहल छै। \nआब शंकराचाय/g3ध6सँ पिहनुक रचना देखी। तँ पढ़ू रावण रिचत ई िशवत/g36उडव /g3तउ/gभोोोतम्। एहूमे संयु/gभधतता/gभोभरसँ \nपिहनुक अ/gभोभर दीघ/g361 भेल अिछ चाहे ओ एक श/gभ।भदमे अिछ वा अलग श/gभ।भदमे। लघु-दीघ/g361क -लघु-दीघ/g361----- ऐ /gभ6ोपक/gभउ3 \nपालन 14 /g3तभलोक धिर पालन कएल गेल अिछ।  \nजटाटवीगल/gभध6जल/gभ6भवाहपािवत/g3तउथले \nगलेवल/gभ।उ/gभ।भय लि/gभ।उबत/g36उ भुज/g31ोतु/g31ोमािलकाम् । \nडम/g3छ6डम/g3छ6डम/g3छ6डमि/g3छभनादव/g3छ6डमव/g361यं \nचकार च/gभछ3डता/gभछ3डवं तनोतु नः िशवः िशवम् ॥ 1 ॥ \n  \nजटाकटाहस/gभ।उ/gउ1तम/gउ1तमि/g3छभिल/gभ।उपिनझ/g361री-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n26 \n \n-िवलोलवीिचव/gभ।छलरीिवराजमानमूध/g361िन ।  \nधग/g3भतग/g3भतग/gभध6/gभध6वल/gभ।छललाटप/g3भ6पावके \nिकशोरच/gभछछ/gउत6शेखरे रितः /gभ6भित/gभोभणं मम ॥ 2 ॥ \n  \nधराधरे/gभछछ/gउत6नि/gभछछदनीिवलासब/gभछछधुब/gभछछधुर  \n/g3तउफुरि/g31।ग/gभछछतस/gभछछतित/gभ6भमोदमानमानसे ।  \nकृपाकटा/gभोभधोरणीिन/gभ6उ/g3भतदुध/g361रापिद  \n/gभधतविचि/g31।ग/gभ।उबरे मनो िवनोदमेतु व/g3तउतुिन ॥ 3 ॥ \n  \nजटाभुज/g31ोिप/g31ोल/g3तउफुर/gभछउफणामिण/gभ6भभा \nकद/gभ।उबकु/g313ुम/gउत6व/gभ6भिल/gभ।ततिद/gभधभवधूमुखे ।  \nमदा/gभछछधिस/gभछछधुर/g3तउफुर/gभछउ/gभछउवगु/gभोउरीयमेदुरे \nमनो िवनोदम/g3भभुतं िबभतु/g361 भूतभत/g361िर ॥ 4 ॥ \n  \nसह/gभ63लोचन/gभ6भभृ/gभछउयशेषलेखशेखर  \n/gभ6भसूनधूिलधोरणी िवधूसराि/g3छ3/g3।भपीठभूः ।  \nभुज/g31ोराजमालया िनब/g3भतजाटजूटक  \nि/gभोधयै िचराय जायत/g36उ चकोरब/gभछछधुशेखरः ॥ 5 ॥ \n  \nललाटच/gभछउवर/gभध6वल/g3भतन/g31धय/g3तउफुिल/g31ोभा-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n27 \n \n-िनपीतप/gभधछचसायकं नमि/g3छभिल/gभ।उपनायकम् ।  \nसुधामयूखलेखया िवराजमानशेखरं \nमहाकपािलस/gभ।उपदेिशरोजटालम/g3तउतु नः ॥ 6 ॥ \n  \nकरालफालपि/g3भ6काधग/g3भतग/g3भतग/gभध6/gभध6वल - \n/g3भतन/g31धयाधरीकृत/gभ6भच/gभछ3डप/gभधछचसायके ।  \nधराधरे/gभछछ/gउत6नि/gभछछदनीकुचा/g3।1िच/gभोोप/gभोोक - \n-/gभ6भक/gभ।छपनैकिशि/gभ।छपिन ि/gभोोलोचने मितम/g361म ॥ 7 ॥ \n  \nनवीनमेघम/gभछ3डली िन/gभ6उ/g3भतदुध/g361र/g3तउफुरत्- \nकुहूिनशीिथनीतमः /gभ6भब/gभछछधब/gभछछधुक/gभछछधरः  । \nिनिल/gभ।उपिनझ/g361रीधर/g3तउतनोतु कृि/gभोउिस/gभछछधुरः  \nकलािनधानब/gभछछधुरः ि/gभोधयं जग/g3भतुर/gभछछधरः ॥ 8 ॥ \n  \n/gभ6भफु/gभ।छलनीलप/g313ज/gभ6भप/gभधछचकािलम/gभ6भभा- \n-िवलि/gभ।उबक/gभछ3ठक/gभछछदली/gभ6उिच/gभ6भब/g3भतक/gभछछधरम् ।  \n/g3तउमरि/gभधउछदं पुरि/gभधउछदं भवि/gभधउछदं मखि/gभधउछदं \nगजि/gभधउछदा/gभछछधकि/gभधउछदं तम/gभछछतकि/gभधउछदं भजे ॥ 9 ॥ \n  \nअगव/g361सव/g361म/g31ोलाकलाकद/gभ।उबम/g31धरी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n28 \n \nरस/gभ6भवाहमाधुरी िवजृ/gभ।उभणामधुव/g36भतम् ।  \n/g3तउमरा/gभछछतकं पुरा/gभछछतकं भवा/gभछछतकं मखा/gभछछतकं \nगजा/gभछछतका/gभछछधका/gभछछतकं तम/gभछछतका/gभछछतकं भजे ॥ 10 ॥ \n  \nजय/gभछउवद/gउ1तिव/gउ1तम/gउ1तम/g3भभुज/g31ोम/gभोछस - \n-ि/g3भोिनग/g361म/gभछउ/g3छ।म/g3तउफुर/gभछउकरालफालह/g3त1यवाट् ।  \nिधिमि/g3भतिमि/g3भतिम/gभछधवन/gभछछमृद/g31ोतु/g31ोम/g31ोल  \n/gभछधविन/g3छ।म/gभ6भवित/g361त /gभ6भच/gभछ3डता/gभछ3डवः िशवः ॥ 11 ॥ \n  \nदृषि/g3भोिच/gभोोत/gभ।छपयोभु/g361ज/g31ोमौि/gभधततक/gभ63जोर्- \n-गिर/gउ1धर/gभध।लो/gउ1धयोः सुहृि/g3भोप/gभोभप/gभोभयोः ।  \nतृ/g3त3णारिव/gभछछदच/gभोभुषोः /gभ6भजामहीमहे/gभछछ/gउत6योः  \nसमं /gभ6भवत/g361य/gभछछमनः कदा सदािशवं भजे ॥ 12 ॥ \n  \nकदा िनिल/gभ।उपिनझ/g361रीिनकु/g31धकोटरे वसन् \nिवमु/gभधततदुम/g361ितः सदा िशरः/g3तउथम/g31धिलं वहन् ।  \nिवमु/gभधततलोललोचनो ललाटफालल/gभधभनकः  \nिशवेित म/gभछछ/gभोोमु/gभधउचरन् सदा सुखी भवा/gभ।उयहम् ॥ 13 ॥ \n  \nइमं िह िन/gभछउयमेवमु/gभधततमु/gभोउमो/gभोउमं /g3तउतवं  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n29 \n \nपठ/gभछछ/g3तउमर/gभछछ/gउत।ुव/g3छभरो िवशुि/g3भतमेितस/gभछछततम् ।  \nहरे गुरौ सुभि/gभधततमाशु याित ना/gभछछयथा गितं \nिवमोहनं िह देिहन/g36उ सुश/g313र/g3तउय िच/gभछछतनम् ॥ 14 ॥ \n  \nपूजावसानसमये दशव/gभधत/gभोोगीतं यः  \nश/gभ।उभुपूजनपरं पठित /gभ6भदोषे ।  \nत/g3तउय ि/g3तउथर/g36उ रथगजे/gभछछ/gउत6तुर/g31ोयु/gभधतत/g36उ \nल/g3ोतमॴ सदैव सुमुिखं /gभ6भददाित श/gभ।उभुः ॥ 15 ॥ \n  \nऐ के अलावे पूरा सं/g3तउकृत प/g3भउे एकर उदाहरण अिछ। मुदा से देब ने हमरा अभी/gउ16 अिछ आ ने उिचत।  \nमैिथलीमे ई िनयम नै छै तकर कारण /gभ6भाकृत -अ/gभ6भभंश भाषाक /gभ6भभाव छै। मैिथली सिहत आन -आन आधुिनक \nउ/gभोउर भारतीय भाषामे ई सेहो ई िनयम नै मानल जाइत छै /gभ6भाकृत -अप/gउ1तंशक /gभ6भभाव/g3धत। आब ई देखू जे ई \n/gभ6भाकृत -अप/gउ1तंश कोन भाषा िथक। /gभ6भाकृतक स/gभ।उब/gभछछधमे ना/g3छउय शा/g3तउ/gभोोक /gभ6भणेता भरत  मुिन कहै छिथ जे------ \nएतदेव िवपय/g361/g3तउतं सं/g3तउकार गुण विज/g361तम् \nिव/gभो3ेयं /gभ6भाकृतं पा/g3छोयं नाना व/g3तउथा/gभछछतरा/gभछउमकम्।  \nमने जे मूल श/gभ।भदक अ/gभोभरक/gभउ3 आगू-पाछू कए वा सरलीकृत कए बाजब /gभ6भाकृत पाठ कहाइए। ऐठाम मूल श/gभ।भद \nमने सं/g3तउकृतक श/gभ।भद भेल , मुदा मूल श/gभ।भद कोनो भाषाक भए सकैए। तेनािहते आचाय/g361 भतृ/g361हिर जी /gभ6भाकृतक \nस/gभ।उब/gभछछधमे कहै छिथ जे -------- \nदैवीवाक् /g3त1यवकीण/g3ध1यम शकतैरिभ धातृिभः  \nमने जे दैवीवाक् ( सं/g3तउकृत ) अश/gभधतत लोकक मूँहमे आिब िभ/g3छभ -िभ/g3छभ /gभ6ोपमे आिब जाइ छै। मुदा महाभा/g3त3यकार \nपत/g31धिल /gभ6भाकृतक/gभउ3 अपश/gभ।भदक /gभ6ोपमे देखैत छिथ आ हुनका मत/g3धत ऐ तरहक अपश/gभ।भदक /gभ6भयोग चाहे ओ बाजल \nजाइ की सूनल जाइ दूनू /gभ6ोपमे अधम/g361 िथक।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n30 \n \n/gभ6भायः -/gभ6भायः हरेक भाषािव/gभो3ानी /gभ6भाकृतक बाद बला /gभ6ोपक/gभउ3 अप/gउ1तंशक नाम देने छिथ/gभछछह। लगभग नवम आ दशम \nशता/gभ।भदी धिर /gभ6भाकृतक /gभ6भयोग ख/gभछउम भए गेल छल आ अप/gउ1तंशक /gभ6भयोग शु/gभ6ो भए गेल छल। मुदा ऐ ठाम मोन \nराखू जे अिधक/g36उश भाषािव/gभो3ानी अ/gभ6भभंशक/gभउ3 /gभ6भाकृतसँ अलग मनने छिथ मुदा दूनूक /gभ6भकृित एक समान हेबाक \nकारण/g3धत \" /gभ6भाकृत -अप/gउ1तंश \" नाम बेसी चलै छै। /gभ6भाकृतमे श/gभ।भदक िनम/g36ोण मु/gभध1यतः लोक /gभ6ोिचपर िनध/g36ोिरत छै ने \nकी /g3त1याकरणपर। एकटा उदाहरण देखू----- च/gभछछ/gउत6 श/gभ।भदसँ च/gभछछदा /gभ6भाकृत श/gभ।भद भेल मुदा इ/gभछछ/gउत6 श/gभ।भदसँ इ/gभछछदा श/gभ।भद नै \nबनल /gभ।भलिक इ/gभछछदर श/gभ।भद बनल। तेनािहते वधू श/gभ।भदसँ बहु बिन तँ गेल मुदा साधु श/gभ।भदसँ साहु नै बनल। साहु \nअलग श/gभ।भद अिछ। आ लगभग एहने हालित अप/gउ1तंशक अिछ। ई बात जननाइ मह/gभछउवपूण/g361 अिछ जे जेनािहत \n/gभ6भाकृत लेल मूल श/gभ।भद सं/g3तउकृत छै तेनािहते अप/gउ1तंश लेल मूल श/gभ।भद /gभ6भाकृत छै। आ बादमे एही अप/gउ1तंशसँ \nमैिथली आ आन आधुिनक भारतीय भाषा सभहँक ज/gभछछम भेल। ओना /gभ6भाकृतक बहुत /gभ6ोप छै। तेनािहते \nअप/gउ1तंशक सेहो अनेको /gभ6ोप छै। मैिथलीमे अप/gउ1तंशक/gभउ3 अप/gउ1त/gउ16 वा अवह/g3भ6 सेहो कहल जाइत छै। मुदा ई \n/gभ6भाकृत  /gभ6ोप हरेक समयमे होइत रहलैए। वेदक नाराशंसी एकर उदाहरण अिछ | आ ऋगवेदमे ओिह समयक \nसामाना/gभछछतर भाषाक बहुत रास श/gभ।भद भेटत। तेनािहते अशोक वािटकामे हनुमान जीक ई िच/gभछछता जे हम सीता \nजीसँ देवभाषामे ग/gभ।तप करी की मानुषी भाषामे सेहो ऐ ग/gभ।तपक /gभ6भमाण अिछ जे ओहू समयमे सं/g3तउकृतक समाना/gभछछतर \nभाषा छलै आब ओकर नाम मानुषी होइ की वा अ/gभछछय कोनो। मह/gभछउवपूण/g361 तँ ई छै जे वेदसँ लए कए एखन धिर \nसं/g3तउकृतक समाना/gभछछतर धारा बहैत रहल आब भले ही ओकर नाम जे रहल होइ।   \nसं/g3तउकृत श/gभ।भद जखन /gभ6भाकृत /gभ6ोपमे आबए लगलै तखन संयु/gभधतता/gभोभर श/gभ।भदपर बहुत बेसी /gभ6भभाव पड़लै। जँ गौरसँ \nदेखबै तँ पता लागत जे /gभ6भाकृत बाजए बला सभ संयु/gभधतता/gभोभर श/gभ।भदक/gभउ3 अपन ल/g3ोतय बनेने छल ताहूमे एहन \nसंयु/gभधतता/gभोभर बला श/gभ।भद जे श/gभ।भदक शु/gभ6ोआतमे छल। एकर कारण छलै जे संयु/gभधतता/gभोभर बला श/gभ।भदक/gभउ3 बजबामे \nबहुत सावधानी आ िश/gभोभा चाही छल। सं/g3तउकृतक संयु/gभधतता/gभोभर बला श/gभ।भद /gभ6भाकृतमे दू /gभ6ोपमे तोड़ल गेल --- \n१) जै सं/g3तउकृतक श/gभ।भदक शु/gभ6उआत संयु/gभधतता/gभोभरसँ भेल छै तकरा /gभ6भाकृतमे पूरा-पूरी लोप कए देल गेलै। केखनो-\nकेखनो शु/gभ6ोआतक संयु/gभधतता/gभोभरक/gभउ3 बादमे आिन देल गेलै जेना----- \n“/g3।1ह ” सं/g3तउकृत छै मुदा एकर /gभ6भाकृत “िगरहो” छै। तेनािहते /g3तउक/gभछछद लेल ख/gभछछदो, /gभोभमा लेल खमा वा छमा, \n/g3तउत/gभ।उभ लेल ख/gभ।उभ , /g3तउखिलतं लेल खिलअं, /gभधतलेश लेल िकलेसो इ/gभछउयािद।  \n२) जँ श/gभ।भदक शु/gभ6उआत छोिड़ कतौ संयु/gभधतता/gभोभर छै तँ केखनो ओकर लोप भए गेल छै वा नव /gभ6ोपमे \nसंयु/gभधतता/gभोभर छै जेना ---- \nचतुथ/g36छ लेल चउ/gभछउथी, चै/gभोो लेल चइ/gभोउा, चि/gभछछ/gउत6मा लेल चि/gभछछदमा, /gभोभे/gभोोम् लेल छेतम् आिद -आिद। कुल िमला कए \n/gभ6भाकृत -अप/gउ1तंशमे एहन ि/g3तउथित बनल जे दूनू भाषामे सँ कोनो भाषामे एहन श/gभ।भद नै छलै जकर शु/gभ6ोआत \nसंयु/gभधतता/gभोभर श/gभ।भदसँ होइत हो।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n31 \n \nएतेक िववेचनाक बाद हम अपन मूल उ/g3भउे/g3तभय िदस चली। हमर मूल उ/g3भउे/g3तभय छल जे मैिथलीमे सं/g3तउकृते जक/g363 \nअलग-अलग श/gभ।भद रिहतॲ संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहने बला अ/gभोभर दीघ/g361 िकएक नै होइए। आब जँ गौरसँ उपरका \nिववरण पढ़ने हएब आ जँ आर /gभ6भाकृत -अप/gउ1तंशक पोथी सभ पढ़ब तँ पता लागत जे /gभ6भाकृत -अ/gभ6भभंशमे तँ \nसंयु/gभधतता/gभोभरसँ शु/gभ6ोआत श/gभ।भद छैके नै। आ मैिथलीयो अप/gउ1तंशसँ िनकलल अिछ आ /gभ6भारंिभक  मैिथलीमे \nसंयु/gभधतता/gभोभरसँ शु/gभ6ोआत होइत कोनो श/gभ।भद नै अिछ। आ तँए मैिथलीमे सं/g3तउकृतक ई िनयम नै आएल। आ अह/g363 \nअपने सोिचयौ ने जे जै भाषामे संयु/gभधतता/gभोभरसँ शु/gभ6ो होइत श/gभ।भद छैके नै से एहन तरहँक िनयम िकएक राखत। \nमुदा जँ नवीन मैिथली भाषाक िकछु /gभ6भिति/gउ1धत लेखकक रचनाक/gभउ3 देखी तँ ओ मा/gभोो ि/g3छ।यापदक/gभउ3 छोिड़ सभ \nसं/g3तउकृतक श/gभ।भद ( त/gभछउसम श/gभ।भद )क/gभउ3 /gभ6भयोग केने छिथ। आन -आन कम /gभ6भिति/gउ1धत लेखक अपन रचनामे त/gभछउसम \nश/gभ।भदक/gभउ3 िफ/gभ।छमी मस/gभ।छला मािन जोरगर /gभ6भयोग करै छिथ। एतबा नै पं. गोिव/gभछछद झा जी अपन पोथी \"मैिथली \nपिरशीलन\"क पृ/gउ1ध २९-३० पर गौरव पूव/g361क नवीन भारतीय भाषा ( जै मे मैिथली सेहो अिछ )क/gभउ3 त/gभछउसम िन/gउ1ध \nहेबाक बहुत रास फायदा गनौने छिथ। आब हमरा सन िज/gभो3ासु लग ई /gभ6भ/g311 अपने-आप आिब जाइए जे जँ \nसं/g3तउकृतक श/gभ।भद लेलासँ बहुत रास फायदा भेलै ( वा भए सकैत छै ) तखन तँ सं/g3तउकृतक स/gभ।उबि/gभछछधत िनयम \nलेलासँ सेहो फायदा भेल रिहतै ( वा भए सकैत छै )। ओनाहुतो मैिथलीमे वा अ/gभछछय कोनो आधुिनक भारतीय \nभाषाक प/g3भउमे सं/g3तउकृत श/gभ।भदक /gभ6भयोग होइ छै तखन ओ िनयम /g3तउवतः पालन भए जाइत छै। अह/g363 अपने मैिथली \nमहँक एहन कोनो प/g3भउ गाउ जािहमे संयु/gभधतता/gभोभरसँ शु/gभ6ो होइत कोनो सं/g3तउकृत श/gभ।भद हो /g3तउवतः अह/g363क/gभउ3 बुझा जाएत \nजे अलग श/gभ।भद रिहतॲ संयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहने बला अ/gभोभर दीघ/g361 होमए लगैत छै।  ऐठ/g363 फेर मोन राखू जे /gभ6भाकृत -\nअप/gउ1तंश भाषामे एहन श/gभ।भद छलैहे नै जकर शु/gभ6ोआत संयु/gभधतता/gभोभरसँ होइ तँए ओिह भाषामे ई िनयम नै पािलत \nभेल। आब एतेक िववेचनक बाद अह/g363 सभक/gभउ3 मािमला बुझबामे आएल हएत।  तँए हमर आ/g3।1ह जे जँ ऐ \nिनयमसँ बचबाक हो तँ संयु/gभधतता/gभोभरसँ शु/gभ6ो होइत श/gभ।भदक त/g3भभव /gभ6ोप /gभ6भयोग क/gभ6ो जेना \" /gभ6भकाश \" लेल \nपरकाश, \" /gभ6भयोग \" लेल पिरयोग इ/gभछउयािद।  हमर कहबाक मतलब जे जेना पुरना कालमे /gभ6भाकृत संयु/gभधतता/gभोभरक/gभउ3 \nहटा देलकै वा आधुिनक कालमे बंगला भाषामे संयु/gभधतता/gभोभर हिट गेलै तेनािहते मैिथलीमेसँ संयु/gभधतता/gभोभर सेहो हटा \nिदऔ। आ जँ अह/g363 सं/g3तउकृते श/gभ।भद लेब तखन पूरा िनयम सिहत िलअ। आब अह/g363 जँ सक/g36उ/gभोभ पाठक हएब तँ \nहमरासँ पूछब जे जँ केओ सं/g3तउकृत छोिड़ आन भाषाक श/gभ।भद लेत तखन की ओिह भाषाक िनयमक पालन \nकरत ? ऐ लेल हमर उ/gभोउर रहत जे नै। कारण सं/g3तउकृत हमर मूल भाषा िथक तँए ओकरा िदस ताकब हमर \nमजबूरी नै बि/gभ।छक कत/g361/g3त1य सेहो अिछ। मुदा ओकरा छोिड़ जँ आन भाषाक श/gभ।भद लै छै तखन ओकरा मैिथलीक \nिनयम िहसाब/g3धत /gभ6भयोग क/gभ6ो। जेना की अरबी-फारसी-उदू/g361 भाषामे \" ग़ज़ल \" िलखल जाइत छै मने ग आ ज \nकेर िन/gभधउचा नु/gभधतता लगाएल जाइत छै मुदा मैिथलीमे नु/gभधतता नै छै तँए मैिथलीमे \" गजल \" लीखू। नु/gभधतता लगा \nकए िलखब बेकार । कोनो सं/g3तउकृतक श/gभ।भदक/gभउ3 वा अ/gभछछयदेशीय श/gभ।भदक/gभउ3 मैिथलीकरण कोना करी आ कोना नव \nश/gभ।भद बनाबी तकर िववेचना आगू हएत।  \nई छल हमर पिहल तक/g361। आब कने दोसर तक/g361 िदस चली--- \nसं/g3तउकृत प/g3भउमे एकटा प/g363ितक/gभउ3 इकाइ मानल जाइत छै। आ जँ हम श/gभ।भदक/gभउ3 िभ/g3छभ -िभ/g3छभ करै िछऐ मने अलग -\nअलग श/gभ।भदक संयु/gभधतता/gभोभरसँ भेल दीघ/g361 नै मानै िछऐ तँ एकर मतलब जे हम प/g363ितक/gभउ3 नै बि/gभ।छक श/gभ।भदक/gभउ3 इकाइ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n32 \n \nमािन रहल िछऐ आ हमरा जनैत प/g3भउमे श/gभ।भदक/gभउ3 इकाइ मानब उिचत नै। प/g3भउमे इकाइ सिदखन प/g363ित होइ छै। \nएकटा िवडंबना देखू जे मैिथलीक सभ /g3त1याकरण शा/g3तउ/gभोोी आ किव लोकिन श/gभ।भदक/gभउ3 इकाइ तँ मानै छिथ मुदा \nजखन जगण-मगण केर िगनती करै छिथ तखन प/g363ितक/gभउ3 इकाइ मािन लै छिथ। एकटा उदाहरण िलअ जे की \nवस/gभछछत ितलका छ/gभछछदक अिछ। ऐ छ/gभछछदक /g3त1यव/g3तउथा एना अिछ ---- \nतगण+ मगण+जगण +जगण + गा + गा \nमने की ---- दीघ/g361-दघ/g361-लघु +दीघ/g361-लघु-लघु +लघु-दीघ/g361-लघु +लघु-दीघ/g361-लघु +दीघ/g361+ दीघ/g361   \nआब एकर प/g3भउ उदाहरण देखू---- \n\" ई ने अह/g363क सन वीरक काज थीक s\" \n( किववर सीताराम झा, मैिथली छ/gभछछद शा/g3तउ/gभोो , पृ/gउ1ध -४५)। ऐ एकटा प/g363ितमे देखू जे \" ई \" आ \"ने \" दूटा \nअलग-अलग श/gभ।भद अिछ स/g31ोे-स/g31ो तेसर श/gभ।भद \" अह/g363क \" केर पिहल अ/gभोभर \" अ \" लए कए मा/gभोो एकटा \" \nतगण \"बनल अिछ। आब हमर कहब अिछ जे जँ अह/g363 प/g3भउमे श/gभ।भदेक/gभउ3 इकाइ मानै िछऐ तखन दू-तीनटा \nअलग-अलग श/gभ।भदक/gभउ3 सािन एकटा जगण -मगण िकएक बनबै छी। जँ केओ श/gभ।भदेक/gभउ3 इकाइ मानै छिथ तकर \nमतलब ई भेल जे ओ अपन प/g3भउमे एहन श/gभ।भदक/gभउ3 /gभ6भयोग करिथ जे हरेक जगण -मगण मने कोनो दशा/gभोभरी ख/gभछ3ड \nलेल समान /gभ6ोपसँ रहए। तँए हमर मानब जे सं/g3तउकृतक प/g3भउे जक/g363 जँ अलग -अलग श/gभ।भद होइ तैयो \nसंयु/gभधतता/gभोभरसँ पिहनुक बला अ/gभोभर दीघ/g361 हएत। ऐठ/g363 ई मोन राखू जे एकटा प/g363ित ख/gभछउम भेलै तँ ओ इकाइ \nख/gभछउम भेलै। आब जँ दोसर प/g363ितक शु/gभ6ोआत संयु/gभधतता/gभोभरसँ भए रहल छै तकर /gभ6भभाव पिहल प/g363ितक अि/gभछछतम \nश/gभ।भदक अि/gभछछतम अ/gभोभरपर नै पड़त। …………………   /g3छ।मशः जारी.............. \n  \n  \n  \n( लघु-दीघ/g361 लेल शेष िनघात स/gभ।उब/gभछछधी अवधारणक ख/gभछ3डन िवदेहक अिगला अ/g313मे  …) \n  \n \n   \nऐ रचनापर अपन मंत वg3हपय ggajendra@videha.com \n  पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n33 \n \nजगदीश वgअभअसाद मवgअ83 ड ल \n  \nज/gभछछ म - ५ जुलाइ १९४७ \nिपताक नाओं : /g3तउव . द/gभ।छ लू म/gभछ3 ड ल, माताक नाओं : /g3तउव . मकोबती देवी, प/gभध।ी- /gभोधीमती रामसखी देवी, पु/gभोो - \nसुरेश म/gभछ3 ड ल, उमेश म/gभछ3 ड ल, िम िथ लेश म/gभछ3 ड ल। मातृक- मनसारा, घन/g3तभ यामपुर, िजला- दरभंगा।  \nमूलगाम - बेरमा, भाया- तमुिरया, िजला-मधुबनी, (िब हार) िप न- ८४७४१० \nमोबाइल- ०९९३१६५४७४२ \nिश /gभोभा- एम.ए. (िह /gभछछ दी आ राजनीित शा/g3तउ /gभोो ) मा/gभधतस/g361वादक गहन अ/gभछधययन। िहनकर कथामे गामक लोकक \nिजजीिवषाक वण/g361न आ नव दृि/gउ16कोण दृि/gउ16गोचर होइत अिछ  । गामक िज नगी लघुकथा सं/g3।1ह लेल िव  देह \nसमाना/gभछछ त र सािह /gभछउ य अकादेमी पुर/g3तउ कार २०११ क मूल पुर/g3तउ कार आ टैगा◌ेर सािह /gभछउ य स/gभ।उ मान २०११; एवं बाल-\n/gभ6भेरक िव  हिन  कथा सं/g3।1ह ‘‘तरेगन’’ लेल बाल सािह /gभछउ य  िव देह स/gभ।उ मान २०१२ (वैकि/gभ।छ प  क सािह /gभछउ य  अकादेमी \nपुर/g3तउ कार /gभ6ोप/gभउ3 /gभ6भिस  /g3भत) /gभ6भा/gभ।त त ।\n    \n  \nसािह िवgअ8य य  क कृित-  \n  \nउपवgअ88 या स- (१) मौलाइल गाछक फूल (२००९), (२) उ/gभछउ थान-पतन (२००९), (३) िज नगीक जीत (२००९), \n(४) जीवन-मरण (२०१०), (५) जीवन संघष/g361 (२०१०)  \nनाटक- (१) िम िथ लाक बेटी (२००९), (२) क/gभ।उ /gभ6भोमाइज (२०१०), (३) झमेिल या िब आह (२०१२)   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n34 \n \nलघुकथा संवg3एपह - (१) गामक िज नगी (२००९), (२) अ/g3भत/g36ोिग  नी... सरोजनी... सुभ/gउत6 ... भाइक िस नेह इ/gभछउ यािद  \n(२०१२), (३) सतभ/g3ध3या पोखिर (२०१२)  \nबाल-वgअभअेरक िव  हिन  कथा संवg3एपह - (१) तरेगन (२०१०)  \nिव हिन  कथा संवg3एपह - बज/gभछछ ता-बुझ/gभछछ ता (२०१२) \nएकवg3भयकी संवg3एपह - (१) पंचवटी (२०१२)  \nदीघवg3भपकथा संवg3एपह - (1) शंभुदास (२०१२) \nकिव ता संवg3एपह - (१) इं/gउत6धनुषी अकास (२०१२), (२) राित -िद न (२०१२)  \nगी त संवg3एपह - (१) गीत/g36उजिल (२०१२) , (२) तीन जेठ एगारहम माघ (२०१२)   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n35 \n \nिकछु िवहिन कथा \n  \n  \n१.    बुधनी दादी  \n२.    अकास दीप  \n३.    कनमन  \n४.    िख लतोड़  \n५.    मुँह-कान  \n६.    अनिद ना  \n७.    अपन काज  \n८.    दूरी  \n९.    पुरनी भौजी  \n१०.                    छूिट  गेल  \n११.                    काि वg33य   िद न \n१२.                    अवgअएह प न हािर  \n१३.                    कनफुसकी  \n१४.                    मुँहक बात मुँहेमे  \n१५.                    कनीटा बात  \n१६.                    गित -गुवg3पएा  \n१७.                    िब सवास   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n36 \n \n१८.                    कचहिर या-भाय  \n१९.                    गुहािर  \n२०.                    िश वजीक डाक -बाक् \n२१.                    सोग  \n२२.                    पनचैती  \n२३.                    कचोट  \n२४.                    अजाित  \n२५.                    पटोर  \n२६.                    फुिस याह  \n२७.                    गित -मुिवgअउह त  \n२८.                    चौकीदारी  \n२९.                    झगड़ाउ-झोटैला  \n३०.                    घबाह वg38ययूशन  \n३१.                    दादी-मवg3भ3  \n३२.                    पटोटन  \n३३.                    मुसाइ पंिड त  \n३४.                    भरमे-सरम  \n३५.                    देखल िद न  \n३६.                    फवgअउभझित  \n३७.                    कवg3भ3च सूत   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n37 \n \n३८.                    बुिध -बिध या  \n३९.                    पहाड़क बेथा  \n४०.                    उमकी  \n४१.                    बजवgअ88 ता -बुझवgअ88 ता   \n४२.                    चमवg3भपरोग  \n४३.                    शंका  \n४४.                    ओसार  \n४५.                    छोटका काका  \n४६.                    सीमा-सड़हद  \n४७.                    रमैत जोगी बहैत पािन  \n४८.                    गंजन  \n४९.                    सजाए    \n५०.                    घटक बाबा  \n५१.                    आने जकवg3भ3  \n५२.                    दान-दिछ ना  \n५३.                    उड़हिड़  \n५४.                    मवgअ8यहािन  \n५५.                    मेकचो  \n५६.                    झुटका िव दाइ  \n५७.                    मुँहक खित यान   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n38 \n \n५८.                    कोसिल या  \n५९.                    हूिस  गेल  \n६०.                    पोखला कटहर  \n६१.                    सरही सौबजा  \n६२.                    तेरहो करम  \n६३.                    डुमैत ि◌ जनगी  \n६४.                    चोर-िस पाही  \n६५.                    दूधबला  \n६६.                    टाइिप वg3हय ट   \n६७.                    समदाही  \n६८.                    बुिढ़ या दादी          \n               \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n39 \n \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n40 \n \n  \nबुधनी दादी  \n  \nजिह ना कुमहारक/gभउ3 भादवक रौद बादलमे झपा गेने दुिद/g361न आगूमे नाचए लगैत तिह  ना बुधनी दादीक/gभउ3 साल भिर  सँ \nभऽ रहल छि/gभछछ ह  । साल भिर  पिह ने तक, जाबे पित  जीबैत छलिन  ताबे िद /gभ।छ लीक कमाइसँ जे सुख केलिन , \nरिह तो आब नै भऽ पािब  रहल छि/gभछछ ह  । सोलह कोठरीक हिथ सार जक/g363 मकानमे असकरे रहैत डर होइ छि/gभछछ ह   \nजे कहॴ सुतली राित मे भूमकम भेल आ घर खसल तँ महीनो िद नमे ऊपर हएब ि◌ क नै। तरेमे सिड़  कऽ \nमहिक  जाएब।  \n     जिह यासँ बुधनी दादी नैहरसँ सासुर एली तिह येसँ कहू आिक  नैहरोमे तइसँ पिह नेसँ कहू, नहेला पछाित  \nहनुमान चलीसा पिढ़ ते छिथ । िक ताब देिख  कऽ नै मुँह जुआिन ये। गामक तीन टोलक आबा-जाही बुधनी \nदादीक छि/gभछछ ह  । कोन-पाविन  किह या हएत आ कोन उपास किह या पड़त से िहसाव जोड़ए अबै छि/gभछछ ह  । तइ संग \nईहो छि/gभछछ ह   जे सामाक गीत टोलक कोन बात जे गामेमे सभसँ बेसी अबै छि/gभछछ ह  ।  \nछिठ क िभ नसुरका अध/g361 पिड़   गेल आइसँ सामाक गीत हएत। दसमी /gभोधेणीक राधा बुधनी दादी लग \nपहुँचल। पहुँिच ते राधा बुधनी दादीक/gभउ3 गोड़ लािग   बाजल - \n“दादी, अपन मोबाइल नंबर दऽ िद अ। जखन अबैक छु/g3भ6ी हएत एबो करब नै तँ मोबाइलेपर िल  िख  \nदेब।” \nमोबाइिल क नाओं सुिन ते बुधनी दादीक मन गाछसँ खसल कटहर जक/g363 आँठी उिड़   कतौ, कमरी उिड़  \nकतौ, नेरहा उिड़  कतौ, छहोिछ त भऽ गेलिन । बजलीह- \n“बु/gभधउ ची, आब तोरा सबहक जुग-जमाना एलह। बेटा मोबाइल पठा देलक जइसँ किह यो काल िध यो-पुतो आ \nबेटो-पुतेाहुसँ गप-सप होइ छलए। सेहो केदैन चोरा लेलक। भिर  िद न अंगनेमे बैसल रहब से पार लागत। \nमूस तते भऽ गेल अिछ  जे ने नुआ-िव /g3तउ त रक सेखी रहए दइए आ ने खाइ-पीबैक।” \nराधा- “दादी, अिह ना िज नगी चलै छै।” \nबुधनी दादी- “बु/gभधउ ची, जीबैक मन होइए मुदा तेहेन-तेहेन आपैत-िव पैत सभ अिछ  जे हा◌ेइए तइसँ नीक भरमे-\nसरमे मिर  जाइ।” \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n41 \n \n  \nअकास दीप  \n  \nिद वालीक एक िद न पिह ने गाममे रंग-िब रंगक अकासदीपक खूँटा गड़ल देिख  मनोहरोक मनमे उठल जे अपनो \nऐठाम जराबी मुदा लगले मन घेड़ा गेलै जे पाविन -ित हार तँ पर/gभ।उ प राक िह साबे चलैत अिछ , जँ से नै तँ एके \nसमाज माने एक जाित क समाजमे एकेटा पाविन  िक छु गोटेक/gभउ3 होइत छि/gभछछ ह  , िक छु गोटेक/gभउ3 निह  यो होइत छि/gभछछ ह  । \nकारणो /g3तउ प/g3त3 ट  अिछ  जे जाित  िद यादमे बँटल अिछ । जँ ि◌ दयादीक भीतर पाविन क िद न अशौच भऽ जाइए \nतखन टूिट  जाइए। िक छु गोटे खंिड त बूिझ  जोिड़  लैत छिथ , िक छु गोटे छोिड़  दैत छिथ । तइ संग ईहो \nहोइत रहै छै जे बहरवैया आमदनीपर िज नका निह यो होइत छलिन  ओहो नव िश रासँ शु/gभ6ोहो करैत छिथ  । \nओझराइत मनोहर बाबासँ पुछैक िव चार केलक।  \n     मनोहर हाइ /g3तउ कूलमे पढ़ैत अिछ । घरक कोनो काज करैसँ पिह ने बाबासँ पूछब ज/gभ6ोरी बुझलक।  \n     सात बजे स/g363झ। चाह पीब पान खाइते /g3तभ यामलाल गप करैक मूडमे एला। केकरो नै देिख  चौक िद स \nजाइक िव चार किर ते रहिथ  आिक  मनोहर आिब  बाजल-  \n“बाबा, एकटा िव चार मनमे भेल?” \n/g3तभ यामलाल- “की?” \n“ऐबेर अपना गाममे सइयोसँ बेशी अकास दीप िद वाली िद न बड़त!” \n“ई तँ नीक बात भेल।” \n/g3तभ यामलालक/gभउ3 अनुकूल होइत देिख   मनोहर बाजल- \n“बाबा, अपनो दरब/gभध6 जापर...?” \n/g3तभ यामलाल मुड़ी डोलबैत सोचए लगलाह मनोहर ब/gभधउ चा अिछ  हलहोिड़ मे मन उिड़  गेलै। क/g363च कड़ची वा \nपिघ लल काचक/gभउ3 जेहेन स/g363चामे देल जाइ छै तेहने ने व/g3तउ तुओ बनैत अिछ । सोिच  /g3तभ यामलाल कहलिख न- \n“बौआ, जइ गाममे मिट या तेल, जेकर उपयोग गाममे खाली िड िब ये टामे होइ छै, तहूक हाहाकार मचल रहै \nछै। तइठाम तू भिर  राित  मासो िद न िड िब या बाड़बह से केहेन हएत?” \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n42 \n \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n43 \n \n  \nकनमन  \n  \nसाढ़े चािर  बजैत। हाइ /g3तउ कूलसँ अिब ते सुधीरक नजिर  दरब/gभध6 जापर बैसल बाबा /g3तभ याम सु/gभछछ द रपर पड़लिन । \nदरब/gभध6 जा-अंगनाक बीच मोड़पर सुधीर तेकठी जक/g363 ठाढ़ भेल। के/gभ।उ ह र डेग बढ़ौत से फिड़ छेबे ने करैत। \nबाबाक/gभउ3 पुिछ  यिन  जे िक अए मन खसल अिछ , आिक  िक ताब रिख  कपड़ा बदिल  आबी। र/g3तउ तेसँ भूखो-िप यास \nलगले अिछ । नबे बजेक खेलहा छी।  \n     तेकठीक तीनू खूँटाक बीच अपनाक/gभउ3 सुधीर पौलक जे दूटाक कनोित   तेकठी नाओं धड़बैत अिछ  जखन \nिक  तेसरक नाआ◌े◌ं गोरी भऽ जाइ छै, जेकरा ऊपर लाद लािद  लदाना दइ छै। बाबाक बात बूझब सभसँ \nज/gभ6ोरी अिछ  , मुदा बरदाएल हाथे कइये िक  सकबिन । कपड़ा बदलब ओते महत नै रखैत अिछ  तँए एना करी \nजे बाबाक/gभउ3 किह  यिन  जे हमहूँ आिब  गेलॱ जइसँ जाबे ओ अपन बात बजता ताबे िक ताव रािख  आएब। कनी \nडेगमे झाड़ अ◌ानए पड़त। सहए केलक। बाजल- \n“बाबा, िक अए मन खसल अिछ ?”  \nकिह  िक ताव राखए आंगन गेल। िक ताव रािख  /g3तभ याम सु/gभछछ द र लग आिब  सुधीर बाजल- \n“बाबा, मन खसैत कारण की अिछ ?” \n     आस-िन आसक बीच /g3तभ याम सु/gभछछ द र ओझड़ाएल रहिथ , तँए नजिर  खसल छलिन । पोताक जबाब भारी पबैत \nछलाह। चालीस बख/g361क संगी हेरा-फेरीमे जहल चिल  गेल छलिन , तेकरे सोग। मुदा बाल-बोध लग बाजी वा \nनै बाजी। िछ पाएब झूठ हएत नै िछ पाएब सेहो तँ नीक निह ये हएत। नीकक चच/g361 हेबाक चाही, अधलाक तँ \nफलो अधले हएत। एहनो तँ भऽ सकैए जे िछ पबैत-िछ पबैत िछ नारक िछ नरपिन ये छीप जाए। मुदा एहनो तँ \nभऽ सकैए जे एक-दोसराक अधला िछ पबैत-िछ पबैत िछ पारकेक समाज बिन  जाए। तत्-मत् करैत /g3तभ याम सु/gभछछ द र \nबाजल- \n“बौआ, अखने सुनलॱ जे /gभ6ोपलाल जहल चिल   गेल। िम रचाइक झ/g363झ जक/g363 ओहए मनक/gभउ3 मलीन केने अिछ  ।” \n     /g3तभ याम सु/gभछछ द र जे किह  अपनाक/gभउ3 हटबए चाहिथ   से लगले नै हटलिन । कारण भेलिन  जे जहलक नाओं \nसुिन  सुधीर दोहरा देलकिन - \n“िक अए /gभ6ोपलाल बाबा जहल गेला?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n44 \n \nसुधीरक /gभ6भ/g311 /g3तभ याम सु/gभछछ दरक/gभउ3 /gभध6 व र आिन  देलकिन  मुदा /gभध6 वार नै बिन  तुड़छैत /gभध6 वािर  तँ आिब ये गेल रहिन । \nबुझबैत बजलाह- \n“एते पुरान रिह तो /gभ6ोपलाल समैक/gभउ3 ठेकानबे ने केलक। पुरना चािल  सँ आब काज चलैबला छै! बुझथुन जे \nकेहेन दादासँ प/gभ।छ ला पड़ल।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n45 \n \n  \nिख लतोड़  \n  \nआकाशवाणी के/gभछछ /gउत6क काय/g361/g3छ।मक कृिष   िव भागसँ दयाका/gभछछ त तीस बख/g361 पछाित   सेवा-िन वृित  भेला। खेती-पथारीक \nकाय/g361/g3छ।मक िच  /gभछछ हार चेहरा बनौने रहला। नोकरी पािब  िज नगीमे बहुत िक छु केलिन । तीनू बेटो आ दुनू \nबेिट योक/gभउ3 पढ़ा-ि◌ लखा, नोकरी धड़ा नेने छिथ । अपनो रहैक बेव/g3तउ था शहरेमे कऽ लेलिन । सेवा-िन वृि/gभोउ  क चािर  \nबख/g361 पछाित   मन उिब येलिन  जे शहरमे नै रहब, बाप-दादाक बनाओल गामेमे रहब। मन उिब याइक कारण \nभेलिन  जे पुरना संगी सभमे िक छु गोटे आन शहर, तँ िक छु गोटे गाम आ िक छु गोटे मिर यो गेलाह। पछाित  \nजे संगी भेटलिन , हुनका सभसँ तेहेन स/gभ।उ ब/gभछछ ध  नै बिन  सकलिन  जेहेन पिह लुका सबहक संग छलिन । दूर रहने \nपिर वारोक (बेटा-बेटीक) स/gभ।उ ब/gभछछ ध  पतराये गेल रहिन । पि/gभध।  यो संगी नै बिन  सभ िद न भनिस ये रिह  गेलिन ।  \n     खंडहर जक/g363 घर -घराड़ी। गाम अिब ते पिह ने घर-अंगना, बीस बख/g361सँ परता पड़ल चापाकल उड़ाहलिन । \nदरब/gभध6 जापर अबैत-अबैत मास िद न लिग  गेलिन । दरब/gभध6 जापर अिब ते देखलिन  जे अिग ला बाड़ी परती पड़ल \nअिछ । जँ एकरा चौमास बना लेब तँ सालो भिर  पिर वारक तीमन-तरकारी तँ चलबे करत जे िक छु ब/g363िट  यो-\nखॲिट  लेब।  \nसहए केलिन । किह या कतए सँ परता पड़ल खेतक/gभउ3 गहॴरसँ ताम करबा दयाका/gभछछ त  चौमास बनौलिन । अ/gभ।छ लूक \nखेती केलिन । अखन धिर  जे अ/gभ।छ लूक खेतीक स/gभ।उ ब/gभछछ ध मे बुझै छलाह तही िह साबसँ तैयारो केलिन  आ खाद-\nकीटनाश दऽ रोपबो केलिन ।  \n     बीस िद न रोपला पछाित  खेतमे चािर  आना गाछ देखलिन । मुदा घबड़ेला नै, सबूर केलिन  जे अखन \nजनमइयोक समए छैहे। तीस िद न पछाित  जखन ओहो चौअ/g3छभी गाछमे सँ आधासँ बेसी जिर  ये गेलिन  तखन \nमाथ ठमकलिन । मुदा पुछबो िक नकासँ कएल जाए। तहूमे िज नगी भिर  अपने दोसरक/gभउ3 बुझेलॱ। ओना ओझरी \nमनमे लगए लगलिन  मुदा चेत गेलाह। जे खेतीक मम/g361 बुझैत होिथ   ित नकासँ बूझब नीके छी। बूझब, गहराइसँ \nबूझब आ मम/g361 बूझब िभ  /g3छभ होइत अिछ  ।  \n     ठेिह आएल दयाका/gभछछ त दीनानाथ ओइठाम पहुँचलाह। दयाका/gभछछ तक/gभउ3 देिख  ते दीनानाथ बजला-  \n“आऊ-आऊ, लाल भाय।” \nरेिड यो /g3तउ टेशनमे लाल भाइक नाओंसँ दयाका/gभछछ त छला तँए लाले भाइक नाओंसँ जनैत छि/gभछछ ह  ।  \nचाह पीब दयाकान्  त बजला-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n46 \n \n“दीना भाय, अ/gभ।छ लू रोपलॱ से गाछे ने भेल?” \nजिह ना सौरखीक पात देिख  ड/g363ट पकिड़   सौरखी उखाड़ल जाइत तिह ना दीनानाथ पकिड़  पुछलिख न- \n“अ/gभ।छ लू खुिन  कऽ देखिल ऐ जे सिड़  गेल आिक  जीिव ते अिछ ?” \n“हँ, सभ सिड़  गेल।” \n“खेतमे हाल केहेन अिछ ?” \n“से तँ बिढ़ या अिछ । ओते नै अिछ  जे अ/gभ।छ लू सिड़  जाएत।” \n“तखन?”  \n“सएह नै बुझै छी।” \n“बीआ कािट  कऽ रोपने छलॱ िक  सॱसे?” \n“गोटगरहा सॱस रोपने छलॱ। तइ संग खादो आ कीटनाशको भरपूर देने छलॱ।” \nखादक मा/gभोोा सुिन   दीनानाथ बजला- \n“देिख यौ किह या कतए सँ जमीन पड़ता छल िख लतोड़ भेल। ओकरा अपनेमे ओते शि/gभधत त   छै जे सुभर उपजा \nदऽ सकैए। तइमे तते खाद दऽ देिल ऐ जे बीए जिर  गेल।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n47 \n \n  \nमुँह-कान  \n  \nकाि/g33उ  ये ब/g3ध3कक मैनेजर आिब   सुनरलालक गाएक/gभउ3 सेहो देिख   गेल छलाह। ए/g31भैस हजारक गाए। गामक \nिक सानक बीच एकछाहा चच/g361। िक  यो िस लेब रंगक चच/g361 करैत तँ िकयो िस ◌ ंह-िस◌ ंगहौटीक। िक यो थुथुनक चच/g361 \nकरैत तँ िक यो गरदिन क अिग लाक।  \n     जइठाम मनुखोक/gभउ3 उिच  त अ/g3छभ नै भेट रहल अिछ   तइठाम मवेशी पालन िध या-पुताक खेल िछ ऐ। कते \nदूधक ज/gभ6ोरत अिछ  , तइले कते म वेशीक ज/gभ6ोरत पड़त मूल /gभ6भ/g311 भेल।  \nएक तँ ए/g31भैसक हजारक गाए गाममे आएल अिछ  । अखन धिर  जे नै आएल छल। ब/g3ध3कक लाभ ज/gभ6ोर भेल। \nमनधनो काका गाए देखए सुनरलालक ऐठाम एला।  \n     गाइक रंग-/gभ6ोप देिख   मनधन काका चैन होइत तमाकू खाइले बैसलाह। खुशीसँ खुिश आएल सुनरलाल \nबाजल- \n“काका, बहूिद नसँ हीक गड़ल छल जे एकटा नीक गाए खुँटापर बा/gभछछ ह ब, से भगवान पूर केलिन ।” \nभवधारमे बहैत सुनरलालक/gभउ3 देिख   मनधन काका कहलिख न- \n“बड़ सुनर गाए छह। मलकार की सभ कहलकह?” \nकाजक जिड़  िद स बढ़ैत सुनरलाल बाजल- \n“चािर  मास पछाित  एक संझू भऽ जाएत आ छह मास लागत।” \n“कते दूध होइ छह?” \n“दू िक लो िभ नसर आ डेढ़ िक लो स/g363झमे। ” \nदूधक नाओं सुिन  मनधन काका चॱक गेला जे बाप रे कतए सँ ब/g3ध3कक कज/g361 चुकाओत , कतए सँ गाइक खच/g361 \nजुटाओत आ कतए सँ अपने गुजर करत। बात आगू नै बढ़ा मनधन काका सुनरलालक/gभउ3 चिर  अबैत \nकहलिख न- \n“छब दे तमाकुल खुआबह। एकटा काज मन पिड़  गेल।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n48 \n \n“एना अगुताइ िक अए छह?” \nमुदा मनधन काकाक/gभउ3 कोनो जबाब नै फुड़लिन  । मनमे नचैत रहिन  युग तँ आिथ/g361क मोड़ लऽ रहल अिछ  । \nमुदा िघ ड़नीक चािल  िक महर छै व/g3तउ तुक गुण िद स आिक  सुआद िद स? \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n49 \n \n  \nअनिद ना  \n  \nिश /gभोभक अमरनाथक/gभउ3 देिख  ते रामिक सुन बाजल- \n“मा/g3तउ सैव, अनिद ना गाममे देखै छी?” \nरामिक सुनक /gभ6भ/g311सँ अमरनाथ अचंिभ  त भऽ गेला जे एहेन बात िक अए पुछलिन । मुदा बाजबो तँ उिच त निह ये \nहएत। रंग-िब रंगक जिह ना िश /gभोभक छिथ   तिह ना िव /g3भउािथ/g361यो  अिछ । जेहने चलबैबला अिछ  तेहने चलौिन हारो \nअिछ । िक  हमरा कहने झूठ भऽ जेतै जे िश /gभोभक सभ दरमहे टा उठबए िव  /g3भउालय जाइ छिथ  , तँए िक  ईहो \nझूठ भऽ जाएत जे सरकारो दिह न गबैया जक/g363 मिह  ने-मिह ने दरमाहा देब छोिड़  सालक-सालेक पािह  लगबै छै। \nअमरनाथक मन ठमकलिन । अनिद ना गाममे देखै छी, अह/g363 गामसँ हिट   नोकरी करै छी, िब नु छु/g3भ6ीक िद  न \nगाममे छी, िक  समाजक एतबे दािय /gभछउ व बनै छै जे फ/gभ।छ ल/g363 भाइक सातो बेटा गु/gभ6उजी बिन   गेलिख न। अधभर \nमु/g3तउ की दैत अमरनाथ कहलिख न- \n“भाय, की कहै छी, जुगेमे भूर भऽ गेलै। अमैया छु/g3भ6ीमे गाम एलॱ हेन आ ऐठाम देखै छी जे फैजली सभ \nकोशेबो ने कएल हेन।” \nिद न ठेकनबैत रामिक सुन बाजल- \n“कते िद नक छु/g3भ6ी अिछ   जे एना हिद या गेलॱ?” \n“आब िक  ओ जुग-जमाना रहल जे रोहिन यासँ फैजली तक खाइक छु/g3भ6ी होइ छै। आधासँ बेसी छु/g3भ6ी किट  यो \nगेल अिछ । जब हमर /g3तउ कूल खुजल तेकर पछाित  आन-आन /g3तउ कूलमे छु/g3भ6ी हेतै। ” \nरामिक सुन- “ई तँ अजगुते भेल?” \nदिह ना हाथसँ चािन  ठोिक  अमरनाथ बाजल- \n“अह/g363 अजगुत कहै िछ  ऐ। एतबे अिछ । पिह ने सरकािर यो ऑिफ समे आ आनो-आनो ठाम िक रानी होइ छलै \nअखनो अिछ । तिह ना /g3तउ कूलमे िश /gभोभक होइ छला अखनो छिथ  । मुदा आबक िश /gभोभक सालो भिर  क नै छह \nमिस या बिन  गेलाह। छह मास िध या-पुताक/gभउ3 पढ़ाउ आ छह मास ऑिफ सक काज क/gभ6ो। जिह  ना नाचमे लेबरा \nसभ नै लेबराइ करैए तिह ना ने हमहूँ सभ कखनो मा/gभ।छ थ स रॉिव नसन करै छी तँ कखनो आिब  घरे-घर बकरी-\nछागरक िग नती करै छी।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n50 \n \nअमरनाथक बात सुिन  रामिक सुन ओल जक/g363 कबकवेला नै, मु/g3तउ की दैत बजलाह- “होउ, अहॴ सबहक जुग-\nजमाना छी, जे काटब से कािट  िल अ।” \n     रामिक सुनक काटब सुिन  अमरनाथ अ/gउभ6ािद  त होइत बजलाह- \n“ठीके ने अह/g363 कहै छी। अपना सभक/gभउ3 जे सभसँ छोटका िद  न होइए, ओइमे कथीक छु/g3भ6ी होइए से बूझल \nअिछ ?” \n“नै।” \n“बड़ा िद नक!” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n51 \n \n  \nअपन काज  \n  \nतेजीसँ समए अगुएने, िव कास भेने महिग योक वृि/g3भत   धकधका गेल। तहूमे तीमन-तरकारीक तेजी भेने, बाड़ी-\nझाड़ीसँ टिप  खेत-पथार िद स बढ़ल। जइ चौमासमे अंडी-बगहंडीसँ लऽ कऽ भ/g363ग -धथुरक िब रदावन रहैत \nआएल छल ओ किट -खॲिट  चौमासो िद स घुसकुिन य/g363 कटलक।  \nअखन धिर  कपलेसर पिर वार धिर क तरकारी उपजबैत छल सेहो कोनचरमे सजमिन क गाछ, आ गौसारपर \nअ/gभ।छ लू-कोवी, िम रचाइ, भ/g3भ6ा उपजबैत छल ओ चािर   क/g3भधा कोवी खेती करत। ओना प/g363च बीघा जोतक िक  सान \nकपलेसर, मुदा खेतमे खादक िह साब धाने-गहुमक बुझैत अिछ ।  \n     िम रचाइ बाड़ीक/gभउ3 कड़चीसँ भोला बित  अबैत रहिथ  आिक  कपलेसर अिब ते पुछलकिन -  \n“भैया, चािर  क/g3भधा कोवी खेती करब , तइमे कते खाद लगतै?” \nकपलेसरक /gभ6भ/g311 सुिन   भोला तारतममे पिड़  गेला। रंग-िब रंगक /gभ6भ/g311 मनमे उठलिन  । जइ खेतमे पिह ल बेर खेती \nहएत आ जइ खेतमे साले-साल होइ छै, उपजैक दृि/g3त3 ट  सँ दुनू एक केना भेल। कोवीक पिछ ला फिस ल िक  \nछलै, िस रो तँ रंग-रंगक होइ छै। कोनो छह आंगुर ऊपरे धिर क तँ कोनो बीत भिर क, कोनो तोहूसँ गहॴरक। \nजँ खेत खसले अिछ  तँ कते िद नसँ खसल अिछ  तही िह साबसँ ने रसेबो करत। तहूमे पृ/gभछो वीक रस तँ आरो \nएकभ/gभधभगु छै। भोलाक मनमे लगले उठलिन   जे जखन बेचारा पूछए आएल सेहो ओिह ना नै देखबो करैए। \nतखन िक छु नै किह ऐ से केहेन हएत। िक छु कहैले ठोर चटपटेलिन  मुदा मनमे उिठ  गेलिन  जे कोन खादक \nनाओं कहबै। ओहोमे तँ करामित ये अिछ । ए/g31भे खादमे कथूक मा/gभोोा बेसी रहै छै तँ कथूक कम। मन \nअकछए लगलिन  जे अनेरे अपनो काज बरदा मगजमारी कऽ रहल छी। मुदा ध/g363इ दऽ िक  छु किह यो देब \nकेहेन हएत। मन घुमलिन  अपन जबाब अपने उठलिन  जे काज बरदाइए आ िक  दोसर काज ठाढ़ करैए। \nअसिथ र मन होइते पोखिर क पािन मे जिह ना हवा पािब  िह लकोर लगैए तिह ना िह लकोर उठलिन । /gभ6भकृित  क \nिह सावसँ मौसम बनै-बदलैत अिछ । फिस लक अपन गित  छै। तइठाम /gभोभे/gभोो -/gभोभे/gभोोक िम  लान नै हएत तँ उपजाक \nकते भरोस कएल जाएत। दुिन य/g363 घर अंगना बिन   गेल अिछ  दुरसक बात बेसी बूझै छी आ घरक बात \nबुिझ ते ने छी। गहुमेक बाउगक समए इलाका-इलाकामे अलग-अलग ित िथ सँ होइत अिछ , तेकरा केना बूझब। \nअपन बात सहजे शीतगृहमे रिख  देने छी नइ तँ जयंती बाबड़ीमे थोड़े ब/gभछछ हाएत। मन थीर होइते भोला \nबाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n52 \n \n“कपले, पढ़ल-िल खल जेहेन छी से तहूँ जिन ते छह, आब तोरो उमेर कम निह ये भेलह। खेती करै छी \nपुछलह तँ कहै िछ अह। चािर  िक लो डी.ए.पी. तीन िक लो पोटाश, कीटनाशक संग खेतमे िम ला िद हक। \nनवका िक/g3तभ म क बीआ छेबे करह सवा-हाथ, डेढ़-हाथपर रोिप हह।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n53 \n \n  \nदूरी  \n  \nजिह ना समैपर काज भेने, भोजन आ अराम भेने, मनमे हलचल कम उठैत तिह ना नै भेने बेसी उठैत अिछ । \nलोहोक मशीन िन यिम त चलने अपन िज नगीक गारंटी करैत अिछ  तिह ना मनु/g3त3 योक/gभउ3 गारंटीक सीमा भिर  सक हेबे \nकरतै।  \n     िन यिम त िज नगीमे चलैत िच /gभछछ तू चाहक /gभ6भती/gभोभामे बैसल रहिथ  । ओना चाहक संयोग नीक छलिन  जे \nपुतोहुक बदला प/gभध।ी हाथक चाह कएक िद  नुका पछाित  भेटतिन  मुदा मन ओझड़ाइत रिह न जे प/gभध।ी िब  नु \nपुछनिह  तीन िद नपर चािर  बजे भोरे आिब  गेलिख न। मनक ओझरीक दूटा कारण छलिन । पिह ल-िब नु पछुने \nभाय-भौजाइ ऐठाम गेल रहिथ न, जिह ना गेल रहिथ न तिह ना िब नु बजौने चिल ये आएल रहिथ न। दोसर कारण \nरहिन  जे जखन ने हम हुनका (प/gभध।ी) भरोसे जीबै छी आ ने ओ हमरा भरोसे, तखन जँ निह ये पुछलिन  तँ िक  \nहेतै।  \n     समैसँ बहुत पिह ने तँ निह ये, अपने दोसरे िद स रहिथ , मुदा सइयक अ/gभछछ त नै शु/gभ6ोहे िद  सक रहिन  तँए \nिच /gभछछ तूक मन बेसी आगू नै बिढ़  ठमिक  गेलिन । मुदा ठमकल नै रहलिन  जना पिछ लुके गप मोनक/gभउ3 तेना हौिड़  -\nह/g363िड़   देलकिन  जे चाहक एके चु/g3तउ की लैत दोसर ठाढ़ भऽ गेलिन । ओ ई भेलिन  जे पु/gभ6उष -औरत िम िल  एक \nिज नगी ठाढ़ करैत अिछ , मुदा दुनू (माए-बाप)क बीच दूरी तँ अिछ ये। तखन िक अए कहै छै जे एक बाप-\nमाएक दुनू परानीक बीच जे दूरी अिछ  ओकरो झुठलौल जा सकैए। दू इलाका (लग-दूर) दू बोली, दू \nसं/g3तउ कृित  िज नगीक ि/g3छ।  या।  \n     तइ बीच अपिस य/g363त होइत पोता इ/gभछछ तू आिब  आगूमे ठाढ़ भऽ गेलिन । इ/gभछछ तूक /g3छ6यूटी छलै िभ  नसुरका चाह \nबाबाक/gभउ3 पहुँचाएब। चाह पहुँचा प/gभध।ी अटकली नै तइ बीच इ/gभछछ तू आिब  गेल। बाबा िच /gभछछतूक/gभउ3 अनुकूल बनबैत \nइ/gभछछ तू  बाजल-  \n“बाबा हौ, मन बड़ खुशी देखै िछ अह?” \nलि/gभोउ  ये जक/g363 बातो लतड़ै छै।  साङह लगबैत िच /gभछछ तू पुछलिख न-  \n“से तूँ केना बुझै छीही?” \nइ/gभछछ तू टपिक  खसल- \n“दादीयोक/gभउ3 हँसैत जाइत देखने छेिल  यह।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n54 \n \n  \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n55 \n \n  \nपुरनी भौजी  \n  \nबीस िद न बिर साइत भेनॱ धुर-झाड़ आम पाकब शु/gभ6ो नै भेल अिछ  ।  \n     िब नु बरखाक गरै जक/g363 मेघक /gभ6ोिख   पकड़लक। दसो पोता-पोतीक/gभउ3 नेने पुरनी भौजी रोहिन या आमक \nझमटगरहा गाछ लग बैस दसोक/gभउ3 कहलिख  न- \n“जे पिह ने पाओत से मीरा, जे दोसर पाओत से दोहल, जे तेसर पाओत से तेहल आ जे चािर म पाओत से \nचौहल।” \n     पुरनी भौजीक/gभउ3 तीनटा बेटा छि/gभछछ ह  । िब नु गहबर गेनॱ पोती-पोतीक ढवािह  लागल छि/gभछछ ह  । ब/gभधउ चा देिख  माएक \nममता तँ /g3तउ वाभािव क अिछ । बाप तँ भिर  िद न बोनाएले रहै छिथ ।  \n     दस बख/g361क पोता जे िम  /g3छ6ल /g3तउ कूलमे पढ़ैए; टेिट याह सु/gभधभ गा जक/g363 टािह   मारलक- \n“मीरा माने िक  भेल?” \n     िब हािड़  तँ िब ड़हा गेल मुदा हवाक िस हकी उठल। ढेनुआर जक/g363 धऽ कऽ भरभड़ा गेल। के पिह ने पौलक \nतेकर ठेकाने ने रहल। \n  \n~ \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n56 \n \n  \n  \nछूिट  गेल  \n  \nतृतीयाक स/g363झ भगवती /g3तउ थानमे दऽ सािव /gभोोी बाबा लग आिब   फुदकैत बाजल- \n“बाबा, एकटा बात बुझलॱ ह/gभउ3?” \nमद भरल पोतीक बात सुिन  आगू सुनैक आशामे आस काशीनाथ ओइ संगीत /gभ6भेमी जक/g363 जे एकक पछाित  \nदोसरो सुनए चाहैत, मुँह बािब  पोती िद स देखए लगलाह। मुँह रोिक  सािव /gभोोी महराइक पलग/g363 जक/g363 /gभ6भित  /gभोभा \nकरए लगली। काशीनाथक मन फड़फड़ेलिन  जे भिर सक चु/gभ।त पा-चुप, धु/gभ।त पा-धुप खेल ने भऽ गेल। हमरा \nउठलेसँ काज तँ हमरा बैसलेसँ काज। \nसािव /gभोोीक/gभउ3 काशीनाथ पुछलिख  न-  \n“की सुनलॱ?” \n“अबै छलॱ ते अह/g363 दे लोक सभ बजै छलाह जे ओ आब ककरो नै गिर  अबै छिथ न!” \nगाइिर क नाओं सुिन  सािव /gभोोीक/gभउ3 अनुकूल बनबैत काशीनाथ बजलाह - \n“बु/gभधउ ची, कतेक/gभउ3 गिर  आएब। अपने मुँह दुखा जाइए। छोिड़  देिल ऐ तँए छूिट  गेल।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n57 \n \n  \nकािवg33य   िद न \n  \nहमरा गामक पजरे पाभिर  हटल कटहरबा गाम छै। हमरा गाम जक/g363 बरहवण/g36ो तँ नै मुदा तैयो दू सय घरसँ \nउपरेक छै। तीिन ये-चािर  जाित क ब/g3तउ ती। \nसम/g36उगक पातर रहने परदेश नै जाइ छी। अधपुरान साइिक  लपर मस/gभ।छ लाक (िम रचाइ, हरदी, धिन या, लहसुन \nइ/gभछउ यािद ) कारवार करै छी। हमर मेन मारकेट कटहरबे छी। पनरह-बीस घरक पािह  लगौने छी, सभ िद न \nहिर यिर ये रहैए। बिन य/g363 जाित   वाकी दुिन य/g363सँ कोनो मतलब नै।  \nपैछला सालक भोट िद न िक  भेलै से अखनो ने बुझै छी। एतबे देखै छी जे दुनू गामक बीच खूब \nमािर  भेल। दुनू गामक लोक झोरा लऽ लऽ कोट-कचहरी करैए। चाहे जेकर गोटी लाल होय आिक  कारी, \nहमरा कोन मतलब। \nछगु/gभछछ तामे पड़ल छी जे मािर  केलक कोय रोजी-रोटी हमर केना छीना गेल। एकठाम रिह तो दुनू \nगामक आबा-जाही िक अए ब/g3छभ भऽ गेल ? अपना खेत-पथार अिछ  जे अपने आिग ये-पािन ये िन महब! तइ बीच \nप/gभध।ी आिब   बजलीह- “एना सोग-पीड़ामे पिर वार चलत?” \n “काि/g33उ   िद न केना चलत सएह तँ अपनो ि◌ वचारै छी!”   \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n58 \n \n  \nअवgअएह प न हािर  \n  \nमनक/gभउ3 कतबो अपना िद  ससँ बहटारए चाहै छी तैयो कुकुड़ जक/g363 दुआर -दरब/gभध6 जा छोड़बे ने करैए। छोड़बो \nकेना करत? कोनो िक  आइयेक संगी छी आिक  जिह ये पशु-प/gभोभी िद  स तकलॱ तिह येसँ ने ओहो संग लिग  \nपिर वारमे सिट  गेल।  \nअपन दुरागमन भेल। आने सभ जक/g363 अपनो बूिझ   पड़ए लगल जे सॱसे दुिन य/g363 दुलहिन  येसँ भरल \nअिछ । तिह ना पि/gभध।  योक आँिख  हमरा छोिड़  िक छु देखबे ने करिन । थोपड़ी की कोनो ए/g31भे हाथे बजैए। ओइले \nतँ दुनू हाथ चाही। से भेबो कएल। बूिझ  पड़ए जे सॱसे दुिन य/g363 फूिस   आ दुइये /gभ6भाणी सत्  छी। एहन \nि/g3तउ थ  ित मे मेल-िम लानक कथे की। का/gभछछ हीसँ िव चार धिड़ क। \nजिह ना दुनू कसमकस पाट/g36छक बीच फैसला उिच  त होइत तिह ना भगवान िन साफो केलिन । तइसँ फलो \nनीक भेटल। जौआँ बेटा भेल। जँ दुनू दू रहैत तँ बेइमािन यो होइतै से ए/g31भे रहए। खुशी तँ दुनू /gभ6भाणीक/gभउ3 भेल \nमुदा दू िद शामे। अपना मनमे हुअए जे हे भगवान दसो साल जँ एहेन उपजा देलह तँ गाममे बीस भऽ \nजाएब। तरे-तर माघक खेसारी जक/g363 मन गदगदाएल। मुदा पाट/g361नरक िव  चार दोसरे रहिन । एकहरी ब/gभधउ चाक \nहो/gभछछहहारी-दद/g361 दोहराएल रहिन   तँए पा/gभछ3 डु रोग जक/g363 पीड़ी पकड़ने।  \nचािर -प/g363च मासक पछाित   फेर दुिन य/g363 ि◌ दस दुनू पाट/g361नर तकलॱ। मुदा िव  चारमे खट-पट हुअए लगल। \nखट-पट एते बिढ़  गेल जे एक-एक बेटा ब/g363िट   दुनू दू िद स भऽ गेलॱ। \nतीन बख/g361 भऽ रहल अिछ  । पि/gभध।  क िह /g3तउ साक ब/gभधउ चा फूल सन लहलह करैए। वएह अपन दिह ना \nहाथक चटकन िद न-राित  खाइए। कोन दुरमित या कपारपर चिढ़  गेल जे औझका थापर एहेन लािग  गेलै जे \nमुँह/gभउ3 भरे मािट  पर खसल। \nअपन कोिख क कनैत ब/gभधउ चाक/gभउ3 देिख   प/gभध।ी गिड़  यबैत बजलीह-  \n“पु/gभ6उख नै पु/gभ6उखक झड़ छी। ” \nसुिन  /g3छ।ोध नै उठल। जना मनक सभ ताप -संताप मेटा गेल हुअए। लजाएल आँिख , आँिख पर देिल यिन  तँ \nबूिझ  पड़ल जे झपिट  लेतीह। मुदा जिह ना रौद पािन मे आ पािन  रौदमे सिट  नव जीवन धड़ैत तिह ना आब \nअपनो िव चारै छी। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n59 \n \n~  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n60 \n \n  \nकनफुसकी  \n  \nगामेक /g3तउ कूलमे सोहनक संग दो/g3तउ ती भेल। ओना ए/g31भे गाममे किन  ये हिट  कऽ दुनू गोरेक घरो अिछ  मुदा आने \nगाम जक/g363। तीस साल पूव/g361 जखन ए/g31भे िव  /g3भउालयमे नोकरी भेटल तखन नजदीकी आएल। प/g363च बख/g361 पछाित   \nअबर-जात नौत-िप हानमे बदिल  गेल। दू जाित  रिह तो छान-बान कमल। \nतीस बख/g361 बाद , आइ एहेन भऽ गेल जे नजिर  िद स सँ नजिर  िम लए नै चाहैत अिछ । सभ गुण िम लतो \nएकटा अवगुन सोहनमे शु/gभ6ोहेसँ रहल जे अनका कानमे फुसफुसा िव  चार कऽ घुसका-फुसका दैत। जे ऐबेर \nबुझलॱ। सेहो केना बुझलॱ तँ जेकरा लग बजलाह ओ आिब  जिड़- सँ-अंत धिर  कहलिन । मन तु/gभ6उिछ   गेल। \nसंग केने जखन सोहन लग पहुँच पुछिल यिन -  \n“भाय, की सभ भोला भायक/gभउ3 कहिल  यिन  ह/gभउ3?” \n/gभ6भ/g311 सुिन   जना सोहनक बीख ओइ स/g363प सदृश बूिझ   पड़ल जे हबक मारैले ककरो खेहारए लगैत, तइ बीच \nदोसरक/gभउ3 पािब   कािट  लैत, तिह ना! ने ओ िक छु बजलाह आ ने दोहरा कऽ िक छु पुछिल यिन । \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n61 \n \n  \nमुँहक बात मुँहेमे \n  \nपछबािर  गामबलाक/gभउ3 एहेन दशा किह  यो ने भेल हेतिन  जेहेन आइ बिह रा माए केलकिन ?  \nपछबािर  गामक घटक बिह रापर अबैत छलाह। गाम, घर-बरक चच/g361 सुिन   नेने छेलिख न। मन मािन  गेल छलिन  \nजे अपना जोगर कुटुमैती नीक अिछ । \nगामक सीमानपर अिब ते एक गोटेक/gभउ3 पूिछ   देलिख न। सभ गुणक चच/g361 नीके बूिझ   पड़लिन  मुदा बिह  रा \nनाओं सुिन  मन भनभना गेलिन । मन भनभनाइते, बैलून जक/g363 देहक शि/gभधत त   िन कलए लगलिन । आमक गाछ \nदेिख , िन /gभधउ चामे बैस सोचए लगलाह जे आब  की करब? \nघटकक भ/g363ज बुिझ  ते बिह रा माए िव दा भेली। घटक लग पहुँच बाजली -  \n“कोन गा◌ॅ रहै छी, कतए जाएब?” \nघटक- “एतै एकटा लड़का उदेसे आएल छलॱ मुदा लिड़ काक नउए बिह रा िछ ऐ। मन भटिक  गेल। आब घुिर  \nजाएब।” \nबिह रा माए- “जँ बेटा-बेटी खेलाइ पाछू बेहाल रहए आ माए-बापक आदेश नै सुनए, ते की  बाप-माए ओकरा \nमारतै आिक  बिह रा किह  छोड़तै?” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n62 \n \n  \nकनीटा बात  \n  \nकनीटा बात क/gभोउे नमहर भऽ जाइए ओ आब बुझै छी। पढुआ काका बेटे जक/g363 बूझै छलाह। जे कहै \nछेिल यिन  आँिख  मुिन  िव /gभोछास कऽ लैत छलाह। खास कऽ पाइ -कौड़ीबला काजमे किह यो दोहरा कऽ नै \nपुछलिन । ओइ िद न कोन दुम/g361ित  या चिढ़  गेल जे मुँहसँ झूठ िन किल  गेल। आरो ई भेल जे पुन: ओइ बातक/gभउ3 \nझूठ नै किह  देिल यिन । मुदा हुनका लग कोन झूठपकड़ा मशीन छि/gभछछ ह   जे ओ बूिझ  गेलाह, कहलिन -  \n“बौआ, तहूँ तिह ना?” किह  आगूमे थूक फेक देलिन । \nसकपकाइत कहिल यिन -  \n“की, क/g31भा?” \nमुदा पढ़ुआ काका दोहरा कऽ िक छु नै बजलाह जे आब बूिझ  रहल छी। \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n63 \n \n  \nगित -गुवg3पएा  \n  \nसोलह बख/g361क पछाित   सुखदेव ब/gभ।उ ब ईसँ गाम आएल। पिह लुका सुखदेवा नै जे ठोरनमड़ासँ जानल जाइत छल। \nओ सुखदेव जे ब/gभ।उ ब ईक गली-कुचीसँ नोकरी करैत सोलहम िज नगी एयर पोट/g361 (िश वाजी टिम/g361नल ) पहुँच गेल \nअिछ । खाली नोकिर ये नै नोकरी तँ ओहनो होइत अिछ  जे पािन  पीऔिन हार गिल यो-कुचीमे रहैत अिछ  आ \nएयरो पा◌ेट/g361मे। ओ सुखदेव जे होटलक मस/gभ।छ ला पीसब टा नै, काजक गित  सेहो आ मानिस क गित  सेहो तेज \nकेलक। /g3।1ेजुएत सुखदेव , आँिफ सर सुखदेव, जीप-कार-/g3।।कक /gउत1ाइवर सुखदेव।  \n     गाम अिब ते सुखदेव भिज औलक तँ भ/g363जपर चढ़ल जे खुशीलाले बाबा टा एहेन रहला अ िछ  िज नकर \nसम/g36उग नै बहड़ेलिख  न। पुरना ढड़/g36ोक लोक खुशीलाल बाबा। िज  नगी ओइठामसँ देखने जइठाम पालकी, महफा, \nओसारक ओहार, घरक ओहार चलैत छल। आइ िक  देखै छी। मन-िच त मािर  अपन कुल-खनदानक जिड़ मे \nपािन  ढारैत जीब रहला अिछ । जइठाम गाम हमरा छोिड़  देलक, आ हम गामक/gभउ3 छोिड़  देिल ऐ, एहेन बहैत \nधारक ि/gभोो  वेणी मोरपर खुशीलाले बाबा टा छिथ । कने िज रेलाक पछाित  भ/gभउ3ट करबिन  । \n     तीन बजेक समय। सुखदेव खुशीलाल बाबा ऐठाम पहुँिच  गोर लािग  अपन पिर चए देलकिन । बैसैक इशारो \nकरिथ  आ सुखदेवक समाचारो सुनिथ । मने-मन खुिश यो होि/gभछछ ह   जे अही मािट -पािन क ब/gभ।उ ब ईक िश वाजी \nटिम/g361नलमे ऑफीसर बनल अिछ  । जिह ना स/g363प अपन छ/gभछछ द  सुनबैत-सुनबैत पड़ा गेल मुदा गड़ूल देखबे ने \nकेलिन । तिह ना खुशीलाल बाबा सुखदेवक समाचारमे हरा गेलाह। \n     बजैत-बजैत सुखदेवक/gभउ3 बूिझ   पड़ल जे भिर सक हम अपने िख /g3तउ सा सुनबए एिल यिन । िव चार रोिक  \nपुछलिख न- \n“बाबा, अपना िद सक िक  हाल-चाल अिछ ?” \nजिह ना पुरना संगी पािब  हृदय खोिल  सभ गप करैत तिह ना खुशीलाल बाबा बजलाह- \n“बौआ, ऐठामक िग रह/g3तउ तक/gभउ3 कोनो गित  -गु/g31।ा अिछ  । धार मािट  दुइर कऽ देलक। कोसी-नहर ठीकेदार खा \nगेल। मौनसूनी बख/g36ोक/gभउ3 रौदी खा गेल। की कहबह।” \n  \n~ \nिब सवास   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n64 \n \n  \nपनरह िद नसँ परेशान डॉ/gभधत टर परमे/gभोछर ओना मािझ  ल भाय-भागे/gभोछरक पेटक ऑपरेशनसँ परसुए पलखित   पौलिन  \nमुदा अपन अ/g3तउ त –/g3त1 य/g3तउ त जीवनक/gभउ3 पटरीपर अनैमे दू-िद न सेहो लिग ये गेलिन । पटरीपर अनैक मतलब भेल \nिन ि/gभो6  त समैपर ि◌ नध/g36ोिर  त काज करब। \nस/g363झक सात बजैत। चाह पीब िस  गरेट सुनगा पिह लुक दमक धुआँ मुँहसँ फेिक ते रहिथ  िक  मनमे उठलिन , \nऑपरेशन करैबलामे हमरो लोक जनैए मुदा अपना ऑपरेशनमे भाय-सहाएबक मन िक अए ने मानलकिन । जखन \nअपने घरक सम/g36उग िब  सवास नै करत तखन दुिन य/g363क अशे की? मुदा मिझ लो भैया तँ ओहन निह ये छिथ  जे \nआँिख  मूिन  िक छु करताह। \nजते डा◌ॅ. परमे/gभोछर इनारक पािन   जक/g363 डोलसँ ऊपर करिथ   तइसँ बेिस ये पािन  तलाव टुटल मोकर जक/g363 मनमे \nभिर  जाि/gभछछ ह  । ह/g363इ -ह/g363इ तीनटा िस  गरेट पीब गेलाह मुदा प/g311क उ/gभोउरक मािट   नै छूिब  सकलाह। िब सवास \nकरब..., नै करब..., मनमे ओझरी लािग  गेलिन । जिह ना न/gभछछ हकी क/g363ट बुढ़ -पुरानक नजिर योपर नै पड़ैत आ \nिध या-पुता लप दऽ िन कािल  लैत। तिह ना डॉ/gभधत टर सहाएबक/gभउ3 अंित  म िव चार मनमे अँटैक गेलिन  जे भागे/gभोछर भैया \nआन थोड़े िछ आ जे लाज-संकोच करब। हुनकेसँ पूिछ  मन थीर कऽ लेब।  \nओना भागे/gभोछरक आदित   छि/gभछछ ह   जे सोझमे पड़ैत पूिछ  दैत छिथ न जे भैया िक  काका आिक  बौआ, की हाल-\nचाल अिछ । तँए जखने पुछताह िक  टटके /gभ6भ/g311 पूिछ   देबिन । \nआराम करैत भागे/gभोछर गपे केिन  हारक /gभ6भित  /gभोभा करैत रहिथ  । डा◌ॅ. परमे/gभोछरक/gभउ3 लगमे देिख  ते पूिछ  बैसलाह- \n“बाउ, की हाल-चाल अिछ ?” \nहाल-चाल सुिन ते डॉ. परमे/gभोछर /g3त1 या/gभध1 या करैत बजलाह- \n“हाल-चाल िक  रहत भैया अह/g363सँ ि◌ नवृि/gभोउ   भेलॱ आ एकटा बात मनमे उिठ  कऽ ठाढ़ भऽ गेल अिछ ।” \nिब /gभधउ चेमे भागे/gभोछर टोकलकिन  -  \n“एते भूिम का ब/gभछछ हैक कोन /gभ6भयोजन , कोन बात?” \nडा◌ॅ. परमे/gभोछर - “पेटक ऑपरेशनक डा◌ॅ/gभधत ट र हमहूँ, कतेको करबो केलॱ, कतौ अजस नै भेल। मुदा अह/g363सँ \nजखन पुछलॱ तँ दोसरक/gभउ3 िक  अए पिस न केिल ऐ?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n65 \n \nभागे/gभोछर - “बौआ, अह/g363 साधारण /gभोधेणीक नै छी जे िक  छु किह  देब। दू /gभ6ोपमे /gभो3ान काज करै छै। गुण आ \nि◌ नगु/g361ण। अह/g363 छोट भाए छी, जखन पेट किट तॱ तखन छाती दहैिल यो सकै छलए। मुदा देखैक जे भार देलॱ \nसे अही दुआरे जे अपन जेठ भाय बूिझ  नीकसँ तकित यान किर तॱ।” \n  \n~ \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n66 \n \n  \nकचहिर या-भाय  \n  \nकचहिर या-भायक/gभउ3 देिख  ते नीरस बाजल- \n“भाय, ओहूँक/gभउ3 कचहिर  या उ/gभोउरी भिर  सक निह ये उतरत?” \nकचहिर या भाय आ नीरस लंगोिट या संगी। भिर सक नै साल, तँ मिह ने, नै महीना तँ िद ने, नै िद न तँ घंटे-\nिम नट नीरसे पैघ हेतिन । िज नका ज/gभछछ म –िट /gभ।तपिण   िल खाएल हेतिन  ित नका ने िज नका नै िल खाएल हेतिन  ओ तँ \nअपने टीपत। कचहिर या-भाय ब/gभधउ चेसँ चंगला से नीरसमे कम छल। जिह ना बगुला पोखिर क वा पािन क \nिक नछिर  धड़ैत तिह ना एकठाम रैन-बसेरा रिह तो कचहिर या-भाय कचहरीक लाट पकिड़  लेलक। नीरसक /gभ6भ/g311 \nकचहिर या भाइक मन हौिड़  देलक। दुिन य/g363 बड़ीटा छै, झूठ-सच चिल ते रहतै। चलबो केना नै करतै? कोनो \nकी अ/gभछछ हार इजोत एक िद ना छी जे ओरा जाएत। तखन तँ भेल जतए छी ततए कुहेसक/gभउ3 भगा क ऽ राखी। \nतहूमे नीरस लंगोिट या भैयारी छी, कोन िद नक कोन गप एहेन हएत जे नै बूझल हेतइ। रसे-रसे मनक/gभउ3 सोझ \nकरैत बाजल- \n“बौआ नीरस, रहल तँ रस, नै तँ बेरस। आब अपना सभ अंित म घाटक घटवार भेलॱ। भगवान तोरा सन \nबेटा सभक/gभउ3 देथुन जे क/gभछछ हाक भार उतािर  अपना क/gभछछ हापर लऽ लेलक।” \nआगूक बात बजैले कचहिर या भाइक ठोर पटपटाइते रहै आिक  बीचे मे नीरस टोिक  देलक- \n“अह/g363क बेटा की दब छिथ  ?” \nजना कचहिर या भाइक छाती चहिक  गेलिन । फुटल कसताराक दही जक/g363 मुँहसँ िन  कललिन - \n“रसगु/gभ।छ ला रसक चहिट  शु/gभ6ोहेसँ लिग   गेल जे अपनो बुझै छी। हलवाइक कुकुड़ जक/g363 ए/g31भोटा /gभ6उइय/g363 देहमे \nनै अिछ  मुदा चहिट यो तँ चुहिट  कऽ चोहटबे करत।” \nबाल-बोध जक/g363 नीरस मनक/gभउ3 फुसलबैत -बहलबैत बाजल- \n“अ/gभधउ छा भाय, एकटा कहू जे जुआनी आ बुढ़ाड़ीमे की बूिझ  पड़ैए?” \nसह पबैत कचहिर या भाय भगैतक पलग/g363इ जक/g363 बाजल - \n“गेल रे जुआनी फेर कतए पएब।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n67 \n \nनहलापर गुलाम फेकैत नीरस भाय बाजल- \n“कृपा पािब  िक यो मूकसँ वाचाल बनैए तँ िक यो वाचालसँ मूक!”  \nकिह  मुड़ी डोलबैत दुनू गोरे िज नगीक कु/gभछछ ज  भवनमे घुमए लगलाह। \n~ \nगुहािर  \n  \nकमला कातक नवटोलीक गहबर बड़ जगताजोर। सएह सुिन  अपनो गुहािर  करबैक िव चार भेल। भ/g363ज लगेलॱ \nतँ पता चलल जे तीनू वेरागन-सोम, बुध आ शु/g3छ। - भगता भाउ खेलाइ छिथ  मुदा शु/g3छ। िद  नक/gभउ3 तँ सा/gभोभात् \nकािल येक आवाहन रहै छि/gभछछ ह  । मन िथ र भेल। डाली लगबए पड़ै छै तँए ओिर यौनक िव चार भेल। मन भेल \nजे प/gभध।ीक/gभउ3 डाली ओरयौनक भार िद  यिन । मुदा बोलक/gभउ3 रोिक   िव चार कहलक-  \n“देवालयक काज छी, एकोर/gभोउी कुभ/g363ज भेने गुहािर  यो उनटे हएत। डालीक बौस बाजरसँ कीनए पड़त। मुदा \nस/g3तउ त  दुआरे जिन जाित  उनटा-पुनटा बौस कीन लेतीह।” \nमन उनिट  गेल। अपने हाथे िक नैक ि◌ नण/g361ए केलॱ।  \nबाजार पहुँच फूल काढ़ल सीकीक रँगर डालीक संग बेिस ये दाम दऽ दऽ नीक-नीक बौस कीनलॱ। \nमन पड़ल जे भिर  िद न उपास करए पड़त। चाहो तक नै पीब सकै छी। जँ पीबैओक मन हएत तँ गोस/g363इ \nउगैसँ पिह ने भलिह◌ ं पीब लेब। \nतनावसँ भिर  िद न मन उदी/gभधभ न  रहैए। ने काज करैक मन होइए आ ने िक यो सोहाइए। एहेन तनाव दुि◌ नय/g363मे \nककरो भिर सके हेतै। \nकोन जालमे पिड़  गेल छी। तहूमे एकटा रहए तब ने। जालक-जाल लागल अिछ । जमीन-ज/gभछउ थाक जाल, \nजन-जाल, मन-जाल, तन-जाल, श/gभ।भ द -जाल, अथ/g361-जाल, िव चार-जाल, वाक्-जाल नै जािन  कते जाल बनौिन हार \nकते जाल बना कऽ पसािर  देने अिछ । एक तँ ओिह ना इचना माछ जक/g363 लटपटाएल छी तइपरसँ जालक -\nजाल। ग/g3ध3चीक नजिर तँ  नै जे ससिर -फसिर  छछारी कटैत जान बचा सोलह/g3छभी िज  नगी पािब  लेब। तँए \nनवटोलीक गहबरमे डाली लगेलॱ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n68 \n \nगुहिर याक कमी नै। अकलबेरेसँ गुहिर या पहुँच पित यानी लगा बैस गेल। गहबरक भीतर भगत बैस \nिध यान म/gभधभ न  भऽ गेलाह। गहबरसँ उदेिल त भाव भगतक हृदैक/gभउ3 कि/gभ।उ प  त करैत। गुहािर  करए बाहर िन कललाह। \nहाथमे जगरनिथ या ब/g3धततक छड़ी नेने। भगत गुहािर   शु/gभ6ो करैत कहलिख  न-  \n“भगत-अ/gभोधमसँ /gभोधमक बाट पकिड़   चिल  जाउ। आगू िक छु ने हएत।” \nभगतक पछाित  डिल वाह कहिथ न-  \n“पाछु घुि◌ र नै ताकब। कतबो जोिग न सभ कािन -कािन  िक अए ने बजए मुदा घुिर  नै ताकब।” \n  \nहमरो न/gभ।उ ब र लिग चाएल। मुदा ए/g31भे वाक् सुिन   उ/gभछउ सुकता ओते निह ये रहए जते नव वाक् सुनैक होइत। अनेरे \nमनमे तुलसीक िव चार उिठ  गेल। कहने छिथ  जे जेकरा जंजाल रहै छै तेकरा ने िच /gभछछ ता होइ छै। जेकरा नै \nछै?  \nतही बीच भगत सोझमे आिब  गेलाह। पैछले बातक/gभउ3 दोहरबैत एकटा नव बात पुछलिन -  \n“छुिट  गेल िक ने?” \nिब नु तारतमे बजा गेल- “हँ।” \nिव दा भेलॱ। बाटमे िव चारए लगलॱ जे अ/gभोधमक अथ/g361 िक   होइ छै। मुदा कोनो अथ/g3ध1 ने लागल। हािर   \nकऽ ऐ िन /g3त3 कष/g361पर एलॱ जे एक सोगे आएल छलॱ दोसर नेने जाइ छी।  \nगाम अिब ते टोल-पड़ोसक लोक भ/gभउ3ट करए आबए लगलाह। सभ ए/g31भे बात पुछिथ  -  \n“की भेल?” \nिक छु गोटेक/gभउ3 /gभ6भ/g311े बना कहिल  यिन - अ/gभोधमक अथ/g3ध1 ने बुझलॱ। अहॴ कहू। मुदा जते मुँह तते रँगक उ/gभोउर भेटए \nलगल। सुनैत-सनैत मन घोर-म/g3भधा भऽ गेल। पछाित   जे िक यो पूछिथ  तँ कहए लगिल यिन -  \n“जिह ना छलॱ तिह ना छी। जिह ना छलॱ तिह ना छी।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n69 \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n70 \n \n  \nिश वजीक डाक-बाक् \n  \nचौदहो भुवन /gउ1तमणमे काग -भुशुंडी बौराएल रहिथ  िक  तइ बीच िश वजीक संग गु/gभ6ोओजी पहुँचलिथ  । स/gभध6 जा \n सजल शव जक/g363 काग -भुशुंडी, ने गु/gभ6ोएजी आ ने िश  वजीए िद स तकलिन । मिण क जोहमे अपने समु/gउत6मे \nडूबकी लगबैत। दलदल पािन  सदृश गु/gभ6ोजी, तॅँए कोनो आिन  -पीड़ा नै भेलिन । मुदा पाछु िप छड़ैत काग-\nभुशं◌ुडीक/gभउ3 देिख   िश वजीक /g3छ।ोध सीमा तोिड़   बहरा गेलिन । जिह ना हुकड़ैत ढेनुआर गाए चुकड़ैत ब/gभधउ चाक/gभउ3 देिख   \nमलकार (पोिस िन हार) जँ नै दुहै तँ िक  गाए कोकिण  नै जाएत। के दोखी? िश वजीक बाक-डाक नै। काग-\nभुशुंडीक लेल धैन-सन। च/g363िक   नै देिख  काग-भुशुंडीक/gभउ3 िश  वजी कहलिख न- \n“जा रे अभगला, अजेगरोक कान कटलह।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n71 \n \n  \nसोग  \n  \nआने िद न जक/g363 तड़गरे /gभ6भोफेसर लीलाधरक नीन टुटलिन  । जना आन िद न नीन टूिट ते ओछाइन छोिड़  टहलए \nिव दा भऽ जाइ छलाह से आइ नै भेलिन । ओछाइन छोड़ैसँ पिह ने मनमे उिठ  गेलिन  ए/g31भैस माच/g361। पचास बख/g361 \nपूिर  एकावनममे /gभ6भवेश कऽ रहल छी। मनमे उठलिन   िज नगीक पचास बख/g361। जँ सइये बख/g361क अधार बनबै छी \nतैयो अधा टिप  गेलॱ। मुदा से केना हएत? िज नगी तँ िव भािज त अिछ । तँए एकक बाद दोसरमे /gभ6भवेश आ \nपैछलाक नीक-अधलाक समी/gभोभा। मुदा िह  साबे उकड़ूमे पिड़  गेल अिछ । सए बख/g361 जीबे करब तेकर  कोनो \nगारंटी अिछ ..। तखन अधा केना मानब। लगले नजिर  नोकरी िद स बढ़लिन । जइ िद न नोकरी शु/gभ6ो केने \nरही तइ िद न बतीस बख/g361क जोड़ने रही।  गुन भेल जे तीन बख/g361 बिढ़  गेल। पेइतीस बख/g361क नोकरी भऽ गेल \nजइमे प/gभधउ चीस बख/g361 पूिर   गेल अिछ । दसे बख/g361 बचल अिछ  । अहू प/gभधउ चीस बख/g361मे आठ बख/g361 ओझे-गुनी खेलक। \nस/gभोउरह बख/g361क नोकरीक/gभउ3 नोकरी बुझलॱ, जखन कओलेज सरकारी भेल। एकाएक बीस गुना िज नगीमे उछाल \nआएल। सािठ  हजारक नोकरी कोनो मामूली छी, जइठाम अखनो कते पेटेपर खटैए। मुदा जिह ना तीआिर  \nजालक ओझरी जे छोड़बै दुआरे लोक पूँिज ओ गमा फेिक ये दैत अिछ । मुदा से तँ लीलाधरक/gभउ3 नै भऽ पाइब \nरहलिन  ह/gभउ3। ओझरी ज/gभोउे छोड़बए चाहिथ   तते अमती क/g363ट जक/g363 ओझराइते जाइत छलिन  । \nतखने प/gभध।ी ओछाइन छोिड़  , कपड़ासँ पौछैत मुँह, ए◌ेनामे देख , कटोिर या धॲिध  नेने फुदकैत िव जयक \nखुशीसँ मु/g3तउ की दैत लीलाधरक ओछाइन लग पहुँच मुँह िद स तकलिन ।  \nटक-टक आँिख  तकैत लीलाधर प/gभध।ीक/gभउ3 नै देखलिन । मनु/g3त3 य  िक  िच ड़ै आिक  कौछ छी जे अंडा दऽ पड़ा \nजाए। पड़ाएल िक  पड़ाओल गेल ए◌े /gभ6भ/g311मे लीलाधर ओझराएल।  \nटकटकी देिख  प/gभध।ी डिर  गेलीह। मुदा तैयो अपन अज/g361 िन  माहैत बजली- \n“कथीक सोग...?” \n/gभ6भो. लीलाधर- \n“िक छु ने?” \nिज नगीक सोग। मरैइयो बेर तक प/gभध।ी िस  रे चिढ़  खेती, काि/g33उ   धिर  केलॱ? यएह ने जे तते िह त-अपेिछ त बना \nलेलॱ जे सालक दस /gभ6भित  शत कमाइ भोज-भातमे चिल  जाइए। तइपर अपनो सभ िद न अनके खेबै, से केहेन \nहएत। मुदा सभ िद न जँ भोजे खेबै तँ िव /g3भउापित  क िह साब (अधा जनम हम नीन गमाओल) क/gभउ3 की  करब। ने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n72 \n \nिक छुओ पाइ जमा कऽ रािख  सकलॱ आ जेहो केलॱ ओ दस बख/g361 बादे भेटत। की  तीनू ब/gभधउ चाक/gभउ3 आगूक िश /gभोभा \nदऽ पाएब। \n  \n~ \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n73 \n \n  \nपनचैती  \n  \nपरसूसँ सॱसे गाम यएह चरचा जे ई पनचैती केना हएत। एक िद स सोनेलाल बाबा आ दा◌ेसर िद स िव धायक \nजीक /gभ6भित  िन िध । तहूमे खासे मिस यौत सेहो िछ यिन । \nिव धायकजी िभ /g3छभे गजुआइत जे एक जाित  क वोट /gभ6भभािव  त हएत। मुदा अपनो आदमी तँ िक छु नै कहत सेहो \nबात तँ नै। नीक हएत अ/g3तउ पताल धऽ ली। भ/gभउ3ट करए सभ एबे करत , ओतइ सँ फिर या देब। \nसोनेलाल बाबाक िद याद-वाद, जाित  -समाज इि/gभछछ द  रा अ◌ावासक भ/g363जमे। तँए या तँ गबदी माि◌ र देत या तँ सोझा \nएबे ने करत। पुतोहूक दुआरे बेटोसँ िम लान निह ये जक/g363। मुदा िब  ना फिड़ ओने तँ टुटल गाड़ीक पिह या जक/g363 \nगेबे करत। ‘क/g363कोड़ -रोटी। ’\n      \nचेहरासँ सोनेलाल बाबा अ/g3तउ सी बख/g361क बूिझ    पड़ै छिथ  मुदा छिथ  िछ यासिठ ये बख/g361क। जरल मनमे आिग   \nउठलिन । तीन साल पिह ने इि/gभछछ द  रा आवास वएह /gभ6भित  िन िध  िव धायक जीक सोझमे गछलिख न। सोनेलाल बाबा \nतही िद नसँ बौआइ छिथ । मुदा अखन धिर  नै भेटलिन । बेचाराक मनक धधड़ा ओइ िद न भभिक  उठल जइ \nिद न सोनेलाल बाबा पुछलिख न- \n“नेताजी, दौगैत-दौगैत ट/g363ग टूिट   गेल। आबो कहू?” \n/gभ6भित  िन िध - \n“आइक युगमे िब ना खुऔने-पीऔने काज चलै छै?” \nसोनेलाल बाबा- “ई बात ओइ िद न िक अए ने कहलॱ जइ िद न हमरो हाथमे भोट छल।” \n“अखन एते छु/g3भ6ी नइए , दोसर िद न बात करब।” \nपगलाएल सोनेलाल बाबा िक  केलिन  से अपनो नै बुझलिख न। \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n74 \n \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n75 \n \n  \nकचोट  \n  \nआजादीक चौसिठ म वष/g361ग/g363ठ मनबए खुशीक समु/gउत6मे आबाल -वृ/g3भत डुमल। चौदह अग/g3तउ त क िन सभेर राित । \nअचानक प/gभध।ीक छातीमे टनक उठलिन  । दू बजैत। बारहे बजे राित सँ जह/g363-तह/g363 रबािस  -फटाका फुटैत। \nअिध क िध या-पुता भेने बेसीकाल घरवाली खन-खनाएले रहै छिथ । अपनो अ/gभ।3 य/g3तउ त  भऽ गेल छी। जइसँ ने \nडा◌ॅ/gभधत ट र ओइठाम जाइमे अबूह लगैए आ ने लसुन-तेला बना माि◌ लस करैमे। घरक अिन वाय/g361 खच/g361मे दवाइयो-दा/gभ6ो \nआिब  गेल अिछ । तँए कखनो मनमे िच /gभछछ ता-िफ िक र निह ये जक/g363 रहैए।  \nएक तँ सौन-भादबक अ/gभछछ हार, तइपर मेघड/gभ।उ बर जक/g363 मेघौन। ए/gभोउी राित  मे की करब? ने गाममे डा/gभधत ट र छिथ  \nजे लालटेनो हाथे बजा अनबिन , थाल-िख चारक र/g3तउ ता, चािर  िक लोमीटरपर डा◌ॅ/gभधत ट रक घर। जिह ना कोनो \nफिन गा मकड़जालमे फँिस  छटपटाइत तिह ना मन छटपटाए लगल। मन पड़ल दुनू /gभ6भाणीक िज  नगी। समाजमे \nअपना सन कते जोड़ा अिछ  जे दोहरा कऽ िस नूर भरने हएत। जीता-िज नगी िव /gभोछासघाती नै बनब।  जे बिन  \nपड़त तइमे पाछू नै हटब। उ/gभछउ साह जगल।  \nघरक जते टँगर रही सेवामे जुिट  गेलॱ। िक यो तेलक मािल स तँ िक यो सुखले ऐँठुआ ससार करए लगलिन । \nअपने िर /gभधत सा भिज यबए िव दा भेलॱ। मिझ ली बेटी माएक आंगुर फोिड़ -फोिड़  रोग ज/g363चए लगिल  । जिह ना \nथम/g36ोमीटर लगा डा◌ॅ/gभधत टर बोखारक ज/g363च करैत तिह  ना ने मलकारो मालक पाउज गिन  रोगक ज/g363च करैए।  \nतीन बजे भोरमे िर /gभधत सा नेने पहुँचलॱ। माएक/gभउ3 उठा बेटा-बेटी िर /gभधत सापर चढ़ौलक। जेठका बेटाक/gभउ3 संग केने \nडॉ/gभधत ट र ओइठाम िव दा होइत तेसर बेटाक/gभउ3 कहिल  ऐ-  \n“बौआ िद नेश ,माल-जालक तकतान करब।”  \nगामेक िम /g3छ6ल /g3तउ कूलक प/g363चमा /gभधत लाशमे पढ़ैत िद नेश। फ/g3तउ ट  करैए। िश /gभोभकक/gभउ3 जिह  ना गु/gभ6ोक आदर करैए \nतिह ना अपनो दुनू बेकतीक लेल /gभोधवणे-कुमार छी। \nसाढ़े एगारह बजे घुिम  कऽ एलॱ। एक तँ रौद तइपर कठगुमारी। िप यासे मन तबधल। दरब/gभध6 जापर \nिर /gभधत सा \n देिख ते िद नेश लोटामे पािन  नेने पहुँचल। लोटाक पािन  देिख  हृदए उमिड़  गेल। अनायास मुँहसँ \nिन कलल- \n“बौआ, इ/g3तउ कूल...।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n76 \n \nअखन धिर  िद नेश िब  सिर  गेल छल पनरह अग/g3तउ त  ,/g3तउ वतं/gभोोता िद  वस। िब सिर  गेल छल झंडाक संग िम ल \nचलब, िब सिर  गेल छल नव वष/g361क उपहार।  \nिद नेश बाजल-  \nनै, केना जेतॱ।” \nमनमे असहनीय कचोट भेल। मुदा बात बहलबैत बजलॱ- \n“बौआ, एहेन फेड़ा िज नगीमे किह यो ने भेल छल। मुदा सभ शुभ-शुभ स/gभ।उ प/g3छभ भेल। ” \n  \n~ \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n77 \n \n  \nअजाित  \n  \nगु/gभ6उ काका, बड़का काका, पढ़ुआ काका, लाल काका, भैया काका, दोस काका, संगी काका सभ एकठाम \nबैस रघुनाथक गप चलौलिन । \nगु/gभ6उ काका बजलाह - \n“शेतानक चरखी अिछ  रघुन/gभछउ था।” \nसह मारैत बड़का काका कहलिख न- \n“एहेन छुतहर एकोटा ने कुल-खनदानमे भेल।” \nएकमुहरी गप देिख  दोस काका बजलाह- \n“एना गॱ-गॱ केने नै हएत? िक छु /g3तउ प/g3त3 ट  िव चार करए पड़त।” \nअपन भार हटबैत पढ़ुआ काका टपिक  गेलाह- \n“भने दोसक िव चार छै। लाल भाय अहॴ अपन ि◌ नण/g361ए सुना िद  औ।” \nगंभीर होइत लाल काका फैसला देलिख न- \n“रघुनाथ अजाित  भऽ गेल।” \n  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n78 \n \n  \nपटोर  \n  \nिक शोरी ऐठाम िब आहक काज तेतरी सोहो देखलक। प/g31भा पित  -भ/gभधत त  तेतरी। राित -िद न पित क िव चारक सेवा \nहृदैसँ करैत।  \nरंग-रंगक पटोर साड़ी पिह रल देिख लाड़-झाड़ करैत पित -गुलेतीक/gभउ3 तेतरी कहलक -  \n“हमरो पटोर साड़ी कीन िद अ?” \nअनुकूल रखै दुआरे गुलेती अनुकूल श/gभ।भ द क सहारा लैत सोचए लगल जे जिह ना अ/gभछछ हार घर स/g363पे-स/g363प होइ छै \nतिह ना ने दुनू बेकती छी। रंगक चमकी देिख  ओ (तेतरी) लटुआएल अिछ  आ अनुकूलक अपने लटुआएल \nछी। मुदा छी तँ दुनू ए/g31भे रंग। जखन ए/g31भे रंग छी तखन बीचमे बाधा कथीक। जेहने अपने पटोर साड़ीक \nस/gभ।उ ब/gभछछ ध मे जनिन हार, िक िन िन हार छी तेहने ने ओहो अिछ । तखन तँ भेल जे, की परसै छी, तँ फूिस । तहन \nकनी लगा कऽ देबइ। ओना अपन आँट-पेट देिख  गुलेती सहमल नै। बुझलक जे जिह ना गुलेतीक िश कार \nतिह ना ने मुँहक िश कार होइए। दुनूक सो/g33उैनी गारंटी थोड़े अिछ  । तहूमे चोिब सो घंटा संग रहिन हािर  नारीक \nनश-नश नै बुझी तँ ई केकर दोख। जिह ना कलीसँ गुलाब िछ टैक िछ टकए लगैत तिह ना चौवि/g3छभ  या मु/g3तउ की \nिछ टकबैत गुलेती बाजल- \n“केहेन पटोर लेब?” \nजिह ना /g3तउ वग/g361क आशामे लोक , सभ िक छु दान करैले तैयार रहैत अिछ  तिह ना पटोरक आशामे तेतरी भेल। \nहजारोक भीड़मे जिह ना /gभ6भेमी /gभ6भेमीक/gभउ3 पकिड़   सिट  जाइत, तिह ना गुलेतीक हृदैमे तेतरी सिट  गेल। गोदीक \nब/gभधउ चाक सुतैक भार जिह ना गोद लैत तिह ना ए◌ेिल साएल तेतरी बाजल- \n“जेहने िक शोरीक अंगनामे देखिल ऐ।” \n“ए/g31भे रंगक देखिल  ऐ?” \n“नै, सभ रंगक रहै।” \nएकटा संगी रहने ने लोक हराइए जॱ तइसँ बेसी होइ तँ केना हराएत? जेतै हराए लगत ततै संगी भेट \nजेतै। प/gभध।ीक/gभउ3 हराइत देिख   गुलेती बाजल-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n79 \n \n“अह/g363क िव  चार नै मानब तँ दुिन य/g363मे केकर िव  चार मानै बला अिछ । अह/g363क/gभउ3 हाथ पकिड़   अनने छी तहन \nिव चार केना नै मानब। अह/g363क म/g36उग मािन   लेलॱ। कागजमे िल ख लेलॱ। जइ िद न बजार जाएब तइ िद न \nिक नने आएब। खाली बजार जाइ घड़ी पुरजी मोन पािड़  देब अह/g363। अ/gभधउ छा एकटा बात बूझल अिछ , ओ \nसाड़ी (पटोरबला) ए/g31भे बेर पिह  रला बाद िख◌ ंचल जाइ छै से। से सभ िद न कतए िख◌ ंचबै?” \nसाड़ी िख◌ ंचब सूिन  तेतरीक िव चार ठमिक  गेल। बाजिल - \n“तखन ऐबेर छोिड़  िद औ। आगू साल अगते कीन देब।” \nभार घुसकैत गुलेती दुनू ज/g363घपर हाथक शान िप  जबैत बाजल- \n“कहू तँ भला, अ/gभधउ छा अहॴ मा◌ेन पािड़  िद अ जे एतेक उमेरमे अह/g363क कोन गप किह  या कटलॱ?” \nकेकरो गप अपने टूिट  जाइ छै तँ ऐमे केकर दोख। हँ तखन ई बात ज/gभ6ोर भेल अिछ   जे गामक चािल  \nबदलल! पिह ने गाममे चोरक/gभउ3 अिब  ते जएह देखलक सएह चोर-चोर ह/gभ।छ ला करए लगैत छल मुदा अथ/g361क च/g31भा \nतेहेन िद शा पकिड़  लेलक जे सामािज कता तहस-नहस भऽ गेल अिछ । जिह ना राम-रावणक बीचक जे तीर \nचलए आ दस-दस बीस-बीस गद/g361िन   किट  हवामे उिध याइत एकठाम भऽ सिट  जाइत तेहने ने भऽ रहल अिछ । \n  \n(ई कथा, “पटोर ” मनोज कुमार कणवg3भप उफवg3भप मुवg38अाजी लेल ...)  \n~ \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' ११९  म अंक  ०१  /glyph466दस/glyph225बर २०१२ ( वष/glyph110 ५  मास  ६० अंक  ११९) \n  म ा नु षी ि म ह  सं /g304 कृ ता म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n80 \n \n  \nफुिस याह  \n  \nसुिभ तगर समए भेने अनुकूल काजक वृि/g3भत   िज नगीक/gभउ3 आगू मुँह/gभउ3 ओिह  ना ससारैत अिछ  जिह ना /gभ6भित  कूल भेने \nिव परीत िद शामे पाछू मुँह/gभउ3 ससारैत अिछ  । मुदा िक छु भेद तँ भइये जाइत अिछ । ओ छी कम-बेशीक गिण त।  \nस/g363झक आठ बजैत। ओना माघक आठ राित   कहबैत अिछ  मुदा से नै साओन-भादोक आठ स/g363झे \nकहबैए। आठ घंटा दमकल चला घरपर आिब  कमलदेव ग/g3छछगदाएल मने प/gभध।ी-सुिच /gभोोाक/gभउ3 कहलिन  - \n“पिह ने चाह िप आउ, पछाित  एकटा गप कहब?” \nजिह ना कम/g361क/gभउ3 वचन सदित   दबैत रहैत अिछ  तिह ना सुिच /gभोोा चाह बनबैसँ पिह  ने हठ करैत बजलीह- \n“सुनल रहत तँ चाहो बनबै बेर िव चारब, ओना खट-खुट मन केने कहॴ चाहो ने दुइर भऽ जाए।” \nप/gभध।ीक बात सुिन   कमलदेव सोचमे पिड़  गेलाह। शुभ काजमे अशुभ बात ओहन करामात कऽ दैत जिह ना \nएकटा िछ /g31भा हाइ -कोट/g361क फैसला उनटा-पुनटा दैत अिछ । हो ने हो कहॴ अही गपक धूिन मे चाहक धूिन \nिब सिर  जािथ । तखन तँ िद न-भिर क मेहनित तँ मेहनते रिह  जाएत, बजला- \n“अनेरे कोन झूठ-फुिस क फेिर मे पड़ै छी पिह ने चाह िप आउ, तखन दुिन य/g363-दारीक गप-सप हेतइ।” \nमु/g3तउ की दैत सुिच /gभोोा उ/gभोउर देलिन  - \n“तँए ने पिह ने घर-पिर वारक काज िन बटा िल अ चाहै छी। अहॴ सन पु/gभ6उख हम थोड़े छी जे भिर   िद न छाती \nभरे खटै छी आ गामक लोक फुिस याहा कहैए।” \nप/gभध।ीक बात सुिन   कमलदेवक मनमे झॲक एलिन । जिह ना गुम हवामे सूय/g361क ताप अपन करामात करैत तिह  ना \nएक तँ कमलदेवक मनमे चाहक झॲक चढ़ल तइपरसँ प/gभध।ीक मुँह/gभउ3 फुिस  याह सुिन  झॲक तेज भऽ गेलिन , \nबजलाह- \n“ने अह/g363 कहने कटहर हएत आ ने गौआँ कहने बरहर हएत। कटहर कटहरे रहतै, बरहर बरहरे रहतै। एक \nरंग आँठी-कमड़ी भेनिह  की हएत?” \nपित क िव चारक/gभउ3 अ◌ा◌ंकैत सुिच  /gभोोा बजलीह -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dP","size_mb":2.18,"has_text":true},"Videha 120.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 120.pdf","name":"Videha 120.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १२० म अंक १५ िदस/g2ँउबर २०१२ (वष/g36ठ ५ मास ६० अंक १२०)\n  \n  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/g32उ  \n२.१.\n आशीष अनिचधॉषइइहार -मािहया  \n  \n२.२.\n जगदीश टऎझ6झसाद मटऎझङइ ड ल-लघुकथा-इमानदार घूसखोर  \n  \n२.३.\n /g262मोद रंिगले- /g262च/g283ड /g262योग क एलिथ नया हिथयार- मधेसी मोच/g365 बेवकुफ बनए लेल भऽ \nगेल तैयार  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n2 \n \n२.४.१.\n रामिव लास साहु -एकटा िव हिन  कथा- घुसहा घर २.\nकैलास दास-लघुकथा-\nलटऎइ6इज   \n  \n२.५.\n संजीव कुमार शमा- महाकिव  पं. लालदासक १५६म जयंती समारोह  \n  \n  \n२.६.\n स/g288दीप कुमार साफी- आ/g28उमकथा \n  \n२.७.\n उमेश म/g283डल - दोसर चरणक पिहल सगर राित दीप जरय दरभंगामे स/g2ँउप/g382 -  \nिडिजटल फॉम/g36ठमे ३७ टा पोथीक लोकाप/g36ठण  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com   पर पठाउ।  \n \n३. प/g32उ \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n3 \n \n३.१.\n जगदीश चटऎझङङटऎबो6 ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आटऎझङबम गीत )- (आगटऎइ6इ ) \n  \n३.२.\n सटऎझङङदीप कुमार  साफी-किवता-काितकक पूिण/g36ठमा/ गामक इनार   \n  \n३.३.\n जगदान/g288द झा मनु \n  \n  \n३.४.\n हेमनारायण साहु- हम छी नीमक गाछ  \n  \n३.५.\n मुटऎइङझी  कामत केर दुइ गोट किवता-िसया तोरे कारण/ िठठुराबैत जाड़  \n  \n३.६.१.\n राजदेव मटऎझङइ ड लक तीन गोट किव ता-िच र /g262ती/g252ा/ हाथ/ ठक२.\n िमिहर झा- िवदागरी \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n4 \n \n३.७.\n पंकज चौधरी (नव लटऎझघ7ी )- चािरटा गजल  \n  \n३.८ .\n िब/g288दे/g258र ठाकुर - गीत-गजल-किवता  \n  \n  \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पि/g255काक सभटा पुरान अंक ( /gउ0ँेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीच/g363क  \nिलंकपर उपल/g2ँ2ध  अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following l ink.  \nिवदेह ई-पि/g255काक सभटा पुरान अंक /gउ0ँेल, ितरहुता आ देवनागरी /g265पमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पि/g255काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पि/g255काक ५० म सँ आग/g363क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरक/g2उ3 अपन साइट / /g2ँ2लॉगपर लगाऊ।   \n/g2ँ2लॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेले/g2अ0ट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड /g262ा/g2ँ0त कए सकैत छी।  गूगल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n5 \n \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन ि/g2अ0लक \nक/g265 आ खाली /g30उथानमे http://www.videha.co.in/index.xml पे/g30उट क/g265 आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडका/g30उट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथला/g252रमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीच/g363क िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक /g30उतंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   (एतए बॉ/g2अ0समे ऑनलाइन देवनागरी टाइप क/g265 , बॉ/g2अ0ससँ कॉपी क/g265  \nआ वड/g36ठ डॉ/g2अ0युमे/g288टमे पे/g30उट कए वड/g36ठ फाइलक/g2उ3 सेव क/g265। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर स/g2ँउपक/g36ठ क/g265। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazi ne \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo file s. िवदेहक पुरान  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n6 \n \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g255कला/ फोटो सभक फाइल सभ ( उ/g2अउचारण , बड़ सुख सार आ दूव/g365/g252त \nमं/g255 सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g363क िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आक/g365इव  \n  \n \n \n/g2अ6योितरी/g258र पूव/g36ठ महाकिव िव/g32उापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती /g262ाचीन कालिहसँ \nमहान पु/g26उष ओ मिहला लोकिनक कम/g36ठभिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पु/g26उष ओ मिहला लोकिनक  िच/g255  \n'िमिथल ा रटऎझ7ॱ '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूि/g25उ/g36ठ, एिहमे िमिथला/g252रमे (१२०० वष/g36ठ पूव/g36ठक ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अ/g288या/g288य /g262ाचीन आ नव /g30उथाप/g28उय , िच/g255 , अिभलेख \nआ मूि/g25उ/g36ठकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/g2ँउबि/g288धत सूचना, स/g2ँउपक/g36ठ, अ/g288वेषण संगिह िवदेहक सच/g36ठ-इंजन आ /g288यूज सिव/g36ठस \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ स/g2ँउबि/g288धत वेबसाइट सभक सम/g3ँठ  संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकटऎइ61 \nअटऎझङङवेषण \" \nिवदेह जालवृ/g25उक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकि/g262य जालवृ/g25उ ) पर जाउ।  \n  \n \n1.संपादकीय  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n7 \n \n१ \nिवदेह भाषा स/g2ँउमान 2012-13   \nअनुवाद पुर/g30उकार 2013, युवा पुर/g30उकार 2012 आ 2013 फेलो ( सम/g3ँठ  योगदान) क लेल िवदेह स/g2ँउमानक \nघोषणा \n2013 फेलो ( सम/g3ँठ योगदान )क िवदेह स/g2ँउमान - /g25अी राजन/g288दन  लालदा स क/g2उ3। युवा पुर/g30उकार 2012- /g25अीमित \n/g2अ6योित सुनीत चौधरीक/g2उ3 “अिच/g36ठस ” किवता-हाइकू सं/g3ँठह लेल। अनुवाद पुर/g30उकार 2013- /g25अी नरेश कुमार \nिवकलक/g2उ3 मराठी उप/g288यास “ययाित”क मैिथली अनुवाद लेल। \nमूल पुर/g30उकार 2012 आ बाल सािह/g28उय पुर/g30उकार 2 \n012 लेल िवदेह स/g2ँउमानक घोषणा पिहनिह ये भ’ गेल अिछ। \n \nिवदेह भाषा स/g2ँउमान २०१२-१३ ( वैकि/g2ँ8पक सािह/g28उय अकादेमी पुर/g30उकारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g28उय अकादेमी फेलो पुर/g30उकार 2012 \n2012 /g25अी राजन/g288दन लाल दास (सम/g3ँठ योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g2ँउमान २०१२-१३ ( वैकि/g2ँ8पक सािह/g28उय अकादेमी पुर/g30उकारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२ बाल सािह/g28उय पुर/g30उकार - /g25अी जगदीश /g262साद म/g283डल क/g2उ3 “तरेगन” बाल /g262ेरक िवहिन कथा सं/g3ँठह  \n२०१२ मूल पुर/g30उकार - /g25अी राजदेव म/g283डलक/g2उ3 \"अ/g2ँउबरा\" ( किवता सं/g3ँठह ) लेल। \n2012 युवा पुर/g30उकार - /g25अीमती /g2अ6योित सुनीत चौधरीक “अिच/g36ठस ” (किवता सं/g3ँठह ) \n2013 अनुवाद पुर/g30उकार - /g25अी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उप/g288यास  /g25अी िव/g303णु सखाराम खा/g283डेकर ) \n  \n२ \nफणीटऎझघङर नाथ रेणु  \nएकटा लोकगीतक िवटऎइझब ाप ित  \nभूिमका  \nमहाकिव िव/g32उापितपर “खोज”करैत काल हमरा लागल जे एक अ/g28अयायक शीष/g36ठक राख ’ पड़त- “खेितहर-\nबोिनहार आ बहलमानक किव िव/g32उापित ”। कारण पूिण/g36ठय/g363-सहरसाक इलाकामे आइयो िव/g32उापितक पदावली गािब -\nगािब क’ भाव देखाक’ नाचैबलाक म/g283डली सभ अिछ। ऐ म/g283डली सभक नायक मिहसवार , चरबाह आ गाड़ीक \nबहलमाने होइ छिथ /g262ायः। मैिथल पि/g283डत लोकिनसँ पुछलॱ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n8 \n \n, ई कोना भेल? बजला, अह/g363 कोन फेरामे पड़ल छी? अही सभ मूख/g36ठक कारण आइ िव/g32उापितक दुद/g36ठशा भ ’ \nरहल अिछ। ऐ मामूली लोक सभक मोनमे जखन एलै िव/g32उापितक नामपर “चािरटा पदावली” जोिड़ देलक। \n.. अह/g363 िद/g2अ2/gउठ0िमत भ ’ रहल छी।.. िमिथलाक पि/g283डतक वज/g36ठना-वाणीपर कान-बात नै दैत हम सहष/g36ठ सहरसा (बा \nसहष/g365?) या/g255ाक तैयारी शु/g265 क ’ देलॱ। ..कनचीरा गाम एकटा एहन गाम अिछ जइपर दू-दू िजलाक िजला \nअिधकारीक शासन चलैत अिछ। अदहा गाम सहरसामे, अदहा गाम पूिण/g36ठय/g363मे।   \n... कनचीराक िव/g32उापित -म/g283डलीक नाम दुनू िजलाक लोक लै छिथ। ... जइ िदन कनचीरा गाम पहुँचलॱ, \nगाममे एकटा अघट घटना घिटत भ’ गेल रहै। दस सालसँ इलाकाक /g262ितिनिध/g28उव करैबला नेताजी चुनावमे \nिचतंग भ’ गेल रहिथ। तइ /g325ारे ओइ राित नाच -गानक दोसरे मतलब िनकालल जा सकै छल, ऐ डरे \n“िव/g32उापित -म/g283डली”क नायक जनकदास नाच करबाक अनुमित नै देलिन।   \nदोसर राित ओ ब/g386ड खुशामद करेलाक बाद अनुमित देलिन। नायक जनकदास ब/g386ड तक/g36ठ-िवतक/g36ठ केलाक \nबाद घुमा-िफरा क’ दोहरा-तेहरा क’ कहलिन, “ िव/g32उापित - नाच” क ज/g288म हुनके पिरवारमे पिहले-पिहल भेल। \nिव/g30उतारसँ ओ किहयो िकछु नै कहलिन। आ हुनका जखन ई िव/g258ास भ ’ गेलिन जे “िव/g32उापित नाच \nम/g283डली”क नामपर खच/g36ठ करबा लेल हजार - दू हजार टाका सरकारक खजानासँ ल’ क’ हम नै बहराएल छी, \nतखन ओ मृदंगपर थाप देलिन। राित भिर नाच देखैत रहलॱ। गाए चरबैबला छौड़ा, साड़ी पहीर िवरिहनी \nराधा बिन गेिल आ कािन-कािन गाबए लागिल- “कतेक िदवस हिर खेपब हो, तुम एसकिर नारी!” दोसर िदन, \nजनकदाससँ ऐ नाचक उ/g28उपि/g25उक इितहास पुछलॱ तँ ओ बाजल - नै जािन किहयासँ ऐ नाचक मूलगैनी हमरा \nपिरवारमे चलैत आिब रहल अिछ। जनकदासक ऐ उदासीक कारण छल- हमर टेपरेकाड/g36ठर। .. चु/g2ँ0पे-चु/g2ँ0पे सभ \nगीत फीतामे अह/g363 भिर लेलॱ, चलाकीसँ। मंगनीमे अपन काज सुतािर लेलॱ अह/g363? आ, अंितममे पचास टाका \nनगदी देलाक बादो ओ हमर ऐ /g262/g3ठठक कोनो उ/g25उर नै देलिन िक खेितहर -बोिनहार, चरवाह आ बहलमान सभ \nकिहया आ केना िव/g32उापितक पदावलीक/g2उ3 गािब -गािब नाचब /g262ार/g2ँउभ केलिन। जनकदासक पलानीमे पुआरपर पड़ल \nरही िदन भिर, ओकरा दया नै लगलै। ओकर मसोमात जवान बेटी हमरा िदससँ पैरवी केलक, तखनो ओ नै \nपिसझल, अपन खानदानीक “हँसी” करबैबला गप के “गजट” मे “छापी” कराब’ चाहत? बुरहा जनकदास \nबड़द खोिल चरबै लेल चिल गेला। हम ओकर पलानीमे पड़ल रहलॱ आ तकर बादे एकटा िख/g30उसा सुनलॱ बा \nसपना देखलॱ बा “/gउठ0म ”मे पिड़ गेलॱ- ई नै किह सकै छी। \n  \n३ \nकी मैिथली मा/g255 मैिथल /gउ0ँा/g332णक भाषा छी? \nसे/g288टर फॉर /g30उटडी ऑफ \n  इि/g283डयन /g3ँँेिडश/g288स - मैिथ ली सािह/g28उयसँ ऐ सं/g30उथाक की सरोकार छै? िव/g32उापित सेवा \nसं/g30उथान आ चेतना सिमित राजनैितक सं/g30उथा अिछ - पागबला सं/g30उकृत आ अवह/g32अक िव/g32उापितक सालाना \nिव/g32उापित पव/g36ठ करबाक अितिर/g2अ0त एकर सभक की काज छै? ऑल इि/g283डया मैिथली सािह/g28उय सिमितक \nपड़ोसीयोक/g2उ3 पता नै छै जे ई सं/g30उथा छैहो बा नै, जयका/g288त िम/g25अक मृ/g28उयुक बाद ऐ सं/g30उथाक मा/g288यता बरकरार  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n9 \n \nिकए छै, की जयका/g288त िम/g25अक मैिथली लेल कएल अहसानक पािर/g25अिमक हुनकर बेटी-जमाए लऽ रहल छिथ। \nअिखल भारतीय मैिथली सािह/g28उय पिरषद की अिछ आ एम .बी.बी.एस. डॉ/g2अ0टर , िजनका सािह/g28उयसँ कोनो \nसरोकार नै छि/g288ह , िकए वो टक अिधकार लेल ऐ मुइल सं/g30उथाक पता अपन नामसँ दै लेल तैयार भेल छिथ। \nिमिथला स/g36उ/g30उकृितक पिरषद तँ िव/g32उापितक/g2उ3 पागबला फोटो पिहरा कऽ िव/g32उापितक नै मैिथलीक य/g253ोपवीत \nसं/g30उकार करबाक दोषी अिछये। तँ की ई मैिथल /gउ0ँा/g332णक ख/g363टी सं/g30उथा सभ मैिथलीक/g2उ3 मैिथल /gउ0ँा/g332णक भाषा \nबनबै लेल (सािह/g28उय अकादेमी िद/g2ँ8लीमे) मा/g255 वोट आ क/g2ँ2जाक राजनीितक अ/g288तग/g36ठत सािह/g28उय अकादेमीक \nमैिथली क/g288वीनर चुनबाक लेल सं/g30उथाक /g265पमे काज कऽ रहल अिछ , आ त/g2उ3 अि/g30उत/g28उवमे अिछ ?  \n \nकी मैिथली मा/g255 मैिथल /gउ0ँा/g332णक भाषा अिछ ? \nसािह/g28उय अकादेमी, िद/g2ँ8लीक पुर/g30उकारक बँटवारा (!!!) देखी तँ उ/g25उर की अिछ ? \n(कुल बँटवारा ४३ बेर- २०११ धिर) \nमैिथल /gउ0ँा/g332ण -३६ बेर!! \nकाय/g30उथ -५\n  बेर \nराजपूत-२  बेर \nगएर सवण/g36ठ- 0000 बेर!!!! \n  \n  \n१९६६- यशोधर झा (िमिथला वैभव, दश/g36ठन ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९६८- या/g255ी (प/g255हीन न/g2अ2न गाछ , प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९६९- उपे/g288/gउ06 नाथ झा “/g30ठयास ” ( दू प/g255 , उप/g288यास ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९७०- काशीका/g288त िम/g25अ “मधुप” (राधा िवरह, महाका/g30ठय ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९७१- सुरे/g288/gउ06 झा “सुमन” ( पयि/g30उवनी, प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९७३- /gउ0ँजिकशोर वम/g365 “मिणप/g323 ” (नैका बिनजारा, उप/g288यास ) कण/g36ठ काय/g30उथ  \n  \n१९७५- िगरी/g288/gउ06 मोहन िम/g25अ (िकछु देखल िकछु सुनल, सं/g30उमरण ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९७६- वै/g32उनाथ मि/g2ँ8लक “िवधु” (सीतायन, महाका/g30ठय ) कण/g36ठ काय/g30उथ  \n  \n१९७७- राजे/g258र झा (अवह/g32अ : उ/g322व ओ िवकास , समालोचना) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९७८- उपे/g288/gउ06 ठाकुर “मोहन” (बािज उठल मुरली, प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n10 \n \n  \n१९७९- त/g288/g255नाथ झा (कृ/g303ण चिरत , महाका/g30ठय ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८०- सुध/g36उशु शेखर चौधरी (ई बतहा संसार, उप/g288यास ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८१- माक/g36ठ/g283डेय /g262वासी (अग/g30उ/g28उयाियनी, महाका/g30ठय ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८२- िलली रे (मरीिचका, उप/g288यास ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८३- च/g288/gउ06नाथ िम/g25अ “अमर” ( मैिथली प/g255कािरताक इितहास ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८४- आरसी /g262साद िसंह (सूय/g36ठमुखी, प/g32उ ) गएर /gउ0ँा/g332ण - राजपूत \n  \n१९८५- हिरमोहन झा (जीवन या/g255ा, आ/g28उमकथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८६- सुभ/gउ06 झा (नाितक प/g255क उ/g25उर , िनब/g288ध ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८७- उमानाथ झा (अतीत, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८८- मायान/g288द िम/g25अ (मं/g255पु/g255 , उप/g288यास ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९८९- का/g2अ8चीनाथ झा “िकरण” (पराशर, महाका/g30ठय ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९०- /g262भास कुमार चौधरी (/g262भासक कथा, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९१- रामदेव झा (पिसझैत पाथर, एक/g36उकी) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९२- भीमनाथ झा (िविवधा, िनब/g288ध ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९३- गोिव/g288द झा (सामाक पौती, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९४- गंगेश गुंजन (उिचतव/g2अ0ता, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९५- जयम/g288त िम/g25अ (किवता कुसुम/g36उजिल , प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९६- राजमोहन झा ( आइ काि/g33उ परसू, कथा सं/g3ँठह ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९७- कीित/g36ठ नारायण िम/g25अ (/g28अव/g30उत होइत शाि/g288त/g30उतूप , प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n11 \n \n१९९८- जीवका/g288त (तकै अिछ िचड़ै, प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n१९९९- साकेतान/g288द (गणनायक, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२०००- रमान/g288द रेणु (कतेक रास बात, प/g32उ )कण/g36ठ काय/g30उथ  \n  \n२००१- बबुआजी झा “ अ/g253ात ” ( /g262ित/g253ा पा/g283डव , महाका/g30ठय ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२००२- सोमदेव (सह/g263मुखी चौक पर , प/g32उ ) काय/g30उथ  \n  \n२००३- नीरजा रेणु (ऋत/g2ँउभरा, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२००४- च/g288/gउ06भानु िसंह (शकु/g288तला, महाका/g30ठय ) गएर /gउ0ँा/g332ण - राजपूत \n  \n२००५- िववेकान/g288द ठाकुर (चानन घन गिछया, प/g32उ ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२००६- िवभूित आन/g288द (काठ, कथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२००७- /g262दीप िबहारी (सरोकार, कथा)कण/g36ठ काय/g30उथ  \n  \n२००८- म/g255े/g258र झा (कतेक डािर पर, आ/g28उमकथा) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२००९- /g30उव .मनमोहन झा (गंगापु/g255 , कथासं/g3ँठह ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२०१०- /g25अीमित उषािकरण खान (भामती, उप/g288यास ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \n२०११- /g25अी उदयच/g288/gउ06 झा \"िवनोद\" ( अप/g252 , किवता सं/g3ँठह ) मैिथल /gउ0ँा/g332ण  \n  \nगजे/g288/gउ06  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nअपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n12 \n \n२. गटऎइझब  \n२.१.\n आशीष अनिचधॉषइइहार -मािहया  \n  \n२.२.\n जगदीश टऎझ6झसाद मटऎझङइ ड ल-लघुकथा-इमानदार घूसखोर  \n  \n२.३.\n /g262मोद रंिगले- /g262च/g283ड /g262योग क एलिथ नया हिथयार- मधेसी मोच/g365 बेवकुफ बनए लेल भऽ \nगेल तैयार  \n  \n  \n२.४.१.\n रामिव लास साहु -एकटा िव हिन  कथा- घुसहा घर २.\nकैलास दास-लघुकथा-\nलटऎइ6इज   \n  \n२.५.\n संजीव कुमार शमा- महाकिव  पं. लालदासक १५६म जयंती समारोह   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n13 \n \n  \n  \n२.६.\n स/g288दीप कुमार साफी- आ/g28उमकथा \n  \n२.७.\n उमेश म/g283डल - दोसर चरणक पिहल सगर राित दीप जरय दरभंगामे स/g2ँउप/g382 -  \nिडिजटल फॉम/g36ठमे ३७ टा पोथीक लोकाप/g36ठण  \n \n \n आशीष अनिच/g288हार - मािहया \n  \nहम /g262यासरत छलहुँ जे लघु-दीघ/g36ठ िनण/g36ठय भाग -२ एही अंकमे आबए मुदा कनेक नमहर चच/g365 हेबाक कारण/g3अ0 बेसी \nसमय लािग रहल छै..... तँए ऐ खेप एकटा नव िवधापर ग/g2ँ0प करी। ऐ िवधाक नाम िथक \" मािहया \" । ई \nिवधा मूलतः पंजाबी सािह/g28उय केर िथक आ पंजाबीसँ उदू/g36ठमे आएल आ तकरा बाद सभ भाषामे पसरल। ई \nिवधा मा/g255 तीन प/g363ित केर होइत छै जािहमे पिहल प/g363ितमे 12 मा/g255ा दोसरमे 10 मा/g255ा आ फेर तेसरमे 12 \nमा/g255ा होइत छै आ स/g3ठ5े-स/g3ठ5 पिहल प/g363ित आ तेसर प/g363ितमे कािफया ( तुका/g288त ) होइत छै... तँ देखी एकर \nसंरचनाक/g2उ3------    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n14 \n \nपंजाबीमे मािहयाक पिहल प/g363ितक संरचना अिधक/g36उशतः 2211222 अिछ मने दीघ/g36ठ-दीघ/g36ठ-लघु-लघु- दीघ/g36ठ-दीघ/g36ठ-\nदीघ/g36ठ।  \nतेनािहते दोसर प/g363ितक संरचना अिछ 211222 दीघ/g36ठ-लघु-लघु- दीघ/g36ठ-दीघ/g36ठ-दीघ/g36ठ \nआ फेर तेसर प/g363ितक संरचना पिहल प/g363ितक बराबर अिछ मने 2211222 मने दीघ/g36ठ-दीघ/g36ठ-लघु-लघु- दीघ/g36ठ-दीघ/g36ठ-\nदीघ/g36ठ।  \n  \nओना ई अिधक/g36उश  संरचना अिछ। ऐक/g2उ3 अलावे िकछु हेड़ -फेड़क संग आन-आन संरचना सेहो भेटैत \nअिछ।  मुदा ई िनि/g256त छै जे हरेक प/g363ितमे दीघ/g36ठक बेसी सं/g2अठया रहने लयमे ई खूब आिब जाइत छै \n  \nमािहया छ/g288दमे अथ/g36ठक चािर तरह/g3अ0 िव/g30उतार होइत छै... \n  \n१) या तँ पिहल आ दोसर प/g363ित मीिल कए एकटा अथ/g36ठक/g2उ3 /g28अविनत करै आ तेसर प/g363ित अलग रहै, \n२) या तँ दोसर प/g363ित आ तेसर प/g363ित मीिल कए कएटा अथ/g36ठक/g2उ3 /g325िनत करै आ पिहल प/g363ित अलग रहै, \n३) या तीनू प/g363ित मीिल कए एकटा अथ/g36ठक/g2उ3 /g28अविनत करै \n४) या दोसर प/g363ित एहन होइ जे पिहलो प/g363ित स/g3ठ5 मीिल अलग अथ/g36ठ दै वा तेसर प/g363ित स/g3ठ5 मीिल अ लग \nअथ/g36ठ दै।   \n  \nमािहया छ/g288दक /g30उथायी अधार /g25अृग/g36उर रस िथक मुदा आधुिनक समयमे ई हरेक िवषयमे िलखल जाइत अिछ। \nउदाहरण /g30उव/g265प देखू हमर दूटा मािहया--- \n  \n  \n१) तीरसँ ने त/g26उआिरसँ \nहम डरै छी आब    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n15 \n \nहुनक नजिरक/g2उ3 मािरसँ  \n  \n  \n२) डोलैए मोन हमर \nउठल आँिखसँ भाइ \nकरेज मथैए हमर \n  \n  \nमैिथलीमे ई मािहया छ/g288द अ/g253ात अिछ .. आउ एकरो आगू बढ़ाएल जाए..... खास कए जे किव /g25अृग/g36उर रसमे \nभीजल रहै छिथ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nजगदीश टऎझ6झसाद मटऎझङइ ड ल \nलघुकथा- \nइमानदार घूसखोर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n16 \n \nचुनमुन बाबूक/g2उ3 सभ जनैत , चाहे ओ आम आदमी होिथ  वा कचहरीक वकील, मुंशी, िक रानी, चाहे इनटेिल जे/g288 स  \n िव भागक अफसर होिथ  वा /g262शासिन  क, जे ओहन घूसखोर िज ला भिर मे िक यो नै छिथ  मुदा ईहो सभ जनैत \nछिथ  जे िज नगीमे किह यो अपन इमान नै िड गौलिन । \n  \nिज ला स/g255 /g288 यायालयक /g262थम /g25अेणीक जज चुनमुन बाबू छिथ  । अ◌ोना हुनकर असल नाओं सुरे/g288 /gउ06  \n /g262साद िछ  यिन  मुदा दादीक पिह ल पोता रहने उपहार देल नाओं चुनमुन िछ यिन  जे पछाित  बाबू जोड़ा गेलिन । \nउफ/g36ठ कए कऽ अपनो चुनमुन बाबू िल  खते छिथ  जे नेम/g2ँ0 लेटमे सेहो छि/g288 ह  । ओना बहुतो, /g262ेमचंद आ िद  नकरजी \nसन भेलाह िज नकर असली नाओंसँ बेसी लोक उपनामेक/g2उ3 जनैत छि/g288 ह  ।  \nब/g2अउ चेसँ चुनमुन बाबू इमानदारीक ि◌ नव/g36ठहन करैत आएल छिथ   जेकर फलाफल सेहो जीिव तेमे भेट रहल \nछि/g288 ह  । पढ़ै-िल खैमे एते इमानदार रहलाह जे किह यो मौिल क रचना छोिड़  नोट-फोटक सहारा नै लेलिन । \nजइसँ सभ िद न नीक िर ज/g2ँ8 ट  होइत रहलिन । ओना सु/g2ँ3 य/g30उ त  पिर वार रहने किह यो अथ/g36ठक अभाव सेहो निह  ये \nभेलिन । मुदा अपनो पढ़ैमे एते इमानदारी रखैत छलाह जे िश /g252कसँ पिर  वार धिर  नजिर मे रहलाह। एम.ए; \nएल.एल.बी. कए /g262थम /g25अेणी िज  ला स/g255 /g288 यायाधीश बनलाह। \n      चािर  भ/g363इक बीच सए बीघासँ ऊपरे जमीन छि/g288 ह   जइमे तीन भ/g363इ नोकरी करै छिथ   आ एक भ/g363इ देवे/g288 /gउ06  \n/g262साद िग  रह/g30उ थी करै छिथ । िग रह/g30उ थीक अथ/g36ठ खाली खेित ये करब नै, बि/g2ँ8 क   पिर वारक/g2उ3 संचािल  त करब सेहो \nहोइत, जे छलिन । नोकिरहरो भ/g363इ सभक/g2उ3 नै बूिझ   पड़िन  जे खानदानी पिर वारमे किन यो कतौ घून-घान आिक  \nिद वार-गराड़ लागल अिछ । पिर वारक ऐ काजमे चुनमुन बाबूक िव चार काज केलकिन । ओहए कहलिख न जे \nजखन हम सभ तीनू भ/g363इ नोकरी करै छी तखन खेत आ पिर  वार देवे/g288 /gउ06 क भेलिन , जइ िद न हमसभ िर टायर \nभेलापर  आएब तइ िद न अिग ला िव चार करब। मनमे ईहो रहिन  जे जखने हम सभ खेत ब/g363िट   लेब तखने ढेर \nतरहक िब  हंगरा उठत। एक तँ ओिह ना जमीन जाल छी तइपर भैयारीक तँ आरो महाजाल। जे स/g2ँउ प ित  आइ \nधिर  मान-/g262ित  /g303 ठा बनल रहल अिछ  वहए गाड़ा-घेघ बिन  सभटाक/g2उ3 धोइ -पोिछ  एकब/g326 कऽ देत। जखन िज  नगीमे \nमाने-/g262ित  /g303 ठा नै तखन िज निग यो तँ ए/g2अ0 स पायर डेटक दबाइसँ बेसी िक छु नै। \n     एक तँ अ◌ोहुना समए ि◌ नध/g365िर  त अिछ  जे कते उमेरमे बेटाक िब आह आ कते उमेरमे बेटीक िब अ◌ाह करक \nचाही, तहूमे देहक ल/g252ण आगूमे ढाढ़ भऽ जाइ छै। से सुरे/g288 /gउ06 क िप ता गौड़ीनाथ सेहो केलिन । जखन सुरे/g288 /gउ06  \n/g262साद बी.ए.मे पढ़ैत छलाह तखने िब आह कऽ देलिख न। कहैले तँ ईहो अिछ  जे जखन पिढ़ -ि◌लिख  अपना \nपएरपर ठाढ़ भऽ जाइ तखन िब आह करैक चाही, मुदा जइठा म पएरपर ठाढ़ होइक बेव/g30उ थे नै रहत तइठाम \nिक  सभ अिव वािह त बिन  बबािज ये भऽ जाए। कओलेजक अव/g30उ थामे सुरे/g288 /gउ06 /g262साद रहिथ   मुदा िम िस यो भिर  \nमनमे नै उठलिन  जे अखन िब आह अनुिच त हएत। सािह /g28उ य सँ िद लच/g30उ पी रहबे करिन  तहूमे म/g28अ य युगीन \nसािह /g28उ य सँ बेसी रहलिन  तँए मनमे चप-चिप ये रहिन । िप तोक मनमे किह यो दहेजक लोभ नै उठलिन  जे नीक \nिश /g252ा पािब   नीक नोकरी भेटलापर नीक दहेजो भेटै छै। सामा/g288 य  िग रह/g30उ त  पिर वार जक/g363 अपन दािय  /g28उ व  बूिझ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n17 \n \nसमैपर काज समेिट  लेलिन  िक अए मनमे उिठ तिन  जे बेटाक/g2उ3 पढ़ैमे बाधा उपि/g30उ थ  त हेतिन । तँए मन खुशीसँ \nखुिश आइते रहिन ।  \n     एम.ए.क पिह ल स/g255मे जखन सुरे/g288 /gउ06 पढ़ैत छल तखन जॱआ बेटी भेल। नैहरेमे प/g2अँी रहिथ  न। ओना साले \nभिर पर दुरागमन भऽ गेल रहिन । जॱआ बेटी देिख  माएक मनमे तँ कनी सोगो पैसलिन  मुदा नानीक मनमे तते \nखुशी रहिन  जे सो/g33उो आना नाित ने पाछू बेहाल रहए लगली। खुशीक कारण रहिन  जे तेहेन जुग-जमाना भऽ \nगेल अिछ  जे अनेरे लोक बेटाक आशा करैए, तइसँ नीक बेिट ये। जँ बेटीक/g2उ3 नाित   निह ये देखत तैयो जँ दुनू \nबेटीक िज नगी-जान रहलै तँ किह यो माएक/g2उ3 थोड़े दावाइ -दा/g265 आिक   कपड़ा-ल/g25उाक दुख हुअए देत। अप नो \nपिह रन जँ दैत रहतै तैयो सभ िद न हराएले रहत। तहूमे तेहेन कपड़ा सभ बिन  रहल अिछ  जे तीन साल \nतक नबे रहैए, आ चलत कते िद न तेकर कोनो ठीक छै। सुइटर िब नैक लूिर  िस खा देबै, भिर  ब/g363िह  सँ लऽ \nकऽ अ◌ाधावािहंक तते दैत रहतै जे दस-दसटा सािट  कऽ पिह रत। िक  करतै माघक जाड़। ओना सुरे/g288 /gउ06 क \nमाइक मनमे सेहो खुिश ये रहिन  जे भगवान अपना कोिख मे बेटी नै देलिन  तँ िक  हेतै पोतीक क/g288 यादानक बाट \nतँ खुिज ये गेल। जे नारी एकोटा क/g288 यादान नै केलक ओ चाहे जे हुअए मुदा माइक एक सू/g255मे कम ज/g265र \nरहत।  \n     िज ला स/g255 /g288 यायालयक /g288 यायाधीश बिन  जुआइन करए सुरे/g288 /gउ06 /g262साद आइ जेताह। असीरवाद दैत माइयो \nआ िप तो कहलिख न- \n“बौआ, नमहर काजक भार उठबए जेबह तँए नमहर बिन  काज किर हह।” \nमाता िप ताक असीरवाद सुिन  सुरे/g288 /gउ06  िक छु नै बाजल मुदा मनमे एकटा /g262/g3ठठ घुिर  आए लगलिन , जे माए बूिझ  \nगेलिख न। तोसैत कहलिख न- \n“बौआ, सभ िद न एकार बिन  पढ़लह-िल खलह मुदा अपन पिर वार अपने आगू नीक होइ छै तँए पि/g2अँ  यो आ \nचा/g265 कनिट  रिब  योक/g2उ3 संगे नेने जाह। ” \n     सोझामे गौड़ीनाथक/g2उ3 देखैत तँए सुरे/g288 /gउ06  िक छु बाजए नै चाहैत मुदा मन गुनगुनाइत जे माए बूिझ  गेलिख न। \nबजलीह-  \n“बौआ, अपन ब /g2अउ चाक/g2उ3 अपने देख -रेखमे पढ़ाएब बेसी नीक होइ छै, सेहो हेतह, आइ-काि/g33उ   देखै िछ ऐ दूधे \nलगसँ ब/g2अउ चा हिट  जाइ छै। दोसर हमरा सबहक आशा कते िद न करै छह, सेहो सीखल नै रहतह तँ \nअिग लाक/g2उ3 िक   िस खेबहक। मनमे होइत हेतह जे िप ता िक  कहताह मुदा नोकरीक अथ/g36ठ तँ ई नै ने होइ  छै जे \nगामे छोिड़  देब, पिर वारे छोिड़  देब। मौका-मुनािस ब अबैत-जाइत रिह हह। बेटा धन िछ अह, तोरा माल-जाल \nजक/g363 थोड़े डोरी बाि/g288 ह   राखल जाएत। ई होइत हेतह जे पिर वार टूिट  जाएत, से /gउठ0म हेतह। भदवािर   मासमे \nिह मालयक पािन क िम लान समु/gउ06सँ भऽ जाइत अिछ   जे अनिद ना माने आन मौसममे धार कमजोर वा सुखने\n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n18 \n \nछूिट जाइत अिछ  मुदा फेर भदवािर मे िक  देखै छहक। पिर वार एक धार छी जेकर /g262वाह /g30उ व/g2अउ छ  पिव /g255 बिन   \nअनवरत सामािज क िद शामे बहैत रहए यएह ने भेल। छाती स/g3ठ2त कए कऽ घरसँ जाह। ” \n     अखन धिर  सुरे/g288 /gउ06 /g262साद छाती स/g3ठ2त करबक अथ/g36ठ खाली कहावते धिर   बुझैत छल मुदा माइक \nअसीरवादक श/g2ँ2 द  मनमे हॱड़ मारलकिन । छाती स/g3ठ2त करब बाता-बातीमे स/g3ठ2त करब आिक   काजमे स/g3ठ2त \nकरब, िव चार स/g3ठ2त करब आिक   पिव /g255 िव  चार स/g3ठ2त करब , पिव /g255 िव  चार संग पिव /g255 िज  नगी स/g3ठ2त बना \nचलब आिक  स/g3ठ2त मनु/g303 य बनब। समु/gउ06क पािन   जक/g363 जते डुबकुिन  य/g363 मारैत तते अथाह िद  स डुमल जाइत। \nअनायास मनमे उठलिन , आएल शुभक लगनमा शुभे हे शुभे...। माइक शुभ बात सुिन  शुभे/g2अ0 /g252ु नजिर सँ \nदलदलाइत सुरे/g288 /gउ06  बाजल- \n“माए, तोहर असीरवाद िश रोधाय/g36ठ अिछ  । मुदा सम/g30उ यो तँ िज नगीक बाधक बिन  दानव जक/g363 अबैत रहै छै। ” \n     आ◌ेना सुरे/g288 /gउ06  खुशीमे दहिल  गेल छल जइसँ ऐ िव चारपर नजिर  नै गेलिन  जे बड़का जंगलक कातमे पिह ने \nझाड़े-झूड़ रहै छै जइमे छोट-छोट जानवर बास करैत अिछ । तिह ना ने मनु/g2अ0 खोक बोन छै जइमे पिह ने \nछोटका जीव-ज/g288 तु रहैत छै।  \n     चुपचाप भेल िप ताक मनमे नचैत जे जूरशीतलक अछॴजल जक/g363, घरसँ िन किल  दोसराक सेवामे जा रहल \nअिछ  िक  ओकरा बसाओत आिक  उजाड़त। मुदा िब नु गहन लगने अनुमािन ते ने हएब।  \n     जिह ना कओलेजक पिह ल िद न, सासुरक पिह ल भ/g2उ3ट , दो/g30उ तीक पिह ल िम लन भेने /g30उ व त: हृदए डगमगाए \nलगैत, जे सुरे/g288 /gउ06ो /g262सादक/g2उ3 काय/g365लय पहुँचते हुअए लगलिन  । नव-नव संगी सभ आिब -आिब  भ/g2उ3ट करए \nलगलिन । संिग यो बेसी ओहन नै, जे समतूल हुअए। मुदा सुरे/g288 /gउ06 अवाक। सोझे नम/g30उ कारक उ/g25उर नम/g30उ कारमे \nदैत रहलाह । मा/g255 हाजरी बनाएब छलिन   तँए काजक भारो बेसी निह ये। संगी सभ किम ते असकरे रिह  \nगेलाह। मनमे पिर वार आ दरमाहा संगे सोझा-सोझी उठलिन । दरमाहा तँ सीिम त पिर वारक /g30उ त रक िह साबसँ \nबनैत छै, तहूमे जे देश जेहेन रहल ओकर ओइ तरहक बनै छै। प/g363च गोटेक पिर  वारमे छह गोटे अखने छी। \nतहूमे चािर टा बेिट ये अिछ । समाजो तेहेन अिछ  जे दहेजक सवारी कसबे करत। घर भाड़ा, िब जली-पािन , \nइ/g288 कम टे/g2अ0 स इ/g28उ यािद  किट ये जाएत तखन हाथमे कते आओत? महगी अपना चािल ये चलबे करै छै। तहूमे \nतेहेन लफड़ल डेग पकिड़  लेने अिछ  जे म/g28अ यवग/g368य जीवन धारक मोिन   जक/g363 चकभॱर लऽ रहल अिछ  । मन \nिव षसँ िब साइन हुअए लगलिन । ओना काज नै रहने काय/g365लय समैसँ पिह  ने छोड़ब पिह ल िद न उिच त नै \nहएत। कुरसीक मुरेड़ापर मुड़ी अॅटकौने अकास िद स देखैक कोिश श करैत रहिथ  मुदा काय/g365लयक छतमे \nरोकाएल रहिन ।  \n     चािर  बजे काय/g365लयसँ िन  किल  सुरे/g288 /gउ06 /g262साद सोझे डेरा िद  स िव दा भेलाह। रंग-िब रंगक टीका-िट /g2ँ0 प णी \nर/g30उ तामे होइत। िक छु नीको िक छु अधलो। परदेशमे पित  कमेताह, से खुशी प/g2अँी सुनैनाक/g2उ3 रहबे करिन  । चा/g265 \nबेटीक बीच सुनैना यि/g252  णी जक/g363 पित  क आगमनक /g262ित  /g252ा बेर -बेर नजिर  उठा-उठा करैत। ओसारपर पित क/g2उ3  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n19 \n \nपहुँचते सुनैना मु/g30उ की भरल नजिर क तीर छोड़लिन । पगलाएल मन सुरे/g288 /gउ06 /g262सादक। िज  नगीक सम/g30उ यासँ \nपगलाएल। ओना िक यो खुिश योसँ पगलाइत अिछ  तँ िक यो दुखोसँ। मुदा सुरे/g288 /gउ06  पगलाएल रहिथ  अपन आगूक \nिज नगीक सम/g30उ यासँ। अपनाक/g2उ3 संयिम  त करैत बेटीक हा थ पकड़ने कोठरी पहुँचला। प/g2अँी चाह अनलिन  । दुनू \nगोटे चाह पीबैत गप-सप शु/g265 केलिन  । अपन आमदनी देखबैत सुरे/g288 /gउ06  बजलाह- \n“अपन पिर वार भेल जेकर आमदनी स/g25उिर   हजार मिह ना भेल, तइमे घर भाड़ा, इ/g288 कम टै/g2अ0 स क संग कतेको \nजमा करैक सू/g255 लागल अिछ  । घर केना चलत से तँ अपने दुनू गोरे ने िव चारब।” \n     जेना सुरे/g288 /gउ06 /g262साद अपन मोटा प/g2अँीपर पटकए चाहलिन   तिह ना प/g2अँी भोली-बौलक गेन जक/g363 उनटबैत \nबजलीह-  \n“देखू हमर कुल-खनदान एहेन नै रहल जे केकरो अिध कार छीनत। जे काज अह/g363क छी ओ अह/g363क भेल आ \nजे हमर छी ओ हमर भेल। छह मास पछाित  पेटक ब/g2अउ चाक दुख माइये बुझैत अिछ  बाप थोड़े बूझत। आिक  \nकिह यो िक छु कहबो केलॱ।” \n     दू-ह/g28उ थी बौल फेकैत सुरे/g288 /gउ06  बजलाह-  \n“कहलॱ तँ बेस बात मुदा पढ़लॱ-िल खलॱ दुनू गोटे फुट-फुट इसकूलमे, सभ िद न रहलॱ फुट-फुट मुदा धीया-\nपुता तँ सिझ या भेल िक ने, तखन देह िछ पौने काज चलत?” \nसुनैना अपनाक/g2उ3 कमजोर पबैत बजलीह -  \n“अह/g363क जे िव  चार अिछ  से बाजू जे अनुकूल हएत मािन  लेब जे नै हएत अ◌ोकरा त/g28उ काल रिख  लेब।” \nएक गंभीर िच◌ ंतक जक/g363 सुरे/g288 /gउ06  बजलाह- \n“जते हमरा दरमाहा भेटत ओ अह/g363 हाथमे दऽ देब। अपना िव  चारे पिर वार चलाएब।” \n     नोकरी क/g2उ3 िज  नगीक धार बूिझ  पिर वारक सवारी नावपर चढ़ा भिव /g303 य  िद स बढ़लाह। मनमे उठलिन  जे एक \nबेर प/g2अँीक/g2उ3 पूिछ   िल यिन  जे केना घर चलाएब मुदा मनक/g2उ3 मने रोिक   कहलकिन  जखन कुल- खनदानक र/g252क \nछिथ  तखन िक छु बाजब उिच त नै हएत। अपना लेल सोचब नीक हएत। चलैत धारमे नावक/g2उ3 हवा-िब हािड़ , \nपािन -पाथरसँ सामना करए पड़ै छै। जखने वेतनक भीतर पिर वार चलत, तखने एक वा/g288 ह ल पिर वार जक/g363 \nआगू बढ़ब। जिह ना समाज अपन रोग अपने अरािध  लेलक जइसँ   सभ रोगा गेल तखन अपन रोग के \nदेखत। मुदा एहनो तँ रोग होइते अिछ  जाधिर  दोसर नै बुझैत ताधिर  दोसरक/g2उ3 नै कहल जाइत। कमा कऽ \nपिर वारमे आनब प/g2अँी देखबे करतीह , आमदपर आमद देिख  चसकबे करतीह, जते चसकती तते लोक देखबे \nकरत। कोनो िक  केकरो आँिख  सीयल छै जे नै देखत। मुदा बेटा-बेटीक िब आह-दान -पढ़ा-िल खा स/g252म बना  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n20 \n \nिज नगीमे उतारैक अव/g30उ था धिर-  जँ नै कऽ लेब तखन कोन मुँहे समाजमे जीब। नीक हएत जे जिह ना \nहोिश यार रोगी दवाइये दोकानपर दवाइ खा लइए आ घरपर अनबे नै करैए, तेहने जँ उपाए होइ तँ नीक \nहएत। नजिर  काज िद स बढ़लिन । कोन एहेन कोट/g36ठ-/g288 यायालय अिछ  जइमे काजक बोझ नै पड़ल अिछ । \nआनसँ िभ /g382 अपन पहचान बनबैक /g262/g3ठठ अिछ  । मनक उ/g28उसाह जगलिन । काय/g365लय संग डेरामे काज करब। \nकाज बढ़ौने जँ िक छु हिथ आइयो लेब तँ ओते अनुिच त नै हएत। जँ से नै करब तँ पिर वार साधारण नै \nअसाधारण /g265पमे ठाढ़ भेल अिछ  । खेनाइ-पीनाइसँ लऽ कऽ पढ़ौनाइ-िल खौनाइ धिर  तँ बेटे-जक/g363 हएत। पढ़ाइ \nसमा/g2ँ0 त  होइते वा होइपर रिह ते िब आहक भूत कपारपर चिढ़  जाएत। ई काज केकर हेतै? तखन? जाधिर  \n/g262ित  कूलक/g2उ3 अनुकूल बना नै चलल जाएत ताधिर   सड़क परक गाड़ी जक/g363 दुघ/g36ठटनाक/g2उ3 के रोकत। जिह  ना \nओकाइतसँ भारी ढ/g3अ0गक/g2उ3 ब/g363सक जोगार लगा उनटा-पुनटा घुसकाओल जाइत अिछ  तिह ना उनटबै-पुनटबैक \nजोगार करए पड़त। मुदा अनुिच त /g265पमे? निह ! कदािप  नै!! तखन? हँ तखन अिछ  जे अपन काज की \nअिछ ? यएह ने जे लोकक झगड़ाक मुकदमाक ि◌ नण/g36ठए करब। जेकर नोकरी करै िछ  ऐ ओकर काज अनकासँ \nबेसी करब। यएह िज नगीक पिह चान हएत िक ने। अनेरे िक अए एते मुकदमा कोट/g36ठमे पड़ल अिछ  । मिह नामे \nबीसटा मुकदमाक फैसला करब। जिह ना सभक/g2उ3 सभ ओझरबैक पाछू लगल रहैत अिछ   तिह ना ने कोटो-\nकचहरी भऽ गेल अिछ । ओना काज करैक िद शा सभक/g2उ3 िन/g36ठ धािर त अिछ  तखन िक अए ने अपन बाट पकिड़  \nतेज गित  ये चलब। संकि/g2ँ8 प  त होइत मन ठमकलिन । केकर फैसला करैक अिछ  ओकरे ने जे अपन बात \nअपने नै बूिझ  अनेरे ओझराइत आिब  गेल अिछ । एकक ओझरीसँ दोसर ओझराएल अिछ । जिह ना र/g2अ2 ग ड़ \nकरैत आिब  गेल अिछ  तिह ना हमहूँ दू-चािर  र/g288 दा चला आरो िच /g3ठ2न कऽ देब। बीसटा केसक फैसला मासक \nकाजक संग डेढ़ लाखक ऊपरी आमदनी सेहो करब अिछ । दुनू पाट/g368सँ पाइ लेबै। जेकरा प/g252मे हेतै ओ \nअपने भेल आ जेकरा िव प/g252मे हेतै ओकर घुमा देबै। केकरो संग अनुिच  त नै करब। मुदा लोको तँ शेतानक \nचरिख ये अिछ , जे िव चारलॱ से चलए देत िक  नै। िक अए ने चलए देत? चरखीक/g2उ3 चरखा बना घुमाएब तखन \nअनेरे ने सभ सुधिर  जाएत। मुदा चरखीक/g2उ3 चरखा बनत केना? हँ िक अए ने बनत? जखने काजमे तेजी \nआनब तखने ने काज मुँहथिर  लग पहुँचत। हँ मास-दू मास फॲक जाएत मुदा तेसर मास अबैत-अबैत तँ गर \nपकिड़ ये लेत। जखने केसक बहस करा फैसला करैक ि/g30उ थ  ित मे आओत, तखने ने ससारैक गर भेटत। \nतीन-तीन िद नपर तारीख देबै अनेरे ने मासे ि◌ दनमे ठिह या कऽ िल खाइ-फीस जमा करत। \n     चुनमुन बाबूक दस बख/g36ठ नोकरी पुिर   गेलिन । अनढड़न फुलवाड़ीक फूल जक/g363 चा/g265 बेटी िख  लए \nलगलिन । तइपर अनढड़न भगवान तीनटा बेटी आ दूटा बेटा आरो देलकिन । मुदा पित -प/g2अँीक बीच िस  नेहमे \nकमीक प/g3अ0पी पोनगए लगलिन  । सुनैनाक मन कनैत जे भगवान तते धीया-पुता दऽ देलिन  जे के कतए बौआएत \nतेकर ठीक नै। तेहन जुग-जमाना भऽ गेल जे िन ह/g28उ था बाप-माए बेटीक पार-घाट केना लगाओत। अपने \n(पित ) किह यो एक पाइ अनुिच त नै कमाइ छिथ  िक  समाज हमरा छोिड़  देत। िब नु दहेजक िब आह बेटी \nसबहक हएत? कतए सँ आओत। ओना पि/g2अँ  क मिल न चेहरा देख चुनमुन बाबू परखैक पिर यास करैत छलाह \nमुदा लाख सम/g30उ याक बीच सुनैना पित  लग पि/g2अँ  ये जक/g363 रहैत छलीह। काजक भार पित  पर छेलि/g288 ह   ह/g2उ3। बेसी \nसमेओ ने भेटैत छलिन  जे बेसी बातो किर तिथ ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n21 \n \n     दोसर स/g363झ , चाह नेने सुनैना पित क हाथमे दैत आगूमे ठाढ़ भऽ गेलीह। जिह ना देवालयमे भ/g2अ0 त  िक छु \nयाचना करए ठाढ़ होइत तिह ना सुनैना भऽ गेलीह। सुरे/g288 /gउ06 क मनमे िम िस यो भिर  िज नगीमे /g262ित  कुलता नै। एक \nघॲट चाह पीब सुरे/g288 /gउ06  बजलाह-  \n“मन म/g288 हुआएल देखै छी?” \n     ढलान पािब  जिह ना पािन  ढलिक  जाइत तिह ना ढलकैत सुनैना बजलीह- \n“एक तँ भगवान बेइमान भेला जे केकरो रोिट योपर ने नून केकरो बोरे-बोरे नून दइ छिथ न। नअ-नअटा \nबाल-ब/g2अउ चाक पिर माज/g36ठन करब नाि/g288 ह  टा खेल छी।” \nसुनैनाक िव चार मुँहसँ िन कलबो नै कएल छलिन  तइ बीचेमे सुरे/g288 /gउ06  बजलाह- \n“खेल-खेल  खेलॱ।” किह  चुप भऽ गेलाह। आँिख  उठा प/g2अँीक आँिख  पर अँटकबए चाहैत छलाह मुदा रोगाएल-\nसोगाएल-पीड़ाएल सुनैनाक आँिख मे सुखाइत िज नगीक बालुक टीला छोिड़  आर िक छु ने देख पड़ैत छलिन ।\n   \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n/g262मोद रंिगले  \n/g262च/g283ड /g262योग क एलिथ नया हिथयार- मधेसी मोच/g365 बेवकुफ बनए लेल भऽ गेल तैयार \nजनकपुरधाम: \nएकी कृत नेकपा माओवादीक अ/g28अय/g252 /g262च/g283ड /g262धानम/g288/g255ीक लेल मधेसी मोच/g365 नीक रहत, बतौलि/g288ह अिछ। \nरा/g303/g3ँँपित डा. रामवरण यादव /g262धानम/g288/g255ीक लेल सहम ित करए देने\n  दोसरका अ/g2ँ8टीमेटम सेहो अिहना समा/g2ँ0त \nभेलाक बा द तथा क/g36उ/g3ँठेस   िदस सँ /g262धानम/g288/g255ीक लेल अपन उ/g2ँउमेदवार श ’सील कोइरालाक/g2उ3 खड़ा करौलाक बाद \n/g262च/g283डक एहन अिभ/g30ठयि/g2अ0त  आएल अिछ। ओना तँ माओवादी सँ हरेक काम पुिछकऽ करएब ला मधेसी मोच/g365 \nिदससँ /g262धानम/g288/g255ीक /g262/g30उताव माओवादी अिहसँ पिहनहु आएल छल मुदा /g262धानम/g288/g255ीक लेल /g262/g30उतािवत भेल \nग/g2अउछदारक भूिम का मधेसी मोच/g365मे नीक नै रहलासँ हुनकर नाम बादमे िबसराओल गेल छलै।   माओवादीक/g2उ3  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n22 \n \nनाया हिथयारक /g26उपमे /g262योग होबएब ला मोच/g365 िदससँ नाया /g262/g30उताव तमलोपाक अ/g28अय/g252 मह/g288थ ठाकुरक नाम \nआएल अिछ। ओना तँ चुनावेमे हार पौने ठाकुर एखन धिर नै मधेसक लेल िकछु कएने छिथ नै तँ िकछु \nबजने छिथ । एहन अव/g30उथामे /g262धानम/g288/g255ीक ल/g386डू पौनाइ कोनो छोट बात नइ अिछ। यिद ग/g2ँ0प क एल जाए \nरा/g303/g3ँँपितक/g2उ3 अि/g2ँ8टमटमक/g2उ3 तँ ओहन अ/g2ँ8टीमेटम कतेक िबतल, अइके गणना नइ कएल जा सकैए। बेर-बेर \nसंिवधान बनाबए क/g2उ3 समए बढ़ैत-बढ़ैत संिवधान सभे िवघटन भऽ गेल मुदा एखनो धिर नइ दल सभमे कोनो \nिकसीमके कनीको लाज लागल नै बुिझ पड़ैत अिछ। ए/g2ँउहर /g262धानम/g288/g255ीक लेल रा/g303/g3ँँप ित सम/g252 िनवेदन देने \nिकसोरी महतो मौकामे चौका मारए लेल एकदम तैयार बैसल छिथ । रा/g303/g3ँँपितक दोसरो देल गेल सहमितक \nसमए िबतलाक बा द अदालत िनवेदक महतोक/g2उ3 /g262धानम/g288/g255ी िक ए नइ बनाओल गेल, ओही क/g2उ3 लेल /g30उप/gउठ6ीकरण \nमंगलक अिछ। एक िदससँ देखल जाए तँ रा /g303/g3ँँ पित रामवरण यादव सेहो कम मजबूर\n  नइ छिथ। संिवधान \nसभाक देहावसान भेलाक बाद संसदी य प/g320 ित /g325ारा बनाओल गेल रा/g303/g3ँँपितक/g2उ3 सेहो कोनो अिधकार नै रहत, से \nधमकी /g262मुख दलक /g262मुख नेता सभसँ अएलाक बाद चुलबुल पा/g283डे जी चुल बुल करनाइए ब/g288द क ए देने \nछिथ। आब जेना लगैए, देशक एहन अव/g30उथामे िनकास िनकालयके लेल िकनको दबंग बनिहटा पड़त। नइ तँ \nनेपाल िव/g258क /gउठ0/gउठ6 मुलुकमे ३७ अम /g30उथान मा/g255े नइ , न/g2ँउब र एक बनैत देर नइ लागत। िबना संिवधानक \nचिल रहल देशक/g2उ3 अफगािन /g30उतान बनैत देर नइ लागत। मधेसक मुि/g2अ0तक लेल सश/g30उ/g255 भूिम गत /g26उपमे यु/g320 क ऽ \nरहल मोच/g365 सभक/g2उ3 नेपाल सरकार िकछे मिहना पिहले वात/g365मे आ बए, आवहन कएने छलिथ। मुदा जखन ई \nमोच/g365 सभ वात/g365मे अ एलिथ तखन सरकारक/g2उ3 कोनो मतलब नइ देखल जा रहल अिछ। मधेसीक नेता सभ ई \nसभ देिखओ कऽ चु/g2ँ0पी िक ए सधने छै? कहॴ फेरसँ देश /g325/g288/g325 मे नइ फँिस जाइक। यिद एहन भेल तँ अिहके \nिज/g2ँउमेवार यएह दल सभ रहत। दोसर िदस /g262च/g283ड सँ अलग भेल माओवादी दल वैध प/g252धर नेकपा– \nमाओवादी देशक/g2उ3 ज/g2ँ8दीए िनकास नइ िनकालत तँ हम सभ फेर सश/g30उ/g255 यु/g320 कर ए जंगल ढुकब, जेहन \nचेतावनी बेर-बेर दऽ चुकल अिछ। एहन अव/g30उथामे नेता सभक/g2उ3 इमानदार बननाइ ज/g26उरी रहल अिछ। प ड़ोसी \nदेश भारतक रा/g2अ6य िबहारक उदाहरण देखाबएबला नेपाली नेता सभ एखन िब हारक तर/g3ठ2ीक उदाहरण सेहो \nदेखौक आ िसखाबौक। िकएक तँ नेता सभक नौटंकी करए /g30उथल नेपालक/g2उ3 बनाओत तँ जनता िक/g382हु नै \n/g30उवीकार करत। /g28अयान िद अ। \n \nरचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n१.\n रामिव लास साहु -एकटा िव हिन  कथा- घुसहा घर २.\nकैलास दास \nलघुकथा- लटऎइ6इज  \n१  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n23 \n \nरामिव लास साहु केर एकटा िव हिन  कथा- \n  \nघुसहा घर- \n  \nमुिख याजी पंचायतक गामे-गाम आम सभाक बैसार लेल डो/g33उो िद  यौलिन । गामक लोक सभ एकजुट भऽ आम \nसभामे पहुँचलाह। सभाक/g2उ3 संवोिध  त करैत मुिख याजी बजलाह-  \n“ऐ बैसारमे सभ िक यो िम ल ि◌ नण/g36ठए िल  अए जे पंचायतक गरीब आ मसोमात, िज नकर घर टुटल-फाटल होइ \nवा रहबा योग नै होइ छै। ओइ /g30ठ यि/g2अ0 त  क सूची बनाएल जाउ। हुनका सभक/g2उ3 सरकार तरफसँ घर बनबैले \nइि/g288 द  रा-आवास योजनासँ /g265पैया भेटतिन  ।” \nवाड/g36ठ सद/g30उ य क सहयोगसँ मुिख याजी लग इि/g288 द  रा आवासबला सूची पहुँचल। िब हानेसँ मुिख या जीक दलाल सभ \nसूचीमे नाम/g36उिक  त /g30ठ यि/g2अ0 त  सँ भ/g2उ3ट कऽ एक -एकटा फाम/g36ठ दऽ किह   देलक जे फाम/g36ठ भिर   कऽ मुिख याजी लग जमा \nकरै जाउ आ ब/g3अ3कमे खाता सेहो खोलबा लइ जाउ। संगे संग प/g363च हजार /g265पैआ सेहो िद  अए पड़त। तखन \nइि/g288 द  रा आवास भेटै जाएत। \nबहुत गोटे तँ अपन गाए-मिह◌ ंस-बकरी-छकरी-गहना-जेबर जेकरा जे गर लगलै बेिच  कऽ /g265पैआ दऽ /g265पैआ \nउठेलक। िक छु आदमी एहनो छल जेकरा सकत/g365 नै भेलै ओ वंिच  त रिह  गेल। बदलामे पाइबला लोक अपना \nनामे उठा लेलक।  \n     िक छु िद नक बाद रिघ या मसौमात इि/g288 द  रा-आवास ले फाम/g36ठ भिर   मुिख या जी लग पहुँचलीह। मुिख याजी \nफाम/g36ठ पिढ़   बजलाह- \n“पिह ले इि/g288 द  रा आवासमे पचीस हजार भेटै छलै आब चािल स हजार भेटै छै मुदा आगू भेटैबला साइठ हजार \nभेटतै। जइमे प/g2अउ चीसमे प/g363च हजार आ अखन चािल समे दस हजार खच/g365 लगै छै मुदा आगू साइठमे पनरह \nहजार लगतै।”  \nरिध या सुिनते कािन -कलिप  कऽ अपन मजबूरी सुनौलकिन । मुिख याजी मुड़ी डोलबैत बजलाह-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n24 \n \n“यइ काकी, हमरे केने◌े नै ने होइ छै, डेगे-डेग हािक म-हुकुम बैसल छै। ओहो तँ किट या सो/g288 हा कऽ रखने \nरहै छै तेकरा की हेतै। आ हमरो कोनो दरमाहा भेटै छै हमहूँ तँ ओहीमे िन महै िछ ऐ। तँ ई हेतौ जे हम \nअपनबला नै लेबो।” सुिन  रिध या सभ बात सुिन  पिर ि/g30उ थ  ित  बूिझ  आपस आिब  गेलीह। \n     बुधनी बुिढ़ या गाममे सभसँ उमेरगर। जुआिन येमे घरबला बािढ़ मे डुिम  मिर  गेलिख न। दूटा बेटाक संग \nबुधनी किह यो िह /g2ँउ मत नै हारिल। संघष/g36ठ करैत आ/g28उ म -ि◌ नभ/g36ठरतापर िध  यो-पुतोक/g2उ3 स/g3ठ2त बनौने छिथ  । हल/g363िक   \nआिथ/g36ठक /g265पे कमजोरे छिथ  ।  \nएक िद न मुिख या जीक नजिर  बुधनी बुिढ़ यापर पड़लिन  आ देिख ते पुछलिख न- \n“गामक बहुतो लोक सभ लाभ लेलक मुदा तूँ कोनो फारमो नै भरलीही? तोरा तँ दूटा लाभ भेटतॱ। \nएकटा वृ/g320ा-प/g3अ0सन ओ दोसर इि/g288 द  रा आवासक।” \nबधनी बजलीह- “ ऐमे कोनो खच/g3अ6-वच/g3अ6 लगैए ?” \nमुिख याजी- “हँ, वृ/g320ा-प/g3अ0सनमे प/g363च सए आ इि/g288 द  रा-आवासमे पनरह हजार।” \nबुधनी- “हम ई लाभ नै लेब।” \nमुिख याजी- “िक अए नै लेब?”  \nबुधनी- “घूस दऽ कऽ घर बनाएब तँ ओइ घूसहा घरमे रहैबला केहेन हेतै?” \nमुिख याजी आ बुधनी बुिढ़ याक गप अपना घरक कोनचर लगसँ रिध या मसोमात सुनैत छलीह अपना \nमनक/g2उ3 बुझबैत बजलीह -  \n“इि/g288 द  रा आवास िक अए घूसहा घर किह यो ने।”  \n२ \nकैलास दास \nजनकपुर \nलघुकथा  \nलटऎइ6इज   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n25 \n \n \nसािव/g255ी ल/g363ज देिखकऽ छ/g3ठ2 पिड़ गेल। ओ जे सोचने छल ओिह सँ उ/g2ँ8टा नजिर अबए लागल।  सािव/g255ी \nलँजक ओछाओन पर बैसल छल की पवन ओकर देह पर हाथ रािख सहलाबए लगल। पवनक हाथ \nसािव/g255ीक देह पर पड़ै◌ैत सािव/g255ी पवनक मोनक भाव बुिझ गेल आ ओ बाजल ‘पवन हम सोचने छली िक \nल/g363ज मतलब िवदेश मे कामकाज करएवाला सभक फोटो रहैत होतैक आ कोना कोना िवदेश मे जा कऽ \nलोक रहैत अिछ । काम करैत अिछ ओ सभ देखबैत छैक । मुदा अह/g363 तऽ ......’  \nपवन सािव/g255ीक/g2उ3 आओर नजदीक बैिसकऽ अपन हाथ आग/g363 बढ़बैत अिछ िक अनायासे देह पर हाथ  पड़ला सँ \nसािव/g255ी िचहुिक उठल आ पवन सँ फेर सँ कहैत अिछ , ‘ अह/g363 की कऽ रहल छी । ’ सािव/g255ी देह पर  सँ \nपवनक हाथ हटबैत कहैत अिछ ‘ चलू ल/g363ज देिख लेलहुँ । ’ \nसािव/g255ीके िवयाह रंजनसँ भेल छल । दुनू गोटेमे बड /g262ेम छल । ओकर /g262ेमक चच/g365 भिर  गाम छल । दुनू \nगोटेक सुमधुर /g262ेममे दू वष/g36ठ कोना बीत गेल पतो निह चलल ।  \nदू वष/g36ठक /g38ँममे एकटा लडका भेल । बड /g30उनेह सँ ओकर नाम राजा रखलक । मुदा हुनकर /g30उव/g30उ/g285य \nकिहयो नीक निह रहए । ओ चाहैत छल राजा पिढके बडका लोक बनैक । मुदा एिहके लेल बहुत पैसाके \nआव/g302यकता अिछ ।  \nरंजन गरीब तऽ अव/g302य छल मुदा सािव/g255ीक /g262ेम आ सहयोग पािब कऽ किहयो अपने आपक/g2उ3 अभाव  महसुस \nनिह कऽ रहल छल। एक क/g32अा घरारी आ प/g363च क/g326ा खेत अिछ रंजनक/g2उ3। माय —बाबु आ तीन /g30ठयि/g2अ0त अपने \nलगा कऽ प/g363च गोटेक पिरवार अिछ।   \nिदन िबतैत गेल आ पिरवािरक भार सेहो बढैत गेल। एगो कमाइबला आ प/g363च गोटे खाएबला।  पैसाक अभाव \n/g30उवभािवक अिछ। राजाक पढाइ सेहो।   \nजेकरा सँ कज/g365 लेने रहैक ओ सभ िकछु िदनक बाद सेहो त/g3ठ5 करए लागल। एक िदन त/g3ठ5 भऽ  कऽ \nसािव/g255ी बाजल , ‘ इहा रहला सँ कज/g365 निह सधत। बौआक पढाइक कज/g365 आ पिछला िकछु कज/g365 सेहो अिछ। \nबुझाइए घर पर रहला सँ कज/g365 सभ निह सधत। एक बेर अहुँ िवदेश जा कऽ  देखतहुँ।’ सािव/g255ी उदास भऽ \nबाजल ‘कज/g365 सेहो सिध जाएत आ राजुक पढाइ िलखाइ कऽ लेल....।’ \n‘माय—बाबु आ अह/g363क/g2उ3 छोिड कऽ हमरा किनको िवदेश जएबाक मोन निह होइए। सुनैत िछऐ  िवदेशमे सेहो अब \nबड ठगी होइत अिछ । फेर राजा सेहो छोट अिछ । ताहुमे उ सभ िदन िबमारे रहैत अिछ। तेएँ....।’ \n‘जाइ देबक मन ककरो थोरही होइत अिछ। मुदा हारने करब की? अपन सभ स/g2ँउपित बेिच ओ देब तऽ कज/g365 \nनिह सधत आ एता रहला सँ िदन- /g262ितिदन कज/g365 बिढते जाएत। दू—तीन सालके तऽ बात अिछ । फेर \nसुखे—सुख रहत। देिखयो ने भ/g283डारीक/g2उ3 सेहो अपने जेक/g363 हाल रहैक। मुदा िवदेश जाइते ओकर सभ दुःख \nदूर भऽ गेलैए। प/g3ठ2ाक कोठा सेहो बना लेलक आ अपन ब/g2अउचा सभक/g2उ3 बोिड/g36ठ/g3ठ5 /g30उकूल मे पढबैत अिछ ’ सािव/g255ी \nबाजल। \n‘लेिकन अह/g363 िबना एक दू वष/g36ठ की, एको िदन मुि/g30उकल अिछ .।’  \n‘सुखे कोइ थोरही निह जाइत अिछ । भगवाने हमरा सभक एहन कऽ देलक तँ की करबै....।’ सािव/g255ी \nरंजनक/g2उ3 समझाबके /g262यास कऽ रहल छल ।   \n‘सएह तँ अहुँक/g2उ3 बात स/g363चे अिछ । मुदा जाएबाक लेल तऽ कि/g2ँउतमे एक लाख /g26उपैया चाही । ’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n26 \n \n‘ओकर िच/g288ता निह क/g26उ अह/g363 । िवदेश जाएवालाके नाम पर जतेक /g26उपैया चाही ओतेक गाम मे भेट जाइत \nअिछ ।’ \nिकछु िदनक बाद रंजन पासपोट/g36ठ बना िवदेश चिल गेल । रंजनक/g2उ3 िवदेशमे काम बिढए भेट गेल।  मिहनाक \nबीस प/g2अउचीस हजार खाए पी कऽ बचा लैत अिछ। दू वष/g36ठ िबतलो निह छल िक ओ सभ कज/g365 सधा लेलक। \nकज/g365 सिधते रंजनक/g2उ3 बडका होबएके सपना बढैत गेल। राजा क/g2उ3 सेहो जनकपुरक  एकटा बोिड/g36ठ/g3ठ5 /g30उकूलमे नाम \nिलखबा देबक लेल किह देलक। राजा आब जनकपुरक हॉ/g30उटलमे रिह  कऽ पढय लागल। रंजन आब घर \nबनएबाक लेल सोचए लागल। जिहना अपन प /g2अँी सािव/g255ीसँ /g262ेम  छल आब रंजनके कतारमे /g26उपैया सँ /g262ेम भऽ \nगेल। दू वष/g36ठ बीतल की ओ फेरसँ दू वष/g36ठक लेल  पासपोट/g36ठमे समए बढा लेलक।   \nसािव/g255ी आब असगरे भऽ गेल। राजा छलैक तऽ ओकरो संग समय किट जाइत छल। बुढ साउस —सासुर \nबेसी समय खेतक कामकाज मे लागल रहैत अिछ । ओना तऽ सािव/g255ी समय काटय लेल घरमे िटवी, \nिभसीडी सेहो लगा लेलक।  \nएक िदन सािव/g255ी माछ लाबए धनौजी बजार गेल। ओतिह बजारमे सािव/g255ीक नैहरक/g2उ3 सहेली गीतासँ भेट भऽ \nगेल। दुनू गोटे घरक बातिचत बितआए लागल। बातिचत करैत—करैत कोना स/g363झ  भऽ गेल पतो निह \nचलल। िकछुए देर बाद पि/g256म िदससँ अ/g288हर तुफान जेक/g363 बादल गरजए लागल।  देिखते—देिखते िटपिटप कऽ \nपानी पडए लागल। एकाएक सािव/g255ीक/g2उ3 घरक याद आएल आ ओ बाजल  ‘गे देखही पािनओ पड़ए लगलै? \nकतेक िदनक बाद भेटलेहे सेहो बितयाइ के समयो निह छै। जो दोसर िदन बितआएब। ’ किह कऽ दुनू \nगोटे दू िदस चिल गेल। \nसािव/g255ी जोर सँ झटकारैत घर िदस जाए लागल। जखने ओ बजार सँ िनकिल कऽ चोउरीक गाछ लग \nपहुँचल की अ/g288हर —तुफान संगिह पानी जोर—जोरसँ पडैय शु/g26उ कऽ देलक । एक तऽ अ/g288हार रहैक  दोसर मे \nपािनके संगिह अ/g288हर िबहािर। एहन मे सािव/g255ीक/g2उ3 आग/g363 बढएके िह/g2ँउमत निह भऽ  रहल छल आ ओ एगो गाछ \nलग जा कऽ ठाढ भऽ गेल।  \nसािव/g255ी असगरे गाछ लग डराएल जेक/g363 ठाढ छल। अ/g288हर िबहािर गाछक/g2उ3 उखािर फेक देत जेना लािग \nरहल। गाछ छोिडके जाएके िवचार होइक तऽ बुझाए हावा उड़ाके लऽ जाएत। गाछक जिड़मे सािव/g255ी \nचुपचाप बैिस गेल ।  \nिकछुए देरक बाद जखन अ/g288हर तुफान /g26उकल तऽ सािव/g255ी ठाढ़ भऽ जाएके सोिच रहल छल िक बाजार \nिदससँ एगो साइिकलबला आिब सािव/g255ीक/g2उ3 मुँहपर टच/g36ठ बारलक। टच/g36ठक छर/g36ठरा देिखकऽ  सािव/g255ी डर सँ थरथर \nकपए लागल । सािव/g255ी क/g2उ3 जेना लािग रहल छल आइ हम ब/g363िच कऽ घर  निह जा सकब। ओ अपन चेहरा \nक/g2उ3 छुपाबए के कोिशशमे लािग गेल।   \n‘अह/g363 के छी। अकेले इहा की कऽ रहल छी ।’ साइिकलबला बाजल। \nसािव/g255ी मद/g36ठक आवाज सुिनकऽ आओर भयभीत भऽ गेल आ थरथराइत बाजल ‘हम एतही.., लखौरी ....जाएब \n। बजार आएल छलहुँ । पानी घेर लेलक तँ....’ \nसाइिकलबला सािव/g255ीक नजदीक पहुँचकऽ —‘चलु हम अह/g363कऽ घर धिर छोिड़ दैत छी। अह/g363क गामसँ आग/g363 \nहमरे गाम अिछ औरही।’  \n‘निह ई जाथुन, हम चिल जाएब।’ सािव/g255ी िह/g2ँउमत कऽ कऽ बाजल।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n27 \n \n‘डराउ निह, हम अहॴके पड़ोसी छी। िकछु निह हएत।’ साइिकलबला आ/g3ँठह /g30उवरमे बाजल।   \nदुनू गोटेक गाम जाएबला एकेटा रा/g30उता भेलाक कारण सािव/g255ी संगिह जएबाक लेल तैयार भऽ  गेल। \nसाइिकलबला आग/g363 आग/g363 टच/g36ठ बािर रहल छल आ सािव/g255ी साइकल क/g2उ3 पकड़ने पाछु पाछु जाए लागल। बाटमे \nअबैत काल दुनू गोटेक/g2उ3 पिरचय सेहो भेल । दुनू गोटे धराशयी बातसभ  बितयात—बितयात गाम पहुँच गेल । \n‘एतेक बितया लेलहँ◌ु आ नामो निह जनलहुँ, की नाम अिछ’ साइिकलबला पुछलक- \n‘सािव/g255ी’ \n‘अह/g363क ’ सािव/g255ी हँसैत बाजल \n‘पवन’ \n‘जखन पड़ोसी छी तऽ चलु ने घरो दुआर तँ देिख लेब ।’ सािव/g255ी डराइते बाजल ।  \n‘आइ निह फेर दोसर िदन । ओना हमर गामक चउरी आ अह/g363क गामक चउरी एके छैक। काि/g33उ खेत  पर \nअएबाक सेहो छैक। हमहुँ िवदेशे छलहुँ। दू मिहना भेल एतए आएला,’ पवन बाजल । ‘एखन जाइ िदअ, \nबड अ /g288हार लगैत छैक ,’ पवन मु/g30उकैत चिल गेल।   \nसािव/g255ी िकछु /g252ण पवनक/g2उ3 ओिहना देखैत रिह गेल। जखन पवन ओकरा सँ परोछ भऽ गेल तखन  ओकर \n/g28अयान टुटल आ घरक कामकाजमे लािग गेल। खाना बनबैत कालमे सािव/g255ीक/g2उ3 अपने आप  हँ/g30उसी सेहो अबैत \nरहए । जखन ओ सुतल छल तऽ सोचाए लागल ‘ पवन नीक /g30ठयि/g2अ0त अिछ। अगर ओ  नीक निह रिहतैक तऽ \nबाटमे हमरा िकछुओ कऽ सकैत छल। बातो बड नीक—नीक करैत अिछ। लोक सभ कहैत अिछ मद/g36ठ \nमिहलाक/g2उ3 देिखकऽ हैवान भऽ जाइत अिछ , मुदा सएह तँ पवन मे निह देखलहुँ।’ सािव/g255ी फेर सँ अपन \nकपाड़ झटैत ‘हुँ... ओकरा सँ हमरा िक िलअ िदअ के। जतह के छलैक ओतह चिल गेलैक।’ कपारक/g2उ3 \nठोकैत ‘हमर िदमागे जे अिछ निह िबना कामक/g2उ3 सोचए  लगैत अिछ ।’ िकछु देर बाद फेरसँ रंजन िदस /g28अयान \nलगबैत सुित रहल । \nसािव/g255ी भोर होइते खेत पर पहुँच गेल छल । ओ चा/g26उ िदस चकुआए लागल । कतौ केकरो निह  देिख \nरहल छल । जेना लािग रहल छल ओ केकरो खोिज रहल हुअए आ ओ /g30ठयि/g2अ0त निह भेटला पर  उदास भऽ \nगेल हुअए ।  \nिकछु देरक बाद सािव/g255ी उदास भऽ घर िदस जऽ रहल छल िक पवन क/g2उ3 अपन जनक/g2उ3 ह/g2ँ8ला करैत  अवाज \nसुिनकऽ सािव/g255ी /g26उिक गेल। जखन पवन नजदीक आएल तऽ सािव/g255ी बाजल ‘अहुँक/g2उ3 खेत  ए/g2ँउहरे छैक निह \n।’ \n‘हँ....इहे खेत अिछ’ इशारा करैत पवन बाजल । \nसािव/g255ी िकछु देर /g26उकल आ फेरसँ घर चिल गेल ।  \nसािव/g255ीक/g2उ3 गेलाक बाद पवनक हृदय जोर -जोरसँ धडकए लागल। ओ सोचए लागल िकछु देर आओर /g26उकतैक \nतँ की भऽ जएतै। कतेक मीठ बजैत अिछ सािव/g255ी। बुझाइए बात किरते रहती। ठाढ भऽ  सोचए लागल \nकोनो बह/g382े सािव/g255ीसँ भेटबाक लेल उपाय सोचए पडत ।  \nएकिदन फेरसँ पवन बाजर िदस जा रहल छल िक ओ घर िदस /g26उिककऽ इ/g2ँउहर ओ/g2ँउहर ताकए लागल िक  \nदेखलक सािव/g255ी कल सँ पानी भिर रहल अिछ । पवनक/g2उ3 देिखकऽ सािव/g255ी घर िदस जाए लागल  िक पवन \nबाजल, ‘बौआक समाचार सभ केहन अिछ। बिढया सँ तऽ पढैत अिछ की निह?’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n28 \n \n‘छुटीमे घर लऽ अएबै । अखन जनकपुरे अिछ ।’ सािव/g255ी बजैत घरमे घुिस गेल ।  \nएक िदन सािव/g255ी अपन खेत लग घुिम रहल छल की धराक दऽ पवन पहुँचल आ सािव/g255ी सँ बाजल  —‘अहूँ \nकतेक /g30ठय/g30उत रहैत छी सािव/g255ी’  \nकामधाम रिहतैक तब ने /g30ठय/g30उत। िदनभिर तँ ओिहना घरेमे रहैत छी। सोचली किनक खेतेमे घुिम िफर ली \n।’ सािव/g255ी बाजल ।  \nिकछु देर धिर सािव/g255ी आ पवन बीच बातिचत भेल । एिह /g38ँममे दुनू एक दोसरसँ खोिलकऽ  बाजए लागल \n। िकछुए िदनक भेटघाट सँ पवन मनिह मन सािव/g255ी /g262ित भावुक बिन गेल ।   \nएक िदन सािव/g255ी पुछलक —‘पवन िवदेश मे केहन घर दुआर सभ होइत छैक। बडका....बडका... घर दुआर \nसभ होइत होतैक ने।’ \n‘अपना इहा क/g2उ3 जे लँज सभ होइत छैक निह ओहने —ओहने मकान सभ िवदेश मे रहैत छैक ।’ पवन \nबाजल । \n‘आइए लँज केकरा कहैत छैक..... लँज केहन होइत छैक । अपनो सभके यह/g363 लँज छैक । ’ सािव/g255ी \nउ/g28उसुकता पूव/g36ठक बाजल ।  \n‘जनकपुरेमे तऽ लँज छैक ..। निह देखने िछयए ..। किहयो जनकपुर जाएब तऽ देखा देब ।’ पवन \nकिनका ि/g30उथरसँ बाजल ।  \nसािव/g255ीके लँज देखबाक इ/g2अउछा जािग गेल । ओनी पवन क/g2उ3 सेहो सािव/g255ी /g262ित उ/g25उेजना बढैत गेल । भेटक \n/g38ँम बढैत गेल ।  \nएक िदन सािव/g255ी क/g2उ3 /g25अीमान् रंजन िवदेश सँ /g26उपैया पठोलक । जखन  ई बात सािव/g255ी पवन  क/g2उ3 कहलक तऽ \nओ मनेमन गदगद भऽ गेल आ कहलक —‘ चलु जनकपुरमे /g26उपैया छोडा देब आ ल/g363ज सेहो देखा देब ।’  \nसाि/g255वी आ पवन जनकपुर आएल । सभसँ पिहने ओ /g262भु मिन /g3ँँा/g288सफरसँ /g26उपैया छोडौलक आ  दुनू गोटे \nहोटल मे जाऽकऽ खाना सेहो खएलक । एकरबाद पवन बाजल —‘देिखयौ एिह कोठाके िभतर लँज छैक । \nएकरा देखएके लेल िकछु /g26उपैया लगैत छैक । चलु आइ अह/g363क/g2उ3 लँजो देखाइए  दैत छी ।’ पवन सािव/g255ी के \nपकडएके /g262यास कएलक । ओ अपन बातक जालमे फसाबए चाहलक।  किनक देरक लेल सािव/g255ीक/g2उ3 /g26उिक \nजायके मोन कएलक मुदा ओकर आगुमे रंजन आ राजाक आकृित आिब गेल ओ पवनक/g2उ3 लँजमे ठेलैत सडक \nपर चिल आएल । ओकरा बुझाएमे चिल आएल छल एिह ठाम /g26उिक गेलहुँ तऽ अनथ/g36ठ भऽ जाएत सोचैत ओ \nिसधे गाम चिल गेल ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nसंजीव कुमार शमा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n29 \n \nमहाकिव  पं. लालदासक १५६म जयंती समारोह  \nिद न/g36उक २० नभ/g2ँउ व र २०१२ क/g2उ3 महाकिव   पं. लालदासक १५६ म जयंती /g30उ थानीय लालदास जमा दू उ/g2अउ च  \nिव /g32उालयक /g262/g36उगणमे महाकिव   पं. लालदास जयंती समारोह सिम ित  खड़ौआ /g325ारा समारोहपूव/g36ठक मनाओल गेल। \nसमारोहक मु/g2अठ य  अित िथ  िज ला उपिव कास आयु/g2अ0 त /g25अी ओम /g262काश राय आ समारोह सिम  ित क अ/g28अ य/g252 \nझा रख/g283 ड व/g32उुत बोड/g36ठक पूव/g36ठ चेयरमैन डा◌ॅ. हिर वंश लाल संयु/g2अ0 त /g265पे िव  /g32उालय /g262/g36उगणमे /g30उ थािप त महाकिव क \n/g262ित  मा आ मंचपर ि/g30उ थ  त महाकिव क तैल िच /g255पर मा/g2ँ8 याप/g36ठण आ संगिह   दीप /g262ज/g2अ6 व लन कऽ समारोहक िव िधवत \nउ/g3ठ8ाटन केलि/g288 ह  । गामवासी क/g288 हैया कृ/g303 ण  कायस्  थ /g30उ वागत भाषण दैत सभ आगत अित िथ गणक /g30उ वागत आ \nसबहक /g262ित   अपन आभार /g30ठ य/g2अ0 त केलि/g288 ह  । विर /g303 ठ समाजसेवी वयोवृ/g320 /g30उ वतं/g255ा सेनानी भरत नारायण कण/g36ठ \nिव िश /g303 ट  अित िथ य भाषण दैत बजलाह जे महाकिव  महाराज रामे/g258र िस ◌ ंहक दरबारमे दरबारी पंिड तक /g265पे \nिव /g32उमान छलाह। महाराज हुनक िव/g325तासँ आहुत भऽ हुनका पंिड  तक उपािध सँ िव भूिष त कएने छलिख /g288 ह । \nअ/g28अ य/g252ीय व/g2अ0 त/g30ठ य मे डॉ. एच.बी.लाल मा/g255 दू प/g363ित   कहलि/g288 ह   जे महाकिव क जयंती समारोहक जगह /g30उ मृित  \nसमारोह हम सभ मनाबी से नीक। आ दोसर मह/g28उवपूण/g36ठ इशारा केलि/g288 ह    जे वा/g30उ त वमे हम सभ िम िथ ल/g36उचलक \nसािह ि/g28उ य  क मंचक गिर माक/g2उ3 पागक चलिन  सँ कमजोर करै छी। पाग स/g2ँउ पूण/g36ठ िम  िथ लाक नै छी। जखने जागी \nतखने /g262ात किह   अ/g28अ य/g252ीय भाषणमे िब  नु पूण/g36ठ िव  राम लगौनिह  हाथ इशारासँ िह /g288 दीक िव /g325ान , /g262खर व/g2अ0ता कुमार \nरामे/g258र लाल दासक/g2उ3 करबाक आ/g3ँठह कएल जेकरा कुमार साहेब सहष/g36ठतापूव/g36ठक /g30उ वीकार केलि/g288 ह  । जखन िक  \n/g30उ वि/g30उ थ   वाचन पं. िश व कुमार िम /g25अ /g325ारा /g262/g30उ तुत कएल गेल। मु/g2अठ य  अित िथ  डीडीसी /g25अी ओ .पी.राय अपन \nव/g2अ0त/g30ठ य दैत कहलि/g288 ह   जे महाकिव  लालदास /g325ारा मैिथ  ली भाषामे रिच त रचना रमे/g258 र चिर त िम िथ ला रामायणक \n/g262ासंिग  कता अखनो बनल अिछ । ओ आव/g302 यकता जतौलि/g288 ह   जे मैिथ ली सािह /g28उ यक धरोहरक /g265पमे महाकिव  क \nरचनाक/g2उ3 यथाशी/g3ँ2 /g262कािश  त करा पाठकगणक बीच पहुँचक चाही। अपन उ/g388गार /g30ठ य/g2अ0 त  करैत ओ ईहो \nकहलि/g288 ह   जे कलाक उपयोग आ/g28उ म िच◌ ंतनक लेल हेबाक चाही, छलबाक लेल नै। ओ वसुधैव कुटु/g2ँउ ब कमक \nउि/g2अ0 त  क/g2उ3 चिर  ताथ/g36ठ करबा लेल सुिध   /g25अोतागणसँ आ/g3ँठह केलि/g288 ह  ।  \nमहाकिव क /g30ठ यि/g2अ0 त  व एवं कृित /g28उ व  िव षयपर आयोिज त पिर चच/g365मे सािह  /g28उ य अकादेमीक अनुवाद पुर/g30उ कारसँ \nस/g2ँउ मािन त /g262ो. खुशीलाल झा जतौलिन  जे महाकिव  /g325ारा रिच त रमे/g258र चिर  त िम िथ ला रामायणपर वा/g2ँ8 मीिक  \nरामायणक /g262भाव अिछ  ।  \nसंगो/g303 ठीमे सािह /g28उ य अकादेमी /g325ारा टैगोर सािह  /g28उ य पुर/g30उ कारसँ स/g2ँउ मािन त मैिथ लीक सम/g288 व यवादी \nसािह /g28उ यकार /g25अी जगदीश /g262साद म/g283 डल अपन उ/g388गार /g30ठ य/g2अ0 त करैत कहलि/g288 ह   जे पं. लालदा स बहुमुखी /g262ित  भाक \nधनी छलाह। िज नकर लेखनी मैिथ ली भाषा सािह /g28उ यक/g2उ3 अमर/g28उ व /g262दान केलक अिछ  , जे आइयो डेढ़ सए बख/g36ठ \nिब तलाक बादो एना बुझा रहल अिछ  जे ओ अपन लेखनीक मा/g28अ यमे अखनो म/g363-मैिथ लीक सेवा कऽ रहला \nअिछ । म/g283 डलजी ईहो इ/g2अउ छा जतौलि/g288 ह   जे “महाकिवक सािह /g28उ यमे आ/g28अ याि/g28उ म  क िच◌ ंतन” िव षयक संगो/g303 ठी \nआव/g302 य क अिछ । संग- संग धम/g36ठ, स/g262दाय एवं आ/g28अ या/g28उ म ऐ तीनूक/g2उ3 अपना ऐठाम सािन  -बािट  कऽ देखबापर िच◌ ंता \n/g30ठ य/g2अ0 त  केलिन । आजुक समैमे नवतुिर या आ बूढ़ सािह /g28उ य /g262ेमी लोकिन   अपन मातृभाषामे रचना कऽ अपना  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n30 \n \nसािह /g28उ यक/g2उ3 संप/g382ता /g262दान कऽ रहल छिथ  । जे मैिथ ली सािह /g28उ य आ/g288 दोलनमे मीलक प/g28उ थ र सािब त भऽ रहल \nअिछ । \nपिर चच/g365क /g38ँममे मैिथ  ली पि/g255  का “झारख/g283 ड क सनेस” क स/g2ँउ पादक डा◌ॅ. अशोक अिव चल महाकिव क \n/g30ठ यि/g2अ0 त  /g28उ वपर /g262काश दैत कहलि/g288 ह   जे पं. लालदास दश/g36ठनक सा/g252ात् /g262ित  मूि/g25उ/g36ठ छलाह। िह  /g288 दी, सं/g30उ कृत, ऊदू/g36ठ आ \nफारसीक उ/g322ट िव  /g325ान रिह  तो महाकिव  मातृभाषा मैिथ लीमे उ/g2अउ च कोिट क /g3ँठंथक रचना कऽ जननीक हद तक \nअपन करजा उतारबामे सफल भेलाह। डॉ. अिव चल िव /g32उानुरागी लोकिन  सँ आ/g3ँठह केलि/g288 ह   जे गाम खड़ौआमे \nमहाकिव क नामे एकटा /g262को/g303 ठ बनाओल जाए जइमे यथासंभव हुनक पा/g283 डुिल िप क सं/g3ँठह होइ आ संगे हुनक \n/g262कािश  त अ/g262कािश  त रचनाक सं/g3ँठह कएल जाए। जइसँ अबैबला पीढ़ी आ गवेषक लोकिन  क/g2उ3 ऐसँ हुनका \nिव षयमे िव /g30उ तृत जानकारी भेट सकति/g288 ह  । िश /g252ािव  द अवकाश /g262ा/g2ँ0 त  िश /g252क हिर  नारयण झा िव /g325ातपूण/g36ठ शैलीमे \nअपन िव चार /g262/g30उ तुत करैत कहलि/g288 ह   जे महाकिव  /g325ारा रिच  त रामायणमे म/g363 सीताक वण/g36ठन पु/g303 कर का/g283 ड मे \nिव ल/g252णतापूव/g36ठक कएल गेल अिछ  । म/g363 सीता शि/g2अ0 त  क अिध /g303 ठा/g255ी छिथ  , एकरा ओ अपना प/g32उमे विण/g36ठत कए \nमय/g365दा पु/g26उषो/g25उम /g25अीरामोक/g2उ3 मानबा लेल मजबूर कएल। /g25अी झा ए◌े अवसरपर सभ गोटेसँ आ/g3ँठह केलि/g288 ह   जे \nजइ धरणीपर म/g363 सीता अवतिर  त भेलीह ओइ धरापर महाकिव क अवतरण भेल हम सभ िक यो िब ना कोनो \nभेदभावक म/g363 मैिथ  लीक धरणी धराक/g2उ3 पुि/g303 प  त-प/g2ँ8 ल िव त करी। यएह हमरा सबहक महाकिव क /g262ित   /g25अ/g320/g36उजिल   \nहोएत। िव /g32उालय सिम ित क अ/g28अ य/g252 अनूप क/g302 यप माननीय डीडीसी साहेबक/g2उ3 िव  /g32उालयक उ/g28उ थान व िव कासक \nिद स िध यान आकृ/g303 ट  करबैत बजलाह जे िव /g32उालयक सव/g366गीण िव  कास भेला उ/g25उर ऐ /g252े/g255क िध  या-पुतामे \nिश /g252ाक संपूण/g36ठ िव  कास भऽ सकत जे सही अथ/g36ठमे महाकिव  क /g262ित   /g25अ/g320/g36उजिल   हएत। \nसमारोहक दोसर स/g255मे का/g30ठ य गो/g303 ठीक आयोजन भेल जकर अ/g28अ य/g252ता श/g2ँ2 द -साधक /g25अी जगदीश /g262साद \nम/g283 डल आ संचालन चिच/g36ठत उ/g3ठ8ोषक /g25अी संजीव कुमार शमा /g325ारा कएल गेल। का/g30ठ य -गो/g303 ठीक आर/g2ँउ भ  िव /g32उापित   \nस/g2ँउ मानसँ स/g2ँउ मािन त किव  शंभु सौरभक का/g30ठ य सँ भेल।  तिह ना दोसर का/g30ठ य क पाठ मैिथ ली /g262खर समालोचक /g25अी \nदुग/g365नंद म/g283 डल केलि/g288 ह  । तकरा पछाित किव गणमे /g25अी बेचन ठाकुर , /g25अी राम िव  लास साहु, /g25अी ल/g350 मी दास, /g25अी \nउमेश नारायण कण/g36ठ, /g25अी न/g288 द  िव लास राय, /g25अी रामसेवक ठाकुर , /g25अी शिश  का/g288 त  झा, /g25अी हेमनारायण साहु, /g25अी \nकिप ले/g258र राउत , /g25अी िश  वकुमार िम /g25अ अपन -अपन का/g30ठ य पाठसँ /g25अोतावृंदक/g2उ3 का/g30ठ य  रसमे सराबोर करैत रहलाह। \nजखन िक  डॉ. अिव चल अपन किव ता ‘ सं/g30उ कृित क साड़ापर’ सुना सामािज क अपसं/g30उ कृित सँ सजग हेबाक िद स \nइशारा केलि/g288 ह  । दोसर िद स युवा किव  लोकिन मे /g25अी उमेश पासवान, /g25अी नारायण झा, /g25अी अिख  लेश कुमार \nम/g283 ड ल, संतोष कुमार महतो, िव कास कुमार झा, ओमजी अपन-अपन नूतन का/g30ठ यसँ द/g30उ तक देलि/g288 ह  । युवा \nसंघष/g36ठशील किव   उमेश म/g283 डल अपन गजल सुना /g25अोतागणसँ वाहवाही लुटलि/g288 ह  । का/g30ठ य गो/g303 ठीक समापन अ/g28अ य/g252 \n/g25अी जगदीश /g262साद म/g283 डलक का/g30ठ यसँ भेल। का/g30ठ यक शीष/g36ठक छल ‘चल रे जीवन चिल ते चल’ का/g30ठ य क \nमा/g28अ यमसँ /g25अी म/g283 डल /g25अोतावृंदक/g2उ3 का/g30ठ यमे दश/g36ठनक दरसन करा का/g30ठ य क गंभीरतासँ पिर चय करौलि/g288 ह  । संपूण/g36ठ \nका/g30ठ य गो/g303 ठीमे का/g30ठ य -समी/g252कक नाते मैिथ  ली सािह /g28उ यक /g30उ तंभकार डा◌ॅ. अशोक अिव चल अपन /g262खर वुि/g320  मताक \n/g262ताप/g3अ0 किव   लोकिन क का/g30ठ यक समी/g252ा कऽ किव   आ /g25अोतागणक/g2उ3 का/g30ठ यक मम/g36ठसँ पिर  चए करोओल आ \nशुभकामनाक संग जोश बढ़बैत रहला। किव  गो/g303 ठीमे का/g30ठ य -समी/g252ा एकटा नव /g262योग भेल। जकर /g25अेय /g25अी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n31 \n \nसंजीव कुमार शमाक/g2उ3 जाइ छि/g288 ह  । संपूण/g36ठ काय/g36ठ/g38ँमक/g2उ3 उ/g3ठ8ोषक संजीव शमा /g325ारा सजाओल गेल छल। अपन \nिव /g325तापूण/g36ठ शैली आ वाक्-चातुय/g36ठसँ उपि/g30उ थ  त /g25अोतावृंदक/g2उ3 आह -एवं-वाहक लेल मजबूर कएल। माधुय/g36ठ /g3ँठा/g333 भाषा \nशैलीक कारण/g3अ0 सुिध   /g25अोताक मानस पटलपर छाएल रहला।  \nमंच/g30उ थ  अित िथ , किव , समी/g252क , व/g2अ0 ता इ/g28उ यािद  जेतेक सािह /g28उ यानुरागी छलाह सभक/g2उ3 समारोह सिम  ित  \nपू/g303 पमाल एवं चादिर अिप/g36ठत कए स/g2ँउ मािन त कऽ अपनाक/g2उ3 गौरव महशूस केलक।  \nिम िथ ला मैिथ ली मंचक /g30उ थािप त कलाकार रामसेवक ठाकुर पंकज झा आ चंदन /g325ारा स/g36उ/g30उ कृित क \nकाय/g36ठ/g38ँमक /g262/g30उ तुित  सराहनीय छल। समा रोहक/g2उ3 सफल बनेबामे आयोजन सिम  ित क सद/g30उ य  सुनील कुमार दास, \nडॉ. अरिव /g288 द  लाल, ि◌ नम/g36ठल कुमार दास , िव नय कुमार दास, योगानंद लाल दास, /g262भात कुमार दास , राजे/g288 /gउ06  \nकुमार दास, आ अजय कुमार दासक भूिम का मह/g25उपूण/g36ठ छल। अंतमे जयंती समारोह सिम  ित क सिच व /g25अी \nभागीरथ लाल दास ध/g288 यवाद /g253ापन करैत जंत/g30ठ य देलि/g288 ह   जे आगू साल िव /g32उालयक /g30उ वण/g36ठ जयंतीक अवसरपर \nकाय/g36ठ/g38ँम दू-िद ना हएत, जकर हकार उपि/g30उ थ  त सभ सुिध  /g25अोतागणक/g2उ3 मंचसँ देल गेल। ऐ अवसर पर पिछ  ले \nबख/g36ठ जक/g363 अहू साल िव  देह मैिथ ली पोथी /g262दश/g36ठनीक भ/g30ठ य /g262दश/g36ठन सेहो छल। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nस/g288दीप कुमार साफी, ज/g288म ७ जून १९८४ िपता /g25अी सीताराम साफी, माता- /g25अीमती \nसीता देवी, गाम- म/g3अ0हथ , भाया- झंझारपुर, िजला- मधुबनी। िश/g252ा- बी.ए. ( /g262ित/gउठअा), मैिथली। \n(मैिथलीमे दिलत आ/g28उमकथाक सव/g36ठथा अभाव रहल अिछ। स/g288दीप कुमार साफीक आ/g28उमकथा मैिथली आ \nिमिथलाक सािह/g28उय , समाज आ सं/g30उकृितक/g2उ3 िहलोरैत ओइ अभावक पूित/g36ठ करैत अिछ। – स/g2ँउपादक , िवदेह) \n  \nआ/g28उमकथा \nजीवन एगो संघष/g36ठ होइत अिछ , संघष/g36ठमय होइत अिछ। ऐ संघष/g36ठमे िकयो-िकयो आगू िनकिल जाइत अिछ तँ \nिकयो अ/g2ँ0पन जीवनमे बहुत पाछू छूिट जाइत अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n32 \n \nओही संघष/g36ठमय दुिनय/g363मे एगो हम छी, िजनकर नाम अिछ संदीप साफी माने िकरण। /g30उकूलमे स/g288दीप नामसँ \nिच/g288हल जाइबला अओर गाममे सभ िकरण नामसँ पहचानैए। /g3ँठाम +पो/g30उट म/g3अ0हथ , भाया- झंहझारपुर, िजला- \nमधुबनीक रहिनहार हमर ज/g288म िनध/g36ठन गरीब पिरवारमे भेल। हम जाितक धोबी छी, हिरजन (दिलत) छी। \nगाममे सभ क’ कपड़ा धो क’ म/g363-बाबू हमरा सभक पालन-पोषण केने अिछ। हम चािर भाइ-बहीन छी, जइमे \nहम सभसँ बड़का छी, तइसँ छोट हमर भाइ- बहीन सभ अिछ। हमर ज/g288म 07.06.1984 ई. मे भेल। ओइ \nजमानामे स/g30उता सभ िकछु, तैयो हमरा सबहक भरन-पोषण झूर-झूरइतो चलए। अ-आ सँ कबीर कान तक \nहम सभ दुखीरामसँ प/g38अलॱ।  िकछु िदन बाद बाबूजी सरकारी /g30उकूलमे नाम िलखा देलक। सरकारी /g30उकूलमे \nपढ़ाइ चलै तँ ठीके-ठाक मुदा हम सभ ओतेक िकछु बुिझ नै पिबऐ। ओहेन गारजनो होसगर नै जे देखिबतए \nजे की िलखलएँ, की िसखलएँ। मुदा धीरे-धीरे आगू बढ़लॱ।  \nछोटमे माए एकटा बकरी िकनलक जे ओकरोसँ िकछु /g26उपैया आम दनी हएत तँ कहुना गुजर-बसर हएत। \nथोड़ेक िदन बकरी सेहो चरेलॱ अओर बकरी बेिच हमर म/g363 ओहीसँ एकटा बाछी लेलक जे ओइसँ दूधक \nआमदनी हएत आ ओइ पाइसँ अपन पिरवार सुखीसँ गुजर करब। \nई सभ काज करैत बाबूजी संगे लोकक ऐठाम कपड़ा पहुँचेनाइक सेहो काज करैत छलॱ। \nिपछला प/g363च दस सालमे ज माना बहुत आगू बिढ़ गेल। पिहले एते बोइन नै भेटैत छलै जेतेक अखुनका \nसमएमे भेटैत अिछ। पिहने एक मोटा कपड़ा धोइ छल हमर म/g363-बाबू तँ िगरह/g30उत सभ प/g363च सेर धान नै तँ दू \nिकलो आँटा दैत छलै। िकयो कपड़ा दुआइ तरे पाइयक आमदनी नै रहलासँ मजूरीमे दू-तीन िकलो अ/g2ँ8लूए द ’ \nदेलक। पिहने पाइ महग छलै आ अ/g382 -पाइन स/g30उता छलै।  \nगाममे सबहक माय-बाबू इ/g30उकूल भेजै मुदा हम जाइ लोकक कपड़ा पहुँचाब ’, तइयो सौँझका टेममे अंगनामे \nबोरा िबछा क’ पढ़ैले बैसए हमर िपिसयौत भाय राजू भैया, तखन हमहूँ पढ़ैले आबी तँ दू-कानसँ बीस कान \nतक िसखलॱ। ओकरा बाद अ/g2ँ0पन गामक इ/g30उकूलमे नाम िलखा देलक, हेडमा/g30उटर छल पिहने कोइलखक \nयादवजी, हुनका किह बाबू, जे एकरा कनी देखबै। िकछु िदन अिहना समए कटल, चौथा-पचमामे बढ़ला बाद \nिकताब पढ़ला िकछु आिब गेल तँ गारजीयन कहलक जे चिल जा बौआ पीसा संगे, ओतै नेपालमे रिहह’। \nगामपर खच/g365क िद/g3ठ2त तँ हेबे करइए , से नै तँ ओतै काज-राज किरह’ अओर ओतै रिहह’। पढ़ाइ-िलखाइ \nआब छोड़’। पिढ़-िलिख क’ की हेतै। 1994 ई.क समएमे हम चिल गेलॱ नेपाल। ओतै दीदी संगे रही, सभ \nिदन कपड़ा धोइ अओर संगे पहुँचाबैले जाइ। अओर आबी तँ लकड़ी चु/g33उापर भानस करी। भोरे तीन बजे \nउठी कपड़ा धोइले। ओइ समए हमर उमेर बुझू जे 11-12 क’ छलए। िकछु िदन ओहू ठाम गुजारलॱ। \nतकरा बाद हम फेर गाम एलॱ। हमर बाबू कहलिन जे आब नै जा, िकछु िदन पढ़’ । कमसँ कम मैि/g3ँँको \nतक पिढ़ लेब’ तँ कतौ ने कतौ सरकारी नोकरी भइये जेत’। हमरा जेतबे जुड़त ओतबेमे हम गुजर करब \nमुदा तूँ पढ़’। तकरा बाद हम कोिठया इ/g30उकूलमे नाम िलखेलॱ। ओइ ठाम छठासँ िकलास चलै छलै। फेर \nथोड़ेक िदन गामेमे रिह क’ माल-जाल चरा क’ हाइ/g30उकूल तक गेलॱ। मुदा समए एहेन आएल जे फेर हम \nपढ़ाइ छोिड़ पंजाब चिल गेलॱ। ओइ समएमे हम छलॱ नौमामे। गेलॱ ओइ बा/g30उते जे हमरासँ छोट बहीन छल ,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n33 \n \nघरक गारजन कहलक जे बौआ गाममे रहलासँ आब िकछु नै हेतौ, से नै तँ चिल जा लोक सभ संगे बड़का \nक/g3ठ2ा लग च/g283डीगढ़। कतौ नोकरी धरा देत ’, कइहक हमर नाम जे बाबू कहलक य’ । हमर क/g3ठ2ा िब/g25उन \nसाफी जे बी.ए.क िड/g3ँठी /g262ा/g2ँ0त केने छलए , वएह सोिच हमर बाबू हुनका लगमे पठौलिन जे ओकरा कनीक \nबुइध चै, कतौ नीक नीक नोकरी पकड़ा देतै। मुदा हमरा लगमे कोनो सिट/g36ठिफकेट नै रहए , से हमरा कतौ \nछोटो-मोटो काजपर नै राखए। कोनो औिफसोमे नै राखए जे ई तँ पढ़ल िलखल नै अिछ, सभ दफतरमे से \nकहए। आिखरीमे काका एगो /g262ेस आइरनक दोकान क ’ कहलक, एतै आइरन कर। नया आइरनक दोकान, \nकोइ /g3ँठाहक आबै, िकयो नै आबै। एक-दू मिहनाक बाद काका हमरापर शक करए लागल जे ई पाइ कमाइ \nअइ मुदा हमरा नै दइए। हमरा मनमे बहुत दुख हुअए जे हम कत’ आिब गेलौँ, खेनाइ खाइ ल’ जाइ तँ \nकहए जे दोकानक भाड़ा आब तोरे भर’ पड़त’ चाहे दोकान चल’ या नै चल’ । ई सभ सुिन मन /g30ठयाकुल \nभेल जे आब ऐठाम हमरा रहलासँ कोनो फाएदा नै हएत। आब एत’सँ जाइए पड़त। ओही ठाम गामक कतेक \nलोक रहै छल, तेकरा किह-सुिन हम कोठीमे काज करए लगलॱ। एक मिहना भेल तँ गाम जाइ क’ भाड़ा \nभ’ गेल। एलॱ काका लगमे जे हम गाम जा रहल छी। तँ काका कहलक, /g26उिक जा, हम िटकट बना दै \nिछअ। एक दू िदन /g26उिक जा। गामक लोक जाइत छै, तेकरा संगे हम गाम पठा देब’।  \nतइ िबच हमरा संग एहो घटना भ’ गेल जे हमरा पएरमे आइग लािग गेल। हमरा पूरा पएरमे पएरसँ एड़ीसँ \nज/g36उघ तक झड़िक गेल। आब हम बड़का सम/g30उयामे फँिस गेलॱ। उ घाव हमरा तीन मिहना तक िघघरी \nकटेलक। असगरे साइिकलसँ एक पएरे पाइिडल मािर क’ ऊँच- नीच र/g30उतापर सँ जाइ छलॱ दवाइ कराबैले \nच/g283डीगढ़ शहरसँ दूर छै गाम धनास , ओइठाम। कम पाइमे डा/g2अ0टर दवाइ दै छलै। स/g2ँ0तामे तीन बेर जाइ \nछलॱ दवाइ कराबैले। जेहो /g26उपैया कोठीसँ कमा क ’ अनने छलॱ सभ पाइ क/g3ठ2ाक/g2उ3 द ’ देलॱ। एकर समाचार \nजखन हमर म/g363 आ बाबूक/g2उ3 पहुँचल तँ बहुत कानल जे कोहुना बौआ केकरोसँ पाइ ल’ क’ तूँ गाम आिब जो। \nओही ठाम छै बुधन अओर कोरैला, तेकरासँ पाइ ल’ क’ गाम चल्इ आ। हम गामेपर ओकरा पाइ द’ देबै। \nओही समएमे हमर बोड/g36ठ परी/g252ाक फॉम/g36ठ भराइ छलए , यएह काितक अगहन मिहनामे हमरा केकरो /g325ारा िच/g32अी \nसमाद आएल जे ज/g2ँ8दी गाम आब ’ जे िकछु िदन पइढ़ो लेब’ अओर घाव से छुिट जेत’। हमर फॉम/g36ठ हमर \nसंगी मनोज पासवान सभ भिर देल। िकछु बुझल ने सुझल, ने गिणतक /g253ान ने सं/g30उकृतक /g253ान। तैयो \nपरी/g252ा मधुबनीमे वाटसन /g30उकूलमे भेल सन 2000 ई. मे जखन दू मिहना बाद िरज/g2ँ8ट िनकलल तखन मनमे \nजएह धुकधुकी छल सएह भेल। हम परी/g252ा पास नै क’ पेलॱ। आब तँ अओर मोन दुखी भ’ गेल जे आब \nकी कएल जाए।  \nतकरा बाद कोइ ने कोइ कहलक जे सं/g30उकृत बोड/g36ठ सँ परी/g252ा दहक। एक बेर बाबू तँ हमर मानलक मुदा म/g363 \nकहलक जे आब सभ पढ़ाइ-िलखाइ चिल जा मिमयौत भाए संगे बंगलोर। हम फेर बंगलोर चिल एलॱ। ऐठाम \nकाज भेटल खानाक केटिरंगमे, कुक सबहक कपड़ा धोइ क’ काज भेटल। िकछु िदन बाद गामपर सँ हमर \nिववाहक बातचीतक समाचार आएल जे तूँ गाम आब’। फरबरी- माच/g36ठमे हम गाम गेलॱ। बाबूजीक/g2उ3 कहिलयिन जे \nिववाहमे जे दहेज देत’ ओइ दहेजसँ अओर एक सालमे िकछु /g26उपैया अओर लगा क ’ बिहनक क/g288यादान सेहो \nक’ लेब। िकछु भाड़ा-बत/g36ठन अओर ओइमे लगा देबै। ई सभ मजबूरी देख हमर िववाह 2002 मे भेल,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n34 \n \nप/g283डौल गाममे, जइ गामक पड़ोसमे कनी हिट क’ अिछ भवानीपुर गाम, जइ ठाम महादेव उगना /g265प धारण \nक’ िव/g32उापितक/g2उ3 दश/g36ठन देने छलिन जे अखन िमिथलामे सु/g262िस/g320 अिछ , किव िव/g32उापित अओर उगना महादेव। \nहमर िववा हक प/g256ात एक बेर फेर हम सं/g30उकृत बोड/g36ठसँ परी/g252ा देलॱ, अओर ओइमे हम ि/g325तीय /g25अेणीसँ उ/g25उीण/g36ठ \nभेलॱ। हम ई परी/g252ा केथाही-रामप/g326ी /g30उकूलसँ देने छलॱ 2005 मे। तेकरा बाद पुनः हम अपने गाम लगमे \nकॉलेज छल िशवन/g288दन -न/g288दिकशोर महािव/g32उालय , भैरव/g30उथान ओइमे एडिमशन करा क’ आइ.ए. मे हम फेर आिब \nगेलॱ ब/g3अ0गलोर। तकरा बाद ओइ केटिरंगमे आदमी बिढ़ गेलासँ हमरा ओइठाम काज नै भेटल तँ हम फेर एतौ \nएकटा कोठीमे काज पकड़लॱ अओर गाम आिब क’ इ/g283टरमीिडएट परी/g252ामे फेर शािमल भ ’ गेलॱ आ अहूमे \nसेके/g283ड िडवीजनसँ पास भेलॱ, कोठीएमे समए बचए तँ पढ़बो करी, िकताब गामसँ ल’ क’ जाइ छलॱ। \nसंग-संग बिहनक क/g288यादान सेहो भ ’ गेल भगवतीक दयासँ। ओही िववाहमे िकछु खच/g365 आ कज/g365 भ ’ गेल \nबेसी। कोठीमे दू हजार /g26उपैया िदअए मिहना, ओइमे घरक खच/g365 अओर ओ/g2ँउहर अपन पढ़ाइक परी/g252ा फीस , \nपलसमे पिरवारक सेहो खच/g365।  \nफेर बी.ए. मे नाम िलखेलॱ अ ओर फेर चिल गेलॱ बंगलौर। हमर िवषय छल आट/g36ठ जे कोनो /g38उयूशन िबना पिढ़ \nसकै छलॱ। हमरा इ/g283टरमीिडएटमे िह/g288दी िवषयमे /g2अ6यादा अंक आएल छल मुदा अपने नै रही गाममे तँ हमर \nसंगी छल राकेश कुमार ठाकुर, लगैमे हजाम, वएह छल हमर फॉम/g36ठ भरिनहार , परी/g252ा शु/g2ँ8क जमा केिनहार , \nहुनका मैिथलीमे /g2अ6यादा अंक एलै, ओइ वा/g30उते हमरो उ यएह ऑनस/g36ठ िवषय रखबा देलक।  \nगाम एलॱ तँ मन िकछु पछताइतो छल जे आबक जमानामे आट/g36ठ क ’ पढ़ाइ िकयो पढ़ै छै, मुदा  मैिथलीक \nजखन नाम सुनिलऐ तखन मन गदगद भ’ गेल। हँ, मुदा िकताब भेटल बहुत मेहनित क’ कए। \nहर साल प/g363च सएमे िकताब खरीद ’ पड़ए, ओहूमे जेरो/g2अ0स प/g382ा। तेकरा पिढ़ क ’ हम बी.ए. फ/g30उट/g36ठ /g2अ0लाससँ \n2011 ई. मे पास केलॱ लिलत नारायण िमिथला यूिनविस/g36ठटा, कामे/g258र नगर दरभंगासँ।  \nता’त हमरा बालो ब/g2अउचा भेल। पढ़ाइ संग -संग एकरो सबहक देख-रेख केनाइ माय- बापक दािय/g28उव होइ छै। \nतखन हम फेर गामसँ ब/g3अ0गलोर आिब  गेलॱ।  \nकतेक बेर पैराशुट रेजीम/g3अ0टमे ब/g3अ0गलोरमे भत/g368मे बहालीमे गेलॱ मुदा असफल रहलॱ। ऐबेर गाममे \nएस.टी.ई.टी.बला परी/g252ामे सेहो शािमल भेलॱ मुदा उहो असफल रहल।  \nआिब गेलॱ ब/g3अ0गलोर जे आब ओतेक कोनो नीक एजुकेशनो नै अिछ जे कतौ नोकरी हएत , तैयो कोनो काजमे \nलागल छी। भगवतीक दया, आगू हुनका हाथमे छिन। हमरा दूटा बेटा अिछ अओर एकटा बेटी, ब/g386/g252 अिछ \nराजकुमार साफी, छोट बेटा सागर कुमार साफी। तइसँ छोट अिछ राज न/g288दनी कुमारी। अखन ई सभ \nआंगनवाड़ी /g30उकूलमे पिढ़ रहल अिछ। ओतेक पाइ अिछ नै जे /g262ाइवेट /g30उकूलमे धीया-पुताक/g2उ3 पढ़ाएब , िदनोिदन \nमहगाइ बढ़ले जाइत अिछ। हम सभ बी.पी.एल. कोिटमे शािमल छी। धीरे-धीरे एतबो िश/g252ा भेलाक बादो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n35 \n \nकोनो नोकरी नै भेटैए। लोक कहै छलए जे एतेक पढ़िनहार बड़का अफसर होइत अिछ मुदा हम सभ िकछु \nनै क’ पािब रहल छी।  \nहमरा संगीतसँ बेसी िमलान रहैत अिछ। गीत गेनाइ हमरा बहुत नीक लगैत अिछ। मैिथली होइ बा नेपाली \nबा िह/g288दी, हम ओहू गीतक/g2उ3 गािब सकै छी। कीत/g36ठन -भजन केलॱ अपने गामघरपर संगी-साथी संग। जीवन एगो \nघड़ीक सुइया होइत अिछ, िदन भिर, राित भिर चिलते रहैए, कखनी ब/g288द भ ’ जाएत िकनको नै थाह अिछ।  \nहम अ/g2ँ0पन ऐ मैिथलीक मािट -पािनसँ जुड़ल हरएक बातक स/g2ँउमान करब। अ/g2ँ0पन भाषाक/g2उ3 ऊँच िशखरपर \nपहुँचेबाक /g262यास करब।  \nहम मैिथल छी, िमिथलेमे रहब अओर पोरो साग तोिड़ क’ गुजर करब। सादा छी सादा रहब। जय िमिथला, \nजय िमिथला धाम, /g262णाम।     \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nउमेश म/g283डल  \nदोसर चरणक पिहल सगर राित दीप जरय दरभंगामे स/g2ँउप/g382 - िडिजटल फॉम/g36ठमे ३७ टा पोथीक लोकाप/g36ठण   \nपूव/g36ठपीिठका: \n-\"सगर राित दीप जरय\"क दोसर फेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/g2ँउबर २०१२ शिन िदन \nस/g288/g28अयाक/g2उ3 क/g2उ3 दरभंगामे \n \n  \n-आयोजक छिथ /g25अी अरिव/g288द ठाकुर  \n \n  \n--\"सगर राित दीप जरय\"क पिहल चरणमे बहुत रास घुसपैिठया घुिस गेल रहिथ आ ई अपन मूल उ/g3ठँे/g302यसँ \nदूर भऽ गेल छल। \n \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n36 \n \n-लोक भिर राित सुतैत रहिथ, जाितवािदताक /g30उवर सोझ/g363 आिब गेल छल, लॉबी बना कऽ होइत समी/g252ा आ \n/gउ0ँा/g332णवादी-आमं/g255ण धिर गप पहुँिच गेल छल। सािह/g28उय अकादेमीक ह/g30उत/g252ेपसँ मामला आर गरबड़ा गेल। \n७५म सगर राित दीप जरयमे पटनामे िकछु गोटे /g325ारा शराब पीलापर धनाकर ठाकुर िवरोध सेहो /g262कट  \nकेलि/g288ह। तकर बाद ओहीमेसँ िकछु गोटे ऐ गो/gउठअीक/g2उ3 िद/g2ँ8ली लऽ गेला, मुदा िविभ/g382  कारणसँ आ सािह/g28उय \nअकादेमीक द वाबपर मैिथली पोथी /g262दश/g36ठनी नै लगाओल जा सकल , कारण आयोजक तकर अनुमित नै देलि/g288ह , \nऐ सािह/g28उय अकादेमीक कथा गो/gउठअीक/g2उ3 ७६म  -\"सगर राित दीप जरय\"क मा/g288यता नै देल जा सकल (ओना िकछु \n/gउ0ँा/g332णवादी कथाकार आ घुसपैिठया लोकिन एकरा ७६म सगर राित दीप जरय किह रहल छिथ!!)  । ७६म  -\n\"सगर राित दीप जरय\"क आयोजन िवभा रानी /g325ारा चे/g382ैमे भेल जतए मा/g255 एकटा कथाकार पहुँचला। िकयो \nमाला नै उठेलिन आ सगर राित दीप जरयक पिहल चरणक दुखद अ/g288त भऽ गेल।  \n \n  \n--\"सगर राित दीप जरय\"क/g2उ3 फेरसँ िजयेबाक /g262य/g2अँक  /g30उवागत कएल जा रहल अिछ।  \"सगर राित दीप \nजरय\"क दोसर फेज (चरण)क पिहल सगर राित दीप जरय ०१ िदस/g2ँउबर २०१२  क/g2उ3 \"िकरण जय/g288ती\"क \nअवसरपर आयोिजत भऽ रहल अिछ। आशा अिछ जे ई नव  \"सगर राित दीप जरय\"क दोसर फेज (चरण)क \nपिहल सगर राित दीप जरय पुनः अपन ओइ पथपर आग/g363 बढ़त , जे /g262भास कु. चौधरी ऐ लेल सोचने छला। \n \n  \n  \n सगर राित  दीप जरय- \n िक रण जय/g288 ती केर अवसरपर िद न/g36उक १ िद स/g2ँउ बरक स/g363झ ६ बजेसँ िभ नसर ६ बजे धिर  दरभंगाक \nकटहलवाड़ी ि/g30उ थ  त एम.एम.टी.एम महािव /g32उालयक /g262े/g252ागारमे सगर राित   दीप जरय- कथा गो/g303 ठीक आयोजन \nअरिव /g288 द ठाकुर जीक संयोजक/g28उ वमे भेल। ऐ गो/g303 ठीक उ/g3ठ8ाटन डी.आइ.जी. राकेश कुमार िम /g25अ दीप /g262/g2अ6 व िल त \nकऽ केलिन । डॉ. भीम नाथ झाक अ/g28अ य/g252ता एवं अजीत आजाद जीक संचालनमे ऐ भिर   राित क काय/g36ठ/g38ँमक/g2उ3 \nतीन स/g255मे ब/g363िट   आगू बढ़ाओल गेल। पिह ल स/g255 छलै उ/g3ठ8ाटनक दोसर   लोकाप/g36ठण आ तेसर कथा वाचन सह \nसमी/g252ाक। म/g28अ य/g36उतर सेहो भेल जइमे नीक भोजनक आ लगभग दससँ बीस िम नट धिर क आरामाक बेव/g30उ था \nछल। अह/g363िक   ई बेव/g30उ था गो/g303 ठीमे आनायास भेलै, भेलै ई जे भोजनक /g262व/g288 ध  साकट लेल अलग। जइसँ दू \nतोजीमे भोजन कराओल गेलै। जइमे समए लागल। आ एकटा आर मह/g28उ वपूण/g36ठ बात ई जे मंच संचालक \nअजीत आजादजी /g30उ वयं दुनू स/g255क भोजनमे टहिल  -टहिल  भोजन करबेलिख न। अथ/g365त् पिह  ल तोजीमे भोजन \nकेिन हार कथाकारक/g2उ3 लगभग बीस िम  नट सुतैक अवसर भेट गेलैक। \nस/g255क आर/g2ँउ भ /g25अी जगदीश /g262साद म/g283 ड ल िल िख त एगारह गोट पोथीक लोकाप/g36ठण जे पी.डी.एफ फाइलमे \nसी.डी.क /g265पमे भेल जेकर िव  वरण एना अिछ -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n37 \n \nगीत/g36उजिल   (गीत सं/g3ँठ ह), इ/g288 /gउ06 धनुषी अकास (किव ता सं/g3ँठह ), तीन जेठ एगारहम माघ (गीत सं/g3ँठह ), राित -िद न \n(किव ता सं/g3ँठह ), अ/g320/g366िग  नी.. सरोजनी.. सुभ/gउ06ा.. भाइक िस नेह इ/g28उ यािद  (लघुकथा सं/g3ँठह ), शंभुदास (दीघ/g36ठकथा \nसं/g3ँठह ), बज/g288 ता-बुझ/g288 ता (िव हिन  कथा सं/g3ँठह ), क/g2ँउ /g262ोमाइज (नाटक), झमेिल या िब आह (नाटक), पंचवटी (एक/g36उकी \nसंचयन) आ सतभ/g3अ3या पोखिर   (लघुकथा सं/g3ँठह )। तकर बाद /g25अी गजे/g288 /gउ06  ठाकुर िल िख ल ९ गोट पोथी लोकाप/g36ठण \n(सी.डी.) मे भेल। तकर सबहक िव वरण एना अिछ - /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना भाग-१, सह/g263बाढ़िन \n(उप/g288यास ), सह/g263ा/g2ँ2दीक चौपिड़  पर (प/g32उ सं/g3ँठह ), ग/g2ँ8प -गु/g2अउछ (िवहिन आ लघु कथा सं/g3ँठह ), संकष/g36ठण (नाटक), \n/g28उव/g2अ8चाह/g2अ8च आ अस/g3ठअाित मन (दूटा गीत /g262ब/g288ध ), बाल म/g283डली/ िकशोर जगत (बाल नाटक, कथा, किवता \nआिद), उ/g2ँ8कामुख (नाटक) आ सह/g263बाढ़िन उप/g288 यासक अं/g3ँठेजी अनुवाद The Comet नामक पोथी जेकर \nअनुवादक िथ कीह /g25अीमती /g2अ6 योि◌ त सुनीत चौधरी। एही कड़ीमे ऐ   दुनू रचनाकारक अलादा िव देह-सदेह भाग-\n५सँ१० धिर क संकलन जे िव देह मैिथ ली लघुकथा, िव देह मैिथ ली ना/g38उय उ/g28उ स व, िव देह मैिथ ली प/g32उ , िव देह \nमैिथ ली /g262व/g288 ध -िन व/g288 ध , िव देह िश शु उ/g28उ स व आ िव देह मैिथ ली िव हिन  कथाक छल। ततबे नै एगारहटा आर \nरचनाकारक पोथी सी.डी. /g265पमे सबहक बीच आएल जइमे १. विण/g36ठत रस - (किव ता सं/g3ँठह ) उमेश पासवान \n(औरहा, मधुबनी), २. नव अंशु- (गजल, /g265वाइ आ कता सं/g3ँठह ) अमीत िम /g25अ (किर यन, सम/g30उ तीपुर), ३. रथक \nच/g3ठ2ा उलिट   चलै बाट- (किव ता सं/g3ँठह ) राम ि◌ वलास साहु (लि/g350 म  िन या, मधुबनी), ४. िक यो बूिझ  ने सकल \nहमरा- (गजल, /g265वाइ आ कता सं/g3ँठह ) ओम /g262काश झा (भागलपुर), ५. बाप भेल िप /g25उी आ अिध  कार- \n(नाटक) बेचन ठाकुर (चनौरागंज, मधुबनी), ६. हम पुछैत छी- (सा/g252ा/g28उ कार) मनोज कुमार कण/g36ठ, मु/g382ाजी \n(/g265पौली, मधुबनी), ७. हमरा िब नु जगत सु/g382ा छै- (गीत- झा/g265 सं/g3ँठह ) रामदेव /g262साद म/g283 ड ल ‘झा/g265दार ’ \n(र/g265आर , सुपौल), ८. /g252ण/g262भा- (किव ता सं/g3ँठह ) िश व कुमार झा ‘िट /g2ँ8 लू’ (किर यन, सम/g30उ तीपुर), ९. हमर टोल- \n(उप/g288 यास) राजदेव म/g283 ड ल (मुसहरिन य/g363, मधुबनी), १०. मोनक बात- (गजल, /g265वाइ आ कता सं/g3ँठह ) चंदन \nझाक आ ११म नीतू कुमारीक मैिथ ली िच /g255 कथा, ऐ तरह/g2उ3 ऐ गो/g303 ठीमे, कु/g2ँ8 ल म 37 टा पोथी लोकािप/g36ठत भेल।  \n      कथा पाठ आ तइपर समी/g252कक टी/g2ँ0 पणी ऐ गो/g303 ठीक वैिश /g303 ट य अिछ । पिह ल पालीमे /g25अीमती वीणा ठाकुर, \nआशा िम /g25अ, /g2अ6 यो/g28उ सना च/g288 /gउ06 म, /g302 याम भा/g303 करक लघुकथा आ उमेश म/g283 ड लक िव हिन  कथाक पाठ भेल। \nसमी/g252ीय टी/g2ँ0 प णी भेल। अिह ना आगूक पालीमे कथाकार अपन नूतन कथाक पाठ केलिन - \nबेचन ठाकुर- वे/g30उ ट  मैडम \nल/g350 मी दास- टाइिप /g30उ ट  \nच/g288 दे/g258र ख/g363- नाओ/g2ँ8 द  \nअनमोल झा- फाइल, सेयर \nमुरलीधर झा- मनु/g2अ0 ख  \nअिभ षेक- महापु/g26उष   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n38 \n \nरामाका/g288 त  राय ‘रमा’- वकवास \nरामिव लास साहु- घूसहाघर \nनारायणजी- छ/g25उा \nशैले/g288 /gउ06 आन/g288 द - फोरलेन \nपवन कुमार साह- अपन रीित  \nसुभाषच/g288 /gउ06  सनेही- बूढ़ी \nन/g288 द  िव लास राय- बाबाघाम \nउमेश पासवान- अजाित  \nअशोक कुमार झा- माछक मोटरी \nपरमान/g288 द /g262भावकर - पिर व/g25उ/g36ठन  \nफूल च/g288 /gउ06  िम /g25अ /g262वीण - पिर व/g25उ/g36ठन  \nदुखमोचन झा- समरथको निह  दोष गोसाई \nदुग/g365नंद म/g283 ड ल- कुकम/g365 \nजगदीश /g262साद म/g283 ड ल- अनिद ना, बुधनी दादी \nिश व कुमार िम /g25अ- नापता \nशिश का/g288 त  झा- दूरी \nअ/g2अउ छेलाल शा/g30उ /g255ी- गामक लो क शीष/g36ठकक कथा पढ़लिन  । हल/g363िक   शा/g30उ /g255ी जीक कथाक वाचन मा/g255 एक पृ/g303 ठ \n  \nसुनला पछाित  रोिक  देल गेल ई किह  जे ई कथा नै आलेख िथ क। अ/g2अउ छेलाल शा/g30उ /g255ीक ई पिह ल मंच रहिन  \nजइपर ओ कथा पिढ़  रहल छलाह, ओना किव ता आइ तीस बख/g36ठ पिह  नेसँ िल खैत छिथ । ई मंचक अ/g28अ य/g252 संग \nसंचालक एवं ऐ दुआरे केलिन जे पृ/g303 ठ  भिर क वाचनमे कथोप-कथन िक एक नै आएल। शा/g30उ /g255ी जीक कहब \nछलिन  जे कथोप- कथन कोनो कथाक एक त/g28उ व  िथ क से हमरो बूझल अिछ  आ तकर समावेश अव/g302 य  केने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n39 \n \nछी मुदा से आगू अिछ  माने अिग ला पृ/g303 ठ मे। तथािप  कथाक वाचन रोिक  देल गेलिन । आ अ/g2अउ छेलाल यादव \nशा/g30उ /g255ी अपन कथाक अपूण/g36ठ पाठसँ िन  रास रिह  गेलाह। \nअमीत िम /g25अ, मुकु/g288 द  मयंक, अमले/g288 दु  शेखर पाठक, रौशन झा इ/g28उ यािद  /g30ठ यि/g2अ0 त  क कथाक पाठ सेहो भेल आ \nतइपर टी/g2ँ0 प णी गुनजाइश िह साबे। टी /g2ँ0 प णीकार सभ छलाह- फूलच/g288 /gउ06  िम /g25अ रमण , रमानंद झा रमण, भीमनाथ \nझा, अशोक मेहता, दुग/g365न/g288 द म/g283 ड ल, कमल मोहन चु/g382ु, नारायणजी, कुमार शैले/g288 /gउ06 , जगदीश /g262साद म/g283 ड ल, \nकमलाका/g288 त  झा (जयनगर), योगानंद झा इ/g28उ यािद । \nआिग ला ‘सगर राित  दीप जरए’ कमलेश झाक संयोजक/g28उवमे घन/g302 यामपुरमे हेबाक घोषणा सेहो भेल। दीप आ \nउपि/g30उ थ  ित  पुि/g30उ त  का /g30उ थानीय संयोजक अरिव /g288 /gउ06 ठाकुर कमलेश झाक/g2उ3 ह/g30उ तगत करा गो/g303 ठीक समापनक घोषण \nकेलिन । \n \n३. पटऎइझब \n \n३.१.\n जगदीश चटऎझङङटऎबो6 ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आटऎझङबम गीत )- (आगटऎइ6इ ) \n  \n३.२.\n सटऎझङङदीप कुमार  साफी-किवता-काितकक पूिण/g36ठमा/ गामक इनार  \n  \n३.३.\n जगदान/g288द झा मनु \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n40 \n \n३.४.\n हेमनारायण साहु- हम छी नीमक गाछ  \n  \n३.५.\n मुटऎइङझी  कामत केर दुइ गोट किवता-िसया तोरे कारण/ िठठुराबैत जाड़  \n  \n३.६.१.\n राजदेव मटऎझङइ ड लक तीन गोट किव ता-िच र /g262ती/g252ा/ हाथ/ ठक२.\n िमिहर झा- िवदागरी \n  \n३.७.\n पंकज चौधरी (नवलटऎझघ7ी )- चािरटा गजल  \n  \n३.८ .\n िब/g288दे/g258र ठाकुर - गीत-गजल-किवता    \nजगदीश चटऎझङङटऎबो6 ठाकुर ‘अिनल’ \nकी भेटल आ की हेरा गेल   (आटऎझङबम गीत )- (आगटऎइ6इ )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n41 \n \n  \nजे सुख भेटल, जे श/g36उित भेटल \nअ/g2अ3ययन , मनन आ िच/g288तनमे \nदुख-सुखकेर पिरभाषा जानल \nकी सफल, सुफल की जीवनमे \n  \nएक दृि/gउठ6  नव, एक सृि/gउठ6  नव \nअपनहु अ/g288तरमे   समा गेल \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल। \n  \nसपना छल जे छी देिख चुकल \nसपना अिछ जे छी देिख रहल \nसपने संगी अिछ बनल हमर \nसपनेसँ हम छी सीिख रहल \n  \nसपनेमे अिहना पड़ल-पड़ल \nहँिसते-हँिसते अिछ कना गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n42 \n \n  \nजीवनक अथ/g36ठ तँ हष/g36ठ भेल \nदोसर मतलब संघ ष/g36ठ भेल \nहम तािक रहल छी अपनामे \nकी ब/g363चल आ की /g30ठयथ/g36ठ गेल  \n  \nअिछ वैह सुफल दुिनयामे जे \nअपनाक/g3अ0\n  कहुना बचा गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल । \n  \nहम के छी, कतऽसँ आयल छी \nअिछ अएबा केर \n  /g262योजन की \nसुख-दुखक च/g38ँमे घूिम रहल  \nअनवरत हमर ई जीवन की \n  \nहमरा अ/g288तरमे बैसल /g2अ0यो \nअिछ /g262/g3ठठ कैकटा उठा गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n43 \n \n  \nई देह अितिथ, ई /g262ाण अितिथ  \nस/g2ँउमान अितिथ , अपमान अितिथ \nअिछ लोभ, मोह आ मायाकेर \nअ/g253ान अितिथ , िव/g253ान अितिथ  \n  \nहम अिहना रहब ि/g30उथर तिहयो \nजिहया देखब सब िबला गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल । \n  \nई हाथ हमर, ई पएर हमर \nई आँिख हमर, ई कान हमर \nई देह हमर, ई मोन हमर \nई /g262ाण हमर आ /g28अयान हमर  \n  \nहम छी /g30उवामी एिह कायाकेर  \nअिछ ई रह/g30उय /g2अ0यो बुझा गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल \n  आ की हेरा गेल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n44 \n \n \n(/g38ँमशः) \n \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nसटऎझङङदी प कुमार साफी- किवता-काितकक पूिण/g36ठमा/ गामक इनार \n1 \nकाितकक पूिण/g36ठमा \nजेबै देखैले मेला कमला क’ \nसभ सालमे मेला लागए जोर \nनहैले जाएब भोरे भोर \nहेतै ओही बाउलपर कु/g30उती \nखाएब तोिड़ क’ कुिसयार \nमाए बहीन सभ खेलए \nसामा चकेवा \nभसब’ जाए ओइ िकनार \nचुगलाक/g2उ3 चूड़ा दही खुआ क ’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n45 \n \nलेवान िदन चूड़ा कुटाए \nउ/g2अ0खिड़मे।  \n  \nजोतलाहा खेतमे भसाबए \nसामा चकेवाक/g2उ3 \nपूिण/g36ठमा नहाइले जाइ कमलामे \nमेला लागैए दुनू पारमे \nनाच तमाशा हुअए अ/g33उा /g265दल  \nिबकाए िझ/g2ँ8ली मुरही \nिमिथलामे माए बहीनक’ \nभाइयक मानल जाए ई पाबिन \nसालमे एक बेर नाम िलअए \nभाइक सभ बहीन \nहमर भइया रहए जुड़ाएल। \n  \n2 \nगामक इनार \nचलए िमलान सभ लोकक/g2उ3 \nभरै छलॱ एक ठाम पािन \nअपनामे रहै चलए बाजा भूकी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n46 \n \nरहै चलॱ सभ िमिल-जुिल क’ \nघर-घरमे आब भेल कल \nलोको सभ भेल अल कल \nखीिच ने पाबए इनारक र/g30उसी \nने रहल टोलमे एकता \nके राखए पोखिर इनारक सेखता \nसािवकक देन क’ होइए अभास \nकोनाक/g2उ3 बुझाएब िपयास  \nिवलु/g2ँ0त भ ’ रहल अिछ इनार \nकत’ गेल घैलाक पािन \nओही ठाम करै छलॱ /g30उनान  \nरहै छल गामक शान \nदेवी-देवता रहै छल /g262स/g382  \nमन रहै छल शु/g320  \nरखै छलॱ शु/g320 -अशु/g320क मान।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nजगदान टऎझङङद झा मनु, /g3ँठाम पो/g30उट - हिरपुर डीहटोल, मधुबनी   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n47 \n \n1.किवता - उगैत सूरज पएर पसािर  \n  \nउगैत सूरज पएर पसािर   \nधरतीक आँगनमे एलै  \nलाल रंगक ओढ़नी एकर   \nहरीयर खेतमे िछरएलै  \n  \nकॲढ़ी सभ मूरी िहला कए   \nपंखुड़ीक/g2उ3 फैलेलक   \nनिच-निच कए नै/g288ह/g3अ0टा भॲडा  \nखुशीक/g2उ3 नाच दखेलक      \n  \nलए संग अपन सािज बरयाित   \nखुशी ओ संग अनने अिछ   \nसंग एकरे उठल  िचड़ै सभ   \nआर मनुख सभ जगैत अिछ   \n  \nमाए सभ आँचरमे भिर कए   \nनेनापर अमृत बरसेलै  \nउगैत सूरज पएर पसािर    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n48 \n \nधरतीक आँगनमे एलै  \n  \nबरदक/g2उ3 संग लए हरबाहा  \nक/g288हापर लािद हर आएल   \nगाए महीषक/g2उ3 रोिम चरबाहा   \nधरतीक आँगनमे बिह आएल   \n  \nछोट छोट हाथसँ नेना   \nडोड़ी पकैर बकरीक/g2उ3 अनलक   \nमाथ पर ल' क' ढाकी खुरपी   \nघसबाहीन झुमित िनकलल   \n  \nएहन सु/g382र मनभाबक   \nदृ/g302य भोरका कएलक   \nउगैत सूरजक/g2उ3 तँ देखू  \nकेहएन सु/g382र दुिनय/g363 बनेलक ।  \n  \nउगैत सूरज पएर पसािर   \nधरतीक आँगनमे एलै । \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n49 \n \n****************************** \n  \n2.गजल   \n  \nजीवन कखन तक छैक नै  बुझलक  िकयो   \nकखनो करेजक ग/g2ँ0प   नै जनलक  िकयो   \n  \nभेटल  तँ जीवनमे सुखक संगी बहुत   \nदेखैत दुखमे आँिख नै तकलक िकयो   \n  \nदुखक/g2उ3 अपन बेसी बुझै िकछु लोक सभ   \nभेलै जँ दोसरक/g2उ3 तँ नै सुनलक  िकयो   \n  \nसिदखन रहल भागैत सभ काजे अपन   \nआनक नोर घुइरो कs नै िब/g250लक िकयो  \n  \nजीवन  तँ अिछ जीवैत 'मनु' सभ एतए   \nमइरो कs जे जीवैत नै बनलक िकयो   \n  \n(बहरे- रजज, 2212 तीन- तीन बेर सभ प/g36उितमे) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n50 \n \n   \n*********************************************** \n3.गजल  \n  \nजखन खगता सभसँ बेसी तखन ओ मुँह मोिड़  लेलिन   \nजािन आफत  छोिर हमरा सुखसँ नाता जोिड़ लेलिन   \n  \nदेिख चकमक रंग सभतिर ओिहमे बिह  ओ  तँ गेली   \nजािन खखड़ी ओ हमर हँिसते करेजा कोिड़  लेलिन   \n  \nब/g288द केने हम मनोरथ अ/g2ँ0पन सिदखन चूप रहलहुँ  \nपा/g2अ8च बरखे आिब देख फेर सपना तोिड़  लेलिन   \n  \nदुखसँ अ/g2ँ0पन अिधक दोसरक/g2उ3 सुखक िच/g288ता कएने  \nआँिख जे फूटै दुनू तैँ एक अ/g2ँ0पन फोिड़ लेलिन   \n  \nचलक स/g2ँ0पत संग लेलहुँ जीवनक जतराक पथपर   \nमेघ दुखक/g2उ3 देखते ओ संग 'मनु'क/g2उ3 छोिड़ लेलिन   \n  \n(बहरे - रमल, मा/g255ा /g38ँम - 2122 चािर- चािर बेर सभ प/g36उितमे)    \n    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n51 \n \n******************************************************** \n  \n4.गजल  \n  \nिकए तीर नजिरसँ अह/g363क/g2उ3 चलैए   \nहँसी ई  तँ घाएल हमरा करैए   \n \nमधुर बािज खन-खन पएरक पजिनय/g363  \nहमर मोन रिह रिह कए डोलबैए    \n \n/g250लकए हबामे अह/g363क/g2उ3 खुजल लट   \nकतेको तँ  द/g363तेसँ   आङुर  कटैए \n \nससिर जे जए जखन आँचर अह/g363क/g2उ3  \nिजला भिर   करेजाक धड़कन /g26उकैए   \n  \nअहीँक/g2उ3 तँ मुँह देिख जीबैत 'मनु' अिछ   \nिबना संग नै स/g363स िमिसयो चलैए   \n  \n(बहरे - मुतकािरब, मा/g255ा /g38ँम -122-122-122-122) \n  \n*************************************************** \n  \n5.गजल   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n52 \n \n  \nरहब आब नै दास बिन हम \nअपन नीक इितहास जिन हम \n \nजखन ठानलहुँ हम अपनपर \nसमु/gउ06ो लएलहुँ तँ सिन हम \n \nउठा म/g36उथ जतएसँ तकलहुँ \nदएलहुँ  तँ न/g252/g255 गिन हम  \n \nहलाहल दुनीय/g363क पीने \nचलै छी अपन मोन तिन हम \n \nजमल खून मारलक धधरा \nलएलहुँ िवजय िव/g258 ठिन  हम \n \n(बहरे मुतकािरब, मा/g255ा /g38ँम -१२२) \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nहेमनारायण साहु \n  \nहम छी नीमक गाछ  \n  \nजंगल झार बूिझ  हमरा छोड़ने छी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n53 \n \nछी कतेक रोगक-िन दान से नै बुझै छी। \nबड़ गुनगर छी से बूिझ  िल अ \nनै अिछ  िब सवास तँ अजमाए िल अ। \nहम वातावरणक/g2उ3 शु/g320 करै छी \nअशु/g320 पवनक/g2उ3 शु/g320 करै छी।  \nपात पीस कंकिल पर लगाउ \nडािर क द/g28उ म िन सँ पैिर या भगाउ। \nटूसा तोिड़ -तोिड़  मुँहमे खाउ \nपेटक कीड़ाक/g2उ3 जिड़  सँ भगाउ। \nफड़ तोिड़  अक/g36ठ बनाउ  \nअ/g2ँ8 लू गाछक/g2उ3 पालासँ बचाउ।  \nफड़क आँठीसँ तेल बनाउ \nबनाए औषिध  अनेक रोग भगाउ। \nबचल िस /g32अीसँ जैिव  क खाद बनाउ। \nखेतमे िम लाए सोना उपजाउ \nहम छी नीमक गाछ। \nडगर-बाटपर लगाउ \nगाम समाजसँ लऽ कऽ पय/g365वरणक/g2उ3  \nिन रोग बनाउ। \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n54 \n \nमुटऎइङझी कामत केर दुइ गोट किवता -िसया तोरे कारण/ िठठुराबैत जाड़  \n  \nिसया तोरे कारण  \n  \nजनक दुलारी िसया \nसहैत एलॱ सभ दरद \nअह/g363 िकअए ? \nरानी भऽ वनमे रहलॱ \nपितक खाितर \nसभ सुख ित यागला◌ै◌ं \nपग-पगपर संघष/g36ठ केलॱ \nहर परी/g252ामे खड़ा उतरलॱ \nतँ फेर ई समाज नै अह/g363क/g2उ3  \nअपनेलक िकअए? \nजइ पित ले सभ \nिकछु अह/g363 ित  यागलॱ \nवएह अह/g363क/g2उ3 ित  यागलक िकअए?  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n55 \n \nिकअए ने िव/gउ06ोह अह/g363 केलॱ \nनारीक िहत ले अवाज उठेलॱ। \nसदिखन सुनै छी हम ए/g3ठ2े बात।  \nजहन सित सीता नै बचलै \nतँ केना बचतौ तोहर लाज? \nजॱ एगो सीता जे  \nअवाज उठैइतै, \nतँ फेर कोनो सीता \nनै पिरतािरत होइतै। \nचुप रहैक ई \nसजा िमलैए, \nकतेक सीता िनत \nवनवास भोगैए। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n56 \n \n  \n  \nिठठुराबैत जाड़  \n  \nएलैए जाड़ \nलऽ कऽ दुखक पहाड़। \nकेना कटत िदन-राित  \nकेना बीतत \nई जाड़क कड़ािर । \nउजरल छौइन \nटुटल अिछ टाट \nनै अिछ कोनो ओहार \nघरक चा/g265 कात  \nअिछ बाटे-बाट। \nपुआरक ओह/g36ठना \nपुआरेक िबछौना \nकेकरा कहै छै \nलोग क/g2ँउ म ल \nकेना कहै छै \nहोइ छै जाड़ सुहाना।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n57 \n \nकिहयो घरसँ िनकिल  कऽ देिखयो \nएक राि◌ त अतए िबता कऽ देिखयो \nिठठुइर कऽ मरैए \nलोग िनत कतेक जना। \nगिरबेक/g2उ3 तँ \nभगवानो मारै छै \nअगर नै! \nतँ फेर प/g28उथरक देह बना \nिकअए नै भेजै छैक। \nजे ढािह  दइ \nसरकारक भीखक/g2उ3 \nअनुदानक नाओंपर \nभेटैत मजाकक \nइि/g288 द  रा-अवास आ \nसरकारी राहत कोषक/g2उ3।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n१.\n राजदेव मटऎझङइ ड लक तीन गोट किव ता-िच र /g262ती/g252ा/ हाथ/ ठक२.\n िमिहर झा- िवदागरी \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n58 \n \n१ \nराजदेव मटऎझङइ ड लक तीन गोट किव ता-िच र /g262ती/g252ा/ हाथ/  \nठक \n  \nिच र /g262ती/g252ा \n  \nनीपलॱ-पोतलॱ घर-दुआर \nकतेक बेर केलॱ झार-बहार \nअपनो केलॱ सोलहो ि◌ संगार \nकऽ रहल छी इंतजार \nउताहुल भेल मन \nिप आसल अिछ  तन \nिब तल जाइत /g252ण  \nकखन हएत िम लन \nमनमे फुलाइत सुमन \nनमरले जाइत /g262ती/g252ाक /g252ण  \nअसोथिक त भऽ गेल नयन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n59 \n \nशंि◌ कत छी िब फल हएत जतन \nिन /g382सँ ब/g382 भेल आँिख  क कोर \nदुखाइत देहक पोरे-पोर \nमन घेराएल सपनाक शोर \nअह/g363क झलक बुझाएल थोड़बे-थोड़ \nचॱिक  उठलॱ िन /g382 छल घोर  \nनै भेल छल िभ नसर-भोर \nपएरक चे/g288 ह सँ हम मािन  रहल छी \nअह/g363 अ◌ाएल छलॱ से जािन   रहल छी \nपुन: एकबेर देहक/g2उ3 तािन   रहल छी \nबाधाक िन /g382क/g2उ3 तोिड़  -तािड़   \nबौआइत सपनाक/g2उ3 डािह  -जािर  \nखोिल  अपन सभ घर-दुआिर  \nिच र-/g262ती/g252ा तन -मन स/g2ँउ हािर ।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n60 \n \n  \n  \nहाथ- \n  \nहाथ ि◌ सफ/g36ठ नै अिछ   हाथ \nअ/g288 हारमे जनिम  गेल ए◌ेमे \nनाक, कान, आँिख , द/g363त  \nइजोतेटा मे नै  \nअ/g288 हारोमे रहैत अिछ  साथ \nसूँघैत अिछ  सभ कात \nजानैत टेब-टेब  सभ बात \nहाथक/g2उ3 नै देखैत हाथ  \nदेखैत अिछ  हाथक करामात \nकतए सँ कते धिर  पहुँचल हाथ \nहाथसँ िम लैत हाथ \nिस रजनक साथ  \nभऽ जाइत अिछ  िव /g28अ वंसक बात \nहाथ तँ अिछ  हमरे साथ \nफेर िक एक हेतै अधला बात।  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n61 \n \n  \n  \nठक \n  \nहम छी ठक \nनै कोनो शक \nझूठ गप भख \nस/g363चक नै परख  \nशु/g265मे ठकलॱ घर -पिर वार \nआग/g363 ठकैत दुिन  य/g363-संसार \nटका-पैसा हजारक-हजार \nलगा देलॱ स/g2ँउ प ित क अमार \nठकैक आदित सँ नचार \nकतेको कनैत जार-बेजार \nआइ छूटल पूरा भक \nजखिन  हमर लगल ठक \nएहेन जीत पार भऽ गेल \nिज नगी बूझू बेमार भऽ गेल \nसभक/g2उ3 एिह  ना उठैत हेतै दरद \nआइ हमहूँ करैत छी गरद  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n62 \n \nस/g363च कतए सँ आब हम पाएब  \nठकबे करब वा ठका जाएब \nसोचब कोनो एहेन उपाए  \nऐ जालसँ \n  \n२ \nिमिहर झा \nिवदागरी \nिवदागरी \nसमेटल इयादक \nिच/g255 चलिच/g255  \nिम/g2अ6झर होइत \nभावनाक ओस \nअटकल गाल पर \nथरथराइत  \nश/g2ँ2द /g30उपश/g36ठ सँ \nपूण/g36ठ अंदेशा \nअनंत सूनपन क/g2उ3 \nश/g36उत हएत  \nसमु/gउ06क आवाज  \n/g302याम अ/g26उण  \n/g26उकल  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n63 \n \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nपंकज चौधरी (नवलटऎझघ7ी )- चािरटा गजल  \nगजल \n१ \nसभ मात-िपता केर शौख- सेह/g288ता बौआ  करता नाम \nमगन  जुआिनक  माया  नगरी  बौआ मनसुख राम \n  \nबाबू-िप/g25उी घरक धरिण थ/g2ँउहने छिथ  बिनकऽ खाम \nसंतित  कम/g36ठसँ  देह  नुकौने  करम केने अिछ बाम \n  \nबाबुक  अरजल  पर  म/g3अ0  फूटानी  मािट लगै नै चाम \nजँ अपना क/g288हा हऽर पड़ल तऽ जय -जय सीता-राम \n  \nअनतह  शोिणत  सुखा  रहल  आ  घर   बहै  नै घाम \nबबुआनी  केर  अजबिहं  सनकी  बैरी भऽ गेल गाम \n  \nईरखे  ना/g288गैर   कटबै  लै जे  तेजलक िमिथला धाम  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n64 \n \nपरदेसक   माया  ओझरायल  घूिम  रहल  छै  झाम \n  \nअपना  आँगन  सोन  छोिड़ सभ अनकर बीछी ताम \nघर छोिड़ घुर - मुिड़या खेलक  किहया लागत थाम \n  \nमोल  बुझै  निह  भावक  भाषा भाव पूछए निह दाम \nचलु  रहब  म/g363   मैिथल  आँगन  नेह  बहै जिह ठाम \n  \n\"नवल\"  िनवेदन मैिथल जनसँ छोडू नै िमिथलाम \nछै  पागक शोभा  माथे पर  आ  चरणिह नीक खराम \n  \n*आखर-२०  \n२ \nबौआ केर छिटहारक राित िमिथला-िविधए िनयारल काजर  \nशुभग - िसनेहक ठोप किरकबा  मौसी हाथक पाड़ल काजर \n  \nनवराितक अिह शुभ - बेलामे अबै अ/gउठ6िमक राित डेराओन   \nमाय अपन संतित सभके  त/g3अ3 आंिख दुनु चोपकारल काजर \n  \nअ/g288हिरया  राित \n अमावस  केर ई दीप - पुंज मुंह दूिश रहल   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n65 \n \nराित िदवािलक लेसलहुं  टेमी तं/g255  - म/g288/g255 उपचारल काजर   \n  \nकते  सुह/g288गर   /g30उव/g2ँ6 सजोने कजरायल  आँिखक पेपनी पर \nबरसाित - पंचमी - मधु/g25अाविन  नवकिनया के धारल काजर  \n  \nनव - यौवन के नव - तरंग इ  \"नवल\" मोन भिसयेबे करतै  \nगोर - गोर च/g382ा सन मुंह पर   सजनी िकयै लेभारल काजर \n  \n*आखर-२४  \n३ \nसजनी रिह - रिह टेमी बारी \nभिर  कजरौटा  काजर पारी  \n  \nथोिप रहल छी  काजर सॱसे  \nओिहना  मादक नयना भारी \n  \nआंिखसँ आँिखक फेरम-फेरी \nजेना  होय  मऊहक़ के थारी  \n  \nदेह  रहल आ  /g262ाण   िबलेलै   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n66 \n \nनयन - वाण सँ िजबते मारी  \n  \nकिरया आँिखक पोखिर कात  \n/g30उवपन   सेह/g288ता  केर बैसारी  \n  \nकहू छोिड इ  आँिखक अमृत  \nपीब िकयैक  हम दा/g26उ - तारी \n  \nमोन के जीतैऽ जे  तकरा पर  \n\"नवल\" िकयै ने जीवन हारी  \n  \n*आखर-११  \n४ \nई /g262/g3ठठ जे उठल   आब  बाबुक बाद के \nभऽ गेल कान ठाढ़ सभ दऽर-िदयाद के \n  \nउपजा के बेरमे तऽ ह/g36उसू िपजा रहल   \nअिह खेतमे मुदा देत पाइन-खाद के   \n  \nममरी तऽ खागेलै सभ लुिझ-लपिट कऽ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n67 \n \nजे पेईनमे बंचल छै  से पीत गाद  के  \n  \nब/g363िट -चुिट सभिकछु बखरा लगा िलय \nसहतैक  ई  अनेरे  बरिदक  लाद  के  \n  \nगीजल जे पाईके ओ भीजत की नोरसँ  \nवानर की जानऽ गेल आदक सुआद के \n  \nभतबऽरी के /g262था ई चलल गामे-गाम  \nकहतै समाद के  आ सुनतै समाद के \n  \nकरेजसँ  निञ ओ \"नवल\" पेटसँ छलै  \nसंबंध  केर  गंध  उड़ल  संग पाद  के \n  \n*आखर-१५  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nिब/g288दे/g258र ठाकुर , धनुषा नेपाल, हाल; कतार   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n68 \n \nिबटऎझङङदेटऎझघङर ठाकुर , धनुषा, नेपाल। हाल- कतार। \nगजल  \n \nएखन धिर पैसा कमेलॱ िक नै यै? \nखातामे पैसा पठेलॱ िक नै यै? \nघरक िटऎइोबथ ित भाड़मे जाए मुदा  \nहमरा लेल हसुली बनेलॱ िक नै यै? \n \nफुसक घर हमरा काटऽ छुटैए  \nशहरमे िबिटऎझॱङडङ बनेलॱ  िक नै यै? \n \nफाटल पिहटऎझ6ब अहटऎइ6इ  तािहसँ गम नै  \nहमरा लेल चुनरी लएलॱ िक नै यै? \n \nबहुते कमाइ छी बुधनाकटऎझबइ कहब \nहमरा लेल िह टऎइोबसा  लगेलॱ िक नै यै? \n \n \n  \nगीत \n१ \nअनारसन िछटकल अहटऎइ6इ क जवानी  \nमदहोस देिहयापर लाखो परेसानी  \nरस टपटप जेना पाकल अरनेबा  \nएकटा अदापर अिछ दुिनयटऎइ6इ िदव ाना।   \nपायल बजा िदल घायल कएलॱ  \nिबन बादल बषटऎइ6घ करै छी   \nआिब आगू कोरामे बैसू   \nगाल िदअ कनी दटऎइ6इ त कटै छी।  \n \nिदल तोड़ब अपराध िछऐक  \nिदल जोड़ब नै अिछ कोनो पाप   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n69 \n \nबदनमे चोली आ कमरमे लहङा  \nचाही तँ अहटऎइ6इ  िदअ नाप।  \n \nबड नीक लगै छी साड़ी अथबा  \nसुटो जखन लगबै छी  \nचाल चली अहटऎइ6इ  िहरनी जैसन  \nिदल हमर धड़कबै छी।  \n \n२ \nबाल अह/g363क रेशम रेशम  \nटमाटर जेहन गाल अिछ  \nओठ जेना /g30उवीट  ललीपप  \nआ /g26उपो कतेक बबाल अ िछ।  \nदेख अह/g363क/g2उ3 िज/g30उम सराबी  \nबढैत अिछ हमर बेताबी  \nएकबेर बस /g262ेम कर ऽ दी  \nनै हएत अह/g363क/g2उ3 कोइ खराबी।  \n \nिदल अह/g363क िनठुर सोना  \nचा /g288दी सन चमकैत मन  \nउपरसँ िपताएब बेसी  \nमुदा भीतरसँ न/g2ँउबर वन ।  \n \nज/g26उरी चीज जीवनमे चाही  \nअह/g363 ओ बजार छी  \nसेब, स/g288तोला,अंगूर आ  \nअहॴ हमर अनार छी।  \n \nहीरा, मोती, धन-दौलत  \nअहॴ डोली कहार छी  \nिबन जीवन अ/g288हार अह/g363क/g2उ3  \nअहॴ खुशीक बहार छी।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n70 \n \n  \n \n \n  \nचेतना  \n \n/g30उवाथ/g36ठ-/g30उवाथ/g36ठसँ भरल संसार  \nिछनए सबके सब अिधकार  \nअपन /g30उवािभमान बचएबाक हेतु  \nकरे लाखो अ/g28उयाचार।। १।।  \n \nकी कहु दुिनय/g363क रीत  \nिकछु नै समझमे आबैए  \nअपन झूठ शान सौगात ला  \nिम/g285या दोस लगबैए।।२।।  \n \nमानव भऽ मानवता भुलब  \nई केहन अनैितक बात कहू  \nनैितक पतन,अि/g30उत/g28उवमे दाग ल ऽ  \nआब कथी क प/g256ताप क हू।।३।।  \n \nअपील सुनु धधकैत इनसान  \nअपनही जैसन सबके मान  \n/g30उवाथ/g36ठ िबना जौँ िज/g288दगी टेबब   \nिनि/g256त बनत देश  महान।।४।।  \n \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतटऎइो1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n71 \n \n \nबालान/g36उ कृते  \n \nबटऎझ7बचा लोकिन टऎइझघारा टऎइोबमरणीय टऎइोझलोक \n \n१./g262ातः काल /gउ0ँ/g332मुहू/g25उ/g36ठ (सूय/g3अ6दयक एक घंटा पिहने) सव/g36ठ/g262थम अपन दुनू हाथ देखबाक चाही, आ’ ई /g302लोक \nबजबाक चाही। \nकरा/g3ँठे वसते ल/g350मीः करम/g28अये सर/g30उवती।  \nकरमूले ि/g30उथतो /gउ0ँ/g332ा /g262भाते करदश/g36ठनम्॥  \nकरक आग/g363 ल/g350मी बसैत छिथ , करक म/g28अयमे सर/g30उवती, करक मूलमे /gउ0ँ/g332ा ि/g30उथत छिथ। भोरमे तािह /g325ारे \nकरक दश/g36ठन करबाक थीक।  \n२.सं/g28अया काल दीप लेसबाक काल - \nदीपमूले ि/g30उथतो /gउ0ँ/g332ा दीपम/g28अये जनाद/g36ठनः।  \nदीपा/g3ँठे श/g3ठ3रः /g262ो/g2अ0/g25उः स/g288/g28अया/g2अ6योितन/g36ठमोऽ/g30उतुते॥  \nदीपक मूल भागमे /gउ0ँ/g332ा, दीपक म/g28अयभागमे जनाद/g36ठन (िव/g303णु) आऽ दीपक अ/g3ँठ भागमे श/g3ठ3र ि/g30उथत छिथ। हे \nसं/g28अया/g2अ6योित ! अह/g363क/g2उ3 नम/g30उकार।  \n३.सुतबाक काल- \nरामं /g30उक/g288दं हनूम/g288तं वैनतेयं वृकोदरम्।  \nशयने यः /g30उमरेि/g382/g28उयं दुः/g30उव/g2ँ6/g30उत/g30उय न/g302यित॥  \nजे सभ िदन सुतबासँ पिहने राम, कुमार/g30उवामी, हनूमान्, ग/g26उड़ आऽ भीमक /g30उमरण करैत छिथ , हुनकर दुः/g30उव/g2ँ6 \nन/gउठ6 भऽ जाइत छि/g288ह।  \n४. नहेबाक समय-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n72 \n \nग/g3ठ5े च यमुने चैव गोदाविर सर/g30उवित।  \nनम/g36ठदे िस/g288धु कावेिर जलेऽि/g30उमन् सि/g382िधं कु/g265॥  \nहे गंगा, यमुना, गोदावरी, सर/g30उवती, नम/g36ठदा, िस/g288धु आऽ कावेरी  धार। एिह जलमे अपन साि/g382/g28अय िदअ।  \n५.उ/g25उरं य/g28उसमु/gउ06/g30उय िहमा/gउ06े/g256ैव दि/g252णम्।  \nवष/g36ठं तत् भारतं नाम भारती य/g255 स/g288तितः॥  \nसमु/gउ06क उ/g25उरमे आऽ िहमालयक दि/g252णमे भारत अिछ आऽ ओतुका स/g288तित भारती कहबैत छिथ।  \n६.अह/g2ँ8या /gउ06ौपदी सीता तारा म/g283डोदरी तथा।  \nप/g2अ8चकं ना /g30उमरेि/g382/g28उयं महापातकनाशकम्॥  \nजे सभ िदन अह/g2ँ8या, /gउ06ौपदी, सीता, तारा आऽ म/g283दोदरी, एिह प/g363च सा/g28अवी-/g30उ/g255ीक /g30उमरण करैत छिथ , हुनकर \nसभ पाप न/gउठ6 भऽ जाइत छि/g288ह।  \n७.अ/g258/g28उथामा बिल/g30ठय/g365सो हनूम/g36उ/g256 िवभीषणः।  \nकृपः परशुरा म/g256 स/g2ँ0तैते िचर/g3ठअीिवनः॥  \nअ/g258/g28उथामा, बिल, /g30ठयास , हनूमान्, िवभीषण, कृपाचाय/g36ठ आऽ परशुराम - ई सात टा िचर/g3ठअीवी कहबैत छिथ।  \n८.साते भवतु सु/g262ीता देवी िशखर वािसनी \nउ/g3ँठेन तपसा ल/g2ँ2धो यया पशुपितः पितः।  \nिसि/g320ः सा/g28अये सताम/g30उतु /g262सादा/g288त/g30उय धूज/g36ठटेः \nजा/gउ2ँवीफेनलेखेव य/g288यूिध शिशनः कला॥  \n९. बालोऽहं जगदान/g288द न मे बाला सर/g30उवती।  \nअपूण/g3अठ पंचमे वष/g3अठ वण/g36ठयािम जग/g28उ/g255यम् ॥  \n१०. दूवधॉछ65धॉष5षत मंधॉष55 (शु/g2अ0ल यजुव/g3अठद अ/g28अयाय २२, मं/g255 २२)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n73 \n \nआ /gउ0ँ/g332ि/g382/g28उय/g30उय /g262जापितॠ/g36ठिषः। िलंभो/g2अ0/g25उा देवताः। /g30उवराडु/g28उकृित/g302छ/g288दः। ष/g386जः /g30उवरः॥  \nआ /gउ0ँ/g332॑न् /gउ0ँा/g332॒णो /gउ0ँ॑/g332वच/g36ठ॒सी जा॑यता॒मा रा॒/g303/g3ँँे रा॑ज॒/g288यः शुरे॑ऽइष/g30ठयो॒ऽित/g30ठया॒धी म॑हार॒थो जा॑यत/g36उ॒ दो/g2अ2/gउ0अॴ \nधे॒नुव/g3अ6ढा॑न॒/g386वाना॒शुः सि/g2ँ0तः॒ पुर॑ि/g288ध॒य/g3अ6वा॑ िज॒/g303णू र॑थे॒/gउठअाः स॒भेयो॒ युवा/g30उय यज॑मान/g30उय वी॒रो जा॒यत/g36उ िनका॒मे-िन॑कामे नः \nप॒ज/g36ठ/g288यॲ वष/g36ठतु॒ फल॑व/g28उयो न॒ऽओष॑धयः प/g2अउय/g288त/g36उ योगे/g252॒मो नः॑ क/g2ँ8पताम्॥ २२॥ \nम/g288/g255ाथ/g365ः िस/g320यः स/g288तु पूण/g365ः स/g288तु मनोरथाः। श/g255ूण/g36उ बुि/g320नाशोऽ/g30उतु िम/g255ाणामुदय/g30उतव।  \nॐ दीघ/g365युभ/g36ठव। ॐ सौभा/g2अ2यवती भव।  \nहे भगवान्। अपन देशमे सुयो/g2अ2य आ ’ सव/g36ठ/g253 िव/g32उाथ/g368 उ/g28उप/g382 होिथ , आ’ शु/g255ुक/g2उ3 नाश कएिनहार सैिनक उ/g28उप/g382 \nहोिथ। अपन देशक गाय खूब दूध दय बाली, बरद भार वहन करएमे स/g252म होिथ आ ’ घोड़ा /g28उविरत /g265प/g2उ3 \nदौगय बला होए। /g30उ/g255ीगण नगरक नेतृ/g28उव करबामे स/g252म होिथ आ ’ युवक सभामे ओजपूण/g36ठ भाषण देबयबला आ ’ \nनेतृ/g28उव देबामे स/g252म होिथ। अपन देशमे जखन आव/g302यक होय वष/g365 होए आ ’ औषिधक- बूटी सव/g36ठदा पिरप/g2अ0व \nहोइत रहए। एवं /g38ँमे सभ तरह/g2उ3 हमरा सभक क/g2ँ8याण होए। श/g255ुक बुि/g320क नाश होए आ ’ िम/g255क उदय होए॥  \nमनु/g303यक/g3अ0 कोन व/g30उतुक इ/g2अउछा करबाक चाही तकर वण/g36ठन एिह मं/g255मे कएल गेल अिछ।  \nएिहमे वाचकलु/g2ँ0तोपमाल/gउ3अकार अिछ।  \nअ/g288वय - \n/gउ0ँ/g332॑न् - िव/g32उा आिद गुणसँ पिरपूण/g36ठ /gउ0ँ/g332  \nरा॒/g303/g3ँँे - देशमे \n/gउ0ँ॑/g332वच/g36ठ॒सी-/gउ0ँ/g332 िव/g32उाक तेजसँ यु/g2अ0/g25उ  \nआ जा॑यत/g36उ॒- उ/g28उप/g382 होए  \nरा॑ज॒/g288यः-राजा \nशुरे॑ऽ–िबना डर बला \nइष/g30ठयो॒- बाण चलेबामे िनपुण \nऽित/g30ठया॒धी-श/g255ुक/g2उ3 तारण दय बला  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n74 \n \nम॑हार॒थो-पैघ रथ बला वीर \nदो/g2अ2/gउ0अॴ-कामना(दूध पूण/g36ठ करए बाली) \nधे॒नुव/g3अ6ढा॑न॒/g386वाना॒शुः धे॒नु-गौ वा वाणी व/g3अ6ढा॑न॒/g386वा- पैघ बरद ना॒शुः-आशुः-/g28उविरत  \nसि/g2ँ0तः॒-घोड़ा \nपुर॑ि/g288ध॒य/g3अ6वा॑- पुर॑ि/g288ध॒- /g30ठयवहारक/g2उ3 धारण करए बाली य/g3अ6वा॑-/g30उ/g255ी \nिज॒/g303णू-श/g255ुक/g2उ3 जीतए बला \nर॑थे॒/gउठअाः-रथ पर ि/g30उथर  \nस॒भेयो॒-उ/g25उम सभामे \nयुवा/g30उय -युवा जेहन \nयज॑मान/g30उय -राजाक रा/g2अ6यमे \nवी॒रो-श/g255ुक/g2उ3 परािजत करएबला \nिनका॒मे-िन॑कामे-िन/g256ययु/g2अ0/g25उ काय/g36ठमे \nनः-हमर सभक \nप॒ज/g36ठ/g288यॲ-मेघ \nवष/g36ठतु॒-वष/g365 होए  \nफल॑व/g28उयो-उ/g25उम फल बला \nओष॑धयः-औषिधः \nप/g2अउय/g288त/g36उ- पाकए \nयोगे/g252॒मो-अल/g2ँ3य ल/g2ँ3य करेबाक हेतु कएल गेल योगक र/g252ा \nनः॑-हमरा सभक हेतु  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n75 \n \nक/g2ँ8पताम्-समथ/g36ठ होए  \nि/g3ँठिफथक अनुवाद - हे /gउ0ँ/g332ण , हमर रा/g2अ6यमे /gउ0ँा/g332ण नीक धािम/g36ठक िव/g32उा बला, राज/g288य -वीर,तीरंदाज, दूध दए \nबाली गाय, दौगय बला ज/g288तु, उ/g32उमी नारी होिथ। पाज/g36ठ/g288य आव/g302यकता पड़ला पर वष/g365 देिथ , फल देय बला \nगाछ पाकए, हम सभ संपि/g25उ  अिज/g36ठत /संरि/g252त करी।  \n 8.VIDEHA FOR NON RESIDENTS \n8.1 to 8.3 MAITHILI LITERATURE IN ENGLISH  \n8.1.1.The Comet   -GAJENDRA THAKUR translated by Jyoti Jha chaudhary  \n8.1.2.The_Science_of_Words- GAJENDRA THAKUR translated by the author \nhimself  \n8.1.3.On_the_dice-board_of_the_millennium- GAJENDRA THAKUR translat ed by \nJyoti Jha chaudhary  \n8.1.4.NAAGPHANS (IN ENGLISH)- SHEFALIKA VERMA translated by Dr. Rajiv \nKumar Verma and Dr. Jaya Verma  \nSend your comments to ggajendra@videha.com    \n \n िवदेह नूतन अंक भाषापाक रचना -लेखन    \nइंि/g2अ2लश -मैिथली -कोष  / मैिथली - इंि/g2अ2लश -कोष   /g262ोजे/g2अ0टक/g2उ3 आगू बढ़ाऊ, अपन सुझाव आ योगदान ई- मेल /g325ारा \nggajendra@videha.com \nपर पठाऊ। \nिवदेहक मैिथली-अं/g3ँठेजी आ अं/g3ँठेजी मैिथली कोष  (इंटरनेटपर पिहल बेर सच/g36ठ-िड/g2अ0शनरी) एम.एस. एस./g2अ0यू.एल. \nसव/g36ठर आधािरत -Based on ms-sql server Maithili-English and English-Maithili \nDictionary. \n१.भारत आ नेपालक मैिथली भाषा-वैटऎझघइािनक लोक िन टऎइझघारा बनाओल मानक शैली  आ २.मैिथलीमे भाषा सटऎझॱबपादन \nपाटऎइङघयटऎइङॱम  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n76 \n \n१.नेपाल आ भारतक मैिथली भाषा-वैटऎझघइािनक लोक िन टऎइझघारा बनाओल मानक शैली  \n \n१.१. नेपालक मैिथ ली भाषा वैइg।5आािनक  लोकिन धॉछष5ारा बनाओल मानक   उधॉषृ।चारण आ लेखन शैली  \n(भाषाशा/g30उ/g255ी डा. रामावतार यादवक धारणाक/g2उ3 पूण/g36ठ /g265पसँ स/g3ठ5 लऽ  िनध/g365िरत )  \nमैिथलीमे उटऎझ7बचारण तथा लेखन  \n  \n१.पधॉषृइचमाधॉष5षर आ अनुधॉछए।वार : प/g2अ8चमा/g252रा/g288तग/g36ठत ङ , ञ, ण, न एवं म अबैत अिछ। सं/g30उकृत भाषाक अनुसार  \nश/g2ँ2दक अ/g288तमे जािह वग/g36ठक अ/g252र रहैत अिछ ओही वग/g36ठक प/g2अ8चमा/g252र अबैत अिछ। जेना-  \nअ/g3ठ3 (क वग/g36ठक रहबाक कारणे अ/g288तमे ङ् आएल अिछ। ) \nप/g2अ8च (च वग/g36ठक रहबाक कारणे अ/g288तमे ञ् आएल अिछ। ) \nख/g283ड (ट वग/g36ठक रहबाक कारणे अ/g288तमे ण् आएल अिछ। ) \nसि/g288ध (त वग/g36ठक रहबाक कारणे अ/g288तमे न् आएल  अिछ।) \nख/g2ँउभ (प वग/g36ठक रहबाक कारणे अ/g288तमे म् आएल अिछ। ) \nउपयु/g36ठ/g2अ0त बात मैिथलीमे कम देखल जाइत अिछ। प/g2अ8चमा/g252रक बदलामे अिधक/g36उश जगहपर अनु/g30उवारक /g262योग \nदेखल जाइछ। जेना- अंक, पंच, खंड, संिध, खंभ आिद। /g30ठयाकरणिवद पि/g283डत गोिव/g288द झाक कहब छिन जे \nकवग/g36ठ, चवग/g36ठ आ टवग/g36ठसँ पूव/g36ठ अनु/g30उवार िलखल जाए तथा तवग/g36ठ आ पवग/g36ठसँ पूव/g36ठ प/g2अ8चमा/g252रे िलखल जाए। \nजेना- अंक, चंचल, अंडा, अ/g288त तथा क/g2ँउपन। मुदा िह/g288दीक िनकट रहल आधुिनक लेखक एिह बातक/g2उ3 निह \nमानैत छिथ। ओ लोकिन अ/g288त आ क/g2ँउपनक जगहपर सेहो अंत आ कंपन िलखैत देखल जाइत छिथ।  \nनवीन प/g320ित िकछु सुिवधाजनक अव/g302य छैक। िकएक तँ एिहमे समय आ /g30उथानक बचत होइत छैक। मुदा \nकतोक बेर ह/g30उतलेखन वा मु/gउ06णमे अनु/g30उवारक छोट सन िब/g288दु /g30उप/gउठ6 निह भेलासँ अथ/g36ठक अनथ/g36ठ होइत सेहो \nदेखल जाइत अिछ। अनु/g30उवारक /g262योगमे उ/g2अउचारण -दोषक स/g2ँउभावना सेहो ततबए देखल जाइत अिछ। एतदथ/g36ठ \nकसँ लऽ कऽ प वग/g36ठ धिर प/g2अ8चमा/g252रेक /g262योग करब उिचत अिछ। यसँ लऽ कऽ /g253 धिरक अ/g252रक स/g3ठ5 \nअनु/g30उवारक /g262योग करबामे कतहु कोनो िववाद निह देखल जाइछ।  \n  \n२.ढ आ ढ़  : ढ़क उ/g2अउचारण “र् ह”जक/g363 होइत अिछ। अतः जतऽ “र् ह”क उ/g2अउचारण हो ओतऽ मा/g255 ढ़ \nिलखल जाए। आन ठाम खाली ढ िलखल जएबाक चाही। जेना-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n77 \n \nढ = ढाकी, ढेकी, ढीठ, ढेउआ, ढ/g3ठ5 , ढेरी, ढाकिन, ढाठ आिद। \nढ़ = पढ़ाइ, बढ़ब, गढ़ब, मढ़ब, बुढ़बा, स/g363ढ़ , गाढ़, रीढ़, च/g363ढ़ , सीढ़ी, पीढ़ी आिद। \nउपयु/g36ठ/g2अ0त श/g2ँ2द सभक/g2उ3 देखलासँ ई /g30उप/gउठ6 होइत अिछ जे साधारणतया श/g2ँ2दक शु/g265मे ढ आ म/g28अय तथा अ/g288तमे \nढ़ अबैत अिछ। इएह िनयम ड आ ड़क स/g288दभ/g36ठ सेहो लागू होइत अिछ। \n  \n३.व आ ब  : मैिथलीमे “व”क उ/g2अउचारण ब कएल जाइत अिछ , मुदा ओकरा ब /g265पमे निह िलखल जएबाक \nचाही। जेना- उ/g2अउचारण : बै/g32उनाथ , िब/g32उा, नब, देबता, िब/g303णु, बंश, ब/g288दना आिद। एिह सभक /g30उथानपर /g38ँमशः \nवै/g32उनाथ , िव/g32उा, नव, देवता, िव/g303णु, वंश, व/g288दना िलखबाक चाही। सामा/g288यतया व उ/g2अउचारणक लेल ओ /g262योग \nकएल जाइत अिछ। जेना- ओकील, ओजह आिद। \n  \n४.य आ ज  : कतहु-कतहु “य” क उ/g2अउचारण “ज”जक/g363 करैत देखल जाइत अिछ , मुदा ओकरा ज निह \nिलखबाक चाही। उ/g2अउचारणमे य/g253 , जिद, जमुना, जुग, जाबत, जोगी, जदु, जम आिद कहल जाएबला श/g2ँ2द \nसभक/g2उ3 /g38ँमशः य/g253 , यिद, यमुना, युग, यावत, योगी, यदु, यम िलखबाक चाही। \n  \n५.ए आ य  : मैिथलीक वत/g36ठनीमे ए आ य दुनू िलखल जाइत अिछ।  \n/g262ाचीन वत/g36ठनी- कएल, जाए, होएत, माए, भाए, गाए आिद। \nनवीन वत/g36ठनी- कयल, जाय, होयत, माय, भाय, गाय आिद। \nसामा/g288यतया श/g2ँ2दक शु/g265मे ए मा/g255 अबैत अिछ। जेना एिह, एना, एकर, एहन आिद। एिह श/g2ँ2द सभक \n/g30उथानपर यिह , यना, यकर, यहन आिदक /g262योग निह करबाक चाही। य/g32उिप मैिथलीभाषी था/g265 सिहत िकछु \nजाितमे श/g2ँ2दक आर/g2ँउभोमे “ए”क/g2उ3 य किह उ/g2अउचारण कएल जाइत अिछ।  \nए आ “य” क /g262योगक स/g288दभ/g36ठमे /g262ाचीने प/g320ितक अनुसरण करब उपयु/g2अ0त मािन एिह पु/g30उतकमे ओकरे /g262योग \nकएल गेल अिछ। िकएक तँ दुनूक लेखनमे कोनो सहजता आ दु/g265हताक बात निह अिछ। आ मैिथलीक \nसव/g36ठसाधारणक उ/g2अउचारण -शैली यक अपे/g252ा एसँ बेसी िनकट छैक। खास कऽ कएल , हएब आिद कितपय \nश/g2ँ2दक/g2उ3 कैल , हैब आिद /g265पमे कतहु-कतहु िलखल जाएब सेहो “ए” क /g262योगक/g2उ3 बेसी समीचीन /g262मािणत करैत \nअिछ। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n78 \n \n६.िह, हु तथा एकार, ओकार  : मैिथलीक /g262ाचीन लेखन -पर/g2ँउपरामे कोनो बातपर बल दैत काल श/g2ँ2दक पाछ/g363 \nिह, हु लगाओल जाइत छैक। जेना- हुनकिह, अपनहु, ओकरहु, त/g28उकालिह , चो/g326िह , आनहु आिद। मुदा \nआधुिनक लेखनमे िहक /g30उथानपर एकार एवं हुक /g30उथानपर ओकारक /g262 योग करैत देखल जाइत अिछ। जेना- \nहुनके, अपनो, त/g28उकाले, चो/g326े, आनो आिद। \n  \n७.ष तथा ख  : मैिथली भाषामे अिधक/g36उशतः षक उ/g2अउचारण ख होइत अिछ। जेना- ष/g386य/g288/g255 (खड़य/g288/g255 ), \nषोडशी (खोड़शी), ष/g38उकोण (खटकोण), वृषेश (वृखेश), स/g288तोष (स/g288तोख ) आिद। \n  \n८.धॉषइृविन -लोप  : िन/g30ँिलिखत अव/g30उथामे श/g2ँ2दसँ /g28अविन -लोप भऽ जाइत अिछ: \n(क) ि/g38ँया/g288वयी /g262/g28उयय अयमे य वा ए लु/g2ँ0त भऽ जाइत अिछ। ओिहमे सँ पिहने अक उ/g2अउचारण दीघ/g36ठ भऽ \nजाइत अिछ। ओकर आग/g363 लोप -सूचक िच/gउ2ँ वा िवकारी (’ / ऽ) लगाओल जाइछ। जेना- \nपूण/g36ठ /g265प : पढ़ए (पढ़य) गेलाह, कए (कय) लेल, उठए (उठय) पड़तौक। \nअपूण/g36ठ /g265प : पढ़’ गेलाह, क’ लेल, उठ’ पड़तौक। \nपढ़ऽ गेलाह, कऽ लेल, उठऽ पड़तौक। \n(ख) पूव/g36ठकािलक कृत आय (आए) /g262/g28उययमे य (ए) लु/g2ँ0त भऽ जाइछ , मुदा लोप-सूचक िवकारी निह लगाओल \nजाइछ। जेना- \nपूण/g36ठ /g265प : खाए (य) गेल, पठाय (ए) देब, नहाए (य) अएलाह। \nअपूण/g36ठ /g265प : खा गेल, पठा देब, नहा अएलाह। \n(ग) /g30उ/g255ी /g262/g28उयय इक उ/g2अउचारण ि/g38ँयापद , सं/g253ा, ओ िवशेषण तीनूमे लु/g2ँ0त भऽ जाइत अिछ। जेना- \nपूण/g36ठ /g265प : दोसिर मािलिन चिल गेिल। \nअपूण/g36ठ /g265प : दोसर मािलन चिल गेल। \n(घ) वत/g36ठमान कृद/g288तक अि/g288तम त लु/g2ँ0त भऽ जाइत अिछ। जेना- \nपूण/g36ठ /g265प : पढ़ैत अिछ, बजैत अिछ, गबैत अिछ। \nअपूण/g36ठ /g265प : पढ़ै अिछ, बजै अिछ, गबै अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n79 \n \n(ङ) ि/g38ँयापदक अवसान इक , उक, ऐक तथा हीकमे लु/g2ँ0त भऽ जाइत अिछ। जेना- \nपूण/g36ठ /g265प : िछयौक, िछयैक, छहीक, छौक, छैक, अिबतैक, होइक। \nअपूण/g36ठ /g265प : िछयौ, िछयै, छही, छौ, छै, अिबतै, होइ। \n(च) ि/g38ँयापदीय /g262/g28उयय /g288ह , हु तथा हकारक लोप भऽ जाइछ। जेना- \nपूण/g36ठ /g265प : छि/g288ह , कहलि/g288ह , कहलहुँ, गेलह, निह। \nअपूण/g36ठ /g265प : छिन, कहलिन, कहलौँ, गेलऽ, नइ, निञ, नै। \n  \n९.धॉषइृविन धॉछए।थानाधॉषइइतरण  : कोनो-कोनो /g30उवर -/g28अविन अपना जगहसँ हिट कऽ दोसर ठाम चिल जाइत अिछ। खास \nकऽ /g360/g30उव इ आ उक स/g2ँउब/g288धमे ई बात लागू होइत अिछ। मैिथलीकरण भऽ गेल श/g2ँ2दक म/g28अय वा अ/g288तमे जँ \n/g360/g30उव इ वा उ आबए तँ ओकर /g28अविन /g30उथाना/g288तिरत भऽ एक अ/g252र आग/g363 आिब जाइत अिछ। जेना- शिन \n(शइन), पािन (पाइन), दािल ( दाइल), मािट (माइट), काछु (काउछ), मासु (माउस) आिद। मुदा त/g28उसम श/g2ँ2द \nसभमे ई िनअम लागू निह होइत अिछ। जेना- रि/g302मक/g2उ3 रइ/g302म आ सुध/g36उशुक/g2उ3 सुधाउंस निह कहल जा सकैत \nअिछ। \n  \n१०.हलधॉषइइत (◌्)क धॉष6षयोग  : मैिथली भाषामे सामा/g288यतया हल/g288त (◌्)क आव/g302यकता निह होइत अिछ। कारण जे \nश/g2ँ2दक अ/g288तमे अ उ/g2अउचारण निह होइत अिछ। मुदा सं/g30उकृत भाषासँ जिहनाक तिहना मैिथलीमे आएल (त/g28उसम ) \nश/g2ँ2द सभमे हल/g288त /g262योग कएल जाइत अिछ। एिह पोथीमे सामा/g288यतया स/g2ँउपूण/g36ठ श/g2ँ2दक/g2उ3 मैिथली भाषा स/g2ँउब/g288धी \nिनअम अनुसार हल/g288तिवहीन राखल गेल अिछ। मुदा /g30ठयाकरण स/g2ँउब/g288धी /g262योजनक लेल अ/g28उयाव/g302यक /g30उथानपर \nकतहु-कतहु हल/g288त देल गेल अिछ। /g262/g30उतुत पोथीमे मिथली लेखनक /g262ाचीन आ नवीन दुनू शैलीक सरल आ \nसमीचीन प/g252 सभक/g2उ3 समेिट कऽ वण/g36ठ-िव/g288यास कएल गेल अिछ। /g30उथान आ समयमे बचतक स/g3ठ5िह ह/g30उत -लेखन \nतथा तकनीकी दृि/gउठ6सँ सेहो सरल होबऽबला िहसाबसँ वण/g36ठ-िव/g288यास िमलाओल गेल अिछ। वत/g36ठमान समयमे \nमैिथली मातृभाषी पय/g36ठ/g288तक/g2उ3 आन भाषाक मा/g28अयमसँ मैिथलीक /g253ान लेबऽ पिड़ रहल पिर/g262े/g350यमे लेखनमे सहजता \nतथा एक/g265पतापर /g28अयान देल गेल अिछ। तखन मैिथली भाषाक मूल िवशेषता सभ कुि/g283ठत निह होइक , ताहू \nिदस लेखक- म/g283डल सचेत अिछ। /g262िस/g320 भाषाशा/g30उ/g255ी डा. रामावतार यादवक कहब छिन जे सरलताक \nअनुस/g288धानमे एहन अव/g30उथा िक/g382हु ने आबऽ देबाक चाही जे भाषाक िवशेषता छ/g363हमे पिड जाए।  \n-(भाषाशा/g30उ/g255ी डा. रामावतार यादवक धारणाक/g2उ3 पूण/g36ठ /g265पसँ स/g3ठ5 लऽ  िनध/g365िरत )  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n80 \n \n१.२. मैिथली अकादम ी , पटना इgआ।5ारा िनधइgआठ5िरत मैिथली लेखन -शैली  \n \n१. जे शटऎझॱझद मैिथली -सािहटऎझङबयक टऎझ6झ ाचीन कालसँ आइ धिर जािह वटऎझघबटऎइ61नीमे टऎझ6झचिलत अि छ , से सामाटऎझङङ यतः ता िह \nवटऎझघबटऎइ61नीमे िलखल जाय - उदाहरणाथटऎइ61- \n \nटऎइॱ1ाटऎइइइ  \n \nएखन  \nठाम  \nजकर, तकर  \nतिनकर  \nअिछ  \n \nअटऎइॱ1ाटऎइइइ  \nअखन, अखिन, एखेन, अखनी \nिठमा, िठना, ठमा \nजेकर, तेकर  \nितनकर। (वैकिटऎझॱङपक टऎझ6घपटऎझबइ टऎइॱ1ाटऎइइइ ) \nऐछ, अिह, ए।  \n \n२. िनटऎइोॱिलिखत त ीन टऎझ6झकारक टऎझ6घप वैकिटऎझॱङपकत या अपनाओ ल जाय : भऽ गेल, भय गेल वा भए गेल। जा रहल \nअिछ, जाय रहल अिछ, जाए रहल अिछ। कर’ गेलाह, वा करय गेलाह वा करए गेलाह।  \n \n३. टऎझ6झाचीन मैिथलीक ‘टऎझङङह ’ टऎझङ7विनक टऎइोबथानमे ‘न’ िलखल जाय सकैत अिछ यथ ा कहलिन वा कहलि टऎझङङह।  \n \n४. ‘ऐ’ तथा ‘औ’ ततय िलखल जाय जत’ टऎइोबपटऎब16तः ‘अइ’ तथा ‘अउ’ सदृश उटऎझ7बचारण इटऎब16 हो। यथा - \nदेखैत, छलैक, बौआ, छौक इटऎझङबया िद।  \n \n५. मैिथलीक िनटऎइोॱिल िखत शटऎझॱझद एिह टऎझ6घपे टऎझ6झयुटऎझ7ोत ह ोयत : जैह, सैह, इएह, ओऐह, लैह तथा दैह।  \n \n६. टऎइोघटऎइ6झटऎइोबव इकारटऎइ6बत शटऎझॱझदमे ‘इ’ के लुटऎझॱोत करब सामाटऎझङङयत ः अटऎइॱ1ाटऎइइइ िथक। यथ ा - टऎइॱ1ाटऎइइइ देिख आबह , मािलिन गेिल \n(मनुटऎइोइय माटऎझघघमे)। \n \n७. टऎइोबवतंटऎझघघ टऎइ6ोटऎइोबव ‘ए’ वा ‘य’ टऎझ6झाचीन मैिथलीक उटऎइझोरण आिदमे तँ यथावत राखल जाय , िकंतु आधुिनक टऎझ6झयोगमे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n81 \n \nवैकिटऎझॱङपक टऎझ6घपटऎझबइ ‘ए’ वा ‘य’ िलखल जाय। यथा:- कयल वा कएल, अयलाह वा अएलाह, जाय वा जाए \nइटऎझङबया िद।  \n \n८. उटऎझ7बचारणमे दू टऎइोबवरक बीच जे ‘य’ टऎझङ7विन टऎइोबवतः आिब जाइत अि छ तकरा लेखमे टऎइोबथान वैकिटऎझॱङपक टऎझ6घपटऎझबइ देल \nजाय। यथा- धीआ, अढ़ैआ, िवआह, वा धीया, अढ़ैया, िबयाह।  \n \n९. सानुनािसक टऎइोबवतंटऎझघघ टऎइोबवरक टऎइोबथान यथासंभव ‘ञ’ िलखल जाय वा सानुना िसक टऎइोबवर। यथा :- मैञा, \nकिनञा, िकरतिनञा वा मैआँ, किनआँ, िकरतिनआँ।  \n \n१०. कारकक िवभि टऎझ7ोटऎझघबक िनटऎइोॱिलिखत टऎझ6घप टऎइॱ1ाटऎइइइ :- हाथकटऎझबइ, हाथसँ, हाथटऎझबइ, हाथक, हाथमे। ’मे’ मे अनुटऎइोबवार \nसवटऎइ61था टऎझङबयाटऎझ76 य िथक। ‘क’ क वैकिटऎझॱङपक टऎझ6घप ‘केर’ राखल जा सकैत अिछ।  \n \n११. पूवटऎइ61का िलक िटऎइङॱय ापदक बाद ‘कय’ वा ‘कए’ अटऎइो1यय वैकिटऎझॱङपक टऎझ6घपटऎझबइ लगाओल जा सकैत अि छ। यथा :- \nदेिख कय वा देिख कए।  \n \n१२. मटऎइ6इग , भटऎइ6इग आिदक टऎइोबथानमे माङ , भाङ इटऎझङबया िद िलखल जाय।  \n \n१३. अटऎइझोटऎइ61 ‘न’ ओ अटऎइझोटऎइ61 ‘म’ क बदला अनुसार निह िलखल जाय, िकंतु छापाक सुि वधाथटऎइ61 अटऎइझोटऎइ61 ‘ङ’ , ‘ञ’, \nतथा ‘ण’ क बदला अनुटऎइोबवारो िलखल जा सकैत अिछ। यथ ा :- अटऎइ1इ , वा अंक, अटऎझ7ङचल वा अंचल , कटऎझङइठ वा \nकंठ।  \n \n१४. हलंत िचटऎबझॱ िनअमतः लगाओल जाय , िकंतु िवभ िटऎझ7ोतक संग अकारटऎइ6बत टऎझ6झ योग  कएल जाय। यथा:- टऎझघ7ीमान्, \nिकंतु टऎझघ7ीमानक।  \n \n१५. सभ एकल कारक िचटऎबझॱ शटऎझॱझदमे सटा क ’ िलखल जाय, हटा क’ निह, संयुटऎझ7ोत िवभि टऎझ7ोतक हेतु फराक \nिलखल जाय, यथा घर परक।  \n \n१६. अनुनािसककटऎझबइ चटऎझङङटऎबो6िबटऎझङङदु टऎइझघ ारा टऎइो1यटऎझ7ोत कयल जाय। परंतु मुटऎबो6णक सुिवधाथटऎइ61 िह समान जिटल माटऎझघघापर \nअनुटऎइोबवारक टऎझ6झयोग चटऎझङङटऎबो6िबटऎझङङदुक बदल ा कयल जा सकैत अिछ। यथा - िहँ केर बदला िहं।  \n \n१७. पूणटऎइ61 िवराम पासीसँ ( । ) सूिचत कयल जाय।  \n \n१८. समटऎइोबत पद सटा क ’ िलखल जाय, वा हाइफेनसँ जोिड़ क’ ,  हटा क’ निह।  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n82 \n \n१९. िलअ तथ ा िदअ शटऎझॱझदमे िबकार ी (ऽ) निह लगाओल जाय।  \n \n२०. अंक देवनागरी टऎझ6घपमे रा खल जाय।  \n \n२१.िकछु टऎझङ7विनक लेल नवीन िचटऎझङङह बनबाओल जाय। जा ' ई निह बनल अिछ ताबत एि ह दुनू टऎझङ7विनक बदला \nपूवटऎइ61वत् अय / आय/ अए/ आए/ आओ/ अओ िलखल जाय। आिक ऎ वा ऒ सँ टऎइो1यटऎझ7ोत कएल जाय।  \n \nह./- गोिवटऎझङङद झा ११/८/७६ टऎझघ7ीक ाटऎझङङत ठाकुर ११/८/७६ सुरेटऎझङङटऎबो6 झा \"सुमन\" ११/०८/७६  \n \n  २. मैिथ लीमे भाषा सइg।9जपादन पाइgआु5यइgआु9म   \n२.१. उइg।घजचारण िनदइgआघछश : ( बोइg।9ुड कएल इg।ठ5प इgआ9छाइgआआआ ): -     \nदधॉषइइत न क उधॉषृ।चारणमे दधॉछ6छतमे जीह सटत - जेना बाजू नाम , मुदा ण क उधॉषृ।चारणमे जीह मूधधॉछ65मे सटत (नै \nसटैए तँ उधॉषृ।चारण दोष अिछ )- जेना बाजू गणेश। तालधॉछएँय श मे जीह तालुसँ , षमे मूधधॉछ65सँ आ दधॉषइइत  स मे दधॉछ6छतसँ \nसटत। िनशधॉछ6छ , सभ आ शोषण बािज कऽ देखू। मैिथलीमे ष कधॉष।छ वैिदक संधॉछए।कृत जकधॉछ6छ ख  सेहो उधॉषृ।चिरत \nकएल जाइत अिछ, जेना वषधॉछ65 , दोष। य अनेको धॉछए।थानपर ज जकधॉछ6छ उधॉषृ।चिरत होइत अिछ आ ण ड़ जकधॉछ6छ \n(यथा संयोग आ गणेश संजोग  आ  \nगड़ेस उइg।घजचिरत होइत अिछ )। मैिथलीमे व क उइg।घजचारण ब , श क उइg।घजचारण स आ य क उइg।घजचारण ज सेहो \nहोइत अ िछ।  \nओिहना धॉछ6एधॉछए।व इ बेशीकाल मैिथलीमे पिहने बाजल जाइत अिछ कारण देवनागरीमे आ िमिथलाधॉष5षरमे धॉछ6एधॉछए।व इ \nअधॉष5षरक पिहने िलखलो जाइत आ बाजलो जएबाक चाही। कारण जे िहधॉषइइदीमे एकर दोषपूणधॉछ6ँ उधॉषृ।चारण होइत \nअिछ (िलखल तँ पिहने जाइत अिछ मुदा बाजल बादमे जाइत अिछ), से िशधॉष5षा पधॉछषएितक दोषक कारण हम \nसभ ओकर उधॉषृ।चारण दोषपूणधॉछ6ँ ढंगसँ कऽ रहल छी।  \nअिछ- अ इ छ  ऐछ (उइg।घजचारण ) \nछिथ- छ इ थ  – छैथ (उइg।घजचारण ) \nपहुँिच- प हुँ इ च (उइg।घजचारण ) \nआब अ आ इ ई ए ऐ ओ औ अं अः ऋ ऐ सभ लेल माधॉष55ा सेहो अिछ , मुदा ऐमे ई ऐ ओ औ अं अः ऋ \nकधॉष।छ संयुधॉषृएताधॉष5षर धॉष65पमे गलत धॉष65पमे धॉष6षयुधॉषृएत आ उधॉषृ।चिरत कएल जाइत अिछ। जेना ऋ कधॉष।छ री  धॉष65पमे उधॉषृ।चिरत \nकरब। आ देिखयौ- ऐ लेल देिखऔ क धॉष6षयोग अनुिचत। मुदा देिखऐ लेल देिखयै अनुिचत। क् सँ धॉष।इ धिर अ \nसिधॉषड़।मिलत भेलासँ क सँ ह बनैत अिछ , मुदा उधॉषृ।चारण काल हलधॉषइइत युधॉषृएत शधॉषड़षदक अधॉषइइतक उधॉषृ।चारणक धॉष6षवृिधॉष5।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२ ० म अंक  १५ /glyph466दस/glyph225बर २०१ २ (वष/glyph110 ५ मास  ६० अंक  १२०)\n  मा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n83 \n \nबढ़ल अिछ, मुदा हम जखन मनोजमे ज् अधॉषइइतमे बजैत छी , तखनो पुरनका लोककधॉष।छ बजैत सुनबिधॉषइइह - मनोजऽ, \nवाधॉछए।तवमे ओ अ युधॉषृएत ज् = ज बजै छिथ। \nफेर धॉष5छ अिछ ज् आ ञ क संयुधॉषृएत मुदा गलत उधॉषृ।चारण होइत अिछ - धॉषृषय। ओिहना धॉष5ष अिछ क् आ ष क \nसंयुधॉषृएत मुदा उधॉषृ।चारण होइत अिछ छ। फेर श् आ र क संयुधॉषृएत अिछ धॉष5ृ ( जेना धॉष5ृिमक ) आ स् आ र क \nसंयुधॉषृएत अिछ धॉष6छ (जेना िमधॉष6छ )। धॉष55 भेल त +र ।  \nउधॉषृ।चारणक ऑिडयो फाइल िवदेह आकधॉछ65इव  http://www.videha.co.in/  पर उपलधॉषड़षध अिछ। फेर कइg।जआ / सँ \n/ पर  पूवधॉछ6ँ अधॉष5ष रसँ सटा कऽ िलखू मुदा तँ / कऽ  हटा कऽ। ऐमे सँ मे पिहल सटा कऽ िलखू आ बादबला \nहटा कऽ। अंकक बाद टा िलखू सटा कऽ मुदा अधॉषइइय ठाम टा िलखू हटा कऽ – जेना  \nछहटा मुदा सभ टा। फेर ६अ म सातम िलखू- छठम सातम नै। घरबलामे बला मुदा घरवालीमे वाली इg।ठ।युइg।घअत \nकइg।ठ5।  \nरहए-  \nरहै मुदा सकैए (उइg।घजचारण सकै-ए)।  \nमुदा कखनो काल रहए आ रहै मे अथधॉछ6ँ िभधॉछइषता सेहो , जेना से कधॉषड़।मो जगहमे पािकधॉछ6ँंग करबाक अधॉषड़छयास रहै \nओकरा। पुछलापर पता लागल जे ढुनढुन नाधॉछएड़ा ई धॉ।एँाइवर कनाट धॉषड़एलेसक पािकधॉछ6ँंगमे काज करैत रहए । \nछलै, छलए मे सेहो ऐ तरहक भेल। छलए क उधॉषृ।चारण छल -ए सेहो। \nसंयोगने- (उधॉषृ।चारण संजोगने) \nकइg।जआ/  कऽ  \nकेर- क  ( \nकेर क इg।ठ।योग गइgआ।जमे नै कइg।ठ5 , पइgआ।जमे कऽ सकै छी। )  \nक (जेना रामक)  \n–रामक आ संगे (उइg।घजचारण राम के /  राम कऽ सेहो)  \nसँ- सऽ (उइg।घजचारण ) \nचधॉषइइधॉ।ए6िबधॉषइइदु आ अनुधॉछए।वार - अनुधॉछए।वारमे कंठ धिरक धॉष6षयोग होइत अिछ मु","size_mb":0.75,"has_text":true},"Videha 121.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 121.pdf","name":"Videha 121.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १२१ म अंक ०१ जनवरी २०१३ (वषभgैअू ६ मास ६१ अंक १२१)  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गभgैएछ  \n२.१. पंकज चौधरी (नवलटॉँ।7ी)- िवहिन कथा : पुरटॉषधछकार  \n  \n२.२. जगदीश /gृ6ृसाद म/gृण3 ड ल-दूटा लघुकथा-पिट याबला/ सनेस   \n  \n२.३. िबभgएचचदेभgए5चर ठाकुर - /gृ6ृेम -प/gृंं  / सपनाक अबसान   \n  \n२.४. उमेश मभgएचैडल - िमिथलाक खभgैअैटी संभgै0छकृितक संकलन   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n \n  \n  \n२.५. गजेडg2छछडgड़एइ  ठाकुर- जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल :एकटा बायोभgैहूाफी - आगभgैअै  \n  \n  \n२.६. नवभgै70दु कुमार झा - गाम मे िव/gृं3ान क/gृू3 लोकि /gृ6ृय बनबऽ मे लागल छिथ मानस िबह ार  \n  \n२.७. सभgएचछयनारायण  झा - िवहिन कथा- भोल  \n  \n३. पभgैएछ  \n३.१. जगदीश च/gृणण/gूअ6 ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आ/gृणूम गीत )- (आग/g363 ) \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n3 \n \n३.२.१. पंकज चौधरी (नवल/gृंषी )- भिभgए70त गजल / भिभgए70त गीत : िदय ने दरस जगदंब िदय/ गजल \n1-3/हाइकू-शेनयूभgैअू/ हजल/ किवता : माए मैिथली छिथ आभgछए7ान करैत !!/ २. मनोज कुमार \nमभgएचै ड लक /gृ6ृ/g311  ३. मो. गुल हसन- उदास लागै..  \n  \n३.३. अिमत िमभgए57 - गीत 1-3 \n  \n  \n३.४.१. आशीष अनिचभgएचचहार - नुकाएल बला/gृणूकारी /gृ6ंप  २. िकशन कारीगर- िडनर \nिडभgएह0लोमेसी  \n  \n३.५.१. मु/g3णृी कामत केर दुइ गोट किवता - बेटी-लहास/ बाल-/gृंषम  २. भgएअएीित   िभgएअए  या झा- \nकिव ता-कऽ देलिख न उपकार महाशय  \n  \n३.६.१. राजदेव म/gृण3 ड लक तीन गोट किव ता-िश शुक /g3अू व र/ बोलती ब/g3णृ / िद लक आवाज २.\nजगदीश /gृ6ृसाद म/gृण3 ड लक सातटा गीत \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n \n३.७.१. राम िव लास साफी- पढ़ल-िल खल तिन  गौर किर यो बबूआ २.सभgएचचतोष कुमार  िमभgए57 - \nगुलामी डे ३. िजतेभgएचचभgछ0अ ‘िजतु’- गरीबीक जाड़/ कथी लए...? ४.राजेश कुमार झा- जॲ \nअह/g363  नै छी \n  \n  \n३.८.१. िबनीता झा- अही देशक बेटी हम २.कािमनी कामायनी -िखलैत  पलास वन ३. \nभgए7अयोित  झा चौधरी- शभgएहएदमे उभgएचछसव   \n  \nबालान/g36ू कृते- पंकज चौधरी (नवलभgए57ी )- बाल गजल  \n  \n  \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n5 \n \nिवदेह ई-पिभgए55काक सभटा  पुरान अंक ( भgछ0हेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचभgैअैक  \nिलंकपर उपलभgएहएध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिभgए55काक सभटा पुरान अंक भgछ0हेल , ितरहुता आ देवनागरी भgएअ5पमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिभgए55काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिभgए55काक ५० म सँ आगभgैअैक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकभgएछै अपन साइट / भgएहएलॉगपर लगाऊ।   \nभgएहएलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेभgए70ट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड भgएअएाभgएह0त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िभgए70लक \nकभgएअ5 आ खाली भgै0छथानमे http://www.videha.co.in/index.xml पेभgै0छट कभgएअ5 आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाभgै0छट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाभgए5एरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचभgैअैक िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक भgै0छतंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   ( एतए बॉभgए70समे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कभgएअ5 , बॉभgए70ससँ कॉपी कभgएअ5  \nआ वडभgैअू डॉभgए70युमेभgएचचटमे पेभgै0छट कए वडभgैअू फाइलकभgएछै सेव कभgएअ5। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सभgएहछपकभgैअू कभgएअ5। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचभgए55कला / फोटो सभक फाइल सभ (उभgए7छचारण , बड़ सुख सार आ दूवभgैअ5भgए5एत \nमंभgए55 सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचभgैअैक िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकभgैअ5इव  \n  \n \n \nभgए7अयोितरीभgए5चर पूवभgैअू महाकिव िवभgैएछापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती भgएअएाचीन कालिहसँ \nमहान पुभgएअछष ओ मिहला लोकिनक कमभgैअूभिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पुभgएअछष ओ मिहला लोकिनक  िचभgए55  \n'िमिथल ा र/gृष9 '\n मे देखू।  \n  \n \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n7 \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिभgए5छभgैअू, एिहमे िमिथलाभgए5एरमे (१२०० वषभgैअू पूवभgैअूक ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अभgएचचयाभgएचचय भgएअएाचीन आ नव भgै0छथापभgएचछय , िचभgए55 , अिभलेख \nआ मूिभgए5छभgैअूकलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सभgएहछबिभgएचचधत सूचना , सभgएहछपकभgैअू, अभgएचचवेषण संगिह िवदेहक सचभgैअू-इंजन आ भgएचचयूज सिवभgैअूस \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सभgएहछबिभgएचचधत वेबसाइट सभक समभgैहू संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपक/g361 \nअ/gृणणवेषण \" \nिवदेह जालवृभgए5छक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिभgएअएय जालवृभgए5छ ) पर जाउ।  \n  \n \n1.संपादकीय \n१ \n१ \nसािहभgएचछय अकादेमी भgैए5ारा युवा पुरभgै0छकारक भेल घोषणा। िहभgएचचदीमे िलखैबला भgैए5ारा मैिथलीमे माभgए55 पुरभgै0छकार लेल \nिलखल जेबाक भgएअएवृिभgए5छ , जे सुखाएल मुभgए7ूयधारामे पिहनेसँ रहल अिछ , आ तकरा (नव) भgछ0हाभgैैएणवादक अभgएचचतगभgैअूत \nपुरभgै0छकृत कएल जेबाक भgएअएवृिभgए5छ ओइमे सेहो रहल अिछ , आब तकर भgएअएसार ओ अपन जाितवादी युवा मभgएच7य \nकेलक अिछ । चेतना सिमित आिद संभgै0छथा (नव) भgछ0हाभgैैएणवादी कभgैएअरताकभgएछै भgछ0हाभgैैएण युवा वगभgैअू मभgएच7य पसारैत रहबाक \nचेभgछूअा करैत रहैत अिछ। पोथीक भgए70वािलटीक भgै0छथानपर चमचािगरी , लेखकीय दा ियभgएचछवक भgै0छथानपर जाितवादी \nकभgैएअरता चिलते रहत ? भgै0छटेटस कोइभgै0छट युवाकभgएछै, वैभgए5ैािनक  (नव) भgछ0हाभgैैएणवादी युवा जे अहभgैअैक जाितवादी \nिवचारधाराकभgएछै चैलेभgएचचज केनाइ तँ दूर , ओइमे सहयोग करए, की ऐ तरहक तभgएचछवकभgएछै बढ़ावा दऽ अहभgैअै मैिथली \nसािहभgएचछयक पुनजभgैअ5गरण बाधक तभgएचछव नै बिन रहल छी।  \n  \n\"िनभgै0एतुकी \" किवता संभgैहूहकभgएछै पुरभgै0छकार नै भेटए ओइ लेल महेभgएचचभgछ0अ झाकभgएछै सहरसा \" सँ, देवेभgएचचभgछ0अ झाकभgएछै मधुबनी (संभgएअएित \nमुजभgएहूफरपुर )सँ आ योगानभgएचचद झाकभgएछै बदनाम किबलपुर गभgै7ैगसँ बजाओल गेल आ ई भार देल गेल। आ ओ सभ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n \nचुनलिभgएचचह अभgएअछणाभ \"झा\" सौरभ कभgएछै। सायास \"िनभgै0एतुकी \" किवता संभgैहूह सािहभgएचछय अकादेमी भgैए5ारा नै मंगाओल गेल , \nजे एकटा इलीगल काज अिछ। हरबर-दरबरमे िनणभgैअूय कएल गेल , आब जएह पोथी आिब सकल ओही मभgएच7यसँ \nने िनणभgैअूय हएत , से तकभgैअू देल गेल। पूणभgैअू भgएअ5पसँ फामभgैअू हाउस िचकेन (उभgए7अजर , भgछ0हाभgैैएण आ नपुंसक ) मैिथल \nभgछ0हाभgैैएण जूरी चुनल गेल जे कोनो िरभgै0छक नै रहए । \nऐ इलीगल काजकभgएछै हर भgै0छतरपर चुनौती देल जाएत।  \nमूल पुरभgै0छकार लेल शेफािलका वमभgैअ5कभgएछै चुनल गेल छिभgएचचह आ अनुवाद पुरभgै0छकार लेल महेभgएचचभgछ0अ नारायण रामकभgएछै- दुनू \nगोटेकभgएछै बधाइ। संगमे निचकेताक \"नो एभgएचैभgैहही : मा भgएअएिवश \", सुभाष चभgएचचभgछ0अ यादवक \"बनैत िबगड़ैत\" आ जगदीश \nभgएअएसाद मभgएचैडलक \"गामक िजनगी\"क िवभgएअछभgैए0 \"िनभgै0एतुकी \" िवरोधी तभgएचछव जे तीन सालसँ जान भgएअएाण लगेने अिछ जे \nऐ पोथी सभकभgएछै मूल पुरभgै0छकार नै भेटैक , से घोर िनभgएचचदनीय अिछ। \"नो एभgएचैभgैहही : मा भgएअएिवश \" २००८ मे भgएअएकािशत \nरहै आ ई िकताब अिगला सालसँ पुरभgै0छकारक रेसमे नै रहत , ऐ पोथीकभgएछै मूल सािहभgएचछय अकादेमी  नै भेिट \nसकत। मुदा की एकर भgै0छथान मैिथलीक पिहल आ एखन धिरक एकमाभgए55 पोभgै0छटमॉडनभgैअू भgछ0ूामाक भgएअ5पमे बरकार नै \nरहत, की भgछ0हाभgैैएणवादी िवचारधारा ई भgै0छथान ऐ पोथीसँ छीिन सकत ? सुभाष चभgएचचभgछ0अ यादवक \"बनैत िबगड़ैत\" आ \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडलक \"गामक िजनगी\" अिगला साल सेहो रेसमे रहत। मुदा तारानभgएचचद िवयोगी आ महेभgएचचभgछ0अ \nनारायण राम िकए (नव वैभgए5ैािनक ) भgछ0हाभgैैएणवाद भgैए5ारा भgै0छवीकृत छिथ आ सुभाष चभgएचचभgछ0अ यादव आ मेघन भgएअएसाद \nअभgै0छवीकृत ओइ आलोकमे सुभाष चभgएचचभgछ0अ यादवक \"बनैत िबगड़ैत\" क िवभgएअछभgैए0 रामदेव झा - योगानभgएचचद झा - महेभgएचचभgछ0अ \nमलंिगया- मोहन भारभgैए5ाज - मायानभgएचचद िमभgए57 - चभgएचचभgछ0अनाथ िमभgए57 \"अमर\" आिदक षडयंभgए55 सफल भैयो जँ जाए तँ की \nसुभाष चभgएचचभgछ0अ यादवक मैिथली पाठकक हृदए मे जे भgै0छथान छै, से की कम कऽ सकत ई षडयंभgए55कारी सभ ? \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडलक \"गामक िजनगी\"क भgै0छथान मैिथलीक आइ धिरक सवभgैअूभgए57ेभgछू7 लघुकथा संभgैहूहक भgएअ5पमे बिन \nगेल अिछ, की ओ भgै0छथा न िकयो दोसर छीिन सकत? \nपढ़ू िनभgै0एतुकी आ चमेटा माभgएअ5 महेभgएचचभgछ0अ झा , देवेभgएचचभgछ0अ झा आ योगानभgएचचद झाकभgएछै - \nिनभgै0एतुकी  \nhttp://books.google.co.in/books?id=CuB1Lih1WDIC&lpg=PP1&pg=PP1#v=onepage&q \n&f=false   \n  \n२ \nिवदेहक सभgएहछबभgएचचधमे धीरेभgएचचभgछ0अ भgएअएेमिषभgैअूकभgएछै एकटा फकड़ा मोन पड़ल छलिभgएचचह - \"खभgै0छसी -बकरी एभgैूएिह धोकरी \"। राजा \nसलहेसक गाथामे जतऽ सलहेस राजा रहै छिथ चूहड़मल चोर भऽ जाइ छिथ आ जतऽ चूहड़मल राजा रहै \nछिथ सलहेस चोर भऽ जाइ छिथ। सािहभgएचछयक भgछ0हाभgैैएणवाद जाितक आधारपर समीभgए5एा करैए , समानाभgएचचतर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n9 \n \nपरभgएहछपराक उदारवाद कभgैएअरता िवरोधी अिछ। समानाभgएचचतर परभgएहछपरा िमिथला आ मैिथलीक उदार परभgएहछपराकभgएछै \nरेखभgैअछिकत करैए तँ भgछ0हाभgैैएणवादी समीभgए5एाकभgएछै िमिथलाक \n  कभgैएअर तभgएचछव भgएअएभािवत करै छै। समानाभgएचचतर परभgएहछपराक घोड़ा \nभgछ0हाभgैैएणवादी समीभgए5एा मे गधा बिन जाइए, आ भgछ0हाभgैैएणवादी सािहभgएचछयमे तँ गधा छैहे नै, सभ घोड़ाक खोल ओढ़ने छै। \nआ सएह कारण रहल जे मैिथलीक सुखाएल मुभgए7ूय धाराक सािहभgएचछय दब अिछ। आ सएह कारण रहल जे \nअतुकाभgएचचत किवता हुअए बा तुकाभgएचचत , बहरयुभgए70त गजल हुअए बा आजाद गजल ; रोला, दोहा,कुभgएचैडिलया , भgएअछबाइ , \nकसीदा, नात, हजल, हाइकू, हैबून बा टनका-वाका सभ ठाम समानाभgएचचतर परभgएहछपरा कतऽ सँ कतऽ बिढ़ गेल ; \nनाटक-उपभgएचचयास -समीभgए5एा , िवहिन-लघु-दीघभgैअू कथा सभ भgए5एेभgए55मे अभgैएएुत सािहभgएचछय मैिथलीक समानाभgएचचतर परभgएहछपरामे \nिलखल गेल मुदा भgछ0हाभgैैएणवादी सुखाएल मुभgए7ूयधारा आ जाितवादी रंगमंच छल -भgएअएपंच आ सरकारी संभgै0छथापर \nिनयंभgए55णक अछैत मरनासभgैचए अिछ।  \n  \n  \n  \nगजेभgएचचभgछ0अ  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nअपन मंत/g3अ1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. ग/g3ृू  \n२.१. पंकज चौधरी (नवलटॉँ।7ी)- िवहिन कथा : पुरटॉषधछकार  \n  \n२.२. जगदीश /gृ6ृसाद म/gृण3 ड ल-दूटा लघुकथा-पिट याबला/ सनेस   \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10 \n \n२.३. िबभgएचचदेभgए5चर ठाकुर - /gृ6ृेम -प/gृंं  / सपनाक अबसान   \n  \n२.४. उमेश मभgएचैडल - िमिथलाक खभgैअैटी संभgै0छकृितक संकलन   \n  \n  \n२.५. गजेडg2छछडgड़एइ  ठाकुर- जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल :एकटा बायोभgैहूाफी - आगभgैअै  \n  \n  \n२.६. नवभgै70दु कुमार झा - गाम मे िव/gृं3ान क/gृू3 लोकि /gृ6ृय बनबऽ मे लागल छिथ मानस िबह ार  \n  \n२.७. सभgएचछयनारायण  झा - िवहिन कथा- भोला \nपंकज चौधरी (नवलभgए57ी ) \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n11 \n \nिवहिन कथा : पुरभgै0छकार  \n \nमैिथलीमे भgै0छनातकोभgए5छर के उपािध भgैहूहण केलाक उपराभgएचचत  मृदुल सािहभgएचछय सृजनमे लािग गेला। नीक आ भgएअएभावी \nलेखनी हेबाक कारणे महािवभgैएछालय भgै0छतर  पर खूब भgए7ूयाित बटोरलिभgएचचह।  \n \nरोजगारक ताकमे िदभgएहचली च 'ल गेला मुदा शहिरया तड़क-भड़क नै सोहेलिभgएचचह। शहरक भीड़ -भरभgैूएा आ ता म-\nझाममे सािहभgएचछयक संग छुटैत बुझना गेलिन त ' गाम आपस आिब गेलाह आ मधुबिनएमे एकटा िनिज िवभgैएछालयमे \nिशभgए5एकक पद सभgएहछहािर सािहभgएचछयक भgएअएित  समिपभgैअूत भ ' गेला। िशभgए5एकक नौकरीसँ जतेक आमद  होिन तािहसँ घ'रो \nचलब किठन। घरमे सभ िदन लभgएहचला -छुभgए7छछी लगले रिहत छलिन। मुदा हािर नै मानलिभgएचचह। सािहभgएचछयक खुभgैएअा \nधेने रिह गेला। िजनगीक गाड़ी जेन-तेना खॴचने जा रहल छलाह।  \n \nसािहिभgएचछयक भgए5एेभgए55मे हुनक भgएअएिसिभgैए0 िदन -भgएअएितिदन  बढ़ल जा रहल छल। भिरसके कोनो पभgए55 -पिभgए55का छल जािहमे \nहुनक रचना निह छपैत छल। कतेको पोथीक भgएअएकाशन भ ' गेल छल। तीन बेर मैिथली भाषा लेल \"सा िहभgएचछय \nअकादमी\" पुरभgै0छकारक हेतु सेहो नािमत भेला मुदा भेटलिन निह। एिह बरख हुनक एक गोट पोथी के \nअमरीकामे सेहो सभgएहछमािनत कएल गेल छल। देशभिरमे पोथीक खूब चचभgैअ5 चलल। खूब सराहना भेल। एतए \nतक की एिह पोथी के मैिथली सािहभgएचछयमे मील के पाथर सेहो कहल जाए लागल। एिह बरखक मैिथली  \nभाषामे \"सािहभgएचछय  अकादमी\" पुरभgै0छकारक लेल ओ भgएअएबल दावेदार छिथ। सभके भरोस आ अपेभgए5एा जे एिह बेरक \nई पुरभgै0छकार लेल मृदुल जी सभसँ उपयुभgए70त लोक छिथ।   \n \nबेस ... ओहो िदन आएल। पुरभgै0छकारक घोषणा कएल गेल। मुदा  ... ई की !!!??? पुरभgै0छकारक घोषणा \nअचंिभत करए वला छल। पुरभgै0छकार लेल जखन सािहभgएचछयकारक  नाउ घोिषत भेल त' शंका जागल जे ई \nपुरभgै0छकार मैिथली भाषाक लेल अिछ आ की ....? सभ गोटे अपन-अपन तकभgैअू लगा एिह घोषणाक तुक तािक \nरहल छलाह। .....मृदुल अहू बेर छटा गेलाह !  \n \nपभgए55कारक समूहमेसँ एक गोटे मृदुलसँ भgएअएभgैूू केलिन , \"मृदुल की एकरा मैिथली सािहभgएचछयक उदारता कहब? की \nअहभgैअै संग भgएचचयाय भेल \"? मृदुल नमहर भgै0छवभgैअैस  छोड़ैत बजलाह, \" एिह भgएअएभgैूूक बेशी महभgएचछव नै जे पुरभgै0छकार हमरा \nभेटल आ की नै, एकरो महभgएचछव नै जे हमरा संगे भgएचचयाय भेल आ की नै; महभgएचछवपूणभgैअू ई जे की  पुरभgै0छकार  संगे \nभgएचचयाय भेल !?\" कोनो भाषाक लेल \"सािहभgएचछय अकादमी पुरभgै0छका र\" यिद एहन गोटे के देल जाएत अिछ जे ओिह \nभाषासँ जुड़ले निह छिथ, त' की एकरा ओिह भाषाक भgै0ूयापकता वा उदारता  कहल जाए? जे मैिथली आ \nअगबे मैिथली धेने बैसल छिथ हुनका भgएअएसंगमे ई केहन उदारता अिछ ? की िसिमत साधनक ई किथत \nभgै0ूयापकता या उदारता असीिमत साधना पर भgएअएहार निह अिछ ? यिद ई भgै0ूयापकता या उदारता भgएअएथा बिन गेल त ' \nजे अगबे मैिथलीमे िलखैत छिथ तिनका  ई सािहिभgएचछयक समाज की जबाब देत ?   \n \n(ितिथ: 21.12.2012)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12 \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g3अ1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश /gृ6ृसाद म/gृण3 ड ल \nदूटा लघुकथा-पिट याबला/ सनेस  \n  \nपिट याबला  \n  \nजेठ मास, िद नक तीन बजैत। देखैमे राित सँ बहुत बेसी नमहर िद न बनैत मुदा जिह ना कायाक संग माया आ \nरौदक संग छाया चिल ते रहैत तिह ना नमहर िद नक संग धूपो एते बिढ़ -चिढ़  जाइत जे मझोलको िद नसँ, \nभgए57मशिभgए70 त  क दौड़मे छोट बिन  जाइत। सूयभgैअूक शिभgए70 त  वाण एते उभgैहू भgएअ5प पकिड़   लइत जे धरित यो ताबा जकभgैअै \nआिग  उगलैपर उताहुल भऽ जाइत। धरती-अकास बीच लुलुआएल लू एक-ताले बाधमे नचैत। जेना राम-\nरावणक बीच वा महाभारतक सभgए5छरहम िद  न भेल, तिह ना। तेहने तीरसँ बेिध त सुलेमान बेहोश भेल ओइ िच ड़ै \nजकभgैअै भgै0ए या म सुनरक दरब भgए7अ जा पर आिब  दावामे साइिक ल ओंगठा ओसारक भुँइयेपर चाभgएअ5 नाल चीत खिस  ते \nआँिख  मूना गेलै। जिह ना बभgैचए आिख   सभgैअैस चलैत अधमड़ूक होइत तिह  ना भेल। बेभgएअ5का चाह पीबैक अभgएहै या स \nभgै0ए याम सुनरकभgएछै, तीन बजेक। बगलक घरक ओसारपर चाह बनबैत रहिथ  तँए साइिक लक खड़खड़ाएबसँ नै \nपरेिख  सकलाह जे वाण लगल बाझ जकभgैअै िक  यो छिथ । साइिक लक बात सामाभgएचच य तँए समुभgछ0अ उपछबसँ नीक \nजे जइ काजमे हाथ लागल अिछ  अ◌ोकरा पूरा ली। सएह केलिन । चाह पीबैत दरबभgए7अ जा पर अिब ते देखलिन  \nजे ई अधमड़ू भेल के िछ याह। मुँह िन हारलिन  तँ िच भgएचच ह ल चेहरा सुलेमानक। आँिख  बभgैचए , कुहरैत मनबलाक तँ \nबोिल यो अभgै0छ पभgै0ै टे जकभgैअै भऽ जाइ छै, तँए बाल-बोध वा पशु जकभgैअै दुख बूझब किठ  न भऽ जाइत, तथािप  छाती \nथीर करैत भgै0ए या म सुनर टोकलिख न- \n“सुलेमान भाय, सुलेमान भाय?” \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n13 \n \nपािन क तहक अवाज जिह ना ऊपर नै अबैत मुदा पािन क ऊपरक अवाज किभgएहछ प  त होइत, लहिर क अनुकूल \nततए धिर  जाइत जतए ओ पूणभgैअू अिभgै0छ थ  र नै भऽ जाइत। भgै0ए याम सुनरकभgएछै उभgए5छर अबैसँ पिह  निह  मन पिड़  गेलिन  \nिभ नसुरका अवाज। “पिट या लेब पिट या, पिट या लेब पिट या।”  \nमुदा लगले मनकभgएछै नअ घंटा उचिट   कहलकिन । भिर सक रौदक चोट आ मेहनित क मािर सँ एते बेथा गेल छिथ  \nजे आँिख  खोलैक साहसे नै होइत छिभgएचच ह  । िच भgएचच हल दरबभgए7अ जा  आ िच नहार बोली अकाि◌ न करोट फेड़ैत अध-\nिखभgएहच लू आँिख  उठा सुलेमान बाजल- \n“भgै0ए या म भाय, केकर मुँह देिख  घरसँ िन कललॱ जे एको पाइक बोहिन  नै भेल। उधार-पुधार ऐ उमेरमे खाएब \nनीक नै बुझै छी, कखन छी कखन नै छी, केकरो खा कऽ मरब तँ कोसत। जलखै खा कऽ जे िन कललॱ, \nसहए छी। खाली पेटमे पािन यभgएछछ भॲकबे करै छै। पेटमे बगहा लगैए। ” \nसुलेमानक बात सुिन  भgै0ए याम सुनरकभgएछै भेलिन   जे भिर सक एकरे िब लाइ कुदब कहै छै। भुखाएल िब लाइ जिह ना \nछटपटाइत अपनो बभgए7छ चाकभgएछै कंठ चभैले तैयार हुअए लगैत तिह  ना भिर सक होइत-हेतइ। मुदा रोगो तँ असान नै \nएक संग कते तीर लागल छिभgएचच ह  । कोनो घुभgैए7ीमे तँ कोनो बभgैअैिह  मे कोनो छातीमे तँ कोनो माथमे। भूख-िप यास, \nथकान इभgएचछ या िद सँ बेधल छिथ । तोसैत भgै0ए या म सुनर कहलिख न-  \n“सुलेमान भाय, आँिख  नीक जकभgैअै खोलू। एके कप चाह बनौने छलॱ जे आँइठ भ ऽ गेल अिछ । बाजू पिह ने \nचाह पीब आिक  खेनाइ  खाएब?” \nपाश भरल बातमे आस लगबैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, ऐ घरकभgएछै किह  यो दोसराक बुझलॱ जे कोनो बात बजैमे संकोच हएत। देहमे तते ददभgैअू भऽ रहल अिछ    \nजे कनी पीिठ पर चिढ़  खुिन  िद अ पिह ने, तखन बूझल जेतै।” \n      सए घरक जुलाहा पिर वार गोधनपुरमे। झंझारपुरसँ पूब सुखेत पंचायतक गाम गोधनपुर। जइठाम मरदे-\nमौिग ये िम िल  िब छानक कारोबार करैत अिछ । गाम-गामसँ मोथी कीिन , अपनेसँ सोनक डोरी बभgैअैिट   िब छान बीिन , \nउभgए5छरमे अंधरा ठाढ़ी , दिछ न घनभgै0ए या मपुर, पूब घोघरडीहा आ पिछ म मभgै70हथ -कोिठ या-रैमा धिर क बजार बना \nकारोबार करैत अिछ । ओना जुलाहा खाली गोधनपुरे टामे नै आनो-आनो गाममे अिछ  मुदा िब छानक कारोबार \nगोधनपुरे टामे होइत। शहर-बाजरमे जिह ना रंग-िब रंगक वभgै0छ तु-जात िब काइत तिह ना गामो-समाजक बजारमे \nचलैत अिछ । जइमे रंग-िब रंगक वभgै0छ तु-जातक िब  भgैचही -बभgैएअा चलैत अिछ । िक छु वभgै0छ तुगत आ अिछ  िक छु \nभावगत।  \nसाइयो पिर वार अपन-अपन भgए5एेभgए55 बना िभ  नसरे जेर बना-बना िन किल  जाइत अिछ । ओना किह यो काल \nसुलेमानो जेरेमे िन कलैत, मुदा आइ असगरे िन कलल छल। अपनामे सीमाक अित भgैचहमण करबो करैत आ \nनिह यो करैत। खुभgएहच ला  बजार तँ ओहए ने िट काउ होइत जे िब सवासू वभgै0छ तुक िव भgैचही करए। नै तँ घिट  या माल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14 \n \nआ बेसी दाममे वभgै0छ तुक िव भgैचही हएत। मुदा गोधनपुरक पिट  याबलामे से नै एकरंगाह वभgै0छ तु, एक रंगाहे दाममे \nिब काइत। \nपीठ-सँ-घुभgैए7ी धिर   जखन भgै0ए या म सुनर दस बेर बुललाह तखन सुलेमान पड़ले-पड़ल बाजल-  \n“भाय, आब उतिर  जाउ। एह, अरे बाप रे आ◌ेइ िज नगीसँ घुरलॱ। मन हभgएहच लुक भेल।”  \nकिह  फुड़फुडा कऽ उिठ  बैसैत बाजल-  \n“भाय, अचेत जकभgैअै भऽ गेल छलॱ। आँिख   चोिभgएचच ह  या गेल छलए। सॱसे अभgएचच हा रे बूिझ  पड़ए लगल छलए। ई \nतँ रभgए7छ छ रहल जे दरबभgए7अ जा क पिछ ला देबालक ठेकान रहल, नै तँ कतए बौआ कऽ मिर तॱ तेकर ठीक नै।” \nभgै0ए या म सुनर सुलेमानक बातो सुनैत आ मने-मन िव चारबो करैत जे हो-न-हो दरबभgए7अ जा पर मिर  जाइत तँ \nमुँहदुभgै0छ सी  िच ड़ै जकभgैअै लोक केना मुँह दुसैत तेकर कोनो ठीक नै। जइठाम घरपर िच  ड़ै बैसने घरक सभ \nिक छु चिल  जाइ छै तइठाम िक  होइत। मुदा जइ दुगभgैअूित  क दुगभgैअूपर सुलेमान पहुँिच   गेल छल ओइठाम मनुखक \nमनुखपना केहेन होइ, ईहो तँ अिछ । सभgए5छिर  -पचहभgए5छिर   बखभgैअूक सुलेमान सभ िद  न पचास िक लो मीटर िब छानक \nबोझ लऽ कऽ टहिल  बेिच  जीिव कोपाजभgैअून करैत अिछ  , ओहनकभgएछै िक   कहल जाए। जे खून-पसीना एकबभgैएअ कऽ \nजीब रहल अिछ । ओकर अंतीम बोलो िक यो पिर वारक सुिन  पिब तै? मन ठमिक ते पुछलिख न-  \n“सुलेमान भाय, आब केहेन मन लगैए, िक छु खाइ-पीबैक इभgए7छ छा  होइए?” \nमुभgै0छ की  दैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, आब जीब गेलॱ। आब खेबे करब िक ने। िक छु िद न आउरो दुिन यभgैअैक खेल -बेल देिख  लेब।” \nजिह ना गुड़-घाउक टनक जते बहैसँ पिह ने रहैत अिछ  मुँह बिन  िन किल ते िक छु बेिस या जाइत मुदा मूल-िख ल \nिन कलला पछाित  सुआस पड़ए लगैत, जइसँ भgएअ5प बदिल   जाइ छै, पाशा आस लगबए लगै छै, तिह ना सुलेमान \nबाजल- \n“भाय, सरेलहा भात-रोटी खाइक मन नै होइए।” \n“तखन?” \n“टटका जे गहुमक चािर टा रोटी भऽ जाइत तँ मन ित रिप त भऽ जइतए। ताबे नहा सेहो लेब।” \nसुलेमानक बात सुिन  भgै0ए या म सुनर कहलिख न-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n15 \n \n“कल देखल अिछ ? वाभgएहच टी न-लोटा आिन  दइ छी, नीक जकभgैअै नहा लेब। ” \nभgै0ए या म सुनरक बात सुिन  हँसैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, एना िक अए बजै छी। पचासो िद न पािन  पीने हएब, आ कतेको िद न नहेने हएब, तखन कल देखल नै \nरहत। लोटा-बाभgएहच टी न कथीले आनब, अ◌ा◌ंगनमे काज हएत। हम सभ तरहक लूिर  रखने छी ओहुना ठाढ़े-ठाढ़ \nवा बैिस  कऽ नहा लइ छी आ जँ सासुर-समिध और गेलॱ तँ लोटो-बाभgएहच टी न लऽ कऽ नहा लेलॱ। ओना भाय, \nकी कहू लोको सभ अजीब-अजीब अिछ । ने माल-जाल जकभgैअै नागिर   छै  आ ने मनुखपना छै। एक िद न \nअिह ना रौदमे मन तबिध  गेल। एक गोरेक दरबभgए7अ जा पर कल देखिल ऐ, साइिक ल अड़का नहाइले गेलॱ। मन \nभेल पिह ने चािर  घभgएछछट पािन   पीब ली। तही बीच एकटा झॲटहा आिब  झटहा फेकलक जे कल छुबा जाएत।” \nसुलेमानक बात सुिन  भgै0ए याम सुनरक मनमे वाभgएहच मी िक  आिब  गेलिख न। तमसा नदीक तटपर वाण लगल भgैचहॲच \nपभgए5एी। मुदा अपनाकभgएछै सभgएहछ हा िर  कहलिख न-  \n“अहूँ सुलेमान भाय कोन िख भgै0छ सा  भुखाएलमे पसारै छी। झब दे नहाउ, आंगनमे ताबे रोटी बनवबै छी।”  \n      सुलेमान कल िद स आ भgै0ए या म सुनर आंगन िद स बढ़लाह। जिह ना भोजनक पूवभgैअू भgै0छ ना नसँ खुशी होइत \nतिह ना सुलेमान कल िद स बढ़ला। मुदा भgै0ए याम सुनरक मनमे भgएअएभgैूू -पर-भgएअएभgैूू उठए लगलिन  । पिह ल भgएअएभgैूू उठलिन   \nजे मृभgएचछ युसभgए7अ जापर पड़ल याभgए55ीकभgएछै वा फभgैअैसीपर चढ़ैत याभgए55ीकभgएछै पूिछ   भोजन देल जाइत अिछ  तइठाम अपना मुँहभgएछै \nसुलेमान कहलक जे गहुमक रोटी। िब नु मेजनक गहुमक रोटी ओहने होइत जेहेन डभgएहछ हा एल मालदह आम। जँ \nसोझे रोटी कहैत तँ मड़ुआ रोटीक मेजन अचार, िप आजु, नून-िम रचाय, तेल सेहो होइत, मुदा टटका गहुमक \nरोटी केहेन हएत? सभकभgएछै अपन -अपन भgएअएेमी होइ छै। जँ से नै होइ छै तँ जूरशीतलमे बिस  या अरबा चाउरक \nभात लेल पिह ने लोक तड़ूआ-भुजुआ िक अए बना लइए मुदा तँए िक  मोटका चाउरक बिस या भातक भgएअएेमी नून -\nिप आजु-अँचार नै हेतै। मुदा जते जिभgएहच द  वाजीक जभgएअ5रित   अिछ  -जिभgएहच द  वाजी ऐ लेल जे भुखाएल पेट भgै0छ ना नक \nपछाित  दोसर भgएअ5प पकड़ैत - तइमे रसदार तरकारी बनाएब संभव नै, तँए दूटा घेरा पका चटनी आ रोटीसँ \nकाज चिल  सकैए। सएह केलिन ।  \n      भgै0छ नान कएल नोतहारी जकभgैअै दरबभgए7अ जा पर अिब ते सुलेमानक भुखाएल मन भgएअएेमी भोजनक बाट तकए लगल। \nबेर-बेर आंगन िद स  तकैत। \nआगूमे थारी देिख ते सुलेमानक मन साओनक सुहावन जकभgैअै हरिष   उठलिन । रोटीक पिह ल टूक चटनीक संग \nमुँहमे अिब ते दँित या कऽ दभgैअैत पकिड़   जीह रस चूसए लगलिन । रस पिब ते िव हुँसैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, दुिन यभgैअैमे कतौ िक  छु ने छै। छै सबटा अपना मनमे। जाबे आँिख  तकै छी ताबे बड़बिढ़ यभgैअै , आँिख  \nमुिन ते दुिन यभgैअै िध  या-पुताक खेल जकभgैअै उसिर   जाइ छै। अपने मुइने सृिभgै0ै ट  क लोप भऽ जाइ छै।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16 \n \n      सुलेमानक गंभीर िव चार सुिन  भgै0ए या म सुनरक मनमे उठलिन  जे भोजैत जँ भोजहिर क रसगर बात सुनैत तँ \nओ आरो बेसी आनिभgएचच द  त होइत छै। मुदा अपन बात तँ िब नु भgएअएभgैूू पुछने नै हएत। भgैए5ैतमे दुिन  यभgैअै हेराएल छै। \nबािढ़  आएल धार जकभgैअै कतए -सँ-कतए भिस या जाएत तेकर ठेकान रहत। भgै0ए या म सुनर पुछलिख न- \n“सुलेमान भाय, ऐ उमेरमे एभgए5छे भारी काज िक  अए करै छी?” \n      भgै0ए याम सुनरक भgएअएभgैूू सुिन   सुलेमान िव भgछए7ल भऽ गेल। िज  नगीक हारल िस पाही जकभgैअै तरसैत बाजल - \n“भाय, जखन अहभgैअै घरक बात पुिछ  ये देलॱ तखन िक अए ने सभ बात किह ये दी।” \nसुलेमानक बात सुिन  भgै0ए या म सुनर बूिझ  गेला जे बिर आतीक भोज हुअए चाहैत अिछ , से नै तँ चिर आ िद यिन -  \n“सुलेमान भाय, कहने छलॱ जे गरम-गरम रोटी खाएब सराएल नै खाएब आ अपने गपक पाछू सरबै छी?” \nभgै0ए याम सुभgएचच द क बात सुिन  हभgैअैइ -हभgैअैइ दूटा रोटी आ अधा चटनी खा एक घॲट पािन   पीब सुलेमान बाजल- \n“भाय, माए-बापक बड़ दुलाभgएअ5 बेटा छेिलऐ। खाइ -पीबैक कोनो दुख-तकलीफ पिर वारमे नै रहए। कपड़ाक \nकारोबार छल। चरखा चलबैसँ लऽ कऽ खादी भंडारसँ हाट धिर क कारोबार छल।”  \nभgै0ए या म सुनरक मनमे उठलिन - मोबाइल, टी.बी, कभgएहछ भgएह0 यूटर, कपड़ा, जूतासँ घर भरल रहै छै मुदा सबुरक कतौ \nठेकान नै। भिर  पेट अभgैचए नै, फटलो वभgै0छ भgए55  नै, छुभgए7छ छ हो घरमे सवुर केना फिड़  जाइ छै!! सुलेमानक पिर वािर क \nिज नगीक लिल चगर गप सुिन  भgै0ए या म सुनर िज भgए5ैासा केलिन  - \n“ओ कारोबार िक अए छोिड़  देिल ऐ। मेहनतो आ आमदोक िख यालसँ तँ िन के छलए?” \nबामा हाथ चािन पर ठोकैत सुलेमान बाजल- \n“गाम-गामक बाबू-भैया सभ गरीबक कारखाना उजािड़  देलक। खादी भंडारकभgएछै लूिट   लेलक। छुभgए7छ छे हाथे िक  \nकिर तॱ।” \nफेर िज भgए5ैासा करैत भgै0ए या म सुनर पुछलिख न- \n“कोन-कोन तरहक कपड़ा बनबै छेिल ऐ?” \nसुलेमान- “पिह रन वभgै0छ भgए55 सँ लऽ कऽ ओढ़ैक सलगा धिर  बनबै छेिल ऐ।”  \nडुबैत नाव देिख  जिह ना नइया -नािव क- िन राश भऽ जाइत जे जँ िज नगी बिच यो जाएत, तँ जीब केना। \nतिह ना सुलेमानक तरसैत मन कभgैअैपए लगल।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n17 \n \nआगू बढ़बैत भgै0ए या म सुनर पुछलिख न-  \n“ई तँ िध या-पुताक खेल भेल, जाए िद औ।” \n      भgै0ए याम सुनर सुलेमानकभgएछै तँ किह   देलिख न मुदा मन ठमकलिन । काजक भgएअ5पमे समाज बटल अिछ  । ओइ \nकाजक लूिर  तँ ओकरा लेल सुरिभgए5ए  त अिछ । जँ कागजी भgए5ैानक अभावो रहतै आ िव  किस त बेवहािर क भgए5ैान \nदेल जाइ तँ िक  घर-घर पाठशाला नै बनतै। जभgएअ5रत छल समायानुकूल ओकरा बनबैक। से नै भेल।  \nतेसर रोटी खाइत सुलेमान बाजल- \n“भेल तँ सहए, मुदा पिर वार िब लिट  गेल।” \nपिर वारक िब लटब सुिन  भgै0ए या म सुनर आगू बिढ़  पुछलिख न- \n“अपन पिर वारक कारोबार मिर  गेल तेकर पछाित  िक  केिल ऐ?” \nभgै0ए याम सुनरक भgएअएभgैूू सुिन   उभgएचछ सा िह त होइत सुलेमान बाजल- \n“िक  केिल ऐ? हमरो जुआनीक उठािन  रहए। मनमे अरोिप  लेिल ऐ जे दुिन यभgैअैमे क तौसँ कमा कऽ पिर वार जीिव त \nरखबे करब।” \nसुलेमानक संकिभgएहच प  त बात सुिन  वाह-वाही दैत भgै0ए या म सुनर पुछलिख न- \n“दोसर कोन काज केिल ऐ?” \nसुलेमान- “गाम-गामक कपड़ा बुिन िन हार बभgएहछ ब ई चिल  ऐिल ऐ।” \n“बभgएहछ ब ईमे कतए?” \n“िभ वंडी। िभ वंडीमे लूम चलै छै। ओइमे कपड़ा बुनाइ होइ छै। गमैया लूिर  तँ रहबे करए, लगले नोकरी भऽ \nगेल। ओना मजदूरी रेट कम रहए मुदा काजक माप सेहो रहै। जते करब तते हएत। जुआन-जहान रहबे \nकरी िद नकभgएछै ने िद  न आ राित कभgएछै ने राित   बुिझ ऐ। खूब कमेलॱ।” \nभgै0ए या म सुनर- “तखन ओकरा िक अए छोिड़  देिल ऐ?” \nभgै0ए या म सुनरक बात सुिन  सुलेमा नकभgएछै ओिह  ना भेलिन  जिह ना चोटेपर दोहरा-तेहरा कऽ चोट लगलासँ होइत। \nकुभgएहछ हलाएल फूल जकभgैअै मुँह मिल  न आ ठोरमे फुड़फुड़ी आबए लगलिन  नमहर सभgैअैस छोड़ैत बाजल -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18 \n \n“भाय, चािर  साल खूब कमेलॱ, पभgैअैचम साल िब  हारी-मराठीक हभgएहच ला उठल। हभgएहच ले नै उठल कतेकभgएछै जान गेल , \nकतेकभgएछै बहु-बेटी िछ नाएल, कतेकभgएछै कमाइ लुटाएल। सभ िक  छु छोिड़  जान बचा गाम अ◌ािब  गेलॱ।” \nभgै0ए या म सुनर- “गाममे आिब  फेर िक  केिल ऐ?” \nसुलेमान- “तेही िद नसँ पिट याक ई कारोबार शुभgएअ5 केिल  ऐ। सभ परानी लागल रहै छी, घीिच -तीिड़  कऽ कहुना \nिद न बीतबै छी।” \nभgै0ए या म सुनर- “सुलेमान भाय, हम ई नै कहब जे अहभgैअै नै काज कभgएअ5 , मुदा काजक ओकाित  तँ देखए पड़त \nिक ने। कहुना-कहुना तँ चालीस-पचास िक लोमीटर साइिक ल चलिब ते हेबै?” \n“हँ से ने िक अए चलबैत हेबै। आब िक  ओ कोस रहल जे घंटामे एक कोस लोक चलै छलै।” \n“एक तँ अ◌ोिह ना शरीर ढील भऽ रहल अिछ  तइपर साइिक ल चलबै छी। ततबे नै हो-न-हो कतौ रभgै0छ ता -पेरामे \nगीिर ये परब आ हाथ-पएर टूिट  जाएत तँ के देखत?”  \nएक तँ सुलेमानक जरल मन ठंढ़ाएल तइपर सँ पिर वारक लेल हाथ-पएर टुटब सुि◌ न बाजल- \n“भाय, केतबो अभgएचच हा रमे अनिच भgएचच हा र लोक ढेिर या िक अए ने गेल, मुदा हमहूँ कोनो समाजक लोक छी तँए सभ \nसमाज अपन-अपन धमभgैअूक पालन करैत अिछ  । तहूमे हम तँ िच भgएचच हा र छी, गोटे-गोटे अनठा कऽ आगू बिढ़  \nजाइत मुदा सभ तेहने तँ निह ये अिछ । तहूमे जागल लोककभgएछै थोड़े िव  नास होइ छै।” \nसुलेमानक जागल बात सुिन  भgै0ए या म सुनर ठमकलाह। बात तँ बड़ सुनर अिछ  मुदा जागलक की अथभgैअू बुझै \nछिथ , से िब नु जनने बात नै बूिझ  सकब। एके चीजक नाओं-शभgएहए द  ढेर अिछ , नाओंक संग काज जुड़ल \nअिछ । तइठाम िब नु पुछने काज नै चलत। पुछलिख न- \n“भाय, जागल केकरा कहै िछ ऐ?” \nजेना सुलेमानकभgएछै रटले होइ तिह  ना धभgैअैइ -दऽ बाजल- \n“भाय, जखन आँिख  मूनल देखै िछ ऐ तँ बूिझ  जाइ िछ ऐ जे सूतल अिछ  आ आँिख  तकैत रहैए तँ बूिझ  जाइ \nिछ ऐ जे जागल अिछ ।” \nफेर ताकब आ मुनबक ओझरी भgै0ए याम सुनरकभgएछै लगलिन  । मुदा ओझरीमे नै आगू बढ़ैत पुछलिख न- \n“कते गोटेक पिर वार अिछ ।”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n19 \n \nसुलेमान- “अिछ  तँ बहुत मुदा चाभgएअ5 बेटीकभgएछै सासुर बसेने अखन तीिन  ये गोरेक अिछ ।” \nभgै0ए या म सुनर- “बेटासँ ने िक अए ई काज करबै छी। ओ तँ जुआन हएत?” \nबेटाक नाओं सुिन  सुलेमान िव भgछए7ल भऽ गेल। जेना कतौ सुख -दुख दुनू बिह न गारा-जोड़ी कऽ सामाक गीत \nगबैत तिह ना सुलेमान बाजल- \n“भाय, उमेरक ढलानेमे बेटा भेल। सभसँ छोट अिछ । ओकरो दू अभgए5एर नै पढ़ा देबै, तँ लोक िक  कहत?” \n      लोक लाज सुिन  भgै0ए या म सुनर हरा गेला। एहनो िज नगीमे लोक-लाज जीिव त अिछ । िव हुँसैत पुछलिख न- \n“मन लगा कऽ पढ़ैए िक ने?” \nकेकरा मनक बात ऐ युगमे के कहत। सभ अपने बेथे बेथाएल अिछ । सुलेमान बाजल- \n“भाय, से तँ ओकरे मन कहतै जे मन लगा कऽ पढ़ै छी िक  मन उड़ा कऽ पढ़ै छी।” \n“अहभgैअै िक   देखै िछ ऐ?” \n“भाय, हम तँ अपना धंधामे लागल रहै छी। तखन केना देखबै?” \n“संगी-साथी सभ कहैत हएत िक ने?” \n“हँ, से तँ कहैए जे जाइए पढ़ैले आ चिल  जाइए िस नेमा देखए, मैच देखए।” \n“परीछामे पास करैए िक ने?” \n“हँ से तँ ढौऔ-कौड़ी लगने पास कइये जाइए।” \n“तब तँ आशा अिछ ?” \n“हँ, से तँ ओकरेपर टक लगौने छी। जँ कहॴ नोकरी भेलै तँ िद ने बदिल  जाएत।” \nबेटाक बात छोिड़  भgै0ए या म सुनर पुछलिख न- \n“घरवाली िक  सभ करै छिथ ?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20 \n \nपभgए7हीक नाओं सुिन   सुलेमान पिस ज गेल। पभgए7ही , पभgए7ही रहल ? संग चलिन हािर , कभgैअैट -कुशक परवाह केने िब ना \nकख नो गुभgएअछक काज करैत तँ कखनो संगीक , कखनो भgएअएेमीक , िज नगीक अंित म भgए5एण धिर   रहैक भgएअएितभgए5ैा ...। \nबाजल- \n“भाय, कहुना कऽ बुिढ़ या भानस भात कऽ लइए। वेचारी दमासँ पीिड़ त अिछ ।” \n“इलाज िक अए ने करा दइ िछ यिन ?” \n“गरीब घरक लोकक इलाज िक  हेतै। जते पथ होइ छै तइसँ बेसी कुपथ होइ छै। तखन तँ चाहै छी जे \nवेचारी पिह ने मरए।” \n“से िक अए?” \n“एतेटा िज नगीक सभ कमाइ लुटा जाएत, जखन हम मिर  जेबै आ ओइ वेचारीक भीखक कलंक लागत।” \n      सुलेमानक बात सुिन  भgै0ए या म सुनर गुम भऽ गेलाह। िक छु काल पछाित  कहलिख न- \n“आइ रिह  जाउ। कािभgैैछ   ऐभgएहछ ह रेसँ बेचैत-िव कनैत चिल  जाएब।” \nहँसैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, जेना आइ एको पाइ बोहिन  नै भेल तेना नीके हएत। मुदा, बेमरयाह घरवालीकभgएछै एक नजिर   नै देख \nलेब से केहेन हएत।” \n  \n(िब छान, पिट या, चटाइ आ गोनिर  बुनिन हार एवं बेिच िन हार लेल...) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n21 \n \n  \n  \nसनेस  \n  \nलभgै50 मण रेखाक बीच सीता नहभgैअै ित  बैसल सनक काका, भgएअएेम रस पीब भgएअएेमीक संग अधभgएअ5िप  या चािल  पकिड़ , \nअधिख लू फूलक गंधमे गिम आइते मुँहक मुभgै0छ की  सौझुका िस◌ ंगहार जकभgैअै महमहेलिन  । अजीब ईहो दुिन यभgैअै अिछ  । \nने सिभgए5छ  ये अिछ  आ ने वेभgै0ए ये अिछ । बनौिन हारकभgएछै धभgएचच य वाद दी जे एक िद स िव वेकक िव भgएचच यास बभgैअैिट   पभgैअैित  ये-\nपभgैअैित  , पाते-पात परिस   देलिन  तँ दोसर िदन-राित  बना आगूमे ठाढ़ कऽ देलिन । धरमक संग पाप, सुकमभgैअूक \nसंग कुकमभgैअू, िव भgैए5ानक संग मूखभgैअू आ पुभgएअछष मौगीक जोड़ा लगा -लगा, पित आनी बीच पाभgए55ेक पते-पते सेहो परिस \nदेलिन । जते आगू िद स सनक काका देखैत छलाह ओ ते छगुभgएचच ता  लगैत छलिन । एक िद स पािन क ठोप \nचभgएचच भgछ0अो दक कहबैत, तँ दोसर िद स असीम अथाह भgए5एीरसागर , मुदा चभgएचच भgछ0अो दको तँ कतौ दूधक तँ कतौ पािन क तँ \nकतौ दूधपिन या सेहो होइते अिछ । कहू जे ई केहेन दुिन यभgैअैक खेल छी जे िक  यो असकरेमे सोलहो ताल धऽ \nनचबो करैत, गेबो करैत आ देखबो करैत  तँ िक यो भीड़-भाड़ तकैत। जते देिख िन हार तते नीक नाच। \nदुिन यभgैअैक चभgैूएर -भभgैूएर देख सनक काकाक मन तरे-तर उदास भेल जाइत रहिन । जिह ना धुरती बिर आती रंग-\nरंगक बात करैत तिह ना मनमे उठैत रहिन । अनेरे मनुख बिन  जभgएचच म  लेलॱ। मनुखपना जखन एबे ने कएल \nतखन मनुख िक अए भेलॱ। मुदा पना आऔत केना? बभgैअैसक पना ओिध   होइत अबैत छै, केरा-मोथी-अिड़ कोच \nइभgएचछ या िद क सेहो ओिह ना अबैत मुदा मनुखमे से कहभgैअै भेल। िब  नु पनेक मनुख ठाढ़ हएत। ठाढ़ तँ हएत मुदा \nशुभgैए0 ठाढ़ हएत की अशुभgैए0 ? जखन जानवरोमे फभgै70ट -फभgैअैट होइते छै, तखन अपन िह भgै0छ सा  मनुखे िक अए छोिड़  \nदेत। अनेरे दुिन यभgैअैक महजालमे फँिस   मरैले छड़पटाइ छी। दुिन यभgैअैमे के एहेन अिछ   जे सुख-सागरमे बैस \nआनभgएचच द  नै चाहैए मुदा दुिन यभgएछछ तँ दुिन  यभgएछै छी िक  ने? रंग-िब रंगक सागर सभ सेहो बसल अिछ । भgए5एीर सागर , \nसुख सागर, लाल सागर, कारी सागर। सनक काकाक मन ठमकलिन । जीबैतमे जतए बौआइ मुदा समािध  तँ \nठौरपर लेब। जँ से नै तँ िह टलर जकभgैअै थूकक धारमे भिस  आइत रहब। उदास मन, िब रहाइत बगए सनक \nकाकाक रहिन । तखने भातीज-मनमोहन पोलीिथ नक झोरामे िक लो आधेक अंगूर आ सेब आगूमे रिख  \nदेलिख न। झोरा आगूमे देिख ते ठहाका मािर  काका हँसला ह। काकाक ठहाकाक चोट मनमोहनकभgएछै नै लगलिन  , \nजना आमक गाछपर गोला फेकलापर कोनोकभgएछै खसने गोलवाहकभgएछै खुसी होइत सहए खुशी मनमोहनकभgएछै भेल। \nमुदा िन शान साधल आमक महत िक छु आरो। ठहाका मािर  बाजल-  \n“काका, ई अहॴक सनेस छी।” \nसनेस सुिन  सनक काका चॱकलाह जे सनेस किह  की कहैए। पुछलिख न- \n“कतक सनेस छी?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22 \n \nमनमोहन- “कभgै0ए मी री सेब छी आ पूनाक चमन अंगूर।” \nसनक काकाकभgएछै मन तरे-तर सनकल जाइत जे ई छौड़ा िक  बूिझ  मजाक करए आएल। जिह ना बाप \nएकोटा कुकमभgैअू नै छोड़लकै तही उतारक अपनो भेल अिछ   आ सेव-अंगूर देखबए आएल अिछ । तामसकभgएछै तरेमे \nदबैत काका कहलिख न- \n“हौ मनमोहन, एक िद नक भोजे की आ एक िद नक राजे की! बभgए7छ चा सभकभgएछै दऽ िद  हक। अपने \nअनरनेबा आ लताम दुइर होइए। जते तोहर लेब तते अपन दुिर ये हएत। अभgए7छ छा  बौआ, एकर भाउ की छै?” \n“एकर भाउ बुझैक कोन जभgएअ5रित    पिड़  गेल काका?” मनमोहन बाजल।  \nमने-मन सनक काका सोचलिन  जे छौड़ा नमहर िछ नार-लुटार जकभgैअै बूिझ   पड़ैए। कहलिख न- \n“बौआ, आब तँ सहजिह  चल-चलौए छी मुदा अपनो देश-कोसक हाल बूझब कोनो अधला हएत?” \n      एक तँ सनक काकाक बदनामी शुभgएअ5हेसँ रहलिन   जे घरो लोक सनकले कहै छिभgएचच ह  । केना नै कहिन  सभ \nअपन पिर वारक बाल-बभgए7छ चा  ले करैए आ ई सनक काका से बुझबे ने करै छिथ । पिर वारोमे सनक काकाक \nसनकी यएह रहिन  जे अपन-पिर वार आ दोसर पिर वारमे भेदे नै बुझिथ न। जिह ना अपन पिर वार तिह ना \nदोसराक। अखन धिर  मनमोहन यएह बुझैत जे पिर वारोसँ बाड़ले-बेरौले छिथ  तँए सभ चीजक दुख-तकलीफ \nहोइते छिभgएचच ह  । मनमोहनक नजिर  कड़ुआए लगल। सनक काका बुझैक कोिश श करए लगलाह, कारण िक  छै। \nमनमे िम िस यो भिर  सभgएचच देह अपनापर नै भेलिन । मन गवाही दैत रहिन  जे िन नानबे भgएअएित  शत राभgए5एसक देश लंका \nतइठाम िव भीषण केना भिभgए70 त  -भजन करैत िज नगी गुदश करै छलाह। केहनो सघन बोन सुकाठ-कुकाठक \nिक अए ने होउ मुदा आमक गाछ आम आ लतामक गाछ लताम फड़ब िब सिर  जाएत! दोहरा कऽ मनमोहनकभgएछै \nपुछलिख न- \n“हौ बौआ, जिह ना एके गोरे डा◌ॅभgए70 ट रो आ इंजीिन यरो नै भऽ सकैए िक एक तँ दुनूक िद शा अलग-अलग छै। \nमुदा सेबक जगह जँ अपनासँ नीक लताम आ अंगूरक जगह अनरनेबा नेने अिब तह तँ फले नै बीओ रोिप  \nदेित ऐ।” \nसनक काकाक भgएअएभgैूू सुिन   मनमोहन उछलैत बाजल- \n“काका, दुिन यभgैअै आब घर -आंगन बनल जा रहल अिछ । आ अहभgैअै पुभgै0छ तैनी िव चार रखनिह  छी।” \nमनमोहनक सभgैअैसक गरमीकभgएछै अंकैत सनक काकाक सनकी तेज नै भेलिन  । िम ड़िम ड़ाइत कहलिख न- \n“बौआ, जँ दुिन यभgैअै घर -आंगन बिन  गेल तँ ओ नीक बात छी, मुदा ई तँ नीक बात नै जे िक यो नौड़ी-छौड़ी \nबना भाषा, सािह भgएचछ य -संभgै0छ कृित कभgएछै ओझरा मिट  या मेट कऽ िद अए। से कने बुझा दाए जे िक  भऽ रहल छै?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n23 \n \n“काका, दुिन यभgैअै आब नव पीढ़ीक अिछ   तँए केतबो दुसबै ओ चढ़बे करत।” गुभgएहछ ह रैत मनमोहन बाजल। \n      मनमोहनक भgएअएभgैूूसँ सनक काकाक सनकी पाछू मुँहभgएछै ससरलिन  । पछुआ पकिड़  कहलिख न- \n“बौआ, जमभgैअूनी -जापानी आ अंभgैहूेजी शभgएहए द  ऐ लेल चढ़-चढ़ौ भऽ गेल जे ओकर िव कास अगुआ मशीनमे पहुँिच  \nगेल आ मशीनक नाओं रािख -रािख  अहभgैअैक घर -अंगनामे िछ िड़ या देलक। अहभgैअै ऋृिष  -मुिन क राज िम िथ ला किह -\nकिह  ओतए पहुँिच  गेलॱ जे ओ सभ की कहलिन  तेकर िड भgए70 श निर ये चोरा लेत। तखन अहभgैअै बुझबै जे केहेन \nनव युगक नव लोक बिन  गेलॱ?” \nसनक काकाक बात सुिन  मनमोहन ठमकल मुदा पाछू हटैले तैयार नै भेल। बाजल- \n“काका, बजारमे अखन एक-सँ-एक खाइयो-पीबैक आ फलो-फलहरी तेहन आिब  गेल अिछ  जे अपना ऐठामक \nफल-फलहरीकभgएछै के पूछत ?” \nमनमोहनक भgएअएभgैूू सुिन   सनक काका, सनकी आगू मुँहभgएछै ससिर  ते, कहलिख न- \n“बौआ, कोनो देश-कोसक िव कासमे ओइठामक मािट , पािन , हवा इभgएचछ या िद  पंच भूत मुभgए7ू य तभgएचछव भेल। अनुकूल \nगित ये सृिभgै0ै ट   चलैत अिछ । अपना ऐठामक लताम वा कोनो आन फल अिछ , ऐठामक काल-िभgैचह  याक गित ये जे \nजभgएअ5री छल ओ भgएअएकृित   पैदा केलक। अपना ऐठाम एकरे अभाव भेल, जइसँ पहाड़ी फलकभgएछै मैदानी भgए5एेभgए55मे नीक \nमानल जाइत अिछ।” \nअपनाकभgएछै मनमोहन िन  भgएअछभgए5छर देिख   मैदानसँ हटैक िव चार करए लगल। मुदा सेव-अंगुरक पोलीथीन बीचक सीमा \nबनल। भgएअ5माल चोर जकभgैअै सी मा पिह ने के टपत। पाछू हटैत मनमोहन बाजल- \n“काका, आशा लगा अनने छलॱ जे काकाकभgएछै नीक फल खुएबिन  ।” \nमनमोहनक बात सुिन  सनक काका तारतभgएहछ य मे पिड़  गेलाह जे अखन धिर  जे हम बुझै छेिल ऐ तइसँ िभ भgैचए ने तँ \nमनमोहन अिछ । आशाक दोहाइ लगा बजैए जे आशा लगा अनने छलॱ। आशा तँ स भकभgएछै अपन -अपन होइ \nछै। सबहक देहेटा अलग-अलग नै अिछ , मनक उड़ान सेहो होइ छै। िप जरामे बभgैचए सुभgए7ए गोकभgएछै पोिस  िन हार \nिस खबैए जे आभgएचछ मा  राम पढ़़ू- िच भgए55कूट के घाटपर , भए संतन के भीड़। तुलसी दास चानन रगड़े, ित लक करे \nरघुवीर...। मुदा सेहो तँ ने बूिझ  पड़ैए। तखन? ओ तँ पुछनिह  पता चलत। कहलिख न- \n“हौ बौआ, जिह ना घरक लोक हमरा बताह कहैए तिह ना ने ओकरो सभकभgएछै सनकपिन  ये फल खुएबै।” किह  \nमने-मन सोचए लगलाह। भभgैअैग पीब िक  यो बािज  चुकल छिथ  आिक  असिथ र मोने सोिच  कहने छिथ  जे जेहेन \nखाए अभgैचए तेहेन बने मन। मुदा अहू छौड़ाकभgएछै तँ िछ  छा-बीछा नीक निह यभgएछै छै। भिर   िद न देखै िछ ऐ जे ऐठामसँ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24 \n \nओइठाम, ओइठामसँ ऐठाम ढहनाइते रहैए। तइपर सँ िद नो-िद न आगूए मुँहे ससिर  रहल अिछ । से केना? \nबहुभgएअ5िप  या ने तँ छी! सलाइ िर◌ ंच जकभgैअै सभ नट पकड़ै बला ! तही बीच मनमोहन बाजल- \n“काका, अहभgैअै अपने हाथे बभgैअैिट   िद औ।” \nमनमोहनक बात सुिन  सनक काका ठमिक  गेला। जिह ना कोनो टपािर  कुदैले दू डेग पाछू हिट  दौड़ कऽ टिप  \nजाइत तिह ना काका पाछूसँ आगू बिढ़  कहलिख न- \n“हौ बौआ, बतरिस या हाथ भऽ गेल, ओहुना हरदम थरथराइए तइपर कोनो काज करै काल तँ आरो बेसी \nथरथराए लगैए। अपन चीज जे थोड़-थाड़ िछ िड़ आइयो गेल तँ नै कोनो, मुदा तोहर जे एकोटा अंगूर खिस  \nपड़त तँ तोरे मन िक  कहतह। यएह ने जे सनकाहक ठेकान कोन। तँए हमरा चलैत तोरा मनकभgएछै ठभgएछैस \nलगऽ, से नीक नै बुझै छी।” \nकाकाक बात सुिन  मनमोहन बाजल- \n“तँ की काका, घुमा कऽ लऽ जाइ?” \nअनेरे ओझरीमे ओझराएल अपनाकभgएछै देिख   सनक काका, ठभgैअैिह  -पठभgैअैिह   कहलिख न- \n“ई तोहर खुशी िछ अह जे घुमा कऽ घरपर लऽ जा वा दोकानदारेकभgएछै घुमा दहक वा रभgै0छ ता -पेरामे कोनो िध ये-\nपुतेकभgएछै दऽ दहक। हम िक  छु ने कहबह। एते िद नक पछाित  दरबभgए7अ जा पर एलह सहए खुशी अिछ ।” \n      सनक काकक बात सुिन  जिह ना जाड़सँ कठुआ िक यो देह-हाथ तािन  अचेत भऽ जाइत तिह ना \nमनमोहनकभgएछै भेल। मुदा ....? \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3अ1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nिबभgएचचदेभgए5चर ठाकुर , धनुषा, नेपाल। हाल-कतार। \n/gृ6ृेम -प/gृंं  / सपनाक अबसान   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n25 \n \n  \n  \n/gृ6ृेम -प/gृंं   \n \nहमर भgएअएाणभgएह0यारी नभgछूूता   \nमनभिरके माया आ भgै0छनेह माभgए55 अहभgैअैकभgएछै।   \nहम ऐठाम कुशल रिह अहभgैअैक कुशलताक कामना करैत छी। अहभgैअैक िवयोगमे िबना पािनक माछ आ िबना नेहु \nकऽ मभgैअैस बनल हम एतऽ पिरवारक भरण -पोषण लेल भgए57मजीवीक टोपी लगा िदन कािट रहल छी।   \nकािभgैैछक फोनसँ साभgए7छचे हमर मन बड दुिखत अिछ। अहभgैअैक उपराग छल जे हमरा िबसिर  गेलॱ, बराबर फोन \nनै करैत छी। अहभgैअैकभgएछै हमर भgए7ूयाले नै अिछ। मुदा सभgएचछय ई नै छै। िकएक तँ हम तँ बस शरीर छी जिहकऽ \nआभgएचछमा अहभgैअै छी। जौँ भgए5चास लेबऽबला फोभgए70सो हम छी तखन ऑभgए70सीजन तँ अहभgैअै छी। आब अहॴ कहू जकरा \nिबना हम एक पल बभgैअैिच नै सकब , ओकरासँ अलग रहबाक कभgएहचपना कोना करब ? मुदा तैयो पिरिभgै0छथित \nलोककभgएछै दोसर कऽ सामने िववश कऽ दै छै। आन लग काम करब , ओहो भgएअएचभgएचैड गमभgैअचमे, बड पैघ बात छै। \nघरमे बिसया-कुबिसया िकछु नै खाइ छलॱ। मुदा एतऽ सुखल खबुस िचबाएब लत भऽ गेल अिछ।  नेपालमे \nरहैत काल िवदेश माने भgै0छवगभgैअू हएत से कभgएहचपना करैत छलॱ। ओतुभgैूएा  लोक सभ आनभgएचचदसँ, खुशी साथ जीवन \nभgै0ूयतीत  करैत हेताह, से भgछू0म छल। पैसा जेना गाछसँ िहला कऽ लाख - दू लाख पठबैत अिछ, तिहना बुझाइत \nछल। शायद एखन अहूँ ओहे सोचैत हएब। मुदा देखू िभgैअ0देभgए5चरी , सभgएचछय ई नै छै। भgै0छवगभgैअू कहल ई जगह \nिवयोगाभासमे तड़िप-तड़िप म रऽबला भgै0छथान छै। एतऽ पैसाक महभgएचछव संगे मनुभgै0ैयक खरीद -िबभgैचही होइ छै।  दोसर \nिदस राितमे अहभgैअै  संग िबताएल ओ पल सभ,भgै0छनेहक तीत -मीठ गप-सप िबढ़नीक खोता जकभgैअै हमरा मानस \nपटलमे आिबकऽ िनभgएचचद तोिड़ दैए। कखनो -कखनो िवदेश छोिड़ कऽ अहॴ संग ओइठाम साग-पात खा िदवस \nगमएबाक इभgए7छछा होइए। मुदा िवगतक दु:ख-ददभgैअूसँ मन तरिस जाइए। सभgए7छचे, नीक खाना, नीक कपड़ा आ नीक \nगहना लेल कतेक तरिस गेल छलॱ। नीक खाएब आ नीक लगाएब सपना भऽ गेल छल।   \nएतऽ आिब पिरवार टेबब एकटा िकनर िमलल अिछ। दाियभgएचछव पूरा करबाक एकटा सहारा अिछ। हम एतबेमे \nखुशी छी। मुदा तैयो फोन करबाक पयभgैअ5भgएह0त  पैसा आ समय नै हएब, दोसरक वशमे बड़द जकभgैअै जोताएब , घर- \nपिरवारसँ दूर रहब िचभgएचचताक िवषय िथक।   \nएहन िवषम पिरिभgै0छथितमे हमर साथ देब , आभgएचछमिवभgए5चास बढ़ाएब , अपनामे धैयभgैअूताक बाभgएचचध मजगूत राखब अहभgैअैक \nकतभgैअूभgै0ूय अिछ। कारण अहभgैअैक धैयभgैअूता आ आभgएचछमिवभgए5चासे भgएअएवासमे हमरा हौसला भgएअएदान क रत।   \nअभgएचचतमे समय -समयमे फोन करैत रहब से वाचाक संग एखन िवराम। बभgैअैकी दोसर पभgए55मे।   \n \nअहभgैअैक भgै0छनेही   \nएकाभgएचचत राम  \nमभgएअछभूिम  टोल,कतार   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26 \n \n२ \nसपनाक अबसान   \nएक िदन रमलोचना आंगनमे सँ महेश महेश... िकलोल करै छिथ। तखन चौिकये परसँ काकी कहै छिथन, \nबौआ एभgएहछहरे आउ - काकीक मन बड िपड़ाए ल आ मन िखभgैचए रहए। रमलोचना गामक बेटा आ महेसक संगी \nछल। बुिढ़या रमलोचनाकभgएछै बजा कऽ महेशकभgएछै वृताभgएचचत सुनबैत छिथन।  \nमहेश जे तीन साल पिहने गेल छलाह कतार, अपन सपना पूरा करबाक लेल। जयबाक बेर अभgएचछयभgएचचत हिषभgैअूत - \nमाएला घर बनाएब, पभgए7हीक लेल नीक कपड़ा , बभgए7छचा -बुभgए7छचीकभgएछै नीक भgै0छकूलमे पढ़ाएब आ जबान बिहनक शादी \nकरब। हतपतमे पाभgै0छपोटभgैअू बनौलक। अपन िकयो नै रहै िवदेशमे। तैयो घरक पड़ोसी मदनक सहयोगमे हुनकर \nमामासँ वीजा मङौलक। पिहने किनए पैसामे भऽ जाएत किहतो भgएह0लेनपर चढ़ऽसँ पिहने १ लाख नगद लेबाक \nिजद करऽ लागल। पैसा नै भेलाक कारणे दोबर कऽ कागज बनबा लेलक। आब दूध-माछ दुनू बातर भऽ \nगेलै महेशकभgएछै। की करत घरमे, सभ सदभgै0छयक आँिखक नोर पोछैत ओ गेलाह कतार। मुदा हुनका सभकभgएछै नै \nचाही एना, काम नाथुरकभgएछै कैहक िदन -राित धूपमे तबुक उठाएब आ देह धुिन िबिभgएहचडङ कभgएचचसभgैहहभgए70शनमे काम \nकरब। नै खएबाक नीक भgै0ूयवभgै0छथा , नै सुतबाक। कभgएहछपनी सेहो सभgएह0लाइ।   \nघरक याद बड सतबैक महेशकभgएछै। मुदा भgएअएितभgए5ैाक अटल रहिथन महेश। कतबो दु:ख पीड़ा होइतो काम नै \nछोड़िथन। ओइठाम भgएहएयाज बिढ़  कऽ घर िगरवी रखबाक िभgै0छथित आिब गेलै। एतऽ पगार जिहनाक तिहना। \nिदन-िदन सोिच-सोिच कमजोर भऽ गेल बेचारा महेश। एक िदन काम करैत काल करेभgएचचट लािग गेल हुनका। \nसाथी-संगीक सहयोगमे अभgै0छपताल लऽ जा बचलिथ। मुदा हाथ िबना काम कऽ भऽ  गेल। ऊपरसँ कभgएहछपनी \nतोरा गभgएहचतीसँ करेभgएचचट लागल आ कभgएहछपनीक समान सभ नोकसान भेल कहैत मभgैअैस सेहो कािट लेलक। शरीर \nिबना कामकभgएछै भेलासँ उपचार करएबाक बदला महेशकभgएछै घर पठा देलक। महेशक आँिखसँ नोर बर्-बर् टपकैत \nरहल।   \nघर पहुँचलाक बाद ओ माएक िभgै0छथित देिख बौक भऽ गेलाह। जेना मुँहसँ िकछु अबाज नै िनकलल। माय \nसेहो अिभgएचचतम सभgैअैस रोकने बस महेशक लेल। बौआ -बुभgए7छची  बाबुक सनेसक भgएअएतीभgए5एामे। पभgए7हीक लेल सेहो िकछु \nनै। हाथ खाली। बड भgए7एलािन भेलिन महेशकभgएछै।   \nिकछु िदन बाद उपराग स भसँ महेशक धैयभgैअूताक बाभgएचचध टुिट  गेलै। ई बाभgएचचध बड मजगूत होइ छै आ टुटलापर \nसवभgैअूनाश होइ छै। यएह भेल महेशक साथ। अपन जबान बिहनक िववाह दहेजक कारण नै भऽ सकल आ \nगामक लोकक ताना सुिन-सुिन ओ पागल भऽ गेलाह।   \nमहेश बिन कऽ सृिभgछूअक रभgए5एा करब उभgैूहेभgै0एय  रखने हमर बेटा ऐ गरीबीक चपेटामे िजनगी नरक बना लेलक। \nआ हम सभ दर-दर भटिक रहल छी। अते कहैत बुिढ़याक आँिखमे नोर भरल आ जोर-जोरसँ िचिचया उठल \nआ िधया-पुता जकभgैअै हुचिक -हुचिक कानऽ लगलीह। \n \n \nरचनापर अपन मंत/g3अ1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n27 \n \nउमेश मभgएचैडल  \nिमिथलाक खभgैअैटी संभgै0छकृितक संकलन   \nनाच पाटी- िम िथ ला ना/g3णूयकला प िर  षद- पकिड़ या \nकभgएहछ प नी- भgए57ी राम लखन साहु पे. भgै0छ व . खुशीलाल साहु \nपता, गाम- पकिड़ या, पोभgै0छ ट - रतनसारा, अनुमंडल- फुलपरास (मधुबनी)  \nमैनेजर- भgए57ी ठकाई यादव पे. भgै0छ व . फुसन यादव  \nपता, गाम- मुसहरिन यभgैअै , पोभgै0छ ट - रतनसारा, अनुमंडल- फुलपरास (मधुबनी) \n  \nनाच- (1) अभgएहच हा भgएअ5दल (2) लिछ या रानी (3) शीत वसंत (4) गुगली घटमा (5) राजा कुँवर वृजभान \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nभgए57ी भा◌ेगी लाल दास -           भgै0छ व - भायलाल दास            लछिम िन यभgैअै (मधुबनी) \nभgए57ी रामचभgएचच भgछ0अ शमभgैअ5 -             भgए57ी जंगल शमभgैअ5                नेमुआ (मधुबनी) \nभgए57ी नथुनी शमभgैअ5 -              भgए57ी वनमाली शमभgैअ5             नेमुआ (मधुबनी) \nभgए57ी सुभgएचच द र मुिख या-            भgए57ी नागेभgए5चर मुिख  या            हिर याही (सुपौल) \nभgए57ी वासदेव सदाय -            भgै0छ व . कुजाय सदाय            सखुआ (ि◌ नमभgैअूली ) \nभgए57ी नारायण सदाय -            भgए57ी गंगा सदाय               बेलही (सुपौल) \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28 \n \nमो. जािह द उफभgैअू राजा          मो. डोमी नदाफ              सुदै भgैए5ारम (मधुबनी) \nभgए57ी रंजीत राम               भgए57ी लखन राम               खुटौना (मधुबनी)  \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nआगभgैअून -        भgए57ी छेदी पंिड  त         भgै0छ व . चभgएचच भgछ0अ  पंिड त        बरहारा (सुपौल) \nनाल-         भgए57ी परमेभgए5चर भारती      भgै0छ व . जगभgएअ5प भारती      मुसहरिन यभgैअै (मधुबनी) \nकभgैअैरनेट -       भgए57ी चभgएचच द र राम         भgए57ी जीतन राम         लछिम िन यभgैअै (मधुबनी) \nनङेरा-        भgए57ी लाल राम          भgै0छ व . फुसन राम        लछिम िन यभgैअै (मधुबनी)  \nढोलक-       भgए57ी कलानंद राम        भgै0छ व . खभgैएअर राम        लछिम िन यभgैअै (मधुबनी) \nभgछ0ूमसेट -       भgए57ी भोलट दास        भgए57ी योगेभgएचच भgछ0अ  दास        ि◌ नमभgैअूली (सुपौल) \n  \nआन सहयोगी- \n  \nभgए57ी या◌ेगेभgएचच भgछ0अ  यादव        भgए57ी ठकाई यादव        मुसहरिन यभgैअै  \nघुरन दास            भgए57ी भायलाल दास (ता◌ॅित)  लछिम िन यभgैअै  \nिद नेश राम            भgए57ी सीताराम राम        लछिम िन यभgैअै  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n29 \n \n  \n  \nनाच पाटी- /gृंषी /gृंषी 108 /gृंषी भगवत ी नाचपाट/g36ण - िस मराहा स/gृ9अतरी  \nकभgएहछ प नी- भgए57ी रामचभgएचच भgछ0अ मभgएचै ड ल पे. भgए57ी वृजलाल मभgएचै ड ल \nपता, गाम- िस मराहा, पोभgै0छ ट - बरसाइन, िज ला- सभgएह0 त री (नेपाल)  \nमैनेजर- भgए57ी राम सुभgएचच द र राम पे. भgए57ी सुवी राम  \nपता, गाम- दउरी, पोभgै0छ ट - बरसाइन, िज ला- सभgएह0 त री (नेपाल) \n  \nनाच- (1) अभgएहच हा भgएअ5दल  (2) लिछ या रानी \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \nभgए57ी शैनी पासवान             भgए57ी दुखी पासवान            खड़कपुर (बरसाइन) \nभgए57ी लभgै50 म ण राम              भgए57ी कैलू राम                 दउरी (बरसाइन) \nभgए57ी बेचू राम                भgए57ी भgए57ीभgएअएसाद राम              दउरी (बरसाइन)         \nभgए57ी सभgएचछ य  नारायण राम-         भgए57ी नथुनी राम               दउरी (बरसाइन) \nभgए57ी देव नारायण यादव -         भgए57ी नथुनी यादव               दउरी (बरसाइन) \nभgए57ी परमेभgए5चर मभgएचै ड ल-            भgए57ी तेजी मभgएचै ड ल              िस मराहा (बरसाइन) \nभgए57ी रघु मभgएचै ड ल-                    भgै0छ व . थाभgएअ5 मभgएचै ड ल             िस मराहा (बरसाइन) \nभgए57ी चिर  भgए5छर मभgएचै ड ल-            भgै0छ व . कारी मभgएचै ड ल             िस मराहा (बरसाइन) \nभgए57ी जोगी मभgएचै ड ल-             भgए57ी बभgए7छ चाई मभgएचै ड ल             िस मराहा (बरसाइन)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30 \n \nभgए57ी बेचू राम                 भgए57ी भgएअएसाद राम               दउरी (सभgएह0 त री) \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nकभgैअैरनेट -       भgए57ी देव नारायण राम     भgै0छ व . नाथो राम         दउरी (बरसाइन) \nकभgैअैरनेट -       भgए57ी दुखी राम          भgै0छ व . कारी राम          खड़कपुर (बरसाइन) \nढोलक-       भgए57ी न शीवलाल राम      भgए57ी कैलू राम          दउरी (बरसाइन) \nनङेरा-        भgए57ी राम भgएअएसाद राम      भgए57ी सुवी राम          दउरी (बरसाइन)  \nहारमोिन यम-     भgए57ी चिर  भgए5छर मभgएचै ड ल      भgए57ी कारी मभgएचै ड ल        दउरी (बरसाइन) \n  \nआन सहयोगी- \n  \nिश व नारायण दास       भgए57ी ठकाइ दास        दउरी (बरसाइन) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n31 \n \n  \n  \nकोसी ना/g3णूय कला प िर  षद- िस मराहा-सुपौल  \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी गया भgएअएसाद मभgएचै ड ल पे. भgए57ी राम नारायण मभgएचै ड ल \nपता, गाम- िस मराहा, पोभgै0छ ट - नौआबाखैर, भाया- थरिब िट या, िज ला- सुपौल  \nमैनेजर- भgए57ी दया नभgएचच द मभgएचै ड ल पे. भgए57ी राम लखन मभgएचै ड ल  \nपता, गाम- िस मराहा, पोभgै0छ ट - नौआबाखैर, भाया- थरिब िट या, िज ला- सुपौल। \n  \nनाच- (1) अभgएहच हा भgएअ5दल (2) सती लिछ या  \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nभgए57ी अभgएअ5ण कुमार मभgएचै ड ल        भgए57ी नथु मभgएचै ड ल              िस मराहा (सुपौल) \nभgए57ी भgएअ5भgएचच दी  पासवान             भgै0छ व . बहादुर पासवान            परसा माधो (सुपौल) \nभgए57ी राम भgएअएसाद शमभgैअ5            भgै0छ व . िब लट शमभgैअ5              परसाहा (सुपौल)         \nभgए57ी देवराज शमभgैअ5              भgै0छ व . तपेभgए5चर शमभgैअ5             िस मराहा (सुपौल) \nभgए57ी चभgएचच भgछ0अ नारायण मभgएचै ड ल        भgै0छ व . रघुनाथ मभgएचै ड ल           िस मराहा (सुपौल) \nभgए57ी दुखी पासवान                   भgए57ी बेचन पासवान             परसा माधो (सुपौल) \nभgए57ी िव  जय कुमार राय           भgए57ी राम भgै0छ वभgएअ5प राय           िस मराहा (सुपौल) \nभgए57ी बेचन शमभgैअ5               भgै0छ व . रामसुभgएचच दर शमभgैअ5            परसाहा (सुपौल) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32 \n \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgए57ी सभgएचछ य नारायण मभgएचै डल भgै0छ व . खुशीलाल मभgएचैडल    िस मराहा (सुपौल) \nढोलक-       भgए57ी गणेश राम         भgए57ी िव  भgएचच देभgए5चर राम        एकडारा, थरिव िट या (सुपौल) \nकभgैअैरनेट -       भgए57ी िश  व नारायण सदा    भgै0छ व . .............        एकडारा, थरिव िट या (सुपौल) \nनङेरा-िड भgैहूी -     भgए57ी गुनेभgए5चर राम         भgए57ी ...............        परसाहा, ना◌ैआ बाखैर (सुपौल)  \nझाइल-        भgए57ी हिर  नारायण पासवान   भgै0छ व . नकछेदी पासवान    िस मराहा (सुपौल) \nझाइल-        भgए57ी तेज नारायण मभgएचै डल भgै0छ व . खुशीलाल मभgएचै ड ल    िस मराहा, नौआबाखैर (सुपौल) \nभिड़ या-        भgए57ी लालदेव मभgएचै ड ल      भgए57ी बभgए7छ चा मभgएचै ड ल        िस मराहा, नौआबाखैर (सुपौल)      \nजोकर-        भgए57ी सीताराम राम       ..................          परसाहा, ना◌ैआ बाखैर (सुपौल)  \n  \nअ/gृणण य  सहयोगी- \n  \nभgए57ी सुभाष कुमार राय    भgए57ी कभgएचच हैया लाल राय           बौराहा, थरिव िट या (सुपौल)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n33 \n \n  \n  \nरामलीला ना/g3णूय कल ा पिर  षद- रसुआर िज ला-सुपौल  \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी झोटन मभgएचै ड ल पे. भgै0छ व . नथुनी मभgएचै ड ल \nपता, गाम- रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , अनुमभgएचै ड ल- ि◌ नमभgैअूली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nमैनेजर- भgए57ी िभgए55  लोक नाथ झा पे. भgै0छ व . रामेभgए5चर झा  \nपता, गाम- रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , अनुमभgएचै ड ल- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल (िब हार) \n  \nनाच- (1) अभgएहच हा भgएअ5दल (2) सती लिछ या (3) राजा सलहेश (4) िव भgैएछापित   (5) धुलक फूल (6) सुभgएहच ता ना \nडाकू (7) राजा हिर षचभgएचच भgछ0अ  (8) कृभgै0ै ण  लीला (9) रामायण  \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nभgए57ी रामू मभgएचै ड ल               भgै0छ व . गोपी मभgएचै ड ल            रसुआर (सुपौल) \nभgै0छ व . राज कुमार ठाकुर          भgए57ी रामजी ठाकुर              रसुआर (सुपौल) \nभgए57ी धिन  क ला ल मभgएचै ड ल         भgै0छ व . रामजी मभgएचै ड ल            रसुआर (सुपौल)         \nभgए57ी देव नारायण मभgएचै ड ल         भgै0छ व . बलदेव मभgएचै ड ल            रसुआर (सुपौल) \nभgै0छ व . भोला झा               भgै0छ व . जयदेव झा               रसुआर (सुपौल) \nभgै0छ व . िज लेब मभgएचै ड ल            भgै0छ व . नथुनी मभgएचै ड ल            रसुआर (सुपौल) \nभgए57ी शैनी मभgएचै ड ल                    भgै0छ व . लालजी मभgएचै ड ल           रसुआर (सुपौल) \nभgए57ी सीताराम मभgएचै ड ल            भgै0छ व . भgएअ5पलाल मभgएचै ड ल           रसुआर (सुपौल)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34 \n \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgए57ी िभgए55  लोक नाथ झा पे. \n  भgै0छ व . रामेभgए5चर झा       रसुआर (सुपौल) \nढोलक-       भgै0छ व . रामगुलाम मभgएचै ड ल    भgै0छ व . संती मभgएचै ड ल       रसुआर (सुपौल) \nनङेरा-िड भgैहूी -     भgए57ी झड़ीलाल राम       भgै0छ व . िह या लाल राम     रसुआर (सुपौल) \nझाइल-        देवीलाल मभgएचै ड ल        भgै0छ व . खुशीलाल मभgएचै ड ल    रसुआर (सुपौल) \nझालड़        भgए57ी िक  शोरी मभgएचै ड ल      भgै0छ व . नेवैत मभgएचै ड ल       रसुआर (सुपौल) \nिड भgैहूी सदैबला -   भgै0छ व . रामिक शुन मभgएचै ड ल    भgै0छ व . शिभgए70 त   मभgएचै ड ल      रसुआर (सुपौल) \nभिड़ या-        भgए57ी नारायण मुिख  या      भgै0छ व ...............         रसुआर (सुपौल)   \nजोकर-        भgए57ी सीताराम राम       ..................         परसाहा, ना◌ैआ बाखैर (सुपौल)  \nडाभgएचच स र-       भgए57ी छोटेलाल मभgएचै ड ल     भgए57ी बुधु मभgएचै ड ल         रसुआर (सुपौल) \nजोकर-        भgए57ी रामअिध  न मभgएचै ड ल     भgै0छ व . धिन क लाल मभgएचै ड ल रसुआर (सुपौल) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n35 \n \n  \n  \nइटहरी नाच कला पिर षद- इटहरी िज ला-सुपौल  \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी जगदीश साहु पे. भgै0छ व . गंगा भgएअएसाद साहु \nपता, गाम- इटहरी, पोभgै0छ ट - ि◌ नमभgैअूली , भाया- ि◌ नमभgैअूली , अनुमभgएचै ड ल- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल (िब हार) \nमैनेजर- भgए57ी रामिव  लास साहु पे. भgै0छ व . भोला साहु  \nपता, गाम- इटहरी, पोस् ट- ि◌ नमभgैअूली , भाया- ि◌ नमभgैअूली , अनुमभgएचै ड ल- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल (िब हार) \n  \nनाच- (1) कुमर वृजभान (2) राजा नल (3) राजा सलहेश (4) गुगली घटमा (5) शीत-वसंत  \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nनायक-        रामिव लास साहु        भgै0छ व . भोला साहु             इटहरी (सुपौल) \nनारी पाभgए55 -      बैजू सदाय           भgै0छ व . सोती सदाय             इटहरी (सुपौल) \nनारी पाभgए55 -      अशोक िस◌ ंह          भgए57ी बलराम िस ◌ ंह              इटहरी (सुपौल)         \nमुभgए7ू य  खलनायक- दुखी मभgएचै ड ल           भgै0छ व . भgए57ीलाल मभgएचैडल            इटहरी (सुपौल) \nजोकर-        िव जय साहु           भgै0छ व . केसो साहु              इटहरी (सुपौल) \nनारी पाभgए55 -      रघुनाथ सदाय         भgै0छ व . मोती सदाय              इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       सुकुमार मभgएचै ड ल        ..................               मुसहरिन यभgैअै -रतसारा \n(मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36 \n \nअिभ नय-       रामअिध न मभgएचै ड ल       भgै0छ व . धिन कलाल मभgएचै ड ल         मुंगराहा (सुपौल) \nअिभ नय-       हिर  नारायण मभgएचै ड ल     .....                      छजना (मधुबनी) \nअिभ नय-       राम बहादुर मुिख या      भgै0छ व . बभgए7छ चा  मुिख या             ननपभgैएअी फुलपरास \n(मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी साधु दास         भgै0छ व . ..............              िप पराही-वनगामा (मधुबनी) \n       \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgए57ी जगदीश साहु       भgै0छ व . गंगा भgएअएसाद साहु     इटहरी (सुपौल) \nढोलक-       भgए57ी जुगल साफी         भgै0छ व . दाहुर साफी       इटहरी (सुपौल) \nनङेरा-िड भgैहूी -     भgए57ी रामिक  सुन सदाय     भgै0छ व . सोती सदाय       इटहरी (सुपौल) \nझाइल-        भgए57ी सुकदेव साफी       .....                इटहरी (सुपौल) \nझाइल-       भgए57ी रामेभgए5चर साहु        भgै0छ व . मुकुभgएचच द  साहु       इटहरी (सुपौल) \nिड भgैहूी सदैबला- \n  भgए57ी रामिक  शुन सदाय     ...................         इटहरी (सुपौल) \nभिड़ या-        झड़ी लाल सदाय       भgए57ी सरयुग सदाय       इटहरी (सुपौल)   \nढोलिक या-2     रामाशीष  यादव        ..............           ननपभgैएअी -फुलपरास  (मधुबनी)  \nहारमोिन यम-2    भgए57ी  तनुकलाल मभgएचै ड ल     ................          हिर याही-ि◌ नमभgैअूली (सुपौल) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n37 \n \n  \n  \nआदश/g361 वाल -कला िन केतन- ि◌ नम/g361ली -पुनव/g36ंस (िज ला-सुपौल) \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी राम शरण कामत पे. भgै0छ व . िश वधर कामत \nपता, गाम- सुरयाही, भाया- मुिज यासी, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमैनेजर- भgए57ी अशोक िस ◌ ंह पे. भgै0छ व . वलराम िस◌ ंह  \nपता, गाम- इटहरी-पुरवभgैअ5स , पोभgै0छ ट - ि◌ नमभgैअूली , भाया- ि◌ नमभgैअूली , अनुमभgएचै ड ल- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल (िब हार) \n  \nमंचन- (1) कभgैअैच ताग (2) आभgएचच ह र कानून (3) लोहा िस◌ ंह (4) माइक कलेजा (5) चुड़ी आ िस नूर  \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ं क नाओं/पता- \n  \nनायक-        हेम नारायण साहु             भgै0छ व . लभgै50 मी  साहु             इटहरी (सुपौल) \nनारी पाभgए55 -      राम िव लास साफी       भgै0छ व . शोिभ त लाल साफी         इटहरी (सुपौल) \nनारी पाभgए55 -      अशोक िस◌ ंह          भgए57ी बलराम िस ◌ ंह              इटहरी (सुपौल)         \nनारी पाभgए55 -      हिर  नारायण साहु       भgए57ी िम  भgए57ी लाल साहु           इटहरी (सुपौल) \nनारी पाभgए55       हिर  नारायण साहु       भgए57ी लभgै50 मी  साहु               इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       राम सागर साफी       भgए57ी शोिभ  त साफी             इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       सभgएचछ य  नारायण साहु      भgए57ी लभgै50 मी  साहु               इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       जगत नारायण साहु      भgए57ी लभgै50 मी  साहु               इटहरी (सुपौल)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38 \n \nअिभ नय-       रोिह त साहु           भgए57ी राम लखन साहु           इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       हीरा लाल साहु        भgै0छ व . सुकदेव साहु            इटहरी (सुपौल)  \nअिभ नय-       िज रा लाल  साहु       भgै0छ व . सुकदेव साहु             इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       रामावतार यादव        भgए57ी नुजाइ यादव              इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       गंगा पासवान          भgै0छ व . कुसुमलाल पासवान         इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       रामचभgएचच भgछ0अ  यादव         भgै0छ व . सुखी यादव              इटहरी (सुपौल) \nअिभ नय-       शभgए55ुभgएच7 न  साहु           भgै0छ व .............                इटहरी (सुपौल) \nगायक-        मदन भgएअएसाद साहु        भgै0छ व . गंगा भgएअएसाद साहु           इटहरी (सुपौल)   \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     जगत नारायण साहु      भgए57ी लभgै50 मी  साहु               इटहरी (सुपौल) \nठेकैता-        राम िव लास साफी       भgै0छ व . शोिभ त लाल साफी         इटहरी (सुपौल) \nठेकैता-        भgए57ी िश  बू साफी         ...................               इटहरी (सुपौल) \nझाइल-        भgए57ी राम नारायण साहु    भgै0छ व . बभgए7छ चा  लाल साहु          लभgै50 मी पुर-धबही (मधुबनी) \nहारमोिन यम-2    अशोक िस◌ ंह          भgए57ी बलराम िस ◌ ंह              इटहरी (सुपौल) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n39 \n \n  \n  \nकला िन केतन नाचपाटी- लि/g3ंअ म  िन य/g363 (िज ला-मधुबनी) \n(1945-1965) \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी झमेली साहु पे. भgै0छ व . मंगल साहु \nपता, गाम- लिभgै50 म  िन यभgैअै , पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमैनेजर- भgै0छ व . महेभgए5चरी पाठक पे. भgै0छ व . कारी पाठक  \nपता, गाम- मझोरा, पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nनाचक मंचन- (1) जंगली वादशाह (2) वंश-उजारन (3) िव देिश या (4) शीत-वशंत (5) लोिड़ क मिन यार (6) \nराजा नल \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nनारी पाभgए55 -      भgै0छ व . अचकी गोसभgैअैइ            ....................             लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgै0छ व . बहुरी मभgएचै ड ल             भgै0छ व . सुनर मभgएचै ड ल             लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी रामदास साफी             भgै0छ व . सुवंश साफी                   लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgै0छ व . घौली साफी             भgै0छ व . सुनर साफी              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40 \n \nपुभgएअछष पाभgए55       भgै0छ व . वसुदेव ठाकुर(उफभgैअू बतहु ठाकुर )    भgै0छ व . कैलू ठाकुर              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nजोकर-        भgै0छ व . खभgैएअर मुिख  या            .....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nअिभ नय-       भgै0छ व . दुखाय साहु              .....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgै0छ व . रतन मभgएचै ड ल                   .....................              मझौरा \n(मधुबनी) \nअिभ नय-       भgै0छ व . िब लम साफी             भgै0छ व . भgएअ5पा साफी              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgै0छ व . तुलसी मभgएचै ड ल      ....................              मझौरा (मधुबनी) \nठेकैता-        भgै0छ व . रघुनाथ ठाकुर      ....................              छजना (मधुबनी) \nनागाचभgैअच -       भgै0छ व . फुसन राम        भgै0छ व . कंचन राम              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nझाइल करताल-  भgै0छ व . बभgए7छ चा मभgएचै ड ल       भgै0छ व . पंची मभgएचै ड ल             लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nिड गरी सेभgैूहा -    भgै0छ व . अशफभgैअच गोसभgैअैइ      ....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nभिड़ या-        भgै0छ व . अशफभgैअच गोसभgैअैइ      ....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \n  \nअ/gृणण य  सहयोगी- \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n41 \n \nभgै0छ व . नेबाजी साहु       भgै0छ व . भैरव साहु         लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \n  \n(संकलन सहयोग- रामिव लास साहु, लिभgै50 म  िन यभgैअै , मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42 \n \n  \n  \nआदश/g361 नाचपाटी - लि/g3ंअ म  िन य/g363 (िज ला-मधुबनी) \n(1968-1977) \nक/gृ9ू प नी- भgै0छ व . गभूभgैअू गोसभgैअैइ  \nपता, गाम- लिभgै50 म  िन यभgैअै , पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमैनेजर- भgै0छ व . नेबाजी साहु पे. भgै0छ व . भैरव साहु  \nपता, गाम- लिभgै50 म  िन यभgैअै , पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nनाचक मंचन- (1) बापक हभgएचछ या  (2) दमाद वध (3) िन सा◌ाद वध (4) वंस-उजारन (5) गोपीचन (6) शंकर \nशोिस ला (7) उित म चन। \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgै0छ व . बहुरी मभgएचै ड ल             भgै0छ व . सुनर मभgएचै ड ल            लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी राम अिध  न दास           भgै0छ व . जहुरी दास              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgै0छ व . झोली दास              भgै0छ व . धुभgए5छर दास              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी नथुनी दास \n              भgै0छ व . सोनाइ दास              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55       भgै0छ व . रघुनी दास              भgै0छ व . सुनर दास              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n43 \n \nअिभ नय-       भgए57ी िश  व नारायण मंडल         .....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nअिभ नय-       भgै0छ व . डुभgएहए बी  मुिख या             .....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgै0छ व . बहुरी मभgएचै ड ल       भgै0छ व . सुनर मभgएचै ड ल             लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nठेकैता-        भgै0छ व . भgए57ी लाल गोसभgैअैइ     भgै0छ व . बुधु गोसभgैअैइ               लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nनागाचभgैअच -       भgै0छ व . रामेभgए5चर राम         भgै0छ व . नेबी राम               मझौरा (मधुबनी) \nझाइल करताल-  भgै0छ व . बभgए7छ चा मभgएचै ड ल       भgै0छ व . पंची मभgएचै ड ल             लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nिड गरी सेभgैूहा -    भgै0छ व . चमकलाल गोसभgैअैइ    ....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै  (मधुबनी) \nभिड़ या-        भgै0छ व . सुनर दास        ....................              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \n  \n(संकलन सहयोग- रामिव लास साहु, लिभgै50 म  िन यभgैअै , मधुबनी)  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44 \n \n  \n  \nलि/g3ंअ म  िन य/g363 नाचपाट ी - लि/g3ंअ म  िन य/g363 (िज ला-मधुबनी) \n(1970-1982) \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी राजेभgएचच भgछ0अ भgएअएसाद साहु पे. भgै0छ व . सुभgएचच द र लाल साहु  \nपता, गाम- लिभgै50 म  िन यभgैअै , पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमैनेजर- भgै0छ व . बहुरी मभgएचै ड ल पे. भgै0छ व . सुनर मभgएचै ड ल  \nपता, गाम- लिभgै50 म  िन यभgैअै , पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nनाचक मंचन- (1) कुमर वृजभान (2) लिछ या रानी (3) सुभgएचच दर वनक सुभgएचच द र फूल (4) अभgएहच हा -भgएअ5दल (5) \nिव जय िस◌ ंह (6) गुगली घटमा। \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी सीताराम राम             भgै0छ व . जंगल मोची             लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgै0छ व . रिस क लाल गोसभgैअैइ        भgै0छ व . बुधु गोसभgैअैइ               लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी गोसभgैअैइ मुिख  या             भgै0छ व . डुभgएहए बी  मुिख या             लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी मलभोगी दास             भgै0छ व . भायलाल दास            लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55       भgए57ी कभgएहच ल र राम              भgै0छ व . खभgैएअर राम               लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n45 \n \nअिभ नय-       भgए57ी मूसन साहु               भgै0छ व . अशफभgैअच साहु             लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी राम खेलावन राम            भgै0छ व . फूसन राम              लिभgै50 म  िन यभgैअै \n(मधुबनी) \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgए57ी राम शरण साहु      भgै0छ व . िह रो साहु               लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nठेकैता-        भgै0छ व . लभgै50 म ण राम        भgै0छ व . जीतन राम              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nनागाचभgैअच -       भgै0छ व . फूसन राम        भgै0छ व . कंचन राम              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nझाइल करताल-  भgए57ी िश  व नारायण मभgएचै ड ल \n  (गामक भिग नमान)             लभgए5ए्  िम िन यभgैअै (मधुबनी) \nिड गरी सेभgैूहा -    किप लेभgए5चर राम         भgै0छ व . सगम राम               करहरी, फूलपरास (मधुबनी) \nभिड़ या-        भgै0छ व . िन रसन राम       भgै0छ व . कंचन राम              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \nकभgैअैरनेिट  या-     भgए57ी चभgएचच द र राम         भgै0छ व . जीतन राम              लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \n  \n(संकलन सहयोग- रामिव लास साहु, लिभgै50 म  िन यभgैअै , मधुबनी) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46 \n \n  \n  \nकला नाचपाटी- छजना (िज ला-मधुबनी) \n(1945-1980) \nक/gृ9ू प नी- भgए57ी लालदेव मभgएचै ड ल पे. भgै0छ व . चतुरी मभgएचै ड ल  \nपता, गाम- छजना, पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमैनेजर- भgए57ी राम भgएअएसाद राम पे. भgै0छ व . गंगाय राम  \nपता, गाम- छजना, पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nनाचक मंचन- (1) िब हुला शती (2) लिछ या रानी (3) सुभgएचच दर वनक सुभgएचच द र फूल (4) िप ता ह भgएचछ या  (5) दमाद \nवध (6) वंश-उजारन (7) कुमर वृजभान (8) िव देिश या (9) जंगली वादसाह (10) रास िल ला।  \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी कारी मभgएचै ड ल              भgै0छ व . नंदी मभgएचै ड ल             छजना (मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी हिर   मभgएचै ड ल               भgै0छ व . नंदी मभgएचै ड ल              छजना (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी बभgए7छ ची  लाल चौपाल          भgै0छ व . दसभgैअैइ चौपाल            छजना (मधुबनी) \nनारी/पुभgएअछष पाभgए55 - भgए57ी छुतहभgएअ5 चौपाल            भgै0छ व . सुनर खतबे              छजना (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55       स्  व. नथुनी मभgएचै ड ल            भgै0छ व . रामफल मभgएचै ड ल           छजना (मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी झोली चौपाल              भgै0छ व . ननधर चौपाल            छजना (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n47 \n \nअिभ नय-       भgए57ी छोटकिन   चौपाल           भgै0छ व . बौकू चौपाल             छजना (मधुबनी) \nनारी/पुभgएअछष पाभgए55 - भgए57ी रामजस राम              भgै0छ व . उिच त राम              छजना (मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी हिर  हर राम               भgै0छ व . दसभgैअैइ राम              छजना (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी रामिक  सुन मुिख या          भgै0छ व . सहदेव मुिख या            छजना (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55      भgए57ी दुगभgैअ5 नंद ठाकुर            भgै0छ व . नभgै70गर ठाकुर              छजना (मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी मटन चौपाल              भgै0छ व . सेमु चौपाल              छजना (मधुबनी) \nनृत-          भgए57ी िश  व नारायण चौपाल        भgए57ी छोटकिन   चौपाल           छजना (मधुबनी) \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgए57ी राम भgएअएसाद चौपाल     भgै0छ व . िब हारी                 छजना (मधुबनी) \nढोलिक या-      भgए57ी जनकधारी चा◌ैपाल    भgै0छ व . खुशीलाल चौपाल          छजना (मधुबनी) \nनागाचभgैअच -       भgए57ी छोटकिन   राम       भgै0छ व . सुनर राम               छजना (मधुबनी) \nझाइल करताल-  भgए57ी नथुनी चौपाल        भgै0छ व . मधुकर चौपाल            छजना (मधुबनी) \nिड गरी सेभgैूहा -    भgै0छ व . रोगहा चौपाल      भgै0छ व . तेतर चौपाल             छजना (मधुबनी) \nभिड़ या-        भgए57ी सुनर चौपाल         भgै0छ व . नथुनी चौपाल            छजना (मधुबनी) \nकभgैअैरनेिट  या-     भgए57ी राम भgएअएसाद राम      भgै0छ व . मंगल राम               लिभgै50 म  िन यभgैअै (मधुबनी) \n  \nअभgएचच य  सहयोगी- \nभgए57ी बालेभgए5चर ठाकुर                   भgै0छ व . लखन ठाकुर             छजना (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48 \n \nभgए57ी रामिव  लास मुिख या                स्  व. बलदेव मुिख या            छजना (मधुबनी) \nभgए57ी िब  सो मभgएचै ड ल                    भgै0छ व . अजोधी मभgएचै ड ल           छजना (मधुबनी) \n  \n(संकलन सहयोग- रामिव लास साहु, लिभgै50 म  िन यभgैअै , मधुबनी) \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n49 \n \n  \n  \nिग रधारी नाचपाटी- छजना (िज ला-मधुबनी) \n(1956-2008) \nक/gृ9ू प नी- भgै0छ व . िग रधारी साहु \nव/gृंू/g361मान क/gृ9ू प नी- जलेभgए5चर दास पे. भgै0छ व . खटर दास  \nपता, गाम- छजना, पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमैनेजर- जलेभgए5चर दास पे. भgै0छ व . खटर दास  \nपता, गाम- छजना, पोभgै0छ ट - छजना, भाया- नरिह या, अनुमभgएचै ड ल- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nनाचक मंचन- (1) िब हुला शती (2) गोपी चभgएचच द  (3) अभgएहच हा -भgएअ5दल (4) गुगली घटमा (5) भgएअ5णा -झुणा (6) \nसामा-चकेबा (7) िप ता हभgएचछ या  (8) दमाद वध (9) किब र िल ला (10) कलयुग भgएअएेम (9अम एवं 10सम \nवभgए5छभgैअूमानमे जारी )  \n  \nअिभ नय क/gृंू/g36ंक नाओं/पता- \n  \nनारी पा भgए55-      भgए57ी गोसभgैअैइ मभgएचै ड ल             ...................              धबौली, वनगामा \n(मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी राजेभgए5चर यादव             भgै0छ व . तनुक लाल यादव         बेरयाही (मधुबनी) \nपुभgएअछष पाभgए55 -     भgए57ी हिर  हर चौपाल             भgै0छ व . मोहन चौपाल             छजना (मधुबनी) \nनारी/पुभgएअछष पाभgए55 - भgए57ी रघुनाथ चौपाल            भgै0छ व . मुंगालाल चौपाल           छजना (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50 \n \nपुभgएअछष पाभgए55       भgए57ी कुसुमलाल चौपाल          भgै0छ व . नथुनी चौपाल            छजना (मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी िश  वजी चौपाल            भgै0छ व . फुिस याही चौपाल          छजना (मधुबनी) \nनृत-          भgए57ी राजेभgएचच भgछ0अ  चौपाल             भgै0छ व . धीरज चौपाल            िब भgैचहम \nशेर,अंधरामठ (मधुबनी) \nनारी/पुभgएअछष पाभgए55 - भgए57ी नेहाली चौपाल             भgै0छ व . जहुरी चौपाल            छजना (मधुबनी) \nनारी पाभgए55 -      भgए57ी संतलाल  साहु            भgै0छ व . दसभgैअैइ साहु              छजना (मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी किप  लेभgए5चर राम              भgै0छ व . नेबी राम               मझौरा (मधुबनी) \nअिभ नय       भgै0छ व . राम भgएअएसाद चौपाल         भgै0छ व . िब हारी चौपाल            छजना (मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी धमभgैअच मभgएचै ड ल              भgै0छ व . ................             रतन सारा \n(मधुबनी) \nअिभ नय-       भgए57ी यशोलाल यादव            ....................              बेिर याही (मधुबनी) \n  \nवा/g3ृू एवं वादक नाओं/पता- \n  \nहारमोिन यम-     भgै0छ व . ठीठर मभgएचै ड ल       भgै0छ व . ......                  रतनसारा (मधुबनी) \nढोलिक या-      भgै0छ व . भुटाइ चा◌ैपाल       भgै0छ व . फेकन चौपाल            छजना (मधुबनी) \nनागाचभgैअच -       भgै0छ व . रामेभgए5चर राम         भgै0छ व . नेबी                   छजना (मधुबनी) \nझाइल करताल-  भgए57ी नथुनी चौपाल        भgै0छ व . मधुकर चौपाल            छजना (मधुबनी) \nिड गरी सेभgैूहा -    भgै0छ व . रोगहु चौपाल       भgै0छ व . तेतर चौपाल             छजना (मधुबनी) \nभिड़ या-        भgै0छ व . नथुनी चौपाल      भgै0छ व . चुमन चौपाल             छजना (मधुबनी) \nकभgैअैरनेिट  या-     भgए57ी जालेभgए5चर दास       भgै0छ व . खभgैएअर   चौपाल            छजना (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n51 \n \n  \nअ/gृणण य  सहयोगी- \n  \nभgए57ी गंगाय साहु                     भgै0छ व . दुखाय साहु              छजना (मधुबनी) \nभgै0छ व . गोिव भgएचच द  लाल साहु               भgै0छ व . झगभgएअ5 साहु              छजना (मधुबनी) \nभgए57ी लोदाय चौपाल                   भgै0छ व . गुणेभgए5च र चौपाल            छजना (मधुबनी) \nभgए57ी भुगती चौपाल                   भgै0छ व . बलदेव चौपाल            छजना (मधुबनी) \n  \n  \n(संकलन सहयोग- रामिव लास साहु, लिभgै50 म  िन यभgैअै , मधुबनी) \n  \n  \nिम िथ लाक लोक संगीत/ लोक कला \nभगैत गबैया- \n \n(धमभgैअूराज , भgए7अ यो ित श महराज, अंदू मािल , उदय साहु, हिर या डोम, बेनी, शती अवला, काभgएअ5बाबा इभgएचछ या िद  भगैत \nिन भgै0हिल  िख त ‘रसुआर-भगैत पाटभgैअच ’ 1980 ई.सँ गबै छिथ ।) \n \nभgए57ी शभgएहछ भु भgएअएसाद मभgएचै ड ल \nसुपुभgए55 भgै0छ व . लखन मभgएचै ड ल \nभगैत गायन सह खजरी वादन \nउमेर- 42 साल \n1980 ई.सँ भगैत गबै छिथ । \nपता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल। \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52 \n \nभgए57ी गंगाराम मभgएचै ड ल \nसुपुभgए55 भgए57ी अशफभgैअच मभgएचै ड ल-  \nझािल  वादक  \nउमेर- 40 \n1980 ई.सँ झािल  बजबै छिथ । \nपता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल। \n \nभgए57ी जनक मभgएचै ड ल \nसुपुभgए55 भgै0छ व . उिच त मभgएचै ड ल \nउमेर- 60 \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक \n1975 ई.सँ रमझािल  बजबै छिथ । \nपता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल। \n \nभgए57ी रिव  भgएचच भgछ0अ मभgएचै ड ल \nसुपुभgए55 भgए57ी खभgैएअर मभgएचै ड ल \nउमेर- 32 \nनाल वादक \nपता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल। \n \nभgए57ी परमेभgए5चर मभgएचै ड ल \nसुपुभgए55 भgै0छ व . िब हारी मभgएचै ड ल \nउमेर- 41 \nभgैहूुमबाजा / गुमगुि◌ मयभgैअै  \n1980 ई.सँ गुमगुि◌ मयभgैअै बजबै छिथ  । \nपता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमभgैअूली , िज ला- सुपौल। \n \nभgए57ी महेभgएचच भgछ0अ भgएअएसाद मभgएचै ड ल \nसुपुभgए55 भgै0छ व . छेदी मभgएचै ड ल \nउमेर- 48 \nकठझािल  वादक \nबचपनसँ गेबो करै छिथ  आ रमझािल /कठझािल  बजेबो करै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोभgै0छ ट - मुंगराहा, भाया- िन मभgैअूली , िज ला- सुपौल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n53 \n \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2010 केर अवसरपर मंिच त नाटक- बाप भेल िप डg2हड़ी  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 20/ 01/ 2010 (बुध िद न) \nनाटककार सह ि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर   \n  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं...  \n  \n1. लखन            आशा कुमारी          भgए57ी राम अवतार यादव    कनकपुरा  \n2. मोतीलाल          सरभgै0छ व ती कुमारी        भgए57ी िव  पीन कुमार साह    चनौरागंज  \n3. बौहभgएअ5            सरभgै0छ व ती कुमारी        भgए57ी ....................      िस मरा  \n4. बभgए7छ चा  मनोज        भgए5चेता कुमारी           भgए57ी वालेभgए5चर कामत      पौराम (चनौरागंज)  \n5. िस यान मनोज       िश भgएहच पी  कुमारी         भgए57ी लभgै50 म ण झा        चनौरागोठ \n6. संतोष            िभgएअएयंका कुमारी         भgए57ी बैभgैएछनाथ साह        ि◌ समरा  \n7. मदन             सुलेखा कुमारी         भgए57ी हरेराम यादव         चनौरागंज \n8. मीना             नेहा कुमारी           भgए57ी बोध कृभgै0ै ण  दास      चनौरागोठ      \n9. गणेश            अंजली िभgएअए  यदिशभgैअूनी \n      भgए57ी गणेश ठाकुर       चनौरागंज \n10. रामलाल          पुनम कुमारी          भgए57ी बाबू साहेब साह      चनौरागंज \n12. सोनी            कािम नी कुमारी         भgए57ी .............         ............. \n13. रमाकभgैअछत          भgएअएीित   कुमारी           भgए57ी रमेश भgएअएधान         चनौरागंज  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54 \n \n14. बलदेव           िर◌ ंकु कुमारी           भgए57ी अशफभgैअच महतो             बेरमा \n             \nसहयोगक/gृंू/g36ं - \nअभgएच7 यभgए5ए-             भgए57ी शिश   रंजन        चनौरागंज (मधुबनी) \nउपाभgएच7 यभgए5ए-            भgए57ी दुगभgैअ5नभgएचच द  ठाकुर      चनौरागंज \nकोषाभgएच7 यभgए5ए-            भgए57ी वेद भgएअएकाश \n        पौराम \nउपकोषाभgएच7 यभgए5ए-          भgए57ी अिम  त रंजन       पौराम \nभgै0छ वागताभgएच7 यभgए5ए-          भgए57ी रमेश कुमार       बेरमा \nउपभgै0छ वागताभgएच7 यभgए5ए-        भgए57ी राम कुमार ठाकुर    चनौरागंज \n  \nवाभgैएछ संगतकतभgैअ5 - \n  \nनाल-               भgए57ी रमेश कुमार        िव शौल (मधुबनी) \nपैड-               भgए57ी गणेश महतो        झंझारपुर \nऑगभgै7ून -              भgए57ी राजू कुमार राम     चनौरागंज \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n55 \n \n  \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2010 केर अवसरपर मंिच त नाटक- संकषडg3इ1ण  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 20/ 01/ 2010 (बुध िद न) \nनाटककार- गजे/gृणण /gूअ6  ठाकुर  \nि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर  \n  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं... \n1.  संकषभgैअूण -             कृभgै0ै ण  कुमार यादव-      भgए57ी राज कुमार यादव -    चनौरागंज। \n2.  भाभgै0ै क र-             अशोक कुमार पासवान- \n  भgए57ी लभgै50 मी  पासवान-      चनौरागंज। \n3.  भाभgै0ै क रक बाबू जीक संगी-       ि◌ कशोर कुमार यादव-     भgए57ी जगभgैचएाथ यादव -      चनौरागंज। \n4.  बंगाली बाबू-          पवन कुमार पंिज याद-    भgए57ी शंभू पंिज  यार-       चनौरागंज। \n5.  कलभgए70 ट र-            कृभgै0ै णा नंद कुमार-        भgए57ी सीताराम कारण -     चनौरागंज। \n6.  पिह ल कुकुर-         दुगभgैअ5नंद कुमार -         भgए57ी बैभgैएछनाथ महतो -      बेरमा। \n7.  दोसर कुकुर-          सुरेश कुमार महतो-      भgए57ी भgै0ए या मानंद महतो-      चनौरागंज। \n8.  तेसर कुकुर-          रमेश कुमार महतो-      भgए57ी इंभgछ0अदेव महतो -       बेरमा। \n9.  मधुरक दोकानक मािल क- मनोज कुमार महतो-     भgए57ी भgएअएमोद महतो -        बेरमा। \n10. लुभgए5छी झा -            सुरेश कुमार महतो-      भgए57ी गंगाभgएअएसाद महतो -     बेरमा। \n11.  जयराम-            राम रतन साह-        भgए57ी नारायण साह -       चनौरागंज।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56 \n \n12.  िन भgएचछ या काका-          िम िथ लेश कुमार राम     भgए57ी चौठी राम -         मछधी। \n13.  महॴसबार-           संतोष कुमार साह-      भgए57ी रामचभgएचच भgछ0अ  साह-       चनौरागंज। \n14. गोनर झा-            बैजू साफी-           भgए57ी महेभgएचच भgछ0अ  साफी-       चनौरागंज। \n15.  घटक-             िम िथ लेश कुमार यादव-   भgए57ी राम िक  शुन यादव-    चनौरागंज। \n16. संकषभgैअूणक बाबू-        भgएअएभाष कुमार          भgए57ी बाबू साहेब साह -     चनौरागंज। \n17.  मीत भाय-           भgएअएशभgैअछत कुमार -          भgए57ी राम नारायण  महतो-   चनौरागंज। \n18. बुढ़ी-               बलराम कुमार-         भgए57ी राज कुमार यादव -    चनौरागंज। \n19.  पिह ल िस पाही-        गणेश कुमार-          भgए57ी बैभgैएछनाथ मभgएचै ड ल      चनौरागंज। \n20.  दोसर िस पाही-        संजय कुमार-         भgए57ी महादेव महतो -       चनौरागंज। \n21.  िस पाहीक अफसर-     रोिह त कुमार-         भgए57ी भgएअएमोद यादव -        चनौरागंज। \n22.  लाल काका-         िश व कुमार-          भgए57ी भाईजी मुिख  या       िस मरा। \n23.  लालकाकी-          राजेश कुमार-         भgए57ी रासधारी महतो -      चनौरागंज। \n24.  चोर बजारक दोकानदार- आनभgएचच द  कुमार-         भgए57ी राम अवतार यादव -   चनौरागंज। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n57 \n \n  \n  \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2011 केर अवसरपर मंिच त एक/g36ूकी - अिध कार  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 18/ 02/ 2011 (मंगल िद न) \nनाटककार सह ि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर   \n  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं...  \n  \n1. चभgएचच द न            िम िथ लेश कुमार महतो    भgए57ी रासधारी महतो      चनौरागंज  \n2. अमरनाथ          रमेश मभgएचै ड ल          भgए57ी ..................       िस मरा  \n3. मंजूर             रमनजी              भgए57ी दया काभgएचच त पेभgैूहा र     चनौरागंज  \n4. िव नोद            शोभाकाभgएचच त  महतो       भgए57ी राम अवतार महतो    कोिर यापभgैएअी (चनौरागंज)  \n5. सुनील            िव वेक कुमार सागर      भgए57ी हनुमान पोभgैूहार        चनौरागंज \n6. बहादुर            मो टॉिफ क           मो. मुभgै0छ ता क आलम      चनौरागंज  \n7. हंशराज           शिश काभgएचच त  िस◌ ंह        भgए57ी ................        नौलखा (महरैल) \n8. नजीमा            मो. टॉिफ क           मो. मुभgै0छ ता क आलम      चनौरागंज  \n9. अनजार           अनबर              मो. िक भgै0छ म त           चनौरागंज \n10. भgछ0हभgैैएदेव           मनोज कुमार          भgए57ी जालेभgए5चर महतो       कोिर यापभgैएअी (चनौरागंज)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58 \n \n12. अिख लेश         सुनील कुमार महतो      भgए57ी िव  नोद महतो        कोिर यापभgैएअी (बेरमा) \n13. सलमा           रमेश महतो           भgए57ी इभgएचच भgछ0अ देव महतो       कोिर यापभgैएअी (बेरमा) \n14. अजहर          कुणाल िक शोर ‘धीरज’   भgए57ी बेचन ठाकुर        चनौरागंज \n15. अभgै0छ फा क         कमल िक शोर पंकज     भgए57ी बेचन ठाकुर        चनौरागंज \n  \nसहयोगक/gृंू/g36ं - \n  \nभgए57ी शिश   रंजन         भgए57ी नभgएचच द  िक शोर गुभgएह0 ता     चनौरागंज (मधुबनी) \nभgए57ी दुगभgैअ5नभgएचच द  ठाकुर      भgै0छ व . भरत ठाकुर       चनौरागंज \nभgए57ी अिम  त रंजन        भgए57ी नागेभgए5चर कामत       पौराम \nभgए57ी रमेश कुमार        भgए57ी भागवत महतो       चनौरागंज  \nभgए57ी संजय कुमार        भgए57ी बैभgैएछनाथ साह       िस मरा \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2011 केर अवसरपर मंिच त नाटक- िम िथ लाक बेटी  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 18/ 02/ 2011 (मंगल िद न) \nनाटककार- जगदीश /gृ6ृस ाद म/gृण3 ड ल \nि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं... \n1.   कमभgैअूनाथ -             पुनम कुमारी-          भgए57ी बाबू साहेब साह -           चनौरागंज।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n59 \n \n2.   सोमनाथ-            भgएअएीित   कुमारी-          भgए57ी रमेश भgएअएधान -              चनौरागंज। \n3.   रामिव लास-           िब भा कुमारी-          भgए57ी अमर राम -               चनौरागंज। \n4.   िव कास-                   सुलेखा कुमारी-        भgए57ी हरेराम यादव -             \nचनौरागंज। \n5.   नुनू-                नेहा कुमारी-          भgए57ी बोध कृभgै0ै ण  दास-           चनौरागंज गोठ। \n6.   लालबाबू-            सोना कुमारी-          भgए57ी रामसेवक पोभgैूहार -           चनौरागंज। \n7.   भgए57ीधन -              संगीता कुमारी-         भgए57ी सभgएचछ य  नारायण महतो-        चनौरागंज। \n8.   फुलेसर-             लभgै50 मी  रंभा-           भgए57ी हिर   नारायण महतो-         चनौरागंज। \n9.   राधेभgै0ए या म-            आशा कुमारी-         भgए57ी राम अवतार यादव -         चनौरागंज। \n10. चमेली-              दुखनी कुमारी-         भgए57ी  महेभgएचच भgछ0अ  साफी-             चनौरागंज। \n11.  आशा-             सोनम कुमारी-         भgै0छ व . भरत ठाकुर-             चनौरागंज। \n12.  माधुरी-             अिन ता कुमारी-         भgै0छ व . राम लखन महतो-         चनौरागंज। \n13. चभgएहछ पा -               रेखा कुमारी-          भgए57ी अशफभgैअच महतो -             चनौरागंज। \n14. जुही-               मुभgैचएी कुमारी -          भgए57ी शंभू मभgएचै ड ल-              चनौरागंज। \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60 \n \n  \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2012 केर अवसरपर मंिच त नाटक- उडg2।छ का मुख  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 28/ 01/ 2012 (शिन , राित क स/gृंं ) \nनाटककार- गजे/gृणण /gूअ6  ठाकुर  \nि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर   \n  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं...  \n  \n1. गंगेश             अंजली िभgएअए  यदिशभgैअूनी       भgए57ी गणेश ठाकुर       चनौरागंज  \n2. वभgएहच ल भा           भgएअएीित   कुमारी           भgए57ी रमेश भgएअएधान       चनौरागंज  \n3. देवदभgए5छ            सुलेखा कुमारी         भgए57ी हरेराम यादव         चनौरागंज  \n4. वभgैए0भgैअूमान           लिल ता कुमारी         भgए57ी मभgए70 ख न महतो बेरमा  \n5. उदयन            आशा कुमारी          भgए57ी रामा अवतार यादव   बेरमा \n6. दीना             िभgएअए  यंका कुमारी         भgए57ी वैभgैएछनाथ साह       िस मरा  \n7. भदरी            सोनम कुमारी          भgै0छ व . भरत ठाकुर       चनौरागंज  \n8. आचायभgैअू भgै0ू याभgछ07       पूजा कुमारी           भgए57ी महेभgएचच भgछ0अ  साह \n        चनौरागंज  \n9. आचायभgैअू िस ◌ ंह        भgै0छ वेता कुमारी          भgए57ी बालेभgए5चर कामत      पौराम \n10. आचायभgैअू सरम        सरभgै0छ व ती कुमारी        भgए57ी िव  पीन कुमार साह    चनौरागंज   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n61 \n \n11. िश भgै0ै य  साही        आरती कुमारी         भgए57ी लाल बहादुर यादव    चनौरागंज  \n12. िश भgै0ै य  िख िख र      रािग नी कुमारी         भgए57ी िव  भgै0ै णुदेव साह       चनौरागंज  \n13. िश भgै0ै य  निढ़ या       सुिब ता कुमारी         भgए57ी गंगाराम मभgएचै ड ल      मछधी \n14. िश भgै0ै य  िब भgए7अ जी        मीना कुमारी           भgए57ी राम भgएअएसाद मभgएचै ड ल    मछधी \n15. भगता           पूजा कुमारी           भgए57ी बैभgैएछनाथ ठाकुर      चनौरागंज \n16. भगताक िश भgै0ै य -     िव भा कुमारी          भgए57ी अमर कुमार राम     चनौरागंज \n17. गंगाधर          िश भgएहच पी  कुमारी         भgए57ी लभgै50 म ण झा         चनौरागंज गोठ \n18. आनभgएचच दा           सिव ता कुमारी         भgए57ी महेभgएचच भgछ0अ  साफी        चनौरागंज \n19. सोहागो          भgए7अ यो ि◌ त कुमारी          भgए57ी राम अवतार यादव    चनौरागंज \n20. मेघा            भgएअएीित   कुमारी           भgए57ी रमेश भgएअएधान        चनौरागंज \n21. भgएअ5भgछ0अमित            सुधीरा कुमारी         भgए57ी भgै0ए या मानंद महतो      चनौरागंज \n22. जीवे            अंजू कुमारी           भgए57ी बेचन मभgएचै ड ल        मछधी \n23. मीतू            सरभgै0छ व ती कुमारी        भgए57ी कुशेभgए5चर मभgएचै ड ल      िस मरा \n24. माधव           उजमा िन कहत         भgए57ी मो . मुतभgैअूजा         मछधी  \n25. माधवक सहयोगी-1 फूल कुमारी           भgए57ी सबधलाल यादव     चनौरागंज \n26. माधवक सहयोगी-2 सुधीरा कुमारी         भgए57ी िब  लट यादव         चनौरागंज \n27. मनसुख          बिब ता कुमारी          भgए57ी सीताराम साह       चनौरागंज \n28. हिर कर          भgछ0अोपदी कुमारी          भgए57ी किप  लदेव यादव      चनौरागंज  \n29. कीितभgैअू िस ◌ ंह        नेहा कुमारी           भgए57ी बोध कृभgै0ै ण  दास      चनौरागंज गोठ \n30. हिर पित           संगीता कुमारी         भgए57ी रामदेव पासवान      चनौरागंज   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62 \n \n31. अथभgैअूमंभgए55ी नारायण    अचभgैअूना कुमारी         भgए57ी राम नारायण महतो    चनौरागंज \n32. पिह ल दरबारी      सुिब ता कुमारी         भgए57ी गंगाराम मभgएचै ड ल      मछधी  \n33. दोसर दरबारी      मीना कुमारी           भgए57ी राम भgएअएसाद मभgएचै ड ल    मछधी \n34. ऋृिष  जटा        पूजा कुमारी           भgए57ी बैभgैएछनाथ ठाकुर      चनौरागंज \n35. हीभgएअ5            िब भा कुमारी          भgए57ी अमर कुमार राम     चनौरागंज \n             \n  \nअ/gृणण य  सहयोगी- \n  \nभgए57ी उमेश मभgएचै ड ल        भgए57ी जगदीश भgएअएसाद मभgएचै ड ल       बेरमा (मधुबनी) \nभgए57ी दुगभgैअ5नभgएचच द मभgएचै ड ल      भgए57ी रामदेव मभgएचै ड ल             गोधनपुर \nभgए57ी अिम  त रंजन        भgए57ी नागेभgए5चर कामत             पौराम \nभgए57ी रमेश कुमार        भgए57ी भागवत  महतो             चनौरागंज  \nभgए57ी संजय कुमार        भgए57ी बैभgैएछनाथ साह              िस मरा \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n63 \n \n  \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2012 केर अवसरपर मंिच त एक/g36ूकी - वीरडg3इड़गना  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 29/ 01/ 2012 (रिव  , राित क स/gृंं ) \nनाटककार- जगदीश /gृ6ृस ाद म/gृण3 ड ल \nि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर  \n  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं...  \n  \n1.    सोनमा काका-         कृभgै0ै ण  कुमार यादव            भgए57ी राजकुमार महतो     कनकपुरा \n2.    भgएअ5पनी दादी -          िक शोर कुमार यादव           भgए57ी जगभgैचएाथ यादव      कनकपुरा \n3.    जुगेसर-             िम िथ लेश कु. यादव            भgए57ी राम िक  शुन यादव    चनौरागंज \n4.    अयोधी-             िम िथ लेश कु. राम             भgए57ी चौठी राम          मछधी \n5.    जीवन-              पवन कुमार यादव             भgए57ी छोटकैन यादव      चनौरागंज \n6.    कुसेसरी                   राम रतन साहु               भgए57ी नारायण साहु       चनौरागंज \n7.    कोिश ला-            कमल िक शोर पंकज           भgए57ी बेचन ठाकुर        चनौरागंज \n  \nअ/gृणण य  सहयोगी- \n  \nभgए57ी उमेश मभgएचै ड ल        भgए57ी जगदीश भgएअएसाद मभgएचै ड ल       बेरमा (मधुबनी)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64 \n \nभgए57ी दुगभgैअ5नभgएचच द मभgएचै ड ल      भgए57ी रामदेव मभgएचै ड ल             गोधनपुर \nभgए57ी अिम  त रंजन        भgए57ी नागेभgए5चर कामत             पौराम \nभgए57ी रमेश कुमार        भgए57ी भागवत महतो             चनौरागंज  \nभgए57ी संजय कुमार        भgए57ी बैभgैएछनाथ साह              िस मरा \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n65 \n \n  \n  \nसर/g3अू व ती पूजा 2012 केर अवसरपर मंिच त नाटक- िब सवासघात  \n/g3अू था न- जे. एम. एस. कॲिच◌ ंग से/gृणण ट र- चनौरागंज (मधुबनी) \nिद न/g36ूक - 28/ 01/ 2012 (शिन   , िद नक स/gृंं ) \nनाटककार- बेचन ठाकुर  \nि◌ नद/g3ष1शक - बेचन ठाकुर  \n  \nपा/gृंं , कलाकार, िप ता आ गामक नाओं... \n  \n1.  रामिक शुन-           दुगभgैअ5नभgएचच द  ठाकुर         भgै0छ व . भरत ठाकुर       चनौरागंज। \n2.  राम सेवक           भgएअएशभgैअछत कुमार          भgए57ी राम ना . महतो      चनौरागंज। \n3.  िस याराम-            मो. अनवर-           मो. िक भgै0छ म त-          चनौरागंज। \n4.  लखन-              मनोज कुमार-         भgए57ी जालेभgए5चर महतो       चनौरागंज। \n5.  लभgै50 मी -              नवीन कुमार          भgए57ी उपेभgएचच भgछ0अ  कामत       िस मरा। \n6.  जीतेभgएचच भgछ0अ -             सुनील कु. महतो       भgए57ी िव  नोद महतो        बेरमा। \n7.  मनोहर-              संजीव कुमार          भgए57ी िब  हारी मभgएचै ड ल       चनौरागंज। \n8.  जगभgैचएाथ -             शोभा कु. महतो        भgए57ी रामचभgएचच भgछ0अ  महतो       बेरमा। \n9.  बीभgएअ5 -               भgए57वण कु. महतो        भgए57ी अशफभgैअच महतो             चनौरागंज। \n10.  सुशील-            िम िथ लेश कुमार        भgए57ी रासधारी महतो      चनौरागंज।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66 \n \n11.  भgै0ए या मलाल-           चेतनारायण िसंह-       भgए57ी योगेभgएचच भgछ0अ  महतो        चनौरागंज। \n12.  उमाशंकर-           अिम त रंजन-          भgए57ी नागेभgए5चर कामत -      चनौरागंज। \n13.  िब भgएचच देभgए5चर -            राजनीश कुमार-        भgए57ी िव  िप न कुमार साह    चनौरागंज। \n14.  रामलाल-            रमेश कुमार-          भgए57ी भागवत महतो -       बेरमा। \n15.  झामलाल-           राघव कुमार झा-             भgए57ी लभgै50 म ण झा-        चनौरागंज गोठ। \n16.  गंगाराम-            सवभgैअू नारायण कुमार -     भgए57ी रामिक  शुन महतो-     चनौरागंज। \n17.  मोहन-             देवन मभgएचै ड ल-          भgै0छ व . छेदी मभgएचै ड ल-       चनौरागंज। \n18.  पंचु-              अिव नाश कुमार साह-    भgै0छ व . भgए57वण साह -        चनौरागंज। \n19.  रामभभgछ0अ -            भgछ0हभgैैएदेव यादव -         भgए57ी मदन यादव -        चनौरागंज। \n20.  बलदेव-             सुभाष कुमार-         भgए57ी बाबू साहेब साह -     चनौरागंज। \n21.  बीजेभgएचच भgछ0अ -            नवीन कु. मभgएचै ड ल-       भgए57ी कामेभgए5चर मभgएचै ड ल-     चनौरागंज। \n22.  मजलूम-            भोला कणभgैअू-           भgै0छ व . लाल बहादुर शाभgै0छ भgए55ी - रेवाड़ी। \n23.  ओम भgएअएकाश -         अिभ नव कु. सागर-      भgए57ी हनुमान पौभgैूहार -       चनौरागंज। \n24. पवन-               िव भgैूएी कु. कणभgैअू-        भgए57ी इभgएचच दुनाथ कणभgैअू-       रेवाड़ी। \n25.  बीलट-             मो. टॉिस फ-          मो. मुभgै0छ ता क आलम-     चनौरागंज। \n26.  नदीम-             सुबोध कुमार यादव-     भgए57ी कुलानंद यादव -      चनौरागंज। \n27.  लालू-              मो. टॉिफ क-          मो. मुभgै0छ ता क आलम-     चनौरागंज। \n28.  राजा-              रमेश कु. यादव-       भgए57ी रामनभgएचच द न यादव-     चनौरागंज। \n29.  सलीम-             शिश काभgएचच त  िस◌ ंह-        भgए57ी अशो क महतो             नौलखा। \n30. मोभgै0छ त कीम-            लालू कु. यादव-        भgए57ी सहदेव यादव -       चनौरागंज।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n67 \n \n31.  बौधु-              िश व कु. ‘िश व’        भgए57ी बचनु मभgएचै ड ल-       िस मरा। \n32.  मनोज-             गं◌ुजन कुमार-          भgए57ी गोपाल साह -        िस मरा। \n33.  चमेली-             लालू कुमार यादव-      भgए57ी िव  भgै0ै णुदेव यादव-      चनौरागंज। \n34.  बुधन-              बैभgैएछनाथ ठाकुर -        भgए57ी महाकाभgएचच त  ठाकुर-     चनौरागंज। \n35.  घूरन-              कृभgै0ै णा नंद कुमार-        भgए57ी संतोष कारक -      चनौरागंज। \n36.  भूटन-              भgएअएदीप कु. मभgएचै ड ल-       भgए57ी राजेभgएचच भgछ0अ मभgएचै ड ल-      चनौरागंज। \n37. पलटू-              रंजीत कु. मभgएचै ड ल-      भgए57ी पवन मभgएचै ड ल-       ि◌ समरा।  \n38. िच नमा-              रमेश कुमार महतो-      भgए57ी इभgएचच भgछ0अ देव महतो-       बेरमा। \n39.  लभgै50 म ण-            संतोष कु. महतो-       भgए57ी सूरत महतो -        चनौरागंज। \n40. हिर केशर-            जीतेभgएचच भgछ0अ  कुमार पासवान-   भgए57ी उतीम लाल पासवान - रेवाड़ी।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68 \n \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g3अ1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजेडg2छछडgड़एइ  ठाकुर  \n  \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल :एकटा बायोभgैहूाफी  \nआगभgैअै  \nरामपभgैएअीक जहल बिन   गेल छल। मुदा उभgैूचाटन नै भेने ओिह  ना पड़ल छल। नरकोमे िक  कम ठेलम-ठेल होइ \nछै। मधुबनी चभgैूएी वाडभgैअूमे जे दसो -बीस िद न रहल हेताह, हुनका मोने हेतिन । तइठाम साल के कहए जे \nकतेको सालसँ कतेको गोटे छलाह। आजादीसँ पिह नॱ आ पछभgएछछ मधुबनी जेलक चलती रहबे कएल। तइमे \nमुदा एकटा जभgएअ5र भेल रहै जे जेलक भीतरो िव  भािज त रहए, वाडभgैअू न . ०२ राजनीित  पाटभgैअचबला सभकभgएछै रहै, \nबभgैअैकी सहरगंजा।  \nसहरगंजा ऐ लेल जे ने अपराध एक रंगक छै आ ने अपराधी। मुदा जेल तँ जेल छी मठाधीशसँ लऽ कऽ \nफुलतोड़ा धिर  एकेठाम रहता। मुदा जहलोक कारोबारमे चोरी-चपाटी रहबे करै, िक यो जलखैक बदाम चोरा \nलै तँ िक यो गुड़। िक यो कभgएअ5 तेल हेर फेर कऽ दै, िक यो िक छु। आजादीक समए मधुबनी िज ला (तइ \nिद नक सविड वीजन) जखन आजादीक सीमापर आिब  गेल तखन कने भाषा-भgएअएेमी -अंभgैहूेजक देिख ये ली।  \nएकटा एस.डी.ओ. भेला िभgैहू  यसभgैअून। जे गाम -गाम घूिम  भाषाक ममभgैअूकभgएछै बुझैक कोिश  श केलिन । कोिश शे नै केलिन  \nभोलूमक-भोलूम पोिथ यो िल खने छिथ । पैघ-पैघ पुभgै0छ त कालयक िस◌ ंगारक वभgै0छ तु बिन  जेवर-जेवरात जकभgैअै आलमारी \nधेने अिछ । भाषा-सािह भgएचछ य क लेल सरकािर यो-गैर-सरकािर यो संभgै0छ था  सभ खूब काज केलक , मुदा िभgैहू  यसभgैअूनक \nकएल मैिथ ली सेवा आलमारीक दराजमे फँिस  गेल अिछ ! जिह ना सािह भgएचछ य सृजन अनुभावाभgएचछ मक आ बौधाभgएचछ म क \nहोइत अिछ  तिह ना भाषाक सेहो अिछ । मैिथ ली शभgएहए दकभgएछै ि◌ सफभgैअू संभgै0छ कृतसँ आएल शभgएहए द  बुझै छी तँ मैिथ ली संग \nअभgएचच याय होइ छै। भgएचच या य तखन हेतै जखन मैिथ ली शभgएहए दकभgएछै वैिद  क जीवन-पभgैए0ित  क शभgएहए द भgएअ5पमे देखल जेतइ। \nएक-एक शभgएहए द  एक-एक जीवनक काजक नभgए70 शा तैयार करैक शिभgए70 त   रखैए। संभgै0छ कृतक भgएअएभाव ऐ लेल मानल \nजाएत जे वैिद क भाषा संभgै0छ कृत रहल। ओना भाषाक दौड़मे आगू नै बढ़ब मुदा एक टा बात आवभgै0ए य क बूिझ  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n69 \n \nपड़ैए तँए वैिद क संभgै0छ कृतक शैली अनुभवाभgएचछ म क अिछ  जखन िक  लौिक क संभgै0छ कृतक भावाभgएचछ मक बेसी। भावाभgएचछ म क \nिद शा कभgएहच प नाशील बनैत गेल। जेना-जेना भावाभgएचछ म क िद शा मजबूत होइत गेल तेना-तेना सािह भgएचछ य  िज नगीसँ \n(जीवन पभgैए0ित  ) दूर हटैत गेल। \nरामपभgैएअी जेलक उभgैूचाटन नै होइक कारण रहै जे भgएअएशासनसँ ठीकेदार धिर   िक यो फाइनल करैले तैयारे नै। \nिक छु काज पछुआएल तँ िक छु िब ल-भुगतान पछुआएल। मुदा नजिर  सबहक योजना खाइक पाछू।  \nराभgए7अ य  वामपंथी (भाकपा-माकपा) पाटभgैअच अपन भgए7अ वलंत समभgै0छ या सभ लऽ कऽ जेलभरो आभgएचच दो लन केलक। ओना \nसॱसे राभgए7अ यक भgए7अ वलंत समभgै0छ या सभ मुभgैूहा रहए मुदा िम  िथ लभgैअछचलक लेल दूटा भgएअएमुख मुभgैूहा छल। पिह  ल कोसी \nनहिर क संग नूनथर, शीशापानी आ बराहभgए5एेभgए55मे डैम बना पिन  िब जली उभgएचछ पा दन कएल जाए जइसँ कृिषक संग \nउभgैएछोगो धंधा बढ़तै। िक  छु गोटेक एहेन धारणा अखनो छिभgएचच ह   जे कार खानाक जभgएअ5रित   खाने भgए5एेभgए55टा मे होइ \nछै। मुदा से नै, ईहो होइ छै जे जते-रंगक कारखाना अिछ  तइमे ५५ भgएअएित  शत जँ खान भgए5एेभgए55क मालसँ चलैत \nतँ ४५ भgएअएित  शत कृिष उभgएचछ पा िद त वभgै0छ तुसँ सेहो चलैत। दोसर मुभgैूहा छल मैिथ  ली भाषाकभgएछै सरकारी माभgएचच य ता भेटौ \nअथभgैअ5त् अभgै0ै ट म अनुसूचीमे शािम ल हा◌ेउ। जइसँ िम िथ लाक िव कासमे एक कड़ी जुड़त।  \nमधुबनी िज ला बिढ़ -चिढ़  कऽ ओइ आभgएचच दो लनमे िह भgै0छ सेदारी दजभgैअू करौलक। दजभgैअूनो वकील सेहो रहिथ  । हजारसँ \nऊपर कायभgैअूकभgए5छभgैअ5 जेलमे रहिथ  । जइ िद न मधेपुर-लखनौर भgएहए लौ कक समए (भgएअएदशभgैअूनक संग जेल ) रहै तइ िद न \nिव स् फीक सेहो रहए। जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  सभ िज ला-कायभgैअ5लय (डी.एम. ऑिफ स)क गेटक बाहर रहिथ। \nपूवभgै7ूजी (भgै0छ व . राजकुमार पूवभgै7ू) कायभgैअ5लयक पैछला गेट देने आिब  , पाछूमे ठाढ़ भेल एस.पी.कभgएछै कालर पकिड़   \nलेलिख न। भीतर-बाहर हूड़-बड़ेरा भऽ गेल। लाठी चाचभgैअू भऽ गेलै। मुदा बहुत नै भेलइ।  \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  रामपभgैएअी जेल पहुँचला। बेरमाक अभgैए7ारह गोटे रहिथ। नागेभgएचच भgछ0अ जी (डॉ. नागेभgएचच भgछ0अ \n  कुमार \nझा, पैटघाट) आ जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  सभ लेडी वाडभgैअूक ओसारा पकड़ने रहिथ। िज  लाक सभ िव धायको आ \nिव धान पाषभgैअूदो रहिथ  । िव धायक रहिथ  पूवभgै7ूजी (भgै0छ व . राज कुमार पुवभgै7ू) तेजनारायण जी (भgए57ी तेज नारायण झा ) \nलाल िब हारीजी (भgए57ी लाल िब  हारी यादव) रमणजी (राम लखन ‘रमण’ भाकपा.क िव धायक) पूवभgैअू िव  धायक \nबैजनाथजी (भgए57ी वैभgैएछनाथ यादव ) चौधरीजी (भgए57ी कृभgै0ै ण चभgएचच भgछ0अ  चौधरी)।  \nजेलक भीतर दू बेर भाषण-भूषण चलै। मुभgए7ू य वभgए70 ता  रहिथ  चौधरीजी। मभgैअैजल िव  भgैए5ान। भाषापर एते पकड़ \nरहिन  जे एका◌े शभgएहए द  कम-बेसी नै होिभgएचच ह  । कोनो िव षयकभgएछै यथािभgै0छ थ  त भgै0ू याभgए7ू या करैक अभgैएएुत भgए5एमता रहिन  । ओइ \nसमए पाटभgैअचक जनशिभgए70 त   दैिन क पिभgए55  का िन कलैत छल। सभgएहछ पा दक रहिथ  चौधरीजी। जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  \nजनशिभgए70 त   पिभgए55  काक संवाददाता रहिथ।  \nभgै0छ व . कृभgै0ै णचभgएचच भgछ0अ चौधरी नीक वभgए70 ता  छलाह। िल खबो नीक करैत छलाह। मैिथ लीमे तँ भिर सक नै मुदा िह भgएचच दी -\nअंभgैहूेजीमे कतेको पोथी िल  खने छिथ । जेहने िव भgैए5ान तेहने सुभgएहै यभgै0छ त  पिर वारक सेहो छलाह। पानो खूब खाइ \nछलाह आ िस गरेटो पीबैत छलाह। जेल तँ छुभgए7छ छे देहे आिब  गेलाह मुदा िभ नसभgएअ5 पहर चाह पीला पछाित   पान  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70 \n \nखाइले मन छटपटाए लगलिन । जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  सभ पानक ओिर यान कऽ कऽ रखने रहिथ। जहलो \nकोनो जहल जकभgैअै निह  यभgएछै रहै। ने सरकारी पयभgैअ5भgएह0 त भgै0छ टाफ रहै आ ने सरकारी बेवभgै0छ था । अपने सभ सभ \nिक छु। गेटो खुजले रहै। भीतर बाहर भgएअएदशभgैअूनकारी लोक सॱसे टहलैत। बेभgएअ5 पहर ढोलकपर अभgएहच हा  होइ। \nचौधरीजीकभgएछै चाहोक िह  साब निह यभgएछै रहिन  । आबिथ  तँ जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  चाह िपआ पान खुअबिथन । तेकर \nबाद गप-सप शुभgएअ5 होइ।  \nओना िब हारक कतेको िज लाक भgएअएदशभgैअूनकारी दुइये िद  नक पछाित सँ िन कलए लगलाह। मुदा मधुबनीक मािर -पीट \nकेस भिर या देलकै। दू िद नक पछाित  भोगेभgएचच भgछ0अ जी सेहो दरभंगा जेलसँ िन किल  मधुबनी जेल चिल  एलाह। तेरह \nिद नक पछाित  िन कलैक आदेश आएल रहै। मुदा सभक नै। ३५ गोटेकभgएछै मुजभgएहूफरपुर जेल पठबैक आदेश सेहो \nआएल रहै। तेरहम िद न िन कलै बेर िक यो िन कलैले तैयारे नै भेलाह। िक छु िव दाइ भेने िब ना केना \nिन कलताह। गप उठल धोती-कुतभgैअ5 , गंजी-गमछा आ चभgैूहिर  क मुदा से नै भेलै। होइत-हबाइत एकटा लूंगी आ \nएकटा गमछा सभकभgएछै भेटलिन  । पाटभgैअच आभgएचच दो लनक अंित म जेल याभgए55ा छलै। तेकर बाद जे जगदीश भgएअएसाद \nमभgएचैडल गेबो केला तँ एक -िद ना-दु-िद नामे। जे कएक बेर थानेसँ चिल आबिथ।  \nओना जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  सभ दोहरी जेलक याभgए55ी रहिथ। अपनो गाममे तते मुकदमा भऽ गेल रहिन जे \nएक ने एकटा वारंट सभ िद न रहबे करिन। दू हजार ईभgै0छ वी  अबैत-अबैत सभ केश समाभgएह0 त  भऽ गेलिन, खाली \nदूटा शेष बँचल रहलिन। एकटा ३०७ (हभgएचछ याक भgएअएयास ) जे हाई कोटभgैअूमे छलिन , दोसर ४३६ (अिग लभgए7ए गी ) जे \nिड िभgै0छ ट  क जजक कोटभgैअूमे छलिन। जिह  ना बािढ़ क पािन  पोखिर मे भgएअएवेश करैकाल सॱसे पोखिर  क पािन  गित शील \nभऽ जाइए आ घुमती बेर (बािढ़  सटकैक समए) धीरे-धीरे गित हीन हुअए लगैए तिह ना मुकदमाक दौड़मे भऽ \nगेलिन। मुदा अिभgै0छ थ  र नै भेल छलै। कारण दुनू केश शेसन छलै। असिथ र ई भेलै जे िज लाक केश \n(अिग लभgए7ए गी क) क फाइले तरमे पिड़  गेल आ हाईकोटभgैअूमे दौड़ -बरहा कम होइ छलै। \nअखन धिर  माने २०००ई.सँ पूवभgैअू जगदीश भgएअएसाद  मभgएचैडल देशक आधासँ बेसी भgछू0मण कऽ नेने छलिथ। एक \nिद स देशक आिथभgैअूक राजधानी मुभgएहछ व ई देख नेने छलिथ तँ दोसर िद स नागालभgै7ैड -अभgएअ5णाचल सेहो देखने छलिथ। \nरिव भgएचच भgछ0अ  बाबूक (महिषभgैअू रिव  भgएचच भgछ0अ  नाथ टैगौर) शािभgएचच त   िन केतनक संग सुभgएचच द र वन, गंगासागर, कबीर दासक गाड़ल \nखभgएचच ती \n  समुभgछ0अक कात , तँ सूयभgैअू मंिद  र सेहो देखने छला। रंग-रंगक भgैए5ैत (भgैए5भgएचच भgैए5 ) एक िद स जँ हजारी बाबूक \n(आचायभgैअू हजारी भgएअएसाद िभgैए5  वेदी) जे शािभgएचच त   िन केतनमे १९३० ई.सँ १९५० ई. धिर  िह भgएचच दीक अभgएच7 या पक रहलाह। \nिस रीसक फूलक महमहीसँ मुभgए7एध होइत रहिथ तँ दोसर िद  स िम िथ लभgैअछचलमे ई  िस रीस बिजभgैअूत अिछ  ! ने घरक \nकाजमे आऔत आ ने चौकी, कुरसीक काजमे! ततबे नै, फलक गित  सेहो सएह। गाछ तँ बड़का-बड़का होइ \nछै जिह ना कहबी छै “मनुख तँ बलवीर मुदा मोछ ने तँ िक छु ने।” तिह ना। मन मािन  गेलिन जे पुरबा-\nपिछ याक लहिड़  छी। फूलक लेल केहेन गाछ लगाओल जाए, फूलक संग फलक लेल केहेन गाछ लगाओल \nजाए आ िब नु फूल-फलक गाछ कतए लगाओल जाए, ई तँ भgएअएभgैूू भेलिन। मुदा पिछ  याकभgएछै पूवभgैअ5क लपेट तर कऽ \nदइ छै। जँ से नै करै छै तँ िम िथ लभgैअछचलक भूिम  मे कतए कहभgैअैसँ आिब   बोन-झाड़ लािग  गेल छै, जइठाम एक-\nसँ-एक फल, एक-सँ-एक फूल आ एक-सँ-एक सुकाठ लकड़ीक बास भूिम  छी। िम िथ लभgैअछचलक िव  कास तखन \nहएत जखन िम िथ लभgैअछचलकभgएछै गहराइसँ अभgएच7 य यन कऽ अनुकूल पिर िभgै0छ थ  ित  बना उपयोग हएत।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n71 \n \nयाभgए55ाक दौड़मे राजभgै0छ थान सन दशभgैअूनीय जगह सेहो छुटले छलिन। याभgए55ा तँ गरपर छलिन मुदा समैओ आ \nपाइओक तंगी छलिन। मिम यौत भाित ज राजभgै0छ था नक पाली िज ला अभgएचच तगभgैअूत डी .एल.एफ. िस मभgै70ट कारखानामे \nसुपर-वाइजर छलिखन  जे बेर-बेर अबैक बात करैत रहिथन। ओना ओ (तेज नारायण मभgएचै ड ल) पढ़ल-िल खल \nनै। कोिस कभgएचच हा भेने गामक भgै0छ कूलो नभgै0ै ट  भऽ गेलिन आ गामो। जमीन-जभgएचछ था गुजर करैबला जभgएअ5र छै मुदा \nकोसी-कमलाक बीच पिड़  गेल छै। भािग  कऽ ओ राजभgै0छ था न चिल  गेला। डी.एल.एफ. िसमभgै70ट  कारखानामे उभgैए7ा \nमजदूरक भgएअ5पमे नोकरी भऽ गेलिन। एन .के. पारीख नाओंक एक गोटे जे चािर  कोठरी मकानो बनौने छलाह \nआ ओही िस मभgै70ट कारखानामे नीक पदपर सेहो छलाह , हुनके मकानमे एकटा कोठरी भाड़ा लऽ तेज नारायण \nरहए लगला। धीरे-धीरे दुनू गोटेक बीच संबंध बढ़ैत गेलिन । हुनकर (एन.के. पारीखक) सासुर नेपालक \nकाकरिभ भgैएअा तँए पभgए7ही िम  िथ लभgैअछचलसँ पिर  िच त, सभgएहछ बभgएचच ध क मजबूतीक कारण वएह भेल। भाए-बिह न जकभgैअै दुनूक \nसभgएहछ बभgएचच ध  बिन  गेलिन । एक-दोसरक पािर वािर क िज नगीक सभgएहछ बभgएचच ध  बढ़लिन। एन.के. पारीख तेजनारायणकभgएछै \nकहलिख न जे बैसारीमे पढ़ा देब। सचमुच पढ़ा कऽ कारखानाक सुपर-बाइजर बना देलिख न।  \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  मनमे अँटकािर लेलिन जे माभgए55 जाइ धिर  क समभgै0छ या  छिन । जखन जेता तँ एतबो ओ \nनै करत? देखैबला जगहो देख लेता आ ओइठामक मािट -पािन -हवाक भgए5एेभgए55ो देख लेता। एक िद  न एिह ना िक छु \nपािर वािर क आमदनी भेलिन, उिठ  कऽ िव दा भेला। असगरे घुमैक भgै0छ वभावो छलिभgएचचहये। िद  भgएहच ली होइत राजभgै0छ था न \nपहुँचला। सुपर-वाइजर भेला पछाित  तेजनारायण अपना पिर वारो (पभgए7ही ) आ एकटा भाइयोकभgएछै गामसँ लऽ गेला। \nभाएकभgएछै ओइ कारखानामे नोकरी धड़ा देलिखन। एन .के. पारीखक मकानसँ हिट  तीन कोठरीक मकान भाड़ा \nलऽ रहए लगला। पैखाना कोठरीक ओतेक जभgएअ5री नै, एक तँ भgए5एेभgए55क िह  साबसँ पातर जनसंभgए7ू या  दोसर \nझाड़दार सभgैअछगरीक (बगूर जकभgैअै पातो आ कभgैअैटो होइ छै) िछ टफुट गाछक परदा। बससँ उतिर  सोझे कारखाना \nगेला आ ऑिफ समे भातीजक सभgएहछ बभgएचच धमे पुछलिखन। तेजनारायण भgैचअयूटीमे नै रहिथ। एक गोटे पटनाक संग \nभेलिखन आ तेजनारायणक डेरापर दोसिर  सभgैअैझ होइत पहुँचा देलिखन । िब जलीक इजोत। बगलमे तीस-\nचालीस दोकानक छोट-छीन बाजार। जइ बीच होइत बसक राभgै0छ ता। अभgएचच हा र रहने बेसी नै देिख  पेला।  \nचैत मास रहने गरमी खूब पड़ै, दस बजेक बाद घरसँ ि◌ नकलैक मन नै होइ। मुदा बारह बजे राित क पछाित  \n(जेना-जेना राित  ढलै) मोटगर चदिर क जभgएअ5रित   भऽ  जाइ छलै। रहैले एकटा खाट, िस रकक संग भेटल \nछलिन। िभ नसर होइत देखैक अवसर भेटलिन। डेराक आगूमे चािर -पभgैअैचटा अशोकक गाछ लागल , मझोलके \nगाछ। मकान मािल कक घर अधा िक लोमीटर हिट  कऽ रहै। मुदा मालक घर बगलेमे बनौने रहए। मालो िक  \nिबनु बभgए7छ चा  दूटा तौिड़ या महॴस। तीन बापूत मकान मािल क। िप ता बुढ़े जे बेसीकाल महॴसक ताक-हेिर  करैत \nछल। एक भभgैअैइ ओही िस  मं◌ेट कारखानामे नोकरी करैत छलाह। आ दोसर खेती-िग रहभgै0छ ती सँ लऽ कऽ महॴस \nदुहनाइ आ मोटर साइिक लपर दूध बेचनाइ धिर  । तीन-िक लो मीटरपर एकटा दोकानदारकभgएछै भgएअएित  िद न दूध दइत। \nसाइठ बीघा जमीनो रहिन  आ एकटा बोिर◌ ंग सेहो। शुभgैए0 दोखरा बालुक खेत। पहाड़ -बालुक भgए5एेभgए55। गाछक \nभgएअ5पमे माभgए55 सभgैअछगरी। पहाड़क अित  िर भgए70 त  खेत सभमे पाथरक छोट-पैघ टुकड़ा ओंघराएल। पराते भने मकान \nमािल कसँ िच भgएचच हा -पिर चय भऽ गेलिन। पँइसिठ -सभgए5छिर  क उमेर, देहमे माभgए55 एकटा धोती। परात भने जखन बेटा \nमहॴस दुहए लगलिन  तँ जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  देखलिन जे दूध तँ कमे भेलै मुदा ओइमे पािन  ढािर  देलकै।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72 \n \nपुलिखन जे पािन  िक अए देिल ऐ? जबाव देलकिन  जे जँ दूधमे पािन  नै देबै तँ महॴसक थन जिर   जाएत! \nजबाव सुिन  िक छु फुड़बे ने कएलिन। आ◌ेहो चिल  गेलाह।  \nतेसर िद न अजमेर दरगा देखैक कायभgैअूभgैचहम बनलिन। बहुत सुभgएचच दर भgै0छ था न। पहाड़ी इलाका तँए बेसी िच भgैूएनो -\nचुनमुन। भgै0छ था नक पूबािर  भाग ऊँचगर पहाड़। पिह ने तँ मनमे भेलिन जे िह भgएचच दूकभgएछै रोक हेतै मुदा से नै। \nदेिख िन हारमे बेसी िह भgएचच दू। कबूलो-पाती बेसी। भgै0छ था नक भीतरे रहिथ िक  गभgैअछजा -बाजाक संग एकटा जुलुस \nदेख लिन। हाथी, ऊँटक संग मनुखकभgएछै चलबैत चिर  पिह या गाड़ी (िब नु इंिज नक, आगू-पाछू आदमी ठेलैत) मदभgैअू-\nऔरतसँ सजल जुलुस। रंग-रंगक बबािज योक समूह। नंगासँ लऽ कऽ रइस धिर ।  \nदरगा देखलाक पछाित  पुभgै0ै क र गेला। अजमेरमे आम, जामुन, लताम इभgएचछ या िद क गाछ सेहो देखलिन। गुलाब \nफूलक खेती बहुत बेसी। पुभgै0ै क र एकटा नमहर पोखिर नुमा अिछ । जइपर भgछ0हभgैैएाक मंिद  र अिछ । अनेको \nधमभgैअूशाला आ अनेको घाट बनल अिछ  । जिह ना दरगामे भीड़ तिह ना पुभgै0ै क रोमे रहए।  \nओना जेबाकाल जयपुरेमे बससँ उतरला। मुदा राित मे गेला। भोरे अभgएचच ह रगरे दोसर बस पकिड़  लेलिन तँए \nदेखैक अवसर ओइ िद न िक छु नै भेटलिन। अजमेरक तेसरा िद न पछाित  जयपुर पहुँचला। सचमुच कला-\nकृिभgए5छ   भgए57ेभgै0ै ठ  छै खास कऽ भgएअएाचीनक। मीराक भgै0छ था न (मैरता) सेहो गेला। बसनुमा रेलक गाड़ी चलै छै ।  \nएकटा मंिद र अिछ  जइमे अनेको मूितभgैअू अिछ  । मंिद र बहुत नमहर नै मुदा िछ पगरो नै। ढोलपेटा जकभgैअै अिछ  । \nअ◌ोना भीतर एबा-जेबा लेल लोहाक केबाड़ी लागल । मुदा सिद खन लगले रहै छै। छाती भिर  ऊपर चाभgएअ5 \nकात नमगर-चौड़गर िख ड़कीनुमा मोटगर लोहाक सरी ला गल छै। जइ होइत चाभgएअ5 कात घूिम   कऽ देखल \nजाइत अिछ । भीतरमे राजदरबारक दृभgै0ए य  बनल छै। जिह ना राजदरबारमे सभ िक छु सजल रहै छै तिह ना सभ \nिक छु सोनाक बनल छै। ओना देशमे एक-पर-एक भgै0छ था नो अिछ  आ मंिद रो अिछ । जिह ना कलाक भgए5एेभgए55मे अिछ    \nतिह ना आिथभgैअूक भgए5एेभgए55मे। मुदा मूल वभgै0छ तु अिध कभgैअछश भgै0छ था नक गाइब अिछ । ओ छी ओकर महाभgएचछ भgएहछ य । उदाहरणक \nभgएअ5पमे “कामभgएअ5प कामाभgए7ू या ” कामभgएअ5प कामाभgए7ू या मे सभ कथूक बिल  भgएअएदान होइत छै, मुदा दोसर-तेसरमे अंतर \nछै। िक छु भgै0छ था नमे खास चीजक बिल  पड़ै छै। तिह ना परसादो अिछ । जगभgैचएाथक परसादक अलग भgएअ5प -गुण \nअिछ ।  \nओना कोनो भgै0छ था नक महगाइक पिर चय बारहो मास रहलापर होइ छै, से तँ राजभgै0छ था नमे नै रहला, मुदा जतबे \nिद न रहला तइमे देखलिन जे बीतभिर क सजमिन क दाम, जेकर दाम अपना ऐठाम आठो आना नै हेतइ ओ दस \nभgएअ5पैयामे िब   काइत। १९९९ ई.मे गेल रहिथ। तीन भgएअ5पैये चाह िब  काइत छल। तिह या अपना ऐठाम एक भgएअ5पैये \nकप िब काइत छलै। तीन भgएअ5पैये पान िब  काइत छल अपना ऐठाम बारह आना रहै। एक तँ अपना सभ जकभgैअैित   \nसैकड़ो अभgैचए दोकानमे नै देखलिन मुदा अभgैचएक भाउमे अपना सभसँ कम अभgएचच तर छलै। िकछु सभgै0छ तो  छलै। \nजना चीिन या बदाम। चीिन या बदामक खेती होइ छै। खएब-पीअब अपना सभ जकभgैअै नै, सीिम त िज नगी \nसीिम त भोजन। गरीबी सेहो छै। मुदा अपना ऐठामक कारण िभ भgैचए अिछ   ओइठामक कारण िभ भgैचए छै। जिह  ना  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n73 \n \nनाओं मभgएअ5भूिम   तिह ना सचमुच मरलो अिछ । ने अपना सभ सन मौसम सुहावना आ ने गाछ-िब रीछक आनभgएचच द । \nमुदा राजाघराना आ औभgैएछोिग  क घरानाक बसने कलो-कारखाना आ आरामदेह गािड़ यो-सवारी।  \nओना ठीक-ठीक नै बूझल छलिन  मुदा चाभgएअ5 कात जे छहरदेवाली देने रहै ओ दस िक लो मीटरसँ बेिस येमे \nबूिझ  पड़लिन। बीचमे िस मभgै70टक कारखाना बनल। पािन  , िब जलीक बेवभgै0छ थाक खास बेवभgै0छ था  सेहो। कारखानासँ \nदिछ न नमगर चौड़गर पहाड़ छै। जइमे सँ डायनामािट सँ तोिड़  पाथर अबै छै। ओना तीन हजारसँ ऊपर \nभgए57िम  क कायभgैअूरत मुदा िब  ना ठौर-ठेकानक। िक छु गोटे छिथ  िज नका दरमहो नीक छिभgएचच ह  आ आनो आन सुिव धा \nछिभgएचच ह   मुदा अिध कभgैअछश भgए57िम  कक िज नगीक कोनो ठौर-ठेकान नै छिभgएचच ह  । ने कमभgैअूचारीकभgएछै रहैले आवासक बेवभgै0छ था  छै \nआ ने नीक मजूरीक।  \nकारखानाक जे मुभgए7ू य भgएअएबंधक छलाह ओ सेवा -ि◌ नवृिभgए5छ   आइ.ए.एस छलाह। कारखानाक भीतरे नीक आवासक \nबेवभgै0छ था  छलिन । दरमहो नीक। िम िथ लभgैअछचलक दुभभgैअ5भgए7ए य  ईहो अिछ  जे सेवा-िन वृिभgए5छ   नीक-नीक पदािध कािर यो आ \nअभgएच7 या पको दोहरा-दोहरा नोकरी करए लगलाह अिछ । आँइ यौ, अहभgैअैले वानभgएअएभgै0छथ आभgए57म / सभgएचच यास अवभgै0छ था  \nकिह या आओत आिक  अबै-ने देबइ! जइठाम िमिथ -मािल नक एहेन िभgै0छ थ  ित  रहत तइठाम भगवान मािल क छोिड़  \nके हेताह? कभgैअैच मािट  क एकटा िद आरी बना िल अ। फाटल-पुरान साड़ी फािड़  टेमी बना िल अ। कड़ू तेलक \nमालीमे मखा िद औ आ सभgैअैझू पहर िड  हवार भgै0छ था नमे लेिस  िद औ आ एकटंगा दऽ दुनू हाथ जोिड़  मभgैअछिग   िल अ जे \nिव भgैएछा िद  अ, धन िद अ, समभgैअछग िद  अ!! \nमुभgए7ू य भgएअएबंधककभgएछै देिख   मनमे उठलिन जे िक  सेवा-ि◌ नवृिभgए5छ  क पछाित  जे नोकरी केिन हार छिथ  ओइसँ भgछू0भgै0ै टाचारकभgएछै \nबल भेटै छै।  \nचौथाइयोसँ कम कमभgैअूचारीकभgएछै स्  थायी नोकरी भेटल छलिन । िज नका िक छु-िक छु सुिव धो छलिन । बाकी तीन-\nचौथाइ ठीकेदारक अभgएचच तगभgैअूत काज करैत। ओना दरमाहा कम जभgएअ5र छलिन   मुदा गामक बोिन यातसँ बेसी \nछलिन हभgएछै। काजक ढंगो बेवहािर  क। जना दूटा सुपर-बाइजर छलाह। दुनूक बीच एकटा मोटर साइिक ल। \nचौबीसो घंटा कारखाना चलैत अिछ । जइ सुपार-बाइजरक भgैचअयूटी समाभgएह0 त  भेलिन  ओ मोटर साइिक लसँ डेरा \nजेता, ओही गाड़ीसँ जइ गाड़ीसँ भgैचअयूटी करैबला सुपर -बाइजर आएल छलाह। तँए भgैचअयूटीक िह  साव लेिन हार \nसंगी भऽ जाइ छलिन । तँए सभ अपन भgैचअयूटीक पभgैूएा छलाह।  \nदोखरा बालु सभठाम एके रंग नै। कतौ-कतौ मेही बालु सेहो छै जेकरा खेतीक उपयोगमे आनल गेल छै। \nबहुत तरमे पािन  (लेअर) तँए बोिर◌ ंगो महग। गहुम, बदाम, चीिन या बदाम, बाजरा, ता◌ेरक खेती ठाम-ठीम रहै। \nअपना सभ जकभgैअै ने रंग -रंगक पशु आ ने पभgए5एी। गोिट   पंगरा-मोर। अपना ऐठाम जेरक-जेर कौआ, मेना, \nबगरा-बुगरी अिछ  से नै। वातावरणो अनुकूल नै। ने रहैले गाछ-िब रीछ आ खाइक रंग-रंगक वभgै0छ तु आ ने \nपीवैक पािन क बेवभgै0छ था । गोिट -पंगरा गाइयो मुदा खढ़-पािन क अभाव जेर बनौने । िभ नसभgएअ5 पहरकभgएछै भgैहहैभgए70 ट रपर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74 \n \nहिर अरो आ सुखलो ठठेर नेने अबै आ छीिट  दइ। गाए-सभ अपन-अपन खाए। परबा सेहो छै मुदा खाएब \nविजभgैअूत । जँ खेबै आ पकड़ा जाएब तँ जुमभgैअ5ना लागत।  \nराजभgै0छ थान जाइसँ डेढ़ बखभgैअू पूवभgैअू पनचानबे बखभgैअूक अवभgै0छ थामे जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडलक  माए मिर  गेली। माइक \nअंित म दशभgैअून। िद  नक बारह बजैत। जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडलक पभgए7हीकभgएछै ओ  कहलिख न-  \n“तूँ सभ खाइ-पीबै गेलह?” \nपुतोहु- “हँ।” \n“बभgए7छ चा , गाममे अिछ  िक ने?” \nखाइ कालमे देिख ने िह  रहिथ न, मुदा लगले िव सिर  गेली। मनमे शंका भेलिन।  \n“हमरो कने िब छान कऽ दाए।” \nपुतोहु ओसारेपर बगलेमे िब छान कऽ देलकिन । बैसले-बैसल घुसुिक  कऽ िब छानपर पहुँिच ते पिड़  रहली से \nपड़ले रिह  गेलीह! एकादशीक िद न। \nअंित म समए धिर  माएकभgएछै आशा नै टुटलिन  । िज नगीमे नमहर-नमहर दुिदभgैअून सेहो एलिन  , तँ सेवो एते मजगूत \nरहलिन  जे आशाक बाट पकड़निह  रहलिन । \nसुभgएहै यभgै0छ त  पिर वारमे माइक जभgएचच म  भेल छलिन । दू भाए-बहीिन क बीच िप ताक पिर वार छलिन । बहीिन क बेटा \nनिसभgैअूग मभgएचै ड ल दीप गामक छलिख न। िज नका १९४२ ई.मे झंझारपुर सकभgैअूलक आभgएचच दो लनमे गोली लागल \nछलिन । दुनू गोटेक (जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  आ हुनको) मािभgए55  क मनसारा (दरभंगा िज ला, घनभgै0ए यामपुर भgएहए लौ क) \nएके पिर वार। बेरमामे माइक सासुर, दीपमे पीसक (दीदीक, िज नकर बेटा नरिस◌ ंग मभgएचै ड ल) सासुर, गोधनपुरमे \nजेठ बिह न जे सात भाए-बिह नमे सभसँ जेठ। मनसारा पिर वार सभgएहछ पिभgए5छ  येमे अगुआएल नै समभgैअछगोमे अगुआएल। \nमाइक मौसीक सासुर बेरमे। हुनके पिर वारक पोखिर  अिध कारी पोखिर क नाओंसँ जानल जाइत अिछ , जे \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडलक  घरक बगलेमे अखनो कारगर अिछ । घरे-घरे कल भेने नहाएब तँ किम  गेल छै मुदा \nमाछ-मखानक बखारी छै। तिह ना एक लकीरमे तीनटा इनार सेहो छलिन , जे भभgए7ए नावशेष माभgए55 रिह   गेल छै । \nतीन भभgैअैइक भैयारीक बटबारामे चानीक भgएअ5पैया गिन   कऽ नै तराजूपर तौल कऽ बारह-बारह पसेरीक बटबारा \nभेलिन। आ◌ेइ पिर वारक लािग मे जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडलक िप  ताक िब आह हेबाक कारण छल पैछला इित हास। \nजइमे कूल-मूलसँ लऽ कऽ पािर वािर क बेवहार धिर  अबैत अिछ । जगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  सँ ऊपर सीढ़ी धिर  \nपिर वारमे हर जोतब आ गाए दूहब विजभgैअूत छल। मुदा आब नै। मौसीक (माइक मौसी) अनुशंसासँ माइक \nिब आह एक साधारण पिर वारमे भेलिन । घरदेखीमे पभgैअैच गो टे जे एलिख न से पभgैअैचो पभgैअैच रंगक। अपन -अपन \nनजिर ये सभ पिर वार देखलिन । एकटा नमगर-छड़गर खलीफा सेहो रहिथन । खेला पछाित  घरसँ जखन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n75 \n \nिन कलए लगलाह तँ चौकिठ मे किस  कऽ चोट लगलिन । ओइ तामसपर बािज  गेलाह जे एहनो ठाम कुटुमैती \nकरब। जेकरा घर ने दुआर छै। मुदा सभ चुपचाप सुिन  लेलिन । मौसीक (माइक मौसी) िज भgए5ैासा रहिन   जे \nअपना सभgएहछ प ित  निह यभgएछै छै तँ िक   हेतै। अपना खेत-पथार, पोखिर -इनार तखन दुख कथीक हेतइ। कारणो \nछलिन  जे सासुर िक छुए िद न बसला पछाित  िव धवा भऽ गेल रहिथ ।  \nदोसर िस फािर श (माएक िब आहक) मौसीक रहिन । माइक जेठ बिह न गोधनपुरमे। गोधनपुर बेरमा सटले \nअिछ । सात भाए-बिह नमे मौसी सभसँ जेठ आ माए सभसँ छोट। करीब तीस बखभgैअूक दूरी। ओना ओहो पुभgए55 \nिव ही न िव धवा भऽ गेल छलिख न। मुदा दूटा सभgएचच ता न तँ छलिन हभgएछै। हुनको िस  फािर श भेलिन । तेसर िस फिर श \nदीपक (नरिसंह भाइक) दीदीक भेलिन । पिर वारमे मिह ला समूहक िव चार काटब किठ न भऽ गेलै। माएक \nिब आह भऽ गेलिन ।  \n३५ बखभgैअूक आयुसँ पिह  ने िव धबा भऽ गेलीह। िप ता मृभgएचछ युक पछाित  करीब सािठ  बखभgैअू जीिव  त रहली। ऐ सािठ  \nबखभgैअूमे एकटा (नैहरक) सुभgएहै यभgै0छ त  पिर वारकभgएछै उजड़ल -उपटल देखलिख न। कोसी-कमलाक चपेटमे मनसारा गाम \nउजिड़  गेल। बीच बभgै0छ ती  ( पुरना बभgै0छ ती ) देने कमला बिह  रहल अिछ । तीनू भाितज आ दुनू पोताकभgएछै एक -एक \nसाल जहलमे बभgैचए देखलिन  । िव धवा मौसी देखलिन, िव धवा दीदी आ बिह न देख अपनो वैधभgै0ू य भgै0छ वी कार \nकेलिन । नरिसंह भायकभgएछै गोली लागल देखलिन  । ततबे नै देखलिन , पिर वारक भािग नक उजड़ल पिर वार \n(हिर नाही) सेहो देखलिन । िज नगीक धभgैूएे ने पंजा मजगूत करै छै!  \nमनसारा उजड़लासँ दीप, गोधनपुर आ बेरमाक एक पिर वारसँ सभgएहछ बिभgएचच ध  त रहने सभgएहछ बभgएचच ध  मजगूत भऽ गेल । \nपिर वारक दू सूभgए55 अिछ  । एक वंशगत दोसर बेवहारगत। एकठाम रहने आ एकठाम नै रहने (हिट  कऽ रहने) \nसभgएहछ बभgएचच ध भgएअएभािव  त होइते अिछ । नरिस◌ ंह मभgएचै ड लक पिर वार आ बेरमाक पिर वारमे मािभgए55  कक सभgएहछ बभgएचच ध  बिन  गेल \nअिछ । जखन नरिस◌ ंह मभgएचै डलकभgएछै गोली लगलिन  , इलाजक दरिम यान बहुत िद न धिर  बेरमेमे रहलाह। \nमाएक मुइला पछाित  सराधक सवाल उठलिन। िभgै0छ थ  ित  नीक नै छलिन, मुदा समाजो तँ ऐ समभgै0छ याकभgएछै मेटा \nचुकल अिछ  तँए तेहेन समभgै0छ या  निह यभgएछै बूिझ   पड़लिन। मुदा मनमे दूटा सवाल अपनो उठल रहिन, बाजिथ नै। \nकारण भgै0छ पभgै0ै ट , बिर आतीक मरजादी भोजक ठहाका तँ नै, तीस-चालीस हजारक काज। भgएअएभgैूू रहै जे एक बेर \nखेलहो-िब नु-खेलहोकभgएछै खुआ सभgएहछ बभgएचच ध  तोिड़  लेता। भेिर  पेट भोज खाइ दुआरे िद न-राित क समए लुटा देल जाए, \nई नीक नै भेल। मुदा डर ईहो रहिन, एहनो लोकक तँ कमी नै जे अनका ऐठाम पभgएहच था  मािर  दइ छिथ न आ \nअपना बेरमे... । दोसर कारण मनमे नचैत रहिन जे कमभgैअूकभgैअछडकभgएछै तँ हटेलिन, मुदा भोज तँ लधले रिह  गेलिन। \nएक िद स िद स होइिन जे एक बेर भोज खुआ हरदा बजा दैिथ , कम-सँ-कम एतबो तँ हएत जे पभgैअैच गामक \nपंचो आ समाजो आँिख क सोझमे देख लेिथ न। मुदा िक छु बाजिथ नै। मुदा अखढ़ुआ मेघ तड़तड़ाएल। तेराित  \n(सारा बनौला पछाित ) ि◌ दन सराधक गप-सप उठल, िप िस औत भाय (गोनर मभgएचै ड ल) आिब  कऽ (हिर नाहीसँ \nबेरमा) चािल  देलिख न जे मामी तँ बेटे जकभgैअै पोसलिन   तँए हम भोज करबै। आठ बखभgैअू पिह  ने गाया सेहो लऽ \nगेल रहिथ न। अपन िभgै0छ थ  ित (गोनर मभgएचै ड लक) ओते नीक नै, मुदा छोट भाएक बेटा सभ (पभgैअैचो भभgैअैइ ) कमासुत \nतेकर हूबा रहबे करिन । भाितजकभgएछै िप  ताक िबमारीक िख भgै0छ सा  बेर-बेर सुना तैयार (भोज करैले) कऽ नेने  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa /dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '/glyph874वदेह ' १२१ म  अंक  ०१  जनवर/glyph548 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६१ अंक  १२१)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76 \n \nरहिथ । ओ सभ (भाितज) गिछ  लेलकिन । जिह ना पोखिर मे माछ चाल दैत तिह ना भैयाक चाल देिख (जेठ \nभाय, जे पिह निह  मिर  गेल छलाह) भौजी पिर वारसँ चाल देलिख न जे जते ओ (िप िस औत भाय गोनर मभgएचै ड ल) \nकरिथ न तते हमहूँ करबै। कारण छलिन  जे दूटा बेटा िद भgएहच ली मे नौकरी करए लागल रहिन ।  \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  िह साब जोड़िथ तँ देखिथ जे दूटा भोज पचगामामे भेल जइमे तीस-पइतीस हजार खाइ-\nपीबैमे आ तीस-पइतीस हजार िभgैचह  या-कमभgैअूमे होइ छै। अपन िह  साब आधामे जोड़िथ। एकटा नव बीमारी गामक \nभोजमे सेहो पकिड़  लेने रहै जे िम ठाइक भोज रसगुभgएहच ला क भोज भऽ गेल रहए। भोजपर नजिर  जाइिन तँ मन \nभटिक  जाइिन। होइिन जे अनेरे फेरामे पड़ता। कमभgैअूकभgैअछड अजसक कभgैअछड छी। भनिस  याक गलती वा बािरकक \nगलती भोजैतकभgएछै चटैत अिछ  । तइ संग मनमे एकटा ईहो उठैत रहिन जे अखुनका जे पचगामा बनल अिछ , ई \nतँ हालमे बनल अिछ । एकर खेबे कते केिलिन। भोज खेने छिथ ननौर, भोज खेने छिथ लकसेना, परसा \nइभgएचछ या िद मे। से तँ आब फुिट  कऽ ओहो दोसर िद स चिल  गेलै आ जगदीश भgएअएसाद  मभgएचैडल  सभ दोसर िद स भऽ \nगेला। अपन आँट-पेट देखिथ तँ चौथाइपर बूिझ  पड़िन। भात-दािल क भोज केलिन। जिह ना कथा गोभgै0ै ठी  \n“सगर राित  दीप जरय”मे भाय-बंधुकभgएछै करौने रहिथ , तेहने भोज केलिन, नीक जस भेलिन। भोज खुआ भोज \nखाएब छोिड़  देलिन।  \nमाइक मुइला पछाित , जना कुभgएहछ हा रक आबामे ढबाि◌ ह लगै छै तिह ना ढबािह  लिग  गेलिन। िक छुए िद नक पछाित  \nसासु मिर  गेलिन। हुनको उमेर करीब नभgएहए बे बखभgैअू छलिन  । ओहू भोजकभgएछै छोट केलिन। छोट एना जे तीन -भाए \nएक बिह नक बीच सासुक सराध। जेठ भाय सरकारी नोकरी करैत तँए सरकारी धाही। पभgए7हीसँ तकरार हेबे \nकरतिन। मुदा सुतरलिन। नैहर लग रहने पभgए7ही माएक जीिव  त मुँह देखए गेलीह से भिर  सराध रिह ये गेलीह। \nजगदीश भgएअएसाद मभgएचैडल  अनठा देलिन। मुदा सासुरेसँ समाद पहुँचलिन जे एक-सवा सए किठ आरी गेल रहै, \nतेकर खचभgैअू अपने लागत िक  ने। सुिन  कऽ अनठा देलिन। जखन आठ िद न िबतलै, परसुए नह-केश हएत तँ \nसमाद पठा देलिन जे अहभgैअै सभ अशौचक भोज नह -केश िद न करै छी। हम सभ (बेरमा) छोिड़  देने िछ ऐ \nतखन अहॴ कहू जे हमर आएब उिच त हएत। मुदा खूब घौचाल भेलै। दुइये िद नमे कते घौचाले हएत, अनठा \nदेलिन।  \nसासुर िब सरलो ने रहिथ आिक  नरिस◌ ंह मामा (करीब ८०-८५ बखभgैअूक रहिथन  ) मिर  गेलिखन ।\n  मुदा दीपक \nभोज नमहर होइतो छोट होइ छै। गाम नमहर तँए सॱसे गामक भोज करैत-करैत भोजैतक दम खड़ा जाइ \nछै। मुदा आन गाम तँ एको घरक िक अए ने हुअए ओ तँ गामे कहाएत। संयोग थोड़ेक नीक भेलिन  जे \nमृभgएचछ युसँ करीब आठ बखभgैअू पूवभgैअू भgै0छ वतंभgए55ा सेनानी भेट गेल रहिन  । जइसँ दू-अढ़ाइ बीघा खेत कीिन  लेलिन । \nभgै0छ वतंभgए55ता सेनानी भेटैसँ पूवभgैअू गामेमे एक गोटे ऐठाम नौकरी करए लागल रहिथ  । जे पभgै70शन भेटलापर छोड़लिन  ।  \nचािर म भेलिन जे पभgए7हीक मामा (मिम औत ससुर) सेहो ओही पित आनीमे चिल  गेलिन। ओना हुनको उमेर अभgै0छ सी  \nपार कऽ गेल रहिन । मुदा ओइठामसँ आबा-जाही नै रहने कोनो भारे ने पड़लिन।  \nएक पीढ़ीक (पुरान पीढ़ीक) अभgएच","size_mb":1.11,"has_text":true},"Videha 122.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 122.pdf","name":"Videha 122.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १२२ म अंक १५ जनवरी २०१३ (वषफgॉ61 ६ मास ६१ अंक १२२)   \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गफgॉइ4  \n२.१. िश वकुमार झा ‘िट हgछुघ लू’-िहg।छज  रागमन  \n  \n२.२. जगदीश वg262साद मवg283 ड ल-लघुकथा-कलंक   \n  \n२.३. िबफgइखखदेफgइ5खर ठाकुर - वg262ेम -पवg255  / सपनाक अबसान   \n२.४.वg262सुन  िसंह- नारीक चिरवg255 सभसँ रंगल कथासंवg39छह ‘िजवg3छ9ी ’ \n  २.५. जगदानफgइखखद झा ‘मनु’- दूटा िवहिन कथा- लाशसँ भरल वg399ेन / सभसँ िवg262य बवg30टतु \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n \n३. पफgॉइ4  \n३.१. जगदीश चवg288वgट06 ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आवg28टम गीत )- (आगवg363 ) \n  \n३.२. िबवg288देवg258र ठाकुर \"नेपाली\"- हमर समाज बौरा गेल / परदेशी िपया/ जवg288मब दुलवg36छभ ऐ  धरतीपर  \n  \n३.३. जगदानफgइखखद झा ‘मनु’- गजल १-४ \n  \n  \n३.४. िशव कुमार यादव- गजल  \n  \n३.५. मुवg382ी कामतक दूगो किव  ता वg30टववg27टछ समाज / माय एक चुटकी नुन दअ दे...  \n  \n३.६.१. राजदेव मवg283 ड लक तीन गोट किव ता-नवg370गरा मजदूर / मनक दुआर/ छवg363हक वg265प  २.\nजगदीश वg262साद मवg283 डलक पवg363चटा गीत -अिब ते अगहन./ उपजल खेत./ धूल चरण./ उनटन./ जान \nिव चार......दूटा किव ता- (ित लासंवg389ाित  क अवसरपर) सतबेध/गुवg26टवg25टर   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n3 \n \n  \n३.७. राजेश कुमार झा-शराबक लेल  \n  \n  \n३.८. िबनीता झा-देखू आइ एफबी परक खेल  \n  \n४.गवg32ट -पवg32ट भारती :१.मूल तेलुगु किवता:पसुपुलेिट गीता; तेलुगुसँ िहंदी अनुवाद:आर.शवg36टता \nसुंदरी; िहवg288दीसँ मैिथली अनुवाद: िवनीत उवg28टपल  (िदवg298लीक बलावg28टकारक घटनापर )- दुमजफgॉ65  २. मवg288वg255वgट06वgटछ6ा \nऋवg303यवg257ृवg3छ5 - हिरशंकर वg257ीवावg30टतव  “शलभ\"- (िहवg288दीसँ मैिथली अनुवाद  िवनीत उवg28टपल ) \n  \n  \n िवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पिफgइ55काक सभटा  पुरान अंक ( फg4ए9ेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचफgॉ6ॉक  \nिलंकपर उपलफgइ9इध अिछ।  All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिफgइ55काक सभटा पुरान अंक फg4ए9ेल , ितर हुता आ देवनागरी फgइ65पमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n \nिवदेह ई-पिफgइ55काक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिफgइ55काक ५० म सँ आगफgॉ6ॉक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकफgइ4ॉ अपन साइट / फgइ9इलॉ गपर लगाऊ।   \nफgइ9इलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेफgइैएट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड फgइ6इाफgइ9एत कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िफgइैएलक \nकफgइ65 आ खाली फgॉए4थानमे http://www.videha.co.in/index.xml पेफgॉए4ट कफgइ65 आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाफgॉए4ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाफgइ5इरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचफgॉ6ॉक िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक फgॉए4तंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n5 \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   (एतए बॉफgइैएसमे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कफgइ65 , बॉफgइैएससँ कॉपी कफgइ65  \nआ वडफgॉ61 डॉफgइैएयुमेफgइखखटमे पेफgॉए4ट कए वडफgॉ61 फाइलकफgइ4ॉ सेव कफgइ65। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सफgइ94पकफgॉ61 कफgइ65। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचफgइ55कला / फोटो सभक फाइल सभ (उफgइै4चारण , बड़ सुख सार आ दूवफgॉ65फgइ5इत \nमंफgइ55 सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचफgॉ6ॉक िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकफgॉ65इव  \n  \n \n \nफgइै6योितरीफgइ5खर पूवफgॉ61 महाकिव िवफgॉइ4ापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती फgइ6इाचीन कालिहसँ \nमहान पुफgइ64ष ओ मिहला लोकिनक कमफgॉ61भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पुफgइ64ष ओ मिहला लोकिनक  िचफgइ55  \n'िमिथला रवg279 '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिफgइ54फgॉ61, एिहमे िमिथलाफgइ5इरमे (१२०० वषफgॉ61 पूवफgॉ61क ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अफgइखखयाफgइखखय फgइ6इाचीन आ नव फgॉए4थापफgइख4य , िचफgइ55 , अिभलेख \nआ मूिफgइ54फgॉ61कलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सफgइ94बिफgइखखधत सूचना , सफgइ94पकफgॉ61, अफgइखखवेषण संगिह िवदेहक सचफgॉ61-इंजन आ फgइखखयूज सिवफgॉ61स \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सफgइ94बिफgइखखधत वेबसाइट सभक समफgॉ91  संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकवg36छ \nअवg288वेषण \" \nिवदेह जालवृफgइ54क िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिफgइ6इय जालवृफgइ54 ) पर जाउ।  \n  \n \n1.संपादकीय \nमैिथली:२०१२  \nमोबाइलपर जखन हम मैिथलीमे बात करै छी तँ हमर सहकमफgॉ6ख गौरी भोला कहै छिथ- “बफgॉख6ड  मीठ भाषा \nअिछ।” गायफgइ55ी फgॉए1यंकट कहै छिथ- “अहफgॉ6ॉक  भाषा मैिथली अिछ आ हम सभ अपन बेटीक नाम मैिथली राखै \nछी।” \nऐ िमठासक िभतुरका खटास हम हुनका बुझा नै पबै िछयिफgइखखह।  \n२०१२ आ मैिथली भाषा आ सािहवg28टय : \n२०१२ िविभफgॉखइ कारणसँ मैिथली भाषा आ सािहफgइख4यक इितहासमे मोन राखल  जाएत। ऐ वषफgॉ61क शुफgइ64मे चनौरागंज  \n(झंझारपुर) मे बेचन ठाकुर जीक नेतृफgइख4वमे जाितवादी रंगमंचक िवफgइ64फgॉइए समानाफgइखखतर मैिथली रंगमंचक “पिहल \nिवदेह मैिथली नाफgॉख4य उफgइख4सव ” २०१२ क फgइ6इारफgइ94भमे सफgइ94पफgॉखइ भेल। बेचन ठाकुर िवगत २५-३० वषफgॉ61सँ मैिथली \nनाटकक िनदफgॉै1शक रहल  छिथ, दजफgॉ61न भिर  नाटक ओ िलखने छिथ, जे अनेकानेक बेर मंिचत आ फgइ6इशंिसत भेल  \nअिछ। ऐ बेफgइ64का  नाफgॉख4य उफgइख4सवक थीम रहए “भरतक नाफgॉख4य शाफgॉए4फgइ55क पिरफgइ6इेफgॉ5एयमे मैिथली नाटक आ  रंगमंच”। \nदू िदनक ऐ िदन-राितक महोफgइख4सवमे जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉडलक नाटक  “वीरफgॉ64गना ”, बेचन ठाकुरक नाटक \n“िवफgइ5खासघात ” आ गजेफgइखखफg4ए6 ठाकुरक नाटक  “उफgइ9खकामुख ” मंिचत भेल। एकर अलाबे नारी सशिफgइैएतकरण / \nलोकगाथा आधािरत एकाफgॉ1ॉीक फgइ6इदशफgॉ61न सेहो  भेल। मैिथ ली किव सफgइ94मेलन भेल आ  िवदेह सफgइ94मान देल  गेल जकर \nिववरण िनफgॉए9 फgइ6इकारसँ अिछ। \nिवदेह समानावg288तर सािहवg28टय अकादेमी सवg29टमान  \n१.िवदेह समानाफgइखखतर सािहफgइख4य अकादेमी फेलो पुरफgॉए4कार २०१०-११  \n२०१० फgइ5ैी गोिवफgइखखद झा (समफgॉ91 योगदान लेल )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n7 \n \n२०११ फgइ5ैी रमानफgइखखद रेणु (समफgॉ91 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाफgइखखतर सािहफgइख4य अकादेमी पुरफgॉए4कार २०११-१२  \n२०११ मूल पुरफgॉए4कार - फgइ5ैी जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉडल (गामक िजनगी, लघुकथा संफgॉ91ह ) \n२०११ बाल सािहफgइख4य पुरफgॉए4कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, लघुकथा संफgॉ91ह ) \n२०११ युवा पुरफgॉए4कार - आनफgइखखद कुमार झा (कलह, नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरफgॉए4कार - फgइ5ैी रामलोचन ठाकुर - ( पफgॉइॉानदीक माझी , बफgॉ64फgइैइला - मािनक बंफgॉइ4ोपाफgइखैयाय , उपफgइखखयास , \nबफgॉ64फgइैइलासँ मैिथली अनुवाद ) \nनाटक, गीत, संगीत, नृवg28टय , मूितवg36छकला , िशवg298प आ िचवg255कला वg252ेवg255मे िवदेह सवg29टमान २०१२  \nअिभ नय \nमुफgइै1य अिभनय  \nसुफgइ5ैी िश  फgइ9खपी \n  कुमारी, उफg411 - १७, िप ता फgइ5ैी लफgॉ5एमेण झा  \nफgइ5ैी शोभा काफgइखखती महतो , उफg411 - १५ िप ता- फgइ5ैी रामअवतार महतो , \nहाफgॉए4य -अिभनय \nसुफgइ5ैी िफgइ6इ  यंका कुमारी, उफg411 - १६, िप ता- फgइ5ैी वैफgॉइ4नाथ साह  \nफgइ5ैी दुगफgॉ65नंद ठाकुर , उफg411 - २३, िप ता- फgॉए4व्. भरत ठाकुर \nनृफgइख4य  \nसुफgइ5ैी सुलेखा कुमारी , उफg411 - १६, िप ता- फgइ5ैी हरेराम या दव \nफgइ5ैी अिमत रंजन , उफg411 - १८, िप ता- नागेफgइ5खर कामत  \nिच फgइ55कला  \nफgइ5ैी पनकलाल मफgइखॉडल , उमेर- ३५, िपता- फgॉए4व . सुफgइखखदर मफgइखॉडल ,   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n \nफgइ5ैी रमेश कुमार भारती , उफg411 - २३, िप ता- फgइ5ैी मोती मफgइखॉडयल  \nसंगीत (हारमोिनयम) \nफgइ5ैी परमानफgइखखदा ठाकुर , उफg411 - ३०, िप ता- फgइ5ैी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \nफgइ5ैी बुलन राउत , उफg411 - ४५, िप ता- फgॉए4वे. िच फgइ9खटू\n  राउत \n  \nसंगीत (रसनचौकी) \nफgइ5ैी बहादुर राम , उफg411 -५५, िप ता- फgॉए4व्. सरजुग राम \nिशफgइ9खपी -वफgॉए4तुकला  \nफgइ5ैी जगदीश मिफgइ9खलक , उफg411 -५०, गाम- चनौरागंज \nमूितफgॉ61-मृिफgइ54का कला  \nफgइ5ैी यदुनंदन पंिड  त, उफg411 -४५, िप ता- अशफफgॉ6ख पंिड  त \nकाफg41ै -कला \nफgइ5ैी झमेली मुिखया , िपता फgॉए4व . मूंगालाल मुिखया, उफg411 - ५५ \nिकसानी-आफgइख4मिनभफgॉ61र संफgॉए4कृित  \nफgइ5ैी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता फgॉए4व . फgइ5ैी फणी दास  \nिनफgॉए9 सफgइ94मान िवदेह नाफgॉख4य उफgइख4सव २०१३ क अवसरपर देल जाएत:- \nिवदेह मैिथली पफgइ55कािरता सफgइ94मान -२०१२ फgइ5ैी नवेफgइखखदु कुमार झा आ  िवदेह समानाफgइखखतर सािहफgइख4य अकादेमी फेलो \nपुरफgॉए4कार २०१२ फgइ5ैी राजनफgइखखदन लाल दास (समफgॉ91 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा सफgइ94मान २०१२-१३ (वैकिफgइ9खपक सािहफgइख4य अकादेमी पुरफgॉए4कारक फgइ65पमे फgइ6इिसफgॉइए )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n9 \n \n२०१२ बाल सािहफgइख4य पुरफgॉए4कार - फgइ5ैी जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉडल कफgइ4ॉ “तरेगन” बाल फgइ6इेरक िवहिन कथा संफgॉ91 ह \n२०१२ मूल पुरफgॉए4कार - फgइ5ैी राजदेव मफgइखॉडलकफgइ4ॉ \"अफgइ94बरा \" ( किवता संफgॉ91ह ) लेल। \n2012 युवा पुरफgॉए4कार - फgइ5ैीमती फgइै6योित सुनीत चौधरीक “अिचफgॉ61स ” ( किवता संफgॉ91ह ) \n2013 अनुवाद पुरफgॉए4कार - फgइ5ैी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" ( मराठी उपफgइखखयास फgइ5ैी िवफgॉएॉणु सखाराम खाफgइखॉडेकर )  \nसमानाफgइखखतर सािहफgइख4य अकादेमी पुरफgॉए4कारक फgइ65पमे फgइ6इिसफgॉइए िवदेह भाषा सफgइ94मान सािहफgइख4य अकादेमीमे एक जाित \nिवशेषक फजफgॉ6ख सािहिफgइख4यक (!) संफgॉए4था सभ क सािहफgइख4य अकादेमी मैिथली िवभागपर ४५ वषफgॉै6ंक कफgइ9इजाक िवफgइ64फgॉइए \nफgइ6इितिफgॉख9याक फgइ65पमे सोझफgॉ6ॉ आएल । ४४ सालमे मैिथल फg4ए9ाफgॉॉइण -३६ बेर, कायफgॉए4थ -६ बेर, राजपूत-२ बेर आ \nगएर सवणफgॉ61- ० बेर ऐ पुरफgॉए4कारकफgइ4ॉ फgइ6इाफgइ9एत क ऽ सकला । फg4ए9ाफgॉॉइणमे नीक लेखक जेना लिलत, धूमकेतु, धीरेफgइखखफg4ए6 ऐ  \nपुरफgॉए4कारसँ वंिचत रहला आ हिरमोहन झा कफgइ4ॉ ई  पुरफgॉए4कार िजबैत नै देल गेलिन। फgइ6इितिफgॉख9यावादी लेखक स भसँ \nऐ पुरफgॉए4कारक िलफgॉए4ट भर ल पड़ल अिछ । सुभाष चफgइखखफg4ए6 यादव , मेघन फgइ6इसाद , िबफgइखखदेफgइ5खर मफgइखॉडल , जगदीश फgइ6इसाद \nमफgइखॉडल , निचकेता आिद गएर फg4ए9ाफgॉॉइण लेखक िजनका  मैिथली सािहफgइख4यमे अपार आदर फgइ6इाफgइ9एत छिफgइखखह , फg4ए9ाफgॉॉइणवादी \nसािहफgइख4य अकादेमीक कोपक िशकार छिथ। िमिथला राफgइै6यक आफgइखखदोलनी लो क सभ फgॉइ5ारा गुआहाटीमे िवफgॉइ4ापित \nपवफgॉ61 (िदसफgइ94बर २०१२) क अ वसरपर जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉडलकफgइ4ॉ मुफgइै1य अितिथ बना ओल जएबाक िवरोध भेल, \nजकर घोर भफgइख4सफgॉ61ना कएल  गेल। \nिववg32टापित : \nिवफgॉइ4ापित मैिथलीक महाकिव छिथ। परफgइ94पराक अनुसार ओ एकटा हाजाम ठाकुर पिरवारक छिथ । फgइै6योितरीफgइ5खर \nठाकुर हुनकर िववरण “वणफgॉ61 रफgइै9ाकर ” मे केने छिथ आ फgइ5ैीधर दास हुनकर पदावली क उफgइ9खलेख उदाहरण सिहत \n“सदुिफgइैएत कणफgॉ65मृत ” मे केने छिथ । फgइ5ैीधर दास आ फgइै6योितरीफgइ5खरक परवतफgॉ6ख संफgॉए4कृत आ अवहफgॉइैक लेखक \nिवफgॉइ4ापितक उफgइ9खलेख मैिथल फg4ए9ाफgॉॉइणक पंजीमे भेल अिछ । परफgइखखतु िकछु फg4ए9ाफgॉॉइणवादी संफgॉए4था सभ फgॉइ5ारा \nफgइै6योितरीफgइ5खरपूवफgॉ61 िवफgॉइ4ापित कफgइ4ॉ फg4ए9ाफgॉॉइण बना देबाक आ हुनका “पाग” पिहरा “यफgइ5ॉोपवीत संफgॉए4कार ” करबाक फgइ6इयास \nमैिथलीक यफgइ5ॉोपवीत संफgॉए4कार करबाक षडयंफgइ55क फgइ65पमे देख ल जा रहल अिछ । सािहिफgइख4यक जगतमे सफgइ94पूणफgॉ61 साल \nऐपर चचफgॉ65 हो इत रहल आ ई मािम ला सालक अफgइखखतमे भेल “इिफgइखॉडया हैबीटेट सेफgइखखटर भारतीय भाषा महोफgइख4सव ” मे \nसेहो उठल । िवफgॉइ4ापित पवफgॉ61क माफgइखैयमसँ मैिथल फg4ए9ाफgॉॉइणक एक टा कफgॉइ6रवादी फgॉ91ुप जाितवादी रंगमंचक साथ िम िल \nकऽ मैिथली पर क फgइ9इजा क कोिशश मे लागल रहल आ सामाफgइखखय लोक ऐसँ दूर भऽ रहल छिथ । \nटैगोर िलटरेचर अवाडवg36छ: \nमैिथलीक लेल पिहल टैगोर िलटरेचर अवाडफgॉ61 फgइ5ैी जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉडलकफgइ4ॉ “गामक िजनगी” लघुकथा संफgॉ91ह \nपर देल गेल । परफgइखखतु एकर चचफgॉ65 दरभंगा सिहत िमिथलफgॉ64चलक कोनो िहफgइखखदी अखबार नै केलक, आकाशवाणी \nदरभंगा सेहो पूणफgॉ61 चुफgइ9एपी साधने रहल आ अपन जाितवादी चिरफgइ55 लोक सभक सोझफgॉ6ॉ राखलक ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10 \n \nगूगल िवदेह बुवg270स : \nिवदेह फgॉइ5ारा गूगलक सहयोगसँ ४०० सँ बेशी मैिथली िकताब गूगल बुफgइैएस पर १००% फg4ए9ाउज आ डाउनलोडक \nसुिवधाक संग ऑनलाइन कएल गेल । अंफgॉ91ेजी -मैिथली शफgइ9इदकोषकफgइ4ॉ कॉमन िफgॉख9एिटव  शेयर अलाइक लाइसेफgइखखसक \nअफgइखखतगफgॉ61त िरलीज क एल गेल। \nसािहवg28टय अकादेमीमे मैिथली समवg288वयकक मनोनयन आ  सािहवg28टय अकादेमीक पुरवg30टकार क राजनीित: \nसािहफgइख4य अकादेमीमे मैिथली समफgइखखवयक क चयनक लेल ६ टा जाितवादी संगठन कफgइ4ॉ सािहफgइख4य अकादेमी माफgइखखयता \nदेने अिछ। ई संगठन सभ मैिथलीक ८ म समफgइखखवयकक मनोनयन केलक अिछ। ई संयोग अिछ बा दुयफgॉै6ग \nिक आइ धिर एकर सभ समफgइखखवयक मैिथल फg4ए9ाफgॉॉइण भेल छिथ, ऐ बेर सेहो ई फgॉख9म जारी रह ल। युवा पुरफgॉए4कार \nदेबामे सभ िनअम खतम करैत रेफरी फgॉइ5ारा नाम देल सभ पुफgॉए4तकपर िवचार कर बासँ मना कऽ देलिन आ एक \nसाधारण पुफgॉए4तककफgइ4ॉ ई  पुरफgॉए4कार देलिन जकर लेखक मूलतः िहफgइखखदीमे िल खै छिथ। \nकी मैिथली मावg255 मैिथली वgट09ावg332णक भाषा छी?  \nयिद सािहफgइख4य अकादेमी आ  जाितवादी संफgॉए4था सभक वश चिलतै तँ उफgइ54र हँ रिहतै। परफgइखखतु समानाफgइखखतर \nिवचारधारा आ समानाफgइखखतर रंगमंच ऐ धारणा कफgइ4ॉ फgइखैवफgॉए4त क ऽ देलक। ऐ िलंक \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ पर िवदेह मैिथली िवहिन कथा,   िवदेह \nमैिथली लघुकथा, िवदेह मैिथली पफgॉइ4 , िवदेह मैिथली नाफgॉख4य उफgइख4सव , िवदेह मैिथली िशशु उफgइख4सव , िवदेह मैिथली \nफgइ6इबफgइखखध -िनबफgइखखध -समालोचना ऑनलाइन उपलफgइ9इध अिछ। िवनीत उफgइख4पलक आर .टी.आइ. क जे उफgइ54र सािहफgइख4य \nअकादेमी देलक अिछ ओ सा िहफgइख4य जगतकफgइ4ॉ लिफgइै6जत  करैत अिछ । समफgइखखवयक आ ओकर एडवाइजरी बोडफgॉ61क \nसदफgॉए4य सभ जइ तरहफgइ4ॉ सभटा  असाइनमेफgइखखट फgॉए4वयं आ सर -सफgइ94बफgइखखधीकफgइ4ॉ दऽ देलिन ओ ऐ संफgॉए4था सभक फg4ए9ाफgॉॉइणवादी \nफgइ6इवृिफgइ54कफgइ4ॉ सोझफgॉ6ॉ अनैत अिछ । \nराजदेव मंडल, रामिवलास साहु, उमेश पासवान, रामदेव फgइ6इसाद मफgइखॉडल झाफgइ65दार , जगदीश फgइ6इसाद मंडल , उमेश \nमंडल, सुभाष चफgइखखफg4ए6 यादव , फgइ6इेमशंकर िसंह , डॉ. उदय नारायण िसं ह \"निचकेता\", मेघन फgइ6इसाद  आिद लेखक \nिनःफgॉए4वाथफgॉ61 भावसँ मैिथली कफgइ4ॉ फgइ6इाणवायु द ऽ रहल छिथ।  \nपागक राजनीित: \nफg4ए9ाफgॉॉइणवादी पागक राजनीितकफgइ4ॉ तखन बफgॉख6ड  पैघ धफgॉ1इा लागल जखन खरौआमे महाकिव लालदास जयफgइखखतीक \nअवसरपर पिहल बेर आयोजक लोकिन ई मानलिन जे ई जाित िवशेषक पिरधान िमिथला मैिथलीक मंचपर \nफgइ6इयोग नै कएल जएबाक चाही आ ओ सएह केलिन। एकरा समानाफgइखखतर िवचारधारा क बड़ पैघ िवजय क फgइ65पमे \nदेखल जा रहल अिछ।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n11 \n \nवg262ाथिमक आ  मवg287य िववg32टालयमे िशवg252ाक मावg287यम मैिथली मावg287यमसँ: \nसुफgइ6इीम कोटफgॉ61क िनणफgॉ61यक बादो  अखनो िमिथलामे िशफgइ5इाक माफgइखैयम मैिथली नै अिछ। ऐ सफgइ94बफgइखखधमे एक टा बैठक \nिनमफgॉ61लीमे भेल जइमे जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉडल , राम िवलास साहु, राजदेव मफgइखॉड ल, वीरेफgइखखफg4ए6 यादव आिदक \nउपिफgॉए4थितमे राहुल कुमार जीक संयोजकफgइख4वमे िवदेह िवचार गोफg41ैी सफgइ94पफgॉखइ भेल आ  हफgॉए4ताफgइ5इर अिभयान भेल। \nपरफgइखखतु ई िचफgइखखता सेहो फgइ6इकट कएल गेल जे मैिथली सािहफgइख4यक वतफgॉ61मान जाितवादी आ फgइ6इितिफgॉख9यावादी िसलेबसकफgइ4ॉ \nबदलल जाए, आततायी जाितवादी जमीफgइखखदारक जी वनी कोन गुलाम मानिसकताक अफgइखखतगफgॉ61त िसलेबसमे राखल \nगेल अिछ? कोसी पुलक उफgॉ1खाटनक अवसर पर मुफgइै1यमंफgइ55ी नीतीश कुमारकफgइ4ॉ ऐ सफgइ94बफgइखखधमे फgॉए4मार पफgइ55 देल गेल।  \nएकर अलाबे िवदेह गोफg41ैी (पिरचचफgॉ65 / फgइ6इैिफgइैएटकल लैबोरेटरी फgइ6इदशफgॉ61न ) सािहफgइख4यक िविभफgॉखइ आयामपर सफgइ94पफgॉखइ भेल। \nनेपाल मे मैिथली: \nडेनमाकफgॉ61 एफgइ94बैसीक सहयोगसँ  \"बुिधयार छौड़ा आ राफgइ5इस \" ( रमेश रफgॉ1ैन िलिखत नाटक ) कई दजफgॉ61न फgॉए4थानपर \nमंिचत भेल । िवफgॉइ4ापित पुरफgॉए4कारक घोषणा भेल , दू लाखक पुरफgॉए4कार रामभरोस कापिड़ फg41एमरकफgइ4ॉ भेटल िन। \nरंगमफgइैखच आयोजनामे जनकपुरमे मैिथली नाटक तथा सफgॉ64फgॉए4कृितक कायफgॉ61फgॉख9म सफgइ94पफgॉखइ  भेल । सफgॉ64फgॉए4कृितक कायफgॉ61फgॉख9ममे \nगीत एवं नृ◌ृफgइख4य फgइ6इफgॉए4तुत भेल। \nजानकी नवमी पर जनकपुरमे बम िवफgॉए4फोट भेल , झगड़ू मफgइखॉडल सिहत कई संफgॉए4कृितकमफgॉ6खक हफgइख4या भेलिन । \nपरमेफgइ5खर कापिड़ घा इल भेला। \nफgॉए4वफgॉए4फgइख5य मिहला फgॉए4वफgॉए4फgइख5य पिरवार - फgॉए4वफgॉए4फgइख5य समाज मूल नाराक संग  यदुकोहा आ माची िझटकिहयामे सड़क \nनाटक फgइ6इदशफgॉ61न भेल। पिरवार िनयोजनपर आधािरत जंगलमे मंगल नामक मैिथली भाषाक सड़क नाटक \nिपिसआइ नेपालक सहयोगसँ फgइ6इितिवफgइ94ब रंगमफgइैखच जनकपुर फgइ6इदिशफgॉ61त केलक। \nयुवा नाफgॉख4यकला पिरषद परवाहा देउरी फgॉइ5ारा िबफgॉख9मी शफgइ94वत २०६९ क पूवफgॉ61 सफgइखखफgइखैयामे अफgइखखतररािफgॉएॉफgॉ99य मैिथली \nनाटक महोफgइख4सव आयोिजत भेल , उदघाटन गणतफgइखखफgइ55 नेपालक पिहल  राफgॉएॉफgॉ99पित डा .रामवरण यादव केलिन। \nमहोफgइख4सवमे नेपाल आ भारतक आठ नाफgॉख4य समूह भाग लेलक। \nनिचकेता क \"एक छल राजा\"क मंचन सरफgॉए4वती पूजनोफgइख4सव तथा वसफgइखखत पंचमी मेला २०६८ क अवसर पर \nितलाठी मे भेल। \nहम जखन बफgइै4चा रही तँ गाममे “देशी कौआ” आ “कार कौआ” दुनू देखाइ पड़ैत छल, “कार कौआ” \nचकमक आ ककफgॉ61श , “देशी कौआ” हफgइ9खलुक  रंगक आ मधुर आवाजबला। लोक ककरो ककफgॉ61श बोलीकफgइ4ॉ सुिन  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12 \n \nबजै छला- “केना कार कौआ सन बजै छफgइ4ॉ।” एफgइ94हर िकछु बखफgॉ61सँ “देशी कौआ” िवलुफgइ9एत भऽ गेल अिछ , लोक \nसभकफgइ4ॉ एकर  दुख छै। चा फgइ65 िदस  कार कौआक साफg411ाफgइै6य फgॉए1याफgइ9एत अिछ। \n  \n  \nगजेफgइखखफg4ए6  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nअपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गवg32ट  \n२.१. िश वकुमार झा ‘िट हgछुघ लू’-िहg।छज  रागमन  \n  \n२.२. जगदीश वg262साद मवg283 ड ल-लघुकथा-कलंक   \n  \n२.३. िबफgइखखदेफgइ5खर ठाकुर - वg262ेम -पवg255  / सपनाक अबसान  \n२.४.वg262सुन  िसंह- नारीक चिरवg255 सभसँ रंगल कथासंवg39छह ‘िजवg3छ9ी ’ \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n13 \n \n२.५. जगदानफgइखखद झा ‘मनु’- दूटा िवहिन कथा- लाशसँ भरल वg399ेन / सभसँ िवg262य बवg30टतु \nिश वकुमार झा ‘िट वg298 लू’ \nिवg325  रागमन  \nआफgइख4 मासँ जीबाक फgइ6इवृित रखेबला लोककफgइ4ॉ जखन पिर  िफgॉए4 थ  ित वश अिव रल फgॉए4 नात जीवन शैलीकफgइ4ॉ जीवाक अनगफgॉ61ल \nफgइ6इयफgइै9 करए पड़ैत छैक तँ जीवनक शैलीमे पिर वफgइ54फgॉ61न अवफgॉएइ यंभावी भऽ जाइत छैक। इहए दशा मौिल क \nरसाफgॉए4 वा दन करैत अपन सािह फgइख4 य साधनासँ समाजकफgइ4ॉ अनुशािस  त फgॉए4 वफgॉए4 थ मनोरंजन देबाक फgइ6इयफgइै9 करैबला \nआशुकथाकारकफgइ4ॉ सेहो होइत अिछ  । \n      हिर मोहन बाबू हाफgॉए4 य सफg411ाट छिथ  । मैिथ ली कथाकफgइ4ॉ जनिफgइ6इ  य बनेबाक दृिफgॉएॉ ट  ऍं िह नक फgइ6इयास अतुलनीय \nमानल जाइत अिछ । गंभीर िच फgइखख त न हेतु अनुशीलन करबाक लेल सामािज क अफgइखख तफgॉ61फgॉइ5फgइखख फgॉइ5  ओ िव डफgइ94 बनाकफgइ4ॉ अपन \nसरल शैलीमे आरोहन कऽ मैिथ ली सािह फgइख4 यकफgइ4ॉ मनोरम रसाफgॉए4 वादन फgइ6इदान केलिन  । िक छु फgॉए1 य ित फgॉख9मक फgॉख9ममे हाफgॉए4 य  \nसफg411ा ट ई िब सिर  गेलिथ   जे गंभीर िव षय हाफgॉए4 यक छाफgॉॉ4ीक तरमे पािन  -पािन  भऽ गेल छल। जकर फgइ6इफgइख4 यफgइ5इ फgइ6इमाण \nिह नक चिचफgॉ61त उपफgइखख या स “कफgइखख या दान” मानल गेल। सगरो आलोचनाक बािढ़  आिब  गेल छलिन । “बुफgइै4 ची  दाइ”कफgइ4ॉ \nएहेन अवफgॉए4 था मे आिन  कऽ िक एक छोिड़  देलिन ? ओना ई कोनो असहज नै। िम िथ लाक तथाकिथ क \nभलमानुषक पिर वारमे अखनो बहुत ठाम “बुफgइै4 ची  दाइ” कािन  रहल छिथ । अपफgॉए4 यफgॉ6ॉ त छिथ  कतौ अपन सासुरक \nपीड़ासँ तँ कतौ अपन नैहरक देल लावफgइखॉ य दुखमयी अफgइ5ैुसिर  तासँ। जॱ िव धवा भऽ जेतीह तँ समाजकफgइ4ॉ फgॉए4 वीकायफgॉ61 \nभऽ जाएत िक एक तँ उफgइै6 ज र साड़ीमे वाला सवल समाजकफgइ4ॉ माफgइखख य  छैक। मुदा िश फgइ5इा िव  हीन बुफgइै4 ची दाइकफgइ4ॉ छोिड़   \nपाफgइ56ाफgइख4 य  जरदगब सी.सी. िम फgइ5ैा केना भािग   सकैत छिथ ...? \nबेटी दोसरक लाज होइछ। ओकरा इफgॉए4 कूल नै पठा कऽ लालकाकी केना गलती नै केलिख न...। \n      हिर मोहन जीक ऐ उफgॉ19ेफgॉएइ यहीन उपफgइखख या सक आलोचना िह नका समफgॉए4 याक तफgइख4काल समाधान करबाक लेल \nफgइ6इेरणा देलक। आशु कथाकार समाजक देल उपहासकफgइ4ॉ बदफgॉ65फgॉएइत नै कऽ सकल आ तफgइख4फgइ5इण एकर समाधान \nिल खबाक लेल उफgॉइ4त भऽ गेल। शीषफgॉ61क देल गेल “िफgॉइ5  रागमन”। \n      फgॉए4 वा भािव क छैक बेटी कोनो ढोलनाक ताग तँ नै जे सिड़  गेला बाद िन कािल  कऽ दोस र तागमे गफgॉ6ॉथल \nजाए। तँए िफgॉइ5  रागमन दोसर केना करत। सी.सी. िम फgइ5ै पाफgइ56ाफgइख4 य जोकर बुफgइै4 ची दाइकफgइ4ॉ मॉडनफgॉ61 वाला बना कऽ \nिफgॉइ5  रागमन करत। कोनो फgइखख यायाधीशसँ साफgॉ5ए य क अभावमे नै चाहैत ि◌ नदफgॉै6षकफgइ4ॉ सजा दैत छैक तँ ओकर शफgइ9इ द -\n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14 \n \nशफgइ9इ दक तादाफgइख4 फgइ94 य अनगफgॉ61ल लगैत। तिह  ना हिर मोह न जीक िफgॉइ5  रागमनमे जइ-जइ समाधानक िव फgइखख दुक उफgइख4 कषफgॉ61 भेल \nओ वएह फgइ6इमाण नै दऽ सकल जकर हिर  मोहन अिध कारी छिथ ।  \n      िफgॉइ5  रागमन अपन मोनकफgइ4ॉ जवरदफgॉए4 ती  मनौअल करा कऽ हिर मोहन िल खलिन । एतेक तँ ि◌ निफgइ56  त अिछ  \nनैसिगफgॉ61क फgइ6इित  भाक धनी उपफgइखख यासकार कतौ ऐ कचोटकफgइ4ॉ फgइ6इत् यफgइ5इ नै कएलिन  । संग-संग कोनो पारखी ई \nदु:साहस नै कऽ सकैत अिछ  जे ऐ उपफgइखख यासक माफgइखख यतापर फgइ6इफgॉ11िच  फgइखखह लगाओत। िफgॉइ5  रागमन सेहो कफgइखख यादाने जकफgॉ6ॉ \nअफgइखै या यमे िव भफgइैए त  अिछ । फgइ6इयोगवािद  ताक एहेन फgइ6इमाण मैिथ  ली सािह फgइख4 यक महाकाफgॉए1 य  िव धामे मनबोध आ फgइ6इवासी \nतथा काफgॉए1 य  िव धामे निच केताकफgइ4ॉ छोिड़   संभवत: आनठाम नै भेटत। िम स िव जली िव फgइ5ख-िव फgॉइ4ालय अफgइ5ॉात यौवना \nआ मुफgइैइ धा  छिथ । सी.सी. िम फgइ5ैा हुनक फैन भऽ गेल छिथ  । सफgइ94 पूणफgॉ61 भाषणमे आयफgॉ61क मूल भाषक फgॉएइ लो कक \nतािकफgॉ61क िव  वेचन िव फgइ5ख िव  फgॉइ4ालयक संग -संग चफgइखॉ डीचरणकफgइ4ॉ झकझोकिर   देलक। िव फgॉइ4ोफgइ54मा “कालीदास” कफgइ4ॉ \nकुमारसंभवमक नायक बना देने छलीह तँ ऐठाम चफgइखॉ डीकफgइ4ॉ अपन “बुफgइै4 ची  दाइ”मे सुयोफgइैइ य पाफgइ56ाफgइख4 य  वालाक आश \nजागव उपफgइखख यासक यथाथफgॉ61वादी फgॉख9फgॉ64ित   मानल जाए। जे मैिथ ली सािह फgइख4 यक लेल तफgइख4 फgइ5इण तँ बेछफgइ9ए प अवफgॉएइ य  छल। \nिम स िव जलीक भाषणमे जे आधुिन कता क लेब उपफgइखख यासकार देखेबाक फgइ6इयास केलिन   ओ पुफgइ64ष फgइ6इधान संकुिच  त \nमानिस कतासँ भरल कथाकिथ त िम िथ लाक सवल अथफgॉ65त सवणफgॉ61 समाज िव  शेष कऽ कऽ फg4ए9ाफgॉॉइणमे अखनो \nफgॉए4 वीकायफgॉ61 नै ओिह   काल तँ सवफgॉ61था असंभव छल। अखनो हमरा सबहक समाजमे फgॉए4 फgइ55ीकफgइ4ॉ सहचरी नै अनुचरी \nमानल जाइत अिछ । अपन वेवाक हाफgॉए4 य सँ हिर मोहन तफgइख4 कालीन सामफgॉ61फgइख5 य वान सबल मैिथ लक अफgइखख तफgॉ61दशापर तीफgॉ5ए ण  \nफgइ6इहार केलिन  , मुदा हाफgॉए4 य  समागम िम िफgइ5ै  त रहबाक कारणे ओ समाज एकर ममफgॉ61कफgइ4ॉ बूिझ   नै सकल। जॱ सभटा \nगफgइ9ए प शुफgॉएॉ क दाशफgॉ61िन  क अंदाजमे िल खल जाइतए तँ हिर मोहन जीक िफgॉइ5  रागमन ओिह ना अफgइ5इोप भऽ जइतए जेना \nसाफgइ94 यवादी जगदीश फgइ6इसाद मफgइखॉ ड ल जीक “मौलाइल गाछक फूल” आ सुभाष चफgइखख फg4ए6  यादव केर “घरदेिख या” आ \n“बनैत िव गड़ैत”क अिछ । एकटा फg4ए9फgॉॉइण सािह  फgइख4 यकार फgॉइ5ारा मनुवादी फgइ6इवृित  पर फgइ6इहार समाज फgॉइ5ारा माफgइखख य  तँ भेल \nमुदा माफgइ55 हाफgॉए4 य  आ रोचकताक कार णे। जॱ हाफgॉए4 य  नै रिह तए तँ चतुरानन ि◌ मफgइ5ैक “कला” जकफgॉ6ॉ दुित  याक \nचान मानल जेबाक संभावनाक िव शेष छल। “अकाफgइखॉ डताफgइखॉ ड व”मे लालकाकी, आवेश रानी, तारादाइ आ \nदुलारमिन क संवाद फgइ65िच  गर लगैत अिछ । ऐठाम िम िथ लाक परफgइ94 परावादी दृिफgॉएॉ ट  कोणकफgइ4ॉ उफgइ54म देखेबाक मूल कारण \nउपफgइखख या सकार नारी िश फgइ5इा ओ चेतनाक संग -संग अनुशीलनक अभाव मनैत छिथ । एतेक तँ फgॉए4 पफgॉएॉ ट  अिछ  जे \nरेवती रमण सन िश िफgइ5इ  त भाइक कारणे सकल फgॉ91ाफgइ94 य नारी पाफgइ55ा बुफgइै4 ची दाइकफgइ4ॉ आधुिन  क बनेबाक लेल तैयार भऽ \nजाइत छिथ । पित  परमेफgइ5खर होइत अिछ  । ओकर इफgइै4 छाकफgइ4ॉ केना नै पूणफgॉ61 कएल जाएत। फg4ए9ाफgॉॉइण पिर  वारक फgॉए4 फgइ55ी  \nकेना दोसर िब आह करतीह? ऐ फgइ6इकारक कफgइ9ख प ना हिर मोहन करबाक साहस नै कऽ सकलाह। ओ फgॉए4 व यं \nपरफgइ94 प रावादी समाजक अंग छिथ । तँए परफgइ94 प रा आ आधुिन कतामे सामंजफgॉए4 य फgॉए4 था िप त कराबाक इफgइै4 छाशिफgइैए त  कफgइ4ॉ \nनवल फgइ65पफgइ4ॉ सजा कऽ बुफgइै4 ची दाइकफgइ4ॉ आधुिन  क बना देलिन । कफgइखख यादानमे उफgॉ19ेफgॉएइ य हीन अंित म याफgइ55ाक पिर  णित  इहए \nभेल जे एकटा मूखफgॉ61 वािल  काकफgइ4ॉ जबरदफgॉए4 ती  ततेक आधुिन क बना देल गेल जे वतफgॉ61मान पिर  िफgॉए4 थ  ित मे सेहो फgॉ91ाफgॉॉॉ नै \nभऽ सकैत अिछ । ओइ कालक लेल तँ सवफgॉ61था अनुपयुफgइैए त भेल हएत। जे बुफgइै4 ची  दाइ पिह ल राित  सी.सी. \nिम फgइ5ैाक “नािसफgॉ61ग ” शफgइ9इ दकफgइ4ॉ नरिस ◌ ंह लगा कऽ गािर  बूिझ  गेली ओ आब डलसीक फgॉए4 था नपर “फgॉख9ोटन ”क गमला \nमंगवाक फgइ6इेरणा अपन माएकफgइ4ॉ दैत छिथ  - ई तँ सवफgॉ61था अपफgइै4 च  मानल जाए। ओना “देशी मुगफgॉ6ख िव  लायती बोल”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n15 \n \nपिर िफgॉए4 थ  ित  वश संभव छैक मुदा फgइ6इकृित   ओहूमे गाममे रिह  कऽ वयस भेल मुफgइ64ख वालाकफgइ4ॉ िश  िफgइ5इ  त बना कऽ \nएहेन पिर वतफgॉ61न करबाक चेफgॉएॉ टा उपफgइखख यासकारक अदूरदिशफgॉ61ता मानल जाए।  \nअिश िफgइ5इ  त पुफgइ64ष वा नारी जखन पिर  िफgॉए4 थ  ित वश पाफgइ56ाफgइख4 य संफgॉए4 कृित  आरोहण करैत अिछ  तँ चािल मे पिर वतफgॉ61न संभव \nछैक।  \n      मुदा ऐठाम बुफgइै4 ची  दाइमे िश फgइ5इाक  फgॉख9िम  क िव कास देखाओल गेल। पित क आिल◌ ंगन आ िस नेहसँ िव मुख \nनारीकफgइ4ॉ परीफgइ5इाफgॉए4 वफgइ65प आधुिन  क बनए पड़ल ऐ फgइ6इसंगमे तँ बुफgइै4 ची दाइकफgइ4ॉ आर गंभीर बना देबाक आवफgॉएइ य कता \nछल। माफgइ55 लोकिफgइ6इ  यता आ छफgॉइॉ सािह  फgइख4 य  लोलपताक कारणे एतेक अलौिक क पिर वतफgॉ61नकफgइ4ॉ समाजक लेल कोनो \nफgइ65पफgइ4ॉ िद शा ि◌ नदफgॉै1िश  त नै मानल जा सकैछ। हिर मोहन सन पारखी रचनाकारक लेखनीक कमाल मानल जाए जे \nशैली ओ फgइ6इवाहक संग -संग रोचकताक कारणे “िफgॉइ5  रागमन” लोकिफgइ6इ  य भऽ गेल अफgइखख यथा जॱ सामाफgइखख य  \nसािह फgइख4 यकारक ई फgइ6इयास रिह  तए तँ कोनो फgइ65पे सािह  फgइख4 यक लेल उपयुफgइैए त  नै मानल जइतए। भाषा शैली ओ \nफgइ6इवाहमे िफgॉइ5  रागमन अभूतपूवफgॉ61 कृित   िथ क ऐमे कोनो संदेह नै। सरल फgॉ91ाफgइ94 य समाजक शफgइ9इ द  “धी-डाही”सँ लऽ कऽ \nपाफgइ56ाफgइख4 य उपफgॉख9म धिर   कतौ ई नै बुझना जाइत अिछ  जे हिर मोहन ओइ समाजक अंग नै छिथ  जइ समाजक \nलेल संवाद िल खल गेल। अथफgॉ65त अफgइ5ॉसँ लऽ कऽ िव  फgइ5ॉ धिर   गामक “जरलाही” सन शफgइ9इ द  बाजैवाली मिह लासँ \nलऽ कऽ िम स िव जलीक भाषण धिर  एकफgइ65पता देखा कऽ ई फgइ6इमािण  त तँ अवफgॉएइ य  कएलिन  जे हुनकासँ पैघ रोम-\nरोममे पुलिक त “मैिथ ली पुफgइ55 ” ताधिर  तँ अवफgॉएइ य  नै भेल छल।   \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश वg262साद मवg283 ड ल-लघुकथा-कलंक  \n  \nकलंक  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16 \n \nिद शा-िद शाफgइखख त र िद स दृिफgॉएॉ ट   उठा िव फgइ5खािम  फgइ55 देखलिन   तँ समुफg4ए6मे जोर -जोरसँ उठैत लहिड़  नजिर  पड़लिन । \nलहिड़ क गित  देिख  बूिझ  पड़लिन  जे कहॴ भूचाल तँ ने भऽ रहल अिछ । एहेन भूचाल पूवफgॉै6मे भेल छल आिक   \nपिह ल-पिह ल भऽ रहल अिछ । मुदा ई भफgॉ6ॉज केना लागत ? ने एकोटा पोथी बँचल, सभटाकफgइ4ॉ िद  वार खा गेल आ \nने एकोटा पुरान लोककफgइ4ॉ देखै छी िज  नकासँ पूिछ  लेबिन । तखन? आँिख  बफgॉखइ केने िव  फgइ5खािम  फgइ55 बफgइखख द  िप पनी तरसँ \nतकलिन  तँ फgइ55ेता युगक मफgइखख थ रा देखलिन । \n      मफgइखख थ रापर नजिर  पहुँिच ते कािल ल फgइ6इभातक सूयफgॉ61कफgइ4ॉ अधफgॉ61 दैत देखलिन  । मन िव हुँिस  गेलिन । अनेरे \nखापिड़ क ित सी जकफgॉ6ॉ जनचना -चनचना उड़ए लगलिन । एह, ओहो नौड़ी-छौड़ी कमाल कऽ गेल। अयोिध या \nराजकफgइ4ॉ ढनमना देलक। मुदा लगले मन ठमिक   गेलिन । पैछला बात इित हास-पुरान भेल, अनेरे ओकरा धुनने \nबड़ हएत तँ मोटका तोसक-सीरक बनत आब ओ युग रहल जे अनेरे पफgॉ6ॉच िक  लो ऊपरो आ पफgॉ6ॉच िक  लो \nतरोमे तड़तड़ाएत! आब तँ ठंढ़ा हवाक दवाइ िब जलीक हीटर भऽ गेल। िज नगी असान भऽ गेल, मुदा \nआचारक िक  िव चार अिछ  से कतए हरा गेल अिछ  जे एना बेर-बेर समुफg4ए6मे लहिड़   उठैत रहैए। िव फgइ5खािम  फgइ55क \nमन फेर ठमकलिन । ओह अनेरे कोन फेिर मे पड़ै छी। घरवाली घर लेती, दाय जेती छुफgइै4 छे। कते िद न जीबे \nकरब जे अनेरे माथमे मोटरी बािफgइखख ह   रखने रहब। मुदा जाबे आँिख  तके छी ताबे केना मुनल रहत। जेकर \nरफgइैए छा  ओटोमेिट क पीपनी करैत रहैत अिछ । मन निच ते रहिन  आिक  डेग उिठ  पूबिर या रफgॉए4 ता  पकिड़  \nलेलकिन । \n      जाधिर  भकुआएल रहलाह ताधिर तँ िद शफgॉ6ॉस लगलाहा जकफgॉ6ॉ पूब -पिछ मक बोध नै रहलिन  मुदा आगूक \nकटािर  देिख ते िव फgइ5खािम  फgइ55 चॱकलाह। जिह  ना गाड़ी-सवाड़ीक याफgइ55ी जीवन -मरणक बीच चलैत तिह ना िव फgइ5खािम  फgइ55क \nसवाड़ी मरल-जीअल बाट पकड़लक। आँिख  उठा देखलिन  तँ मफgइखख थ राक घर सोझमे पड़लिन । जीह हलिस  \nगेलिन । कहुना छी तँ राज-दरवारक छी िक ने। बैसैले सोनाक पीढ़ी देबे करत। सभ िद न तँ सागेक िव फgइखख या स \nने गनै छी मुदा आइ तँ छेनेक िव फgइखख या स गनब। मुदा लगले जीहक पािन  धरतीपर खिस ते मन बदललिन । की  \nमफgइखख थ रा जीबैत जीबैए आिक  मुइल जीबैए। जिह ना कोनो गाममे जँ सभ चोरे भऽ जाए तखन चोर के भेल। \nिक यो नै, मुदा सधुआ गाम नै चौफgइ65आ गाम तँ कहाऔत।  \nदरबफgइै6 जा पर पहुँिच ते िव फgइ5खािम  फgइ55पर आंगन बहारैत मफgइखख थ राक नजिर  पड़ल। पिह लुके नजिर मे अखड़ाहाक \nखलीफा जकफgॉ6ॉ मािट  क सलामी भेटलिन । हाथमे बाढ़िन  नेनिह  आंगनसँ मफgइखख थ रा बेसोह दौगल आिब  डेिढ़ यापर \nबाढ़िन  पटिक  दुनू हाथे दुनू बफgॉ6ॉिह   पकिड़  मफgइखख थ रा आंगन लऽ जा गोड़ लगलकिन । असीरवाद दैत िव फgइ5खािम  फgइ55 \nपुछलिख न- \n“मफgइखख थ रा, अहॴ तँ राम-रावणक बखेरा ठाढ़ केलॱ, अखुनका िक  हाल अिछ ?” \nिव फgइ5खािम  फgइ55क फgइ6इफgॉ11पर िध  यान नै दऽ ऋृिष क सेवामे चुपचाप लिग  गेल। \nआित फgइख5 य -सफgइख4 का र पछाित  मफgइखख थ रा मुँह खोललक-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n17 \n \n“बाबा महाराज, इित हास-पुरान हमरा कलंिक नी बना ठाढ़ केने अिछ । असगरमे किह यो भफgइ4ॉट हेबाक समए नै \nभेटल तँए अखन धिर  अहफgॉ6ॉ कान धिर   नै पहुँचा सकल छेलॱ, मुदा आइ....।” \nिब फgइै4 चेमे िव फgइ5खािम  फgइ55 पाकल आम जकफgॉ6ॉ टपिक   खसलाह- \n“ई तँ हमर दुरभाफgइैइ य जे अहफgॉ6ॉ सन करामातीसँ तीन युगक पछाित   भफgइ4ॉट भेल। ” \nिव फgइ5खािम  फgइ55क आमक रस पािब   मधुआएल मफgइखख थ रा बाजिल - \n“दरवारमे हम नौड़ी छेलॱ। नौड़ी-छौड़ीक मोजर कते होइ छै से अहफgॉ6ॉसँ िछ  पल अिछ । तखन हमरे दोख लगा \nिक अए कलंिक नी बनौने अिछ ?” \nमफgइखख थराक फgइ6इफgॉ11 िव  फgइ5खािम  फgइ55कफgइ4ॉ ठमका देलकिन  । तफgइख4काल बातकफgइ4ॉ टारैत बजलाह - \n“अखन हम हाल-चाल देखैए चलल छी। अहफgॉ6ॉक पुरान बात अिछ  । ओ िब ना तािफgइख4व  क िच फgइखख त नसँ नै \nहएत।” \nमफgइखख थ रा- “तखन?” \n“यएह जे सात िद नक समए िद अ। आठम िद न आठ बजे अपने आिब  किह  देब, नै जँ कोनो काजक \nओझरीमे पिड़  गेलॱ तखन अहफgॉ6ॉ सबा आठ बजे जफgइ65र पहुँच जाएब। ”\n     \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nिबफgइखखदेफgइ5खर ठाकुर, धनुषा, नेपाल। हाल-कतार। \nवg262ेम -पवg255  / सपनाक अबसान   \n  \n  \nवg262ेम -पवg255   \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18 \n \nहमर फgइ6इाणफgइ9एयारी नफg411ता   \nमनभिरके माया आ फgॉए4नेह माफgइ55 अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ।  \nहम ऐठाम कुशल रिह अहफgॉ6ॉक कुशलताक कामना करैत छी। अहफgॉ6ॉ क िवयोगमे िबना पािनक माछ आ िबना नेहु \nकऽ मफgॉ6ॉ स बनल हम एतऽ पिरवारक भरण-पोषण लेल फgइ5ैमजी वीक टोपी लगा िदन कािट रहल छी।   \nकािफgॉॉ4क फोनसँ साफgइै4चे हमर मन बड दुिखत अ िछ । अहफgॉ6ॉ क उपराग छल जे हमरा िबसिर गेलॱ, बराबर फोन \nनै करैत छी। अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ हमर फgइै1याले नै अ िछ । मुदा सफgइख4य ई नै छै। िकएक तँ हम तँ बस शरीर छी जिहकऽ \nआफgइख4मा अहफgॉ6ॉ  छी। जौँ फgइ5खास लेब ऽबला फोफgइैएसो  हम छी तखन ऑफgइैएसी जन तँ अहफgॉ6ॉ  छी। आब अहॴ कहू जकरा \nिबना हम एक पल बफgॉ6ॉ िच नै सकब, ओकरासँ अलग रहबाक कफgइ9खपना कोना करब ? मुदा तैयो पिर िफgॉए4थित  \nलोककफgइ4ॉ दोसर कऽ सामने िववश कऽ दै छै। आन लग काम करब, ओहो फgइ6इचफgइखॉड गमफgॉ6खमे, बड पैघ बात छै। \nघरमे बिसया-कुबिसया िकछु नै खाइ छलॱ। मुदा एतऽ सुखल खबुस िचबाएब लत भऽ गेल अिछ। नेपालमे \nरहैत काल िव देश माने फgॉए4वगफgॉ61 हएत से कफgइ9खपना करैत छ लॱ। ओतुफgॉ1इा  लोक सभ आनफgइखखदसँ, खुशी साथ जीवन \nफgॉए1यतीत  करैत हेताह, से फg41एम छल। पैसा जेना गाछसँ िहला कऽ लाख- दू लाख पठबैत अिछ, तिहना बुझाइत \nछल। शायद एखन अहूँ ओहे सोचैत हएब। मुदा देखू िफgॉ6एदेफgइ5खरी , सफgइख4य ई नै छै। फgॉए4वगफgॉ61 कहल ई जगह \nिवयोगाभासमे तड़िप-तड़िप मरऽबला फgॉए4थान छै। एत ऽ पैसाक महफgइख4व संगे मनुफgॉएॉय क खरीद-िबफgॉख9ी होइ छै।  दोसर \nिदस राित मे अहफgॉ6ॉ  संग िबताएल ओ पल सभ,फgॉए4नेहक तीत -मीठ गप-सप िबढ़नी क खोता जकफgॉ6ॉ  हमरा मानस \nपटलमे आिबकऽ िनफgइखखद तोिड़ दैए। कखनो-कखनो िवदेश छोिड़ कऽ अहॴ संग ओइठाम साग-पात खा िदवस \nगमएबाक इफgइै4छा होइ ए। मुदा िवगतक दु:ख-ददफgॉ61सँ मन तरिस जाइए। सफgइै4चे, नीक खाना, नीक कपड़ा आ नीक \nगहना लेल कतेक तरिस गेल छलॱ। नीक खाएब आ नीक लगाएब सपना भऽ गेल छल।   \nएतऽ आिब पिरवार टेबब एकटा िकनर िमलल अिछ । दाियफgइख4व पूरा करबाक एकटा सहारा अिछ। हम एतबेमे \nखुशी छी। मुदा तैयो फोन करबाक प यफgॉ65फgइ9एत पैसा आ समय नै हएब , दोसरक वशमे बड़द जकफgॉ6ॉ  जोताएब, घर- \nपिरवारसँ दूर रहब िचफgइखखताक िवषय िथक।   \nएहन िवष म पिरिफgॉए4थ ितमे हमर साथ देब, आफgइख4म िव फgइ5खास ब ढ़ाएब, अपनामे धैयफgॉ61ताक बाफgइखखध मज गूत रा खब अहफgॉ6ॉ क \nकतफgॉ61फgॉए1य  अिछ । कारण अहफgॉ6ॉक धैयफgॉ61ता आ आफgइख4म िव फgइ5खासे फgइ6इ वा समे हमरा हौसला फgइ6इदान करत।   \nअफgइखखतमे समय -समयमे फोन करैत रहब से वाचाक संग एखन िव राम। बफgॉ6ॉकी दोसर पफgइ55मे।   \n \nअहफgॉ6ॉक फgॉए4नेही   \nएकाफgइखखत राम  \nमफgइ64 भूिम टोल,कतार   \n  \n२ \nसपनाक अबसान   \nएक िदन रमलोचना आंगनमे सँ महेश महेश... िकलोल करै छिथ। तखन चौिकये परसँ काकी कहै छिथन, \nबौआ एफgइ94हरे आ उ- काकीक मन बड िपड़ा एल आ मन िखफgॉखइ रहए। रमलोचना गामक बेटा आ महेसक संगी  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n19 \n \nछल। बुिढ़या रमलोचनाकफgइ4ॉ बजा कऽ महेशकफgइ4ॉ वृताफgइखखत सुनबैत छिथन।  \nमहेश जे तीन साल पिहने गेल छलाह कतार, अपन सपना पूरा करबाक लेल। ज यबाक बेर अफgइख4यफgइखखत हिषफgॉ61त- \nमाएला घर बनाएब, पफgइै9ी क लेल नीक कपड़ा, बफgइै4चा -बुफgइै4चीकफgइ4ॉ नीक फgॉए4कूलमे पढ़ाएब आ जबान बिहनक शादी \nकरब। हतपतमे पाफgॉए4पोटफgॉ61 बनौलक। अपन िकयो नै रहै िवदेशमे। तैयो घरक पड़ोसी मदनक सहयोगमे हुनकर \nमामासँ वीजा मङौलक। पिहने किनए पैसामे भऽ जाएत किहतो फgइ9एलेनपर चढ़ऽसँ पिहने १ लाख नगद लेबाक \nिजद करऽ लागल। पैसा नै भेलाक कारणे दोबर कऽ कागज बनबा लेलक। आब दूध-माछ दुनू बातर भऽ \nगेलै महेशकफgइ4ॉ। की करत घरमे, सभ सदफgॉए4यक आँिखक नोर पोछैत ओ गेलाह कतार। मुदा हुनका सभकफgइ4ॉ नै \nचाही एना, काम नाथुरकफgइ4ॉ कैहक िदन-राित धूपमे तबुक उठाएब आ देह धुिन िबिफgइ9खडङ कफgइखखसफgॉ99फgइैएश नमे काम \nकरब। नै खएबाक नीक फgॉए1यवफgॉए4था , नै सुतबाक। कफgइ94पनी सेहो सफgइ9एला इ।  \nघरक याद बड सतबैक महेशकफgइ4ॉ। मुदा फgइ6इितफgइ5ॉा क अटल रहिथन महेश। कतबो दु:ख पीड़ा होइतो काम नै \nछोड़िथन। ओइठाम फgइ9इयाज बिढ़ कऽ घर िगरवी रखबाक िफgॉए4थ ित आिब गेलै। एतऽ पगार जिहनाक तिहना। \nिदन-िदन सोिच-सोिच कमजोर भऽ गेल बेचारा महेश। एक िदन काम करैत काल करेफgइखखट ला िग गेल हुनका। \nसाथी-संगी क सहयोगमे अफgॉए4पताल ल ऽ जा बचलिथ। मुदा हाथ िबना काम कऽ भऽ गेल। ऊपरसँ कफgइ94पनी \nतोरा ग फgइ9खतीसँ करेफgइखखट लागल आ कफgइ94प नीक समान सभ नोकसा न भेल कहैत मफgॉ6ॉ स सेहो कािट लेलक। शरीर \nिबना कामकफgइ4ॉ भेलासँ उपचार करएबाक बदला महेशकफgइ4ॉ घर पठा देलक। महेशक आँिखसँ नोर बर्-बर् टपकैत \nरहल।   \nघर पहुँचलाक बाद ओ माएक िफgॉए4थ ित देिख बौक भऽ गेलाह। जेना मुँहसँ िकछु अबाज नै िनकलल। माय \nसेहो अिफgइखखतम सफgॉ6ॉ स रोकने बस महेशक लेल। बौआ-बुफgइै4ची  बाबुक सनेसक फgइ6इ ती फgइ5इा मे। प फgइै9ी क लेल सेहो िकछु \nनै। हाथ खाली। बड फgइैइला िन भेलिन महेशकफgइ4ॉ।  \nिकछु िदन बाद उपराग सभसँ महेशक धैयफgॉ61ताक बाफgइखखध टुिट गेलै। ई बाफgइखखध बड मज गूत होइ छै आ टुटलापर \nसवफgॉ61नाश होइ छै। यएह भेल महेशक साथ। अपन जबान बिहनक िववाह दहेजक कारण नै भऽ सकल आ \nगामक लोकक ताना सुिन-सुिन ओ पागल भऽ गेलाह।   \nमहेश बिन कऽ सृिफg416क रफgइ5इा करब उफgॉ19ेफgॉएइय  रखने हमर बेटा ऐ गरीबीक चपेटामे िजनगी नरक बना लेलक। \nआ हम सभ दर-दर भटिक रहल छी। अते कहैत बुिढ़याक आँिखमे नोर भरल आ जोर-जोरसँ िचिचया उठल \nआ िधया-पुता जकफgॉ6ॉ  हुचिक-हुचिक कानऽ लगलीह। \n \n \nरचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nवg262सुन िसंह , महोवg25टरी  \n  \nनारीक चिरवg255 सभसँ रंगल कथासंवg39छह ‘िजवg3छ9ी ’  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20 \n \n \n \nिजफgॉ19ी कथासंफgॉ91हक बारेमे हम पिहलबेर सामािजक सफgॉ1ैाल फेसबुकके माफgइखैयमसँ जानकारी  पएलहुँ । अफgइ9एपन गृह \nिजफgइ9खला महोफgइ54रीक सदरमुकाम जलेफgइ5खरमफgॉैए एिह पोथीक िवमोचन भेल खबर  सुिनकऽ हमरा मनमे फgॉए4वभािवक एिह \nपोथीके बारेमे आओर जानकारी लेबाक इफgइै4छा भेल । अफgइ9एपन  बाफgइ9खयावफgॉए4थामफgॉैए मैिथली भाषा सँ पिरिचत निह \nहोएबाक कारणसँ हमरा अफgइ9एपन मातृभाषा फgइ6इित  आओर वेस फgइ64िच आ फgॉए4नेह अिछ । एिह भाषाक बारेमे जतेक \nभऽ सकैय ओतेक जानकारी आ एिह सऽ सािमफgइ9एयता बढएबाक इफgइै4छा हमरामे फgॉए4वभािवक अिछ । संगैह \nसािहफgइख4यके िवफgॉइ4ाथफgॉ6ख आ फgइ6इेमी  होएबाक कारण सँ हमरा एिह पोथीक फgइ6इित िवशेष िजफgइ5ॉासा छल ।  \nकािफgॉ5ॉतक मासमे हम िवजयादशमीसँ छिठ पाविनधिर जलेफgइ5खरमफgॉैए रहलहुँ । हमर िभफgइ55  नागेफgइखखफg4ए6कुमार कणफgॉ61 सँ भेटक \nफgॉख9ममफgॉैए संयोगवश एिह कथा संफgॉ91हक बारेमे हम हुनका सँ पुछलहुँ । भाइटीकाक िदन हुनकर गाम सुगामफgॉैए \nिचफgइ55गुफgइ9एत पुजाक अवसर पर गेल छलहुँ त ओ  हमरा िजफgॉ19ी उपहारफgॉए4वफgइ64प देलाह । पोथी भेटैत मन खुस \nभगेल । हमर पिहल मैिथली कृित पढबाक अनुभव केहन हायत से सोिचकऽ हम आओ र फgइ6इफुिफgइ9खलत भऽ गेलहुँ \n। \nअिगला िदन भोरे उठैत हम िजफgॉ19ीके हातमे लेलहुँ । सुफgइ64वातमे रहल िटफgइ9एपणी सभ पिढकऽ  िकछ पूवफgॉ61जानकारी \nलेलाक बाद हम एिह पोथीके पिहल कथा ‘पूmल पूmलाइएकऽ रहल’ पढलँहु । कथा समापन होइते हमर \nिभतरके पाठक फgइ6इसफgॉखइ भगेल । हमरा लागल जे एिह कृिफgइ54 पढ बाक लेल हम एतेक िबलफgइ94ब िकया कएलहुँ ।   \nहमरा कथाकार सुिजत कुमार झा आ एिह कृित फgइ6इित और िवफgइ5खास बढल जखन पिहला कथा पढलाक  बाद \nहमरा आरो कथा पढबाकलेल पफgॉखइा उफgइ9खटएबाक इफgइै4छा फgॉए4वतफgॉए4पूर्mत भेल । एकटा लेखकके िवजयक लफgइ5इण \nइहे छैक जे हुनकर कृिफgइ54के पाठकगण सुफgइ64 स लऽकऽ अफgइखखतधिर पढबाक इफgइै4छा होय  । \n‘पूmल पूmलाइएकऽ रहल’ के िपंकीके अपन संगै भेल धोखाके अवसिरमे पिरवतफgॉ61न करैत देखलहुँ त ओकर \nिववेकके मन सलाम कयलक । तिहना ‘नव फgॉए1यापारक ’ साधनाक असफgइखखतुिफg416 आ नारी  अिधकारक अपफgॉए1याफgइै1यासँ \nअफgइ9एपन घरसंसार फgइ6इितके िजफgइ94मेवारी सँ दुर भेल देखलहुँ त लाग ल अपने अडोसपडोसके ककरो िचफgइ55ण छैक । \n‘खाली घर’ आ ‘फgॉए1यथफgॉ61क उडानमे’ मुफgइै1य पाफgइ55 सभक  मनोवैफgइ5ॉािनकपफgइ5इक सूफgॉ5एम दशफgॉ61न भेटल । तिहना ‘लाल \nडायरी’ मे एक उफgइ54म ‘सफgॉए4पेफgइखखस  िफg4ए5लर ’क फgॉए4वाद भेटल त ‘िजफgॉ19ी ’क िगफgॉखइी अपने समाजक दीशाहीन नवपुफgॉए4ताक \nयथाथफgॉ61परक  िचफgइ55ण अिछ । िजफgॉ19ीक आओर कथामे से हो उठाएल गेल िवषय वहुत यथफgॉ65थफgॉ61परक अिछ । एिह  \nसंफgॉ91हक कथा पढलाक बाद हमरा लागल जे इ त अपने अडोसपडोसक काका , काकी, भाइ, विहन, दाइ, आ \nबाबाक जीवनक िचफgइ55ण अिछ । मनमे फgॉए4वाभािवक फgइ64पसँ एकटा आवाज अवैत छल , ‘ एहन फलानाकसंग से \nहो भेल छल, फलानाके फgॉए4वभाव त  िठके एिहना छैक’ । \nिजफgॉ19ीक िवशेषतासभक बात कएल जाए त एिहके फgइ6इफgइख4येक कथामे नारी मुफgइै1य पाफgइ55 (एचयतबनयलफgॉएॉकत ) अिछ । \nनारीक चिरफgइ55क िविभफgॉखइ रंगक एिहमे फgइ6इफgॉए4तुित कएलगेल अिछ । िपंकी आदशफgॉ61 जीवनसाथीक उदाहरण छिथ त \nसाधना एक लापरवाह गृिहणीके । िगफgॉखइी अफgइ9एपन लफgॉ5एयसँ भटकल  युवतीक फgइ6इितिनिध छिथ त ममता कफgइ9खपनाक \nपफgॉ14 लगािबकऽ उडान करिनहार फgॉए4वफgइ96फgइ6इेमी  मिहलाक । िनमाक पफgइै9ीवफgॉ6इताक ढॲग आ लालिच चिरफgइ55 पाठकक मन \nिसहोिर दैत अिछ त कामनी मैडमक ममफgइख4व कफgइ64णाक भाव जगबैत अिछ । एिहसँ इ अनुभव होएत अिछ जे \nअफgइ9एपन समाजमे बहुतरास मिहला छिथ जे अफgइ9एपन घरसंसार सफgइ94हािरकऽ रहल छिथ आ तेहनो मिहला छिथ जे  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n21 \n \nकोनो नै कोनो कारणसँ अफgइ9एपन जीवनक माला समेिटकऽ निह राखऽ सकल छिथ । कथाकार झा एक  \nफgइै1भचकबतिफgॉएॉभ (बहुमुखी) सजफgॉ61क छिथ एिह बातक फgइ6इमाण से हो एिहसँ भेट जाइत अिछ ।   \nएक पाठकक नजरसँ देिख त िजफgॉ19ी कथा संफgॉ91ह पढलाक बाद हमरा एक रोमाफgइखखचकारी सािहिफgइख4यक  याफgइ55ाक \nफgॉए4वाद भेटल जािहमे अफgइ9एपन िमिथलाफgइैखचलक घरघरके कहानी वहुत कुशलतापूवफgॉ61क  कथाकार झा फgइ6इफgॉए4तुत कयने \nछिथ । हुनकर आगामी कृितक फgइ6इितफgइ5इा करैत हुनका िजफgॉ19ीक लेल  बधाइ दैत छी, संगैह हुनकर आगामी रचना \nसभकलेल शुभकामना दैत छी । \n \n \n \n  \nऐ रचनापर अ पन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n  \n \n३. पवg32ट \n \n३.१. जगदीश चवg288वgट06 ठाकुर ‘अिनल’- की भेटल आ की हेरा गेल   (आवg28टम गीत )- (आगवg363 ) \n  \n३.२. िबवg288देवg258र ठाकुर \"नेपाली\"- हमर समाज बौरा गेल / परदेशी िपया/ जवg288मब दुलवg36छभ ऐ  धरतीपर  \n  \n३.३. जगदानफgइखखद झा ‘मनु’- गजल १-४ \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22 \n \n  \n३.४. िशव कुमार यादव- गजल  \n  \n३.५. मुवg382ी कामतक दूगो किव  ता वg30टववg27टछ समाज / माय एक चुटकी नुन दअ दे...  \n  \n३.६.१. राजदेव मवg283 ड लक तीन गोट किव ता-नवg370गरा मजदूर / मनक दुआर/ छवg363हक वg265प  २.\nजगदीश वg262साद मवg283 डलक पवg363चटा गीत -अिब ते अगहन./ उपजल खेत./ धूल चरण./ उनटन./ जान \nिव चार......दूटा किव ता- (ित लासंवg389ाित  क अवसरपर) सतबेध/गुवg26टवg25टर   \n  \n३.७. राजेश कुमार झा-शराबक लेल  \n  \n  \n३.८. िबनीता झा-देखू आइ एफबी परक खेल  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n23 \n \nजगदीश चवg288वgट06 ठाकुर ‘अिनल’ \nकी भेटल आ की हेरा गेल   (आवg28टम गीत )- (आगवg363 ) \n  \n  \nभोरे उिठ फgॉए4मरण करै छी  \nपिरजन, िफgइ6इयजन , गुफgइ65जनकफgॉैए \nआसन-फgइ6इा णायामक आदित \nशुफgॉइए करैए तन -मनकफgॉैए \nसािहफgइख4यक आनफgइखखद हमर  \nिदनचयफgॉ65मे अिछ समा गेल , \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल । \n  \nके जानय कािफgॉॉ4 रही ने रही  \nमोनक सभ बात कही ने कही \nयाफgइ55ी , हिरमोहनसं एखनहुं \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24 \n \nखाली निह छिथ िमिथलाक मही \nसे सोिच सूप सन अिछ करेज \nआ देिख नैन अिछ जुड़ा गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल । \n  \nसॱसे दुिनयाले एक सूयफgॉ61 \nसॱसे दुिनयाले एक चान \nलाख तरेगन केर संग \nसॱ◌ेसे दुिनयाले आसमान \nओ कलाकार, ओ वैफgइ5ॉािनक  \nसभ बना कतऽ छिथ नुका गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल। \n  \nभगवानक दशफgॉ61न होइए \nशुभ िचफgइखखतनमे, शुभ कीतफgॉ61नमे \nहिरयर धरती, सुफgइखखदर अका स \nशुभ दपफgॉ61णमे, शुभ अपफgॉ61णमे \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n25 \n \nदेखै छी चाफgइ65कात हमर  \nअिछ फूल कते नव फुला गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल। \nहम छी कृतफgइ5ॉ एिह अिफgॉए4तफgइख4वक  \nजे जीबा केर आधार देलिन \nमंगनीमे भेटल रौद, हवा \nआ देखबाले संसार देलिन \nदुिवधासँ मुिफgइैएतक मंफgइ55 फgइ6इ बल \nपथ महाजनक अिछ िसखा गेल, \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल। \n  \nहम छी ऊ जफgॉ65 , जीवन-ऊजफgॉ65  \nहम उफgइख4सव छी ऐ  तन-मन केर \nशािफgइखखत , फgइ6इेम , आनफgइखखद माफgइ55  \nअिछ लफgॉ5एय हमर एिह जीवन केर  \n  \nउफgइख4साह भरल , उफgइ9खलास भरल  \nउफgइख4कषफgॉ61क पथ अिछ देखा गेल,  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26 \n \nहम सोिच रहल छी जीवनमे \nकी भेटल आ की हेरा गेल । \n \n(फgॉख9मशः ) \n \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nिबवg288देवg258र ठाकुर \"नेपाली\", धनुषा- नेपाल, हाल- कतार \nहमर समाज बौरा गेल / परदेशी िपया/ जवg288मब दुलवg36छभ ऐ  धरतीपर  \n१ \nहमर समाज बौरा गेल   \nएखनुक सभसँ पैघ सबाल \nअिछ सगरो बल फgइख4का रे ब लफgइख4का र  \nगफgॉ6ॉ उमे ब लफgइख4का र, शहरमे ब लफgइख4का र  \nदेशमे ब लफgइख4का र, िवदेशमे ब लफgइख4का र  \nबुझू जे घोर कलयुग छा गेल   \nमाने हमर समाज बौरा गेल ।।   \n \nअफgइख4याचार , आतंक, मिहला िहंसा   \nिनफgॉए4तफgइ9इध भ ऽ सभ केऊ देखैत अिछ   \nजनता तँ आपसमे फुटले देखब   \nलुटेराक फgइ55ाससँ सरकारो डगमगा गेल \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n27 \n \nमाने हमर समाज बौरा गेल।।   \n \nसुरफgइ5इाकमफgॉ6ख पथफg41एफg416 भऽ जुआ खेलै  \nशािफgइखखतसेना िह नता बोधमे दाफgइ64 पेलै  \nअशािफgइखखतक भूमिरमे ध रती खौझा गेल   \nमाने हमर समाज बौरा गेल।।   \n \nकतौ फेसबुकसँ बलफgइख4का र  \nककरो फgॉए4काइपमे बलफgइख4का र  \nकखनो िनफgइ94बुजसँ बलफgइख4का र  \nतँ कतौ फgॉख4वीटरमे बलफgइख4का र  \nएहन अपराध स वफgॉ61फgइ55  छा गेल   \nमाने हमर समाज बौरा गेल।।   \n \nसहनशीलताक फgइ6इितमूितफgॉ61 नारी   \nमयफgॉ65दाक पराकाफg41ैा  होइ छै  \nमाया-फgइ6इेमसँ जगत फुलाबै  \nफgॉए4वफgइ96 दशफgॉ61नक फg4ए6फg416ा हो इ छै  \nमुदा दुभफgॉ65फgइैइय दानवक उदय भेल   \nसकुनी मामा संग कंसक आगमन भेल   \nफg4ए6ौप दीक चीरहरण, सीताक फgइ64पहरण   \nिनफgइखखद नीय घटना आइ फेर दोहरा गेल   \nमाने हमर समाज बौरा गेल।।   \n \nकी कहु देखलॱ घोर अनैितक बात \nजइठाम देखू बलफgइख4का रे ब लफgइख4का र  \nबेटीक ब लफgइख4का र, दीदीक ब लफgइख4का र  \nमौसीक ब लफgइख4का र,िपउसीक ब लफgइख4कार  \nबुझु जे घोर कलयुग छा गेल   \nमाने हमर समाज बौरा गेल।। \n \n२  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28 \n \nपरदेशी िपया   \nकोना िबसरलॱ मुँहो हमर   \nभेलॱ अहफgॉ6ॉ  कोना िवरान   \nजफgइखखम - जफgइखखमक वफgॉ6इत-बफgइखखधनसँ  \nपलभिरमे भऽ गेलॱ आन।   \n \nदेख सपनामे छाती फटैए  \nिबपदामे देख कऽ िदल धड़कैए   \nलोकक िपया घर आबै छिथ \nहमर आँिखसँ नोर खसैए।  \n \nजफgइखखमेसँ हम भेलॱ अभगली   \nबचपन िछनल सासुर पौली   \nबाली उमरमे भेलॱ परदेसी   \nिबनु िपयाक जीवन िबतौली।   \n \nकेश फफgइ9खकौवामे तेल गफgइ94कौ आ  \nलऽ जाइत छलॱ पान-मखान   \nटोकलक िबफgइै4चे बाट मुझौसा   \nअहफgॉ6ॉ  गामक बुढ़बा हजाम।   \n \nनीक नै लागए िबन अहफgॉ6ॉ के  \nलौटब किहया अपन गाम   \nअसग र आफgॉ15न दफgॉ6ॉ त कटैए  \nिबन अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ ठाम-ठाम । \n३ \nजवg288मब दुलवg36छभ ऐ  धरतीपर  \nजफgइखखमब दुलफgॉ61भ ऐ  धरतीपर।  \nमािट-पािन अिछ जकर महान।।  \nसिदयोसँ पिरचचफgॉ65 पौने।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n29 \n \nअिछ आयफgॉ61समाज िबधमान।।  \n  \nपूवफgॉ61ज िजनकर नाना फgइ5इेफgइ55मे।  \nकुशल, फgइ5ॉानी , गुणवान छै।।  \nइितहासक हर पफgॉखइापर।  \nएकसँ एक नीक नाम छै।। \n  \nएखनुक मैिथल पथफg41एफg416  भऽ।  \nकुकमफgॉ6ख -कुसंफgॉए4का री भऽ रहल।।  \nआधुिनकता क दुगफgॉ61िफgइखखधत हवासँ।  \nधाराशाही िमिथ लाकफgइ4ॉ कऽ रहल।।  \n  \nएहन िवष म पिरिफgॉए4थितमे।  \nअपन कतफgॉ61फgॉए1य क बोध करब।।  \nिछिड़आएल, भुलल, भटकल जनकफgइ4ॉ।  \nलऽ सफgइख4मागफgॉ61क ओर चलब।।  \n  \nई पुनी त कमफgॉ61योगी सभमे।  \nअिछ हमर चरण बफgइखखदना।।  \nसफgइ94पूणफgॉ61 फgइ6ॉफg416ा  एवम् समाजमे।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30 \n \nऐ नवबषफgॉ61क शुभकामना।।  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदानफgइखखद झा ‘मनु’ \nफgॉ91ाम पोफgॉए4ट - हिरपुर डीहटोल, मधुबनी   \n  \nगजल - १  \n  \nभूतलेलहुँ िकए एना िमत बना िलअ   \nछोिड़ सगरो बहानाकफgइ4ॉ  िफgइ6इत लगा िलअ   \n  \nवचन नै देब हम नै िकछु मोल एकर   \nआउ चिल संगमे  हमरो अफgइ9एपना  िलअ   \n  \nकफgॉ6ॉट पसरल िबफgइ5एब कहु एतेक कोना   \nफूलकफgइ4ॉ लय क s मोनक संसय हटा िलअ   \n  \nजुिन बुझू आन जगमे सपनोसँ कखनो   \nबूिझ अफgइ9एपन कनी छू ठोरसँ सटा िलअ   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n31 \n \n  \nफgइ65प सुफgॉखइर अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ ई ओिहपर बदरा   \nजीब कोना करेजामे \"मनु\" बसा िलअ   \n  \n(बहरे - असम, माफgइ55ा फgॉख9म - २१२२-१२२२-२१२२ ) \n  \nगजल-२  \n  \nजीवन कखन तक छैक नै बुझलक  िकयो   \nकखनो करेजक गफgइ9एप   नै जनलक  िकयो   \n  \nभेटल  तँ जीवनमे सुखक संगी बहुत   \nदेखैत दुखमे आँिख नै तकलक िकयो   \n  \nदुखकफgइ4ॉ अपन बेसी बुझै िकछु लोक सभ   \nभेलै जँ दोसरकफgइ4ॉ तँ नै सुनलक  िकयो   \n  \nसिदखन रहल भागैत सभ काजे अपन   \nआनक नोर घुइरो कs नै िबफgइ5एलक िकयो   \n  \nजीवन  तँ अिछ जीवैत 'मनु' सभ एतए    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32 \n \nमइरो कs जे जीवैत नै बनलक िकयो   \n  \n(बहरे- रजज, २२१२ तीन-तीन बेर सभ पफgॉ64ितमे) \n  \nगजल-३  \n  \nजखन खगता सभसँ बेसी तखन ओ मुँह मोिड़  लेलिन   \nजािन आफत  छोिर हमरा सुखसँ नाता जोिड़ लेलिन   \n  \nदेिख चकमक रंग सभतिर ओिहमे बिह  ओ तँ गेली   \nजािन खखड़ी ओ हमर हँिसते करेजा कोिड़  लेलिन   \n  \nबफgइखखद केने हम मनोरथ अफgइ9एपन सिदखन चूप रहलहुँ  \nपाफgइैखच बरखे आिब देख फेर सपना तोिड़  लेलिन   \n  \nदुखसँ अफgइ9एपन अिधक दोसरकफgइ4ॉ सुखक िचफgइखखता कएने  \nआँिख जे फूटै दुनू तैँ एक अफgइ9एपन फोिड़ लेलिन   \n  \nचलक सफgइ9एपत संग लेलहुँ जीवनक जतराक पथपर   \nमेघ दुखकफgइ4ॉ देखते ओ संग 'मनु'कफgइ4ॉ छोिड़ लेलिन   \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n33 \n \n(बहरे - रमल, माफgइ55ाफgॉख9म - २१२२ चािर-चािर बेर सभ पफgॉ64ितमे)     \n  \nगजल -४  \n  \nिकए तीर नजिरसँ अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ चलैए   \nहँसी ई  तँ घाएल हमरा करैए   \n \nमधुर बािज खन-खन पएरक पजिनयफgॉ6ॉ   \nहमर मोन रिह रिह कए डोलबैए    \n \nफgइ5एलकए हबामे अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ खुजल लट   \nकतेको तँ  दफgॉ6ॉतेसँ   आङुर  कटैए \n \nससिर जे जए जखन आँचर अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ  \nिजला भिर   करेजाक धड़कन फgइ64कैए   \n  \nअहीँकफgइ4ॉ तँ मुँह  देिख जीबैत 'मनु' अिछ   \nिबना संग नै सफgॉ6ॉस िमिसयो चलैए   \n  \n(बहरे - मुतकािरब, माफgइ55ाफgॉख9म -१२२-१२२-१२२-१२२) \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34 \n \nिशव कुमार यादव \nगजल \n \nकतऽ नुकेलहॴ गे िदलतोिड़या \nकतऽ भसेलहॴ गे मनतोिड़या \n \nतोहॴ तँ हमर मनमीत गे \nकतऽ हरेलहॴ गे संगतोिड़या \n \nचान सन तफgइ44 हमर सजनी गे \nकतऽ िबलेलहॴ गे नैनतोिड़या \n \nतफgइ44 तँ हमर भगजोिगनी गे \nकतऽ पड़ेलहॴ गे पगतोिड़या \n \n\"िशकुया\" हेरान तोड़ा लेल गे \nकतऽ भसेलहॴ गे मनतोिड़या \n \n(आशीष अनिचफgइखखहार जीक पफgॉ6ॉित \"कहफgॉ6ॉ नुकेलही गे िदलतोिड़या गे मनतोिड़या \" के देिख कऽ तुरफgइ54ेमे कहल गेल \nई गजल।) \n \nिशकुया \"मैिथल\" \n  \n  \nऐ रचनापर अ पन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n35 \n \nमुवg382ी कामतक दूगो किव  ता वg30टववg27टछ समाज / माय एक चुटकी नुन दअ दे... \n१ \nवg30टववg27टछ समाज  \n  \nछोिड़  जाइ छी एगो चेफgइखख ह  हम। \nहम िनफgॉए4फgइ6इाण भऽ गेलॱ  \nमुदा हमर दरद सिद  जीबैत रहत, \nहम चुपचाप जा रहल छी \nमुदा हमर िचख अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ \nहिर दम झकझोरैत रहत। \nदोष हमर नै, \nअहफgॉ6ॉक मानिसकताक छल  \nबुराइ हमरामे नै \nअहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ संफgॉए4 का रम छल। \nबेजुबान हम नै \nअहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ बना कऽ गेलॱ  \nजा रहल छी, \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36 \n \nहम खामोश भऽ कऽ \nअपन अवाज बुलंद केने \nजा रहल छी । \nअगर अिछ अहफgॉ6ॉमे \nिजंदा किनयो मानवता  \nतँ बचाउ दोसर ‘दािमनी‘क लाज, \nयएह हमर इफgइै4 छा  अिछ \nिनफgॉए4 पा प हुअए अपन समाज, \nकफgइ65 नै समिपफgॉ61त हमरापर  \nफूल आ मोमबफgइ54ी गािड़    \nदेब हमरा सिह फgइ5ैफgॉइएफgॉ65जिल   \nतँ कफgइ65 संकफgइ9खप बनाएब अहफgॉ6ॉ  \nनारीकफgइ4ॉ जीऐ लेल एगो फgॉए4वफgइै4छ समाज।  \n२ \nमाय एक चुटकी नुन दअ दे... \n  \nआइ हम जनिलऐ \nबेटी आ बेटामे \nिक भेद होइ छै, \nगभफgॉ61मे बेटी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n37 \n \nिकअए गरै छै। \nनारीक दुःख \nनािरये जनै छै, \nतँए तँ हर माए \nबेटी जनमबैसँ \nडरै छै। \nजइ बेटीकफgइ4ॉ माए  \nजीवन दइ छै, \nवएह बेटीकफgइ4ॉ \nसमाजक अफgइख4याचार  \nमारै लेल मजबूर करै छै। \nबेआबफgइ65 भऽ कऽ  \nमरैसँ तँ नीक \nमाए इफgइै6जत कऽ तँ◌ू \nमौत दऽ दे \nई पुफgइ65ष सफgइ54ाफgइख4मक समाज छीऐ  \nमाए जनिम ते तूँ हमरा \nएक चुटिक नुन दऽ दे।  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38 \n \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१. राजदेव मवg283 ड लक तीन गोट किव ता-नवg370गरा मजदूर / मनक दुआर/ छवg363हक वg265प  २. जगदीश \nवg262साद मवg283 डलक पवg363चटा गीत -अिब ते अगहन./ उपजल खेत./ धूल चरण./ उनटन./ जान िव चार......दूटा \nकिव ता- (ित लासंवg389ाित  क अवसरपर) सतबेध/गुवg26टवg25टर   \n  \n१ \n \nराजदेव मफgइखॉ ड लक तीनटा किव ता- नवg370गरा मजदूर / मनक दुआर/ छवg363हक वg265प   \n१ \nनवg370गरा मजदूर  \n  \nिक एक फटकारै छी यौ दरबान \nहम नै छी िक यो आन \nनै कफgइ65 एना परेशान  \nनै छी िभ खमंगा, चा◌ेर, बेइमान \nबरख भिर  पिह ले हमरो रहै अहॴ सन शान \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n39 \n \nहमहॴ बनौने रही ई सतमहला मकान \nकतेक लगा कऽ लगन  \nकाज केने रही भऽ कऽ मगन \nअपन दुख िक छु कहल ने जाइ \nऊपरसँ खसल रही दुनू भफgॉ6ॉइ  \nटफgॉ6ॉग कटा कऽ हमर बचल जान  \nसहोदराकफgइ4ॉ उिड़   गेल फgइ6इाण  \nनै छी दुिख त केलॱ ि◌नरमान \nएहेन काजमे होइतै छै बिल दान \nहमर तँ कतफgॉ61फgॉए1 य  अिछ  काजसँ लड़ब \nिक छु भऽ जेतै काज तैयो करब \nदेखबाक लीलसा छल एकबेर \nआँिख  जुरा जाएत रहब कनेक देर। \n“भािग  जो ऐठामसँ रे बकलेल \nई जगह अिछ  िव िश फgॉएॉ ट  लोकक लेल \nमािल क एतौ तँ देख लेबही खेल \nतुरफgइखख तेमे चिल  जेबही जेल।” \n  \nआँिख  लगै छै केहेन फgॉख9ूर  \nजेना देहमे कऽ देतै भूर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40 \n \nचोटिह◌ ं घूिम  गेल नफgॉैएगरा मजदूर  \nअिछ  चुफgइ9ए पे आवाज िन कलै दूर-दूर। \n  \n२ \nमनक दुआर  \n  \nअफgइखख हा र घरमे बैसल लोग \nकऽ रहल अिछ  जेना कोनो \nनै देिख  रहल एक देासराक मुख \nकतए सँ भेटत दरशनक सुख \nऔना रहल सभ ठामिह◌ ं-ठाम \nिब नु मकसद िज नगी बेकाम \nअफgइखख हार करै अफgइखख हा रसँ बात \nअफgइखख हा रेसँ झँपने रहू सबहक गात \nअनठेकानी हथोिड़ या मारैत हाथ \nनै जािन  के करतै केकरापर आघात \nशंकामे डूमल सभ काते-कात \nडर नािच  रहल अिछ  माथे-माथ \nकतबो करब छूफgइै4 छे जाप \nअफgइखख हार घरमे सफgॉ6ॉपे-सफgॉ6ॉप   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n41 \n \nखोलए पड़त ि◌ खड़की-दुआर \nअफgइखख त र मनक सभ केबाड़ \nअफgइखख हा र भऽ जाएत तार-तार \nपहुँचत फgइ6इकाश आर -पार \nएक देासरसँ जान-पहचान \nबढ़त आपसी मान-सफgइ94 मा ण। \n  \n३ \nछवg363हक वg265प  \n  \nहम छी अभागल \n जा रहल छी भागल \nिन फgॉखइमे डूमल या जागल  \nहरपल पाछफgॉ6ॉ लागल  \nकेहेन ई छफgॉ6ॉह िब  नु परबाह \nलगैत अिछ  अथाह \nअशोथिक त भऽ गेलॱ भगैत-भागैत \nघूिम -घूिम  पाछू तकैत-तकैत \nमुँहसँ िन कलैत अिछ  आह \nकेहेन अिछ  िज िद याह  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42 \n \nजखैन तक अिछ  ई काया \nसँगे लगल रहत ई छाया \nबेसी भागब तँ थिक त हएत तन \nओझराएल रहत हरफgइ5इण मन  \nअिड़  कऽ परखब हम ओकर फgइ65प  \nचाहे चिढ़  ऊपर चाहे खिस  कूप \nफgइ65प हो कुफgइ65प वा हो अनूप  \nओकरे सँगे देखब हम अपन सफgइ65प।   \n  \n  \n  \n२ \nजगदीश वg262साद मवg283 डलक पवg363चटा गीत -अिब ते अगहन./ उपजल खेत./ धूल चरण./ \nउनटन./ जान िव चार......दूटा किव ता- (ित लासंवg389ाित  क अवसरपर) सतबेध/गुवg26टवg25टर   \n    \n१ \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n43 \n \nअिब ते अगहन......  \n  \nअिब ते अगहन ओस ओसा \nधड़-धरती धड़ए लगै छै। \nचर-चफgॉ6ॉचर आँचर पकिड़   \nउजािह  िस फgइ9ख ली  चरए लगै छै। \nउजािह  िस फgइ9ख ली ......। \n  \nआँचर धन चफgॉ6ॉचर पकिड़   \nगिर  गारा गाबए लगै छै। \nअकुल-सकुल रभिस  राग \nिद न-राित  बीच गबै छै। \nिद न-राित ......। \n  \nजेकर छलै तेकर गेलै \nअपन किह  हहकािर  कहै छै। \nधनबल मनबल िस र चिढ़ \nराग-िव राग अलिप  कहै छै। \nराग-िव राग......। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44 \n \n २ \nउपजल खेत......  \n  \nउपजल खेत जजात जेनाही \nमुड़हन, दोहन तेहन कहै छै। \nकोणे-काणी िह िह या-िह िह या \nराखी िस र सॱित  सजबै छै। \nराखी िस र......। \n  \nबोन-बाध  िब नु रखा राखी \nि◌ नजफgॉ61न ि◌ नरबल कहए लगै छै। \nआलतू-पालतू फालतू बिन  \nपरती-परफgॉ6ॉत कहए लगै छै।  \nपरती-परफgॉ6ॉ त......। \n  \nमरल धार चिह  चहिट  पेट \nमूदफgॉ61-घाट िस रजए लगै छै। \nबजािर  बफgॉ96 परित  यो तिह ना \nमूड़-धन धाम बनबए लगै छै। \nभाय यौ, मुड़......।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n45 \n \n३ \nधूल चरण......  \nधूल चरण चफgइखख फg4ए6ा मृत किह  \nकाका कबीर कुकुआइत एला \nरज सर िस र सहिज  सिज  \nगोप गोफgॉए4 वा मी कहाइत एला। \nगोप गोफgॉए4 वा मी......। \n  \nहर फgइ5इण पल पलिक   \nजीअन-मरन चलैत एलै \nचीत चेता चकोर िच तवन \nनकर-सकर िब लहैत एला \nनकर-सकर......। \n  \nजीता जी गुहा-भफgइ54ा  \nमरन फgइ65प सजबैत एला  \nचरण पकिड़  चफgइखख फg4ए6  अमृत बिन  \nजल-थल नभ घुमैत एला \nजल-थल......। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46 \n \nचरण-शरण किह  शरणागत \nफgइ65प रोबोट धड़ैत एला  \nजीवन मुफgइैए त  मुिफgइैए त   िज नगी \nनाम-राम िस रजैत एला \nनाम-राम......। \n४ \nउनटन......  \n  \nउनटन उबटन सिद -सिद  बिन  \nबोध बाल िस स चढ़ैत एलै। \nअदिल -बदिल  रीित -नीित  \nसून-शूफgइखख य  सुनबैत एलै। \nमीत यौ, सून......। \n  \nदस-बीस, तीस तेबर \nजेबर बिन -बिन  सजैत एलै। \nनफgइ9इ बे-अफgॉए4 सी खफgॉए4 सी  खिस  \nखड़-खड़ाइत खसैत एलै। \nमीत यौ, खड़......। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n47 \n \nपिछ या पछ पकिड़  पछुआ \nआगू-पाछू ठेलैत गेलै। \nवाम-दिह ना बफgॉ6ॉिह   पकिड़  \nपाट धोिब  पटकैत एलै। \nमीत यौ, पाट......। \n५ \nजान िव चार......  \n  \nजान िव चार अिब ते आंगना \nजनदार बास कहबए लगै छै। \nकमफgॉ61-शफgइ9इ द  रिच -रिच  बिस  \nफgइ65प कमफgॉ61 सजबए लगै छै। \nभाय यौ, फgइ65प ......। \n  \nभाव कहै छै अभाव शफgइ9इ द  \nकमफgॉ61 गवाही दइत कहै छै।  \nकरता-धरता जे जन जानए \nसािध -सािध  मंगल गबै छै। \nभाय यौ, सािध ......। \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48 \n \nकमफgॉ61-धमफgॉ61 िक   शफgइ9इ द -धमफgॉ61 \nआँिख  िम चौनी खेल खेलै छै। \nित रछा-ित रछा तीन-तीनबिट या \nिव रीछ-ित िर छ रोपए लगै छै। \nभाय यौ, िव रीछ......। \nदूटा किव ता- \n१ \n(ित लासंवg389ाित  क अवसरपर) \n  \nसतबेध  \n  \nसत् केर शिफgइैए त   जगैछ भूिम  रण \nउिठ -मिर , मिर  उिठ, उिठ  कहै छै। \nकुंज-िन कं◌ुज पुफgइ64ष परीछा  \nअसत्-सत् सुसत् बनै छै। \nइफgइख4 या िद , आिदसँ दादी-नानी \nसतबेध िख फgॉए4 सा  कहैत एली \nवेद-पुराण िस र-सिज  मिण  \nिद न-राित  सुनबैत एली \nभरल-पुरल पोथी-पुराण  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n49 \n \nसत्-बेध िज नगी भरल-पुरल छै। \nकखनो जोगीक जोग बेिध  \nतीन सत् वाण रटै छै। \nकाल कुचफgॉख9 चफgॉख9 सुचफgॉख9  \nवाण बेिध  मारैत रहै छै। \nवाण वािण  नारी-पुफgइ64ष संग  \nसाड़ी शिफgइैए त   सजबैत रहै छै। \nिम िथ ला ममफgॉ61 माथ तखन  \nमिथ -मिथ  माथ िम लबै छै। \nदान सतंजा बफgॉ6ॉिट  -िब लिह \nिज नगी सफल करैत कहै छै। \nचफgॉख9ी -कुचफgॉख9ी वाण बिन   वन \nचािल  कुकुड़ धड़ैत एलैए। \nिज नगी जुआ पकिड़ -पकिड़  \nपछुआ पाट िब लहैत एलैए। \nपािट -पािट  पिट या-पिट या \nपिट या धरती िब छबैत एलैए। \nनिर  गोनिर  गमार कुहू किह  \nतर-उपरा रंग चढ़बैत एलैए। \nिच फgॉ1इन-चुनमुन चुनचुनाइत देिख   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50 \n \nलोल-बोल बित आइत एलैए। \nमन-मानूख फुसला-पिन या \nमनु-मानव कहैत एलैए। \nबािण  मोिड़  पकिड़  पग \nजंगल नाच देखैत एलैए। \nफg41एमर फgइ65प सिज  -धिज -धिज  \nभॱ-आँिख  चढ़बैत एलैए। \nफूल कमल बसोबारा किह  \nकमल दहल दहलाइत एलैए। \nदोबर-तेबर दस-बीस किह  \nसत् शूफgइखख य  भरैत एलैए। \nसैयफgॉ6ॉ -िन नानबे मंफgइ55 रिच   बिस  \nअफgॉए4 सी -खफgॉए4 सी  बनबैत एलैए। \nबिजफgॉ61त तन किह  -किह  \nमानव-मन रचैत एलैए। \nखफgॉए4 सी -बकरी फgइ65प देिख  -देिख  \nमासु खून पीबैत एलैए। \nलंका दशफgॉ61न पूवफgॉ61 राम  \nवाण समुफg4ए6 पकड़ै छै।  \nसत्-बेध पाथर पकिड़ -पकिड़   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n51 \n \nसेतु बाफgइखख ह  बनबै छै। \n  \n२ \nगुवg26टवg25ट र \n  \nगुफgइ64फgइ54र भार भरैसँ पिह  ने \nगुफgइ64फgइ54र पाठ पठैत पढ़ै छी।  \nसिड़ -सिड़  सिर या-सिर या \nिस र सािट  सजबए लगै छै। \nबून-बून बुफgॉखइी पकिड़  -पकिड़  \nधिड़ -धिड़  धारण करै छै। \nधड़िक -धड़िक  धड़-धड़धड़ा \nगित  गीत मीत गबै छै। \nिश वगंगा पकड़ैसँ पिह ने \nपथर-मािट  बनए लगै छै। \nपिर हास रिच -बिस  कैलाश \nराित  िश व रचबए लगै छै। \nएक-एक जोिड़ -जािड़  पजेबा \nमहल ताज सजबए लगै छै। \nपकिड़  बफgॉ6ॉिह   अफgइ5इर फg4ए9फgॉॉइ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52 \n \nवन-उपवन सजबए लगै छै। \nअफgइ5इर -फg4ए9फgॉॉइ िम  िल  बैिस   \nशिफgइैए त   शफgइ9इ द  सजबए लगै छै। \nिह त-सिह त पकिड़ -पकिड़  \nमुँह सािह फgइख4 य  िस रजए लगै छै। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nराजेश कुमार झा \nशराबक लेल  \nसुनबै छी एकटा शराबीक कथा, \nशराबक लेल ओ की की करैए  \nपिहने शराबकफgइ4ॉ बुझै छै ओ फैशन, \nशराबक रंगमे रंगैए  \nफैशन बुझतै-बुझतै, \nओ शराबक लत पकड़ैए    \nपिहने िपआबै छै संगी-साथी, \nबादमे ओ अपने िपबैए  \nिपअ वाफgॉए4ते हम देखलॱ , \nओ पिरवारक सफgइ94पित लुटैए  \nजॱ पिरवार ओकरा रोकै छिथन, \n हुनका कुलटा-चिरफgइ55हीन कहैए  \nजहन पिरवारक  सफgइ94पित  लुिट जाइ छिन, \nपिरवार हुनकर भूखे मरैए  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n53 \n \nतहन ओ करैए पफgॉैॉच-उधार, \nअपन सगा-संबंधीकफgइ4ॉ ठकैए  \nपफgॉैॉच तँ आिपस नै करैए, \nऊपरसँ झगरा-झफgॉ6ॉ टी करैए \nतहन ओ करैए छीना-झपटी, \nअइ तरहफgइ4ॉ ओ समाजोकफgइ4ॉ लुटैए  \nिशकाइतपर जहन पुिलस पकड़ै छै, \nओ जेलोमे गलत संगी बढ़बैए \n  \nजहन जेलसँ बाहर अबैए, \nतहन लुटेरा-िगरोह बनबैए \nशराबीकफgइ4ॉ चाही बस शराब, \nजहन की शराबे शराबी कफgइ4ॉ िपबैए  \nशराब छी अफgइखखयायक बीज, \nअकरा बढ़ैसँ रोकैए  \nबंद कराउ ई शराबक ठेका, \nई मानवकफgइ4ॉ हैवान बनेने यऽ  \nउठू गुजरात जकफgॉ6ॉ  हर राफgइै6य , \nशराब बेचैपर पाबफgइखखदी  केने यऽ \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nिबनीता झा  \nदेखू आइ एफबी परक खेल  \n \nदेखू आइ एफबी परक खेल \nभेष बदिल लोक अपन भेल  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54 \n \nदेखू खेलैत छिथ कतेक खेल \nबढबैत छिथ अंजानसँ मेल  \nनाना तरहक छायािचफgइ55  \nनुकबैत अपन कायािचफgइ55  \nफँसला जे फgइैएयो ऐ  जालमे \nनाश हुनक छिफgइखखह ऐ  कालमे \nसतकफgॉ61 भए आजुक पीढ़ीकफgइ4ॉ \nबुझबाक चाही सभ चािल कफgइ4ॉ \nराखैत डेग सफgइ94हािर कए िनिफgइ56त  \nकफgइ9खयाण  हुनक तखनिहं टा अपेिफgइ5इत l \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतवg30छय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n \nबालानफgॉ64 कृते  \nबवg27टचा लोकिन वg325ारा वg30टमरणीय वg302लोक \n \n१.फgइ6इातः काल फg4ए9फgॉॉइमुहूफgइ54फgॉ61 (सूयफgॉै6दयक एक घंटा पिहने) सवफgॉ61फgइ6इथम अपन दुनू हाथ देखबा क चाही, आ’ ई फgॉएइलोक \nबजबाक चाही। \nकराफgॉ91े वसते लफgॉ5एमीः करमफgइखैये सरफgॉए4वती।  \nकरमूले िफgॉए4थतो फg4ए9फgॉॉइा फgइ6इभाते करदशफgॉ61नम्॥  \nकरक आगफgॉ6ॉ लफgॉ5एमी बसैत छिथ , करक मफgइखैयमे सरफgॉए4वती , करक मूलमे फg4ए9फgॉॉइा िफgॉए4थत छिथ। भोरमे तािह फgॉइ5ारे \nकरक दशफgॉ61न करबाक थीक।  \n२.संफgइखैया काल दीप लेसबाक काल - \nदी पमूले िफgॉए4थतो फg4ए9फgॉॉइा दीपमफgइखैये जनादफgॉ61नः।  \nदीपाफgॉ91े शफgॉ1ॉरः फgइ6इोफgइैएफgइ54ः सफgइखखफgइखैयाफgइै6योितनफgॉ61मोऽफgॉए4तुते॥   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n55 \n \nदीपक मूल भागमे फg4ए9फgॉॉइा , दीपक मफgइखैयभागमे जनादफgॉ61न (िवफgॉएॉणु) आऽ दीपक अफgॉ91 भागमे शफgॉ1ॉर िफgॉए4थत छिथ। हे \nसंफgइखैयाफgइै6योित ! अहफgॉ6ॉकफgइ4ॉ नमफgॉए4कार।  \n३.सुतबाक काल- \nरामं फgॉए4कफgइखखदं हनूमफgइखखतं वैनतेयं वृकोदरम्। \nशयने यः फgॉए4मरेिफgॉखइफgइख4यं दुःफgॉए4वफgइ96फgॉए4तफgॉए4य नफgॉएइयित॥  \nजे सभ िदन सुतबासँ पिहने राम, कुमारफgॉए4वामी , हनूमान्, गफgइ64ड़ आऽ भीमक फgॉए4मरण करैत छिथ , हुनकर दुःफgॉए4वफgइ96 \nनफg416 भऽ जाइत छिफgइखखह।  \n४. नहेबाक समय- \nगफgॉ15े च यमुने चैव गोदाविर सरफgॉए4वित।  \nनमफgॉ61दे िसफgइखखधु कावेिर जलेऽिफgॉए4मन् सिफgॉखइिधं कुफgइ65॥  \nहे गंगा, यमुना, गोदावरी, सरफgॉए4वती , नमफgॉ61दा , िसफgइखखधु आऽ कावेरी   धार। एिह जलमे अपन सािफgॉखइफgइखैय िदअ।  \n५.उफgइ54रं यफgइख4समुफg4ए6फgॉए4य िहमाफg4ए6ेफgइ56ैव दिफgइ5इणम्।  \nवषफgॉ61ं तत् भारतं नाम भारती यफgइ55 सफgइखखतितः॥  \nसमुफg4ए6क उफgइ54रमे आऽ िहमालयक दिफgइ5इणमे भारत अिछ आऽ ओतुका सफgइखखतित भारती कहबैत छिथ।  \n६.अहफgइ9खया फg4ए6ौपदी सीता तारा मफgइखॉडोदरी तथा।  \nपफgइैखचकं ना फgॉए4मरेिफgॉखइफgइख4यं महापातकनाशकम्॥  \nजे सभ िदन अहफgइ9खया , फg4ए6ौपदी , सीता, तारा आऽ मफgइखॉदोदरी , एिह पफgॉ6ॉच साफgइखैवी -फgॉए4फgइ55ीक फgॉए4मरण करैत छिथ , हुनकर \nसभ पाप नफg416 भऽ जाइत छिफgइखखह।  \n७.अफgइ5खफgइख4थामा बिलफgॉए1यफgॉ65सो हनूमफgॉ64फgइ56 िवभीषणः।  \nकृपः परशुरामफgइ56 सफgइ9एतैते िचरफgॉ1ैीिवनः॥  \nअफgइ5खफgइख4थामा , बिल, फgॉए1यास , हनूमान्, िवभीषण, कृपाचायफgॉ61 आऽ परशुराम - ई सात टा िचरफgॉ1ैीवी कहबैत छिथ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56 \n \n८.साते भवतु सुफgइ6इीता देवी िशखर वािसनी  \nउफgॉ91ेन तपसा लफgइ9इधो यया पशुपितः पितः।  \nिसिफgॉइएः साफgइखैये सतामफgॉए4तु फgइ6इसादाफgइखखतफgॉए4य  धूजफgॉ61टेः  \nजाफg4इ9वीफेनलेखेव यफgइखखयूिध शिशनः कला॥  \n९. बालोऽहं जगदानफgइखखद न मे बाला सरफgॉए4वती।  \nअपूणफgॉै1 पंचमे वषफgॉै1 वणफgॉ61यािम जगफgइख4फgइ55यम् ॥  \n१०. दूवधॉछ65धॉष5षत मंधॉष55 (शुफgइैएल यजुवफgॉै1द अफgइखैयाय २२, मंफgइ55 २२) \nआ फg4ए9फgॉॉइिफgॉखइफgइख4यफgॉए4य फgइ6इजापितॠफgॉ61िषः। िलंभोफgइैएफgइ54ा देवताः। फgॉए4वराडुफgइख4कृितफgॉएइछफgइखखदः। षफgॉख6जः फgॉए4वरः॥  \nआ फg4ए9फgॉॉइ॑न् फg4ए9ाफgॉॉइ॒णो फg4ए9॑फgॉॉइवचफgॉ61॒सी जा॑यता॒मा रा॒फgॉएॉफgॉ99े रा॑ज॒फgइखखयः शुरे॑ऽइषफgॉए1यो॒ऽितफgॉए1या॒धी म॑हार॒थो जा॑यतफgॉ64॒ दोफgइैइफg4एैॴ \nधे॒नुवफgॉै6ढा॑न॒फgॉख6वाना॒शुः सिफgइ9एतः॒ पुर॑िफgइखखध॒यफgॉै6वा॑ िज॒फgॉएॉणू र॑थे॒फg41ैाः स॒भेयो॒ युवाफgॉए4य यज॑मानफgॉए4य वी॒रो जा॒यतफgॉ64 िनका॒मे-िन॑कामे नः \nप॒जफgॉ61फgइखखयॲ वषफgॉ61तु॒ फल॑वफgइख4यो न॒ऽओष॑धयः पफgइै4यफgइखखतफgॉ64 योगेफgइ5इ॒मो नः॑ कफgइ9खपताम्॥ २२॥ \nमफgइखखफgइ55ाथफgॉ65ः िसफgॉइएयः सफgइखखतु पूणफgॉ65ः सफgइखखतु मनोरथाः। शफgइ55ूणफgॉ64 बुिफgॉइएनाशोऽफgॉए4तु िमफgइ55ाणामुदयफgॉए4तव।  \nॐ दीघफgॉ65युभफgॉ61व। ॐ सौभाफgइैइयवती भव।  \nहे भगवान्। अपन देशमे सुयोफgइैइय आ ’ सवफgॉ61फgइ5ॉ िवफgॉइ4ाथफgॉ6ख उफgइख4पफgॉखइ होिथ , आ’ शुफgइ55ुकफgइ4ॉ नाश कएिनहार सैिनक उफgइख4पफgॉखइ \nहोिथ। अपन देशक गाय खूब दूध दय बाली, बरद भार वहन करएमे सफgइ5इम होिथ आ ’ घोड़ा फgइख4विरत फgइ65पफgइ4ॉ \nदौगय बला होए। फgॉए4फgइ55ीगण नगरक नेतृफgइख4व करबामे सफgइ5इम होिथ आ ’ युवक सभामे ओजपूणफgॉ61 भाषण देबयबला आ ’ \nनेतृफgइख4व देबामे सफgइ5इम होिथ। अपन देशमे जखन आवफgॉएइयक होय वषफgॉ65 होए आ ’ औषिधक-बूटी सवफgॉ61दा पिरपफgइैएव \nहोइत रहए। एवं फgॉख9मे सभ तरहफgइ4ॉ हमरा सभक कफgइ9खयाण होए। शफgइ55ुक बुिफgॉइएक नाश होए आ ’ िमफgइ55क उदय होए॥  \nमनुफgॉएॉयकफgॉैए कोन वफgॉए4तुक इफgइै4छा करबाक चाही तकर वणफgॉ61न एिह मंफgइ55मे कएल गेल अिछ।  \nएिहमे वाचकलुफgइ9एतोपमालफg4ॉैकार अिछ।  \nअफgइखखवय - \nफg4ए9फgॉॉइ॑न् - िवफgॉइ4ा आिद गुणसँ पिरपूणफgॉ61 फg4ए9फgॉॉइ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n57 \n \nरा॒फgॉएॉफgॉ99े - देशमे \nफg4ए9॑फgॉॉइवचफgॉ61॒सी -फg4ए9फgॉॉइ िवफgॉइ4ाक तेजसँ युफgइैएफgइ54  \nआ जा॑यतफgॉ64॒- उफgइख4पफgॉखइ होए  \nरा॑ज॒फgइखखयः -राजा \nशुरे॑ऽ–िबना डर बला \nइषफgॉए1यो॒- बाण चलेबामे िनपुण \nऽितफgॉए1या॒धी -शफgइ55ुकफgइ4ॉ तारण दय बला  \nम॑हार॒थो-पैघ रथ बला वीर \nदोफgइैइफg4एैॴ -कामना(दूध पूणफgॉ61 करए बाली ) \nधे॒नुवफgॉै6ढा॑न॒फgॉख6वाना॒शुः धे॒नु-गौ वा वाणी वफgॉै6ढा॑न॒फgॉख6वा - पैघ बरद ना॒शुः-आशुः-फgइख4विरत  \nसिफgइ9एतः॒-घोड़ा \nपुर॑िफgइखखध॒यफgॉै6वा॑- पुर॑िफgइखखध॒- फgॉए1यवहारकफgइ4ॉ धारण करए बाली यफgॉै6वा॑-फgॉए4फgइ55ी  \nिज॒फgॉएॉणू-शफgइ55ुकफgइ4ॉ जीतए बला  \nर॑थे॒फg41ैाः -रथ प र िफgॉए4थर  \nस॒भेयो॒-उफgइ54म सभामे \nयुवाफgॉए4य -युवा जेहन \nयज॑मानफgॉए4य -राजाक राफgइै6यमे \nवी॒रो-शफgइ55ुकफgइ4ॉ परािजत करएबला  \nिनका॒मे-िन॑कामे-िनफgइ56ययुफgइैएफgइ54 कायफgॉ61मे \nनः-हमर सभक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58 \n \nप॒जफgॉ61फgइखखयॲ -मेघ \nवषफgॉ61तु॒-वषफgॉ65 होए  \nफल॑वफgइख4यो -उफgइ54म फल बला  \nओष॑धयः-औषिधः \nपफgइै4यफgइखखतफgॉ64 - पाकए \nयोगेफgइ5इ॒मो -अलफgइ9ॉय लफgइ9ॉय करेबाक हेतु कएल गेल योगक रफgइ5इा  \nनः॑-हमरा सभक हेतु \nकफgइ9खपताम्-समथफgॉ61 होए  \nिफgॉ91िफथक अनुवाद - हे फg4ए9फgॉॉइण , हमर राफgइै6यमे फg4ए9ाफgॉॉइण नीक धािमफgॉ61क िवफgॉइ4ा बला , राजफgइखखय -वीर,तीरंदाज, दूध दए \nबाली गाय, दौगय बला जफgइखखतु, उफgॉइ4मी नारी होिथ। पाजफgॉ61फgइखखय आवफgॉएइयकता पड़ला पर वषफgॉ65 देिथ , फल देय बला \nगाछ पाकए, हम सभ संपिफgइ54 अिजफgॉ61त /संरिफgइ5इत करी।  \n 8. VIDEHA FOR NON RESIDENTS \n8.1 to 8.3 MAITHILI LITERATURE IN ENGLISH  \n8.1.1.The Comet   -GAJENDRA THAKUR translated by Jyoti Jha chaudhary \n \n8.1.2.The_Science_of_Words- GAJENDRA THAKUR translated by the author \nhimself  \n8.1.3.On_the_dice-board_of_the_millennium- GAJENDRA THAKUR translated by \nJyoti Jha chaudhary  \n8.1.4.NAAGPHANS (IN ENGLISH)- SHEFALIKA VERMA translated by Dr. Rajiv \nKumar Verma and Dr. Jaya Verma  \nSend your comments to ggajendra@videha.com    \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n59 \n \n िवदेह नूतन अंक भाषापाक रचना -लेखन    \nइंिफgइैइलश -मैिथली -कोष  / मैिथली -इंिफgइैइलश -कोष   फgइ6इोजेफgइैएटकफgइ4ॉ आगू बढ़ाऊ, अपन सुझाव आ योगदान ई-मेल फgॉइ5ारा \nggajendra@videha.com पर पठाऊ। \n१.भारत आ नेपालक मैिथली भाषा-वैवg253ािनक लोकिन वg325ारा बनाओल मानक शैली  आ २.मैिथलीमे भाषा सवg29टपादन \nपावg385यवg389म  \n  \n१.नेपाल आ भारतक मैिथली भाषा-वैवg253ािनक लोकिन वg325ारा बनाओल मानक शैली  \n \n१.१. नेपालक मैिथली भाषा वैहgछज।ािनक  लोकिन धॉछष5ारा बनाओल मानक   उधॉषृ।चारण आ लेखन शैली  \n(भाषाशाफgॉए4फgइ55ी डा . रामावतार यादवक धारणाकफgइ4ॉ पूणफgॉ61 फgइ65पसँ सफgॉ15 लऽ  िनधफgॉ65िरत )  \nमैिथलीमे उवg27टचारण तथा लेखन  \n  \n१.पधॉषृइचमाधॉष5षर आ अनुधॉछए।वार : पफgइैखचमाफgइ5इराफgइखखतगफgॉ61त ङ , ञ, ण, न एवं म अबैत अिछ। संफgॉए4कृत भाषाक अनुसार \nशफgइ9इदक अफgइखखतमे जािह वगफgॉ61क अफgइ5इर रहैत अिछ ओही वगफgॉ61क पफgइैखचमाफgइ5इर अबैत अिछ। जेना -  \nअफgॉ1ॉ (क वगफgॉ61क रहबाक कारणे अफgइखखतमे ङ् आएल अिछ। ) \nपफgइैखच (च वगफgॉ61क रहबाक कारणे अफgइखखतमे ञ् आएल अिछ।) \nखफgइखॉड (ट वगफgॉ61क रहबाक कारणे अफgइखखतमे ण् आएल अिछ। ) \nसिफgइखखध (त वगफgॉ61क रहबाक कारणे अफgइखखतमे न् आएल अिछ। ) \nखफgइ94भ (प वगफgॉ61क रहबाक कारणे अफgइखखतमे म् आएल अिछ। ) \nउपयुफgॉ61फgइैएत बात मैिथलीमे कम देखल जाइत अिछ। पफgइैखचमाफgइ5इरक बदलामे अिधकफgॉ64श जगहपर अनुफgॉए4वारक फgइ6इयोग \nदेखल जाइछ। जेना- अंक, पंच, खंड, संिध, खंभ आिद। फgॉए1याकरणिवद पिफgइखॉडत गोिवफgइखखद झाक कहब छिन जे \nकवगफgॉ61, चवगफgॉ61 आ टवगफgॉ61सँ पूवफgॉ61 अनुफgॉए4वार िलखल जाए तथा तवगफgॉ61 आ पवगफgॉ61सँ पूवफgॉ61 पफgइैखचमाफgइ5इरे िलखल जाए। \nजेना- अंक, चंचल, अंडा, अफgइखखत तथा कफgइ94पन। मुदा िहफgइखखदीक िनकट रहल आधुिनक लेखक एिह बातकफgइ4ॉ निह \nमा नैत छिथ। ओ लोकिन अफgइखखत आ कफgइ94पनक जगहपर सेहो अंत आ कंपन िलखैत देखल जाइत छिथ।  \nनवीन पफgॉइएित िकछु सुिवधाजनक अवफgॉएइय छैक। िकएक तँ एिहमे समय आ फgॉए4थानक बचत होइत छैक। मुदा \nकतोक बेर हफgॉए4तलेखन वा मुफg4ए6णमे अनुफgॉए4वारक छोट सन िबफgइखखदु फgॉए4पफg416 निह भेलासँ अथफgॉ61क अनथफgॉ61 होइत सेहो  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60 \n \nदेख ल जाइत अिछ। अनुफgॉए4वारक फgइ6इयोगमे उफgइै4चारण -दोषक सफgइ94भावना सेहो ततबए देखल जाइत अिछ। एतदथफgॉ61 \nकसँ लऽ कऽ पवगफgॉ61 धिर पफgइैखचमाफgइ5इरेक फgइ6इयोग करब उिचत अिछ। यसँ लऽ कऽ फgइ5ॉ धिरक अफgइ5इरक सफgॉ15 \nअनुफgॉए4वारक फgइ6इयोग करबामे कतहु कोनो िववाद निह देखल जाइछ।  \n  \n२.ढ आ ढ़  : ढ़क उफgइै4चारण “र् ह”जकफgॉ6ॉ  होइत अिछ। अतः जतऽ “र् ह”क उफgइै4चारण हो ओतऽ माफgइ55 ढ़ \nिलखल जाए। आन ठाम खाली ढ िलखल जएबाक चाही। जेना- \nढ = ढाकी, ढेकी, ढीठ, ढेउआ, ढफgॉ15 , ढेरी, ढाकिन, ढाठ आिद। \nढ़ = पढ़ाइ, बढ़ब, गढ़ब, मढ़ब, बुढ़बा, सफgॉ6ॉढ़ , गाढ़, रीढ़, चफgॉ6ॉढ़ , सीढ़ी, पीढ़ी आिद। \nउपयुफgॉ61फgइैएत शफgइ9इद सभकफgइ4ॉ देखलासँ ई फgॉए4पफg416 होइत अिछ जे साधारणतया शफgइ9इदक शुफgइ65मे ढ आ मफgइखैय तथा अफgइखखतमे \nढ़ अबैत अिछ। इएह िनयम ड आ ड़क सफgइखखदभफgॉ61 सेहो लागू होइत अिछ।  \n  \n३.व आ ब  : मैिथलीमे “व”क उफgइै4चारण ब कएल जाइत अिछ , मुदा ओकरा ब फgइ65पमे निह िलखल जएबाक \nचाही। जेना- उफgइै4चारण : बैफgॉइ4नाथ , िबफgॉइ4ा , नब, देबता, िबफgॉएॉणु, बंश, बफgइखखदना आिद। एिह सभक फgॉए4थानपर फgॉख9मशः \nवैफgॉइ4नाथ , िवफgॉइ4ा , नव, देवता, िवफgॉएॉणु, वंश, वफgइखखदना िलखबाक चाही। सामाफgइखखयतया व उफgइै4चारणक लेल ओ फgइ6इयोग \nकएल जाइत अिछ। जेना- ओकील, ओजह आिद। \n  \n४.य आ ज  : कतहु-कतहु “य”क उफgइै4चारण “ज”जकफgॉ6ॉ करैत देखल जाइत अिछ , मुदा ओकरा ज निह \nिल खबाक चाही। उफgइै4चारणमे यफgइ5ॉ , जिद, जमुना, जुग, जाबत, जोगी, जदु, जम आिद कहल जाएबला शफgइ9इद \nसभकफgइ4ॉ फgॉख9मशः यफgइ5ॉ , यिद, यमुना, युग, यावत, योगी, यदु, यम िलखबाक चाही। \n  \n५.ए आ य  : मैिथलीक वतफgॉ61नीमे ए आ य दुनू िलखल जाइत अिछ।  \nफgइ6इाचीन वतफgॉ61नी - कएल, जाए, होएत, माए, भाए, गाए आिद। \nनवीन वतफgॉ61नी - कयल, जाय, होयत, माय, भाय, गाय आिद। \nसामाफgइखखयतया शफgइ9इदक शुफgइ65मे ए माफgइ55 अबैत अिछ। जेना एिह , एना, एकर, एहन आिद। एिह शफgइ9इद सभक \nफgॉए4थानपर यिह , यना, यकर, यहन आिदक फgइ6इयोग निह करबाक चाही। यफgॉइ4िप मैिथलीभाषी थाफgइ65 सिहत िकछु \nजाितमे शफgइ9इदक आरफgइ94भोमे “ए”कफgइ4ॉ य किह  उफgइै4चारण कएल जाइत अिछ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n61 \n \nए आ “य”क फgइ6इयोगक सफgइखखदभफgॉ61मे फgइ6इाचीने पफgॉइएितक अनुसरण करब उपयुफgइैएत मािन एिह पुफgॉए4तकमे ओकरे फgइ6इयोग \nकएल गेल अिछ। िकएक तँ दुनूक लेखनमे कोनो सहजता आ दुफgइ65हताक बात निह अिछ। आ मैिथलीक \nसवफgॉ61साधारणक उफgइै4चारण -शैली यक अपेफgइ5इा एसँ बेसी िनकट छैक। खास क ऽ कएल, हएब आिद कितपय \nशफgइ9इदकफgइ4ॉ कैल , हैब आिद फgइ65पमे कतहु-कतहु िलखल जाएब सेहो “ए”क फgइ6इयोगकफgइ4ॉ बेसी समीचीन फgइ6इमािणत करैत \nअिछ। \n  \n६.िह, हु तथा एकार, ओकार  : मैिथलीक फgइ6इाचीन लेखन -परफgइ94परामे कोनो बातपर बल दैत काल शफgइ9इदक पाछफgॉ6ॉ \nिह, हु लगाओल जाइत छैक। जेना- हुनकिह, अपनहु, ओकरहु, तफgइख4कालिह , चोफgॉइ6िह , आनहु आिद। मुदा \nआधुिनक लेखनमे िहक फgॉए4थानपर एकार एवं हुक फgॉए4थानपर ओकारक फgइ6इयोग करैत देखल जाइत अिछ। जेना - \nहुनके, अपनो, तफgइख4काले, चोफgॉइ6े, आनो आिद। \n  \n७.ष तथा ख  : मैिथली भाषामे अिधकफgॉ64शतः षक उफgइै4चारण ख होइत अिछ। जेना - षफgॉख6यफgइखखफgइ55 (खड़यफgइखखफgइ55 ), \nषोडशी (खोड़शी), षफgॉख4कोण (खटकोण), वृषेश (वृखेश), सफgइखखतोष (सफgइखखतोख ) आिद। \n  \n८.धॉषइृविन -लोप  : िनफgॉए9िलिखत अवफgॉए4थामे शफgइ9इदसँ फgइखैविन -लोप भऽ जाइत अिछ: \n(क) िफgॉख9याफgइखखवयी फgइ6इफgइख4यय अयमे य वा ए लुफgइ9एत भऽ जाइत अिछ। ओिहमे सँ पिहने अक उफgइै4चारण दीघफgॉ61 भऽ \nजाइत अिछ। ओकर आगफgॉ6ॉ लोप -सूचक िचफg4इ9 वा िवकारी (’ / ऽ) लगाओल जाइछ। जेना- \nपूणफgॉ61 फgइ65प : पढ़ए (पढ़य) गेलाह, कए (कय) लेल, उठए (उठय) पड़तौक। \nअपूणफgॉ61 फgइ65प : पढ़’ गेलाह, क’ लेल, उठ’ पड़तौक। \nपढ़ऽ गेलाह, कऽ लेल, उठऽ पड़तौक। \n(ख) पूवफgॉ61कािलक कृत आय (आए) फgइ6इफgइख4ययमे य (ए) लुफgइ9एत भऽ जाइछ , मुदा लोप-सूचक िवकारी निह लगाओल \nजाइछ। जेना- \nपूणफgॉ61 फgइ65प : खाए (य) गेल, पठाय (ए) देब, नहाए (य) अएलाह। \nअपूणफgॉ61 फgइ65प : खा गेल, पठा देब, नहा अएलाह। \n(ग) फgॉए4फgइ55ी फgइ6इफgइख4यय इक उफgइै4चारण िफgॉख9यापद , संफgइ5ॉा , ओ िवशेषण तीनूमे लुफgइ9एत भऽ जाइत अिछ। जेना - \nपूणफgॉ61 फgइ65प : दोसिर मािलिन चिल गेिल।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62 \n \nअपूणफgॉ61 फgइ65प : दोसर मािलन चिल गेल। \n(घ) वतफgॉ61मान कृदफgइखखतक अिफgइखखतम त लुफgइ9एत भऽ जाइत अिछ। जेना - \nपूणफgॉ61 फgइ65प : पढ़ैत अिछ, बजैत अिछ, गबैत अिछ। \nअपूणफgॉ61 फgइ65प : पढ़ै अिछ, बजै अिछ, गबै अिछ। \n(ङ) िफgॉख9यापदक अवसान इक , उक, ऐक तथा हीकमे लुफgइ9एत भऽ जाइत अिछ। जेना - \nपूणफgॉ61 फgइ65प : िछयौक, िछयैक, छहीक, छौक, छैक, अिबतैक, होइक। \nअपूणफgॉ61 फgइ65प : िछयौ, िछयै, छही, छौ, छै, अिबतै, होइ। \n(च) िफgॉख9यापदीय फgइ6इफgइख4यय फgइखखह , हु तथा हकारक लोप भऽ जाइछ। जेना- \nपूणफgॉ61 फgइ65प : छिफgइखखह , कहलिफgइखखह , कहलहुँ, गेलह, निह। \nअपूणफgॉ61 फgइ65प : छिन, कहलिन, कहलौँ, गेलऽ, नइ, निञ, नै। \n  \n९.धॉषइृविन धॉछए।थानाधॉषइइतरण  : कोनो-कोनो फgॉए4व र-फgइखैविन अपना जगहसँ हिट कऽ दोसर ठाम चिल जाइत अिछ। खास \nकऽ फgॉ6एफgॉए4व इ आ उक सफgइ94बफgइखखधमे ई बात लागू होइत अिछ। मैिथलीकरण भऽ गेल शफgइ9इदक मफgइखैय वा अफgइखखतमे जँ \nफgॉ6एफgॉए4व इ वा उ आबए तँ ओकर फgइखैविन फgॉए4थानाफgइखखतिरत भऽ एक अफgइ5इर आगफgॉ6ॉ आिब जाइत अिछ। जेना - शिन \n(शइन), पािन (पाइन), दािल ( दाइल), मािट (माइट), काछु (काउछ), मासु (माउस) आिद। मुदा तफgइख4सम शफgइ9इद \nसभमे ई िनअम लागू निह होइत अिछ। जेना- रिफgॉएइमकफgइ4ॉ रइफgॉएइम आ सुधफgॉ64शुकफgइ4ॉ सुधाउंस निह कहल जा सकैत \nअिछ। \n  \n१०.हलधॉषइइत (◌्)क धॉष6षयोग  : मैिथली भाषामे सामाफgइखखयतया हलफgइखखत (◌्)क आवफgॉएइयकता निह होइत अिछ। कारण जे \nशफgइ9इदक अफgइखखतमे अ उफgइै4चारण निह होइत अिछ। मुदा संफgॉए4कृत भाषासँ जिहनाक तिहना मैिथलीमे आएल (तफgइख4सम ) \nशफgइ9इद सभमे हलफgइखखत फgइ6इयोग कएल जाइत अिछ। एिह पोथीमे सामाफgइखखयतया सफgइ94पूणफgॉ61 शफgइ9इदकफgइ4ॉ मैिथली भाषा सफgइ94बफgइखखधी \nिनअम अनुसार हलफgइखखतिवहीन राखल गेल अिछ। मुदा फgॉए1याकरण सफgइ94बफgइखखधी फgइ6इयोजनक लेल अफgइख4यावफgॉएइयक फgॉए4थानपर \nकतहु-कतहु हलफgइखखत देल गेल अिछ। फgइ6इफgॉए4तुत पोथीमे मिथली लेखनक फgइ6इाचीन आ नवीन दुनू शैलीक सरल आ \nसमीचीन पफgइ5इ सभकफgइ4ॉ समेिट कऽ वणफgॉ61-िवफgइखखयास कएल गेल अिछ। फgॉए4थान आ समयमे बचतक सफgॉ15िह हफgॉए4त -लेखन \nतथा तकनीकी दृिफg416सँ सेहो सरल होबऽबला िहसाबसँ वणफgॉ61-िवफgइखखयास िमलाओल गेल अिछ। वतफgॉ61मान समयमे \nमैिथली मातृभाषी पयफgॉ61फgइखखतकफgइ4ॉ आन भाषाक माफgइखैयमसँ मैिथलीक फgइ5ॉान लेबऽ पिड़ रहल पिरफgइ6इेफgॉ5एयमे लेखनमे सहजता \nतथा एकफgइ65पतापर फgइखैयान देल गेल अिछ। तखन मैिथली भाषाक मूल िवशेषता सभ कुिफgइखॉठत निह होइक , ताहू  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n63 \n \nिदस लेखक-मफgइखॉडल सचेत अिछ। फgइ6इिसफgॉइए भाषाशाफgॉए4फgइ55ी  डा. रामावतार यादवक कहब छिन जे सरलताक \nअनुसफgइखखधानमे एहन अवफgॉए4था िकफgॉखइहु ने आबऽ देबाक चाही जे भाषाक िवशेषता छफgॉ6ॉहमे पिड जाए।  \n-(भाषाशाफgॉए4फgइ55ी डा . रामावतार यादवक धारणाकफgइ4ॉ पूणफgॉ61 फgइ65पसँ सफgॉ15 लऽ  िनधफgॉ65िरत )  \n \n१.२. मैिथली अकादमी, पटना हg।छजारा िनधहg।6जिरत मैिथली लेखन -शैली  \n \n१. जे शफgइ9इद मैिथली -सािहफgइख4यक फgइ6इाचीन कालसँ आइ धिर जािह वफgइ54फgॉ61नीमे फgइ6इचिलत अिछ , से सामाफgइखखयतः तािह \nवफgइ54फgॉ61नीमे िलखल जाय - उदाहरणाथफgॉ61- \n \nफgॉ91ाफgॉॉॉ  \n \nएखन  \nठाम  \nजकर, तकर  \nतिनकर  \nअिछ  \n \nअफgॉ91ाफgॉॉॉ  \nअखन, अखिन, एखेन, अखनी  \nिठमा, िठना, ठमा  \nजेकर, तेकर  \nितनकर। (वैकिफgइ9खपक फgइ65पफgइ4ॉ फgॉ91ाफgॉॉॉ ) \nऐछ, अिह, ए।  \n \n२. िनफgॉए9िलिखत तीन फgइ6इकारक फgइ65प वैकिफgइ9खपकतया अपनाओल जाय : भऽ गेल, भय गेल वा भए गेल। जा रहल \nअिछ, जाय रहल अिछ, जाए रहल अिछ। कर’ गेलाह, वा करय गेलाह वा करए गेलाह।  \n \n३. फgइ6इाचीन मैिथलीक ‘फgइखखह ’ फgइखैविनक फgॉए4थानमे ‘न’ िलखल जाय सकैत अिछ यथा कहलिन वा कहलिफgइखखह।  \n \n४. ‘ऐ’ तथा ‘औ’ ततय िलखल जाय जत’ फgॉए4पफg416तः ‘अइ’ तथा ‘अउ’ सदृश उफgइै4चारण इफg416 हो। यथा - \nदेखैत, छलैक, बौआ, छौक इफgइख4यािद।  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64 \n \n५. मैिथलीक िनफgॉए9िलिखत शफgइ9इद एिह फgइ65पे फgइ6इयुफgइैएत होयत : जैह, सैह, इएह, ओऐह, लैह तथा दैह।  \n \n६. फgॉए5फgॉ6इफgॉए4व इकारफgॉ64त शफgइ9इदमे ‘इ’ के लुफgइ9एत करब सामाफgइखखयतः अफgॉ91ाफgॉॉॉ िथक। यथा - फgॉ91ाफgॉॉॉ देिख आबह , मािलिन गेिल \n(मनुफgॉएॉय माफgइ55मे)। \n \n७. फgॉए4वतंफgइ55 फgॉ6एफgॉए4व ‘ए’ वा ‘य’ फgइ6इाचीन मैिथलीक उफgॉइएरण आिदमे तँ यथावत राखल जाय , िकंतु आधुिनक फgइ6इयोगमे \nवैकिफgइ9खपक फgइ65पफgइ4ॉ ‘ए’ वा ‘य’ िलखल जाय। यथा:- कयल वा कएल, अयलाह वा अएलाह, जाय वा जाए \nइफgइख4यािद।  \n \n८. उफgइै4चारणमे दू फgॉए4वरक बीच जे ‘य’ फgइखैविन फgॉए4वतः आिब जाइत अिछ तकरा लेखमे फgॉए4थान वैकिफgइ9खपक फgइ65पफgइ4ॉ देल \nजाय। यथा- धीआ, अढ़ैआ, िवआह, वा धीया, अढ़ैया, िबयाह।  \n \n९. सानुनािसक फgॉए4वतंफgइ55 फgॉए4वरक फgॉए4थान यथासंभव ‘ञ’ िलखल जाय वा सानुनािसक फgॉए4वर। यथा :- मैञा, \nकिनञा, िकरतिनञा वा मैआँ, किनआँ, िकरतिनआँ।  \n \n१०. कारकक िवभिफgइैएफgइ54क िनफgॉए9िलिखत फgइ65प फgॉ91ाफgॉॉॉ :- हाथकफgइ4ॉ, हाथसँ, हाथफgइ4ॉ, हाथक, हाथमे। ’मे’ मे अनुफgॉए4वार \nसवफgॉ61था फgइख4याफgइै6य िथक। ‘क’ क वैकिफgइ9खपक फgइ65प ‘केर’ राखल जा सकैत अिछ।  \n \n११. पूवफgॉ61कािलक िफgॉख9यापदक बाद ‘कय’ वा ‘कए’ अफgॉए1यय वैकिफgइ9खपक फgइ65पफgइ4ॉ लगाओ ल जा सकैत अिछ। यथा:- \nदेिख कय वा देिख कए।  \n \n१२. मफgॉ6ॉग , भफgॉ6ॉग आिदक फgॉए4थानमे माङ , भाङ इफgइख4यािद िलखल जाय।  \n \n१३. अफgॉइएफgॉ61 ‘न’ ओ अफgॉइएफgॉ61 ‘म’ क बदला अनुसार निह िलखल जाय, िकंतु छापाक सुिवधाथफgॉ61 अफgॉइएफgॉ61 ‘ङ’ , ‘ञ’, \nतथा ‘ण’ क बदला अनुफgॉए4वारो िलखल जा सकैत अिछ। यथा :- अफgॉ1ॉ , वा अंक, अफgइैखचल वा अंचल , कफgइखॉठ वा \nकंठ।  \n \n१४. हलंत िचफg4इ9 िनअमतः लगाओल जाय , िकंतु िवभिफgइैएतक संग अकारफgॉ64त फgइ6इयोग कएल जाय। यथा :- फgइ5ैीमान्, \nिकंतु फgइ5ैीमानक।  \n \n१५. सभ एकल कारक िचफg4इ9 शफgइ9इदमे सटा क ’ िलखल जाय, हटा क’ निह, संयुफgइैएत िवभिफgइैएतक हेतु फराक \nिलखल जाय, यथा घर परक।  \n \n१६. अनुना िसककफgइ4ॉ चफgइखखफg4ए6िबफgइखखदु फgॉइ5ारा फgॉए1यफgइैएत कयल जाय। परंतु मुफg4ए6णक सुिवधाथफgॉ61 िह समान जिटल माफgइ55ापर  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n65 \n \nअनुफgॉए4वारक फgइ6इयोग चफgइखखफg4ए6िबफgइखखदुक बदला कयल जा सकैत अिछ। यथा - िहँ केर बदला िहं।  \n \n१७. पूणफgॉ61 िवराम पासीसँ ( । ) सूिचत कयल जाय।  \n \n१८. समफgॉए4त पद सटा क ’ िलखल जाय, वा हाइफेनसँ जोिड़ क’ ,  हटा क’ निह।  \n \n१९. िलअ तथा िदअ शफgइ9इदमे िबकारी (ऽ) निह लगाओल जाय।  \n \n२०. अंक देवनागरी फgइ65पमे राखल जाय।  \n \n२१.िकछु वg287विनक लेल नवीन िचवg288ह बनबाओल जाय। जा ' ई निह बनल अिछ ताबत एिह दुनू वg287विनक बदला \nपूववg36छवत् अय / आय/ अए/ आए/ आओ/ अओ िलखल जाय। आिक ऎ वा ऒ सँ वg30छयवg270त क एल जाय।  \n \nह./- गोिववg288द झा ११/८/७६ वg257ीकावg288त ठाकुर ११/८/७६ सुरेवg288वgट06 झा \"सुमन\" ११/०८/७६  \n \n  २. मैिथलीमे भाषा सहgछुआपादन पाहg।घजयहg।घुम   \n२.१. उहgछठआचारण िनदहg।ठअश : ( बोहgछुघड कएल हgछ6जप हg।ुअाहg।।। ):-     \nदधॉषइइत न क उधॉषृ।चारणमे दधॉछ6छतमे जीह सटत - जेना बाजू नाम , मुदा ण क उधॉषृ।चारणमे जीह मूधधॉछ65 मे सटत (नै \nसटैए तँ उधॉषृ।चारण दोष अिछ )- जेना बाजू गणेश। तालधॉछएँय शमे जीह तालुसँ , षमे मूधधॉछ65सँ आ दधॉषइइत समे दधॉछ6छतसँ \nसटत। िनशधॉछ6छ , सभ आ शोषण बािज कऽ देखू। मैिथलीमे ष कधॉष।छ वैिदक संधॉछए।कृत जकधॉछ6छ ख सेहो उधॉषृ।चिरत \nकएल जाइत अिछ, जेना वषधॉछ65 , दोष। य अनेको धॉछए।थानपर ज जकधॉछ6छ उधॉषृ।चिरत होइत अिछ आ ण ड़ जकधॉछ6छ \n(यथा संयोग आ गणेश संजोग  आ  \nगड़ेस उहgछठआचिरत होइत अिछ )। मैिथलीमे व क उहgछठआचारण ब , श क उहgछठआचारण स आ य क उहgछठआचारण ज सेहो \nहोइत अिछ।  \nओिहना धॉछ6एधॉछए।व इ बेशीकाल मैिथलीमे पिहने बाजल जाइत अिछ कारण देवनागरीमे आ िमिथलाधॉष5षरमे धॉछ6एधॉछए।व इ \nअधॉष5षरक पिहने िलखलो जाइत  आ बाजलो जएबाक चाही। कारण जे िहधॉषइइदीमे एकर दोषपूणधॉछ6ँ उधॉषृ।चारण होइत \nअिछ (िलखल तँ पिहने जाइत अिछ मुदा बाजल बादमे जाइत अिछ), से िशधॉष5षा पधॉछषएितक दोषक कारण हम \nसभ ओकर उधॉषृ।चारण दोषपूणधॉछ6ँ ढंगसँ कऽ रहल छी।  \nअिछ- अ इ छ  ऐछ (उहgछठआचारण ) \nछिथ- छ इ थ  – छैथ (उहgछठआचारण )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66 \n \nपहुँिच- प हुँ इ च (उहgछठआचारण ) \nआब अ आ इ ई ए ऐ ओ औ अं अः ऋ ऐ सभ लेल माधॉष55ा सेहो अिछ , मुदा ऐमे ई ऐ ओ औ अं अः ऋ \nकधॉष।छ संयुधॉषृएताधॉष5षर धॉष65पमे गलत धॉष65पमे धॉष6षयुधॉषृएत आ उधॉषृ।चिरत कएल जाइत अिछ। जेना ऋ कधॉष।छ री  धॉष65पमे उधॉषृ।चिरत \nकरब। आ देिखयौ- ऐ लेल देिखऔ क धॉष6षयोग अनुिचत। मुदा देिखऐ लेल देिखयै अनुिचत। क् सँ धॉष।इ धिर अ \nसिधॉषड़।मिलत भेलासँ क सँ ह बनैत अिछ , मुदा उधॉषृ।चारण काल हलधॉषइइत युधॉषृएत शधॉषड़षदक अधॉषइइतक उधॉषृ।चारणक धॉष6षवृिधॉष5। \nबढ़ल अिछ, मुदा हम जखन मनोजमे ज् अधॉषइइतमे बजैत छी , तखनो पुरनका लोककधॉष।छ बजैत सुनबिधॉषइइह - मनोजऽ, \nवाधॉछए।तवमे ओ अ युधॉषृएत ज् = ज बजै छिथ। \nफेर धॉष5छ अिछ ज् आ ञ  क संयुधॉषृएत मुदा गलत उधॉषृ।चारण होइत अिछ - धॉषृषय। ओिहना धॉष5ष अिछ क् आ ष क \nसंयुधॉषृएत मुदा उधॉषृ।चारण होइत अिछ छ। फेर श् आ र क संयुधॉषृएत अिछ धॉष5ृ ( जेना धॉष5ृिमक ) आ स् आ र क \nसंयुधॉषृएत अिछ धॉष6छ ( जेना िमधॉष6छ ) । धॉष55 भेल त +र ।  \nउधॉषृ।चारणक ऑिडयो फाइल िवदेह आकधॉछ65इव  http://www.videha.co.in/  पर उपलधॉषड़षध अिछ। फेर कहgछआ। / सँ \n/ पर  पूवधॉछ6ँ अधॉष5षरसँ सटा कऽ िलखू मुदा तँ / कऽ  हटा कऽ। ऐमे सँ मे पिहल सटा कऽ िलखू आ बादबला \nहटा कऽ। अंकक बाद टा िलखू सटा कऽ मुदा अधॉषइइय ठाम टा िलखू हटा कऽ – जेना  \nछहटा मुदा सभ टा। फेर ६अ म सातम िलखू- छठम सातम नै। घरबलामे बला मुदा घरवालीमे वाली हgछ6छयुहgछठइत \nकहgछ6ज।  \nरहए-  \nरहै मुदा सकैए (उहgछठआचारण सकै-ए)।  \nमुदा कखनो काल रहए आ रहै मे अथधॉछ6ँ िभधॉछइषता सेहो , जेना से कधॉषड़।मो जगहमे पािकधॉछ6ँंग करबाक अधॉषड़छयास रहै \nओकरा। पुछलापर पता लागल जे ढुनढुन नाधॉछएड़ा ई धॉ।एँाइवर कनाट धॉषड़एलेसक पािकधॉछ6ँंगमे काज करैत रहए । \nछलै, छलए मे सेहो ऐ तरहक भेल। छलए क उधॉषृ।चारण छल -ए सेहो। \nसंयोगने- (उधॉषृ।चारण संजोगने) \nकहgछआ।/  कऽ  \nकेर- क ( \nकेर क हgछ6छयोग गहg।छआमे नै कहgछ6ज , पहg।छआमे कऽ सकै छी। )  \nक (जेना रामक)  \n–रामक आ संगे (उहgछठआचारण राम के /  राम कऽ सेहो)   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n67 \n \nसँ- सऽ (उहgछठआचारण ) \nचधॉषइइधॉ।ए6िबधॉषइइदु आ अनुधॉछए।वार - अनुधॉछए।वारमे कंठ धिरक धॉष6षयोग होइत अिछ मुदा चधॉषइइधॉ।ए6िबधॉषइइदुमे नै। चधॉषइइधॉ।ए6िबधॉषइइदुमे कनेक \nएकारक सेहो उधॉषृ।चारण होइत अिछ - जेना रामसँ- (उधॉषृ।चारण राम सऽ )  रामकधॉष।छ- (उधॉषृ।चारण राम कऽ / राम के \nसेहो)। \n  \nकधॉष।छ जेना रामकधॉष।छ भेल िहधॉषइइदीक को (राम को)- राम को= रामकधॉष।छ \nक जेना रामक भेल िहधॉषइइदीक का ( राम का) राम का= रामक \nकऽ जेना जा कऽ भेल िहधॉषइइदीक कर ( जा कर) जा कर= जा कऽ \nसँ भेल िहधॉषइइदीक से (राम से) राम से= रामसँ \nसऽ , तऽ , त , केर (गधॉछष।मे) ए◌े चाधॉष65 शधॉषड़षद सबहक धॉष6षयोग अवधॉछ6।िछत।  \nके दोसर अथधॉछृँँ धॉष6षयुधॉषृएत भऽ सकैए - जेना, के कहलक? िवभिधॉषृएत “क”क बदला एकर धॉष6षयोग अवधॉछ6।िछत।  \nनिञ, निह, नै, नइ, नँइ, नइँ, नइं ऐ सभक उधॉषृ।चारण आ लेखन - नै  \n  \nधॉषइ।धॉषइ।व क बदलामे धॉषइ।व जेना महधॉषइ।वपूणधॉछ6ँ ( महधॉषइ।धॉषइ।वपूणधॉछ6ँ नै) जतए अथधॉछ6ँ बदिल जाए ओतिह माधॉष55 तीन अधॉष5षरक \nसंयुधॉषृएताधॉष5षरक धॉष6षयोग उिचत। सधॉषड़।पित - उधॉषृ।चारण स धॉषड़।प इ त ( सधॉषड़।पिधॉष5। नै- कारण सही उधॉषृ।चारण आसानीसँ \nसधॉषड़।भव नै) । मुदा सवधॉछृ6धॉष5।म ( सवधॉछृ6तम नै)। \nरािधॉछएछधॉछड़ड़य ( राधॉछएछधॉछड़ड़ीय नै) \nसकैए/ सकै (अथधॉछ6ँ पिरवतधॉछ6ँन ) \nपोछैले/ पोछै लेल/ पोछए लेल  \nपोछैए/ पोछए/ ( अथहg।6अ पिरवतहg।6अन ) पोछए/ पोछै  \nओ लोकिन ( हटा कऽ, ओ मे िबकारी नै) \nओइ / ओिह \nओिहले/  \nओिह लेल/ ओही लऽ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68 \n \nजएबहgछआ।/ बैसबहgछआ। \nपँचभइयहg।6।  \nदेिखयौक / (देिखऔक नै- तिहना अ मे धॉछ6एधॉछए।व आ दीघधॉछ6ँक माधॉष55ाक धॉष6षयोग अनुिचत ) \nजकहg।6। / जेकधॉछ6छ  \nतँइ/ तैँ/ \nहोएत / हएत  \nनिञ / निह / नँइ/ नइँ/ नै \nसौँसे/ सॱसे \nबड़ /  \nबड़ी (झोराओल)  \nगाए (गाइ निह), मुदा गाइक दूध (गाएक दूध नै।) \nरहलहgछआ।/ पिहरतैँ \nहमहॴ / अहॴ  \nसब - सभ  \nसबहक - सभहक  \nधिर  - तक  \nगप - बात \nबूझब - समझब  \nबुझलॱ/ समझलॱ/ बुझलहुँ - समझलहुँ \nहमरा आर - हम सभ  \nआिक - आ िक  \nसकैछ/ करैछ (गधॉछष।मे धॉष6षयोगक आवधॉछएषयकता नै)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n69 \n \nहोइन / होिन \nजाइन  (जािन नै, जेना देल जाइन) मुदा जािन -बूिझ (अथधॉछ6ँ पिरधॉछएँधॉछ6षतन ) \nपइठ/ जाइठ  \nआउ/ जाउ/ आऊ/ जाऊ \nमे, कधॉष।छ, सँ, पर (शधॉषड़षदसँ सटा कऽ ) तँ कऽ धऽ दऽ (शधॉषड़षदसँ हटा कऽ ) मुदा दूटा वा बेसी िवभिधॉषृएत संग \nरहलापर पिहल िवभिधॉषृएत टाकधॉष।छ सटाऊ। जेना ऐमे सँ ।  \nएकटा  , दूटा  (मुदा कए टा) \nिबकारीक धॉष6षयोग शधॉषड़षदक अधॉषइइतमे, बीचमे अनावधॉछएषयक धॉष65पधॉष।छ नै। आकाराधॉषइइत आ अधॉषइइतमे अ क बाद िबकारीक धॉष6ष योग \nनै (जेना िदअ  \n, आ/ िदय’ , आ’, आ नै )  \nअपोधॉछए।धॉछड़ड़ोफीक धॉष6षयोग िबकारीक बदलामे करब अनुिचत आ माधॉष55 फॉधॉषइइटक तकनीकी धॉषइइयूनताक पिरचायक )- ओना \nिबकारीक संधॉछए।कृत धॉष65प ऽ अवधॉछड़ँह कहल जाइत अिछ आ वतधॉछ6ँनी आ उधॉषृ।चारण दुनू ठाम एकर लोप रहैत अिछ / \nरिह सकैत अिछ (उधॉषृ।चारणमे लोप रिहते अिछ ) । मुदा अपोधॉछए।धॉछड़ड़ोफी सेहो अंधॉछड़ँेजीमे पसेिसव केसमे होइत अिछ \nआ धॉष6एधॉछृएचमे शधॉषड़षदमे जतए एकर धॉष6षयोग होइत अिछ जेना raison d’etre एतए सेहो एकर उधॉषृ।चारण रैजौन डेटर \nहोइत अिछ, माने अपोधॉछए।धॉछड़ड़ॉफी अवकाश नै दैत अिछ वरन जोड़ैत अिछ , से एकर धॉष6षयोग िबकारीक बदला देनाइ \nतकनीकी धॉष65पधॉष।छ सेहो अनुिचत)। \nअइमे, एिहमे/ ऐमे \nजइमे, जािहमे \nएखन/ अखन/ अइखन \n  \nकहgछआ। (के निह) मे (अनुहg।इआवार रिहत )  \nभऽ  \nमे \nदऽ  \nतँ (तऽ, त नै)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70 \n \nसँ ( सऽ स  नै) \nगाछ तर  \nगाछ लग  \nसहg।6।झ खन  \nजो (जो go, करै जो do) \n तै/तइ जेना- तै दुआरे/ तइमे/ तइले \nजै/जइ जेना- जै कारण/ जइसँ/ जइले \nऐ/अइ जेना- ऐ कारण/ ऐसँ/ अइले/ मुदा एकर एकटा खास धॉष6षयोग - लालित  कतेक िद नसँ कहैत रहैत अइ \nलै/लइ जेना लैसँ/ लइले/ लै दुआरे \nलहँ/ लॱ  \n \nगेलॱ/ लेलॱ/ लेलँह/ गेलहुँ/ लेलहुँ/ लेलँ \nजइ / जािह / जै  \nजिह ठाम/ जािह ठाम/ जइठाम/ जैठाम   \nएिह / अिह /  \nअइ (वाहgछठइयक अंतमे हg।ुअाहg।।। ( / ऐ  \nअइछ/ अिछ / ऐछ  \nतइ / तिह / तै/ तािह   \nओिह / ओइ   \nसीिख / सीख   \nजीिव / जीवी/ जीब    \nभलेहॴ/ भलिह◌ ं    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n71 \n \nतहg।ठ।/ तँइ/ तँए   \nजाएब / जएब  \nलइ/ लै  \nछइ/ छै  \nनिह / नै/ नइ  \nगइ/ गै   \nछिन / छिहgछघघ ह   ...  \nसमए  शधॉषड़ष द क संग जखन कोनो िव भिधॉषृए त   जुटै छै तखन समै जना समैपर इधॉषइ। या िद । असगरमे हृदए आ िव भिधॉषृए त   \nजुटने हृदे जना हृदेसँ, हृदेमे इधॉषइ। या िद ।    \nजइ / जािह /  \nजै  \nजिह ठाम/ जािह ठाम/ जइठाम / जैठाम  \nएिह / अिह / अइ/ ऐ \nअइछ/ अिछ  / ऐछ \nतइ/ तिह / तै/ तािह  \nओिह / ओइ  \nसीिख / सीख  \nजीिव / जीवी/  \nजीब   \nभले/ भलेहॴ/  \nभलिह◌ ं   \nतहg।ठ।/ तँइ/ तँए  \nजाएब / जएब  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72 \n \nलइ/ लै \nछइ/ छै \nनिह / नै/ नइ \nगइ/  \nगै   \nछिन / छिहgछघघ ह   \nचुकल अिछ / गेल गिछ  \n२.२. मैिथलीमे भाषा सहgछुआपादन पाहg।घजयहg।घुम   \nनीचधॉछ6छक सूचीमे देल िवकधॉषड़इपमेसँ लधॉछृछगुएज एडीटर धॉछष5ारा कोन धॉष65प चुनल जेबाक चाही : \nबोधॉषड़इड कएल धॉष65प धॉछड़ँाधॉछछछ :   \n१.होयबला/ होबयबला/ होमयबला/ हेब’बला, हेम’बला/ होयबाक/होबएबला /होएबाक   \n२. आ’/आऽ \nआ  \n३. क’ लेने/कऽ लेने/ कए लेने/कय लेने/ल’/ लऽ /लय/लए   \n४. भ’ गेल/भऽ गेल /भय गेल/भए  \nगेल  \n५. कर’ गेलाह/करऽ  \nगेलह/करए गेलाह/करय गेलाह  \n६. \nिलअ/िदअ िलय’,िदय’,िलअ’,िदय’/  \n७. कर’ बला/करऽ बला / करय बला करैबला/क’र’ बला / \nकरैवाली   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n73 \n \n८. बला  वला (पुधॉष65ष ), वाली (धॉछए। धॉष55ी ) ९ \n.  \nआहg।घ।ल आंहgछठछल  \n१०. हgछ6छायः  धॉष6षायह  \n११. दुःख  दुख १ \n२. चिल गेल चल गेल /चैल गेल  \n१३. देलिखहgछघघह  देलिकधॉषइइह , देलिखन   \n१४. \nदेखलिहgछघघह देखलिन / देखलैहgछघघह  \n१५. छिथहgछघघह / छलिधॉषइइह छिथन / छलैन/ छलिन   \n१६. चलैत /दैत  चलित/दैित  \n१७. एखनो  \nअखनो  \n१८.  \nबढ़िन  बढ़इन बढ़िहgछघघह  \n१९. ओ’/ओऽ(सवधॉछ6ँनाम ) ओ  \n२० \n. ओ (संयोजक) ओ’/ओऽ  \n२१. फहg।6।िग / फािधॉछँ5 फाइंग /फाइङ  \n२२.  \nजे जे’/जेऽ २३. ना-नुकुर ना-नुकर  \n२४. केलिहgछघघह /केलिन / कयलिधॉषइइह   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74 \n \n२५. तखनतँ/ तखन तँ  \n२६. जा  \nरहल/जाय रहल/जाए रहल  \n२७. िनकलय/िनकलए  \nलागल/ लगल बहराय/ बहराए लागल/ लगल िनकल’/बहरै लागल  \n२८. ओतय/ जतय जत’/ ओत’/  जतए/ ओतए   \n२९. \nकी फूरल जे िक फूरल जे  \n३०. जे जे’/जेऽ  \n३१. कूिद / यािद (मोन पारब) कूइद/याइद/कूद/याद/  \nयािद (मोन)  \n३२. इहो/ ओहो   \n३३.  \nहँसए/ हँसय हँसऽ  \n३४. नौ आिक दस /नौ िकंवा दस/ नौ वा दस  \n३५. सासु-ससुर  सास-ससुर  \n३६. छह/ सात  छ/छः/सात  \n३७. \nकी \n की’/ कीऽ (दीघहg।6घकाराहgछघघतमे ऽ विजहg।6अत )  \n३८. जबाब  जवाब  \n३९. करएताह/ करेताह  करयताह  \n४०. दलान िदिश दलान िदश/दलान िदस    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n75 \n \n४१ \n. गेलाह गएलाह/गयलाह  \n४२. िकछु आर/ िकछु और/ िकछ आर  \n४३. जाइ छल/ जाइत छल  जाित छल/जैत छल  \n४४. पहुँिच/ भेट जाइत छल/ भेट जाइ छलए  पहुँच/ भेिट  जाइत छल  \n४५.  \nजबान (युवा)/ जवान(फौजी)  \n४६. लय/ लए क’/ कऽ/ लए कए  / लऽ कऽ / लऽ कए  \n४७. ल’/ लऽ  कय/ \nकए  \n४८. एखन / एखने / अखन / अखने  \n४९.  \nअहॴकहgछआ। अहीँकहgछआ।  \n५०. गहॴर  गहीँर  \n५१.  \nधार पार केनाइ धार पार केनाय/केनाए  \n५२. जेकधॉछ6छ जधॉष।छकधॉछ6छ /  \nजकहg।6।  \n५३. तिहना  तेिहना  \n५४. एकर  अकर  \n५५. बिहनउ  बहनोइ  \n५६. बिहन  बिहिन   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76 \n \n५७. बिहन-बिहनोइ \nबिहन-बहनउ  \n५८. निह/ नै  \n५९. करबा  / करबाय/ करबाए   \n६०. तँ/ त ऽ तय/तए  \n६१. भैयारी मे छोट-भाए/भै/, जेठ-भाय/भाइ ,  \n६२. िग नतीमे दू भाइ/भाए/भहg।6।इ    \n६३. ई पोथी दू भाइक/ भधॉछ6छइ / भाए/ लेल। यावत जावत   \n६४. माय मै / माए  मुदा माइक ममता   \n६५. देिहgछघघह / दइन  दिन / दएिधॉषइइह / दयिधॉषइइह दिहgछघघह / दैिधॉषइइह  \n६६. द’/ दऽ / दए   \n६७. ओ (संयोजक) ओऽ (सवधॉछ6ँनाम )  \n६८. तका  कए तकाय तकाए   \n६९. पैरे (on foot) पएरे  कएक / कैक  \n७०. \nताहुमे/ ताहूमे  \n ७१. \nपुहgछजजीक  \n७२.  \nबजा कय/ कए / कऽ  \n७३. बननाय/बननाइ   \n७४. कोला    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n77 \n \n७५.  \nिदनुका िदनका  \n७६. \nततिहसँ  \n७७. गरबओलिधॉषइइह /  गरबौलिन / \n  गरबेलिहgछघघह / गरबेलिन   \n७८. बालु बालू  \n७९.  \nचेहgछघघह िचहgछघघह (अशुहg।छइ )  \n८०. जे जे’  \n८१ \n. से/ के से’/के’  \n८२. एखुनका  अखनुका  \n८३. भुिमहार भूिमहार   \n८४. सुहgछठछगर  \n/ सुगरक/ सूगर  \n८५. झठहाक  झटहाक ८६. \nछूिब  \n८७. करइयो/ओ करैयो ने देलक /किरयौ-करइयौ  \n८८. पुबािर   \nपुबाइ  \n८९. झगड़ा-झधॉछ6छटी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78 \n \nझगड़ा-झहg।6।िट  \n९०. पएरे-पएरे पैरे-पैरे \n९१. खेलएबाक   \n९२. खेलेबाक   \n९३. लगा   \n९४. होए- हो  – होअए   \n९५. बुझल  बूझल  \n९६.  \nबूझल (संबोधन अथहg।6अमे)  \n९७. यैह यएह  / इएह/ सैह / सएह   \n९८. ताितल   \n९९. अयनाय- अयनाइ/ अएनाइ/ एनाइ   \n१००. िनहg।घछ -  िनधॉषइइद  \n१०१. \nिबनु िबन  \n१०२. जाए  जाइ  \n१०३.  \nजाइ (in different sense)-last word of sentence  \n१०४. छत पर आिब जाइ   \n१०५. \nने  \n१०६. खेलाए  (play) –खेलाइ    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n79 \n \n१०७. िशकाइत - िशकायत  \n१०८.  \nढप- ढ़प  \n१०९  \n. पढ़- पढ  \n११० . किनए/ किनये किनञे  \n१११. राकस - राकश  \n११२. होए / होय होइ   \n११३. अउरदा- \nऔरदा  \n११४. बुझेलिहgछघघह  (different meaning- got understand)  \n११५. बुझएलिधॉषइइह / बुझेलिन  / बुझयलिधॉषइइह (understood himself)  \n११६. चिल- चल/ चिल  गेल   \n११७. खधाइ - खधाय  \n११८. \nमोन पाड़लिखहgछघघह / मोन पाड़लिख न/ मोन पारलिखहgछघघह  \n११९. कैक- कएक- कइएक   \n१२०. \nलग ल’ग   \n१२१. जरेनाइ   \n१२२. जरौनाइ जरओनाइ- जरएनाइ/ \nजरेनाइ   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80 \n \n१२३. होइत   \n१२४. \nगरबेलिहgछघघह / गरबेलिन  गरबौलिहgछघघह / गरबौलिन   \n१२५. \nिचखैत- (to test)िचखइत  \n१२६. करइयो  (willing to do) करैयो  \n१२७. जेकरा- जकरा   \n१२८. तकरा - तेकरा  \n१२९.  \nिबदेसर हg।इआथानेमे/ िबदेसरे हg।इआथा नमे  \n१३०. करबयलहुँ/ करबएलहुँ/ करबेलहुँ करबेलॱ  \n१३१. \nहािरक (उहgछठआचारण हाइरक )  \n१३२. ओजन  वजन आफसोच / अफसोस कागत/ कागच/ कागज  \n१३३. आधे भाग / आध-भागे  \n१३४. िपचा  / िपचाय/िपचाए   \n१३५. नञ/ ने  \n१३६. बहgछठआचा  नञ  \n(ने) िपचा जाय  \n१३७. तखन ने (नञ) कहैत अिछ।  कहै/ सुनै/ देखै छल  मुदा कहैत-कहैत/ सुनैत-सुनैत/ देखैत-देखैत  \n१३८.  \nकतेक गोटे/ कताक गोटे   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n81 \n \n१३९. कमाइ-धमाइ/ कमाई- धमाई  \n१४० \n. लग ल’ग  \n१४१. खेलाइ  (for playing)  \n१४२.  \nछिथहgछघघह / छिथन  \n१४३.  \nहोइत होइ  \n१४४. धॉषृएयो िकयो / केओ  \n१४५. \nकेश (hair)  \n१४६. \nकेस (court-case)  \n१४७  \n. बननाइ/ बननाय/ बननाए  \n१४८. जरेनाइ   \n१४९. कुरसी  कुसधॉछ6इ  \n१५०. चरचा  चचधॉछ65  \n१५१. कमहg।6अ करम  \n१५२. डुबाबए / डुबाबै/ डुमाबै डुमाबय/ डुमाबए   \n१५३. एखुनका/  \nअखुनका   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82 \n \n१५४. लए/ िलअए  ( वाधॉषृएयक अंितम शधॉषड़षद )- लऽ   \n१५५. कएलक/  \nकेलक  \n१५६. गरमी  गमधॉछ6इ  \n१५७ \n. वरदी वदहg।6घ  \n१५८. सुना गेलाह  सुना’/सुनाऽ  \n१५९. एनाइ-गेनाइ   \n१६०. \nतेना ने घेरलिहgछघघह / तेना ने घेरलिन   \n१६१. निञ / नै \n१६२.  \nडरो ड’रो  \n१६३. कतहु/ कतौ  कहॴ  \n१६४. उमिरगर -उमेरगर  उमरगर  \n१६५. भिरगर   \n१६६. धोल/धोअल  धोएल  \n१६७. गप/गहgछुइप   \n१६८.  \nके के’  \n१६९. दरबहgछठ6जा / दरबजा  \n१७०. ठाम    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n83 \n \n१७१. \nधिर तक  \n१७२.  \nघूिर लौिट  \n१७३. थोरबेक   \n१७४. बहg।घ6ड   \n१७५. तहgछआआ / तू◌ँ  \n१७६. तधॉष।।िह ( पधॉछष।मे धॉछड़ँाधॉछछछ )  \n१७७. तहgछआआही / तहgछआआिह   \n१७८. \nकरबाइए करबाइये  \n१७९. एकेटा   \n१८०. किरतिथ  /करतिथ  \n १८१.  \nपहुँिच/ पहुँच  \n१८२. राखलिधॉषइइह रखलिहgछघघह / रखलिन   \n१८३.  \nलगलिहgछघघह / लगलिन  लागलिहgछघघह  \n१८४.  \nसुिन (उहgछठआचारण सुइन )  \n१८५. अिछ  ( उधॉषृ।चारण अइछ )  \n१८६. एलिथ गेलिथ    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84 \n \n१८७. िबतओने/ िब तौने/  \nिबतेने  \n१८८. करबओलिधॉषइइह / करबौलिन / \nकरेलिखहgछघघह / करेलिख न  \n१८९. करएलिधॉषइइह /  करेलिन   \n१९०.  \nआिक/ िक  \n१९१. पहुँिच/  \nपहुँच  \n१९२. बधॉष5।ी जराय / जराए  जरा  (आिग लगा)  \n१९३.  \nसे से’  \n१९४.  \nहहg।6। मे हहg।6। (हहg।6।मे हहg।6। िवभिहgछठइहgछजआमे हटा कए )  \n१९५. फेल  फैल  \n१९६. फइल (spacious) फैल  \n१९७. होयतिधॉषइइह / होएतिधॉषइइह / होएतिन /हेतिन / हेतिहgछघघह   \n१९८. हाथ मिटआएब / हाथ मिटयाबय/हाथ मिटयाएब  \n१९९. फेका  फधॉछृएका  \n२००. देखाए  देखा   \n२०१. देखाबए   \n२०२. सहgछजआिर  सधॉष5।र   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n85 \n \n२०३.  \nसाहेब साहब  \n२०४.गेलैधॉषइइह / गेलिहgछघघह / गेलिन   \n२०५. हेबाक / होएबाक   \n२०६.केलो/ कएलहुँ/केलॱ/ केलुँ  \n२०७. िकछु न िकछु/  \nिकछु ने िकछु  \n२०८.घुमेलहुँ/ घुमओलहुँ/ घुमेलॱ   \n२०९. एलाक / अएलाक  \n२१०. अः / अह  \n२११.लय/  \nलए (अथहg।6अ-पिरवहgछजआहg।6अन ) २१२.कनीक/ कनेक  \n२१३.सबहक/ सभक  \n२१४.िमलाऽ/ िमला   \n२१५.कऽ /  क  \n२१६.जाऽ/ \nजा  \n२१७.आऽ/ आ  \n२१८.भऽ /भ’ (’ फॉधॉषइइटक कमीक धॉछष।ोतक )  \n२१९.िनअम / िनयम   \n२२० \n.हेहgछठइटेअर / हेहgछठइटेयर   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86 \n \n२२१.पिहल अहgछजछर ढ / बादक/ बीचक ढ़   \n२२२.तिहं/तिहँ/ तिञ/ तहg।ठ।  \n२२३.किहं/ कहॴ   \n२२४.तँइ /  \nतहg।ठ। / तइँ  \n२२५.नँइ/ नइँ/  निञ/ निह /नै  \n२२६.है/ हए  / एलीहहgछआ।/ \n२२७.छिञ/ छै/ छैक  /छइ  \n२२८.दृिहgआअ6एँ/ दृिधॉ।ँ6यधॉष।छ  \n२२९.आ (come)/ आऽ(conjunction)  \n२३०.  \nआ (conjunction)/ आऽ(come)  \n२३१.कुनो / कोनो, कोना/केना  \n२३२.गेलैधॉषइइह -गेलिहgछघघह -गेलिन  \n२३३.हेबाक - होएबाक \n२३४.केलौँ- कएलौँ-कएलहुँ/केलॱ  \n२३५.िकछु न िकछ- िकछु ने िकछु \n२३६.केहेन- केहन  \n२३७.आऽ (come)-आ (conjunction-and)/ आ। आब'-आब' /आबह-आबह  \n२३८. हएत -हैत \n२३९.घुमेलहुँ-घुमएलहुँ- घुमेला◌े◌ं \n२४०.एलाक - अएलाक  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n87 \n \n२४१.होिन- होइन/ होिहgछघघह / \n२४२.ओ- राम ओ धॉछएषयामक बीच (conjunction), ओऽ कहलक (he said)/ ओ \n२४३.की हए/ कोसी अएली हए / की है। की हइ \n२४४.दृिहgआअ6एँ/ दृिधॉ।ँ6यधॉष।छ \n२४५ \n.शािमल/ सामेल  \n२४६.तैँ / तँए / तिञ/ तिहं \n२४७.जॱ  \n/ हgछठ6यहgछआआ / जँ/  \n२४८.सभ / सब  \n२४९ .सभक/ सबहक  \n२५०.किहं/ कहॴ  \n२५१.कुनो/ कोनो/ कोनहुँ/ \n२५२.फारकती भऽ गेल / भए गेल / भय गेल \n२५३.कोना/ केना/ कधॉषइइ ना / कना  \n२५४.अः / अह \n२५५.जनै/ जनञ \n२५६.गेलिन /  \nगेलाह (अथहg।6अ पिरवतहg।6अन )  \n२५७.केलिधॉषइइह / कएलिधॉषइइह /  केलिन /  \n२५८.लय/ लए/ लएह (अथधॉछ6ँ पिरवतधॉछ6ँन ) \n२५९.कनीक / कनेक/कनी-मनी   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88 \n \n२६०.पठेलिहgछघघह   पठेलिन / पठेलइन/ पपठओलिधॉषइइह / पठबौलिन / \n२६१.िनअम/ िनयम \n२६२.हेहgछठइटेअर / हेधॉषृएटेयर  \n२६३.पिहल अहgछजछर रहने ढ / बीचमे रहने ढ़  \n२६४.आकाराधॉषइइतमे िबकारीक धॉष6षयोग उिचत नै/ अपोधॉछए।धॉछड़ड़ोफीक धॉष6षयोग फाधॉषइइटक तकनीकी धॉषइइयूनताक पिरचायक \nओकर बदला अवधॉछड़ँह (िबकारी) क धॉष6षयोग उिचत  \n२६५.केर (पहg।छआमे हg।ुअाहg।।। ) / -क/ कऽ/ के \n२६६.छैिधॉषइइह - छिहgछघघह  \n२६७.लगैए/ लगैये \n२६८.होएत/ हएत  \n२६९.जाएत / जएत/ \n२७०.आएत/ अएत/ आओत  \n२७१ \n.खाएत/ खएत/ खैत  \n२७२.िपअएबाक/ िपएबाक/िप येबाक  \n२७३.शुहgछ6आ / शुहgछ6आह  \n२७४.शुहgछ6आ हे/ शुहgछ6आए  \n२७५ .अएताह/अओताह/ एताह/ औताह  \n२७६.जािह/ जाइ/ जइ / जै/ \n२७७.जाइत / जैतए/ जइतए  \n२७८.आएल / अएल \n२७९.कैक/ कएक  \n२८०.आयल/ अएल/ आएल   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n89 \n \n२८१. जाए / जअए/ जए (लालित  जाए लगलीह।) \n२८२. नुकएल/ नुकाएल  \n२८३. कठुआएल / कठुअएल \n२८४. तािह/ तै/ तइ  \n२८५. गायब/ गाएब / गएब \n२८६. सकै/ सकए / सकय \n२८७.सेरा /सरा / सराए  (भात सरा गेल) \n२८८.कहैत रही/देखैत रही/ कहैत छलॱ/ कहै छलॱ- अिहना चलैत/ पढ़ैत  \n(पढ़ै-पढ़ैत अथहg।6अ कखनो काल पिरवितहg।6अत ) - आर बुझै/ बुझैत (बुझै/ बुझै छी, मुदा बुझैत-बुझैत)/ सकैत/ सकै। \nकरैत/ करै। दै/ दैत। छैक/ छै। बचलै/ बचलैक। रखबा/ रखबाक । िबनु/ िबन। राितक/ रातुक बुझै आ \nबुझैत केर अपन-अपन जगहपर हgछ6छयोग समीचीन अिछ  । बुझैत-बुझैत आब बुझिल ऐ। हमहूँ बुझै छी।  \n२८९. दुआरे/ हg।छजारे \n२९०.भेिट/ भेट/ भहgछआ।ट  \n२९१.  \nखन/ खीन/ \n खुना (भोर खन/ भोर खीन)  \n२९२.तक/ धिर  \n२९३.गऽ / गै (meaning different-जनबै गऽ) \n२९४.सऽ/ सँ (मुदा दऽ, लऽ) \n२९५.धॉषइ।धॉषइ।व ,( तीन अधॉष5षरक मेल बदला पुनधॉष6।िधॉषृएतक एक आ एकटा दोसरक उपयोग ) आिदक बदला धॉषइ।व आिद। \nमहधॉषइ।धॉषइ।व / महहgछघआव / कतहg।6ज / कधॉष5।धॉछ65 आिदमे धॉष5। संयुधॉषृएतक कोनो आवधॉछएषयकता मैिथलीमे नै अिछ। वहgछठइतहg।इअय  \n२९६.बेसी / बेशी \n२९७.बाला/वाला बला / वला (रहैबला) \n२९८  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90 \n \n.वाली/ (बदलैवाली)  \n२९९.वाधॉष5।धॉछ65 / वातहg।6ज  \n३००. अहgछघघतरहg।6जिहg।इ।हg।ुुय / अधॉषइइतरधॉछ65धॉछएछधॉछड़ड़ीय  \n३०१. लेमए / लेबए  \n३०२.लमछुरका , नमछुरका  \n३०२.लागै/ लगै ( \nभेटैत/ भेटै)  \n३०३.लागल / लगल  \n३०४.हबा/ हवा  \n३०५.राखलक / रखलक  \n३०६.आ (come)/ आ (and) \n३०७. पहgछज6ाताप / पधॉष56ाधॉष5।ाप  \n३०८. ऽ केर धॉछएँयवहार शधॉषड़षदक अधॉषइइतमे माधॉष55 , यथासंभव बीचमे नै। \n३०९.कहैत / कहै \n३१०. \nरहए (छल)/ रहै (छलै) (meaning different)  \n३११.तागित / ताकित  \n३१२.खराप / खराब \n३१३.बोइन / बोिन/ बोइिन \n३१४.जािठ/ जाइठ  \n३१५.कागज/ कागच/ कागत  \n३१६.िगरै (meaning different- swallow)/ िगरए  (खसए)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n91 \n \n३१७.रािहg।इ।हg।ुुय / राधॉछएछधॉछड़ड़ीय  \n \nDATE-LIST (year- 2012-13)  \n(१४२० फसली साल (  \nMarriage Days : \nNov.2012- 25, 26, 28, 29, 30  \nDec.2012- 5,9, 10, 13, 14 \nJanuary 2013- 16, 17, 18, 23, 24, 31  \nFeb.2013- 1, 3, 4, 6, 8, 10, 14, 15, 18, 20, 24, 25  \nApril 2013- 21, 22, 24, 26, 29  \nMay 2013- 1,2,3,5,6,9,12,13,17,19,20,22,23,24,26,27,29,3 0,31  \nJune 2013- 2,3  \nJuly 2013- 11, 14, 15  \nUpanayana Days :  \nJanuary 2013- 16 \nFebruary 2013- 14, 15, 20, 21 \nApril 2013- 22 \nMay 2013- 20, 21 \nDviragaman Din :  \nNovember 2012- 25, 26, 28, 29  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92 \n \nDecember 2012- 2, 3, 14 \nFebruary 2013- 14, 15, 18, 20, 21, 22, 27, 28 \nMarch 2013- 1 \nApril 2013- 18, 22, 24, 26, 28, 29 \nMay 2013- 12, 13 \nMundan Din:  \nNovember 2012- 26, 30 \nDecember 2012- 3 \nJanuary 2013- 18, 24 \nFebruary 2013- 1, 14, 15, 20, 28 \nApril 2013- 17 \nMay 2013- 13, 23, 29 \nJune 2013- 13, 19, 26, 27, 28 \nJuly 2013- 10, 15 \n  \nFESTIVALS OF MITHILA (2012-13)  \nMauna Panchami-08 July \nMadhushravani- 22 July \nNag Panchami- 24 July \nRaksha Bandhan- 02 Aug  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n93 \n \nKrishnastami- 10 August \nKushi Amavasya / Somvari Vrat- 17 August \nVishwakarma Pooja- 17 September \nHartalika Teej- 18 September \nChauthChandra-19 September  \nKarma Dharma Ekadashi-26 September \nIndra Pooja Aarambh- 27 September \nAnant Caturdashi- 29 Sep \nAgastyarghadaan- 30 Sep \nPitri Paksha begins- 30 Sep \nJimootavahan Vrata/ Jitia-08 October \nMatri Navami- 09 October \nSomvatiAmavasya Vrat- 15 October \nKalashsthapan- 16 October \nBelnauti- 20 October \nPatrika Pravesh- 21 October \nMahastami- 22 October \nMaha Navami - 23 October \nVijaya Dashami- 24 October \nKojagara- 29 Oct  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94 \n \nDhanteras- 11 November \nDiyabati, shyama pooja-13 November \nAnnakoota/ Govardhana Pooja-14 November \nBhratridwitiya/ Chitragupta Pooja- 15 November \nChhathi -19 November \nDevotthan Ekadashi- 24 November \nravivratarambh- 25 November \nNavanna parvan- 25 November \nKartikPoornima- Sama Visarjan- 28 November \nVivaha Panchmi- 17 December \nMakara/ Teela Sankranti-14 Jan \nNaraknivaran chaturdashi- 08 February \nBasant Panchami/ Saraswati Pooja- 15 February \nAchla Saptmi- 17 February \nMahashivaratri-10 March \nHolikadahan-Fagua-26 March \nHoli- 28 March \nVaruni Trayodashi-07 April \nChaiti  navaratrarambh- 11 April \nJurishital-15 April  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n95 \n \nChaiti Chhathi vrata-16 April \nRam Navami- 19 April \nRavi Brat Ant- 12 May \nAkshaya Tritiya-13 May \nJanaki Navami- 19 May \nVat Savitri-barasait- 08 June  \nGanga Dashhara-18 June \nSomavati Amavasya Vrata- 08 July \nJagannath Rath Yatra- 10 July \nHari Sayan Ekadashi- 19 July \nAashadhi Guru Poornima-22 Jul \n \nVIDEHA ARCHIVE  \n१पिफgइ55काक सभटा पुरान अंक फg4ए9ेल  -िवदेह ई., ितरहुता आ देवनागरी फgइ65पमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ईअंक ५० पिफgइ55काक पिहल - \n \nिवदेह ई म सँ आगफgॉ6ॉक अंक ५० पिफgइ55काक -\n \n http://sites.google.com/a/videha.com/videha/  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-archive-part-i/ \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-archive-part-ii/ \n२.मैिथली पोथी डाउनलोड Maithili Books Download \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96 \n \nhttp://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi \n३ली ऑिडयो संकलनमैिथ. Maithili Audio Downloads \n \nhttp://sites.google.com/a/videha.com/videha-audio \n४.मैिथली वीिडयोक संकलन Maithili Videos \n \nhttp://sites.google.com/a/videha.com/videha-video \n५ आधुिनक िचफgइ55कला आ िचफgइ55  / िमिथला िचफgइ55कला .Mithila Painting/ Modern Art and Photos \n \n http://sites.google.com/a/videha.com/videha-paintings-photos/ \n  \n\"िवदेह\"क एिह सभ सहयोगी िलंकपर सेहो एक बेर जाउ।  \n \n६.िवदेह मैिथली िफgइैएवज \n :  \nhttp://videhaquiz.blogspot.com/  \n७.िवदेह मैिथली जालवृफgइ54 एफgॉ91ीगेटर :  \nhttp://videha-aggregator.blogspot.com/  \n८.िवदेह मैिथली सािहफgइख4य अंफgॉ91ेजीमे अनूिदत  \nhttp://madhubani-art.blogspot.com/  \n९.िवदेहक पूवफgॉ61- फgइ65प \"भालसिरक गाछ\"  :  \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/  \n१०.िवदेह इंडेफgइैएस   :  \nhttp://videha123.blogspot.com/  \n११.िवदेह फाइल :  \nhttp://videha123.wordpress.com/   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n97 \n \n१२. िवदेह: सदेह : पिहल ितरहुता (िमिथला़फgइ5इर ) जालवृफgइ54 (फgइ9इलॉग )  \nhttp://videha-sadeha.blogspot.com/   \n१३. िवदेह:फg4ए9ेल : मैिथली फg4ए9ेलमे: पिहल बेर िवदेह फgॉइ5ारा  \nhttp://videha-braille.blogspot.com/  \n१४.VIDEHA  IST MAITHILI   FORTNIGHTLY EJOURNAL ARCHIVE \nhttp://videha-archive.blogspot.com/  \n१५. िवदेह  फgइ6इथम मैिथली पािफgइ5इक ई पिफgइ55का मैिथली पोथीक आकफgॉ65इव  \nhttp://videha-pothi.blogspot.com/  \n   \n१६. िवदेह  फgइ6इथम मैिथली पािफgइ5इक ई पिफgइ55का ऑिडयो आकफgॉ65इव  \nhttp://videha-audio.blogspot.com/  \n१७. िवदेह  फgइ6इथम मैिथली पािफgइ5इक ई पिफgइ55का वीिडयो आकफgॉ65इव  \nhttp://videha-video.blogspot.com/ \n१८. िवदेह  फgइ6इथम मैिथली पािफgइ5इक ई पिफgइ55का िमिथला िचफgइ55कला , आधुिनक कला आ िचफgइ55कला  \nhttp://videha-paintings-photos.blogspot.com/  \n१९. मैिथल आर िमिथला )मैिथलीक सभसँ लोकिफgइ6इय जालवृफgइ54 (  \nhttp://maithilaurmithila.blogspot.com/  \n२० .फgइ5ैुित फgइ6इकाशन  \nhttp://www.shruti-publication.com/  \n२१.http://groups.google.com/group/videha   \n२२.http://groups.yahoo.com/group/VIDEHA/    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n98 \n \n२३.गजेफgइखखफg4ए6 ठाकुर इ डेफgइैएस  \nhttp://gajendrathakur123.blogspot.com  \n २४. नेना भुटका \nhttp://mangan-khabas.blogspot.com/     \n२५.िवदेह रेिडयो :मैिथली कथा -किवता आिदक पिहल पोडकाफgॉए4ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n२६. Videha Radio  \n२७. Join official Videha facebook group.  \n२८. िवदेह मैिथली नाफgॉख4य उफgइख4सव  \nhttp://maithili-drama.blogspot.com/   \n२९.समिदया \nhttp://esamaad.blogspot.com/ \n   \n३०. मैिथली िफफgइ9खफgइ94स  \nhttp://maithilifilms.blogspot.com/   \n३१.अनिचफgइखखहार आखर  \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.com/   \n३२. मैिथली हाइकू \nhttp://maithili-haiku.blogspot.com/ \n  \n३३. मानक मैिथली \nhttp://manak-maithili.blogspot.com/ \n \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n99 \n \n३४. िवहिन कथा \nhttp://vihanikatha.blogspot.in/ \n \n३५. मैिथली किवता \nhttp://maithili-kavita.blogspot.in/ \n \n३६. मैिथली कथा \nhttp://maithili-katha.blogspot.in/ \n \n३७.मैिथली समालोचना \nhttp://maithili-samalochna.blogspot.in/ \n  \n  \n \n \n महवg28टवg28टवपूणवg36छ सूचना : The Maithili pdf books are AVAILABLE FOR free PDF \nDOWNLOAD AT \n \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha/ \n  \nhttp://videha123.wordpress.com/    \nhttp://videha123.wordpress.com/about/    /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n100 \n \n \n    \n   \nिवदेह:सदेह:१: २: ३: ४:५:६:७:८:९:१० \"िवदेह\"क िफgइ6इंट संफgॉए4करण : िवदेह-ई-पिफgइ55का \n(http://www.videha.co.in/ ) क चुनल रचना सिफgइ94मिलत।  \n \nसवg29टपादक : गजेवg288वgट06 ठाकुर।  \nDetails for purchase available at publishers's (print-version) site http://www.shruti-\npublication.com   or you may write to shruti.publication@shruti-publication.com   \n  \nिवदेह \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२२  म अंक  १५ जनवर/glyph548 २ ०१३  (वष/glyph110 ६ मास  ६१ अंक  १२२)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n101 \n \n \nमैिथली सािहफgइख4य आफgइखखदोलन  \n \n(c)२००४-१३. सवफgॉ65िधकार लेखकाधीन आ जतए  लेखकक नाम निह अिछ ततए संपादकाधीन। िवदेह- फgइ6इथम  \nमैिथली पािफgइ5इक ई - पिफgइ55का  ISSN 2229-547X VIDEHA  सहgछुआपादक : गजेहgछघघहgआइ6 ठाकुर।  सह-सहgछुआपादक : उमेश \nमंडल। सहायक सहgछुआपादक : िशव कुमार झा आ मुहg।घछाजी (मनोज कुमार कणहg।6अ)। भाषा-सहgछुआपादन : नागेहgछघघहgआइ6 कुमार \nझा आ पहg।अठीकार िवहg।छआानहgछघघद झा। कला -सहgछुआपादन : हgछठ6योित झा चौधरी आ रिहg।इछम रेखा िसहgछघघहा। सहgछुआपादक -शोध-\nअहgछघघवेषण : डॉ. जया वमहg।6ज आ डॉ . राजीव कुमार वमहg।6ज। सहgछुआपादक - नाटक-रंगमंच-चलिचहgछजज - बेचन ठाकुर। \nसहgछुआपादक - सूचना-सहgछुआपकहg।6अ-समाद- पूनम मंडल आ िहgछ6छयंका झा। सहgछुआपादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उहgछघआपल।  \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अफgइ6इकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूणफgॉ61 उफgइ54रदाियफgइख4व लेखक गणक मफgइखैय \nछिफgइखखह ) ggajendra@videha.com \n कफgइ4ॉ मेल अटैचमेफgइखॉटक फgइ65पमफgइ4ॉ .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉमफgॉै1टमे पठा \nसकैत छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिफgइ5इफgइ9एत पिरचय  आ अपन फgॉए4कैन कएल गेल फोटो पठेताह , से \nआशा करैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल फgइ6इकाशनक हेतु िवदेह \n(पािफgइ5इक ) ई पिफgइ55काकफgइ4ॉ देल जा रहल  अिछ। मेल फgइ6इाफgइ9एत होयबाक बाद यथासंभव शीफgॉ9इ ( सात िदनक भीतर) \nएकर फgइ6इकाशनक  अंकक सूचना देल जायत। ’िवदेह' फgइ6इथम मैिथली पािफgइ5इक ई पिफgइ55का अिछ  आ ऐमे मैिथली, \nसंफgॉए4कृत आ अंफgॉ91ेजीमे िमिथला आ मैिथलीसँ संबंिधत रचना फgइ6इकािशत कएल जाइत अिछ। एिह ई पिफgइ55काकफgइ4ॉ \nफgइ5ैीमित लफgॉ5एमी  ठाकुर फgॉइ5ारा मासक ०१ आ १५ ितिथकफgइ4ॉ ई फgइ6इकािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004-13 सवफgॉ65िधकार सुरिफgइ5इत। िवदेहमे फgइ6इकािशत सभटा  रचना आ आकफgॉ65इवक सवफgॉ65िधकार रचनाकार आ \nसंफgॉ91हकफgइ54फgॉ65क लगमे छिफgइखखह। रचनाक  अनुवाद आ पुनः फgइ6इकाशन िकंवा आकफgॉ65इवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतु ggajendra@videha.com  पर संपकफgॉ61 कफgइ65। एिह साइटकफgइ4ॉ फgइ6इीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरी आ \nरिफgॉएइम िफgइ6इया फgॉइ5ारा िडजाइन कएल गेल । \n                                                      \nिसिधॉछषएरधॉछए।तु  \n \n ","size_mb":0.67,"has_text":true},"Videha 123.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 123.pdf","name":"Videha 123.pdf","text":"/dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १२३ म अंक ०१ फरबरी २०१३ (वषहgभ61 ६ मास ६२ अंक १२३)  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गहgभ24  \n२.१. डgड़पओयोित  झा चौधरी- एक युग़: टच वुड   \n  \n२.२. जगदीश घg2ृ2साद मघg28ऋ ड ल-उपहg2छछ या स- बड़की बिह न/ सधवा-िव धवा   \n  \n२.३. िबहg2छछदेहg2ंछर ठाकुर - भुखाएल जानवर सभ  \n  \n२.४. अिमत िम /g257 -  हारल िवजेता  \n  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n \n२.५. गजे/g2शश/gउखण  ठाकुर- नाटक- गंगा ि/gउखोज  \n  \n२.६.१. िरपोटहgभ61- पूनम महg2छभडल - महा िव हgभ24ालय सहgभ64हgभ04 कृित क कायहgभ61हgभछ।म -2013 २. संवाद-सुिमत आनहg2छछद - \nशोध-पिघg255का मैिथली केर लोकापघgऋृ1ण  \n  \n २.७. ई० सहg2छ4य नारायण झा - घgऋट4मरण  \n  \n२.८. जगदानहg2छछद झा ‘मनु’- दूटा िवहिन कथा- जुग-जुग जीबए/ समय चघgऋ8ू  \n  \n३. पहgभ24  \n३.१.१. िजतेहg2छछहg406 ‘िजतु’२. रामिव लास साहुक दूटा किव ता- पुसक रात/ केना कहब \nभारत महान ३.िश व कुमार झा “िट हg2।छ लू”-किव ता- पुरीक याघg255ा  \n  \n३.२. अिमत िम/g257 - जीवन एिहना चलैत रहै छै/  जागू/ िमहg2ंं / समयक संग/ नारीक हg26ंप  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n3 \n \n३.३.१. िशव कुमार यादव-गजल १-४ २. जगदानहg2छछद झा ‘मनु’ गजल १-४ \n  \n  \n३.४.१. आशीष अनिचहg2छछहार  गजल १-२ २. सुिमत िमहg2ंध   गजल १-३ \n  \n  \n३.५. कािमनी कामायनी- आधुिनक    हgभ04हg2ंंीगण  \n  \n३.६.१. राजदेव मघg28ऋ ड लक दू गोट किव ता २. जगदीश घg2ृ2साद मघg28ऋ ड लक तीनटा गीत  \n  \n३.७. बाल मुकुहg2छछद पाठक - गजल१-५ \n  \n  \n३.८.१. िबहg2छछदेहg2ंछर ठाकुर  \"नेपाली\"-घg2ृ2ेमक  फल/ िपया अहहgभ6भ क यादमे  २.  िकशन \nकारीगर- मनुघg27टख बनब कोना ? \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n \n  \nगघgऋ24 -पघgऋ24 भारती :१.मूल तेलुगु किवता:पसुपुलेिट गीता; तेलुगुसँ िहंदी अनुवाद:आर.शघgऋृ4त ा सुंदरी ; \nिहघg288दीसँ मैिथल ी अनुवाद : िवनीत उघg284पल  (िदघg2ू8लीक बलाघg284कारक घटनापर )- दुमजहgभ6ं  २. मघg288घg255घg4टृघg41ृा ऋघgऋटऋयघg257ृघgऋ15 - \nहिरशंकर घg257ीवा घgऋट4तव  “शलभ\"- (िहघg288दीसँ मैिथल ी अनुवाद  िवनीत उघg284पल ) \n  \n  \nबालानघgऋृ4 कृते-१. जगदानहg2छछद झा 'मनु'- बाल गजल२.अिमत िमडgड़आप - बाल गजल १-४ \n िवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पिहg2ंंकाक सभटा  पुरान अंक ( हg40।ेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचहgभ6भक  \nिलंकपर उपलहg2।2ध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिहg2ंंकाक सभटा पुरान अंक हg40।ेल , ितरहुता आ देवनागरी हg26ंपमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिहg2ंंकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिहg2ंंकाक ५० म सँ आगहgभ6भक अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकहg24भ अपन साइट / हg2।2लॉगपर लगाऊ।   \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n5 \n \nहg2।2लॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेहg2ध0ट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड हg262ाहg2।0त कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िहg2ध0लक \nकहg26ं आ खाली हgभ04थानमे http://www.videha.co.in/index.xml पेहgभ04ट कहg26ं आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाहgभ04ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाहg2ं2रमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचहgभ6भक िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक हgभ04तंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   ( एतए बॉहg2ध0समे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कहg26ं , बॉहg2ध0ससँ कॉपी कहg26ं  \nआ वडहgभ61 डॉहg2ध0युमेहg2छछटमे पेहgभ04ट कए वडहgभ61 फाइलकहg24भ सेव कहg26ं। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सहg2।4पकहgभ61 कहg26ं। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचहg2ंंकला / फोटो सभक फाइल सभ (उहg2ध4चारण , बड़ सुख सार आ दूवहgभ6ंहg2ं2त \nमंहg2ंं सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचहgभ6भक िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकहgभ6ंइव  \n  \n \n \nहg2ध6योितरीहg2ंछर पूवहgभ61 महाकिव िवहgभ24ापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती हg262ाचीन कालिहसँ \nमहान पुहg264ष ओ मिहला लोकिनक कमहgभ61भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पुहg264ष ओ मिहला लोकिनक  िचहg2ंं  \n'िमिथल ा रघg27ू '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिहg2ं4हgभ61, एिहमे िमिथलाहg2ं2रमे (१२०० वषहgभ61 पूवहgभ61क ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अहg2छछयाहg2छछय हg262ाचीन आ नव हgभ04थापहg2छ4य , िचहg2ंं , अिभलेख \nआ मूिहg2ं4हgभ61कलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सहg2।4बिहg2छछधत सूचना , सहg2।4पकहgभ61, अहg2छछवेषण संगिह िवदेहक सचहgभ61-इंजन आ हg2छछयूज सिवहgभ61स \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सहg2।4बिहg2छछधत वेबसाइट सभक समहgभ।1 संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकघgऋृ1 \nअघg288वेषण \" \nिवदेह जालवृहg2ं4क िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिहg262य जालवृहg2ं4 ) पर जाउ।  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n7 \n \n \n१. संपादकीय \n[नो एडgड़8ैडgैँँी : मा डgड़ओड़िवश  २००८ ई. मे छपल आ सािहहg2छ4य अकादेमी पुरहgभ04कार लेल एकर चयन २०१०, २०११ बा \n२०१२ मे नै भऽ सकलै। आब ई पोथी मैिथली सािहहg2छ4य लेल सािहहg2छ4य अकादेमी पुरहgभ04कार लेल उपलहg2।2ध नै \nरहत। ऐ तरहक आनो उदाहरण रहल अिछ। नो एडgड़8ैडgैँँी : मा डgड़ओड़िवश क मैिथली सािहहg2छ4य आ िवहg2ंछ सािहहg2छ4य महg2छधय \nहgभ04थान नीचहgभ6भक आलेखमे िनहg26ंिपत कएल जा रहल अिछ। ई शृंखला आगहgभ6भ सेहो जारी रहत। ] \n  \nचािरटा उहg2ं4र आधुिनक नाटक : सैमुअल बैकेटक हg260हgभध0च नाटक “वेिटंग फॉर गोडो”, हैरोहg2।छड िपंटरक अंहgभ।1ेजी \nनाटक “द बथहgभ61डे पाटहgभ6छ ”, बादल सरकारक बहgभ64हg2ध2ला नाटक “एवम् इहg2छछहg406जीत ” आ उदय नारायण िसंह \n‘निचकेता’क मैिथली नाटक “नो एहg2छभहgभ।।ी : मा हg262िवश ” \n....................................... \n\"वेिटंग फॉर गोडो” दू अंकीय हgभ।।ेजी -कॉमेडी अिछ। सैमुअल बैकेट हgभ2ंारा ई 1952 ई. मे \nहg260हgभध0च भाषामे िलखल गेल आ एकर पिहल हg262दशहgभ61न पेिरसमे 1953 ई. मे भेल। एकर अंहgभ।1ेजी संहgभ04करणक \nहg262दशहgभ61न  लंदनमे 1955 ई. मे भेल आ अंहgभ।1ेजी संहgभ04करण 1956 ई. मे हg262कािशत भेल।  \nहैरोहg2।छड िपंटरक अंहgभ।1ेजी नाटक “द बथहgभ61डे पाटहgभ6छ ” कैिहg2।4हg40।जमे 1958 ई. मे मंिचत भेल \nआ 1960 ई. मे हg262कािशत भेल।  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n \n  \nबादल सरकारक बहgभ64हg2ध2ला नाटक “एवम् इहg2छछहg406जीत ” 1962 ई. मे िलखल गेल आ ई 1965 ई. \nमे क लकहg2ं4ामे मंिचत भेल।  \n  \nउदय नारायण िसंह ‘निचकेता’क “नो एहg2छभहgभ।।ी : मा हg262िवश ” 2008 ई. मे ई-हg262कािशत आ फेर \nओही बखहgभ61 हg262कािशत भेल। 19 फरबरी 2011 कहg24भ कुणालक िनदहgभध1शनमे कािलदास रंगालय , पटनामे ई डेढ़ \nघहg2छभटाक नाटक मंिचत भेल।  \n  \nहg260हgभध0च , अंहgभ।1ेजी , बहgभ64हg2ध2ला आ मैिथलीक ई चाहg26ं नाटक पोहgभ04ट -मॉडनहgभ61 नाटकक हg2ंधेणीमे गानल जाइत अिछ। जखन \nसैमुअल बैकेटक “वेिटंग फॉर गोडो” देिख क’ लोक सभ घुरल रहिथ तँ हुनका लोकिनकहg24भ एकटा िविचहg2ंं \nअनुभवसँ साहg2ं2ाहg2छ4कार भेल छलिहg2छछह। ऐ नाटकमे माहg2ंं पहgभ6भचटा पाहg2ंं अिछ - एहgभ04हgभ।।ागोन , हgभ01लादीमीर , लकी, पोजो आ \nएकटा छौड़ा। एकटा कहg2छभहgभ।।ी रोडपर सहgभ6भझमे एकटा गाछ लग एहgभ04हgभ।।ागोन एकटा िढमकापर बैसल अिछ आ अपन \nजुहg2ं4ा दुनू हाथसँ िनकालबाक हg262यास क ’ रहल अिछ आ अपहgभ04यहgभ6भत अिछ , आ थािक जाइए। हgभ01लादीमीर संगे ओ \nगपक हg262ारहg2।4भ होइ छै, एहg2।4हर ओहg2।4हरक फुिसयहgभ6भहीक नमगर गपशप होइ छै। पोजो आ लकी अबैए। पोजो \nबुझाइए मािलक अिछ आ लकी दास। दासो तेहेन जकरा गदहgभ61िनमे नमगर रहgभ04सा पोजो लगेने अिछ। पिहने \nलकी अबैए, फेर रहgभ04सा पकड़ने पोजो। लकी बड़का बैग , एकटा फोिहg2।छडंग हgभ04टूल , एकटा िपकिनक बाहgभ04केट आ \nहgभ।1ेटकोट उघने अिछ। पोजो लग चाबुक छै। लकी आदेशपालक अिछ। मािलकक गप  मािन फेर सभ बोझ \nउठा क’ ठाढ़ भ’ जाइए। एहgभ04हgभ।।ागोन आ हgभ01लादीमीरकहg24भ ओकर बोझा उघनाइ नीक नै लगै छै। मुदा पोजो जखन \nकहै छै जे ओ ओिहने छै तँ एहgभ04हgभ।।ागोन पोजोकहg24भ आततायी बुझै छै। एहgभ04हgभ।।ागोन लकीक नोर पोछैए तखन ओकरा \nलकी मुहgभ12ा मारै छै। पोजो कहै छै जे तोरा कहिलयौ ने जे लकीकहg24भ अनिचहg2छछहार लोक पिसहgभछ2 नै छै। \n आ \nएहgभ04हgभ।।ागोन आ हgभ01लादीमीर ओत ’ की क’ रहल अिछ? ओ दुनू गोटे कोनो गोडो नाहgभ0।ा हgभ01यिहg2ध0तक बाट जोिह रहल \nअिछ। \nपोजो आ लकी चिल जाइए। एहgभ04हgभ।।ागोन आ हgभ01लादीमीर लग एकटा छौड़ा अबै छै आ कहै छै जे गोडो आइ नै \nआिब सकता, कािहgभभ4 एता। फेर एहg2।4हर ओहg2।4हरक फुिसयहgभ6भहीक गपशप होइए आ ओहो छौड़ा चिल जाइए। तखने \nमंचपर सँ िबजली चिल जाइ छै आ फेर राित भ’ जाइ छै, चहg2छछहg406मा उगल छै। हgभ01लादीमीर आ एहgभ04हgभ।।ागोनक \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n9 \n \nगपशप शुहg26ं होइ छै। फुिसयहgभ6भहीक गपमे िकछु अथहgभ61पूणहgभ61 गपशप सेहो होइ छै। दुनू गोटे जेबाक िनणहgभ61य करै \nछिथ मुदा िहलै नै छिथ । पिहल अंकक पदहgभ6ं खसैए।  \nदोसर अंक, वएह समए आ हgभ04थान। हgभ01लादीमीरकहg24भ सभ िकछु मोन छै मुदा एहgभ04हgभ।।ागोन िबसिर गेल अिछ। \nएहgभ04हgभ।।ागोन कहैए जे ओ सभ िकछु तुरहg2ं4े िबसिर जाइए बा किहयो नै िबसरैए। ओकरा िकछु-िकछु मोनो पड़ै \nछै। पोजो आ लकी अबैए। पोजो आहg2छछहर भ ’ गेल अिछ, लकी ओिहना बोझा उघने अिछ। रहgभ04सा सेहो छै \nमुदा िकछु छोट। पोजो आ लकी खिस पड़ैए। पोजो सहायता लेल कहैए मुदा एहgभ04हgभ।।ागोन आ हgभ01लादीमीर गपशप \nकरैए।  \nएहgभ04हgभ।।ागोन हgभ01लादीमीरकहg24भ पिहल अंक जेकहgभ6भ “दीदी” कहैए। हgभ01लादीमीर बाजैए जे “हमरा सभकहg24भ फुिसयहgभ6भहीक \nगपशपमे समय नै बबहgभ6ंद करबाक चाही। “ पोजोक “सहायता”क आतहgभ61नाद िनयत अंतरालपर बेर -बेर होइ छै। \nमुदा तइपर एहgभ04हgभ।।ागोन आ हgभ01लादीमीर हg2छधयान नै दैए। पोजो आब सहायता लेल सए हg260हgभधभक फेर दू सए हg260हgभधभकक \nलालच दैए। हgभ01लादीमीर ओकरा उठबैले जाइए , हg262यासमे अपनो खिस पड़ैए आ सहायताक पुकार करैए। फेर \nिकछु गपशपक बाद हgभ01लादीमीरकहg24भ उठेबाक हg262यासमे एहgभ04हgभ।।ागोन खिस पड़ैए। हgभ01लादीमीर पोजोकहg24भ मारैए , पोजो \nघुसकुिनया दैए। तखन हgभ01लादीमीर ओकरा ताकैए , कहैए- आिब जो, तोरा नोकसान नै पहुँचेबौ। \nएहgभ04हgभ।।ागोन आ हgभ01लादीमीर उठबाक हg262यास करबाक सोचैए आ उिठ जाइए। एहgभ04हgभ।।ागोन कहैए - उठनाइ बहg2ध4चाक खेल \nसन हहg2।छलुक  अिछ आ हgभ01लादीमीर बजैए - ई माहg2ंं आहg2छ4मशिहg2ध0तक हg262हgभ11 अिछ। पोजो सहायता लेल कहैए। दुनू \nपोजोकहg24भ उठबैए , फेर छोड़ैए, पोजो खिस पड़ैए। फेर दुनू ओकरा उठबैए आ पकड़ने रहैए। िकछु कालमे कने \nछोिड़ क’ जहgभ6भचैए मुदा जखन पोजो खस ’ लगैए तँ पकिड़ लैए। पोजो सेहो बुझा पड़ैए जे कािहgभभ4क घटना  \nिबसरल सन अिछ। ओ कहैए जे ओ एक िदन सुित क’ उठल तँ अपनाकहg24भ आहg2छछहर देखलक , ओ कहैए जे \nओकरा लगै छै जे ओ अखनो सुतले तँ नै अिछ। ओ लकीक िवषयमे पूछैए। लागैए जे कोना ओ दुनू \nखसल, से ओकरा मोन नै छै। पोजो कहैए जे लकीक गदहgभ61िनक रहgभ04साकहg24भ जोरसँ खीचू बा मुँहपर जूतासँ माहg26ं \nतँ ओ उिठ जाएत। हgभ01लादीमीर एहgभ04हgभ।।ागोनकहg24भ कहैए जे ओकरा लेल बदला लेबाक नीक अवसर छै। एहgभ04हgभ।।ागोन \nपुछैए (ओकर हgभ04मृित घुरै छै!) जे जँ लकी अपन रहg2ं2ा करए तखन ? तइपर पोजो बाजैए जे लकी कखनो \nअपन रहg2ं2ा नै करैए। मुदा एहgभ04हgभ।।ागोन नै हgभ01लादीमीर लकीकहg24भ पएरसँ मार ’ लगैए मुदा अपने ओकरा चोट लािग \nजाइ छै। घटनाहgभछ।मसँ लगै छै जे पोजो आब अपनासँ ठाढ़ भ ’ गेल अिछ।  \nपोजो जे लकीकहg24भ कोनो हाटमे बेचैले ल ’ जा रहल अिछ, कहg24भ ने कािहgभभ4क िकछु मोन छै आ निहये कािहgभभ4 \nआजुक िकछु मोन रहतै। ओ लकीकहg24भ उठैले कहैए आ लकी उिठ जाइए आ अपन बोझ उठा लैए। पोजो \nअपन चाबुक महgभ64 गैए। लकी सभ बोझ राखैए, आ चाबुक पोजोक हाथमे द’ क’ सभ बोझ उठा लैए। पोजो \nरहgभ04सा महgभ64गैए , लकी सभ बोझ रािख रहgभ04सा पोजोकहg24भ पकड़ा क ’ सभ बोझ उठा लैए! \nलकी आ पोजो चिल जाइए। ओ छॱड़ा अबैए। ओ हgभ01लादीमीरकहg24भ अहg2।छबटहgभ61 किह सहg2।4बोिधत करैए। हgभ01लादीमीर पुछै \nछै जे की ओ ओकरा नै िचहg2छछहलक , की ओ कािहgभभ4 नै आएल छल। छौड़ा कहैए जे आइ ओ पिहल बेर आएल  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10 \n \nअिछ। संदेश वएह छै, गोडो आइ नै आएत मुदा कािहgभभ4 अवहgभ02य आएत। हgभ01लादीमीर पुछैए जे “गोडो” करैए \nकी? तँ छौड़ा कहैए जे गोडो िकछु नै करैए। हgभ01लादीमीर पुछैए जे छौड़ाक भाए केहन छै। तँ उहg2ं4र भेटै छै \n, ओ दुिखत छै। हgभ01लादीमीर पुछैए जे की कािहgभभ4 ओकर भाए आएल छलै- तँ से छौड़ाकहg24भ नै बुझल छै। छौड़ा \nउहg2ं4र दैत कहैए जे गोडोकहg24भ दाढ़ी छै आ ओ कारी नै गोर छै। छौड़ा (पिहल अंक जकहgभ6भ ) पुछैए जे ओ \nगोडोकहg24भ की जा क ’ कहतै। हgभ01लादीमीर कहैए - जा क’ कहू जे तोरा हमरा सभसँ भहg24भट भेलउ। हgभ01लादीमीर \nछौड़ाप र छड़पैए मुदा ओ पड़ा जाइए। सूयहgभ6ंहgभ04त होइ छै। चहg2छछहg406मा देखा पड़ै छै।  \nएहgभ04हgभ।।ागोन कहैए जे जँ दुनू गोटे अलग भ ’ जाए तँ ई दुनू लेल नीक हेतै। जँ कािहgभभ4 गोडो नै एतै तँ ओ दुनू \nगोटे रहgभ04सासँ लटिक जाएत (हgभ01लादीमीर कहैए ) आ जँ एतै तँ बिच जाएत। हgभ01लादीमीर लकीक हैटमे ताकैए , \nिहलबैए, फेर पिहरैए। दुनू जेबाक िनणहgभ61य करैए मुदा िकयो नै िहलैए। पदहgभ6ं खसैत अिछ।  \n............ \nहैरोहg2।छड िपंटरक तीन अंकीय नाटक “द बथहgभ61डे पाटहgभ6छ ” \nपीटे, मेग, हgभ04टैनले, लुलु, गोहg2।छडबगहgभ61 आ मैककान एकर पाहg2ंं छिथ।  \n पिहल अंक- मेग पीटेकहg24भ जलखै दैए , पुछैए जे हgभ04टेनली उठलै आिक  नै। हgभ04टेनली अबैए , ओकरो मेग जलखै \nदैए। पीटे काजपर चिल जाइए। मेग आ हgभ04टैनलेमे अंतरंग गप होइए , हँसी मजाक होइए। पीटे मेगसँ कहने \nरहै जे दू गोटे एतै आ िकछु िदन ओकरा घरमे रहतै। ओकर घर सूची (बोिडहgभ61ंग हाउस )मे छै। हgभ04टैनली ई \nसुिन पूछ-पाछ करै छै, ओ िचंितत भ’ जाइए। हgभ04टैनली कहैए जे ओकरा पेिरसमे नाइट हg2ध0लबमे िपयानो \nबजेबाक नोकरीक ऑफर आएल छै। फेर एथहgभध0स , कॉंहg2छछसटेनिटनोपल , जाहgभ।1ेब , हgभ01लादीवोहgभ04टक सेहो। ई सहg2।4पूणहgभ61 \nिवहg2ंछक दशहgभ61नबला नोकरी अिछ। पुछलापर ओ कहैए जे ओ संपूणहgभ61 िवहg2ंछ , संपूणहgभ61 देशमे िपयानो बजेने अिछ। \nएक बेर ओ कंसटहgभ61 सेहो केने रहए। फेर ओ कहैए जे पिहल कंसटहgभ61 मे ओ हgभ04थानक पता हरा देलक आ नै \nपहुँिच सकल। दोसर कंसटहgभ61मे जखन ओ पहुँचल तँ हgभ04थलपर ताला लागल रहै। मेगक इहg2ध4छा नै छै जे \nहgभ04टेनली कतौ जाए।  \nहgभ04टेनलीकहg24भ लागै छै जे ओ दुनू गोटे ककरो खोजमे अिछ। लुलुक अबाज अबैए। मेग खरीदारीक झोरा ल ’ \nक’ बहरा जाइए, िकयो ओकरासँ िमसेज बोहg2।छस सहg2।4बोिधत क ’ गप करै छै। लुलु अबैए आ हgभ04टैनलीसँ गप \nकरैए। लुलु बहराइए तँ गोहg2।छडबगहgभ61 आ मैककेन अबैए। मैककेन गोहg2।छडबगहgभ61कहg24भ नैट किह सहg2।4बोिधत करैए। \nहgभ04टैनली चोरा क ’ पिहनिहये बहरा जाइए। मेग अबैए, गोहg2।छडबगहgभ61 ओकरा िमसेज बोहg2।छस किह सहg2।4बोिधत करैए आ \nअपनाकहg24भ गोहg2।छडबगहgभ61 आ संगीकहg24भ मैककेन किह पिरचय दैए। गपशपक हgभछ।ममे गोहg2।छडबगहgभ61 पुछै छै जे ओइ \nरहिनहारक नाम की छै आ ओ की करैए। मेग कहैए जे ओकर नाम हgभ04टैनले वेबर छै आ ओ एक बेर कंसटहgभ61 \nदेलक मुदा केयरटेकरक गलतीसँ राितमे ओ ओतै बहg2छछद रिह गेल आ भोर धिर बहg2छछद रहल। आ फेर “िटप” \nल’ क’ हgभ।।ेन पकिड़ एत ’ आिब गेल। तखने मेग कहैए जे आइ ओकर “बथहgभ61डे” िछऐ। आ फेर “बथहgभ61डे पाटहgभ6छ ”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n11 \n \nिनधहgभ6ंिरत होइ छै 9 बजे। लुलुकहg24भ सेहो बेहg26ं पहर नोित देल जेतै। तीनू बहराइए आ हgभ04टैनली िखड़कीसँ \nताकैए। मेग अबैए। हgभ04टैनली ओइ दुनूसँ आशंिकत अिछ। नाम पुछैए तँ मेग नाम िबसिर जाइए आ ओकरा \nगोहg2।छड .. मोन पड़ै छै तँ हgभ04टैनली मोन पाड़ै छै- गोहg2।छडबगहgभ61। मेग पुछैए जे की हgभ04टेनली ओकरा िचहg2छछहैए तँ हgभ04टैनली \nगुहg2।4म रहैए। फेर हgभ04टैनली कहैए जे आइ ओकर बथहgभ61डे नै िछऐ। मेग ओकरा लेल बहg2ध4चाक हg401म उपहारमे अनने \nअिछ आ तकर बदलामे ओ हgभ04टैनलीसँ चुहg2।4मा महgभ64गैए। \nअंक 2 मे हgभ04टैनली आ मैहgभ12ानक गपशप भ ’ रहल छै। हgभ04टैनली बाहर जाए चाहैए। ओ मैहgभ12ानकहg24भ कहै छै जे ई \nबोिडहgभ61ंग हाउस नै छी , निहये किहयो रहै। पीटे आ गोहg2।छडबगहgभ61 अबैए। गोहg2।छडबगहgभ61 पीटेकहg24भ िमहgभ04टर बोहg2।छस किह \nसहg2।4बोिधत करैए। पीटेक गेलाक बाद हgभ04टैनली कहैए जे ऐ घरक लोकक सुंघबाक शिहg2ध0त चिल गेल छै तहg24भ ओ \nगोहg2।छडबगहgभ61 आ मैहgभ12ानक खतरा नै चीिहg2छछह पािब रहल छिथ , हुनका सभक हg262ित ओकर (हgभ04टैनलीक ) िजहg2।4मेवारी छै।  \nमैहgभ12ान ओकरासँ चहgभ02मा छीिन लैए। मैहgभ12ान आ गोहg2।छडबगहgभ61 ओकरासँ पुछैए जे ओ िकए अपन पहg2ध।ीक हहg2छ4या \nकेलक। ओ नाम बदलने अिछ आ चिरहg2ंंहीन अिछ , हgभ04हg2ंंीकहg24भ दूिषत करैए।  \nझगड़ा शुहg26ं होइ छै। मुदा झगड़ा हg264कलाक बाद (हg262ायः मेगकहg24भ नै बुझल छै) मेग पाटहgभ6छ हg401ेसमे अबैए। सामाहg2छछय \nगप होइ छै।  \nलुलु अबैए, गोहg2।छडबगहgभ61 ओकरा कोरामे बैसबैए। लुलुक पुछलापर जे ओकरा तँ होइ छलै जे ओ “नैट” छी, \nगोहg2।छडबगहgभ61 कहै छै जे ओकर पहg2ध।ी ओकरा “िसमे” किह बजबै छै।  \nपाटहgभ6छमे खेल शुहg26ं होइए , आँिखमे पहgभ26ी बािहg2छछह क ’। िमसेज बोहg2।छसकहg24भ लुलु हgभ04काफहgभ61सँ आँिख बाहg2छछहैए। ओ जकरा छू \nदेत तकरा आँिखपर पहgभ26ी बाहg2छछहल जाएत। ओ मैहgभ12ेनकहg24भ छुबैए। फेर हgभ04टैनली छुआइए। ओकर चहgभ02मा लेल जाइ \nछै। हgभ04टेनलीकहg24भ पहgभ26ी बाहg2छछहल जाइ छै। मैहgभ12ेन हgभ04टेनलीक चहgभ02मा तोिड़ दैए। मैहgभ12ेन हg401मकहg24भ हgभ04टेनलीक रहgभ04तामे \nराखैए, ओ खिस पड़ैए आ मेगक गदहgभ61िन दबब ’ चाहैए, मैहgभ12ेन आ गोहg2।छडबगहgभ61 बचबै छै।  \nअहg2छछहार पसरैए।  \nहgभ04टैनलीकहg24भ अबैत देिख लुलु बेहोश भ ’ जाइए। हgभ04टैनले लुलुकहg24भ टेबुलपर राखैए। मैहgभ12ानकहg24भ टॉचहgभ61 भेटै छै। ओ \nटेबुल आ हgभ04टैनलीपर टॉचहgभ61 बाड़ैए।  \nअंक 3: पीटे आ मेगमे गप होइ छै। मेग हgभ04टैनलीक िवषयमे पीटेसँ पुछैए। लुलु अबैए , गोहg2।छडबगहgभ61सँ पुछैए जे \nओकर िपता बा एडी (ओकर पिहल हg262ेमी ) की सोचत जँ ओ ई सुनत। ओ कहैए जे गोहg2।छडबगहgभ61 अपन दुहg416 \nिपयास तृहg2।0त केलक , ओ लुलुकहg24भ से सभ िसखेलक जे एकटा युव ती तीन बेर िबयाहल जेबाक बादे सीखत। \nगोहg2।छडबगहgभ61 कहैए जे ओ ई केलक कारण लुलु ओकरा ई कर ’ देलक।  \nलुलु जाइए।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12 \n \nमेगक अनुपिहgभ04थितमे गोहg2।छडबगहgभ61 आ मैहgभ12ान हgभ04टेनलीकहg24भ ल ’ जाइए। पीटे ओकरा छोड़ैले कहैए। गोहg2।छडबगहgभ61 आ \nमैहgभ12ान पीटेकहg24भ सेहो संगमे चलैले कहैए , कारमे जगह छै। पीटे िहgभ04थ र रहैए। पीटे असगरे रिह जाइए, मेग \nअबैए। पुछैए, ओ सभ गेल? पीटे कहैए- हँ। हgभ04टेनलीक िवषयमे मेग पुछैए - ओ सुतले अिछ? पीटे कहैए- ओ \nसुतल अिछ।  \n-सुत’ िदयौ। \nमेग पुछैए- की ई नीक पाटहgभ6छ नै छल तँ पीटे कहैए - ओ बादमे आएल। \nपदहgभ6ं खसैए।  \n....... \nबादल सरकारक “एवम् इहg2छछहg406जीत ” \n“एवम् इहg2छछहg406जीत ” मे लेखक, काकी, मानसी, अमल, िवमल, कमल, इहg2छछहg406जीत आ इहg2छछहg406जीतक पहg2ध।ी ( नाटकमे \nबादमे) दोसर मानसी पाहg2ंं अिछ।  \nअंक 1- लेखक एकटा नाटकक खोजमे अिछ। ओकर काकी ओकर खेनाइ-िपनाइ छोिड़ िलखैत रहबापर \nतमसाएल छै। मानसी पुछैए जे ओ पढ़त जे िकछु ओ िलखलक। लेखक कहैए, ओ िकछु नै िलखलक। \nमानसी ओकरा हg262यास करैले कहै छै। लेखक दशहgभ61कमेसँ चािरटा बादमे आबैबलाकहg24भ हgभ04टेजपर बजबैए , अमल, \nिवमल, कमल। चािरम अपन नाम िनमहgभ61ल कुमार कहैए। लेखक कहैए - ई नै भ’ सकै छै, अपन असली नाम \nबताउ। ओ कहैए- इहg2छछहg406जीत राय। अमल , िवमल, कमल एवम् इहg2छछहg406जीत। मा नसी (असली नाम दोसर मुदा \nलेखक कहैए मानसीये) ओकर मिमयौत बिहन िछऐ। ओ ओकरासँ हg262ेम करैए , परहg2।4परा तोड़ ’ चाहैए \nअंक 2: बादमे ओकरा लागै छै जे की जँ ई हg262ेम सफल भइयो जेतै तँ ओकरा उहg2ं4र भेटतै? नै ने। ओ \nलंदन सेहो जाएत। मृहg2छ4यु चाहैए , नै क’ पाबैए। लेखक हgभ2ंारा नािमत इहg2छछहg406 जीतक मानसी अिववािहत अिछ, \nहजारीबागमे पढ़बैए। \n     \nमुदा अमल, िवमल, कमलक िवपरीत इहg2छछहg406जीत लीखपर नै चलैए। अलग िकछु कर ’ चाहैए। काका, जकरा \nओ माए कहैए, खाइले कहै छै आ मानसी िलखैले। मुदा जखन एक बेर मानसी लेखककहg24भ खाइले किह दैए तँ \nलेखक दुखी भ’ जाइए, नै, अहूँ? नै। \nमुदा फेर मानसीकहg24भ गलतीक भान होइ छै, ओ ओकर लेखनक िवषयमे पुछैए। लेखक िचंितत अिछ, ई \nइहg2छछहg406जीत वाहgभ04तिवकताकहg24भ नै मानैए , कोनो हg262ितबहgभ20ता ओकरामे नै छै। मुदा मानसी से नै मानैए।  \nओ सपना तँ देखैए ने।  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n13 \n \nइहg2छछहg406जीत लंदनसँ कोलकाता घुरैए , एकटा दोसर हgभ04हg2ंंीसँ िबयाह करैए , ओकरो नाम मानसी िछऐ (इहg2छछहg406जीत \nएकरा मानसी कहैए, पिहलुका मानसी जेकरा लेखक मानसी कहैए ओ इहg2छछहg406जीतक मिमयौत िछऐ , जकरासँ \nइहg2छछहg406जीत हg262ेम करैए मुदा ओ भाएक िरहgभ02तासँ ओकरासँ िबयाह नै करैए जे लोक की कहतै, आ इहg2छछहg406जीत \nलेखककहg24भ कहैत रहैए जे ओकर नाम मानसी नै िछऐ। )  \nइहg2छछहg406जीत  बुझ’ लगैए (मानसीकहg24भ ओ कहैए ) जे हgभ01यिहg2ध0तक िभहgभछ2ताक माहg2ंं हg410म अिछ। हgभ04वहg2।6 हgभ04वहg2।6 अिछ ओ \nवाहgभ04तिवकता नै बिन सकैए।  मानसी, मानसी, मानसी, सभ मानसी, जेना अमल, िवमल, कमल। लेखक पूछैए \nतँ इहg2छछहg406जीत कहैए - अमल, िवमल, कमल एवम् इहg2छछहg406जीत (सेहो!)। \n  \n  \nलेखकक याहg2ंंाक कोनो लहgभं0य नै, कोनो उहgभ1।ेहgभ02य नै, फुिसयहgभ6भहीक याहg2ंंा जकर कोनो कारण नै। लेखक \nइहg2छछहg406जीतकहg24भ कहैए , हमरा सभकहg24भ जीबाक अिछ , चलबाक अिछ, कोनो धमहgभ61हgभ04थल नै तैयो तीथहgभ61याहg2ंंा करबाक \nअिछ।     \n  \nउदय नारायण िसंह ‘निचकेता’क “नो एहg2छभहgभ।।ी : मा हg262िवश ” \n    \nडgड़ओड़थम कडgड़ँ8लोल : \nई नाटक हg2ध6योितरीहg2ंछरक परहg2।4परामे कहg2।छलोलमे (हुनकर वणहgभ61 रहg2ध।ाकर कहg2।छलोलमे िवभहg2ध0त अिछ जे नाटक निह छी , \nधूतहgभ61-समागम जे हg2ध6योितरीहg2ंछर िलिखत नाटक अिछ - अंकमे िवभहg2ध0त अिछ ) िवभािजत अिछ। चािर कहg2।छलोलक \nिवभाजनक हg262थम कहg2।छलोल हgभ04वगहgभ61 (वा नरक) केर हgभ2ंारपर आरहg2।4भ होइत अिछ। ओतए बहुत रास मुइल लोक \nहgभ2ंारक भीतर हg262वेशक लेल पंिहg2ध0तबहgभ20 छिथ। हg2ध0यो पथ दुघहgभ61टनामे िशकार भेल बाजारी छिथ तँ संगमे युहgभ1।मे मृत \nभेल सैिनक आ चोिर करए काल मारल गेल चोर, उहg2ध4चहgभ12ा आ पॉिकटमार सेहो छिथ। हg2ध6योितरीहg2ंछरक \nधूतहgभ61समागममे जे अित आधुिनक अहg2।2सिडहgभ61टी अिछ से नो एहg2छभहgभ।।ी : मा हg262िवश मे सेहो देखबामे अबैत अिछ। हg262थम \nकहg2।छलोलमे जे बाजारी छिथ से, पंिहg2ध0त तोिड़ आगहgभ6भ बढ़ला उहg2ं4र , चोर आ उचहgभ12ा दुनू गोटेकहg24भ, कॉलर पकिड़ \nपुनः हुनकर सभक मूल हgभ04थानपर दए अबैत छिथ। उचहgभ12ा जे बादमे पता चलैत अिछ जे गुहg2छभडा -दादा िथक \nमुदा बाजारी लग सहg2धछच -महg2धछच रहैत अिछ , हुनकासँ अंगा छोड़बाक लेल कहैत अिछ। मुदा जखन पॉकेटमार \nबाजारी िदससँ चोरक िवपहg2ं2मे बजैत अिछ तखन उचहgभ12ा चहgभ12ू िनकािल अपन असल हg26ंपमे आिब जाइत अिछ \nआ पॉकेटमारपर मािर-मािर कए उठैत अिछ। मुदा जखन चोर कहैत छिन जे ई सेहो अपने िबरादरीक अिछ \nजे छोट-छीन पॉकेटमार माहg2ंं बिन  सकल, ओकर जकहgभ6भ महgभ6भजल चोर निह , आ उचहgभ12ा जेकहgभ6भ गुहg2छभडा -बदमाश  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14 \n \nबनबाक तँ सोिचओ निञ सकल, तखन उचहgभ12ा महराज चोरक पाछहgभ6भ पिड़ जाइत छिथ , जे बदमाश ककरा \nकहलँह। आब पॉकेटमार मौका देिख पहg2ं2 बदलैत अिछ आ उचहgभ12ाकहg24भ कहैत छिहg2छछह जे अहहgभ6भकहg24भ निह हमरा \nकहलक। संगे ईहो कहैत अिछ जे चोिर तँ ई तेहन करए जनैत अिछ, जे िगरहथक बेटा आ कुकुर सभ \nचोिर करैत काल पीटैत-पीटैत एतऽ पठा देलकए आ हमर िखधहgभ64श करैत अिछ , बड़का चोर भेला हँ। भहg406 \nहgभ01यिहg2ध0त चोरक बगेबानी देिख ई िवहg2ंछास निह कए पबैत छिथ जे ओ चोर िथकाह। तािहपर पॉकेटमार , चोर \nमहाराजकहg24भ आर िकचिकचबैत छिहg2छछह।  तखन ओ चोर महराज एिह गपपर दुख हg262कट करैत छिथ जे निह तँ \nओिह राित एिह पॉकेटमारकहg24भ चोिरपर लए जएतिथ आ ने ओ हुनका िपटैत देिख सकैत। एहg2।4हर बजारी जे \nपिहने चोर आ उहg2ध4हgभ12ाकहg24भ कॉलर पकिड़ िघिसया चुकल छलाह , गुहg2।4म भेल सभटा सुनैत छिथ आ दुख हg262कट \nकरैत छिथ जे एकरा सभक संग हgभ04वगहgभ61मे रहब , तँ हgभ04वगहgभ61 केहन होएत से निह जािन। आब बजारी महराज \nगीतक एकटा टुकड़ी एिह िवषयपर पढ़ैत छिथ। जेना धूतहgभ61समागममे गीत अिछ तिहना नो एडgड़8ैडgैँँी : मा डgड़ओड़िवश  मे \nसेहो, ई एिह हgभ04थलपर हg262ारहg2।4भ होइत अिछ जे एिह नाटककहg24भ संगीतक बना दैत अिछ। ओहg2।4हर पॉकेटमारजी \nसभक पॉकेट कािट लैत छिथ आ बटुआ साफ कए दैत छिथ। आब फेर गीतमय फकड़ा शुहg26ं भए जाइत \nअिछ मुदा तखने एकटा मृत रहgभ1।ीबला सभक तंहg406ाकहg24भ तोिड़ दैत छिथ , ई किह जे यमालयक बहg2छछद दरबहg2ध6जाक \nओिह पार, ई बटुआ आ पाइ-कौड़ी कोनो काजक निह अिछ। आब दुनू मृत भहg406 हgभ01यिहg2ध0त सेहो बजैत छिथ , जे \nहँ दोसर देसमे दोसर देसक िसहgभ12ा कहहgभ6भ चलैत अिछ। आब एकटा रमणीमोहन नाहgभ0।ा मृत रिसक भहg406 हgभ01यिहg2ध0तक \nदोसर देसक िसहgभ12ा निह चलबाक िवषयमे टीप दैत छिथ , जे हँ ई तँ ओिहना अिछ जेना हg262ेयसीक दोसरक \nपहg2ध।ी बनब। आब एिह गपपर घमथहgभ61न शुहg26ं भए जाइत अिछ। तखन रमणी मोहन गपक हg264िख घुमा दैत छिथ \nजे द रबहg2ध6जाक भीतर रहg2।4भा -मेनका सभ हेतीह। िभखमंगनी जे तावत अपन कोरामे लेल एकटा पुतराकहg24भ \nदोसराक हाथमे दए बहसमे शािमल भऽ गेल छिथ, ईहgभ0भयहgभ6ंवश रहg2।4भा -मेनकाकहg24भ मुँहझड़की इहg2छ4यािद कहैत छिथ। \nमुदा पॉकेटमार कहैत अिछ जे भीतरमे सुख निह दुखो भए सकैत अिछ। एिहपर बीमा बाबू अपन कायहgभ61क \nहgभ04कोप देिख हg262सहgभछ2 भए जाइत छिथ। आब पॉकेटमार इहg2छछहg406क वहgभ।6 पर हg264पैहg2।ंयाक बोली शुहg26ं करैत अिछ। एिह \nबेर बजारी तहg2छछहg406ा भंग करैत अिछ आ दुनू भहg406 हgभ01यिहg2ध0त हुनकर समथहgभ61न करैत कहैत अिछ , जे ई अहgभ22ुत नीलामी \nअिछ, जे करबा रहल अिछ से पॉकेटमार आ ओिहमे शािमल अिछ चोर आ िभखमंगनी, पिहले-पिहल सुनल \nअिछ आ फेर संगीतमय फकड़ा सभ शुहg26ं भए जाइत अिछ। मुदा तखने नंदी -भृंगी शाहgभ04हg2ंंीय संगीतपर नचैत \nहg262वेश करैत छिथ। आब नंदी -भृंगीक ई पुछलापर जे दरबहg2ध6जाक भीतर की अिछ , सभ गोटे अपना-अपना \nिहसाबसँ हgभ04वगहgभ61-नरक आ अकास-पताल कहैत छिथ। मुदा नंदी-भृंगी कहैत छिथ जे सभ गोटे सहg2छ4य कहैत छी \nआ हg2ध0यो गोटे पूणहgभ61 सहg2छ4य निह बजलहुँ। फेर बजैत -बजैत ओ कहए लगैत छिथ, हg2ध0यो चोिर काल मारल गेलाह \n(चोर ई सुिन भागए लगैत छिथ तँ दु-तीन गोटे पकिड़ सोझहgभ6भ लए अनैत छिहg2छछह !) तँ हg2ध0यो एहg2ध0सीडेहg2छछटसँ, आ \nएिह तरहहg24भ सभटा गनबए लगैत छिथ , मुदा बीमा-बाबू कोना िबन मृहg2छ4युक एतए आयल छिथ से हुनकहु लोकिनकहg24भ \nनिह बुझल छिहg2छछह ! बीमा बाबू कहैत छिथ जे ओ नव माकहgभध1टक अहg2छछवेषणमे आएल छिथ ! से िबन मरल सेहो \nएक गोटे ओतए छिथ ! भृंगी नंदीकहg24भ ढ़ेर रास बीमा कहg2।4पनीक आगमनसँ आएल कहg2।4पीिटशनक िवषयमे बुझबैत \nछिथ ! एहg2।4हर हg262ेमी -हg262ेिमकामे घॲघाउज शुहg26ं होइत छिहg2छछह , कारण हg262ेमी आब घुिर जाए चाहैत छिथ। रमणी मोहन \nहg262ेमीक गमनसँ हg262सहgभछ2 होइत छिथ जे हg262ेिमका आब असगरे रहतीह आ हुनका लेल मौका छिहg2छछह। मुदा भृंगी ई \nकिह जे एतएसँ गेनाइ तँ संभव निह मुदा ई भऽ सकैत अिछ जे दुनू जोड़ी माय-बाप (!) कहg24भ एहg2ध0सीडेहg2छछट  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n15 \n \nकरबाए एतिह बजबा लेल जाए। मुदा अपना लेल माए-बापक बिल लेल हg262ेमी -हg262ेिमका तैयार निह छिथ। तखन \nनंदी भृंगी दुनू गोटेक िववाह गाजा-बाजाक संग करा दैत छिथ आ कहg2छछयादान करैत छिथ बजारी।  \nदोसर कडgड़ँ8लोल : दोसर कहg2।छलोलक आरहg2।4भ होइत अिछ एिह आभाससँ, जे हg2ध0यो नेता मरलाक बाद आबएबला \nछिथ, हुनकर दुनू अनुचर मृत भए आिब चुकल छिथ आ नेताजीक अएबाक सभ हg2ध0यो हg262तीहg2ं2ा कए रहल छिथ , \nदुनू अनुचर छोट-मोट भाषण दए नेताजीक िवलहg2।4बसँ अएबाक (मृहg2छ4युक बादो !) हg2ं2ितपूितहgभ61 कए रहल छिथ , \nगीतक योग दए। एकटा गीत चोर निह बुझैत छिथ मुदा िभखमंगनी आ रहgभ1।ीबला बुिझ जाइत छिथ , तािह पर \nबहस शुहg26ं होइत अिछ। चोरकहg24भ अपनाकहg24भ चोर कहलापर आपिहg2ं4 अिछ आ िभखमंगनीकहg24भ ओ िभख -मंग कहैत \nअिछ तँ िभखमंगनी ओकरा रोिक कहैत छिथ जे ओ सिरसवपाहीक अनसूया छिथ, िमिथला-िचहg2ंंकार , मुदा \nिदहg2।छलीक अशोकबहgभ04ती आिब बुझलिहg2छछह जे एिह नगरमे कला -वहgभ04तु हg2ध0यो निह िकनैत अिछ आ तखन चौबिटयाक \nिभखमंगनी बिन रिह गेलीह। चोर कहैत अिछ जे माहg2ंं ओ बदनाम छिथ , चोिर तँ सभ करैत अिछ। नव बात \nकोनो निह अिछ, सभ अिछ पुरनकाक चोिर। तकर बाद नेताजी पहुँिच जाइत छिथ आ लोकक चोर, उचहgभ12ा \nआ पॉकेटमार होएबाक कारण समाजक िहgभ04थितकहg24भ कहैत छिथ। तखने एकटा वामपंथी अबैत  छिथ आ ओ ई \nदेिख हg2ं2ुहg2।2ध छिथ जे नेताजी चोर , उचहgभ12ा आ पॉकेटमारसँ िघरल छिथ। मुदा चोर अपन तकहgभ61 लए पुनः हg262हgभ04तुत \nहोइत अिछ आ नेताजीक राखल “चोर-पुराण” नामक आधारपर बजारी जी गीत शुहg26ं कए दैत छिथ।  \nतेसर कडgड़ँ8लोल : आब नेताजी आ वामपंथीमे गठबंधन आ वामपंथी हgभ2ंारा सरकारक बाहरसँ देल समथहgभ61नपर   \nचरचा शुहg26ं भए जाइत अिछ। नेताजी फेर गीतमय होइत छिथ आिक तखने हgभ04टंट -सीन करैत एकटा मुइल \nअिभनेता िववेक कुमारक अएलासँ आकषहgभ61ण ओहg2।4हर चिल जाइत अिछ। टटका -हg40।ेिकंग हg2छछयूज देबाक मजबूरीपर \nनेताजी हgभ01यंहg2ध2य करैत छिथ। वामपंथी दू बेर दू गोट गप - नव गप किह जाइत छिथ, एक जे िबन अिभनेता \nबनने हg2ध0यो नेता निह बिन सकैत अिछ आ दोसर जे चोर नेता निह बिन सकैछ (ई चोर कहैत अिछ) मुदा \nनेता सभ तँ चोिर करबामे ककरोसँ पाछहgभ6भ निह छिथ। तखने एकटा उहg2ध4च वंशीय मिहला अबैत छिथ आ \nहुनकर हg262हgभ11ोहg2ं4रक बाद एकटा सामाहg2छछय हg2ध0यूक संग एकटा वी .आइ.पी.हg2ध0यू बिन जाइत अिछ। अिभनेता , नेता आ \nवामपंथी सभ वी.आइ.पी.हg2ध0यूमे ठाढ़ भऽ जाइत छिथ ! ई पुछलापर जे पंिहg2ध0त िकएक बनल अिछ (?) तािहपर \nचोर-पॉकेटमार कहैत छिथ जे हुनका लोकिनकहg24भ पंिहg2ध0त बनएबाक (आ तोड़बाक सेहो) अहg2।भयास छिहg2छछह।  \nचतुथडgैओइ कडgड़ँ8लोल : यमराज सभक खाता-खेसरा देिख लैत छिथ आ िचहg2ंंगुहg2।0त ई रहहgभ04योहgभ1छाटन करैत छिथ जे एक \nयुग छल जखन सोझहgभ6भक दरबहg2ध6जा खुिजतो छल आ बहgभछ2 सेहो होइत छल। नंदी भृंगी पिहनिह सूिचत कए \nदेलिहg2छछह जे सोझहgभ6भक दरबहg2ध6जा हgभ04वहg2।6 निह , माहg2ंं बुझबाक दोष छल। दरबहg2ध6जाक ओिह पा र की अिछ तािह \nिवषयमे सभ हg2ध0यो अपना -अपना िहसाबसँ उहg2ं4र दैत छिथ। िचहg2ंंगुहg2।0त कहैत छिथ जे सभक वणहgभ61नक सभ वहgभ04तु \nछै ओिहपार। नंदी-भृंगी सूिचत करैत छिथ जे एिह गेटमे हg262वेश िनषेध छै, नो एहg2छभहgभ।।ी केर बोडहgभ61 लागल छै। \nआिह रे हg2।2बा ! आब की होअए ! नेताजीकहg24भ पठाओल जाइत छिहg2छछह यमराजक सोझहgभ6भ , मुदा हुनकर सरहgभ04वती ओतए \nमहg2छछद भए जाइत छिहg2छछह। बदरी िवशाल िमहg2ंध हg262िसहgभ20 नेताजी , केर िखंचाई शुहg26ं होइत छिहg2छछह असली केर बदला \nसिटहgभ61िफकेट बला कम कए िलखाओल उमिरपर। पचपन बिरख आयु आ शश योग कहैत अिछ जे सहg2ं4िर से \nऊपर जीताह से ओ आ संगमे मृत चाहg26ं सैिनककहg24भ आिप स पठा देल जाइत अिछ। दूटा सैिनक नेताजीक संग  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16 \n \nचिल जाइत छिथ आ दू टा अनुचर सेहो जाए चाहैत अिछ। मुदा नेताजीक अनुचर सभक अपराध बड़ भारी, \nसे िचहg2ंंगुहg2।0तक आदेशपर नंदी -भृंगी हुनका लए, कराहीमे भुजबाक लेल बाहर लए जाइत छिथ तँ बहgभ6भचल दुनू \nसैिनक हुनका पकिड़ कहg24भ लए जाइत छिथ आ नंदी-भृंगी फेर मंचपर घुिर अबैत छिथ। तिहना तकहgभ61क बाद \nहg262ेमी -हg262ेिमका , दुनू भहg406 पुहg264ष आ बजारीकहg24भ सेहो हg2ंंाण भेटैत छिहg2छछह ढोल -िपपहीक संग हुनका बाहर लए गेल \nजाइत अिछ। आब नहg2छछदी जखन अिभनेताक नाम िववेक कुमार उफहgभ61...बजैत छिथ तँ अिभनेता जी रोिक दैत \nछिथ, जे कतेक मेहन ितसँ जाित हुनकर पाछहgभ6भ छोिड़ सकल अिछ , से उफहgभ61 तँ छोिड़ए देल जाए। वामपंथी \nगोहg41धीकहg24भ अिभनेता हgभ2ंारा मदित केर िववरणपर वामपंथी हg262ितवाद करैत छिथ। हुनको पठा देल जाइत छिन। \nवामपंथीक की हेतिहg2छछह , हुनकर कथामे तँ ने हgभ04वगहgभ61-नकहgभ61 अिछ आ ने यमराज -िचहg2ंंगुहg2।0त। हुनका अपन भिवहgभ0भय क \nिनणहgभ61य हgभ04वयं करबाक अवसर देल जाइत छिहg2छछह। मुदा वामपंथी कहैत छिथ जे हुनकर िशहg2ं2ा आन हg262कारक \nछलिहg2छछह , मुदा एखन जे सोझहgभ6भ घिटत भए रहल छिहg2छछह तािहपर कोना अिवहg2ंछास करथु? मुदा यमराज कहैत \nछिथ जे- भऽ सकैत अिछ, जे अहहgभ6भ देिख रहल छी से दुःहgभ04वहg2।6 होअए , जतए पैसैत जाएब ओतए िलखल \nअिछ नो एहg2छभहgभ।।ी। आब यमराज हg262हgभ11 पुछैत छिथ जे िवषम के, मनुहg2ध0ख आिक हg262कृित ? वामपंथी कहैत छिथ जे \nदुनू, मुदा हg262कृितमे तँ नेचुरल जिहgभ04टस कदािचत् होइतो छै मुदा मनुहg2ध0खक हgभ04वभावमे से गुहg2छछजाइश कतए ? मुदा \nवामपंथी राजनीित एकर (समानताक, सुधार केर) हg262यास करैत अ िछ। तािहपर हुनका संग चोर-उचहgभ12ा आ \nपॉकेटमारकहg24भ पठाओल जाइत अिछ , ई अवसर दैत जे िहनका सभकहg24भ बदलू। चोर कनेक जाएमे इतहgभ04तः करैत \nअिछ आ ई िजहg2ंभासा करैत अिछ जे हम सभ तँ जाइए रहल छी मुदा एिहसँ आगहgभ6भ ? नंदी-िचहg2ंंगुहg2।0त -यमराज \nसमवेत हgभ04वरमे कहैत छिथ - नो एहg2छभहgभ।।ी। भृंगी तखने अबैत छिथ, अिभनेताकहg24भ छोड़ने। यमराज कहैत छिथ - \nमा हg262िवश। भृंगी नीचहgभ6भमे होइत चरचाक गप कहैत अिछ , जे एतुहgभ12ा िनअम बदलल जएबाक आ कतेक गोटेकहg24भ \nपृहg2छंवीपर घुरए देल जएबाक चरचा सवहgभ61हg2ंं भए रहल अिछ। यमदूत सभ अनेरे कड़ाह लग ठाढ़ छिथ हg2ध0यो \nभुजए लेल कहहgभ6भ भेटल छिहg2छछह (माहg2ंं दू टा अनुचर छोिड़)। आब हg2ध0यो निह आबए बला बचल अिछ , से सभ \nकहैत छिथ। िचहg2ंंगुहg2।0त अपन नमहर दाढ़ी आ यमराज अपन मुकुट उतािर लैत छिथ आ हgभ04वाभािवक मनुहg2ध0ख \nहg26ंपमे आिब जाइत छिथ ! मुदा िचहg2ंंगुहg2।0तक मेकप बला नमहर दाढ़ी देिख िभखमंगनी जे ओतए छलीह , हँिस दैत \nछिथ। भृंगी उहgभ1छाटन करैत छिथ जे िभखमंगनी हुनके सभ जेकहgभ6भ कलाकार छिथ ! कोन अिभनय ! तकर \nिववरण मुहहg2।2बत आ गुदगुदीपर खतम होइत अिछ , तँ िभखमंगनी कहैत छिथ जे निह एिह तरहक अिभनय तँ \nओतए (देखा कए) भऽ रहल अिछ। ओहg2ं4ऽ रमणी मोहन आ उहg2ध4चवंशीय मिहला िनभाक रोमहgभ64स चिल रहल \nअिछ। मुदा िनभाजी तँ बिजते निह छिथ। िभखमंगनी यमराजसँ कहैत छिथ जे ओ तखने बजतीह जखन \nएिह दरबहg2ध6जाक तालाक चाभी हुनका भेटतिहg2छछह , बुझतीह जे अपसरा बनबामे यमराज मदित दए सकैत छिथ, ई \nरमणीक हृदय िथक एतहु नो एहg2छभहgभ।।ी ! यमराज खखसैत छिथ, तँ िचहg2ंंगुहg2।0त बुिझ जाइत छिथ जे यमराज \n“पंचशर”सँ हgभ।1िसत भए गेल छिथ ! िचहg2ंंगुहg2।0तक कहला उहg2ं4र सभ हg2ध0यो एक कात लए जाओल जाइत छिथ \nमाहg2ंं यमराज आ िनभा मंचपर रिह जाइत छिथ। यमराज िनभाक सोझहgभ6भ - सुनू ने िनभा... किह हg264िक जाइत \nछिथ। सभक उहg2छ4सािहत कएलापर यमराज बड़का चाभी हुनका दैत छिथ , मुदा िनभा चाभी भेटलापर रमणी \nमोहनक संग तेना आगहgभ6भ बढ़ैत छिथ  जेना ककरो अनका िचिहg2छछहते निह होिथ ! ओ चाभी रमणी मोहनकहg24भ दए \nदैत छिथ मुदा ओ ताला निह खोिल पबैत छिथ। फेर िनभा अपने हg262यास करए लेल आगहgभ6भ बढ़ैत छिथ मुदा \nिचहg2ंंगुहg2।0त कहैत छिथ जे ई मोनक दरबहg2ध6जा िथक , ओना निह खुजत। मिहला ठकए लेल चाभी देबाक (!)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n17 \n \nगप कहैत छिथ। सभ हg2ध0यो हँसी करैत छिन जे मोन कतए छोिड़ अएलहुँ ? तािहपर एकबेर पुनः रमणी \nमोहन आ िनभा मोन संजोिग कए ताला खोलबाक असफल हg262यास करैत छिथ। नंदी -भृंगी-िभखमंगनी गीत \nगाबए लगैत छिथ जकर ताहg2छ4पयहgभ61 ईएह जे मोनक ताला अिछ लागल , मुदा ओतए अिछ नो एहg2छभहgभ।।ी। मुदा ऋतु \nवसहg2छछतमे हg262ेम होइछ अनहg2छछत  आ करेज कहैत अिछ मैना-मैना । तँ एतिह नो एहg2छभहgभ।।ी दरबहg2ध6जापर धरना देल \nजाए। \n   \nनाटक, गीत, संगीत, नृघg284य , मूितघgऋृ1कला , िशघg2ू8प आ िचघg255कला घg252ेघg255मे िवदेह सघg2ू4मान २०१३ क घोषणा  \nमुघg271य अिभनय - \n(1)  सुघg257ी आशा कुमारी सुपुघg255ी घg257 ी रामावतार य ादव , उमेर- १८, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुघg255 मो . ईषा आलम, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \n(3)  सुघg257ी अपणघgऋृ5 कुमारी सुपुहg2ंंी हg2ंधी मनोज कुमार साहु, जहg2छछ म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिहgभं0 म  िन यहgभ6भ , पोहgभ04 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nहाघgऋट4 य –अिभनय- \n(1) घg257ी घg4टूघgऋऋ2दवे पासवान उफघgऋृ1 रामजानी पासव ान  सुपुहg2ंं - हgभ04 व . लहgभं0 मी  पासवान, पता- गाम+पोहgभ04 ट - औरहा, \nभाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपुघg255 मो . मुघgऋट4 ता क आलम, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nनाटक, गीत, संगीत, नृघg284य , मूितघgऋृ1कला , िशघg2ू8प आ िचघg255कला घg252ेघg255मे िवदेह सघg2ू4मान (मघgऋृ4गिन खबास समघgऋू1 योगदान \nसघg2ू4मान ) \nशाघgऋट4 घg255ी य संगीत सह तानपुरा : \nघg257ी रामवृघg252 िस◌ ंह सुपुघg255 घg257ी अिन  घg2ृ5घgऋ2ट िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोहgभ04 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमघgऋृ4गिन   खबास सघg2ू4 मा न: िमिथल ा लोक संघgऋट4कृित संरघg252ण :  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18 \n \nघg257ी राम लखन साहु पे. हgभ04 व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोहgभ04 ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृघg284य , मूितघgऋृ1कला , िशघg2ू8प आ िचघg255कला घg252ेघg255मे िवदेह सघg2ू4मान (समघgऋू1 योगदान सघg2ू4मान ):  \nनृघg284 य  - \n(1)  घg257ी हिर   नारायण मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं - हgभ04 व . नहg2छछ दी महg2छभ ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोहgभ04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) सुघg257ी संगीता कुमारी सुपुघg255ी घg257 ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच घg255कला - \n(1)  जय घg2ृ2काश मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं - हg2ंधी कुशेहg2ंछर महg2छभ ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोहgभ04 ट – बौरहा, \nभाया- सरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  घg257ी चघg288 दन कुमार मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हg2ंधी भोला महg2छभ ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पोहgभ04 ट - बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संहg262ित  , छाहg2ंं हgभ04 ना तक अंित म वषहgभ61, कला एवं िश हg2।छ प  \nमहािव हgभ24ालय - पटना। \n    \nहिर मुिन यघgऋृऋ / हारमोिनयम  \n(1) घg257ी महादेव साह सुपुघg255 रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाडहgभ61- नं. ०९, पोहgभ04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) घg257ी जागेघg258र घg2ृ2साद राउत सुपुहg2ंं हgभ04 व . रामहgभ04 वहg26ंप राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1) घg257ी अनुप सदाय  सुपुहg2ंं हgभ04 व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पोहgभ04 ट - मनोहर पहgभ26ी , थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) घg257ी कघg2ू8 ल र राम  सुपुहg2ंं हgभ04 व . खहgभ26र राम , उमेर- ५०, गाम- लिहgभं0 म  िन यहgभ6भ , पोहgभ04 ट - छजना, भाया- नरिह या, \nथाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक- \n(1)  वासुदेव राम  सुपुहg2ंं हgभ04 व . अनुप राम, गाम+पोहgभ04 ट - ि◌ नमहgभ61ली , वाडहgभ61 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n19 \n \n  \nिशघg2ू8पी -वघgऋट4तुकला - \n  \n(1)  घg257ी बौकू मिघg2ू8 ल  क सुपुहg2ंं दरबारी मिहg2।छ ल  क, उमेर- ७०, गाम- लिहgभं0 म  िन यहgभ6भ , पोहgभ04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  घg257ी राम िव  लास धिर कार सुपुहg2ंं हgभ04 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, \nभाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nमूितघgऋृ1कला -मृितघgऋृ1कार कला - \n(1) घूरन पंिड त सुपुघg255 - हg2ंधी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पोहgभ04 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) घg257ी घg2ृ2भु पंिड  त सुपुघg255 घgऋट4 व .   , पता- गाम+पोहgभ04 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nकाघg417 -कला- \n(1) घg257ी जगदेव साहु सुपुहg2ंं शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नमहgभ61ली -पुरवहgभ6ंस , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) घg257ी योगेघg288 घg4टृ ठाकुर सुपुघg255 घgऋट4 व . बुघgऋ2टू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, \nथाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आघg284मिनभघgऋृ1र संघgऋट4कृित -  \n(1)  घg257ी राम अवतार राउत  सुपुहg2ंं हgभ04 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n(2)  घg257ी रौशन यादव  सुपुहg2ंं हgभ04 व . किप लेहg2ंछर याद व, उमेर- ३५, गाम+पोहgभ04 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, \nथाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार ) \nअघgऋऋ4ा /महराइ- \n(1) मो. जीबछ  सुपुहg2ंं मो . िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोहgभ04 ट - बड़हारा, भाया- \nअहg2छछ ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा- \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20 \n \nघg257ी बघg274 चन मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हgभ04 व . सीताराम महg2छभ ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nघg257ी रामदेव ठाकुर सुपुघg255 घgऋट4 व . जागेघg258र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \nपराती (घg2ृ2भ ाती ) गौिन हार आ खजरी/ खौजरी वादक- \n(1)  हg2ंधी सुकदेव साफी  \nसुपुहg2ंं हg2ंधी    ,  \nपता- गाम इटहरी, पोहgभ04 ट - बेलही, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \nपराती (घg2ृ2भ ाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी  सुपुहg2ंं हgभ04 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोहgभ04 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमहgभ61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \n(2) लेघgऋऋ4ु दास  सुपुहg2ंं हgभ04 व . सनक महg2छभ ड ल पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \nझरनी- \n(1) मो. गुल हसन  सुपुहg2ंं अहg2।2 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुहg2ंं ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक- \n(1) घg257ी जगत नारायण मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हgभ04 व . खुशीलाल महg2छभ ड ल, उमेर- ४०, गाम+पोहgभ04 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  घg257ी देव नारायण यादव  सुपुहg2ंं हg2ंधी कुशुमलाल  यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोहgभ04 ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nगीतहािर / लोक गीत-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n21 \n \n(1) घg257ीमती फुदनी देवी  पहg2ध।ी हg2ंधी रामफल महg2छभ ड ल, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुघg257ी सुिव  ता कुमारी सुपुहg2ंंी हg2ंधी गंगाराम महg2छभ ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोहgभ04 ट - बिल यािर , \nभाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक- \n(1) घg257ी सीतार ाम राम  सुपुहg2ंं हgभ04 व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिहgभं0 म  िन यहgभ6भ , पोहgभ04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  घg257ी लघgऋ5ट मी  राम सुपुहg2ंं हgभ04 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nकघgऋृऋरनेट - \n(1) घg257ी चघg288 द र राम सुपुहg2ंं - हgभ04 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिहgभं0 म  िन यहgभ6भ , पोहgभ04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेघg288 जू वादक- \n  \n(1)  घg257ी राज कुमार महतो सुपुहg2ंं हgभ04 व . लहgभं0 मी  महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नमहgभ61ली वाडहgभ61 नं. ०४, िज ला- \nसुपौल (िब हार)  \n(2)  घg257ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोहgभ04 ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nभगैत गवैया- \n(1)   घg257ी जीबछ यादव  सुपुहg2ंं हgभ04 व . हg26ंपालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोस्  ट- बेलही, भाया- \nि◌ नमहgभ61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \n(2)   घg257ी शघg2ू4 भु मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हgभ04 व . लखन महg2छभ ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोहgभ04 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नमहgभ61ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख घgऋट4 स कर- (िख घgऋट4 सा  कहैबला)- \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22 \n \n(1)  घg257ी छुतहघg2ृ5 य ादव उफघgऋृ1 राजकुमार, सुपुहg2ंं हg2ंधी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पोहgभ04 ट - मनोहर \nपहgभ26ी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२  \n(2)  बैजनाथ मुिख या उफघgऋृ1 टहल मुिख  या - \n(2) सुपुहg2ंं हgभ04 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोहgभ04 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \n  \nिमिथला िचघg255कला - \n(1)  सुघg257ी िम  िथ लेश कुमारी सुपुहg2ंंी हg2ंधी रामदेव हg262साद महg2छभ ड ल ‘झाहg26ंदार ’ पता- गाम- रसुआर, पोहgभ04 ट -– \nमुंगराहा, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \n(2)  घg257ीमती वीणा देव ी पघg27ूी घg257 ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखजरी/ खौजरी वादक- \n(2)  घg257ी िक  शोरी दास सुपुहg2ंं हgभ04 व . नेबैत महg2छभ ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोहgभ04 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , \nि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nतबला- \n  \nघg257ी उपेघg288 घg4टृ  चौधरी सुपुहg2ंं हgभ04 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nघg257ी देवनाथ यादव सुपुहg2ंं हgभ04 व . सवहgभ61जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झहgभ6भझपहgभ26ी , पोहgभ04 ट - पीपराही, भाया- लदिन यहgभ6भ , \nिज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nसारंगी- (घुना-मुना) \n(1) हg2ंधी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n23 \n \n(1) घg257ी कुघg288 दन कुमार कणघgऋृ1 सुपुहg2ंं हg2ंधी इहg2छछ हg406 कुमार कणहgभ61 पता - गाम- रेबाड़ी, पोहgभ04 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) घg257ी राम खेलावन राउ त सुपुहg2ंं हgभ04 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक) \n  \nघg257ी रामचघg288 घg4टृ घg2ृ2साद मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हg2ंधी झोटन महg2छभ ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ ।  \nपता- गाम- रसुआर, पोहgभ04 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nघg257ी िव  भूित  झा  सुपुहg2ंं हgभ04 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \n  \nलोक गाथा गायक  \n  \nघg257ी रिव  घg288 घg4टृ  यादव  सुपुहg2ंं सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पोहgभ04 ट - मनोहर पहgभ26ी , थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nघg257ी िप  चकुन सदाय सुपुहg2ंं हgभ04 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \n  \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \n  \nघg257ी रामपित   मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हgभ04 व . अजुहgभ61न महg2छभ ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोहgभ04 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24 \n \n  \nमृदंग वादक- \n  \n(1)  घg257ी किप  लेघg258र दास सुपुघg255 घgऋट4 व . सुघgऋ82र दास , उमेर- ७०, गाम- लिहgभं0 म  िन यहgभ6भ , पोहgभ04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  घg257ी खखर सदाय सुपुहg2ंं हgभ04 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, \nथाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n  \n(1)  घg257ी रामिव  लास यादव  सुपुहg2ंं हgभ04 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोहgभ04 ट - सहgभ64िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n  \nतरसा/ तासा- \n  \nघg257ी जोगेघg288 घg4टृ  राम  सुपुहg2ंं हgभ04 व . िब हg2।छ टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nघg257ी राजेघg288 घg4टृ  राम  सुपुहg2ंं कालेहg2ंछर राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाहgभ04 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)\n   \n  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक- \n  \nघg257ी सैनी राम  सुपुहg2ंं हgभ04 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n25 \n \nघg257ी जनक मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हgभ04 व . उिच त महg2छभ ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोहgभ04 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , िज ला- सुपौल (िब हार) \n  \nगुमगुिम यघgऋृऋ / घgऋू1ुम बाजा  \n  \nघg257ी परमेघg258र मघg28ऋ ड ल सुपुहg2ंं हgभ04 व . िब हारी महg2छभ ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयहgभ6भ बजबै छिथ  । \nघg257ी जुगाय साफी  सुपुहg2ंं हgभ04 व . हg2ंधी हg2ंधीचहg2छछ हg406  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \nडंका/ ढोल वादक  \n  \nघg257ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोहgभ04 ट - बेलही, भाया- ि◌ नमहgभ61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nघg257ी योगेघg288 घg4टृ  राम सुपुहg2ंं हgभ04 व . िब हg2।छ टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \nडंफा  (होलीमे बजाओल जाइत...) \n  \nघg257ी जघgऋू1नाथ चौधरी उफघgऋृ1 िध  यानी दास  सुपुहg2ंं हgभ04 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nघg257ी महेघg288 घg4टृ पोघgऋ1ूार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोहgभ04 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26 \n \nघg257ी राम घg2ृ2साद राम सुपुघg255 घgऋट4 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पोहgभ04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n  \n  \nगजेहg2छछहg406  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nअपन मंतघgऋट1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गघgऋ24  \n२.१. डgड़पओयोित  झा चौधरी- एक युग़: टच वुड   \n  \n२.२. जगदीश घg2ृ2साद मघg28ऋ ड ल-उपहg2छछ या स- बड़की बिह न/ सधवा-िव धवा   \n  \n२.३. िबहg2छछदेहg2ंछर ठाकुर - भुखाएल जानवर सभ  \n  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n27 \n \n२.४. अिमत िम /g257 -  हारल िवजेता  \n  \n  \n२.५. गजे/g2शश/gउखण  ठाकुर- नाटक- गंगा ि/gउखोज  \n  \n२.६.१. िरपोटहgभ61- पूनम महg2छभडल - महा िव हgभ24ालय सहgभ64हgभ04 कृित क कायहgभ61हgभछ।म -2013 २. संवाद-सुिमत आनहg2छछद - \nशोध-पिघg255का मैिथली केर लोकापघgऋृ1ण  \n  \n २.७. ई० सहg2छ4य नारायण झा - घgऋट4मरण  \n  \n२.८. जगदानहg2छछद झा ‘मनु’- दूटा िवहिन कथा- जुग-जुग जीबए/ समय चघgऋ8ू  \nहg2ध6योित झा  चौधरी \nएक युग़: टच वुड  \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28 \n \n  \nवहgभछ।तुंड महाकाय सुयहgभ61कोिटः समहg262भ . िनिवहgभ61हg26छः कुहg264मे देव सवहgभ61 कायहgभध1षु सवहgभ61दा ।  \n  \nआजुक िदन 22 नवहg2।4बर 2012 हमर िजनगीक बड़ िविशहg416 िदन छल। संयोग सँ हमरा अपन आिफसमे \nएकटा बहुत हgभ04टाइिलहgभ04ट फाइल उपहारमे भेटल ज इमे बारह टा िवभाजन छलै, हमर िनजी मािसक िबलक \nसहg2।4हार लेल बड़ उपयुहg2ध0त छल। जे िकयो ई देने छल िथ ितनका बुझल छलिन जे हम अखन आहg2छ4मिनभहgभ61र \nहुनके हg262यासमे छलॱ आ हमरा सामने जँ िवहg2ंछक स भसँ सुहgभछ2र गहनाक दुकान आ हgभ04टेशनरीक दुकान हो इ तँ \nहम हgभ04टेशनरीक दुकानमे जा एब। मुदा हुनका ई नै बुझल रहिन जे आइ हमर िववाहक बारहम वषहgभ61गॉंठ अिछ , \nटचवुड। हम कहबो नै केिलयिन कारण एतुहgभ12ा  रहन-सहनमे हमर िववाह जेना चिल रहल छल से िकछु \nहg262ा चीन बुझाइत छल, ई बात अलग छै जे हम अपन िपछड़ापनमे संतुहg416 छ लॱ। कहक गहg2।0प नै जे हमर मोनमे \nपिहल िवचार आएल अपन िववाहक बारह वषहgभ61क अहg2।4मत आ िमठगर हgभ04मृितकहg24भ सँवारी। ओना हमरा अपन िबल \nराखै लेल पेपर फाइलक जहg26ंरत कम पड़ैत अिछ। हम बेसी  काल काज ऑनलाइन करैत छी । ऐ रचना \nलेल सेहो हमर छोट नोटबुक काफी अिछ मुदा ई फाइल एकटा हg262ेरणा अिछ। ई रचना िलखबाक लेल हम \nहgभ04वयंकहg24भ भाहg2ध2यशा िलनी मानैत छी जे अपन िववाहक बारह साल हम अपन पित संगे िबतेलॱ। कोनो आहg2ं6यहgभ61 नै \nजे बहुत याद असौहाहg406हgभ62पूणहgभ61 सेहो छल मुदा हमर अपन िववेच न ई कहैत अिछ जे अइ कऽ मुहg2ध1य कारण छल \nहमर दुनुक बहgभछ6ड अलग हgभ01यिहg2ध0तहg2छ4व । हमर नौकरी करबाक इहg2ध4छा आ सबतिर बहावक संग बह इ कऽ बदले \nअपन तकहgभ61पूणहgभ61 िदमाग लगेबाक आद ित। ईहो सच अिछ जे दुभहgभ6ंहg2ध2यवश हमरा लोकक मागहgभ61दशहgभ61नमे चलैक अवसर \nभेटबे नै कएल। बहुत बेर हम अिभभावक आ मागहgभ61दशहgभ61कक दुःखद कमी भोगने छी । ई कमी समाहg2।0तहg262ा य \nलागैत अिछ अखन, टचवुड, जखन हम अपन हgभ01यवसाय बनाबैक हg262यासमे छी। हम िकछु एहेन लोक सभसँ \nभहg24भट केलॱ जे वाहgभ04तवमे सहायक आ हg262ेरणाव धहgभ61क छिथ आ ऐ हgभछ।ममे जे हमरा ई फाइल देली से स भसँ ऊपर \nछिथ। अहg2छछततः . हम आइ खुश छी आ अपन पित आ पिरवारक िनरहg2छछतर खुशीक हg262ाथहgभ61ना क ऽ रहल छी।    \nमोन पिड़ रहल अिछ जे हमरा बहg2ध4चामे पारहg2।4पिरक मैिथल तरीकासँ िववाह करै लेल कतेक ललक छल। हम \nहमेशा घोघ तानैक अहg2।भयास करैत रहैत छ लॱ। अतऽ जखन कखनो जैकेटक हुड माथपर चढ़ाबै छी तँ हँसी \nआिब जाइत अिछ। हमरा घोघ तािन कऽ झात करैमे बहgभछ6ड म जा आबैत छल। सभ छुहgभ26ीमे िमयहgभ6भ क दौड़ \nमिहgभ04ज द गामे जाइत छलॱ आ सभसँ गँवार बिन कऽ लौटै छलॱ। गेटपर तौनी बा शालसँ घोघ तािन कऽ बैिस \nजाइ छलॱ आ बाबुजीकहg24भ ताबे नै घर घुसऽ दैत छिलयिन जाबे ओ हमर घोघ हटा कऽ नै किह दैिथ जे बहgभछ6ड \nसुहgभछ2र किनयहgभ6भ  छह। \n  \nहमरा पूरा िवहg2ंछास छल जे बाबुजी हमरा लेल एकटा खूब सुहgभछ2र लहg2।4बा गोर बड़ क ऽ देता। ओना हम लोककहg24भ \nओकर हgभ01यवहारसँ िचहg2छछहना इ जिहg2।छदये सीख लेलॱ । कतेक हाहgभ04याहgभ04पद छै जे हम पैघो भेलापर ई किहयो नै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n29 \n \nसोचिलऐ जे हमर पित लेल सेहो हम ओतबे महहg2छ4वपूणहgभ61 हेबाक चाही। हमर सपना छल जे हमर बिरयातीमे \nखूब फटहgभ12ा  फोड़ल जाए। हम कहै छिलऐ जे दीदीक िबयाह गाममे करिबयौन, सभ बुढ़बा स भ फटहgभ12ा सँ डेरा \nकऽ घरमे नुका जेतै आ हमर िबयाह शहरमे कराउ। हमर ई सपना तँ बिढ़ चिढ़ कऽ पूरा भेल। खूब बाजा \nफटहgभ12ा स भ भेल, संगे बूढ़-बूढ़ ससुर सभ सेहो बिरयातीमे खूब नचला। हम ईहो किहऐ जे हमर िबयाहमे \nहमरा ३० टा साड़ी देब की नै। तइपर हमर छोटका भायक कहब छिन जे दीदीकहg24भ तखन तीसे तक गीनऽ \nआबै छलिन।  \n  \nजखन कखनो हम अपन पितक कहg2।छपना करी तँ हम हमेशा हgभ04वहg2।6 देख लॱ संगे पूजा केनाइ, एके रंगक कपड़ा \nपिहरनाइ। आंगनमे खुजल आकाशमे बैसनाइ। मुदा चाह िपनाइक सपना नै छल, कारण चाय कॉफी हमर \nनजिरमे एकटा खराब िहहgभ04सक छ ल। हमर ईहो सपना छल जे हमर पित हमर भाइक बिढ़या दोहgभ04त बनिथन \nकारण ओ सभ बचपनसँ बहgभछ6ड सुकमार छल िथ। हँ, हमरा एकटा छोट घरक इहg2ध4छा छल ज इमे बस \nजहg26ंरतक स भ सामान होइ। एकबेर हम अपन बिहन संगे पाकहgभ61 गेलॱ। बिहन कहलिथ जे एहेन बड़का बगान \nअहg2।0पन हुअए तँ कतेक मजा हेतै। हम कहिलयिन जे बाप रे बाप, साफ के करतै। दीदी कहलिखन, जकरा \nलग बड़का बगान हेतै से नौकरो तँ रािख लेतै। हमर मतलब छल जे घरमे एक िदन काजवाली नै आबै तँ \nकोहराम मिच जाइत छल। सभ भहg2छछसाघरक काजमे लागैत छल िथ आ हमरा बाहरी काज भेटैत छल। हँ, तँ \nहमर सपना हमर छोट घरक िदवारपर सहg2।4पूणहgभ61 पिर वारक फोटो लागल हुअए जइमे सभसँ महहg2छ4वपूणहgभ61 पैघ हुअए \nहमर मॉं-बाबूजी आ सास-ससुरक फोटो। हमरा खूब घुमनाइ-िफरनाइक शौक सेहो छल जे बड़ कम पूरा भेल \nमुदा तकर कुनो अफसोस नै अिछ। बस कमी लागल तँ पिरवारक जुटानक। यहgभ24िप कखनो कऽ पिरवारक \nजुटान भेल छल जखन महgभ6भ -बाबूजी, दाइजी आ दीदीक सास-ससुर कहg24भ लऽ कऽ आएल छलिथ। फेर मौसीक \nपिरवार तऽ जान छलिथ हमरा ओतए। हमर सास-ससुर सेहो आएल छलिथ मुदा तखन हम काज लेल १२ \nघहg2छभटा घरसँ बाहर रहै छलॱ। \n  \nओ छोट सनक दू कमरा आ एकटा बड़का बेडहg26ंम जतेक पैघ िकचेन -कम-डायिनंगबला हg2।1लैट हमर हgभ04वहg2।6 \nमहल छल, जतए हमरा अपन सभ सपना लगभग पूरा होइत देखाएल।  \n  \n(जारी…)   \nऐ रचनापर अपन मंतघgऋट1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30 \n \nजगदीश घg2ृ2साद मघg28ऋ ड ल \nउपहg2छछ या स- बड़की बिह न/ सधवा-िव धवा  \n  \n१ \nबड़की बिह न \nउपहg2छछ या स \n  \nचािर  भाए-बिह नक बीच सुलोचना, पिह ल रहने बड़की बिह नक नाओंसँ गाम भिर मे जानल जाइत छिथ । बीघा \nदू-अढ़ाइक जमीनबला पिर वार।  \n      िछ यासी बखहgभ61क अवहgभ04 था मे िज नगीक ढलानक आिख री सीढ़ीमे पहुँचल सुलोचना भातीजक संग िब लसपुर-\nमहg2छध य हg262देशसँ अपने गाड़ीसँ गाम पहुँचली। गाम पहुँचते हलचल भऽ गेल सुलोचना बिह न एली। ओना पिछ ला \nपीढ़ीक अनुकरण करैत अिग लो पीढ़ी, दीदीक जगह बिह ने कहै छिहg2छछ ह  । एहgभ12े-दुइये टोलक िध या-पुता आ जिन -\nजाित यो पहुँचए लगली। डेिढ़ यापर गाड़ी रोिक  रघुनाथ (छोट भाइक जेठ बेटा) उतिर  एका-एकी सभकहg24भ उतारए \nलगल। दू बखहgभ61क पोताकहg24भ सुलोचना  कोरामे नेने गाड़ीसँ उतरली।  \n      िर हgभ0भ ट -पुहgभ0भ ट  शरीर, चानीक बहg2।छ ला  दुनू हाथमे, महीन, सादा साड़ी पिह रने। थुल-थुल देह। उतिर ते चाहg26ं \nिद स आँिख  उठा तकलिहg2छछ ह   तँ बूिझ  पड़लिहg2छछ ह   जे जेबा कालसँ िव परीत सभ िक छु बूिझ  पड़ैए। िज नगीक आशा \nतोिड़  घरो-दुआर आ गामोकहg24भ गोड़ लािग   कहने रिह यिन  जे अंित म दशहgभ61न केने जाइ छी। कहहgभ6भ आशा छल जे \nगामक मुँह फेर देखब। तइ बीच जेठ भौजाइपर नजिर  पड़लिहg2छछ ह  । नजिर सँ नजिर  िम िल ते दुनूकहg24भ बघजर लािग   \nगेलिहg2छछ ह  । मुँहक बोल बहgभछ2े रहलिहg2छछ ह   तइ बीच झुनकुट चेहरा, ठहgभध0गा हाथे बसमित  या दीदी सेहो पहुँचली। जिह ना \nसुलोचना गामक बेटी तिह ना बसमित या दीदी सेहो। एक उमेिर ये दुनू गोटे, मुदा सुलोचना बिह न तीन मास \nजेठ छिथ । बसमित या दीदीकहg24भ देिख  ते सुलोचना बजली- “साले भिर मे एते लटैक गेलहgभधभ?” \nदुनूक िज नगी बहg2ध4 चेसँ एकठाम बीतने बजैमे कोनो कमी रहबे ने करए। िन धोक भऽ बसमित या दीदी बजली- \n“तूँ ने भाए-भाित जक कमेलहा खा कऽ गहgभध0ड़ा बिन   गेलहgभधभ, हमरा के देत?” \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n31 \n \nसुलोचना- “िक अए भगवान तोरा थोड़े बेपाट छथुन जे नै देिन हार छौ?” \nबसमित या- “हँ से तँ अिछ ये, मुदा जएह कमाएत तेहीमे ने देत। अहg2ध4 छा , कह जे टुटलाहा लग कहg2ध6 जी  ने तँ \nरहलॱ। नीक जकहgभ6भ हहgभछ6डी जूिट   गेलॱ िक ने?” \n“हँ। आब तँ बाहg2।छ टी नो उठबै छी, पोतोकहg24भ कोरो -कहgभ6भखमे लऽ कऽ खेलबै िछ  ऐ। अपने गािड़ यो छी, आब गामेमे \nरहब।” \n“ऐ उमेरमे असकरे रिह  हेतौ?” \n“छोट भाए- मुनेसरो रहत िक ने? कािहgभभ4   ओहो आओत। ताबे कहुना अही टुटलाहा घरमे रिह  पजेबाक घर \nबनाओत। हम सभ कते जीबे करब। मुदा जाबे आँिख  तकै छी, ताबे तकक ओिर यान तँ करए पड़त \nिक ने?”  \nचौदह बखहgभ61क अवहgभ04 था मे सुलोचनाक िब आह भेलिहg2छछ ह  । जिह ना िप ताक साधारण िक सान पिर वार तेहने \nपिर वारमे िब आहो भेलिहg2छछ ह  । समाजमे अखन धिर  धन नै कुले-मूलक महत अिध क रहल मुदा लेनो-देन तँ \nचिल ते छल। नीक-मूलक कहg2छछ या क माङो बेसी। ओना अपन-िप ताक कुल-मूलसँ दब पिर वारमे िब आह भेलिहg2छछ ह  , \nमुदा कोनो िह नके टा नै, समाजमे कतेको गोटेकहg24भ भेल छिहg2छछ ह   आ होइतो अिछ । कोनो हg262हgभ11े नै उठल।  \nिम िथ लहgभ64चलक ओइ गाममे सुलोचनाक जहg2छछ म भेल छलिहg2छछ ह   जइ गाम होइत एकटा धारो अिछ  आ पूबसँ \nकोसीक पािन  आ पिछ मसँ कमलाक पािन  सेहो बरसातक मौसममे बािढ़  बिन  अिब ते अिछ । ओना कोसी-\nकमलाक बाहg2छछ ह  नै रहने अबैत-अबैत बािढ़  पतरा जाइत मुदा बरखोक तँ कोनो िन िहg2ं6  त ठेकान निह ये छै। जइ \nसाल बरखा बेसी भेल तइ साल बािढ़ यो नमहर-नमहर आएल आ जइ साल कम बरखा भेल बािढ़ यो छोट \nअबैत। खेतीक लेल बरखा छोिड़  दोसर कोनो साधन नै छल। लकड़ीक करीनसँ िक छु खेती होइत छल \nमुदा ओ तँ पोखिर सँ होइत छल जे बैशाख-जेठमे अपने सुिख  जाइत। जे पोखिर  गहॴर रहैत ओइ पोखिर क \nपािन  ऊपर अनैमे तीन-चािर  गाड़ करीन लिग  जाइत। गहुमक खेती निह यहg24भक बराबर होइत छल , िक यो-िक यो \nदू-चािर  कहgभ2धा कऽ लैत छलाह।  \nछह गोटेक पिर वार चलबैमे सुलोचनाक िप ता हिर हरकहg24भ किठ  नाइ तँ रहबे करिन  मुदा गाममे माहg2ंं \nहिर हरे एहेन नै बहुतो एहेन छलाह जे हुनकोसँ भारी िज नगी जीबैत छलाह। एक तँ मिह ला िश हg2ं2ाक चलिन    नै, \nदोसर गाममे साधनोक अभाव। ओना बाहरसँ कम सहg2।4 पकहgभ61 रहने गाममे िश  हg2ं2ाक ओते जहg26ंरतो निह  यहg24भ छल। \nबेवहािर क हg2ंभानक जहg26ंरत छल जे सभमे छलैक , अखनो छैक। हgभ04 कूलक मुँह सुलोचना नै देखली।  \nिब आहक तीन साल पछाित  सुलोचनाक दुरागमन भेल, सासुर गेली। बखहgभ61-पहgभ6भ चे-छबेक पछाित  सासुरसँ \nसुलाचनाकहg24भ भगा देलकिहg2छछ ह   । भगबैक कारण रहैक जे सहg2छछ तान नै भेलिहg2छछ ह  । ओना ने किह यो डॉहg2ध0 टरी जहgभ6भच \nकराओल गेलिहg2छछ ह   आ ने सहg2छछ ता न नै हेबाक दोष िक नकामे छिहg2छछ ह  , से फिड़ छाओल गेल।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32 \n \nसमाजमे एहेन धड़हg2।छलेसँ होइत जे कोनो मिह  लाकहg24भ कुहg264प किह   सासुरसँ ठॲिठ या कऽ भगाओल जाइत \nतँ कोनोकहg24भ सौित  न तर बसा भगाओल जाइत। इहg2छ4 या िद -इहg2छ4 या िद । वैिद क पहgभ20ित   एक-पुहg264ष एक नारीक सहg2।4 बहg2छछ धकहg24भ \nपिह ल हg2ंधेणीक िव  चार समाज मानने अिछ , तइठाम रंग-रंगक बाधा बना नारीकहg24भ अगुआइसँ रोकल गेल। रंग -\nरंगक सगुन-अपसगुन किह , तँ उढ़री-ढढ़री बना दबाओल गेल। एहेन िहgभ04 थ  ित कहg24भ जँ रोगक जिड़   िब ना तकने \nआ ओइठामसँ वैचािर क बाट बनौने िब ना आइ एहgभ12ैसम शताहg2।2 दी मे पहुँचल छी। ई िब लकुल सहg2छ4 य  छैक जे िक यो \nशेर होइ आिक  िस यार सभकहg24भ अपन कालखहg2छभ ड क लेखा-जोखा होइ छै। तँए ओ अिग ला-पिछ ला दोखक भागी \nभेला, बूझब ई ननमित  भेल। हँ, जँ िक यो अपना हाथे िक छु केलिहg2छछ ह   तेकर जबावदेह तँ भेबे कएल।  \nसुलोचनाक िप ता हिर हर समाजक ओहन हgभ01 यिहg2ध0 त   जे आँिख क सोझामे िक यो गाछक आम तोिड़  लैत वा \nखेतक धान नोिच  लैत तँ एतबे चेतावनी दैत बजैत छलाह जे जाइ ि◌छयौ बापकहg24भ कहए जे ई छौड़ा  धान \nनोचलक िक  आम तोड़लक। बुिझ अहिहg2छछ ह   जे जखन तोरा कनैठी पड़तौ। समाजमे सहयोगक िव चार छल। \nअपन गारजन अपने बहg2ध4 चाकहg24भ िस  खबैत छल। मुदा एकटा जबरदस गुण पिर वारमे छलिहg2छछ ह   जे महीनाक चािर -\nपहgभ6भच रिव  , चािर -पहgभ6भच सोमक सोमवारी संग कतेको पाविन  क उपाससँ सोलो छोट कऽ नेने छलाह। सरहgभ04 व तीक \nआगमन पिर वारमे भऽ गेल छलिहg2छछ ह   । ि◌ सफहgभ61 अपने हिर  हरेटा नै पढ़ने। कारणो छल समंगर पिर वारमे एक समहgभ64ग \nिग रहिहgभ04 थ  यो करैत छलाह। तँए शुहg264हेसँ पढ़ाइ िद  स नै लगाओल गेलिहg2छछ ह  । काल-हgभछ।मे ओहन -ओहन भैयारी \nपछुआएल। ई दीगर भेल। ओना िक छु समाज एहनो छल जे एहेन-एहेन अवहgभ04 था  (सुलोचनाक संग जेहेन भेल \nतेहेन) कहg24भ बाहुबलसँ रोकलक मुदा समाजोक कटिन  यहgभ6भ तँ बड़का मूस कित  ते छै। जाित -जाित कहg24भ बहgभ6भिट   सभ \nरोगसँ रोगाएल छी। िक यो कम िक यो बेसी। मुदा एहेन-एहेन अपराध समाजक मुहgभ1।ा नै बिन   बिन, जाित य मुहgभ1।ा \nबिन  कमजोर पड़ैत गेल। काल-हgभछ।मे जाित  योसँ पिर वारमे पहुँच गेल। एक जाित कहg24भ नीच देखाएब वा जाित  क \nभीतर कोनो पिर वारकहg24भ िन  हg2ध4 चहgभ6भ  मनोरंजनक साधन बिन  गेल अिछ ।  \nसरहgभ04 व तीक आगमनसँ हिर हरक पिर वारक िव चारमे िक छु नवीनता तँ आिब ये गेल अिछ । सासुरसँ \nभगाओल सुलोचनाकहg24भ पिर  वार सहषहgभ61 अपना लेलिहg2छछ ह  । अपनबैक कारण भेल जे पिर वारक सभ अपने गहg2।छ ती  मािन  \nलेलिहg2छछ ह   जे ओहन कुल-मूलमे डेगे नै उठबैक चाही। ओहनसँ मुँहो लगाएब नीक नै हएत। बापक दुलहg26ंआ \nबेटा दोसर िब आह कऽ लेलिहg2छछ ह  । मुदा सुलोचना अपनाकहg24भ वैधहgभ01 य नै बुझलिहg2छछ ह  । हाथक चुड़ी रखनिह  रहली। \nसमए आगू बढ़ल। लहgभं0 मी  जिह ना दरबहg2ध6 जा पर हँसी-खुशीसँ आिब  जाइ छिथ न तखन केतबो ताड़ी-दाहg26ंक खचहgभ6ं \nहराएले रहै छै। तिह ना ने सरहgभ04 व ित यो रगड़ी-झगड़ी छिथ । सुलोचना जकहgभ6भ नै ने छिथ   जे मने-मन संकहg2।छ प क \nसंग जीबैक बाट पकड़ैत, ओ तँ तेहेन रगड़ी छिथ  जे एकटा सौि◌ तनक कोन गप जे हजारो सौित नकहg24भ झॲिट  या \nअपन िह हgभ04 सा लैये कऽ छोड़ैत। पुहg264खक कहने भऽ जेतै जे जेठकीक जेठुआ जोश कमा देतै।  \nसरहgभ04 वतीक हg26ंप पिर  वारमे बदलल। संहgभ04 कृत पहgभ20ित  क जगह नव-नव पहgभ20ित   शुहg26ं भेल। संहgभ04 कृतोक \nपहgभ20ित   रहबे कएल। मुदा िश हg2ं2ाक बुिन  यादी पहgभ20ित  सँ उछािल  देलक। सुलोचनाक पीठ परक जेठ भाए युगेसर \nमैिहgभ।।  क पास तमुिर या हgभ04 कूलसँ केलिहg2छछ ह  । गरीबी बेकारीसँ हg2ंंहgभ04 त  पिर वार। नोकरीक तलासमे कलकहg2ं4ा गेला। दू \nसाल रहलाह। भाषाक दूरी, शहर-गामक दूरी तँ हgभ04 पहgभ0भ टे रहै। दू साल पछाित  युगेसर टीचसहgभ61 हgभ।।ेिन ◌ ंग केलिहg2छछ ह  । \nलोअर हg262ाइ मरीक िश हg2ं2क बनलाह।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n33 \n \nयुगेसरसँ छोट मुनेसर सेहो मैिहgभ।।  क पास तमुिर या हgभ04 कूलसँ केलिहg2छछ ह । साइंस पढ़ैत। जनता काओलेजमे \nसाइंसक पढ़ाइ नै होइत। गर लगबैत खगिड़ याक गर लगौलिहg2छछ ह  । ओही ठामक संहgभ04 कृत िव हgभ24ालय मे िव हgभ24ाथहgभ6छकहg24भ \nभोजन-डेराक बेवहgभ04 था  सेहो करैत अिछ । कोसी कओलेज सेहो छैहे। साइंसक िव हgभ24ाथहgभ6छ , नीक जकहgभ6भ बी .एस.सी \nकेलिहg2छछ ह   तइ बीच िब आहो अफसरक पिर वारमे भऽ गेलिहg2छछ ह  । चािर  भहgभ6भइक भैयारी हिर  हरक छलिहg2छछ ह  , तइमे \nबँटवारा भऽ गेलिहg2छछ ह  । दुनू परानी हिर हरो मिर  गेलिख न। दुनू भहgभ6भइक पिर  वार...।    \n  \n(जारी..) \n2 \nसधवा-िव धवा  \n  \nउपघg288 या स \n  \nसहg2ं4िर   वषहgभ6छय सरोजनी मैयहgभ6भकहg24भ अखनो वएह सुिध  -बूिध  छिहg2छछ ह   जेना पिह ने छलिहg2छछ ह  । अखनो ओहने झॲकाह जकहgभ6भ \nिज नगीकहg24भ झॲिक   चलै छिथ  जेना जुआनीमे सभ चलैत अिछ । तहूमे मरणक अिग ला बेठेकान सीमा रहने \nअिग ला सीमे हराएल छिहg2छछ ह  । नकहgभ61-िन वारण चतुदहgभ61शीक  िद न। मरद तँ कमो-सम मुदा अिध कहgभ64श हgभ04 हg2ंंी गण पाविन क \nउपास केने। एक तँ िक सान-बोिन हारक बैसारीयेक िद न दोसर िद नोक आँट-पेट छोट रहने उपासो असान। \nदेखते-देखते िद न किट  जाइत अिछ , तहूमे सूयहgभध6दयसँ अहgभ04 ते भिर क ने उपास। िक िर ण डुिम ते फलहार कऽ \nपाविन क िव सजहgभ61न  कए लेल जाइत अिछ । बेर झुिक ते सरोजनी-मैयहgभ6भ िद  नक वहgभ6भकी काज िद  स नजिर  उठौलिहg2छछ ह   \nतँ भक दऽ मन पड़लिहg2छछ ह   जे आन िद न समए पािब  खा िव हgभ24ालय देिख   अबै छलॱ, मुदा िब सरैक कारण \nभिर सक उपासे तँ ने भेल। एक-सँ-सए धिर क िग नतीमे एकाएकी अिग ला संहg2ध1 या  अबैत जाइत अिछ , भिर सक \nपैछला काज छुटने अिग ला ने तँ भोित या गेल। मुदा छोड़लो तँ नै जा सकैत अिछ । तखन उपाए? हँ उपाए \nयएह जे, जे समए शेष बचल अिछ  ओहीमे बीच-बचा कऽ देख आएब नीक हएत। \n      अंगनाक काजमे िव राम लगबैत सरोजनी मैयहgभ6भ घुमौन रहgभ04 ता  छोिड़  गािछ येक एकपेिर या पकिड़  िव हgभ24ालय \nपहुँचली। भकोभन देिख  िह या-िह या चाहg26ं िद  स देखए लगली। पहgभ6भचो िव  हgभ24ाथहgभ6छ नै अिछ   िश हg2ं2कोमे नउएँ-काउएँक \nएक गोटे छिथ । मन चॱकलिहg2छछ ह  । जाधिर  अपन बेवहgभ04 था  छल, ताधिरक  हg26ंतबा आ अखुनकामे अकास -पतालक \nअहg2छछ त र भऽ गेल अिछ । खैर अनका लेल जे होउ, अपन तँ वएह छी जे मािन  ठाढ़ केलॱ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34 \n \n      पइँित स वषहgभ6छय िश  िहg2ं2  का हg26ंिहg2ध0 म  णी, मैयहgभ6भकहg24भ देिख  ते उिठ  कऽ ठाढ़ भऽ दोसर कुरसीपर बैसबैत कहलिख न- \n“मैयहgभ6भ , पाविन क िद न दुआरे एकोटा िव हgभ24ाथहgभ6छ नै आएल हgभ04 टा फो सभ उपास केने, तँए चिल  जाइ गेला।” \nिव हgभ24ालयक पहg2ं2 देख हg26ंिहg2ध0 म  नीकहg24भ मैयहgभ6भ पुछलिख  न- “अहॴ, िक अए रिह  गेलॱ?” \nमैयहgभ6भक हg262हgभ11 सोझ -साझ छलिहg2छछ ह  , मुदा हg26ंिहg2ध0 म  नीकहg24भ लहg2ं4ी लतड़ल बूिझ   पड़लिहg2छछ ह  । जिह ना आन-आन िव हgभ24ालयमे \nहg262धानाहg2छध या पक छोिड़ आन दरमहे उठबैले अबैत तँ दोसर िद स आ◌ॅिफ सक हािक मे नै अबैत। दुनू तँ सरकािर ये \nसंहgभ04 था  छी तखन एना िक अए? हgभ04 पहgभ0भ ट उहg2ं4र नै पािब   संयासी जकहgभ6भ हg26ंिहg2ध0 म  णी उहg2ं4र देलिख  न- “ओ सभ \nउपासल छलाह, हम उपास केनिह  ने छी।” \nहg26ंिहg2ध0 म  णीक उहg2ं4र सुिन   दादी चॱकली। िव हgभ24ाथहgभ6छसँ िश  हg2ं2क धिर   एक भाग आ असकरे हg26ंिहg2ध0 म  णी एक भाग। \nजहg26ंर धारक नाव जकहgभ6भ आिक   गाड़ीक जुआ जकहgभ6भ वामी -दिह नी िक छु बात हेतै। आँिख  उठा िद नकर िद स \nदेखलिहg2छछ ह   तँ बूिझ  पड़लिहg2छछ ह   भिर सक दू-अढ़ाइ घंटा अहgभ04 त  होइमे वाकी अिछ । भने एक गोटे भेिट ये गेली, \nिक अए ने पािर वािर के गप-शपमे समए खिट या ली। कोनो िक  बहुत ओिर यानो-बात करैक अिछ । बइर \nपछुआरेमे अिछ , केशौर सेहो उखािड़  कऽ रखनिह  छी। बजली- “ऐठाम जे असकरे बैसल छी तइसँ नीक \nहोइत जे घरपर जा बालो-बहg2ध4 चा क देख-भाल किर तॱ।” \n      मैयहgभ6भक हg262हgभ11सँ हg26ंिहg2ध0 म  णी ठमिक  गेली। बजली िक छु नै मुदा आँिख मे िज नगीक धार चलए लगलिहg2छछ ह  । चुप \nदेख मैयहgभ6भ दोहरा देलिख  न- “चुप िक अए छी? हमहूँ िक यो आन छी जे घरक बात बजैमे संकोच होइए। \nपिर वार तँ पिर वार छी जेहने अपन तेहने दा◌ेसराक। सभ पिर वारमे बाबा-दादासँ लऽ कऽ जनमौटी बहg2ध4 चा  धिर  \nरहैत अिछ । सबहक िज नगी छै िज नगी अनुकूल काज छै। तइमे संकोचक कोन बात?” \n      मैयहgभ6भक दोहराएल हg262हgभ11सँ हg26ंिहg2ध0 म  णीक छाती चड़चराए लगलिहg2छछ ह  । जिह ना पािन  भरल घैल फुटने पािन  \nिछ िड़ या जाइत तिह ना हg26ंिहg2ध0 म  णीक हृदैक िव चार िछ िड़ याए लगलिहg2छछ ह  । मुदा घैलोक पािन  िक  एहgभ12े रंग चाहg26ं कात \nिछ िड़ आइ छै। जेमहर ढलान रहै छै ओमहर धार जकहgभ6भ बहए लगै छै आ जेमहर ढलान नै रहल ओमहर \nपतराइत चलै छै। पोखिर क िक नछिड़  जकहgभ6भ मैयहgभ6भ जेहg2ं4े हg26ंिहg2ध0 म  णीक लग आबए चाहिथ  तहg2ं4े थाल -पािन  \nबेिस आइते जाइत। पाश बदलैत मैयहgभ6भ पुछलिख  ल- “पुहg264ख -पुहg264खमे पुहg264खपाना लऽ कऽ भेद भऽ सकै छै मुदा \nनारीक तँ नारीहg2छ4 व  एके होइत, भलिहं पिर िहgभ04 थ  ित  लऽ कऽ िभ हgभछ2-िभ हgभछ2 हg26ंपमे िक  अए ने होय। तखन सकुचाइक \nकोन काज?” \nबजैत-बजैत दादीक मन अपने ठमिक  गेलिहg2छछ ह  । घरक बात िक अए ने लोक िछ पाऔत बाहरसँ एक-रंगाह रिह तो \nभीतरसँ बेदरंग रहै छै। रंग तँ रंग भेल मुदा बेदरंग िक  भेल? जँ बेदरंगकहg24भ िछ  पाऔल नै जाए तँ लोक िक  \nकहतै। मुदा अपनाकहg24भ संयत करैत पुन : मैयहgभ6भ बजली - “अखैन तँ दुइऐ छी, तखन सकुचाइ-घकुचाइक कोन \nबात अिछ ? जे मुँह नै खोलै छी?”   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n35 \n \nबिज ते छेली आिक  हg26ंिहg2ध0 म  णीक दुनू हाथपर नजिर  गेलिहg2छछ ह  । एक हाथमे चुड़ी, दोसरमे घड़ी। अचंिभ त भऽ \nमैयहgभ6भ पुछलिख  न- “एक हाथमे चुड़ी देखै छी दोसर हाथ खाली अिछ , एना िक अए अिछ ?” \n      जिह ना बहैत धाराकहg24भ आगू बिहg2छछ ह  ते पािन  मोटा कऽ बाहg2छछ ह  तोिड़  िन कलए चाहैत तिह ना हg26ंिहg2ध0 म  णीक िव चार \nआगू मुँहहg24भ बढ़ल - “मैयहgभ6भ , हम ने िव धवे छी आ ने सधवे छी।” \nहg26ंिहg2ध0 म  णीक उहg2ं4र सुिन   मैयहgभ6भ बौआ गेली। मर ई की भेल ? ने िव धवे छी आ ने सधवे छी! नवतुिर याकहg24भ एहेन \nहg262हgभ11ो केना दोहराओल जाए। दुिन  यहgभ6भ कतए -सँ-कतए बदिल  गेल। पुहg264ख -पुहg264खसँ आ नारी -नारीसँ सहg2।4 बहg2छछ ध  बनबए \nलगल अिछ । मुदा कोनो बात केकरो थोपैसँ पिह ने तृण-मूल ओकर बूिझ  लेब नीक होइत। से तँ िब ना पुछने \nआ उहg2ं4र पौने नै हए त। मुदा सोझे-सोझी पुछबो नीक नै हएत। घुमबैत मैयहgभ6भ पुछलिख  न- “उमेर कहg2ं4े \nअिछ ?” \nहg26ंिहg2ध0 म  णी- “पहgभध0इतीसम छी। ” \nपहgभध0इित  सम सुिन ते मैयहgभ6भक मन उिड़   गेलिहg2छछ ह  । आगूक बात सुनैसँ पिह ने एते दूर चिल  गेलिहg2छछ ह   जे सुनबे ने \nकेलक। अकासमे उड़ैत कौआ जकहgभ6भ ऊपरेसँ टहgभ6भिह   देलकिहg2छछ ह   - “अहहgभ6भक एकटा हाथमे तँ चुिड़  यो देखै छी, \nहमर दुनू हाथ भगवान हिर  नेने रहिथ ।” \n      आगू िक छु बजैले बहgभ6भिक  ये रहिन  आिक  बोली थकथका गेलिहg2छछ ह  । जिह ना राहgभ04 ता  चलैत बटोहीक आगूक \nरहgभ04 ता   बोनाह, टुटल, अित हgभछ।िम  त वा अहg2छछ य कोनो कारणे झँपाएल रहने थकथका चाहg26ं िद  स तकए लगैत \nतिह ना दुनू गोटे, मैयहgभ6भ आ हg26ंिहg2ध0 म  णी थकथका गेली। मुदा, की ओहन बाटपर पहुँचला पछाित  बटोही िक  बुझैत \nजे हरा गेलॱ। हराइत तँ लोक ओतऽ अिछ  जतऽ बाटक बोध नै रहैत अिछ । मुदा आ◌ेहो तँ हराएब निह यहg24भ \nभेल? कारण जे जेहg2ं4े दूर धिर   बाट बनल छल ओतबे ने देखब भेल तइसँ आगू तँ बुझए पड़त जे आगू बनबे \nने कएल वा बिन  कऽ बोनाओल गेल िक  अित हgभछ।मण भेल आिक   बािढ़ मे टूिट  कऽ दहा गेल। इहg2छ4 या िद -इहg2छ4 या िद । \nने मैयहgभ6भ िक  छु बजैत आ ने हg26ंिहg2ध0 म  णी।  \n      घरहिट या जिह ना कोनो-बहg2ं4ीक अिग  ला बाहg2छछ ह बहg2छछ हैसँ पिह ने पिछ ला वा बगलमे छुटल वा टुटल बाहg2छछ ह  देख \nपिह ने सिरयाबए चहैत, जँ से नै हएत तँ अिग ला वािन  उवािन  हेवाक डर रहैत। मैयहgभ6भ अपन पहgभध0इतीस बखहgभ61क \nभूतमे भुित आइत तँ हg26ंिहg2ध0 म  णी वहg2ं4हgभ61मान पहgभध0इतीसम बखहgभ61क िद  न मिह नाक बहg2छछ हन बहg2छछ है-खोलैमे लगल। थैरक माल \nजकहgभ6भ एक दोसरकहg24भ खाली देखैत , बजैत िक छु ने। तँए िक  ओकरा बोल नै छैक। बािज  कऽ केकरो बाधा नै \nिद अए चाहैत। मुदा िब नु बजनॱ तँ काज निह यहg24भ चलत।  नै िक छु करब तँ बजबो नै करब, जँ बजबेक मन \nहएत तँ िक  बाजब, मुदा भूख-िप यास तँ से नै मानत। जखन कंठ जरतै तँ मुँहक मुँहठी फूिट  बोिम एबे \nकरत। मनुहgभ0भ य  तँ से नै छी। बुिध क मािल क छी। नीक-अधलाक िव चार तँ करबे करत। िज नगी तँ िज नगी \nछी, नीक िक  अधला चलबे करत। तहूमे नव काजमे सोलहनी नीक असंभव। नइकहg24भ हँ बनैमे दूरी छइहे।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36 \n \n      नीचहgभ6भ -ऊपर दुनूक नजिर  उठबो करैत आ खसबो करैत। कखनो एकक खसल रहैत दोसरकहg24भ उठैत तँ \nकखनो दोसरकहg24भ खसल रहैत तँ एकक उठैत। तइ संग ईहो भऽ जाइत जे कखनो दुनूक धरती िद  स खसल \nरहैत तँ कखनो अकास िद स उठैत। धरती िद स खसल रहने एक-दा◌ेसरक चेहरा नै देख पबैत मुदा अकास \nिद स उिठ ते भक-इजोत जकहgभ6भ देखबो करैत आ निह  यहg244 देखैत।  \n      बौआइत मैयहgभ6भक मन िज  नगीक पहgभध0इतीसम गाछ लग पहुँचते िक  छु देखलकिहg2छछ ह   । देिख ते मन चनचनेलिहg2छछ ह  । \nओही बखहgभ61 हाथक चुड़ी फूटल। एना िक  अए भेल? िब नु चुड़ी क पुहg264खक हाथ िज  नगीक हिथ यार उठा चलैत \nअिछ  आ नारीक दुनू हाथक चुड़ी कखनो सौहg2छछ दयहgभ61 सजबैए तँ कखनो अपसगुन कहबैए। जे हg262कृित   पुहg264ष -\nनारीक बीच भेद बना सृिहgभ0भ ट   सृजनक बाट बनौलक ओ की दुनूकहg24भ जीबैक बाट नै बनौने हएत। मुदा ...? अपन \nपहgभध0इतीसम बखहgभ61क पिर  वार देखलिहg2छछ ह  । िप ता पढ़ल-िल खल िक सान छलाह। एक िक सान ओहनो हा◌ेइत जे पढ़ल-\nिल खल नै छिथ । मुदा िप ता ओहन पढ़ल-िल खल छलाह जे िव हgभ24ालय , महािव हgभ24ालयक सेवा कऽ सकै छलाह \nमुदा इहg2ध4 छा  रिह तो अवसर नै भेटलिहg2छछ ह  । कारणो हgभ04 पहgभ0भ ट  अिछ जे ‘गनल कुिट या नापल झोर’ छलैक। गनल-\nगूथल जगह रहने दोसराकहg24भ अवसर िक  अए आ कतए भेटत? हंशराजक हgभ04 व भावो एहेन जे बीत भिर क पेट \nकोन असाध अिछ  जे िज नगीकहg24भ एते भयावह बुझै छी। तहूमे मरौसी खेत जखन अिछ  ये तँ ओकरे सेवा \nिक अए ने कऽ कऽ पिर वारक फुलवाड़ी लगाएब। जइ िद न जमाए मुइलिख न (सरोजनीक पित ) तइ िद न घरक \nकेवाड़ जिह ना भीतर-बाहरकहg24भ जोड़ैत अिछ  , मुदा अहg2छछ हा रमे चोटो लगैत अिछ  तिह ना हंशराजक मनमे उठलिहg2छछ ह  । \nबेटी-सरोजनीक उमेरे िक  भेल? अधोसँ कम। जतबो अपने दुनू परानी संग देखलॱ ततबो बेटी कहहgभ6भ देख \nसकत। तहूमे अिग ला सहारा सेहो नै छैक। भगवानक केहेन लीला छिहg2छछ ह    जे दुनू सहg2छछ ता नो हिर  लेलिख न आ \nआइ हgभ04 वामीकहg24भ सेहो हिर   लेलिख न। मनमे उठलिहg2छछ ह   जे जिह ना अपन बेटी छी तिह ना ने मदनेसरक बिह न सेहो \nिछ ऐ। आइ जीबै छी तँए बेटीक ममता अिछ , जँ मिर  गेल रिह तॱ तँ नीक िक  बेजाए मदनेसरे करैत। तहूमे \nसंयोगो नीके अिछ  जे दुनू परानीक संग बेटो-पुतोहु तँ अिछ ये। पोता-पोती जँ अिछ यो तँ पूछब ओते जहg26ंरी \nनिह यहg24भ अिछ  । से नै तँ मदनेसरकहg24भ पुछैसँ पिह  ने ओकरा माइयेकहg24भ पूछब उिच  त हएत। जिह ना दुनूक िप ता िछ ऐ \nतिह ना तँ माइयो दुनूक छिथ न। सोर पािड़  पुछलिख न- “आब सरोजनीक िज नगी केना आगू बढ़तै?” \nपित -हंशराज जिह ना पढ़ल-िल खल रहिथ  तिह ना पहg2ध।ी िव  हgभ24ालयक आँिख   नै देखने। मुदा तँए िक  पिर वारकहg24भ आगू \nबढ़ैमे वाधा भेल आिक  होइए। िकअए हएत। मुदा कोनो काजक ओझरी छोड़बैक दुनूकहg24भ अपन -अपन नजिर  तँ \nछिहg2छछ ह  यहg24भ। जे काज सभिद  ना अिछ  ओ तँ िद नक िग नती जकहgभ6भ अिछ  । अबैत रहत पाछू ससरैत रहत। मुदा जे \nसभिद ना नै अिछ  ओकर महत तँ अलग होइते छैक। पित क मुँह िद स देखैक हूबा सािव हg2ंंीकहg24भ हेबे ने करैत। \nआँिख  जँ उठबो करैत तँ बेटीक पाछू जमाए आगूमे ठाढ़ भऽ जाइत। िम िथ लानी जकहgभ6भ , जतए ि◌ नमहgभ61ल , कोमल \nनयन रहैत ततए ि◌ नझहgभ61र ि◌ नरहg2छछ तर सबुरक गाछकहg24भ सेवा केिन हार सबूर-दानाक घा◌ै◌ंदाक बीच रिह  अपन पूणहgभ61 वय \nहgभ01 य तीत करैत फलाहार बनैत अिछ । सािव हg2ंंीक मनमे िक  अए पित क िव चार अँिट तिन  अपने बेथे बेथाएल। \nिक छु हँ हूँ नै बािज  सकली। िक छु उहg2ं4र नै पािब   हंशराज बेटा मदनेसरकहg24भ सोर पाड़लिहg2छछ ह  ।  \n      मदनेसर एम.ए. पास। हाइ हgभ04 कूलक िश हg2ं2क। हंशराज कहलिख  न- “बौआ, सरोजनीक अिग ला िज नगी \nकेना कटतै?”  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n37 \n \nिप ताक हg262हgभ11क जबाब दइसँ पिह  ने मदनेसर मने-मन िव चारए लगल जे, हg262हgभ11 जते सोझ -साझ केलिहg2छछ ह   उहg2ं4र ओते \nसोझ-सा◌ाझ नै छैक। तहूमे भाय-भौजाइक बेवहार जग-जािह र अिछ । तेहेनठाम आगू बिढ़  बाजब धड़फड़ \nबाजब हएत। पुन: हg262हgभ11 दोहरबैत हंशराज कहलिख  न- “बौआ, जिह ना दुिन यहgभ6भक सभ काजक िलंक बनल अिछ   \nतिह ना ने सामाजो आ पिर वारोमे अिछ । अख न जे समहgभ04 या  पिर वारमे उपिहgभ04 थ  त भऽ गेलह, ओ तँ पिर वारेक \nसभ िम िल  ने समाधानो करबह।” \nमदनेसर उहg2ं4र देलकिहg2छछ ह  - “बाबू, जिह ना अहहgभ6भ पुछब उिच  त बुझलॱ तिह ना बिह न-सरोजनीसँ सेहो जहg26ंरी \nअिछ ?” \nहंशराज- “िव चारणीय उहg2ं4र देलह। मुदा आगू?” \nमदनेसर- “जेहन िज नगी ओ जीबए चाहत तइले जतए मदित  संभव हेतै, सएह ने कऽ सकै िछ ऐ।” \n      जिह ना हg26ंमाल चा◌ेरक गेन पित  आनीक एक गोटे पाछू रािख  खेलल जाइत तिह ना धरतीक पित आनी लगल \nमनुहgभ0भ य मे हरेकक अपन पाछू गेन राखल छैक।  \n      हg26ंिहg2ध0 म  णीक िज नगी मैयहgभ6भ जकहgभ6भ नै जे भूत िद  स देखलासँ लोिह याक िज लेबी जकहgभ6भ पेनसँ ऊपर उिठ   जाइत \nतेना अिछ  जेना केकरो पाछूक भोग भोगल आ आगूक भोग सोझमे राखल रहैत।  \n      गामक सुहg2।भ यहgभ04 त  पिर वार रहने हg26ंिहg2ध0 म  णी मैिहgभ।।  क पास केने रहिथ । ओना हाइ-हgभ04 कूलक िन यिम त छाहg2ंंाक \nहg26ंपमे नै पढ़लिहg2छछ ह   मुदा घरेपर पढ़ैक बेवहgभ04 था  िप ता कऽ देने रहिन । अपनो पढ़ै-िल खैसँ िव शेष हg26ंिच   तइ संग \nएकटा पािर वािर क िश हg2ं2क सेहो रखने रहिथ  । हg262ाइवेटेसँ पिढ़   हg26ंिहg2ध0 म  णी िज ला हgभ04 कूलमे मैिहgभ।।  क हg262थम हg2ंधेणीसँ पास \nकेने रहिथ । एक होइत पास करब आ दोसर होइत नीक िर जहg2।छ ट  करब आ तेसर होइत कोनो खास िव षयमे \nभरपूर नहg2।4 ब र आनब। गृह-िव हg2ंभानमे हg26ंिहg2ध0 म  णीकहg24भ देखनुक नहg2।4 ब र रहिन ।  \n      अठरह बखहgभ61क अवहgभ04 थामे जखन हg26ंिहg2ध0 म  णीक िब आहक चचहgभ61 उठल तखने पिर  वारमे मतभेदक जोरन सेहो \nपिड़  गेल। हg26ंिहg2ध0 म  णीक िप ता देवाननक िव चार जे बेटीक िब आह अपने सन पिर वारमे करब। जइसँ हg26ंिहg2ध0 म  णीक \nिज नगीमे किह यो अलढ़पन नै औतै। सभ िज नगीक सभ काजक लूिर  छइहे अपन करैत रहत। िक अए हमरे \nकलंक लागत जे साउसो-ससुरक मुँहसँ किह यो नै सुनत जे जेहने ढहलेल-बकलेल बाप-माए रहतै तेहने ने \nबेटो-बेटी हेतै। बेटीक िब आह केहेन घरमे हुअए तइ सहg2।4 बहg2छछ ध मे पित सँ िभ हgभछ2 िव  चार माए-दमयहg2छछ तीक। दमयहg2छछ ती क \nिव चार जे संहg2ं2ेपमे छलिहg2छछ ह   मुदा गंभीर। ओ ई जे बर-कहg2छछ या क िम लान आ पहgभ6भच कर भोजन पहgभ6भच हाथ वहgभ04 हg2ंं क \nदुख नै होय। जँ से नै हेतै तँ पिर वारमे रगड़े-झगड़े िक अए हेतै। भने चैनसँ िद वस गुदस कऽ लैत, भगवान \nबाल-बहg2ध4 चा  देबे करिथ न ओकरो अपने जकहgभ6भ ज िह ना अिर आइत कऽ आनत तिह ना करै जोकर बना अपन...। \nतँए धहg2छछ य –सन जखन िब आहक बात पहgभ12ा हुअए लगत तखन अपन िव  चार राखब। मुदा मामक िव चार िक छु \nिभ हgभछ2 छलिहg2छछ ह  । बहgभधभकमे नोकरी करैत , तँए बहgभधभकमे नोकरी केिन  हारक संग भिग नीक िब आह करब उिच त बुझैत। \nजँ पाइयो-कौड़ीक मदित क जहg26ंरत पड़तै तँ बूझल जेतै। अपनो पिर  वार तँ तेहेन निह यहg24भ छै जे खचहgभ61 नै कऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38 \n \nपाओत। एक िद स जिह ना डा◌ॅहg2ध0 टर लड़का डा◌ॅहg2ध0 ट र लड़की संग िब आह करए चाहैत अिछ , जइसँ एक जित या \nपिर वार (काजक एकहg26ंपता रहने) बिन  रहल अिछ , तँ दोसर िद स िक सान पिर वारसँ डा◌ॅहg2ध0 ट र, इहg2छछ जी िन यर, \nवकील, हg262ोफेसर , िश हg2ं2क इहg2छ4 या िद  पैदा लऽ रहल अिछ । तँ दोसर िद स िक सानी िज नगीसँ िभ हgभछ2 अनेको िज  नगी \nठाढ़ो तँ भेले जाइ छै। सार-बिह नोइक (हg26ंिहg2ध0 म  णीक िप ता आ मामक) मतभेद नीक जकहgभ6भ सोझामे आिब   गेल। \nदेवानन पेशोपेशमे पिड़  गेलाह। कहg2छछ यादान सन यहg2ंभ पिर  वा रमे हएत तइठाम एक पहg2ं2े िव  रोधमे ठाढ़ भऽ जाएत। \nमुदा फेर मनमे उिठ  जािहg2छछ ह   जे अपन पिर वार अपना ढंगे नै चला सकलॱ तँ पुहg264खे िक   भेलॱ एके पीपही ने \nढोल-नङेरा संग सेहो बजैए आ वीणा संग सेहो बजैए। खाली कनी हg26ंपे ने बदलै छै। अपन पुहg264खपना   \nदुिन यहgभ6भकहg24भ की देखाएब ? मुदा मन ठमकलिहg2छछ ह  । पहg2ध।ीकहg24भ जानकारी देब जहg26ंरी बूिझ   पड़लिहg2छछ ह  । \n      जिह ना देवानन पेशोपेशमे पड़ल छलाह तिह ना पिहg2ध।  यो पिड़  गेली। िक एक तँ दुवहgभ6ंसा जकहgभ6भ भाए -यशोधर \nकिह  देलिख न जे जँ हमर िव चार नै रहत तँ हमरा कोनो मतलब बिह न-बिह नोइ अर भािग न-भिग नीसँ नै रहत। \nथूक फेकए दरबहg2ध6 जा पर नै आएब। एक िद स नैहर दोसर िद स सासुर, एक िद स जहg2छछ मसँ अठारह बखहgभ61क \nपिर वार आ दोसर िद स अठारह बखहgभ61क पछाित  क पिर वार, एक िद स पित  दोसर ि◌ दस भाय, िक  करब? \n      अपन सभ बात दमयहg2छछ ती  खोिल  कऽ पित कहg24भ किह   देलिख न। हgभ2ंहg2छछ हgभ2ंमे पड़ल पहg2ध।ीक  िव चार सुिन  देवानन \nझॲकमे किह  देलिख न- “जँ पुहg264ख भऽ कऽ जहg2छछ म  नेने छी, पुहg264षारथक सवारीसँ पिर  वारकहg24भ पार उतारब। जँ से \nनै तँ जाबे जीबै छी ततबे िद नक कतहgभ6ं -धतहgभ6ं छी , पछाित  देखए आएब।” \n      हg26ंिहg2ध0 म  णीक िब आह होइसँ पिह ने बपहर-मािहg2ंं  कक बीच कसमकस िव वाद फँिस  गेल। मुदा पहg2ध।ी आ अपन \nसहोदर-बिह नक िव चार सुिन  देवानन पिघ ल गेला। जिह ना पाथर शील पैदा करैए तिह ना ने पािन यो-हवा करैए। \nभाइक िस नेह जीिव त रखैत बिह न देवाननकहg24भ कहलकिहg2छछ ह   - “भैया, आइक युगमे कहg2छछ या दान पिर वारक सभसँ पैघ \nमोटा बिन  गेल अिछ , ओना काजक िह साबे पिर वारक सभसँ पैघ काज नै छी। ओहूसँ पैघ-पैघ काज अिछ । \nमुदा भारी मोटा उठबैमे दोसराक सहारा िल अए पड़ै छै नै तँ मोटाकहg24भ खसै-पड़ैक डर रहै छै।” \n      बिह नक िव चार देवानन मािन  गेला। िब आहक भार सार (यशोधर)कहg24भ सुमझा देलिख  न। दू बीघा खेत \nदेवाननक बेचा हg26ंिहg2ध0 म  णीक िब आह कमिशहgभ61यल बहgभधभकक िकरानी संग यशोधर करा देलिख  न।  \n      बहgभधभकक नोकरीक तीन बखहgभ61 पछाित   सुखदेव िम लल-जुलल रहल। गामसँ, िक सान पिर वारसँ पिह ले-पिह ल \nशहर पहुँचल रहए। ओना असकहg26ंआ पिर  वार तँए दुइये कोठरीक भाड़ाक मकानसँ काज चलबैत। अपने \nभानसो करैत आ हाटो-बजार। नोकरी किर तो असगहg26ंआ िज  नगी जीबैत रहए।  \n      तीन बखहgभ61 पछाित   सुखदेवक दुरागमन हg26ंिहg2ध0 म  णीक संग भेल। पिर वारसँ लऽ कऽ दुनू बेकती -सुखदेवो आ \nहg26ंिहg2ध0 म  िण यो- लेल पयहgभ6ंहg2।0 त वहgभ04 तु–जातसँ लऽ कऽ नगदो आ हg406हgभ01 यो  िब आहमे भेटले रहै। िब आहक िक छुए िद न \nपछाित  सुखदेवक परमोशन सेहो भेल। सावहgभ61जिन  क िज नगीसँ िभ हgभछ2 हgभ01 यिहg2ध0 त  गत िज नगीक िहgभछ।  या-कलाप सेहो होइत \nअिछ । हg262ाइवेट बहgभधभक रहने सुखदेवक परमोशन िक  रानीसँ िक रानी नै भऽ हg2ं2ेहg2ंं बदिल   गेल। फीहg2।छ ड क काज  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n39 \n \nभेटलै। व्  यापारी, उहgभ24ोगपित  क संग आरो-आरो कतेक रंग-िव रंगक लोकक बीच जाइ-अबैक अवसर भेटलै। \nभहg24भट -घहgभ6भट , उपहार, भोज-भातक संग आरो-आरो अवसर सुखदेवकहg24भ हाथ लगलै।  \n      दू कोठरीक मकान, वहgभ04 तु–जातसँ तेना भिर  गेल जे उठब-बैसब, चलब-िफ ड़बमे असोकजहgभ61 हुअए लगलै। \nबहgभधभकक लेन -देनक नव-नव जानकारी सेहो भेलै। अँटाबेशक जगह दुआरे मकान बदलैक िव चार किर ते सुखदेव \nजमीन-कीिन  अपन मकान बनबैक िव चार केलक।  \n      दुनू िद सक आमदनी देख मकान बनाएब हहg2।छलुके बूिझ   पड़लै। भारी तँ ओतए होइत अिछ  जतए पेटक \nभूख, बेटीक िब आह आ बाल-बहg2ध4 चाकहg24भ पढ़बैक समहgभ04 या  पकड़ने अिछ । भूखल पेटक िज नगी पिह ने अहgभछ2 पािन   \nमंगैत, भलिहं ओ िन वहgभ04 हg2ंंे टुटले घरमे िक अए ने रहैत हुअए से तँ सुखदेवकहg24भ नै। जइ पिर  वारमे जनम भेलै \nसेहो महg2छध य म पिर वार छलैक, तँए भूख-िप यास, वहgभ04 हg2ंं -घरक दुखसँ अपिर िच त रहबे करए। बहgभधभकक लोन आ \nबाजारक वहgभ04 तुक सहयोग भेटबे केलै, नीक घर बनौलक। घर बनिब ते जीवनोपयोगी आरो-आरो वहgभ04 तु-जातसँ \nभरए लगल। भरबो केलक। िज नगीक िहgभछ।  या िद ना◌े-िद न बदलए लगलै। ने खाइक ठेकान आ ने पीबैक। ने \nरहैक ठेकान आ ने बजैक। सभ तरहक काज बेठेकान हुअए लगलै। पढ़ल-िल खल हg26ंिहg2ध0 म  णी पित क सभ \nआकलन करैत। मकान, गाड़ी, बेटाक पढ़ैक इहg2छ4 या िद  कजहgभ61सँ दबल सुखदेव िद  स नजिर  उठिब ते हg26ंिहg2ध0 म  णीक \nमन कनए लगैत। नोकरीक दरमाहा भलिहं कजहgभ61क िक  हgभ04 त चुकबैमे जाइत होिहg2छछ ह   कमीशनक आमदनी आ \nउपहारसँ कजहgभ61क महसूस नै होइत होिहg2छछ ह  , मुदा िज नगीयो तँ बेठेकाने अिछ । कखन अिछ  आ कखन ढन दऽ \nचिल  जाएत तेकर कोन ठीक छै। एहन िहgभ04 थ  ित मे कजहgभ61क देनदार के बनत ? की  नोकरी अिछ  जे दरमाहासँ \nपुराएब।  \n      सुखदेव आ हg26ंिहg2ध0 म  णी दुनूक िव चारधारा सदित  टकराइत। टकड़ेबो केना नै करैत। एक िद स िक सानी \nसंहgभ04 कार आ संहgभ04 कृित मे पलल िम िथ लहgभ64गना , दोसर िद स हाल-सालमे बसल भदविर या माछ सदृश िज नगी।  \n      िब आहक चौदहम बखहgभ61क आहgभछ।मण हg26ंिहg2ध0 म  णीकहg24भ बरदास नै भेल , जेकर फल दुनू ि◌ दस भऽ गेल। आहgभछ।मण \nभेल जे अखन धिर  सुकदेव िव परीत िद शामे एते आगू पहुँच गेल छल जतए िम िथ लाक धरोहरकहg24भ खेलक गेन \nजकहgभ6भ गुड़का लित  औल जाइत। जे सुखदेव पिह ने बहgभधभक समैसँ जाइत -अबैत छल ओ मास-मास िद न डेरासँ \nहराए लगल। असकरे हg26ंिहg2ध0 म  णी गुमसिर  गुमसिर  घरक बीच गमबैत। मनमे सदित  काल उठैत जे ई कोन \nिज नगी भेल? बेटा देहरादूनमे पढ़ैए, अपने (पित ) भिर  िद न िन पहg2ं4े, असकरे मािट क मुहg264त बिन   ओगरबािह क \nभहgभ6भजमे रहब , की यएह एक पढ़ल-िल खल नारीक कतहgभ61हgभ01 य  भेल? हजारो मील दूरसँ आिब  बसल छी, बोली-\nवाणीसँ लऽ कऽ िहgभछ।  या-कलापमे अहg2छछ त र अिछ । एहना िहgभ04 थ  ित मे केकरो-ऐठाम जाएब-आएब कते उिच त हएत? \nअखन धिर  घरसँ नै िन कललॱ, तइठाम लोककहg24भ लगले चीिहg2छछ ह   केना लेब? तहूमे लुिट हारा समै से आिब  गेल \nअिछ । धन-धमहgभ61 सबहक लुहgभ26ीस िद  न-देखार भऽ रहल अिछ । बहg2ं4ीसम बखहgभ61क अवहgभ04 थामे सुखदेव आ हg26ंिहg2ध0 म  णीक \nसहg2।4 बहg2छछ ध  िव हg2ध4 छेद भऽ गेल। एकटा बेटा रहने (जे दूनमे पढ़ैए) तँइ भेल जे अपन ि◌ नणहgभ61ए बेटा हgभ04 व यं करत। \nवाकी सहg2।4 प ित मे अपन नैहरक देल जे िक छु छलैक से लऽ कऽ हg26ंिहg2ध0 म  णी पित क घरसँ िन किल  गेल। मुदा \nहाथक चुड़ी चुनचुनाइते छैक। अपन सासुरक अंित म परावक लग हg26ंिहg2ध0 म  णी गुमे-गुम पहुँच गेली, मैयहgभ6भकहg24भ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40 \n \nिव िहgभ04 म  त चेहरा देख हg26ंिहg2ध0 म  णी उहg2ं4ेिज  त अवाजमे बाजिल - “मैयहgभ6भ , पाविन क िद न िछ ऐ। तहूमे नकहgभ61-िन वारण \nचतुदहgभ61शी। औझुके उपास ने नकहgभ61क बेड़ी काटक। आिक  हg2ंधाहgभ20 -कमहgभ61क भरोसे रहत। की मने-मन सोचै \nछिथ न?” \nमने-मन िक  सोचैत छिथ न, सुिन  सरोजनी-मैयहgभ6भक अलसाइत मन फुड़फुड़ा कऽ जागल। बजली - “हg26ंिहg2ध0 म  णी, \nअखन अहहgभ6भ दुिन  यहgभ6भक तीत -मीठ ओते कहहgभ6भ बुझलॱ हेन ...।” \nआगू बजैक बात सरोजनी-मैयहgभ6भक पेटेमे रहिन   तइ बीच हg26ंिहg2ध0 म  णी चहgभ6भइ दऽ चनचना गेली - “से िक अए कहै \nछिथ न, मैयहgभ6भ ?” \nबाल-बोध बूिझ  मैयहgभ6भकहg24भ िम  िस यो भिर  लहिड़  नै उठलिहg2छछ ह   । पोखिर क शाहg2छछ त  पािन  जकहgभ6भ मन असिथ  रे रहलिहg2छछ ह   । \nबजली- “हg26ंिहg2ध0 म  णी, मनमे उिठ  गेल छल जे पहgभध0इतीसे बखहgभ61क अवहgभ04 था मे िव धवा भेल रही आ अहँ◌ूकहg24भ देखै छी जे \nअही उमेरमे पित सँ सहg2।4 बहg2छछ ध  िव हg2ध4 छेद भेल।” \nमैयहgभ6भक बात सुिन  ते हg26ंिहg2ध0 म  णी चमिक  कऽ चमचमेली-  \n“मैयहgभ6भ , िह नकर अखन कते उमेर छिहg2छछ ह  ?” \n“सहg2ं4िर  म छी।” \n“पिर वारमे के सभ छिहg2छछ ह  ?” \n“िक यो ने। असकरे।” \nमैयहgभ6भक असकर सुिन   हg26ंिहg2ध0 म   णीक मनमे ठहकल अपनो िज नगी तँ भिर सक तिह ना अिछ । बाजिल - “असकर \nलेल लोक घर-दुआर बना िक अए रहत, ओ पिर वार केना भेल?” \nहg26ंिहg2ध0 म  णीक हg262हgभ11 सुिन   ठहाका मािर  मैयहgभ6भ हँसली। हg262हgभ11 उठबैत बजली - “पिर वार िक अए ने भेल। पिर वारेक \nसमूह ने समाज छी। तइले ई कहहgभ6भ फुटाओल अिछ   जे एक गोटेक पिर वार पिर वार नै भेल आ दस-बीस गोटे \nरहने पिर वार भेल। एक गोटेक असकहg26ंआ पिर  वार भेल। मुदा जहg26ंरतो तँ पिर  वारोक ओकरे हेतै िक ने।” \n      मैयहgभ6भक िव  चारकहg24भ सुहकारैत हg26ंिहg2ध0 म  णी बाजल- “मैयहgभ6भ , ईहो असकरे छिथ  आ हमहूँ असकरे छी। तइ बीच \nई पूणहgभ61 िज  नगी जीब लेलिहg2छछ ह    आ हम लसिक  गेल छी। तँए हमरो हाथ पकिड़  अपना िद स खॴच लोथु जइसँ \nिह नके जकहgभ6भ टहलैत -बुलैत िज नगी रहत।”  \nहg26ंिहg2ध0 म  णीक आहg2छ4 मा -रामकहg24भ अकािन   मैयहgभ6भ बजली - “हg26ंिहg2ध0 म  णी, अपन िज नगीक लोक अपने माि◌ लक छी। जेहेन \nबना जीबए चाहब तेहेन बना जीब सकै छी। मुदा समाजक बीच पिर वार आ पिर वारक बीच हgभ01 यिहg2ध0 त   होइत  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n41 \n \nअिछ  जइ दूरीकहg24भ टिप   आगू बढ़ब असान नै अिछ । अपने बात कहै छी जे, माता-िप ता िब आह करा घरसँ \nअलग कऽ देलिहg2छछ ह   , जइठाम केलिहg2छछ ह    ओ ठौर ढिह  गेल। तइठाम अहॴ कहू जे दुिन यहgभ6भमे के अपन रहल। \nकतए जैतॱ कोनो िक  हमहॴटा एहेन छी आिक  पुहg264खो सभ छिथ  । गोसहgभ6भइयो अहgभ04 त  होइपर भेल, दोसर िद न \nिन चेनसँ आरो गप करब।” \n  \n     (जारी…) \n  \nऐ रचनापर अपन मंतघgऋट1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nिबहg2छछदेहg2ंछर ठाकुर , धनुषा, नेपाल। हाल-कतार। \nभुखाएल जानवर सभ {लघुकथा} \n \nकतेको िदन बाद आइ फेर सहg2।0तरहgभ1ंी आकाश देखऽ  मे आएल । मौसम पूरा साफ आ बुलहg2छछद । ऊपरसँ िटप-\nिटप पािन पिड़ रहल, जेना बसहg2छछतक आगमन भेल हुअए। मुदा महg2छछटुिटयाक आँिख नोरसँ भरल। िपजड़ामे कैद \nभेल सुगा जेहन छटपटा रहल। सच मानू तँ ऐठाम सँ भािग जएबाक हg262यासमे मुदा ई असहg2।4भव।   \nमहg2छछटुिटया एकटा नेपाली नारी अिछ जे १ साल पिहने कमएबाक लेल कतार आएल रहए। गामपर घरबला \nदोसर मिहला संगे िववाह कऽ एकरा छोिड़ देलाक बाद अपन एकटा बेटीकहg24भ माए -बाप लग रािख दर-दर ठोकर \nखाइत कतार पहुँचलीह। एतौ ओतेक नीक काम नै मुदा एगोट शेख[माली]क घरमे कामकाज िमललै। दु:ख \nतँ बड छलै, तैयो अपन बाहg2छधयता आ िववशता देिख िदन काटऽ लागल।   \nमहg2छछटुिटया देखऽमे पातरे-िछतरे, हgभ02याम रहgभ1ं , ने बेसी नहg2।4हर , ने बेसी छोट। लगभग २५ बषहgभ61क कड़ा जवानी। \nछोट-छोट आँिख आ दिहना गालपर ितलबा ततेक ने शोभै जे लोक सभ पछाड़ी लािग जािथ। ओना काम \nघरक किरतो शरीरक िसटसाट कम नै करै। कतेक िदन तँ हg401ाइभर लोकिन सेहो हg264पैयापर हg262हgभ04ताव आगू \nबढौने रहै पर ओ सभ सफल नै भेलाह, कारण इहg2ध6जत बेिच खाएब महg2छछटुिटयाकहg24भ पसहg2छछद नै छिन।   \nकतारक राजधानी दोहासँ २ िकलोमीटर पिहg2ं6म नजमा जाएबला बाटमे होली डे िबहg2।छला होटलक  पछाड़ीमे \nमहg2छछटुिटया मािल कक घर छै। अपने बुढबा २ टा शादी कएने छिथ आ एखन ५५ सालक भऽ गेलाह। \nबुढबाकहg24भ १ बेटी आ ४ बेटा िमला कुल ५ गोट िधयापुता छिन। जइमे जेठ बेटीक िववाह भेल छै, सउदीये \nरहै छै कहहgभ6भदन। बहgभ6भकी सभ कुमारे। खुहg2।छला सहgभ6भढ़  जकहgभ6भ।   \nिहनकर बेटा सभ ततेक ने िछचोरा जे शुहg264ए िदनसँ महg2छछटुिटयाक  पछाड़ी हाथ धो कऽ पड़ल छै। अतेक िदन \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42 \n \nतँ कोनो िवधी बिच गेलाह। मुदा आजुक िदन मािलक दुनू महg2।छकािनक संग हुमरा करबाक लेल सउदी गेल। \nएहने मौकाक इहg2छछतजार छलै ओइ कौआ -िचल सभकहg24भ।   \nभिर िदन कतऽ रहै नै पता मुदा सहgभ6भ झ पिड़ते धमधम चाहg264 भाइ आएल। हg262मुख गेट बहg2छछद कएलक। अपन \nकोठामे जा खाना देबाक लेल िकलोल क एलक। महg2छछटुिटया खाना लऽ जखने आएल ओहो गेट बहg2छछद भऽ गेल। \nिनहg2ध4चामे पान -परागक पौच, मेहg2ध2डोनेल शराबक बोतल तैयार, जेना पूवहgभ61 योजना रहए। साथे टी .भी मे हg40ंी एहg2ध0स \nहg2।0लेयर लगा काम उहg2ं4ेजनाक हg262यासमे। एकर अितिरहg2ध0त एकटा कोनो गोली रहै जे जूसमे धऽ कऽ महg2छछटुिटयाकहg24भ \nिपया देलकै। महg2छछटुिटयाक माथापर कामदेब ताहg2छभडव करए लागल। रहgभ1ंमंच रहg2छछकैत गेल। नाटक हg2ध0लाइमेहg2ध0स \nतरफ लहg2।4कैत गेल। धीरे-धीरे सभपर जवानीक भूत चढ़ैत गेल आ भुखाएल जानवर सभ महg2छछटुिटयाकहg24भ लुटैत \nरहल। महg2छछटुिटया लुटाइत रहल , लुटाइत रहल...... बस लुटाइत रहल।   \n \nरचनापर अपन मंतघgऋट1य ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nअिमत िम/g257  \nकिरयन ,सम/g3खउतीपुर  \nिमिथला ,िबहार   \n हारल िवजेता \n \n \n \n                                    पाघg255  \n \n 1 . रोिहत-  20 साल \n2.मानू-    20 साल-   रोिहतक दोहgभ04त  \n3. िचहgभ2धी चाचा -  45 साल-  डािकया \n4. डहgभ6भहg2ध0टर बाबू -35 साल-  डाहg2ध0टर  \n \n \n \n( रोिहतक दलान परक दृहgभ02य एक कोणमे मौसमी फसलक िकछु बोझ राखल अिछ ।महgभ6भझमे टाटक घरपर \nहिरयर ितलकोरक लहg2ं4ी लतरल अिछ ।एकटा पुरान साइिकल टाटसँ सटा कऽ राखल अिछ ।भऽ सकैए तँ \nएकटा नािद आ खुहgभ26ा देल जा सकैछ ।रोिहत साधारण कपड़ामे घरक आगू ,सोचैक मुहg406ामे एक कातसँ दोसर \nकात टह िल रहल अिछ ।रोिहतसँ नीक पिरधानमे मोनू पदहgभ6ंक पाछूसँ \"रोिहत-रोिहत \"िचकरैत मंचपर आबैत \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n43 \n \nअिछ ।आवाज सूिन रोिहतक िधयान टूटैत अिछ आ फेर दुनू गला िमलैत अिछ ।( \n \nरोिहत -मोनू ,ई िहgभछ।चदार कपड़ा पिहर दुपहिरयामे कतऽ जा रहल छहgभध0 ।की कोनो खास गप छै की ? \n \nमोनू -खास गप की रहतै ।मोन भऽ गेलै ,पिहर लेलॱ।ओना रिहत ,आगूक की हg2।0लान छौ ? \nरोिहत- (आघg25ृयघgऋृ1सँ)हg2।0लान।तोहर गप नै बुझिलयौ ,कने फिरछा कऽ कह । \nमोनू -अरे मूखहgभ61 किरयरकहg24भ हg2।0लान ।  \nरोिहत -अहg2ध4छे-अहg2ध4छे बूिझ गेिलयै । \nमोनू -इएह तँ तोहर हg262ोबलेम छौ  ,तूँ बुिझते बड देरसँ छहg24भ ।कने सोच ,इहg2छछटर केला  दू वषहgभ61 भऽ गेलै आ एखन \nधिर बेरोजगारे बैसल छी ।कोना पार हेतै जीवनक डगिरया रे भेया । \n \nरोिहत -ठीके कहलहgभध0 तूँ ।िपछला एक घहg2छभटासँ हमहूँ इएह सोचै छलॱ ।तोरा तँ बाबुओ जीक सहारा छौ मुदा \nहमर के? एकटा बूढ़ माए जे खाटो परसँ नै उठै छै ।कतौसँ एहgभ12ो टाकाक आमदनी नै छै हमरा ।बटैया \nकरै छी ,दूध बेचै छी आ दवाइ-दाहg26ंक  बाद जँ टाका बचै अिछ तँ पोथी कीन पढ़ै छी ।तोरा की कहबौ \n,हमर हालत तँ जािनते छहgभध0 ।  \n \nमोनू -हँ हमरा बुझल अिछ  तहg24भ ने दुनू गोटाकहg24भ आब नोकरीक बारेमे सोच ऽ पड़तै ।जँ नोकरी नै भेल तँ \nजीनाइ मोशिकल भऽ जेतै । \nरोिहत-  गप तँ सहg2ं4े कहलहgभध0 दोस ।दोस ,चिर चिहgभ12या ए .सी बला गाड़ी देख मोन होइत अिछ जे एक बेर \nहमहूँ चिढ़तौँ ।बजारक गप सूिन बजारेमे अपन छोट पिरवार संग रहबाक मोन होइत अिछ ।मुिखया जीक \nहाथमे मोबाइल देख कोनो नेना जकहgभ6भ  मोन कािन जाइत अिछ ।मुदा ई सब एकटा मरनासहgभछ2 सपना जकहgभ6भ \nलागैत अिछ ,दोस ।भागमे िलखल छै िदहg2।छली -बहg2।4बइमे बोरा उठेनाइ तँ चिरचिहgभ12या कतऽसँ भेटत ।  \n \nमोनू -गलत बात ,िबहg2।छकुल गलत बात ।मनुखकहg24भ एते उदास नै हेबाक चाही ,जँ जीलाकहg24भ तेसर टहgभ6भपर ,तोरा \nसन मनुख एते नकाराहg2छ4मक सोच  रखतै तँ बूझहgभध0 हg262लय आिब गेलै ।  \nरोिहत -सोच नकाराहg2छ4मक नै छै भाइ  ,मुदा हालत एहन नै छै जे सकाराहg2छ4मक सोचब ।ई घोर मँहगाइक युगमे \nजीनगी जीबाक लेल टाका चाही आ टाकाक लेल बोरा उठबैये पड़तै । \nमोनू -फेर वएह बात ।अरे हम कहै छीयौ ,तोरा बोरा नै उठबऽ पड़तौ ,तोरा एहन गुणीकहg24भ तँ नोकरी िडिबया \nलऽ कऽ ताकै छै । \nरोिहत-  एहनो कतौ भेलै यै ।आइ-कािहgभभ4  सरकारी नोकरी तँ ईदक चाने बनल छै । \nमोनू-  आ हg262ाइवेट ।  \nरोिहत-  ओकरो लेल पहुँच चाही । \n \nमोनू- ( कर जोड़ैत( चूप रहू महराज ,चूप रहू ।एते भाषण जुिन माहg26ं ।नोकरी लेल फारम भरऽ पड़ै छै  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44 \n \n,अहहgभ6भ कतौ भरलौँ की नै? \nरोिहत -हँ ,एकटा परीहg2ं2ा देने छी  ।अपन एक सालक बचाओल टाकाक हवण कऽ कऽ । \nमोनू -तँ िफिकर कथी के ?हg262ितहg2ं2ा कहg26ं ।एिह हवणक कुहg2छभडसँ अमृतक घैल जहg26ंर बहरेतै ।हमरा िवहg2ंछास \nअिछ अहहgभ6भ जहg26ंर पास करब ।  \nरोिहत -तोहर मुँहमे िमहg2ंधी । )गघg2ू4भीर होइ त (जँ अमृत नै बहरेलै तँ बूझ हमर जीवन बेकार भऽ जेतै । \n \n(मंचक पाछूसँ साइ िकलक घघg28ऋटी िधरेसँ बजनाइ शुघg2ृ5 होइत अ िछ आ िधरे -िधरे घg287वनी तीवघgऋृ2 होइ त अिछ \n।रोिहत आ मोनू उघg2ू4हरे देखऽ लगैत अिछ ।पोघgऋट4टमैनक घg4ट1ेसमे ।एक  हाथमे िकछु िचघgऋ27ी आ कघg288हपर एकटा \nबैग ,दोसर हाथसँ साइ िकलक हेिघg28ऋडल पकड़ने ,मंचक एक कोणसँ िचघgऋ27ी चाचाक घg2ृ2वेश हो इत अिछ । ( \n \nरोिहत ,मोनू) -एक साथ ,एक घgऋट4वरमे) हg262णाम िचहgभ2धी चाचा ।  \nिचहgभ2धी चाचा  -खुश रहऽ बौआ । \nमोनू -कहgभ12ा  ,आइ हम एकटा बात जािनये कऽ रहब । \nिचहgभ2धी चाचा   -हँ हँ ,िकएक नै जानबऽ ,जािन लए ।कोन बात जानबाक छऽ । \nमोनू -रोिहत अहहgभ6भकहg24भ िचहgभ2धी  चाचा िकए कहै यै? \n \nिचहgभ2धी चाचा -  बड पुरान गप छै ।)रोिहत िदश इशारा करैत ) ई तीन-चािर वषहgभ61क हेतै ।हम सब िदन िचहgभ2धी \nबहgभ6भटैक लेल इएह बाटे जाइ छिलयै आ एिहना जोरसँ घहg2छभटी  बजबैत छिलयै ।हमर घहg2छभटीक आबाज सूिन ई \nनाङटे गहgभ6भिर  ,हँसैत -कूदैत सड़क धिर आिब जाइ । \n \n(रोिहत लजा जाइत अिछ( \n \nमोनू -फेर की होइत छलै । \nिचहgभ2धी चाचा   - पिहने ई सड़क कहg2ध4ची छलै ।पैघ-पैघ खािध छलै सड़कपर ।साउन-भादो सौँसे सड़कपर थाल-\nकादोक शासन भऽ जाइ ।जखन ई कूदैत आबै तँ चुभ दऽ ओिह खािधमे खिस पड़ै आ थाल-कादोमे सना \nकऽ भूत बिन जाइ छलै ।हा. . हा. . हा) . . सब हँसऽ लागैत अिछ आ रोिहत लाजे मूिड़ गघg244ित लैत अि छ \n( \n \nरोिहत -  छोहg26ं ने चाचा ,अहूँ कोन गप उठा देलौँ । \nमोनू-  नै नै ,हुअ िदऔ । \nिचहgभ2धी चाचा -  तकरा बाद जखन कखनो इ कानै तँ एकर बाबी कहिथन जे िचहgभ2धी बाला चाचा आबै छथुन ।ई \nबात सुिनते ई हँसऽ लागै आ वएह िदनसँ हमर नाम िचहgभ2धी चाचा पिड़ गेलै ।की हौ रोिहत ,इएह गप छै ने? \n(रोिहत घgऋट4वीक ार करैत उपर  - नीघg274चा  दू बेर मूिड़ डोलबैत अिछ( \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n45 \n \nमोनू-चाचा ,तखन तँ अहहgभ6भक घहg2छभटीमे बड पैघ जादू छै जे एकरा सनक उदास रहै बला मनुखकहg24भ हँसा दै छलै \n। \nिचहgभ2धी चाचा -  (आघg25ृयघgऋृ1सँ ( उदास ।उदास िकए रहै छै । \nमोनू-  इएह नोकरी चाकरीक िचहg2छछतामे ।  \nिचहgभ2धी चाचा -  ले बलैया ।हम तँ गपक चहgभ12रमे ओिरजने गप िबसिर गेलौँ ।नोकरीसँ इयािद आएल ,तोरा \nदुनूक नामे िचहgभ2धी एलै यै । )दू टा िचघgऋ27ी िनकािल ,रोिहत िदश घूिम ) ई तोहर )मोनूकघg24ऋ दैत ) आ ई तोहर । \n(दुनू िलफाफा फािड़ , िचघgऋ27ी पढ़ऽ लागैत अिछ । िधरे -िधरे रोिह तक मौला इल मुँहपर हषघgऋृ1क रेखा आबऽ लागै \nछै ।एहने सन मोनूक मुँहपर सेहो  ) \nमोनू) -खुशीसँ िचकरैत ) मीता ,हमरा नोकिर लािग गेल । \nरोिहत) -खुशीसँ( मीता ,हमहूँ परीहg2ं2ा पास कऽ गेलौँ ।इहg2छछटरहg2।भयू परसू अिछ ।  \nिचहgभ2धी चाचा   -भगवानक घर देर छै ,अहg2छछहेर नै ।तोरा दुनूकहg24भ नोकरी लगाइये देलखुन मैया रानी ।  \nरोिहत-  चाचा ,एखन नोकरी नै लागल ।एकटा मौिखक परीहg2ं2ा एखनो बहgभ6भिकए अिछ ।  \nिचहgभ2धी चाचा -  अरे जखन िलिखत िनकिल गेलै तँ मौिखको िनकिलए जेतै ।िचहg2छछता जुिन करऽ ।नीके नीके जा \n,परीहg2ं2ा दऽ ,नोकरी लऽ कऽ आबऽ ।मैया रानी भला करथुन ।अहg2ध4छेए ,हमरा और िचहgभ2धी बँटबाक अिछ हम \nजाइ छीअ । \nरोिहत-  ठीक छै चाचा । \n(घघg28ऋटी बजबैत िचघgऋ27ी चाचा चिल जाइत छिथ ( \n \nरोिहत-  मीता ,तोरा कतऽसँ िचहgभ2धी एलौ ,कोन ठाम ,कोन कहg2।4पनीमे ,केहन नोकरी लागलौ? \nमोनू-  कने सहgभ6भस लऽ कऽ बाज ।एना  जँ एहgभ12े बेर हg262हgभ11क बािढ़ आनबहgभध0 तखन तँ हम भिसआइये जाएब ।  \nरोिहत-  बुझिलयै ,बुझिलयै ।नै एक फेर ,बेरा-बेरी तँ उहg2ं4र दे ।  \nमोनू-  िदहg2।छलीसँ िचहgभ2धी आएल छलै ।जािह कहg2।4पनीमे बाबू काज करै छिथन ,ओिह कहg2।4पनीमे सुपरवाइजरकहg24भ \nजहg26ंरित छलै ,वएह पोहgभ04ट हमरा भेटल अिछ ।  \nरोिहत-  मुदा कोना? \nमोनू-  ओकर िठकेदार अपने इहg2।4हरकहg24भ छलै ।बाबूजी ओकरा हमर पैरवी केलिखन तँ ओ तैयार भऽ गेलै ।बाबू \nजी िदहg2।छली एबाक लेल िचहgभ2धी भेजने छिथन ।  \nरोिहत-  मीता ,जखन एगो दोहgभ04त कामयाब होइ छै तखन दोसर दोहgभ04तक करेजक एक कोणमे खुशीक वषहgभ6ं \nहोइ छै आ दोसर कोणमे दुखक ठनका खसै छै ।खैर ,तोहर कामयाबीसँ हम खुश छी ,बड खुश छी ।हमर \nकामयाबी तँ एखनो महgभ6भझ सागरमे हेल रहल छै ,जािन नै भेटतै िक नै भेटतै । \n \nमोनू-  अपनेक बहुत-बहुत धहg2छछयवाद खुश हेबाक लेल ।आब अहूँ इहg2छछटरहg2।भयू देबाक ओिरयान कहg26ं  ,हमहूँ जाइ \nछी िदहg2।छलीक लेल िरजवहgभध1सन कराबऽ ।  \nरोिहत-  ठीक छै ।फेर इहg2छछटरहg2।भयूसँ एलाक बाद भहg24भट हेतै ।  \nमोनू-  बेहgभ04ट आफ लक ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46 \n \nरोिहत-  हg26ंक ।एकटा बात और हमरा आबै धिर तूँ गामेमे रिहहहg24भ ।  \nमोनू-  से िकएक ? \nरोिहत-  जँ हम कामयाब भऽ जेबै तँ खुश हेबाक लेल । \nमोन-  हम तँ सिदखन खुश रहै छी ।ओना तोरा आबै धिर हम िदहg2।छली नै जेबौ ।  \nरोिहत-  धहg2छछयवाद ।  \nमोनू)-गाबैत अिछ ) हम होगहg24भ कामयाब ,हम होगहg24भ कामयाब ।  \n \n(दुनू पदघgऋृ5क पा छू चिल जाइत अिछ ( \n \n                               ***************  पट - पिरवतघgऋृ1न  ********************** \n \n(मंचपर बाटक दृघgऋट2य अिछ ।पद घgऋृ5क एक कोणसँ रोिह त मंचपर आबैत अिछ ।प ीठपर एकटा बैग लादल छै \n,केश िछिड़याएल ।उदास ,कननमुँह केने ,मंद चालसँ चिल रहल अिछ ।तखने गीत गाबैत मोनूक मंचपर \nघg2ृ2वेश ( \n \nमोनू-   आिब गेलहgभध0 नोकरी लऽ कऽ ।  \n(रोिहत िबनु िकछु बाजने चिलते रहैत अिछ ) \n \nमोनू-  अरे रोिहत ,तोरे कहै छीयौ ।हg26ंक . . हg26ंक  ने । \n(रोिहत फेर िबनु बाजने चिलते रहैत अिछ ।मोनू दौड़ कऽ रोिहत लऽग पहुँचैत अिछ आ रोिहतक हाथ \nपकिर लैत अिछ ।रोि हत घg2ृ5िक जाइत अ िछ । ) \n \nमोनू -कते देरसँ तोरा सोर करै छीयौ ।तूँ िकछु सुिनते नै छहgभध0 ।िकछु तँ बाज  ।िक भेलौ । \n(रोिहत चूप अिछ( \n \nमोनू-  धहg2छछय छी महराज ।एक िदश बाजैत -बाजैत हमर मुँह दुखा गेल आ दोसर िदश अहहgभ6भ फेिवकहgभ6भलसँ अपन \nठोर सािट लेने छी ।ठीके कहै छै परचारमे ,एक बार सट गया तो सौ साल धिर नै उखड़ेगा । \n(रोिहत िबनु उघg254र देने चलबाक कोिशश करैत अ िछ ।मुदा मोनू बघgऋृऋिह पकिड़ रोिक लैत अ िछ ।( \n \nमोनू-  लगैत अिछ बौआ नोकरी लऽ लेलिन । ई जीतक खुशीमे बौक भऽ गेलिन ।की महराज ,जीतैये बला \nगप छै ने? \nरोिहत-  (दुख भरल आवाजमे ,िधरेसँ( नै ,हम ई खेल हािर गेलॱ मीता ,हम नाकामयाब भऽ गेलौँ । \nमोनू -झूठ ,सरासर झूठ ।हम मािनये नै सकै छी ।तोरा सन मेधावी छाहg2ंं ई परीहg2ं2ामे फेल नै भऽ सकै छै \n,िकहgभछ2ौह नै ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n47 \n \nरोिहत-  हम सहg2ं4 कहै छी मीता। एिह रेसमे जीतलौँ तँ मुदा सबसँ पाछु रिह कऽ ।  \n(मोनूक हँसैत मुँह उदास भऽ जाइत अिछ ( \n \nमोनू -मूदा ई भेलै कोना? \nरोिहत -टाका और पैरवीक चलते । \nमोनू -नै बुझिलयौ ।कने फिरछा कऽ कह । \nरोिहत-  संगमे पाइ नै छल । दस िकलोमीटर धिर पैदल चलऽ पड़ल । \nमोनू-  की ओतऽ देरीसँ पहुँचलहॴ । \nरोिहत   -नै ,पहुँचिलयै तँ सबेरे मुदा अंग-अंग थािक गेल । \nमोनू -  तखन की भेलै | \nरोिहत-  सब छाहg2ंंकहg24भ बेरा -बेरी बजाओल जाइत छलै ।इहg2छछटरहg2।भयू कहg2ं2सँ िकओ मुहgभ04कैत  तँ िकओ काननमुँह केने \nिनकलै छलै ।बेसी कािनते िनकलै ।थाकल तँ पिहनेसँ छलॱ ओकरा सबकहg24भ देख हम बड डिर गेलॱ ।  \nमोनू -अहg2ध4छए  ,से बात ।आब बुझलॱ ।महराज डिर कऽ भािग एलिन । \nरोिहत -नै नै ,एहन गप नै छै । \n \nमोनू-  तँ केहन छै से ने कह । \nरोिह-  पिहने पूरा सुन तँ बीहg2ध4चेमे लोिक लै छहg24भ ।  \nमोनू-  कह । \nरोिहत-  सहgभ6भझ होइत -होइत सबहक इहg2छछटरहg2।भयू भऽ गेलै ।सबसँ अंतीममे हमर बारी एलै ।हमरा बजाओल गेल \n।डेराइत-डेराइत हम अंदर गेलॱ ।एकटा बड़का टाबूलक एक िदश तीन टा अफसर बैसल छलै ।दोसर \nिदश एकटा   कुसहgभ6छ खाली छलै ।हमरा बैसै लेल कहलकै तँ हम ओिह कुसहgभ6छपर बैस गेलॱ  ,मुदा थाकल मोन \nएखनो डेराएले छल ।हम अपन सबटा सािटहgभ61िफकेट देिलयै ।ओ तीनू अफसर सािटहgभ61िफकेट देखऽ लागलै ।  \nमोनू-सािटहgभ61िफकेट  देख तँ हg262सहgभछ2 भऽ गेल हेतै अफसर सब ।  \n \nरोिहत-  हँ ।ओकर बाद तीनू बेरा-बेरी हg262हgभ11 पूछऽ लागल ।अलग -अलग हg2ं2ेहg2ंंसँ अलग -अलग तरहकहg24भ हg262हgभ11 \n।पिहने तँ हम घबरा गेलॱ मुदा बादमे हमहूँ सब हg262हgभ11क उहg2ं4र फटाक -फटाक देबऽ लगिलयै ।जतबे जबाब \nिदयै ततबे हg262हgभ11 पूछै ।हमर जबाब सूिन तीनू अफसरक ठोरपर  मुहgभ02कान नाचऽ लागलै ।दस -पनरह मीनट धिर \nहg262हgभ11 पुिछते गेलै आ हम जबाब दैत गेिलयै ।अहg2छछतमे ओ सब चुप भऽ गेल आ  अपनामे तीनू कानाफूसी करऽ \nलागल ।ओिहमेसँ एकटा एजगर अफसर उिठ कऽ हमरा लग आिब गेल ।हमहूँ ठाढ़ भऽ गेलॱ ।ओ हमर \nपीठ ठोिक देलक आ बाहर जाइ लेल कहलक ।हम अपन सािटहgभ61िफकेट सब समिट बाहर आबऽ लागलॱ ।  \n \nमोनू-  जखन एते नीक इ हg2छछटरहg2।भयू गेलौ ।अफसर तोहर पीठ ठोिक देलकौ तखन नौकरी िकएक नै भेटलौ ?तूँ \nफेल कोना कऽ गेलहg24भ ? शाइद तूँ मजाक करै छहgभध0 ।झूठ बाजै छहg24भ ।  \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48 \n \nरोिहत-  नै नै ।ने हम मजाक करै छी आ ने झूठ बाजै छी ।हम िबहg2।छकुल सहg2ं4 बािज रहल छी ।  \nमोनू-  तखन असलमे भेलै की? \nरोिहत-   जखन हम बाहर आबै छिलयै तखने एकटा अफसरक मोबाइल बाजलै ।ओ फोन उठा कऽ बितयाए \nलागलै ।ओकर बातहgभ6ंलापसँ बुझना गेल जे कोनो बड़का नेताक फोन छै ।ओहg2।4हरसँ िकछु कहलकै तँ ओ \nअफसर कहलकै जे \"सर ,आपका कनिडडेट इस लड़का से बहुत हg2ध6यादा कमजोर है ।एक हॴ सीट बचा है \nइसिलए नौकरी इसी लड़के को िमलेगा ।\"उहg2।4हरसँ और िकछु िकछु कहल गेलै मुदा अफसर ना-नुकुर करैत \nरहल ।अहg2छछतमे अफसर कहलकै\"अब सर आप नहीँ मािनयेगा तो आपका काम करना हीँ पड़ेगा लेिकन दाम \nदस लाख लगेगा । \"ई किह ओ फोन कािट देलकै ।तखन धिर हम बाहर आिब गेल छलॱ । \n \n \nमोनू-  लागै छै पैरवीकहg24भ दानव प हुँच गेल छलै । \nरोिहत-  शाइद ।एकर बाद जखन पास भेल छहg2ंंक िलहgभ04ट साटल गेलै तँ ओिहमे हमर नाम नै छलै ।  \nमोनू-  आब सब गप हम साफ-साफ बूिझ गेिलयै ।जा धिर टाका आ पैरवी बला रहतै ,जा धिर घूस लै \nबला लोभी अफसर रहतै ,ता धिर कोनो गरीबक कहg2।छयाण नै भऽ सकै छै ।  \nरोिहत-  हम तँ पिहने कहने छिलयौ , हमर कमहgभ61मे सरकारी नोकरी नै ,बोरा उठेनाइ िलखल छै । \nमोनू-  िचहg2छछता जुिन कर ।मेहनत आ इहg2छछतजारक फल मीठ होइ छै ।आइ नै तँ कािहgभभ4 तूँ सफल हेबे करबहg24भ \n। \n \nरोिहत-  मोनू ।आब नै टाका अिछ आ नै साहस बचल अिछ ।आब कतौ कोनो परीहg2ं2ा देबाक इहg2ध4छा नै \nबचल अिछ ।एतबेमे हमर िजनगी तहस-नहस भऽ गेल । \n \nमोनू-   एना जुिन फाज ।सिदखन अपन सोच पोजीटीभ बना कऽ राख । \nरोिहत-   पोजीटीभ नै बिन पाबै छै यार ।माएक दबाइ खतम छै ।हाथमे एहgभ12ो टाका नै छै ।पिहनेसँ \nकजहgभ6ंक बोझ तऽर दबल छी ।आब तँ िकओ कजहgभध6 -पहgभधभचो  नै दै छै ।की करब ,कोना जीयब ,िकछु नै फुराइत \nअिछ ।एहनमे तूँ कहै छहgभध0 पोजीटीभ सोचैक लेल ।एतऽ जीवन नीगेटीभ भेल अिछ ,पोजीटीभ सोच कोन \nकुहg2।4हारक चाकपर गढ़ब ।  \n \nमोनू-  मीता टाकाक िचहg2छछता जुिन कर ।कािहgभभ4 हम िदहg2।छली जा रहल छी ।हम अपन दरमाहा भेज देल करबौ \n।तूँ खाली मेहनत कर ।मोन लगा कऽ पढ़ आ सरकारी नोकरी ले । \nरोिहत   -- तूँ भेजबहg24भ वा िकओ और देत ,हएत तँ कजहgभध1 ने? \nमोनू-    हमर मदितकहg24भ कजहgभ6ं नै मान ।एते िदन पढ़ैमे तूँ हमर मदित अपन हg2ंभानसँ केलहgभध0  ,हमर टाहgभ04क बना \nकऽ केलहgभध0 ,आइ हम तोहर मदित पाइसँ करबौ ।िहसाब बराबर । \nरोिहत-  तैयो । \nमोनू-   तैयो ,तैयो की? तैयो-बैयो िकछु नै ।मोन बेसी छोट नै कर ।सफरसँ थाकल हेबहg24भ ।जो हgभ04नान -  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n49 \n \nिधयान कऽ ,पेट पूजा कर ।कने कालमे हमहूँ आबै छीयौ । \nरोिहत-  की करबै पेट पूजा ।चाउरो-दािल तँ नै छै घरमे ।जीनगी गाराक घेघ भऽ गेल अिछ ।कखनो कऽ \nहोइत अिछ एहन जीनगीसँ मरनाइ नीक । \nमोनू-   बेसी बात नै बना ।खुशी खुशी जो ।आराम कर ।थाकल देह छौ तहg24भ अल -बल सोचाइ छौ ।जो . . \n.जो . . . । \n(दुनू पदघgऋृ5क पा छू चिल जाइत अिछ ) \n \n \n \n \n                                                    **********************  पट  - पिरवतघgऋृ1न  ******************** \n \n \n(रोिहतक दलानक दृघgऋट2य ।रोिहत धरती पर  बेहोश पड़ल अिछ ।व ायघgऋृऋ हा थक कलाइसँ खून बिह रहल अिछ \n।दायघgऋृऋ हाथक लऽग एकटा चघgऋ12ू राखल अिछ ।पदघgऋृ5क प ाछूसँ रमेशकघg24ऋ सोर पाड़ैत मोनूक घg2ृ2वेश ( \n \nमोनू-  देखू ।याहg2ंंासँ एतेक थािक गेलै जे बीहg2ध4चे दलानपर सूित रहलै । (रोिहतक लऽग आिब \n।घबराएल( ।अरे बाप रे बाप ।ई की भेलै? एकरा हाथसँ तँ खून बहै छै । )झूिक कऽ चघgऋ12ू उठा लैत \nअिछ( अशहgभ64त मोनमे शाइद आहg2छ4महहg2छ4या करबाक हg262यास केलक ।अपनेसँ हाथक नस कािट लेलक ।अरे बाप रे \nबाप ।आब की किरयै हम . . . डहgभ6भहg2ध0टर . . . डहgभ6भहg2ध0टर . . . िकओ डहgभ6भहg2ध0टर के बजा . . . के. . . के. . . के \nजे. . . हमरे जाए पड़तै । (िचकरैत( डहgभ6भहg2ध0टर बाबू ,यौ डहgभ6भहg2ध0टर बाबू ,दौहg26ं यौ डहgभ6भहg2ध0टर बाबू . . . अनथहgभ61 भऽ \nगेलै ,अनथहgभ61 ।  \n \n(डघgऋृऋघg27टटर बाबूकघg24ऋ सोर करैत मोनू मंचक एक कोणसँ पदघgऋृ5क पा छू जाइत अि छ आ दोसर कोणसँ डघgऋृऋघg27टटर बाबूक \nसंग मंचपर आबैत अिछ  ।( \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू -की भेलै? मरीज कतऽ छै? \nमोनू-  (रोिहत िदश इशारा करैत अिछ( इएह छै मरीज डहgभ6भहg2ध0टर बाबू ।  \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-  की भेलै एकरा? \nमोनू-  हाथक नस कािट लेलकै ।बड खून बिह रहल छै ।जहg2।छदी कहg26ं नै तँ मिर जेतै ।  \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   हम एकर इलाज नै कऽ सकै छी ।ई पुिलस केस अिछ ,हम फँिस जाएब । \n \n(डघgऋृऋघg27टटर बाबू बैग उठा जाए लागै छिथ ,मोनू लपिक कऽ हुनक गघgऋ2ृा पकिड़ लैत अि छ ( \n  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50 \n \nमोनू-  (कानैत( अहहgभ6भ एिह धरती परक भगवान छी ।अहहgभ6भ एना जुिन बाजू ।एकर इलाज कऽ िदऔ । कर \nहg262ाण बचा िलऔ । (डघgऋृऋघg27टटर बाबूक पएर पकड़ैत ( हम अहहgभ6भक पएर पकड़ै छी ,हमर मीतकहg24भ जीया िदअ ।अहहgभ6भकहg24भ \nहमर सहg2।0पत ।इलाज शुहg26ं कहg26ं ।  \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   पएर छोड़ हमर ।हम एकर इलाज कोनो कीमतपर नै करबै ।एकर इलाज कऽ कोनो संकट \nमोल नै लेब ।पिहने पुिलसकहg24भ बजा ।ओकरा एलाक बादे िकछु हेतै ।  \n(डघgऋृऋघg27टटर बाबू पएर छोड़बैक लेल जोरसँ झटका दैत अिछ ।मोनू कने दूर गुरिक जाइ छै ।डघgऋृऋघg27टटर बाबू जाए \nलागै छिथ ।मोनू फेर हुनक बैग पकिड़ लैत अिछ ।( \n \nमोनू -जखन धिर पुिलस एतै तखन धिर हमर मीता मिर जेतै । \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-  मिर जेतै तँ हम की करी?अपन हg262ाण दऽ दी ।मिर जेतै तँ मरऽ दहॴ ई हमर टेहg2छछसन नै छै ।  \nमोनू-  (जोरसँ बाजैत( िधहgभ12ार अिछ एहन डहgभ6भहg2ध0टरीपर ।एतऽ लोक मिर रहल छै आ अहहgभ6भ हg262वचण दऽ रहल छी \n,कानून पढ़ा रहल छी ।की इएह िसखाओल गेल छल डहgभ6भहg2ध0टरी कालेजमे ।िधहgभ12ार अिछ एहन िडहgभ।1ीपर \n।िधहgभ12ार अिछ मनुखतापर ।जािह मनुखकहg24भ करेजमे मिसयो दरेग नै हेतै ।जकरामे मनुखताकहg24भ सड़लो -गलल \nअंश नै बचल हेतै ,हमरा िहसाबसँ ओ एक माए-बापक जनमल भैये नै सकै छै । \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   (िपनकैत( रे छौड़ा ,तूँ हमरा गािर पढ़लहgभध0 ।थहg2।4ह तोरा देखबै छीयॱ ।  \nमोनू-  (उपहास करैत( गािर ककरो उमिर देख नै पढ़ल जाइ छै ।िकओ अपन नीक कमहgभ61क हg262तापे इहg2ध6जत पाबै \nछै तँ िकओ अपन खराप कमहgभ61क हg262तापसँ गािर सुनै छै ।मुदा अफसोस अहहgभ6भ दुनूमे सँ एहgभ12ो टामे नै छी \n।मनुखते नै तँ कमहgभ61 कतऽसँ ।  \n \n(तखने साइिक लक घघg28ऋटी बजबैत िचघgऋ2ृी चाचाक घg2ृ2वेश ( \n \nिचहgभ2धी चाचा -  की भेलै ।एते हहg2।छला िकए करै छऽ ।  \nमोनू-  िहत आहg2छ4महहg2छ4या करबाक हg262यास केलक ।ओ वेहोश अिछ ,आ ई  (डघgऋृऋघg27टटर बाबू िदश इशारा \nकरैत( डहgभ6भहg2ध0टर इलाज करैसँ मना करै छिथन ।  \nिचहgभ2धी चाचा -   हौ डहgभ6भहg2ध0टर ।तोरा लऽग लूिर छऽ तखन तँ लोक पूछािर करै छऽ ।समाजक हg262ाणी भऽ \nसमाजसँ एते कितआएल रहनाइ नीक नै छै । (हाथ जोड़ैत( हम तोरा आगू हाथ जोड़ै छीअ ।तोरासँ जेठ भऽ \nिवनती करै छीअ ।एकरा जीया दहक ।एकरा गरीबक कहg2।छयाण कऽ दहक ।  \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   नै कहgभ12ा ।हमरा महgभ6भफ कहg26ं ।कोटहgभ61 कचहरीक चहgभ12रमे हम नै पड़ब ।  \n(डघgऋृऋघg27टटर चलनाइ शुघg2ृ5 करैत अिछ ।मोनू पा छूसँ डघgऋृऋघg27टटरक गदघgऋृ1नपर चघgऋ12ू रािख दैत अिछ  ।( \n \nमोनू- (िचकरैत( डहgभ6भहg2ध0टर बाबू ।आइ जँ एतऽसँ हमर मीताक लहाश उठतै तँ हम अहूँक राम नाम सहg2छ4य कऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n51 \n \nदेब । \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-  (घबराइत( हे ,हे ,चहgभ12ू हटा ,चहgभ12ू हटा ।ई गलत कऽ रहल छहgभध0 ।  \nमोनू-   आब सही -गलत फिरछेबाक शिहg2ध0त नै अिछ हमरामे ।हम बस एतबे जानै छी ।आइ जँ एकर  इलाज \nनै हेतै तँ हम एखने तोहर इलाज कऽ देबौ । \n \n(डघgऋृऋघg27टटर घूिर कऽ रोिहत लऽग आबैत अिछ ।बैगसँ घg2ृ5इ िनकािल खून साफ करैत अिछ ।मरहम पघgऋ2ृी करैत \nअिछ  ।( \n \nिचहgभ2धी चाचा -   केहन युग आिब गेलै ।युवा वगहgभ61मे आब लड़ैक साहस बचबे नै केलै ।छोट -छोट सन दुख \nभेलापर आहg2छ4महहg2छ4या ।लागैछ एिह यहgभ64िहg2ंंक युगमे लोको सब रोबोट बिन गेलै ,जकरामे कोनो संवेदना नै होइ छै \n।नीक -बेजाए सोचबाक शिहg2ध0त नै होइ छै ।हg262ितहgभ04पधहgभ6ंक दौड़मे जािन नै कते युवा मृहg2छ4युक माला पिहर लै छै \n।छोट-छोट िवपितसँ डारा कऽ हg262ाण ितयािग दै छै ।जािन नै कत ऽ जा रहल छै ई देश ।जािन नै किहया \nजागतै युवामे चेतना । \n \n(रोिहतकघg24ऋ होश आबै छै ।ओ उिठ कऽ ठाढ़ हुअ लागै छै ।मोनू सहारा दऽ कऽ उठबै छै । ( \n \nरोिहत-   (चाघg2ृ5 कात   घूिम(  की हम हgभ04वगहgभ61मे छी ? की हमरा संग पूरा समाज मिर गेलै ? \nमोनू-  ( िचघgऋ2ृी चाचा िदश घूिम । ( चाचा होश आिब गेलै ।देिखयौ ,देिखयौ ,हमर मीत बिच गेलै ।जी गेलै । \n(डघgऋृऋघg27टटर बाबू आ िचघgऋ27ी चाचा रोि हत लऽग आिब जाइ छ िथ । ( \n \nरोिहत-  हम मरऽ चाहै छी । हमरा िकए जीएलहgभध0 ।हमरा मरऽ दे ।  \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   भगवान जीवन देलिखन जीबाक लेल ,मरबाक लेल नै ।जँ मरनाइ नीक बात रिहतै तँ आइ \nदुिनयहgभ6भमे एहgभ12ो टा मनुख नै रिहतै ।सब हgभ04वगहgभ61वासी भऽ गेल रिहतै ।जीवनमे सिदखन खुश रहबाक चाही \n,मरबाक नै ।देखै छऽ ,तोहर केस तँ हमर आँिख खोिल देलक ,तोरा सन युवाक आँिख आब किहया खुलतै \n?जािन नै । \n \nरोिहत-   खुश ,कोना रहब खुश ।जीनगीमे जखन हारक सामना होइ छै तँ हँसी-खुशी ओिह हारक संग हेरा \nजाइ छै ,तखन मरनाइये नीक लागै छै । \nिचहgभ2धी चाचा -    एक बेर हािर जेबाक मतलब ई तँ नै छै जे जीवन भिर लेल हािर गेिलयै ।एकटा घॲघा बेर-\nबेर देवालपर चढ़ैत अिछ ,बेर-बेर खसैत अिछ ,मुदा हािर नै मानैत अिछ ।लगातार हg262यास करैत अिछ आ \nएक िदन ओ देबालपर चिढ़ये जाइत अिछ ।हािर कऽ जीतैमे जे मजा छै से और िकछुमे नै । \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   जे सब िदन जीतै छै ओ अपना-आपकहg24भ बलगर समिझ लै छै ।ओकरा घमहg2छभड भऽ जाइ छै आ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52 \n \nफेर ओ किहयो मेहनत नै करै छै ।मुदा जे सब िदन हारै छै ,ओ सब िदन मेहनत करै छै आ ओ जखन \nजीतै छै तँ िवहg2ंछिवजेता बनै छै ।बुझलऽ ।  \nमोनू -   अरे ,एकटा परीहg2ं2ामे फेल भेलासँ कोनो हg262लय नै आिब जेतै ।जीवनमे एखन कतेको परीहg2ं2ा बहgभ6भिकए \nछै । मनुखक िजनगीत दोसर नाम िथक परीहg2ं2ा ।मनुख कते परीहg2ं2ासँ भागत ।डेग -डेगपर एकटा नव चुनौती \nभेटै छै ।तहg24भ िहहg2।4मर राख आ सब िकला फतह कर ।  \n \nिचहgभ2धी चाचा -   दू सए साल धिर हg262हg2छ4येक िदन ,हg262हg2छ4येक हg2ं2ण अंहgभ।1ेजसँ हम सब हारैत एलॱ ।मुदा एक ने एक \nिदन जीत भेटबे केलै ।मनुखक जीवनमे हार जीत तँ चिलते रहै छै ।एिहमे आहg2ं6यहgभ61क कोन गप ? घबराइकहg24भ \nकोन गप ? \n \nडहgभ6भहg2ध0टर बाबू-   मनुखकहg24भ अपन सब हारसँ सीख लेबाक चाही ।अपन कमजोरी दूर करबाक चाही ,नै अनुितणहgभ61 \nभेलापर परेशान भऽ आहg2छ4महहg2छ4या सन खराप डेग उठेबाक चाही । अजुक युवाकहg24भ ई सोच िदमागसँ िनकालऽ \nपड़तै जे कोनो काजमे फेल भेलाक बाद एकर समाधान माहg2ंं आहg2छ4महहg2छ4या छै ।  \n \nिचहgभ2धी चाचा -   रोिहत । ई हार तोहर हार नै छलौ ।ई हार तँ ओ पैरवी बलाकहg24भ हार छलै जे तोहर हg2ंभानक \nआगू हािर गेलै ।तूँ आब नव उजहgभ6ं संग ठाढ़ हो ,नव शिहg2ध0तक संग चोट कर ।तोहर िवजय जहg26ंर है \n।कहाबत तँ सुनने हेबहg24भ , सए सोनारकहg24भ तँ एक लोहारकहg24भ ।एक ने एक िदन िजनगीक सब बाधा ,सब परीहg2ं2ा \nतूँ उितणहgभ61 हेबहg24भ ।  \n \nमोनू-   हँ मीता ,तूँ एखनो जीतल छहg24भ ।सब िदन जीतल रहबहg24भ ।  \n \nरोिहत-   हg2ं2मा कहg26ं ।महgभ6भफ कहg26ं ।हमर आहg2छ4मबल डोिल गेल छल ।हम भटिक गेल छलॱ ।मुदा आब हम \nदेबर मेहनत करब ।तखन धिर मेहनत करब जखन धिर ओ जीतल टाका आ पैरवी बलाक गालपर ई हारल \nिवजेताक जीतक थहg2।0पर नै पिड़ जाइ ।हम हमरा सन सब युवासँ कहऽ चाहब जे हमरा जकहgभ6भ आहg2छ4महहg2छ4या सन \nडेग िकओ नै उठबू ।फेल भेलापर और बेसी जोशक संग जीतक मागहgभ61पर आगू बढ़ैत चलू ।जीत भेटबे करत \n।जाइ छी हमहूँ आब बेसी मेहनत कऽ अपन लहgभं0य धिर पहुँचब । हँ ,ई कहाबत सिदखन मोन राखब ,सए \nिदन सोनारकहg24भ तँ एक िदन लोहारकहg24भ ।  \n \nमंचपर सब हँसऽ लागैत अिछ आ िधरे -िधरे पदघgऋृ5 खसऽ लगैत  अिछ।                                     \n  समा/g2ोखत  \n \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n53 \n \nऐ रचनापर अपन मंतघgऋट1य ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/g2शश/gउखण  ठाकुर  \nनाटक- गंगा ि/gउखोज  \nगंगा िडg4बँज  \n  \n  \nपाघg255 : \nबहg2ध4चा १ जे अिभयहg2छछता  बनैए \nबहg2ध4चा २ अिभयहg2छछताक िमहg2ंं (बादमे मुहg2ध1य अिभयहg2छछता  बनैए) \nबहg2ध4चा ३ (जे बादमे मजदूर बनैए) \nमुहg2ध1यमंहg2ंंी  \nमीत \nबाउ \nलाला \nदादा \nिबलट \nइहg2छछजीिनयरक पहg2ध।ी  \nिठकेदार \nमजदूर \n /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54 \n \nिशहg2ं2क (वा िशिहg2ं2का )१ \nिशहg2ं2क (वा िशिहg2ं2का )२ \nिकछु छाहg2ंं -छाहg2ंंा  \nढोलहो देनहार \nडंका बजेनहार (दूटा लोक) \nबतही माए \nपैघ भाए \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nप/g2ोशलव एक  \nडgैब4टेजक एक कात िकछु मजदूर सभ खट -खुट कऽ िगडgैड़ओी  पजेबा तोिड़ रहल छिथ लगैए जे गंगापुलक \nमरोडgड़ँ4मित भऽ रहल अिछ , कारण िकछु मजदूर जय मडgैओै  गंगे किह मंचक नीचडgैओै डgड़ओड़णाम सेहो कऽ रहल छिथ। \nडgैब4टेजक दोसर कात दूटा लोक नीचडgैओै राखल  नगाड़ा-ढोलपर चोट दऽ रहल अिछ। तखने एकटा ढोलहो \nदेनहारक डgड़ओड़वेश।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n55 \n \n  \nढोलहो देनहार : गंगा िहg40।ज। पिवहg2ंं गंगापर बनल ऐ पुलक मरोहg2।4मित लेल मजदूर चाही। हgभ04हg2ंंी -पुहg264ष , बाल-वृहgभ20 \nसभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ। (ढोलहो दैत) सुनै जाउ, सुनै जाउ।… गंगा िहg40।ज। पिवहg2ंं गंगापर बनल \nऐ पुलक मरोहg2।4मित लेल मजदूर चाही। हgभ04हg2ंंी -पुहg264ष , बाल-वृहgभ20 सभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ।  \nएकटा लोक (डंका बजेनाइ छोिड़ काज करैत मजदूर सभकडgड़4ै अकानैत  ढोलहो देनहार लग अबैए , मुदा दोसर \nलोक आडgैब4ते आडgैब4ते डंका बजिबते रहैत अिछ ): देखै िछऐ जे काज तँ चिलये रहल छै, तखन फेर? \nढोलहो देनहार : (ओइ लोक िदस हg2छधयान नै दैत कृिहg2ंंम हg26ंपसँ बजैत) एतबे मजदूरसँ काज नै चलतै। पूरा पुल \nिहल रहल छै। (ढोलहो दैत) सुनै जाउ, सुनै जाउ।… गंगा िहg40।ज। पिवहg2ंं गंगापर बनल ऐ पुलक मरोहg2।4मित \nलेल मजदूर चाही। हgभ04हg2ंंी -पुहg264ष , बाल-वृहgभ20 सभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ।  \nदोसर लोक (डंका बजेनाइ छोिड़ कऽ ढोलहो देनहार लग अबैए): एतबे िदनमे कोना ई हाल भऽ गेलै। सुनै \nिछऐ जतेक पाया ऐ पुलमे छै ततेक कताक करोड़ टाका एकरा बनबैमे खचहgभ61 भेल रहै।  \nढोलहो देनहार : (अहू लोक िदस हg2छधयान नै दैत कृिहg2ंंम हg26ंपसँ बजैत ) काज ढंगसँ नै भेल रहै। सुनै जाउ, सुनै \nजाउ... । गंगापर बनल ऐ पुलक मरोहg2।4मित लेल मजदूर चाही। हgभ04हg2ंंी -पुहg264ष , बाल-वृहgभ20 सभ िकयो आवेदन दऽ \nसकै छिथ। सुनै जाउ, सुनै जाउ। \nएकटा लोक: (दशडgैओइक िदस तकैत ) देखै िछऐ, जिहया बिनये रहल छलै, बिन कऽ तैयारो नै भेल रहै, तिहयेसँ \nऐ पुलक मरोहg2।4मित शुहg26ं छै।  \nदोसर लोक: (ओइ लोकपर डgड़8पयान नै दैत दशडgैओइक िदस  तकैत) िचहg2।0पीपर िचहg2।0पी पिड़ रहल छै। उहgभ1छाटनसँ \nपिहनिहये सँ िचहg2।0पी पड़नाइ शुहg26ं भऽ गेल रहै।  \nढोलहो देनहार : (दुनू लोकपर डgड़8पयान नै दैत आँिख मुनैत बजैत ) सरकारी पुल िछऐ, िचहg2।0पी नै पड़तै तँ \nइहg2छछजीिनयर आ िठकेदारक घरपर छहg2ध6जा कोना पड़तै।  सुनै जाउ, सुनै जाउ...। \nएकटा लोक: (ढोलहो बल िदस आब मुँह करैत बजैए) हौ ढोलहोबला, से तँ बुझिलऐ, मुदा से ने कहऽ जे \nदुिनयहgभ6भ मे आनो ठाम पुल बनै छै, से ओतुहgभ12ा इहg2छछजीिनयर आ िठकेदारक घरपर  छहg2ध6जा पड़ै छै आिक नै हौ।  \nढोलहो देनहार : (ओइ लोक िदस अचकचा कऽ तकैत) िकजा ने गेिलऐ, मुदा सुनै िछऐ अंहgभ।1ेजबला पुल मजगूत \nहोइ छलै। (दशडgैओइक िदस तकैत ) सुनै जाउ, सुनै जाउ...। \nदोसर लोक: (पिहल लोक िदस आब मुँह करैत बजैए) हौ, अनेरक पाइ आबै छलै लूिटक तँ जे एकाध टा \nपुल अंहgभ।1ेज बनेलकै से मजगूते ने हेतै हौ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56 \n \nएकटा लोक: (दोसर लोक िदस आब मुँह करैत बजैए) ई इहg2छछजीिनयर आ िठकेदार सभ लूिटमे अंहgभ।1ेजसँ कम \nनै छै, मुदा पुल मज गूत िकए नै बनबै छै हौ। ओइ बनबैमे अंहgभ।1ेज सन िकए  नै छै हौ। \nदोसर लोक : (पिहल लोक िदस मुँह करैत बजैए) मजगूत बना देतै तँ फेर मरोहg2।4मितक ठेका  कोना भेटतै हौ। \n(ढोलहो बल िदस आब मुँह करैत बजैए) की हौ ढोलहोबला.. \nढोलहो देनहार : (दोसर लोकक गपपर हg2छधयान नै दैत ) िकजा ने गेिलऐ। सुनै जाउ, सुनै जाउ...। गंगापर बनल \nऐ पुलक मरोहg2।4मित लेल मजदूर चाही। हgभ04हg2ंंी -पुहg264ष , बाल-वृहgभ20 सभ िकयो आवेदन दऽ सकै छिथ। सुनै जाउ , \nसुनै जाउ। \n  \n(ढोलहो बला चिल जाइए।) \nपिहल लोक :आब सरकारो की करतै, लोके सभ गड़बड़ छै। \nदोसर लोक :लोक ककरा कहै िछहॴ, हम आ तूँ। \nपिहल लोक : नै रौ। इहg2छछजीिनयर आ िठकेदार।  \nदोसर लोक :धुर बूिड़, आब अंहgभ।1ेजक सरकार थोड़बे छै।  \nपिहल लोक :तँ की अथहgभ61 बदिल जेतै।  \nदोसर लोक:हँ रौ।  \nपिहल लोक:तँ इहg2छछजीिनयर आ िठकेदार लोक नै भेलै।  \nदोसर लोक :नै। \nपिहल लोक :तँ की भेलै। \nदोसर लोक:ओ सभ भेलै सरकार। \nपिहल लोक: धुत्, सरकार मनुहg2ध0ख थोड़े होइ छै।  \nदोसर लोक :मनुहg2ध0खे होइ छै। राजो महराजा सभ जखन मनुहg2ध0खे होइ छलै, अंहgभ।1ेजो सभ जखन मनुहg2ध0खे होइ \nछलै तखन ई तँ हgभ04वतंहg2ंं भारतक सरकार िछऐ।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n57 \n \nपिहल लोक :अहg2ध4छा , तखन पटना आ िदहg2।छली मे सरकार छै से की िछऐ रौ।  \nदोसर लोक:ओहो सरकारे िछऐ। \nपिहल लोक :धुर्, ई इहg2छछजीिनयर तँ गामेक लोक छै। गामक लोक कतौ सरकार भेलै हँ, गाममे तँ जमीहg2छछदारक \nअमला टा कहg24भ लोक सरकार कहै छै।  \nदोसर लोक :आदित छै लोककहg24भ तहg24भ जमीहg2छछदारक अमलाकहg24भ अखनो सरकार कहै जाइ छै। िकछु िदन िबततै, \nओकरा सभकहg24भ लोक सरकार नै कहतै।  \nपिहल लोक:तूँ तँ अहg2छछतयहgभ6ंमी बुझाइ छहg24भ।  आर सभ की हेतै रौ। \nदोसर लोक :सरकार इहg2छछजीिनयरकहg24भ बहाल केने छै, िठकेदारसँ काज करबै छै, ई सभ सरकार िछऐ। ई सभ \nजे चाहते सएह हेतै। \nपिहल लोक :हमरा आ तोरासँ िकछु नै हेतै? \nदोसर लोक :हम आ तूँ िकछु लोककहg24भ चुनबै। ई सभ ओकरा सभक कहलमे रहतै।  \nपिहल लोक :रौ, सरकारी कमहgभ61चारीमे तँ गामक चौकीदारो छै, ऑिफसक चपरासीयो छै। तँ ओहो सभ सरकार \nभऽ गेलै। \nदोसर लोक :हँ रौ। \nपिहल लोक :तखन अपने सभ खाली लोक भेिलऐ। जे करतै यएह सभ करतै। \nदोसर लोक :अपने सभ चुनबै, आ ओकरा सभक कहलमे ई सभ रहतै। \nपिहल लोक:माने अपने सभक कहल मे रहतै (िकछु ओकरा बुझाइ नै छै, मुँहपर भाव अबै-छै जाइ छै।)  \nदोसर लोक :हँ, सएह ने भेलै। \nपिहल लोक: (िकछु ओकरा बुझाइ नै छै, मुँहपर भाव अबै-छै जाइ छै।) देखा चाही सरकारक राज…. \n  \nपाछडgैओैसँ दू-दूटा ितरंगा झडgड़8ैडा लेने बडgड़प4चा सभ अबैए। संगमे दूटा  िशडgड़आड़क छै। एकटा िशडgड़आड़क (बा िशिडgड़आड़का ) \nआगडgैओै -आगडgैओै आ एकटा िशडgड़आड़क (बा िशिडgड़आड़का ) पाछडgैओै -पाछडgैओै चिल रहल छिथ। सभ मजदूरकडgड़4ै एक -एकटा झडgड़8ैडा  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58 \n \nदऽ देल जाइ छै। “ओइ दुनू टा लोककडgड़4ै सेहो एक -एकटा झडgड़8ैडा देल जाए ”- ई गप िशडgड़आड़क इशारामे कहै \nछिथ, मुदा झडgड़8ैडा घिट गेलै, से ओ दुनू खाली हाथ रिह जाइ छिथ आ सभक मुँह ताकऽ लगै छिथ।  \nमजदूरक सोझडgैओै ओ दुनू लोक ठाढ़ भऽ जाइए आ फेर डंके लग आिब ठाढ़ भऽ जाइए आ आडgड़आओयडgैओइसँ देखऽ \nलगैए।  \nिडgड़आआवािणडgैओइक झडgड़8ैडा लऽ कऽ बाकी सभ गोटे मंचपर िछतरा जाइ छिथ आ डgैब4टेजपर ठाढ़ भऽ जाइ छिथ। \nउडgड़ँ8लासक वातावरण सगरे पसरल अिछ , दुनू लोककडgड़4ै छोिड़ सभक मुँहपर (मजदूर सभक सेहो) हँसी-डgड़ओड़सडgै8ड़ता \nआिब जाइ छै।  \nजखन सभ ठाढ़ भऽ जाइ छिथ तखन दुनू िशडgड़आड़क (वा िशिडgड़आड़का ) बडgड़प4चा सभक  आगडgैओै आ दशडgैओइक सभक सोझडgैओै \nठाढ़ भऽ जाइ छिथ।  \n“१५ अगडgैब4त ” ई नारा दुनू िशडgड़आड़क बाजै छिथ आ “डgैब4वतंडgड़आआता िदवस ” ई सभ िमिल कऽ (दुनू लोक कडgड़4ै छोिड़ \nकऽ) बाजै छिथ।  \n  \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) १: बौआ-बुहg2ध4ची। आइ ई िहg2ंंवािणहgभ61क झहg2छभडा हमरा सभक हाथमे फहरा रहल अिछ। पिहने \nहम सभ दोसराक अधीन छलॱ, पराधीन छलॱ, ई झहg2छभडा झुकल छल , फहरा नै सकै छलॱ। झहg2छभडा फहराइत \nरहए ओइ लेल हमरा सभकहg24भ जोर लगाबैत रहऽ पड़त। (चाडgड़ओआ िदस हाथ पसारैत ) ऐ इलाकामे आब खुशी \nपसरत। जमीहg2छछदारक रा ज खतम भऽ गेल। सभ िकयो पिढ़ सकै छिथ। झगड़ा-झहgभ6भटी , युहgभ20 , आब सभ खतम \nभऽ गेल। हमरा सभक जीवनमे एकटा नवका भोर आएल अिछ। नवका िशहg2ं2ा , नवका खेतीक चलिन हएत। \n  \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) २: बड़का िचमनीक धुँआ आ बड़का-बड़का बाहg2छछह। िबलहgभधभतसँ आबैबला सभ समान \nिचमनीबला फैहg2ध0हgभ।।ीमे तैयार  हएत। बड़का-बड़का बाहg2छछह ओइ धारकहg24भ बािहg2छछह -छेक कऽ सहgभ1धत कऽ देत। खूब \nउपजत खेत, बखहgभ6ं बरखत इहg2छछहg406क नै, हमरा सभक हg262तापसँ। खेते-खेत बहत धार, हएत पटौनी। छोट-पैघक \nभेद मेटा जाएत। \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) १: छोट-पैघक भेद मेटा जाएत? बड़का िचमनीक धुँआ आ बड़का-बड़का बाहg2छछह छोट-\nपैघक भेद मेटाएत?  \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) २: हँ। पटौनी हएत खेते-खेत। िबलहgभधभतसँ आबैबला सभ समान  आब एतै िचमनीबला \nफैहg2ध0हgभ।।ीमे तैयार हएत।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n59 \n \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) १: बड़का बाहg2छछह आ बड़का फैहg2ध0हgभ।।ीसँ ढेर रास समहgभ04या  सेहो आबै छै। ओकर िनदान \nजहg26ंरी छै। िवकास एकभहg2ध2गू भऽ जाएत।  \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) २: िवकास एकभहg2ध2गू कोना हएत ? \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) १: बड़का फैहg2ध0हgभ।।ी सभ ठाम नै लािग सकत , कतौ-कतौ लागत, ओतऽ बोिनहारक पड़ैन \nहएत। बड़का बाहg2छछह बनलासँ ओकर भीतरक गामसँ सेहो लोकक पड़ैन हएत। बड़का बाहg2छछह जँ मजगूत नै \nहएत तँ ओ टूटत आ हg262लय आएत। बड़का फैहg2ध0हgभ।।ी आ बड़का बाहg2छछह लोकक िजनगीकहg24भ छहोिछत कऽ देत।  \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) २:एक पीढ़ीकहg24भ तँ बिलदान देबैए पड़त। बहg2ध4चा सभ , बाजै जाउ। अहहgभ6भ सभ देश लेल \nअपनाकहg24भ समपहgभ61ण  करब आिक नै। \nिशघg252क (वा िशिघg252का ) १: बहg2ध4चा सभ , बाजै जाउ, अहहgभ6भ सभ की बनऽ चाहै छी। समाजकहg24भ की देबऽ चाहै \nछी। \nबघg274चा  १: हम इहg2छछजीिनयर बनब आ सड़क , पुल, नहर बनाएब। जइसँ लोकक दुःख दूर हेतै। \nबघg274चा २: हमहूँ इहg2छछजीिनयर बनब। बड़का -बड़का बाहg2छछह , बड़का-बड़का िचमनीक धुँआ। धुँआ सुंघैमे हमरा बहgभछ6ड \nनीक लागैए। कतेक नीक िदन आएत, बड़का-बड़का बाहg2छछह , बड़का-बड़का िचमनी देश भिरमे पसिर जाएत। \nबघg274चा  १: मुदा धुँआसँ खहg244खी होइ छै। हमर माए खहg244खी करैत रहैए। हमरा धुँआसँ परहेज अिछ।  \nबघg274चा २:मुदा हमर माए तँ भनसाघर जाइतो नै अिछ। मुदा हम जाइ छी, चोरा-नुका कऽ, आ धुँआक गंध, \nबड़का देवार, ई सभ हमरा बहgभछ6ड नीक लगैए।  \n(एकटा बडgड़प4चाक धरफड़ाइत डgड़ओड़वेश ) \nबघg274चा -३: हमर बकड़ी देखिलऐ यौ। \n(सभ चुडgड़ँबप भऽ ओकरा िदस देखऽ लागैए। ) \nबघg274चा ३: ( मुँहपर हाथ रखैत, कने हँसैत) पढ़ाइ होइ छै एतऽ यौ। जय भारत, जय भारत, जय भारत.. \nहमर बकड़ी (पाछहgभ6भ िदस तकैत ).. ओहg2।4हर देखै छी।  \n(बडgड़प4चा ३ क डgड़ओड़डgैब4थान )  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60 \n \nिशिघg252का २: नीक गप। मुदा िवकास केहन हुअए, ई सभ हमरा सभक हाथमे नै अिछ। पटना आ िदहg2।छलीमे \nई िनणहgभ61य हएत जे हमरा सभ लेल केहन िवकास हेबाक  चाही। \nिशिघg252का  १: नीक गप। नीक गप जे हमरा सभक िवकास लेल पटना आ िदहg2।छलीमे सोचल जा रहल अिछ।  \nमुदा ओतऽ बैिस कऽ वा एकाध िदनक हलतलबीमे कएल दौड़ासँ ओ सभ उिचत िनणहgभ61य लऽ सकता ? जे से, \nमुदा हम सभ समाज लेल काज करी, से सतत हg2छधयान रहए। पूरा इमानदारीसँ, जान जी लगा कऽ ऐ देशक \nइितहास हमरा सभकहg24भ बनेबाक अिछ , से हg2छधयान रहए।  आइ १५ अगहgभ04त १९४७ कहg24भ हम ई हg262ण ली , वचन दी। \nसभ बघg274चा : हम सभ वचन दै छी, हम सभ पूरा इमानदारीसँ जान जी लगा कऽ ऐ देशक नव इितहास \nिलखब। \n(“१५ अगडgैब4त ” ई नारा दुनू िशडgड़आड़क बाजै छिथ आ “डgैब4वतंडgड़आआता िदवस ” ई सभ िमिल कऽ (दुनू लोक कडgड़4ै छोिड़ \nकऽ) बाजै छिथ, दुनू लोक मंचक कोनमे कितआएल सन ठाढ़ छिथ। बहg2ध4चा आ िशहg2ं2क सभ मजदूर सभसँ \nझहg2छभडा आपस लऽ लै छिथ। मजदूर सभ फेर बैिस कऽ ठक -ठुक करऽ लगैए। दुनू लोक ओतै हतहg262भ  ठाढ़ \nरहैए। फेर पदहgभ6ंक पाछहgभ6भ कोनमे देखऽ लगैए जेना ककरो एबाक हg262तीहg2ं2ा कऽ रहल हुअए।  तखने दुनू हरबड़ा \nकऽ जाइए आ एकटा कुसहgभ6छ आिन कऽ राखैए।  एकटा ४०-४५ बखडgैओइक अिभयडgड़88ता मंचपर अबैए। अिभयडgड़88ता \nकनेक हडgैओैिफ रहल अिछ , कुसडgैओ8 देिखते ओ धबसँ ओइ कुसडgैओ8पर बैिस जाइए। फेर सडgैओैस िडgैब4थर कऽ ठाढ़ \nहोइए। ठक-ठुक बडgड़88द भऽ  जाइ छै आ मजदूर सभ डgड़ओबीज भऽ जाइए , ओ दुनू लोक कोन िदस डंका लग \nचिल जाइए आ डgड़ओबीज भऽ  जाइए। अिभयडgड़88ता  बाजऽ लगैए।) \n  \nअिभयघg288 ता : ( कुसहgभ6छकहg24भ झमाड़ैत ) एना। एना िहिल रहल अिछ ई, ई गंगा िहg40।ज। सीमेहg2छछट , बालु, िगहgभ26ीक कंहgभछ।ीटसँ \nबनल ई पुल कठपुलासँ बेशी िहलैए। जिहया आबै छी, मरोहg2।4मितयेक काज चलैत रहै छै। वन -वे, एक िदस; \nएहgभ12े िदसुका माहg2ंं भऽ कऽ रिह गेल अिछ ई। एहgभ12े िदस पुल खुजल छै, दोसर िदस कोना चलत, अदहा \nपुलपर मरोहg2।4मितक काज भऽ रहल अिछ। (तखने ओ आभासी डgड़ओआपमे िहलऽ लगैए आ ओकर बाजब थरथरा \nउठै छै।) ई पुल तँ एहg2ं4े िहिल रहल अिछ जहg2ं4े गामक कठपुलो नै िहलैए।  \n(तखने एकटा िठकेदार अबैए।)  \nिठकेदार  (अिभयडgड़88तासँ): हइ इहg2छछजीिनयर। तोहूँ वएह कऽ वएह रिह गेलहg24भ। बालुकहg24भ एना कऽ चालिनसँ चालू, \nओना कऽ चालू, जेना ओ चाउर दािल हुअए मुदा हम सेहो चाललॱ। ठीक छै ठीक छै। तूँ कहै छलहg24भ जे \nरोटी बनेबा लेल जेना चालै छी तिहना पुल बनेबा लेल चालू, तखने नीक रोटी सन नीक पुल बनत। ठीक \nछै ठीक छै। फेर एतेक सीमेहg2छछट , एतेक बालु, एतेक.. हम कहने रही जे हम तोहर सभ गप मानब, मुदा \nतखन नेता, दोसर इहg2छछजीिनयर , गुहg2छभडा , एकरा सभकहg24भ कमीशन कतऽ सँ देबै? तोरा कहलासँ बालु चालऽ लगलॱ \nआ कमीशन बहg2छछद कऽ देिलऐ। हमर तँ िकछु नै भेल मुदा तोहर बदली भऽ गेलौ , तोहर दरमाहा बहgभछ2 भऽ  /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n61 \n \nगेलौ। बहg2ध4चा सभक नाम  हgभ04कूलसँ कटाबऽ पड़लौ , गाम पठाबऽ पड़लौ बहg2ध4चा सभकहg24भ। हम कहने रिहयौ तोरा , \nजे बालु चालब, एतेक सीमेहg2छछट , एतेक बालु, सभ िनअमसँ देबै। हमरा की? इलाकाक पुल, सड़क… जतेक \nमजगूत रहतै ततेक ने नीक। हमरो लेल नीके। मुदा हमरा बूझल छल जे तोहर बदली भऽ जेतौ। चीफ \nइहg2छछजीिनयर , नेताक दिहना हाथ.. पिहने हमरे कहने रहए तोरा रोलरक नीचहgभ6भमे िपचड़ा कऽ दैले.. बइमान चीफ \nइहg2छछजीिनयर। देख , पिहने हमरो होइ छल जे तोहूँ ओकरे सभ जेकहgभ6भ छहg24भ, अपन रेट बढ़ाबैले ई सभ कऽ रहल \nछहg24भ। मुदा बादमे हम देखलॱ जे नै, तूँ अलग छहg24भ। मुदा हम की कहg26ं ? हम अपन बहg2ध4चाक नाम हgभ04कूलसँ नै \nकटबा सकै छी। मुदा जौँ तोरा सन चीफ इहg2छछजीिनयर आिब जाए .... किहयो से िदन आबए... तखन हम \nफेरसँ बालु चालब शुहg26ं करब आ वएह चालल बा लु, एहg2ं4े बालु एहg2ं4े सीमेहg2छछटमे िमलाएब। एहg2ं4े बालु, एहg2ं4े \nसीमेहg2छछट , सभटा ओिहना जेना अहहgभ6भ तूँ कहै छलहg24भ। मुदा जखन तोरा सन िकयो आबए तखने िकने। ताधिर \nतँ...  \n(अिभयहg2छछता आ िठकेदारक हg262हgभ04थान। लागल जेना हg260ीज लोककहg24भ अिभयहg2छछता आ िठकेदारक गपक  िवषयमे बुझल \nनै भेलै जेना ई सभ आभाषी छल। दुनूटा लोक हg260ीज िहgभ04थितसँ घुिर असिथरसँ डंका बजबऽ लगैए आ तखन \nमजदूर सभ सेहो हg260ीज िहgभ04थितसँ आपस आिब जाइए आ फेरसँ ठकठुक करऽ  लगैए। दुनू लोक डंकाक \nअबाज आहgभ04ते-आहgभ04ते तेज करऽ लगैए आ फेर ठक -ठुकक अबाज मिहgभ20म पिड़  जाइए आ डंकाक अबाजक संग \nपदहgभ6ं खसैए। ) \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62 \n \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nप/g2ोशलव दू \n(इडgड़88जीिनयिरंग कॉलेजक दीडgड़आड़ाडgड़88त समारोह , िवडgैड़4ाथडgैओ8 सभ ठाढ़ अिछ आ िशडgड़आड़क (बा िशिडgड़आड़का ) भाषण दऽ रहल \nछिथ। अिभयडgड़88ता आ अिभयडgड़88ताक िमडgड़आआ सेहो िवडgैड़4ाथडgैओ8 सभ मडgड़8पय ठाढ़ अिछ।दुनू लोक डंकाक  संग कोनमे \nबैसल अिछ।) \nिशघg252क / िशिघg252का  १: अहहgभ6भ सभक आइ ऐ इहg2छछजीिनयिरंग कॉलेजमे अंितम िदन अिछ। एतुहgभ12ा जीवन आ असल \nजीवनमे बहgभछ6ड अहg2छछतर छै। आब अहहgभ6भ सभकहg24भ धूरा -गदहgभ6ंमे जेबाक अिछ। काज करबाक अिछ। मोन लगा कऽ \nकाज करबाक अिछ। एतेक काज करबाक अिछ जे ई खेत सोना उपजाबऽ लागए। लोकक जीवनमे समृिहgभ20   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n63 \n \nआिब जाए। िदन-राित नै देखबाक अिछ। यएह हमर दिहg2ं2णा हएत। ऐ दीहg2ं2ाहg2छछत समारोहमे अहहgभ6भ सभसँ हम \nयएह आहgभ।1ह करै छी।  \nहमर देश, हमर लोक बहgभछ6ड मुिहgभ02कलसँ हgभ04वतंहg2ंं भेल अिछ। मुदा ई हgभ04वतंहg2ंंता मानिसक हg26ंपसँ आिब जाए \nतखन ने। आिथहgभ61क हg26ंपसँ हम दोसरासँ हgभ04वतंहg2ंं भऽ जाइ , ककरो आगहgभ6भ हा थ नै पसारऽ पड़ए, बजबाक \nहgभ04वतंहg2ंंता तखने आिब सकत। अिभयहg2छछता माने बनेनहार , सजहgभ61क। सड़क बनेनहार , नहर बनेनहार, पुला \nबनेनहार। अिभयहg2छछता माने जोड़ैबला। ई पुल लोककहg24भ लोकसँ जोड़त। सड़क सभ बनत। लोकक जीवनमे \nगित आएत, दौगत िजनगी। नहिर, पोखिरसँ भरल इलाकामे सोना उपजत। \n(िवडgैड़4ाथडgैओ8 सभक करतल डgड़8पविन। ) \nिशघg252क / िशिघg252का  २:अहहgभ6भ सभकहg24भ बड़का-बड़का काज करबाक अिछ। बड़का-बड़का बाहg2छछह बनेबाक अिछ। \nओहीसँ िवकास हेतै, ओहीसँ तेजीसँ िवकास हेतै।  सगरे िवहg2ंछमे अही तरहहg24भ िवकास भेल छै। भारतकहg24भ हgभ04वतंहg2ंंता \nभेटल छै, आ ई हgभ04वतंहg2ंंता तखने काएम रिह सकत जखन तेजीसँ िवकास हएत। आ तेजीसँ िवकास हएत \nबड़का-बड़का फैहg2ध0हgभ।।ी आ बड़का -बड़का बाहg2छछहसँ।   \nिशघg252क / िशिघg252का  १: ओना तँ हमरा िवकासक ओइ बड़का पथसँ मतिभहgभछ2ता अिछ , कारण बड़का फैहg2ध0हgभ।।ीमे \nहमर लोक मजदूरे बिन कऽ ने रिह जाए, बड़का मजगूत पहgभ12ा बाहg2छछह बनबैमे जतेक पाइ चाही तहg2ं4े ऐ देश \nलग छैहो नै, तखन बड़का कहg2ध4ची बाहg2छछह कतेक गामकहg24भ अपन पेटमे लेतै, ओतेक मजगूत नै रहतै, टुटैत भंगैत \nरहतै, सिदखन ओकर मरोहg2।4मितये होइत रहतै।  \nिशघg252क / िशिघg252का  २: मुदा मुजहg2।1फरपुरक ऐ दीहg2ं2ाहg2छछत समारोहमे िवकासक पथक िदशा नै तय कएल जा \nसकैए। ओ तँ िदहg2।छली  आ पटनेमे तय हएत।  आब…(जोरसँ बजैत) ऐ दीहg2ं2ाहg2छछत समारोहमे सभसँ बेशी  नहg2।4बर \nलऽ कऽ पास केिनहार छाहg2ंंकहg24भ हम बजबऽ चाहै िछयिहg2छछह।  \n(अिभयहg2छछताकहg24भ हाथक इशारासँ बजबैए आ मेडल पिहराबैए )। \n  \n(िवडgैड़4ाथडgैओ8 सभक करतल डgड़8पविन।  िशहg2ं2क / िशिहg2ं2का क डgड़ओड़डgैब4थान। ) \nअिभयघg288 ताक िमघg255 : दोस। अिभयंहg2ंंणक पढ़ाइमे तँ तूँ बाजी मािर गेल छहg24भ। आब असल िजनगी शुहg26ं हएत। \nदेखी ओतऽ के बाजी मारैए। \nअिभयघg288 ता : अिभयहg2छछताक जीत छै जे ओकर बनाएल पुल कतेक मजगूत छै, ओकर बनाएल नहिर आ बाहg2छछह \nपािनक िनकासीमे बाधा तँ नै दै छै। ओ लोकक िजनगी सुखी बना पाबैए आिक नै। काज समयसँ पूणहgभ61 होइ \nछै आिक नै। ओइ परीहg2ं2ामे ककरा कतेक नहg2।4बर अबै छै तहीसँ ओकर जीत -हािर िनधहgभ6ंिरत  हेतै।   /dMatraI /dVa  /dDMatraE /dHa ि व द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videh a.co .in  िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि/g252क ई पि /g255का  www.videha.c om  Videha I st Maith il i Fortnightl y ejournal   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa  \n/dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa  /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa '' /glyph874वदेह ' १२३  म अंक  ०१  फरबर/glyph548 २०१३ ( वष/glyph110 ६  मास  ६२ अंक  १२३)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64 \n \nअिभयघg288 ताक िमघg255 : बड़का काजमे कने-मने गलती तँ होइते रहै छै, हेबे करतै। जे कहॴ भाइ, हमरा तँ बड़का \nछहर, बड़का फैहg2ध0हgभ।।ी , बड़का िचमनी बहgभछ6ड नीक लगैए। धुँआक सुगहg2छछध तँ हमरा ","size_mb":1.23,"has_text":true},"Videha 124.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 124.pdf","name":"Videha 124.pdf","text":"िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' १२४ म अंक १५ फरबरी २०१३ (वषधg3ए। ६ मास ६२ अंक १२४)  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकी य संदेश  \n  \n२. गधg3आँ  \n२.१ जगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल-उपधgआॉॉ यास- बड़की बिह न (आगंgध6ध ..)   \n २.२. जगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल जीक दूटा लघुकथा - बलजोर/ दोंgधअए ती  नै धारैए  \n  \n३. पधg3आँ  \n३.१.१. रामिव  लास साहुक दूटा किव  ता  २.हेम नारायण साहु जीक किव  ता  \n  \n३.२.१. आशीष अनिचधgआॉॉहार -गजल२. डॉ. िश  व कुमार ंg262सादक दूटा गी त \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n2 \n \n३.३.१. जगदानधgआॉॉद झा ‘मनु’ गजल १-४ 2. पंकज चौधरी \"नवलधgआफ7ी\" भिंg2ऐअत गजल / \nभगवती गीत १-२/ किवता १-२/ गजल १-७ \n३.४.१. कािमनी कामायनी - आंgधअएथाक पूणंgध6ष कलश  २. िबनीता झा- चैन ३.\nधgआ7एयोित झा चौधरी-िपया जंg298दी सँ आउ ने (वैलेधgआॉॉटाइन डे पर िवशेष ) \n  \n३.५.१. राजदेव मंg28ध ड लक दू गोट किव  ता २. जगदीश ंg262साद मंg28ध ड लक दू टा गीत  \n  \n३.६. बाल मुकुधgआॉॉद पाठक - गजल१-२ \n  \n३.७.१. िबधgआॉॉदेधgआफॉर ठाकुर  \"नेपाली\"- धgआएआेम / गजल २. सुिमत िमधgआफ7 - गजल १-२ \n िमिथला कला -संगीत १. धgआ7एयोित  झा चौधरी २. राजनाथ िमंg25ऐ (िचंg255मय िमिथला ) ३. \nउमेश मंg28धडल (िमिथलाक वनंgधअएपित / िमिथल ाक जीव -जंg288तु/ िमिथलाक िजनगी ) \n \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n3 \n \nबालानंgध6ए कृते-१. पंकज चौधरी \"नवलधgआफ7ी\"- बाल गजल १-३ २. अिमत िमइgग57 - बाल \nकिवता १-३  \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पिधgआफफकाक सभटा पुरान अंक ( धgँछऊेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचधg3ए3क  \nिलंकपर उपलधgआऊआध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिधgआफफकाक सभटा पुरान अंक धgँछऊेल , ितरहुता आ देवनागरी धgआएफप मे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिधgआफफकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिधgआफफकाक ५० म सँ आगधg3ए3क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकधgआँ3 अपन साइट / धgआऊआलॉगपर लगाऊ।   \nधgआऊआलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेधgआ7छट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml  टाइप केलासँ सेहो िवदेह फी ड धgआएआाधgआऊछत कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/  पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िधgआ7छलक \nकधgआएफ आ खाली धg3छँथानमे http://www.videha.co.in/index.xml पेधg3छँट कधgआएफ आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n4 \n \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाधg3छँट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/  \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाधgआफआरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचधg3ए3क िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक धg3छँतंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/ \n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/   (एतए बॉधgआ7छसमे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कधgआएफ , बॉधgआ7छससँ कॉपी कधgआएफ  \nआ वडधg3ए। डॉधgआ7छयुमेधgआॉॉटमे पेधg3छँट कए वडधg3ए। फाइलकधgआँ3 सेव कधgआएफ। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सधgआऊँपकधg3ए। कधgआएफ ।)(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ . )   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचधgआफफकला/ फोटो सभक फाइल सभ (उधgआ7ँचारण , बड़ सुख सार आ दूवधg3एफधgआफआत \nमंधgआफफ सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचधg3ए3क िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकधg3एफइव  \n  \n \n \nधgआ7एयोितरीधgआफॉर पूवधg3ए। महाकिव िवधg3आँापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती धgआएआाचीन कालिहसँ \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n5 \n \nमहान पुधgआएँष ओ मिहला लोकिनक कमधg3ए।भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पुधgआएँष ओ मिहला लोकिनक  िचधgआफफ  \n'िमिथला रंg2ऐ9 ' मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिधgआफँधg3ए।, एिहमे िमिथलाधgआफआरमे (१२०० वषधg3ए। पूवधg3ए।क ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अधgआॉॉयाधgआॉॉय धgआएआाचीन आ नव धg3छँथापधgआॉँय , िचधgआफफ , अिभलेख \nआ मूिधgआफँधg3ए।कलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सधgआऊँबिधgआॉॉधत सूचना, सधgआऊँपकधg3ए।, अधgआॉॉवेषण संगिह िवदेहक सचधg3ए।-इंजन आ धgआॉॉयूज सिवधg3ए।स \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सधgआऊँबिधgआॉॉधत वेबसाइट सभक समधg3ऊ। संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकंgध6ष\n \nअंg288वेषण \" \nिवदेह जालवृधgआफँक िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिधgआएआय जालवृधgआफँ ) पर जाउ।  \n  \n  \n \n१. संपादकीय \n[नो एइgगओूइgू99ी : मा इgग6गिवश  २००८ ई. मे छपल आ सािहधgआॉँय अकादेमी पुरधg3छँकार लेल एकर चयन २०१०, २०११ बा \n२०१२ मे नै भऽ सकलै। आब ई पोथी मैिथली सािहधgआॉँय लेल सािहधgआॉँय अकादेमी पुरधg3छँकार लेल उपलधgआऊआध नै \nरहत। ऐ तरहक आनो उदाहरण रहल अिछ। नो एइgगओूइgू99ी : मा इgग6गिवश क मैिथली सािहधgआॉँय आ िवधgआफॉ सािहधgआॉँय मधgआॉ7य \nधg3छँथान नीचधg3ए3क आलेखमे िनधgआएफिपत कएल जा रहल अिछ। ई शृंखला आगधg3ए3 सेहो जारी रहत।] \nभाग-२ (आगधg3ए3) \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n6 \n \nचािरटा उइgग54र आधुिनक नाटक : सैमुअल बैकेटक इgग60इgू70च नाटक “वेिटंग फॉर गोडो”, हैरोइgग9ओड िपंटरक अंइgू91ेजी \nनाटक “द बथइgू61डे पाटइgू6ओ ”, बादल सरकारक बइgू64इgग7गला नाटक “एवम् इइgगओओइg406जीत ” आ उदय नारायण िसंह \n‘निचकेता’क मैिथली नाटक “नो एइgगओूइgू99ी : मा इgग6गिवश ” \nउंg25एर आधुिनक भावंg262धान िनरथंgध6षक (एबसडंgध6ष) नाटक : एन एटेइgगओूडेइgगओओट गोडो  क सैमुअल बेकैट धg3आफारा धg3छँवयं धgआएछधg37छचसँ \nअंधg3ऊ।ेजीमे अनुवाद कएल गेल “वेिटंग फॉर गोडो” शीषधg3ए।कसँ आ उपशीषधg3ए।क “अ धg3ऊऊेिजकॉमेडी इन  टू एधgआ7छधg3ॉँस ” \nसेहो जोड़ल गेल जे धgआएछधg37छच संधg3छँकरणमे नै छल। धg3ऊऊेजीकॉमेडी माने धg3ऊऊेजेडी आ कॉमेडीक िमधgआफ7ण। एकर \nकथानकसँ धg3छँपधgँ।ए भऽ गेल हएत जे एकर मुधgआ7।य  पाधgआफफ “गोडो” ऐ नाटकमे छैहे नै, दोसर ओ भावक दृिधgँ।एसँ \nसेहो नाटकक मुधgआ7।य  तधgआॉँव नै छै। नाटकक मुधgआ7।य तधgआॉँव छै “वेिटंग” माने बाट तकनाइ। भाषा, धg3छँटेज , बाजब, \nचुधgआऊछप रहब , चलबाक तरीका, ई सभ ऐ नाटकक अिभधg3ॉआ अंग िछऐ। देश-कालमे भागैबला बनजारा जीवनशैलीक \nलोक सभ अिछ एकर मुधgआ7।य पाधgआफफ। िबनु बजने शारीिरक  भावसँ अिभनय करैबला “माइम कलाकार” जेकधg3ए3 ऐ \nनाटकक पाधgआफफ अिभनय करै छिथ।  नाटकमे धgआऊछलॉट आ संतुलनक नव पिरभाषा ई नाटक गढ़ैत अिछ। \nआधुिनक िथयेटरकधgआँ3 ई  नाटक नव युगमे धgआएआवेश कराबैत अिछ। िधgँछऊ टेनक “धgआऊँयूिजक हॉल ” िथयेटर मे संगीत \nहाधg3छँय रहै छलै जइमे जीवनक िनराशा “धg3ॉऊॉस -टॉक”सँ बेकेट आ राजनैितक-सामािजक आतंक हैरोधgआऊॉड िपधgआॉॉटर \nहाधg3छँय धgआएफपमे देखबैत छिथ। “नो एधgआॉ3धg3ऊऊी: मा धgआएआिवश ” सेहो धg3छँवकधg3ए। (बा नरक) क धg3आफारपर आरधgआऊँभ होइए जतए \nओना तँ सभ मृत लोक पंिधgआ7छतबधg3आछ छिथ  मुदा एकटा जीिवत धg3छ।यिधgआ7छत सेहो छिथ !उचधg3।आा बाजारी लग सधgआ7ॉच -मधgआ7ॉच \nरहैए! धgआएआेमी-धgआएआेिमकाक ओतए िबयाहो भऽ जाइ छै! नेताजी मृधgआॉँयुक बादो िवलधgआऊँबसँ एबा लेल अिभशधgआऊछत छिथ ! \nवामपंथी ओतौ बाहरसँ समथधg3ए।न दै छिथ ! वी.आइ.पी. धgआ7छयू सँ ओतौ धgआफफाण नै भेटै छै! मुदा जइ दरबधgआ7एजाक बाहर \nलोक पंिधgआ7छतबधg3आछ छिथ से एक युगमे खुिजतो छल आ बधg3ॉआ सेहो होइत छल , ई रहधg3छँयोधg3आछाटन िचधgआफफगुधgआऊछत करै \nछिथ! माने आब ई नै खुजत तखन इधgआॉॉतजारी कथीक ? नधgआॉॉदी-भृंगी कहैए जे सोझधg3ए3क दरबधgआ7एजा धg3छँवधgआऊए नै, माधgआफफ \nबुझबाक दोष छल! अिभनेता िववेक कुमार अपन “सरनेम” पुछल गेलापर कहै छिथ जे कतेक मोिधg3छआक लसँ तँ \nजाित हुनकर पाछधg3ए3 छोड़लक अिछ से उफधg3ए। तँ छोिड़ये देल जाए। वामपंथीक कथामे ने धg3छँवगधg3ए।-नकधg3ए। होइ छै आ \nनिहये यमराज-िचधgआफफगुधgआऊछत , मुदा एतुधg3।आा पिरिधg3छँथित देिख कऽ ओ अिवधgआफॉास कोना करथु? मुदा यमराजे हुनका कहै \nछिथधgआॉॉह जे ई दुःधg3छँवधgआऊए हुअए। यमदूत सभ कड़ाह लग अनेरे ठाढ़ छिथ िकयो भूजैले भेिटते नै छिधgआॉॉह , \nिचधgआफफगुधgआऊछतक मेकप बला दाढ़ी देिख  िभखमंगनीक हँसलापर भृंगी कहै छिथ जे िभखमंगनी सेहो हुनके सभ जेकधg3ए3 \nकलाकार छिथ। मोनक दरबधgआ7एजा मोन छोिड़ एलापर कोना खुजत ? \nधgआएछधg37छच नाटक “वेिटंग फॉर गोडो”, हैरोधgआऊॉड िपंटरक अंधg3ऊ।ेजी नाटक “द बथधg3ए।डे पाटधg3एॉ”, बादल सरकारक बधg3एँधgआ7आला \nनाटक “एवम् इधgआॉॉधgँछएजीत ” आ उदय नारायण िसंह ‘निचकेता’क मैिथली नाटक “नो एधgआॉ3धg3ऊऊी: मा धgआएआिवश ” पुरान \nनाटक जेकधg3ए3 पिरभािषत आरधgआऊँभ आ अधgआॉॉतक पिरिधसँ अलग अिछ। ई कतौ सँ शुधgआएफ भऽ जाइत  अिछ, कतौ \nखतम भऽ जाइत अिछ। एवम् इइgगओओइg406जीत  मे लेखक पाधgआफफ तािक रहल  अिछ, आ अनचोधg3।आे ओ दशधg3ए।क दीघधg3एफकधgआँ3 \nसधgआऊँबोिधत करैत चािरटा देरीसँ आएल दशधg3ए।ककधgआँ3 मंचपर बजा लैए आ ओकरा नाटकक पाधgआफफ बना दैए। चािरम \nपाधgआफफ ओकरा िधgआएआय छै, ओ िनमधg3ए।ल नै “इधgआॉॉधgँछएजीत ” छी। ओ अलग अिछ, इधgआॉॉधgँछएकधgआँ3 जीतैबला ऐितहािसक पाधgआफफ  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n7 \n \nअिछ। ओ अमल िवमल, कमल जेकधg3ए3 लीखपर नै चलत। मुदा अधgआॉॉत जाइत जाइत इधgआॉॉधgँछएजीत सेहो अमल \nिवमल, कमल एवम् इइgगओओइg406जीत  भऽ जाइए। \nहैरोधgआऊॉड िपधgआॉॉटरक “द बथधg3ए।डे पाटधg3एॉ”क धgआएआारधgआऊँभमे तेहेन समीधgआफआा भेल जे हुनकर लेखकीय जीवन समाधgआऊछत हुअए  पर \nआिब गेल। मुदा एकर पुनपधg3एफठ एकरा धgआ7छलािसक बना देलक। िकछु रहधg3छँय , िकछु आतंककधgआँ3 ओ सधgआऊँपूणधg3ए। नाटकमे \nबनेने रहलाह, हाधg3छँय कधgआॉफयकधgआँ3 आर मजगूत केलक।  धg3छँटैनले की अिछ , छल बा बनऽ चहैत अिछ? की ओ \nधg3छँधgआफफीकधgआँ3 दूिषत करैए , बा ओ अपन पधgआ7ऊीक हधgआॉँया केलक ? मुदा मेग तँ ओकरा पिसधg3ॉआ करै छै? ओकर पिहल आ \nदोसर कधgआॉॉसटधg3ए।, के तकर बाधक बनलै? की ओ झूठ बजैए बा वतधg3ए।मान सामािजक आ राजनैितक पिरभाषासँ \nअलग धg3छ।यवहारक अिछ ? ओ मेगकधgआँ3 मोकऽ चाहैए मुदा तैयो िकए मेग ओकरा पिसधg3ॉआ करै छै आ सामािजक आ \nराजनैितक शिधgआ7छत ओकरा िकए आ कोना उठा कऽ लऽ गेल  जाइ छै, जकर िसपाही गोधgआऊॉडबगधg3ए। (गोधgआऊॉडबगधg3ए।क \nलुलुक संग रहधg3छँयमय धg3छ।यवहार ) धg3छँवयं आदशधg3ए। उपिधg3छँथत नै क ऽ पाबै छिथ। \nसुधg3ॉआ -मसान सड़कक कातक मािटक िढमका आ पधgआफफहीन नधgआ7आन गाछ “वेिटंग फॉर गोडो” क धg3छँटेज िछऐ , ताला \nलागल दरबधgआ7एजाक बाहरक धg3छँथल / मधgआॉ3डप “नो एधgआॉ3धg3ऊऊी: मा धgआएआिवश ”क धg3छँटेज िछऐ तँ “एवम् इधgआॉॉधgँछएजीत ”मे दशधg3ए।क \nदीघधg3एफ, सएह धg3छँटेज बिन जाइए। “द बथधg3ए।डे पाटधg3एॉ”मे घरक कोठली धg3छँटेज िछऐ मुदा िपधgआॉॉटर एकर पाधgआफफ धg3छँटैनले \nकधgआँ3 डेरीडाक “िवखधgआॉ3डन ” पधg3आछितसँ कखनो खधgआॉ3ड कऽ दैत छिथ तँ कखनो फेरसँ जोिड़ दै छिथ। लोक बा \nदशधg3ए।क  ओकरासँ ईधg3छ3यधg3एफ करऽ लगैए , खने सहानुभूित करऽ लगैए खने घृणा करऽ लगैए, मुदा धg3छँटैनली गोधgआऊॉडबगधg3ए। \nआ मैधg3।आानक सोझधg3ए3 जखन िनबधg3ए।ल बुिझ पड़ैए  तँ दशधg3ए।क ओकरा संग अपनाकधgआँ3 देखैए , जेना ओ “एवम् इधgआॉॉधgँछएजीत ” \nमे इधgआॉॉधgँछएजीत संग अपनाकधgआँ3 देखैए। “वेिटंग फॉर गोडो” मे जखन लोक गुलाम संग अपनाकधgआँ3 देखैए तखने \nसहानुभूित देखेलापर चमेटा पड़लापर ओ हतधgआएआभ रिह जाइए। “नो एधgआॉ3धg3ऊऊी: मा धgआएआिवश ” मे िभखमंगनी ईधg3छ3यधg3एफवश \nरधgआऊँभा-मेनका कधgआँ3 मुँहझड़की कहैए ! पॉकेटमार इधgआॉॉधgँछएक वधg3एआजपर धgआएँपैधgआऊफयाक बोली लगबैए। नधgआॉॉदी-भृंगी कहैए जे सभ \nगोटे सधgआॉँय छी मुदा धgआ7छयो गोटे पूणधg3ए। सधgआॉँय नै बजलॱ।  “एवम् इधgआॉॉधgँछएजीत ”मे इधgआॉॉधgँछएजीतक हाल िससीफस सन छै। \nशािपत धg3ऊ।ीक िमथक िससीफस , संगमरमरक पाथरपर चढ़बाक लेल अिभशधgआऊछत , आ जखने ओ चोटीपर पहुँचैए \nआिक पाथर फेर गुरिक कऽ ओकरा नीचधg3ए3 आिन दै छै। मनुधgआ7छखक काज आ जीवन िनरथधg3ए।कतापर आधािरत \nअिछ। मनुधgआ7छख असफल  होइले अिभशधgआऊछत अिछ , इधgआॉॉधgँछएजीत जेकधg3ए3? आिक “नो एधgआॉ3धg3ऊऊी: मा धgआएआिवश ”क धg3छँवगधg3ए।-नरक, \nयमराज-िचधgआफफगुधgआऊछतक अमाधgआॉॉयता देखलाहा गपकधgआँ3 देिख बदलत ? मुदा तखन यमराजे कहै छिथ जे देखलाहा गप \nदुःधg3छँवधgआऊए भऽ सकैए ? “वेिटंग फॉर गोडो” ईधgआफॉरक  इधgआॉॉतजारी नै िछऐ , बेकेट धg3छँवयं कहै छिथ जे इधgआॉॉतजारी \n“गॉड”क नै “गोडो”क भऽ रहल अिछ, ओना िधg3ॉऊिधg3छँटयेिनटी “िमथोलोजी” अिछ से ओ तकर धgआएआयोग करै \nछिथ। अिधg3छँतधgआॉँववादी िवचारधारा, मनुधgआ7छख आ धgँछऊधg33आाधgआॉ3ड सभ िनरथधg3ए।क अिछ, अबसडधg3ए। अिछ।  \n  \n  \n.......................................  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n8 \n \n\"वेिटंग फॉर गोडो” दू अंकीय धg3ऊऊेजी-कॉमेडी अिछ। सैमुअल बैकेट धg3आफारा ई 1952 ई. मे \nधgआएछधg37छच भाषामे िलखल गेल आ एकर पिहल धgआएआदशधg3ए।न पेिरसमे 1953 ई. मे भेल। एकर अंधg3ऊ।ेजी संधg3छँकरणक \nधgआएआदशधg3ए।न लंदनमे 1955 ई. मे भेल आ अंधg3ऊ।ेजी संधg3छँकरण 1956 ई. मे धgआएआकािशत भेल।  \nहैरोधgआऊॉड िपंटरक अंधg3ऊ।ेजी नाटक “द बथधg3ए।डे पाटधg3एॉ” कैिधgआऊँधgँछऊजमे 1958 ई. मे मंिचत भेल \nआ 1960 ई. मे धgआएआकािशत भेल।  \n  \nबादल सरकारक बधg3एँधgआ7आला नाटक “एवम् इधgआॉॉधgँछएजीत ” 1962 ई. मे िलखल गेल आ ई 1965 ई. \nमे कलकधgआफँामे मंिचत भेल।  \n  \nउदय नारायण िसंह ‘निचकेता’क “नो एधgआॉ3धg3ऊऊी: मा धgआएआिवश ” 2008 ई. मे ई-धgआएआकािशत आ फेर \nओही बखधg3ए। धgआएआकािशत भेल। 19 फरबरी 2011 कधgआँ3 कुणालक िनदधg37।शनमे कािलदास रंगालय , पटनामे ई डेढ़ \nघधgआॉ3टाक नाटक मंिचत भेल।  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n9 \n \n  \nगजेधgआॉॉधgँछए  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nअपन मंतंgधअषय ggajendr a@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गंgध2ए  \n२.१ जगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल-उपधgआॉॉ यास- बड़की बिह न (आगंgध6ध ..)   \n २.२. जगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल जीक दूटा लघुकथा - बलजोर/ दोंgधअए ती  नै धारैए  \nजगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल \nउपधgआॉॉ यास- बड़की बिह न (आगंgध6ध ..)  \nबड़की बिह  न \nचािर  भाए-बिह नक बीच सुलोचना, पिह ल रहने बड़की बिह नक नाओंसँ गाम भिर मे जानल जाइत छिथ । बीघा \nदू-अढ़ाइक जमीनबला पिर वार।  \n      िछ यासी बखधg3ए।क अवधg3छँ थामे िज नगीक ढलानक आिख री सीढ़ीमे पहुँचल सुलोचना भातीजक संग िब लसपुर-\nमधgआॉ7 य धgआएआदेशसँ अपने गाड़ीसँ गाम पहुँचली। गाम पहुँचते हल चल भऽ गेल सुलोचना बिह न एली। ओना पिछ ला \nपीढ़ीक अनुकरण करैत अिग लो पीढ़ी, दीदीक जगह बिह ने कहै छिधgआॉॉ ह  । एधg3।आे-दुइये टोलक िध या-पुता आ जिन -\n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n10 \n \nजाित यो पहुँचए लगली। डेिढ़ यापर गाड़ी रोिक  रघुनाथ (छोट भाइक जेठ बेटा) उतिर  एका-एकी सभकधgआँ3 उतारए \nलगल। दू बखधg3ए।क पोताकधgआँ3 सुलोचना कोरामे नेने गाड़ीसँ उतरली।  \n      िर धg3छ3 ट -पुधg3छ3 ट  शरीर, चानीक बधgआऊॉ ला दुनू हाथमे, महीन, सादा साड़ी पिह रने। थुल-थुल देह। उतिर ते चाधgआएफ \nिद स आँिख  उठा तकलिधgआॉॉ ह   तँ बूिझ  पड़लिधgआॉॉ ह   जे जेबा कालसँ िव परीत सभ िक छु बूिझ  पड़ैए। िज नगीक आशा \nतोिड़  घरो-दुआ र आ गामोकधgआँ3 गोड़ लािग   कहने रिह यिन  जे अंित म दशधg3ए।न केने जाइ छी। कहधg3ए3 आशा छल जे \nगामक मुँह फेर देखब। तइ बीच जेठ भौजाइपर नजिर  पड़लिधgआॉॉ ह  । नजिर सँ नजिर  िम िल ते दुनूकधgआँ3 बघजर लािग   \nगेलिधgआॉॉ ह  । मुँहक बोल बधg3ॉआे रहलिधgआॉॉ ह   तइ बीच झुनकुट चेहरा, ठधg37छगा हाथे बसमित  या दीदी सेहो पहुँचली। जिह ना \nसुलोचना गामक बेटी तिह ना बसमित या दीदी सेहो। एक उमेिर ये दुनू गोटे, मुदा सुलोचना बिह न तीन मास \nजेठ छिथ । बसमित या दीदीकधgआँ3 देिख  ते सुलोचना बजली- “साले भिर मे एते लटैक गेलधg373?” \nदुनूक िज नगी बधgआ7ँ चेसँ एकठाम बीतने बजैमे कोनो कमी रहबे ने करए। िन धोक भऽ बसमित या दीदी बजली- \n“तूँ ने भाए-भाित जक कमेलहा खा कऽ गधg37छड़ा बिन   गेलधg373, हमरा के देत?” \nसुलोचना- “िक अए भगवान तोरा थोड़े बेपाट छथुन जे नै देिन हार छौ?” \nबसमित या- “हँ से तँ अिछ ये, मुदा जएह कमाएत तेही मे ने देत। अधgआ7ँ छा, कह जे टुटलाहा लग कधgआ7ए जी ने तँ \nरहलॱ। नीक जकधg3ए3 हधg3ॉएडी जूिट   गेलॱ िक ने?” \n“हँ। आब तँ बाधgआऊॉ टीनो उठबै छी, पोतोकधgआँ3 कोरो-कधg3ए3खमे लऽ कऽ खेलबै िछ  ऐ। अपने गािड़ यो छी, आब गामेमे \nरहब।” \n“ऐ उमेरमे असकरे रिह  हेतौ?” \n“छोट भाए- मुनेसरो रहत िक ने? कािधg33ँ   ओहो आओत। ताबे कहुना अही टुटलाहा घरमे रिह  पजेबाक घर \nबनाओत। हम सभ कते जीबे करब। मुदा जाबे आँिख  तकै छी, ताबे तकक ओिर यान तँ करए पड़त \nिक ने?”  \nचौदह बखधg3ए।क अवधg3छँ थामे सुलोचनाक िब आह भेलिधgआॉॉ ह  । जिह ना िप ताक साधारण िक सान पिर वार तेहने \nपिर वारमे िब आहो भेलिधgआॉॉ ह  । समाजमे अखन धिर  धन नै कुले-मूलक महत अिध क रहल मुदा लेनो-देन तँ \nचिल ते छल। नीक-मूलक कधgआॉॉ याक माङो बेसी। ओना अपन-िप ताक कुल-मूलसँ दब पिर वारमे िब आह भेलिधgआॉॉ ह  , \nमुदा कोनो िह नके टा नै, समाजमे कतेको गोटेकधgआँ3 भेल छिधgआॉॉ ह   आ होइतो अिछ । कोनो धgआएआधg3।।े नै उठल।  \nिम िथ लधg3एँचलक ओइ गाममे सुलोचनाक जधgआॉॉ म भेल छलिधgआॉॉ ह   जइ गाम होइत एकटा धारो अिछ  आ पूबसँ \nकोसीक पािन  आ पिछ मसँ कमलाक पािन  सेहो बरसातक मौसममे बािढ़  बिन  अिब ते अिछ । ओना कोसी-\nकमलाक बाधgआॉॉ ह  नै रहने अबैत-अबैत बािढ़  पतरा जाइत मुदा बरखोक तँ कोनो िन िधgआफए  त ठेकान निह ये छै। जइ  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n11 \n \nसाल बरखा बेसी भेल तइ साल बािढ़ यो नमहर-नमहर आएल आ जइ साल कम बरखा भेल बािढ़ यो छोट \nअबैत। खेतीक लेल बरखा छोिड़  दोसर कोनो साधन नै छल। लकड़ीक करीनसँ िक छु खेती होइत छल \nमुदा ओ तँ पोखिर सँ होइत छल जे बैशाख-जेठमे अपने सुिख  जाइत। जे पोखिर  गहॴर रहैत ओइ पोखिर क \nपािन  ऊपर अनैमे तीन-चािर  गाड़ करीन लिग  जाइत। गहुमक खेती निह यधgआँ3क बराबर होइत छल , िक यो-िक यो \nदू-चािर  कधg3आ7ा कऽ लैत छलाह।  \nछह गोटेक पिर वार चलबैमे सुलोचनाक िप ता हिर हरकधgआँ3 किठ  नाइ तँ रहबे करिन  मुदा गाममे माधgआफफ \nहिर हरे एहेन नै बहुतो एहेन छलाह जे हुनकोसँ भारी िज नगी जीबैत छलाह। एक तँ मिह ला िश धgआफआाक चलिन    नै, \nदोसर गाममे साधनोक अभाव। ओना बाहरसँ कम सधgआऊँ पकधg3ए। रहने गाममे िश  धgआफआाक ओते जधgआएफरतो निह  यधgआँ3 छल। \nबेवहािर क धgआफ3ानक जधgआएफरत छल जे सभमे छलैक , अखनो छैक। धg3छँ कूलक मुँह सुलोचना नै देखली।  \nिब आहक तीन साल पछाित  सुलोचनाक दुरागमन भेल, सासुर गेली। बखधg3ए।-पधg3ए3चे-छबेक पछाित  सासुरसँ \nसुलाचनाकधgआँ3 भगा देलकिधgआॉॉ ह   । भगबैक कारण रहैक जे सधgआॉॉ तान नै भेलिधgआॉॉ ह  । ओना ने किह यो डॉधgआ7छ टरी जधg3ए3च \nकराओल गेलिधgआॉॉ ह   आ ने सधgआॉॉ तान नै हेबाक दोष िक नकामे छिधgआॉॉ ह  , से फिड़ छाओल गेल।  \nसमाजमे एहेन धड़धgआऊॉलेसँ होइत जे कोनो मिह  लाकधgआँ3 कुधgआएँप किह   सासुरसँ ठॲिठ या कऽ भगाओल जाइत \nतँ कोनोकधgआँ3 सौित  न तर बसा भगाओल जाइत। इधgआॉँ यािद -इधgआॉँ यािद । वैिद क पधg3आछित   एक-पुधgआएँष एक नारीक सधgआऊँ बधgआॉॉ धकधgआँ3 \nपिह ल धgआफ7ेणीक िव  चार समाज मानने अिछ , तइठाम रंग-रंगक बाधा बना नारीकधgआँ3 अगुआइ सँ रोकल गेल। रंग-\nरंगक सगुन-अपसगुन किह , तँ उढ़री-ढढ़री बना दबाओल गेल। एहेन िधg3छँ थ  ित कधgआँ3 जँ रोगक जिड़   िब ना तकने \nआ ओइठामसँ वैचािर क बाट बनौने िब ना आइ एधg3।आैसम शताधgआऊआ दीमे पहुँचल छी। ई िब लकुल सधgआॉँ य  छैक जे िक यो \nशेर होइ आिक  िस यार सभकधgआँ3 अपन कालखधgआॉ3 ड क लेखा-जोखा होइ छै। तँए ओ अिग ला-पिछ ला दोखक भागी \nभेला, बूझब ई ननमित  भेल। हँ, जँ िक यो अपना हाथे िक छु केलिधgआॉॉ ह   तेकर जबावदेह तँ भेबे कएल।  \nसुलोचनाक िप ता हिर हर समाजक ओहन धg3छ। यिधgआ7छ त   जे आँिख क सोझामे िक यो गाछक आम तोिड़  लैत वा \nखेतक धान नोिच  लैत तँ एतबे चेतावनी दैत बजैत छलाह जे जाइ ि◌छयौ बापकधgआँ3 कहए जे ई छौड़ा धान \nनोचलक िक  आम तोड़लक। बुिझ अहिधgआॉॉ ह   जे जखन तोरा कनैठी पड़तौ। समाजमे सहयोगक िव चार छल। \nअपन गारजन अपने बधgआ7ँ चाकधgआँ3 िस  खबैत छल। मुदा एकटा जबरदस गुण पिर वारमे छलिधgआॉॉ ह   जे महीनाक चािर -\nपधg3ए3च रिव  , चािर -पधg3ए3च सोमक सोमवारी संग कतेको पाविन क उपाससँ सोलो छोट कऽ नेने छलाह। सरधg3छँ व तीक \nआगमन पिर वारमे भऽ गेल छलिधgआॉॉ ह   । ि◌ सफधg3ए। अपने हिर  हरेटा नै पढ़ने। कारणो छल समंगर पिर वारमे एक समधg3एँग \nिग रहिधg3छँ थ  यो करैत छलाह। तँए शुधgआएँहेसँ पढ़ाइ िद  स नै लगाओल गेलिधgआॉॉ ह  । काल-धg3ॉऊमे ओहन -ओहन भैयारी \nपछुआएल। ई दीगर भेल। ओना िक छु समाज एहनो छल जे एहेन-एहेन अवधg3छँ था (सुलोचनाक संग जेहेन भेल \nतेहेन) कधgआँ3 बाहुबलसँ रोकलक मुदा समाजोक कटिन  यधg3ए3 तँ बड़का मूस कित  ते छै। जाित -जाित कधgआँ3 बधg3ए3िट   सभ \nरोगसँ रोगाएल छी। िक यो कम िक यो बेसी। मुदा एहेन-एहेन अपराध समाजक मुधg3।ऊा नै बिन  बिन, जाित य मुधg3।ऊा \nबिन  कमजोर पड़ैत गेल। काल-धg3ॉऊमे जाित  योसँ पिर वारमे पहुँच गेल। एक जाित कधgआँ3 नीच देखाएब वा जाित  क \nभीतर कोनो पिर वारकधgआँ3 िन  धgआ7ँ चधg3ए3 मनोरंजनक साधन बिन  गेल अिछ ।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n12 \n \nसरधg3छँ व तीक आगमनसँ हिर हरक पिर वारक िव चारमे िक छु नवीनता तँ आिब ये गेल अिछ । सासुरसँ \nभगाओल सुलोचनाकधgआँ3 पिर  वार सहषधg3ए। अपना लेलिधgआॉॉ ह  । अपनबैक कारण भेल जे पिर वारक सभ अपने गधgआऊॉ ती मािन  \nलेलिधgआॉॉ ह   जे ओहन कुल-मूलमे डेगे नै उठबैक चाही। ओहनसँ मुँहो लगाएब नीक नै हएत। बापक दुलधgआएफआ \nबेटा दोसर िब आह कऽ लेलिधgआॉॉ ह  । मुदा सुलोचना अपनाकधgआँ3 वैधधg3छ। य नै बुझलिधgआॉॉ ह  । हाथक चुड़ी रखनिह  रहली। \nसमए आगू बढ़ल। लधg3फछ मी जिह ना दरबधgआ7ए जापर हँसी-खुशीसँ आिब  जाइ छिथ न तखन केतबो ताड़ी-दाधgआएफक खचधg3एफ \nहराएले रहै छै। तिह ना ने सरधg3छँ व ित यो रगड़ी-झगड़ी छिथ । सुलोचना जकधg3ए3 नै ने छिथ   जे मने-मन संकधgआऊॉ प क \nसंग जीबैक बाट पकड़ैत, ओ तँ तेहेन रगड़ी छिथ  जे एकटा सौि◌ तनक कोन गप जे हजारो सौित नकधgआँ3 झॲिट  या \nअपन िह धg3छँ सा लैये कऽ छोड़ैत। पुधgआएँखक कहने भऽ जेतै जे जेठकीक जेठुआ जोश कमा देतै।  \nसरधg3छँ वतीक धgआएफप पिर  वारमे बदलल। संधg3छँ कृत पधg3आछित  क जगह नव-नव पधg3आछित   शुधgआएफ भेल। संधg3छँ कृतोक \nपधg3आछित   रहबे कएल। मुदा िश धgआफआाक बुिन  यादी पधg3आछित  सँ उछािल  देलक। सुलोचनाक पीठ परक जेठ भाए युगेसर \nमैिधg3ऊऊ  क पास तमुिर या धg3छँ कूलसँ केलिधgआॉॉ ह  । गरीबी बेकारीसँ धgआफफधg3छँ त  पिर वार। नोकरीक तलासमे कलकधgआफँा गेला। दू \nसाल रहलाह। भाषाक दूरी, शहर-गामक दूरी तँ धg3छँ पधg3छ3 टे रहै। दू साल पछाित  युगेसर टीचसधg3ए। धg3ऊऊेिन ◌ ंग केलिधgआॉॉ ह  । \nलोअर धgआएआाइमरीक िश  धgआफआक बनलाह।  \nयुगेसरसँ छोट मुनेसर सेहो मैिधg3ऊऊ  क पास तमुिर या धg3छँ कूलसँ केलिधgआॉॉ ह । साइंस पढ़ैत। जनता काओलेजमे \nसाइंसक पढ़ाइ नै होइत। गर लगबैत खगिड़ याक गर लगौलिधgआॉॉ ह  । ओही ठामक संधg3छँ कृत िव धg3आँालय मे िव धg3आँाथधg3एॉकधgआँ3 \nभोजन-डेराक बेवधg3छँ था सेहो करैत अिछ । कोसी कओलेज सेहो छैहे। साइंसक िव धg3आँाथधg3एॉ, नीक जकधg3ए3 बी.एस.सी \nकेलिधgआॉॉ ह   तइ बीच िब आहो अफसरक पिर वारमे भऽ गेलिधgआॉॉ ह  । चािर  भधg3ए3इक भैयारी हिर  हरक छलिधgआॉॉ ह  , तइमे \nबँटवारा भऽ गेलिधgआॉॉ ह  । दुनू परानी हिर हरो मिर  गेलिख न। दुनू भधg3ए3इक पिर  वार...।    \n  \n  \n(जारी..) \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल जीक दूटा लघुकथा - बलजोर/ दोंgधअए ती  नै धारैए  \n  \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n13 \n \nबलजोर  \n  \nराज-दरबारसँ घूिम  कऽ अिब ते बड़का-भैया हधg3ए3इ -हधg3ए3इ बैग रािख   जुधgआफँा िन  कािल  बेसुिध जकधg3ए3 पलंगपर चाधgआएफनाल \nचीत भऽ ओंघरा गेला। एतेक सुिध  नै रहलिन  जे तरबा पसीनासँ पसीज पैताबाक संग देहक घामक भीजल \nगोलगला कुतधg3एफ िन  कािलतिथ । आंगनमे बड़की-भौजी  चुिधg33ँ   लग बैस भानस करैत पुतोहुकधgआँ3 कहैत रहिथ  न- \n“किन यधg3ए3, भगवान जँ ससुर देलिन  तँ अहधg3ए3कधgआँ3 देलिन  , अपनो ऐ बुढ़ाड़ी तक पहुँचैमे किह यो खाइ-पीबै आिक  \nकोनो मन-मनोरथक दुख बेकल निह यधgआँ3 भेल अिछ  ।” \nसासुक (बड़की-भौजी) बात सुिन  पुतोहु (रेखा) जे ित लकोरक पात छधg3ए3िट  -छधg3ए3िट   तिह या-तिह या सासु-ससुर लेल \nरािख  अपना-ले लोिह यामे देल उनटबैले छोलनी िद स आँिख  उठबैत बाजिल - \n“कहै तँ छिथ न बड़ सुधg3ॉआर बात माए , मुदा गाममे िह या कऽ देखथुन जे िह नका एते उमेरक कते गोटे घरक \nगारजनी अपना हाथे चुहुिट  कऽ पकड़ने छै। खाएल-पीअल पोसल देह छिधgआॉॉ ह   नोकरनी जकधg3ए3 रखने छिथ  । ई \nकहधg3ए3 किह  यो मनमे होइ छिधgआॉॉ ह   जे पोता-पोती िब आह-दुरागमन करै जोकर भऽ गेल। अपनो उमेर पचास-\nपचपनक तँ भैये गेल हएत मुदा हाथ-मुधg3आ7ी केना चलै छै से सोचै-िव चारैक मौका अखैन तक कहधg3ए3 देलिन  । \nजिह ना दुरागमन कऽ ऐ घर धgआएआवेश केलॱ तिह  ना अखनो छी। पाकल आम जकधg3ए3 दुनू बेकती भेली, कखन ढन \nदे आँिख  मुिन  लेती तेकर कोनो ठीक छिधgआॉॉ ह  । िक छु िद न पछाित  बेटा-पुतोहु घर सधgआऊँहारत। तखन यएह कहथु \nजे िह नका जकधg3ए3 किह  या हएब?” \nअपन मिल िक यतपर पुतो हुक धg3छ। यंधgआ7आ यवाणक आधg3ॉऊमण देिख   बड़की भौजी ित लकोर उनटबैत पुतोहुक बोल \nसुिन  ित ल-िम लाए लगलीह। ढोढ़ सधg3ए3प जकधg3ए3 मन सनकए लगलिन   मुदा िव चार रोिक  मनमे उठलिन , घरवाली \nघर लेती दाइ जेती छुधgआ7ँ छे, तइले लधg3।आड़ -झधg3।आर करब नीक नै। चािर   पएरक हाथी हूिस  जाइए मनुख तँ \nसहजिह  दुइये पएरक होइ छै। आिग क ताउ लग मन तबिध  गेल हेतिन , भिर सक तँए एहेन बात बजलीह। \nमुदा लगले िव चार घूिम  गेलिन । एहेन बात पुतोहुकधgआँ3 बाजक चािह  यिन । एतबो नै होश रहलिन  जे मुँहपर एहेन \nबात बजलीह। घर-दुआर केतौ पड़ाएल जाइ छै। एहेन उिच त भेल जे पाकल आम जकधg3ए3 बुझै छिथ । \nिज नगीक कोनो ठेकान छै, जँ कहॴ हमरासँ पिहने अपने चिल  जािथ  तँ पोत-पुतोहुक गारजनी केहेन हएत। \nछौड़ा-मारिड़ क गारजनी आ पटुआ सागक झोरमे की भेद छै। मुदा िक छु बजली नै। नजिर  दुनूक ित लकोरक \nतड़ूआपर, एहेन ने हुअए जे कोनो लहिक  जाए आ कोनो अिस झू भऽ नरमे रिह  जाए। एक हुकुमदारनी दोसर \nकेिन हािर ।  \nबड़का-भैयाक असल नाओं सुलोचन आ बड़की भौजीक शाधgआॉॉ ती िछ यिन । पिर वारक बाबा समाजक \nभैयारीमे सुलोचन बड़के भैया आ शाधgआॉॉ ती बड़की-भौिज येक धgआएफपमे रिह   गेली। ओना दुनू बेकतीक उमेर अधg3छँ सीसँ \nउपरेक छिधgआॉॉ ह  । मुदा ऊपरका खाड़ीक लाटमे िध यो-पुतो बड़के-भैया आ बड़िक ये भौजी कहै छिधgआॉॉ ह  ।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n14 \n \nसुलोचनाक पलंगक मचमचीक अबाज आँगन धिर  पहुँिच  दुनू बेकतीक कानमे ओिह ना पहुँचल छल \nजिह ना मलकार ि◌ कसान पिर वारमे बाधसँ अबैत माल-जालक आवाज अबैत। अकािन -अकािन  अनुमान लगौलिन  \nजे भिर सक बुढ़ा पहुँिच  गेला। अनुमानो ठीके रहलिन ।  \nबड़की भौजी रेखासँ बेसी पिन गर। देहो हधgआऊॉ लुक। तँए जाबे रेखा छोलनी रािख  पधgआऊॉ था सधgआऊँ हािर  दुनू \nहाथ रोिप  उठैत-उठैत ताबे बुढ़ी (बड़की भौजी) तीिन यधgआँ3 डेगमे पित  -बड़का-भैया लग पहुँिच  गेली। पहुँिच ते \nआँिख  मूिन  चाधgआएफनाल  चीत, दुनू हाथ िस रमा िद स बढ़ौने देिख  अधg3आछधg3ए।चेत जकधg3ए3 हुअए लगलीह। मुदा हा◌ेश \nसधgआऊँहािर   दिह ना हाथक आँगुर नाक लग िभ रौलिन । सधg3ए3स नीके चलैत रहिन   मुदा रधg3छँ ताक झमारसँ िक छु गरम \nतँ रहबे करिन । पंखा हौकलासँ भधg3।आ टूिट   जेतिन । पाछू उनिट  तकलीह तँ डधg3ए3ड़पर हाथ नेने रेखाक मौकनी \nहाथी नहधg3ए3ित   लुदुर-लुदुर अबैत देखलिन । लग अबैसँ पिह निह  जोससँ हुकुम फेकलिन - \n“कनी पंखा नेने आउ।” \nएक तँ राकश दोसर नतल, दस डेग आगू बढ़बसँ रेखा हुकुमेकधgआँ3 नीक बुझलिन  । घूिम  तँ गेली मुदा \nमन िब साइन जकधg3ए3 हुअए लगलिन  । जधgआफँे िव  ष-िवधg3छँ सी बढ़ल जािधgआॉॉह   तधgआफँे मनक हॱर सेहो तेज होइत जाइत \nछलिन । ई केहेन भेल जे नैनसँ देखैक बदला पंखा अनैले घुमा देलिन । भलिहं डा◌ॅधgआ7छ टर नै छी मुदा डा◌ॅधgआ7छ ट रक \nपिर वारक बेटी तँ छीहे। पढ़ल-िल खल छीहे, तखन िक अए बुढ़ी अपचंग भेल छिथ । एक तँ बुढ़ा खेलाड़ जे \nएधgआफँे दूरसँ पएरे एला से भेल िन  मुदा बिज तिथ  से नै भेलिन । लोककधgआँ3 कोनो बेमारी होइ छै तँ बजैए आ \nिह नकर पहने बकारे बधg3ॉआ भऽ गेलिन  । तेहने खेलािड़  बुढ़ी छिथ न। जना लूिट  लैित यिन  तिह ना दुरसेसँ हुकुम \nचला देलिन । हमरासँ बेसी पिन गर तँ अपने छिथ ये िक अए ने दौग कऽ पंखा लऽ गेली। मन ठमकलिन । \nपरबस जीव...। मनमे ठहैकते रेखाक सभ िव चार, पािन  पड़ल झोलीक आिग  जकधg3ए3 िस  मिस  गेलिन । जँ बात \nकिट ित यिन  तँ पीिड़ त-सँ-िव परीत भऽ जइतिथ , जँ नै कटिल यिन  तँ बुढ़ाक जान-परान िन किल  रहल छिधgआॉॉ ह  । \nअजीब लीला बुढ़ीक छिधgआॉॉ ह  । हड़पटािह  गाए जकधg3ए3, दूधक काल छड़िप  उठती आ डोरी तोिड़  आिड़ -धूर कुिद  \nकऽ टपै बेर खलीफा भऽ जेती। इहए छी पिर वार बाबा-दादी, बाबी-दादी, दीदी-पीसा, मौसी-मौसा, काका-\nकाकी, भाय-भौजाइक सधgआऊँ बधgआॉॉ ध क कोनो महत नै, मुदा...। कतए िब ला गेल बाबा-दादीक सधgआऊँ प ित  गुण, जे पेट-\nकािट उपािजधg3ए।त केने रहिथ  । उिच त-अनुिच त िज नगीक िद शा बोध करबैत अिछ  तइठाम मंधgआफफ बिन   ढोलक-\nझािल क संग हवामे रमैत रहै छै। \n पंखाक आदेश पुतोहुकधgआँ3 दैत बड़की-भौजी कान लग मुँह सटा कऽ पुछलिख न-  \n“िक छु खेबो-पीबोक मन होइए?” \nबड़की-भौजीक आवाज कानमे पैिस ते ढोढ़ सधg3ए3प जकधg3ए3 बड़का-भैया फुफकार छोड़लिन -  \n“की खाएब की पीब, अधgँआएािद   कऽ पुछै छिथ , बड़ हएत तँ यएह ने हएत जे एते िद न छािन -छािन  खाइ छलॱ \nआब झािड़ -झािड़  खाएब।” तरे-तर जे बड़का-भैया बजैत रहिथ  से बड़की-भौजी नीक जकधg3ए3 नै सुिन   पौलिन ।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n15 \n \nअधgँआएाद -सँ-अधgँआएािद  त होइत हाथीक सूढ़ जकधg3ए3 मजीराक धgआॉ7 व िन मे बड़की-भौजीक गछाड़ देिख  बड़का-भैयाक मन \nसुगबुगेलिन । बजलाह-  \n“कनी थधgआऊँ हू। आँिख क पल उठबे ने करैए।” \nभिधgआ7छ त   भावसँ बड़की भौजी धड़-फड़ाइत बजली-  \n“अधgआ7ँ छा, पािन  आिन  आँिख  पोिछ  दइ छी।” \n      किह  बड़की-भौजी जुआनीक जोशमे पलंगसँ कूिद  पािन  आनए दौगलीह। चौकिठ क अढ़मे पुतोहु-रेखा पंखा \nनेने अबैत रहिथ , अकासमे उड़ैत बड़की-भौजीक नजिर  रेखापर नै पड़लिन । एक गोटे असिथ रसँ अबैत \nदोसर कुदैत-फुदैत ि◌ नकलैत, मोखे लग िभ ड़ंत भऽ गेलिन । कोनो एक-दोसर पिर वारक िभ ड़ंत नै तँए ने \nबड़की-भौजी िक छु बजलीह आ ने पुतोहु-रेखा। मन दुनूक टधg3ए3गल बुढ़ाक कोसलपर। चलचलौ जकधg3ए3 छिथ  , \nअखने जे पािब  लेब से पािब  लेब। बुढ़ीक (बड़की भौजी) धड़फड़ी देिख  रेखाक मनमे उठल, शाधgआॉॉ त -िचधgआफँ \nरहैबला बुढ़ा एना िव धg3छँ मृत जकधg3ए3 िक  अए कऽ रहला अिछ । जिन कामे एते दूरसँ अबैक शिधgआ7छ त   छलिन  मुदा घरक \nलोककधgआँ3 किह  तिथ न से होश नै रहलिन । जधgआएफर कोनो राजरोग िछ  यिन । (राजरोग ओहन बेमारी होइत जे \nजिड़ -मूल नै छुटैत मुदा पथ-परहेजसँ िज नगी देने रहैत अिछ ।) \n      राजरोग मनमे अिब ते िव चार फुद-फुदाए लगलिन । जिह ना छठी राित क दूध िज नगीक अंित म धgआफआण धिर   \nधg3छँ म रण रहैत, जेकर सफर िज नगीमे सभसँ नमहर होइत छै। िक छु रोग एहनो होइ छै जे चटपट िज नगीकधgआँ3 \nतोिड़  दइ छै आ िक छु एहनो होइ छै जे मुसकारीक मूस जकधg3ए3 कुिह  -कुिह  िज नगी लइ छै। भिर सक बुढ़होकधgआँ3 \nने सएह पकिड़  लेलकिन ।  \n      चून जकधg3ए3 मन चुिन  या गेलिन । ओना जखन दुनू गोटेक (सासु-पुतोहु) कानमे बुढ़ाक पिह ल धgआॉ7 व िन  एलिन  \nतखन दुनूक अपन-अपन उधgआॉँ साह रहिन । बड़की-भौजीक उधgआॉँ साह रहिन  जे राज-दरबारसँ घुमलाहधgआँ3 । नीक जकधg3ए3 \nपिर वारक िव दाइ भेले हेतिन , देखा चाही चाइन केहेन चमकैए।  \n      जाबे रेखा कोठरी पहुँिच  बुढ़ा लग बैस िक छु पुछैक ओिर यान किर ते रहिथ  आिक  बड़की-भौजी लोटामे \nपािन  नेने पहुँचली। मनमे शंका जगलिन । शंका ई जे बुढ़ासँ िक छु कहा ने नेने होिथ । मुदा िब नु सुनल बात \nबाजबो उिच त नै। तहूमे एक िद स मािल क (पित ) छिथ  दोसर िद स पुतोहु। जँ कहॴ दुनू एक िद शाह भऽ \nजािथ  तखन अपन गित  की हएत? गाड़ी उनार भेने चढ़िन हारक जान थोड़े बँचै छै। जँ बचबो करै छै तैयो \nअबाह बनाइये दइ छै। मुदा मनक ताप-संताप बनले रहलिन । पुतोहुकधgआँ3 कहलिख  न-  \n“किन यधg3ए3, अहधg3ए3 उधgआॉॉ टा घुधg3आ7ी ऐँठ िद  अनु।”  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n16 \n \nघुधg3आ7ीक भार देला पछाित   बड़की-भौजीक मन रमकलिन - ओह, लगले दोहरा कऽ अढ़ाएब नीक नै तहूमे तीन \nगोटेक बीचमे। नै तँ कड़ू तेलसँ तरबा रगड़ब नीक होइतिन । पािन सँ चािन  धुआ जइतिन  आ तेलसँ तरबा \nरगड़ा जइतिन  तँ अनेरे होशमे आिब  जइतिथ । खैर, जे हूसल से हूसल। चािन पर पािन क फुहार पिड़ ते \nबड़का-भैया आँिख  खोललिन । आँिख -पर-आँिख  पिड़ ते बड़की-भौजीक आँिख मे ललकारीक रेगहा जगलिन । \nजिग ते सहिम  गेली। अनेरे बुढ़ाड़ीमे घी-ढारीक बात मन पाड़ै छी। लोककधgआँ3 अपनो उमेरक ठेकान करक \nचाही। दुिन यधgआँँ तँ अजीबे छै, दुिन यधg3ए3क एको धgआएआित  शत लोक एहेन नै अिछ  जे अपने माए-बिह न जकधg3ए3 दुिन  यधgआँँक \nमाए-बिह नक चचधg3ए। नै करैत अिछ   मुदा एधgआफँे अपराध िक  अए होइ छै। नैित कताक महत जँ नै होइतै तँ माए-\nबिह िन क अपराध कहधg3ए3 केतौ होइ छै।  \n      पित क थरथराइत मन छाती डोला देलकिन । पँजरा उनिट  तकलीह तँ पुतोहुकधgआँ3 उधgआॉॉ टा घुधg3आ7ी जोर -जोरसँ \nससारैत देखलीह। मुदा शंका भेलिन , शंका ई जे जधgआएफर कोनो बात हेतै। बुिधg3आछ  यार आदमी काजे देिख  आदमी \nिच धgआॉॉ हैए। जँ कहॴ घुिधg3आ7  ये पकिड़  घोलिट या लेलकिन  तखन अपने तँ बीचेमे रिह  जाएब। पुधgआएँखक ठेकाने \nकोन। सधg3ए3ढ़ -परा जकधg3ए3 कखन की करत तेकर कोन ठेकान। कखनो भगत िस ◌ ंह बिन  जान फूकत तँ कखनो \nवेधg3छआ यालयमे िद ने-देखार लुटत-लुटाएत। मन पड़लिन घी-ढािर क मंधgआफफ। मुदा आब ओ  मंधgआफफक समए कहधg3ए3 रहल। \nगाछपर सँ खसैत लोक जकधg3ए3 भौजीक मन झुमलिन   मुदा थाकल ठेिह आएल पित क सेवाकधgआँ3 धgआएआथम धgआएआधgआफ7य दैत \nअपन बेथा िब सिर  भौजी पित  (बड़का भैया) कधgआँ3 कहलिख  न-  \n“लोककधgआँ3 सॱसे देह गुड़ -घा रहै छै से बरदास कऽ समैपर नहेबे-खेबे करैए आ अहधg3ए3 मुरदा जकधg3ए3 आरो धड़ \nखसौने जाइ छी।” \nभौजीक बात भैयाकधgआँ3 कठािन   नै लगलिन । पुधgआएँखपाना जगलिन  । मिर तो धिर  पधgआ7ऊी लग झुिक   जाएब तँ केहेन \nपुधgआएँख हएब। फुड़फुड़ा कऽ िच  ड़ै जकधg3ए3, उिठ  बैस भौजीकधgआँ3 कहलिख  न-  \n“कनी कुरताक बटम खोिल  िद अ।”  \n“एिह ना उनटा-पुनटा बुझै िछ ऐ।” झपटैत पित कधgआँ3 भौजी किह  रेखाकधgआँ3 आदेश देलिख  न-  \n“पिह ने पएरक पैताबा किन यधg3ए3 िन  कािल  िद अनु।” \n      ओना बड़का-भैया रंगा धgआएफपैयाक मुधg3छँ की देलिन  मुदा मनमे उिठ  गेलिन  पधgआ7ऊीक बात ‘उनटा-पुनटा काज।’ \nमुदा बजलाह िक छु ने। सभ बात धg3छँ धgआफफीगण लग बाजब उिच त नै। जँ ओकरा नाक नै रिह तै तँ िक -िक  ने \nकरैत। मुदा छाती रधg3ए3इ -बधg3ए3इ भेल जाइत रहिन  । कुरताक बटम खोिल ते बड़की-भौजी रधg3ए3इ -बधg3ए3इ भेल हृदए \nदेखलिन । बजली िक छु ने। देह खिल आइते बड़का-भैया बजला- \n“कनी लेटरीनो जैतॱ आ नहाइयो लैतॱ।”  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n17 \n \nएक राकश दा◌ेसर नोतल भौजी आदेश फेकलिन -  \n“किन यधg3ए3, अहधg3ए3 चौका सधgआऊँ हारधgआएफ हम बाथ धgआएफप सधgआऊँ हारने अबै छी।” \n      दुनू गोटे माने सासुओ आ पुतोहुओ अपना-अपना मने खुशी जे खेबे कालक गप ने रस पािब  िम ठधg3ए3सपूणधg3ए। \nहोइ छै। दुनूकधgआँ3 खुशी देिख   बड़को-भैया खुश। पिर वार खुशी तँ अपनो खुशी। जँ खुशी नै तँ बजार \nघुमैकाल ओिह ना बाप बेटाकधgआँ3 आ माए बेटीकधgआँ3 कोरामे लऽ घुमैत रहै छै।  \n      कोठरी छोड़ैक िव चार तीनू गोटे किर ते रहिथ  आिक  िश व शंकर पहुँिच  गेलिख न। िक नको लजेबाक धgआएआधg3।।े \nनै। बड़का-भैया बड़के-भैया भेला, भौजी भौिज ये भेलिख न आ रेखा अंगीतेक बेिट यो आ का◌ॅलेजक िव धg3आँािथधg3ए।यो। \nकोठरी धgआएआवेश  किर ते िश व शंकर पूिछ  देलिख न- \n“भाय, केहेन याधgआफफा रहल ?” \nजिह ना मुदधg3एफ ऊपर अधg3छँ सी मन जारिन  लािद  जराओल जाइत तिह ना अधg3छँ सी मन पािन मे डुमल बड़का-भैया \nिम रिम राइत कहलिख न- \n“अशुभे रहल।” \nभैयाक बात सुिन  िश व शंकर बजलाह- \n“पिह ने धgआएछेस भऽ जाउ , नहा-खा िल अ तखन िन चेनसँ आगूक गप हेतै। ताबे हम बैसै छी।” \n      िश व शंकरक मनमे रहिन  जे नव-नव रचना अनने हेता, सेहो देख लेब आ दरबारक कागजो-पधgआफँर देख \nलेब। एधg3।आे वधg3छँ तुकधgआँ3 एक धg3छँ त रसँ िग रौलापर अनेक तरहक दबाब पड़ै छै। असिथ रसँ िग रौलापर नरमो वधg3छँ तुकधgआँ3 \nबँचैक संभावना रहै छै, जखन िक  जोरसँ िग रौलापर कड़ो वधg3छँ तुकधgआँ3 टुटै-फुटैक संभावना भऽ जाइ छै। बड़का-\nभैयाक िधg3छँ थ  ित  सएह रहिन । मुदा दबाबो देब उिच त नै बूिझ  िश वशंकर चुपे रहलाह मुदा रेखाकधgआँ3 कहलिख  न- \n“पान सए नधgआऊँ बर जदधg3एफ देल पान खुआ िद  अ। एक झपकी ताबे मािर  लेब।” \n      जते काज बड़का-भैया अ◌ाधा घंटामे करै छलाह ततबे करैमे घंटोसँ ऊपर लािग  गेलिन । जिह ना पएरमे \nजात बािधgआॉॉह   वा जहलमे डंडा-वेरी..., मुदा से िश व शंकर नै बूिझ  सकलाह। कारण भेलिन  जे रेखा का◌ॅलेजमे \nखेल-कुदमे नधgआऊँ ब र एक छल आइ उठबो-बैसबोमे असोकजधg3ए। भऽ रहल छिधgआॉॉ ह  । मनमे उठलिन  अखराहाक खलीफा \nपिह ने डधgआॉ3 ड -बैसक कऽ लपटैए, तखन कुधg3छआ ती लड़ैए आ तेकर पछाित  छोट-छोट खलीफाकधgआँ3 लपटाबैए। पछाित   \nसवारी किस  परीधgआफआा लइए। िज  नगीयोक अवधg3छँ था अिह ना होइ छै। बड़का-भैया ऐमे चुकलाह। भोगी-िव लासीक \nपिर वार बना लेलिन  आ आशामे जीबै छिथ  जे चाननक गाछी लगौने छी। सोिच ते-सोचैत आँिख  बधg3ॉआ भऽ \nगेलिन । भकुआइत ओंघा गेला।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n18 \n \n      बड़का-भैयाकधgआँ3 पहुँिच  ते बड़की-भौजी पनबधg3आएी नेने पहुँिच   गेलिख न। दुनू गोटे पान खेलिन । िश वशंकर \nपुछलिख न-  \n“अशुभ की कहिल ऐ?” \nिश वशंकरक धgआएआधg3।। सुिन   बड़का-भैया झमान भऽ जेना हजारो हाथ ऊपरसँ खसला-  \n“िम िस यो भिर  जेकर आशा नै छल से भेल मुदा...?” \n      खेतक अकटा-िम िस याकधgआँ3 िक  यो अधg3ॉआ मानबे ने करैत तँ िक  यो सागो आ रोिट यो बना खाइत अिछ । खेती \nभलिहं नै होउ मुदा ओहो (अकटा-िम िस या) मैदानमे डटल अिछ । जँ किन यो नजिर  नै राखब तँ जजातेक \nछातीपर चिढ़  धरतीकधgआँ3 अधg3ॉआ मंडल बना दैत अिछ । बाट-घाट रोकने तीथधg3ए। याधgआफफीकधgआँ3 िक  छु नै िब गड़ैत छै, देखै-\nसुनैक नव-नव धg3छँ थान भेटैत छै। मािन औ वा नै मािन औ समैक शिधgआ7छ त   सबल होइ छै। \n      बड़का-भैयाक चेहराक िधg3ॉऊ  या देिख  िश वशंकर सोचिथ  जे चेहरा किह  रहल छिधgआॉॉ ह   जे जना धमसुरक चोट \nलगल हो िधgआॉॉ ह  । जटा-जटीनक बधg37छगकधgआँ3 जिह  ना कुटनी कूिट  पेटसँ पािन  िन कािल  पािन क संग मुइल बधg37छगकधgआँ3 मटकुरमे \nनेने गीत गबैत केकरो ऐठाम फेक भिर  िद न फौतली सुनैक राधg3छँ ता बना लैत तिह ना गिस या कऽ िश वशंकर \nपकड़लिन । मुदा मनमे ईहो होिधgआॉॉह   जे धमसुरक चोट किन यो खड़खड़ाएल नै। एकाएक एना िक अए भेल। \nजाबे अकासमे पाि◌ न पािन सँ नै टकराएत ताबे िब जली केना बनतै आ िब जली नै बनत तँ ठनका केना बनत। \nभलिह◌ ं अहधg3ए3 ओकरा सोनोसँ अमूधgआऊॉ य बुझैत होइऐ मुदा ने राधाकधgआँ3 नअ मन घी हेतिन   आ ने राधा नचती। \nकेकरा बुते हएत जे ओकरा पकिड़  हाथमे आनत। ओकरा पकड़ै ले गोवरधन जकधg3ए3 गोबरक ढेरी बनबए \nपड़त, तइपर फुलही थारी राखए पड़त तखन जब समए औतै समुधgँछएसँ किर  या हवा उिठ  अदिल -बदिल  बादल \nबिन  दोसर बादलसँ टकराएत, ओही टधg3।आरसँ िब  जली बिन  ठनका बनै छै। तखन जा कऽ ओही थारीपर \nठनका खसत। कतबो ठनका जोर करतै मुदा गोबर की  ओकर शक् ित कधgआँ3 शिधgआ7छ त   मानतै। राधg3छँ ता रोकतै। \nभलिहं अधgआफॉमेघ युधg3आछ िक  अए ने होउ।  \n      जिह ना छातीपर बैस कंठ पकिड़  बलजोर मुँहसँ बजबा लैत, तिह ना बड़का-भैया बजलाह- \n“आशाक िव परीत अपना हाथे केलॱ।” \nबड़का-भैयाक बात सुिन  िश वशंकर िव ड़धg37एक मोड़मे पिड़   गेला। पुछलिख न- \n“एना िक अए?” \n“तीन गोटे कारोबारी छेलॱ। दू गोटे िश कारी छेलॱ आ एक गोटे अनाड़ी छलाह। हुनका िल ए िद न-राित  \nबारहे-बारहे घंटाक होइ छै सहए बुझैत। ओना जिह ना आिद  ऋृिष का सबहक पिर वारकधgआँ3 जँ कोनो पिर  वार किह   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n19 \n \nदेबै तँ ई जधgआऊॉ द वाजी भेल। इंिज न ि◌ नमधg3एफताक पिर  वार जँ इंिज न ि◌ निमधg3ए।तक शिधgआ7छ त   नै राखत तँ वंशक रधgआ7छ छा केना \nहेतै।” \n“हँ तखन?” \n“धgआएआधg3छँ ताव देिल ऐ। दोसरो धgआएआधg3छँ ताव एलै। मुदा जेकर कधgआऊॉ प ना नै छल से भेल!” \n“से...।” \n“धgआएआधg3छँ ताव दइते जे दोसर छलाह, िज नकासँ िम िस यो आशा नै छल जे ठनका जकधg3ए3 बिन   जेता। जिह ना \nअकासमे उड़ैत गीध अपन सहयोगी चीलकधgआँ3 देखा दैत आ हरड़ी-िव देशरक मकड़क मेलामे अरबा चाउरक \nिच धg3।आसमे, इनहोर देल पािन सँ बनल रोटी आ तइपर पँचफोरना देल अधgआऊॉ लूक दमक संग हाथमे रोटी लऽ मेलो \nदेखैत आ खेबो करैत रहैए आ तखने जिह ना हाथक रोटी झपिट  चील पोखिर क महारक पीपरक गाछपर बैस \nकुचड़ए लगैए, तिह ना भेल। तेना झपटलक जे छाती छॅहो-िछ धgआफँ भऽ गेल। कतबो अपनाकधgआँ3 असिथ  र करी \nमुदा नै भऽ सकल। अधgआॉॉ त  भेल जे संदेश तँ समाजमे जेबे करत। मुदा-संदेशो तँ सनेसे छी। केधgआऊँ ह र केहेन \nिब लहाएत से के कहलक।” \n“आब?” \n“देखार होइ दुआरे बहुमत नै हुअए देिल ऐ। सवधg3ए।सधgआऊँ म ित  कऽ जान बचा लेलॱ।” \n      सुिन  दुनू गोटे ममधg3एफहत भऽ गेला। मुदा दुनूक मनमे दू तरहक िव  चार नाचए लगलिन । बड़का-भैयाक \nमनमे उठैत रहिन  जे ई उमेर सधgआॉॉ यासक छी। हमरा कोन ऐ दुिन यधg3ए3-दारीसँ मतलब अिछ  जे अनेरे...। \nिश वशंकरक मनमे उठैत रहिन  जे जाधिर  समए नै पकिड़  चलब ताधिर  समए संग नै चिल  सकब। िव कासोक \nधgआएआिधg3ॉऊ  या छै। ओहीमे गित -मित  संगे चलै छै। से नै भेल।  \n  \n(“बलजोर ” कथा डॉ. ंg262ेम शंकर िसंहकंg2एध समिपंgध6षत ...)  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n20 \n \n  \n  \nदोंgधअए ती  नै धारैए  \n  \nमित िछ धg3ॉआु जकधg3ए3 भेल दरबधgआ7ए जाक खुटधg3ए3मे ओंगिठ   अपने करनीक फल देखबो करैत रही आ अिग ला फल िद स \nतकबो करैत रही। मुदा मन केतौ थहेबे ने करए, केतौ-कतौ डुिम यो जाए तँ केतौ-कतौ बूिझ  पड़ए जे \nसमुधgँछएक कातमे लहिड़  क संग बालुपर ढूिस  खेलै छी। गाम िद स ताकी तँ देिख ऐ जे गोसधg3ए3इ भायकधgआँ3 सौसे \nगामसँ दोधg3छँ ती िन मिह  रहल छिधgआॉॉ ह   दोसर हम छी जे लऽ दऽ कऽ एकटा दोस खेनाइ-पीनाइसँ लऽ कऽ बर-\nबिर आती पुरनाइ धिर  छल, सेहो चिल  गेल। ओह! अनेरे झगड़ा कऽ अपन संकधgआऊॉ प  तोड़लॱ। ए◌े◌ँह कहू जे ई \nकेहेन भेल जे जइ भोला बेटाक केश कटबए गंगा कात गेल रही आ केश कटौला पछाित  छौड़ाकधgआँ3 असीरवाद  \nदेने रिह ऐ जे पान साल पछाित  बिर आती पूिर  िब आहो कऽ देबौ, से तँ टूिट  गेल। भोलबो सधgआऊछ प त खा लेलक \nजे तोरा दुआरपर थूक नै फेकबौ तिह ना झॲकमे अपनो तँ किह ये देिल ऐ। लाभ-हािन  तकै छी तँ एकटा दा◌ेस \nछल सेहो चिल  गेल। असकरे जिह ना पुधgआएँखक घर तिह  ना ने मौिग योक होइ छै। ओह, अनेरे एहेन झॲकमे \nपड़लॱ, ओ जँ बजबे कएल तँ पछाित  बुझा दैित ऐ जे मनक कोनो ठेकान छै ओिह ना मुँहसँ िन किल  गेल तइले \nदोधg3छँ ती िक अए चिल  जाएत। भेल तँ एतबे ने रहए जे ओ मािट क तरक अधg33ँुआ -सुथनीकधgआँ3 फल किह   \nएकादशीक बात कहै आ हम आम-जामुनकधgआँ3 अकास फल किह   एकादशीक बात कहैत रिह ऐ। अनेरे बातक \nरधgआ7आ ग ड़-झधgआ7आ ग ड़ बिन  मधgआ7आ ग ह कऽ दऽ आएल। बुकौड़ लिग  गेल जे असकरे गाममे केना रहब? जइ गाममे जाित -\nजाित क रगड़ा, जाित -जाित क बीच कूल-मूलक रगड़ा, कखनो िट क-िब नु टकक रगड़ा, कखनो राम-कृधg3छ3 ण क \nरगड़ा, तँ कखनो ऐ टोल ओइ टोलक रगड़ा, केना एहेन समाजमे असकरे रहब।  \n      जिह ना बाधgआॉॉ ह  टुटने वा छहर टुटने बािढ़ क पािन  घरेकधgआँ3 डुमा दैत आ घरमे बैसल घरवारी घरकधgआँ3 रधgआफआक \nबूिझ  भधgआफआक भऽ जाइत सएह गित   भेल। मुदा गिर बाहा जे धिन काहाक देखसी-रधg3छँ ता पकड़त तँ कते िद न \nचिल  सकत। मनमे उठल जे जाबे अपन दुख दो सरकधgआँ3 नै कहब ताबे एिह  ना हएत। मुदा कहबो केकरा \nकरब। डॲगी नावमे बैसा डगमगा कऽ डुमबैयेबला बेसी अिछ । नजिर  उठा तकलॱ तँ मंगल धg3ऊ।ह जकधg3ए3 गोसधg3ए3इ -\nभाय छोिड़  दोसर िक यो ने बुझाएल।  \nगोसधg3ए3इ भाय धg3छँ कूलक संगी। गोिट -पंगड़ा जे पुरान लोक छिथ  ओ अपनाकधgआँ3 पुरना सीमा बना लेलिन  तिह ना \nनवका तूर नवका सीमा। कारणो भेल िश धgआफआाक बदलाव ! मुदा गोसधg3ए3इ -भाय तँ एक बतिर या छिथ , हुनकेसँ पूछब \nनीक हएत।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n21 \n \n      िव दा भेलॱ। गोसधg3ए3इ -भाय हमरा िग रिग िट या कहै छिथ । जखन बजै छी तखन ‘ठीक-ठीक’ किह  दैत \nछिथ , मुदा रंग बदलैकाल सतरंगा किह  िग रिग िट या कहै छिथ । संगी-साथीमे अिह ना होइ छै। बाधgआॉॉ ह पर देिख ते \nगोसधg3ए3इ -भाय पुछलिन - \n“की िग रिग ट भाय, सुनै छी अहू बेर इलेधgआ7छ श न हएत?” \nकहिल यिन -  \n“आब ऐ सभकधgआँ3 छोिड़   देलॱ। सभ पाटी टहिल -बूिल  देिख  लेिल ऐ। एक उमेरोपर एलॱ। छौड़ा-मारिड़ क चािल  \nधड़ब से सकब।” \n      चाह पीिब ते मन असिथ र भेल। पुछिल यिन - \n“भाय, हमरा दोधg3छँ ती नै धारैए। तेकर की कारण? अहधg3ए3कधgआँ3 देखै छी जे सगरो लुधकी लागल अिछ   आ हमरा \nएकटा छल सेहो टूिट  गेल?” \n“िक अए?” \n“मुहधg3ए3-ठुधg3आ7ी भऽ गेल। ” \n“की मुहधg3ए3-ठुधg3आ7ी?” \n“कौआ-ठुधg3आ7ी नै खेलाइ िछ  ऐ तिह ना।” \n“िग रिग ट भाय, अहधg3ए3 लंगोिट  या संगी छी तँए कहै छी। जिह ना कोनो-कोनो गाछमे एकेटा िस र होइ छै, आ \nकोनोमे मुसरासँ लऽ कऽ मोटका िस र, पतरकाक संग जधgआऊॉ लो होइ छै, सबहक अपन-अपन काजो आ \nिज निग यो छै। तिह ना िब नु रोपल मनुधgआ7छ खोक िस र छै। ओकरामे दोसर केना सटै छै आ हटै छै, यएह खेल \nछै। अही पाशापर सभ बैस िज नगीक नाव खेि◌ ब भव-सागर पहुँचैए।” \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n \n३. पंgध2ए \n  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n22 \n \n३.१.१. रामिव  लास साहुक दूटा किव  ता  २.हेम नारायण साहु जीक किव  ता  \n  \n३.२.१. आशीष अनिचधgआॉॉहार -गजल२. डॉ. िश  व कुमार ंg262सादक दूटा गी त \n३.३.१. जगदानधgआॉॉद झा ‘मनु’ गजल १-४ 2. पंकज चौधरी \"नवलधgआफ7ी\" भिंg2ऐअत गजल / \nभगवती गीत १-२/ किवता १-२/ गजल १-७ \n३.४.१. कािमनी कामायनी - आंgधअएथाक पूणंgध6ष कलश  २. िबनीता झा- चैन ३.\nधgआ7एयोित झा चौधरी-िपया जंg298दी सँ आउ ने (वैलेधgआॉॉटाइन डे पर िवशेष ) \n  \n३.५.१. राजदेव मंg28ध ड लक दू गोट किव  ता २. जगदीश ंg262साद मंg28ध ड लक दू टा गीत  \n  \n३.६. बाल मुकुधgआॉॉद पाठक - गजल१-२ \n  \n३.७.१. िबधgआॉॉदेधgआफॉर ठाकुर  \"नेपाली\"- धgआएआेम / गजल २. सुिमत िमधgआफ7 - गजल १-२ \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n23 \n \n१. रामिव लास साहुक दूटा किव  ता  २. हेम नारायण साहु जीक किव  ता  \n१ \nरामिव  लास साहुक दूटा किव  ता  \nरामिव  लास साहु जीक दूटा किव ता - \n  \nजीयब केना  \n  \nजीयब तँ जीयब केना \nदुिन यधg3ए3 बदिल   गेल जेना \nचाधgआएफकात अधरमे कुकरमे \nिद न-दहारे डाका पड़ैए \nचौबिट यापर इधgआ7ए ज ित  लुटाइए \nगाम-शहरमे दाधgआएफ िब  काइए \nमानव पीब दानव बनैए \nचोरी-डाका िस नाजोड़ी करैए \nबीच बजार बलधgआॉँ कारी होइए \nकतए चिल  गेल धमधg3ए।क नीित    \nजेनए देिख यौ कुिर ित ये रीि◌ त \nजीयब तँ जीयब केना \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n24 \n \nदुिन यधg3ए3 बदिल   गेल जेना। \n  \nचलैत बाट डर लगैए \nचौर िस पाही खेल करैए \nसरकारक कानून उधgआॉॉ टा बनलए \nि◌ नदधg37एषी लेल जहल बनलए  \nदोषी घूिम -घूिम  मौज करैए \nसरकार अपराधीक बीच \nगरीब जनता पीसाइत रहैए \nसभ हधgआॉँ यारा कंश बनलए \nसरकार धृधg3छ3 टराधg3छ3 ट  बनलए \nअिध कारी मंधgआफफी माल लुटैए  \nदेशक जनता बौक बनलए \nदेिख  किव  सोचमे पड़लए \nजीयब तँ जीयब केना \nदुिन यधg3ए3 बदिल   गेल जेना।। \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n25 \n \n  \n  \nमोनक आिग   \n  \nपूिणधg3ए।माक चान मिल  न भेल \nदेिख  तरेगन कनखी मारए। \nसोलह धgआफ7ृंगार काएल  \nभेल मिल न। \nिपया िब नु भेलॱ िव रिहन \nराित क फूल भोरे भेल मिल न। \nमृग तृधg3छ3 णामे मृग बौआइए \nभटिक -भटिक  जिह ना परान गमबैए। \nतिह ना मन हमर भरमैए \nमोन आिग  रिह -रिह  जड़ैए। \nनै िप या िप यास मुझाइए \nसोल हकलासँ सजल चानकधgआँ3 \nजिह ना अधgआॉॉहरा नै देखैए  \nतिह ना परदेिश या िप या \nअपनाकधgआँ3 िव  रान बुझैए। \nि◌ नरदैयाकधgआँ3 धgआएआेम केना जगतै  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n26 \n \nधgआएआेम िब  नु दुिन यधg3ए3 केना चलतै।  \nकी चकबा चकबी जकधg3ए3 \nसधg3ए3झ पड़ैत िब  छुिड़  पड़तै? \nपूिणधg3ए।माक चन देिख   राित  िब तेतै \nकहैए किव  राखू मोनमे धीरज \nएक िद न मेटत अमृतसँ िप यास \nअपन मोनक आिग कधgआँ3 राखू दाि◌ ब। \n  \n  \n२ \nहेम नारायण साहु \nहम छी मैिथ ल- \n  \nहम छी मैिथ ल हमर छी िम िथ ला \nिम िथ ला हमर गाम छी।  \nहमर अधgआऊछ प न धाम छी। \nिक एक एकरा ि◌ बसिर  रहल छी \nऐ मािट -पािन कधgआँ3 छोिड़   पड़ाए रहल छी। \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n27 \n \nऐ भूिम कधgआँ3 समुधgआ7ँ चा जगमे नाम जपैए \nसंसारक लोक जय-जय गान करैए। \nिम िथ लाक सधgआऊ3 य ता-संधg3छँ कृित कधgआँ3 \nिक एक िब सिर  रहल छी? \n  \nऐठामक लोक-गाथा  \nठोिह  पािड़  कािन  रहल छै। \nकतए गेल जट-जटीन \nओ झड़नी गीत...। \nगामक गधgआऊॉली-कुधgआ7ँ ची गबैत छल किह यो \nकतए गेल अधg33ँा-धgआएफदल ओ लोिर  कक नाच \nजे ठेहुिन या दऽ मंचपर ललकारैत छल? \nिब ला गेल महराइ केर िख धg3छँ सा  \nधमधg3ए।राज सन धमधg3एफधgआॉँ माक भधgआ7छ त  \nहिर या डोम सन भधgआ7छ त  कहबैत छल? \nिब नु कोनो भेद-भावक \nभधgआ7छ त  केर घर भोजन करै छल! \n  \nिब सिर  गेल सभ िद ना-भदरीक गाथा \nिब सिर  गेल सभ चुहरमलक गाथा  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n28 \n \nकतेक िग नाबी िम िथ लाक संधg3छँ कृित क गाथा \nमन पड़ैए तँ दुखाइए माथा। \n  \nऐ मातृभूिम क संतान भऽ \nमाएकधgआँ3 छोिड़   िक अए पड़ाइ छी। \nहम छी मैिथ ल हमर छी िम िथ ला \nिक अए एकरा िब सिर  रहल छी। \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com  पर पठाउ।  \n१. आशीष अनिचधgआॉॉहार -गजल२. डॉ. िश  व कुमार ंg262सादक दूटा गीत  \n१ \nआशीष अनिचधgआॉॉहार  \nगजल \n \nशोिणतसँ छै बनल नोर हधgआऊँमर  \nभेलै हँसी तँ अंगोर हधgआऊँमर  \n \nहम तँ छी आब सधg3ए3झक भरोसे \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n29 \n \nनीलाम भेल छै भोर हधgआऊँमर  \n \nहम देखबै िकए दोसरक िदस \nतॲही तँ छहक िचतचोर हधgआऊँमर  \n \nकोनो सुधार नै देशमे छै \nलोक तँ बधg3ॉएड कमजोर हधgआऊँमर  \n \nबाटक िहसाब नै पूछ मीता \nटुिट गेल आब संगोर हधgआऊँमर  \n  \n  \nदीघधg3ए।-दीघधg3ए।-लघु-दीघधg3ए।+ लघु-दीघधg3ए।-दीघधg3ए।+ लघु-दीघधg3ए।-दीघधg3ए। हरेक पधg3ए3ितमे \n  \n२ \nडॉ. िश  व कुमार ंg262सादक दूटा गीत -  \n  \nसंg29ए पकंgध6ष-सहायक धgआएआाधgआॉ7 यापक (सेलेधgआ7छ सन धg3ऊ।ेड ), िह धgआॉॉ दी िव भाग, ह. धgआएआ. साह महािव धg3आँालय , (ि◌ नमधg3ए।ली का◌ॅलेज ि◌ नमधg3ए।ली) \nि◌ नमधg3ए।ली- सुपौल। \nबौआ केर उबटन  \n  \nकजरौटी केर काजर संगे \nबौआ केर उबटन िब ला गेल। \nसोइरी केर अशौचक संगे \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n30 \n \nभारतीय संधg3छँ कार हरा गेल। \nबौआ केर......। \n  \nनव युगक नव संधg3छँ कारमे \nजॉनसन बेबीक पाउडर िम िल  गेल \nमाइक धg3छँ त न छोिड़  कऽ नेना \nबोतल संगे माए भुला गेल। \nबौआ केर......। \n  \nिस नेहक डोिर  तोिड़  कऽ ममता \nसुधgआॉॉ द रता केर मोल िब का गेल \nदाइ नौिर नक संग पािब  कऽ \nनेना माइक शोक भुला गेल \nबौआ केर......। \n  \nअपन आन सभ पाइपर िब क गेल \nसधgआऊँ बधgआॉॉ ध क सभ आँच बुता गेल \nधन लधg3फछ मीक चकाचॱधमे \nतन मन रागक रंग मेटा गेल \nकजरौटी केर काजर संगे  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n31 \n \nबौआ केर......। \n  \nसोहर जधgआॉॉ म  बधैया संगे \nमूड़न उपनैनक महत मेटा गेल \nलकदक गाड़ी वधg3छँ धgआफफाभूषणमे \nबधgआएफआ केर आचायधg3ए। भुला गेल  \nकजरौटी केर काजर संगे \nबौआ केर......। \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n32 \n \n  \n  \nशहर ओ गेल......  \n  \nशहर ओ गेल मनुधgआ7छ ख  बनै लेल \nगाममे रिह  बन-मानुख छल \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nसभकधgआँ3 सभ आइ पथरा गेल।  \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nसभकधgआँ3 सभ आइ पथरा गेल।  \n  \nगाममे सभ छल भाए-बिह न सभ \nिक यो बाबू िक यो काका छल \nभैया-भौजी बेटी-भतीजी \nनै िक यो िब नु नाता छल। \nशहरमे जाइते िर धg3छआ ता-नाता \nसभटा मिट या-मेट भऽ गेल \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nसभकधgआँ3 सभ आइ पथरा गेल।  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n33 \n \nपथराएल शहरी पाथरमे \nकिधg3ॉआ  को मानवता नै बधg3ए3चल  \nचािर  बरखसँ चालीस बखधg3ए। केर  \nनेना-युवती बिल  चिढ़  गेल \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nसभकधgआँ3 सभ आइ पथरा गेल।  \n  \nबाट-बटोही देखतो आधgआॉॉ ह र \nसिन तो धgआएफदन बिह  र भऽ गेल \nपशुतो एहेन कुकमधg3ए। सुिन  -सुिन   \nचुड़ुक पािन मे डूिम  मिर  गेल \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nसभकधgआँ3 सभ आइ पथरा गेल।  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n१. जगदानधgआॉॉद झा ‘मनु’ गजल १-४ 2. पंकज चौधरी \"नवलधgआफ7ी\" भिंg2ऐअत गजल / भगवती \nगीत १-२/ किवत ा १-२/ गजल १-७ \n१ \nजगदान धgआॉॉद झा ‘मनु’ \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n34 \n \nधg3ऊ।ाम पोधg3छँट - हिरपुर डीहटोल, मधुबनी   \n  \nगजल-१  \nरहब आब नै दास बिन हम   \nअपन नीक इितहास जिन हम   \n \nजखन ठानलहुँ हम अपनपर   \nसमुधgँछएो लएलहुँ तँ सिन हम   \n \nउठा मधg3एँथ जतएसँ तकलहुँ  \nदएलहुँ  तँ नधgआफआधgआफफ गिन हम   \n \nहलाहल दुनीयधg3ए3क पीने \nचलै छी अपन मोन तिन हम   \n \nजमल खून मारलक धधरा   \nलएलहुँ िवजय िवधgआफॉ ठिन  हम \n  \n(बहरे मुतकािरब, माधgआफफाधg3ॉऊम -१२२)  \n  \n------------------------------------------- \n  \nगजल-२  \nहकन नोर माए कनै छै  \nतकर पुधgआफफ मुिखया बनै छै  \n \nकते आब बैमान बढ़लै  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n35 \n \nगरीबक टका के गनै छै  \n \nपितत बनल नेता तँ देशक   \nदुनू हाथ ओ मल सनै छै  \n \nपएलक िकयो जतय मोका   \nअपन बिन कs ओहे टनै छै  \n \nबनल  भोकना जेठरैअित \nमुदा 'मनु' तँ सभटा जनै छै  \n \n(बहरे मुतकािरब, माधgआफफाधg3ॉऊम -१२२) \n  \n---------------------------------------- \n  \nगजल-३  \n  \nमनुखक एिह दुिनयधg3ए3मे कोनो मोल निह रहल   \nहमरा लेल केकरो लग  दूटा बोल निह रहल   \n  \nबजाएब  कतए ककरा  सभटा साज टूिटगेल   \nछल एकटा फूटल ओहो आब ढोल निह रहल   \n  \nसभतिर घुमैत अिछ   मनुखक भेषमे हुडार \nनुकाबै लेल ओकरा लग कोनो खोल निह रहल     िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n36 \n \n  \nराितक भोजन ओिरआनमे माएक मोन अधीर   \nछल हमर बाड़ीमे एकटा से ओल निह रहल   \n  \nहँसैत  आ मुधg3छँकाइत  रहए   जतएकधgआँ3 लोकसभ     \nिमिथलाक गाममे 'मनु' आब ओ टोल निह रहल   \n  \n(सरल वािणधg3ए।क बहर , वणधg3ए।-१९)  \n  \n---------------------------------------- \n  \nगजल -४  \n  \n  \nहोए मोन हरखीत ढोलो सोहाइ   \nनै िबनु कारने मीठ बोलो  सोहाइ   \n  \nिधgआएआयगर  भेट नवकी किनयधg3ए3 गेलै जँ  \nहाथक हुनकर नोनगर ओलो  सोहाइ   \n  \nजेबीमे जखन भरल धgआएँपैया होइ   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n37 \n \nतहने महग सधg3छँताक मोलो  सोहाइ   \n  \nिसधgआऊँबर तूरकधgआँ3 नीक गदगर मसलंग   \nसुधg3ॉआर ओिहपर आब खोलो सोहाइ   \n  \nभिर सधgआॉॉदूक घर जािहमे भेटै सोन   \nएहन घरक महकैत झोलो  सोहाइ   \n  \n(बहरे हमीद, २२२१-२२१२-२२२१) \n  \nजगदानधgआॉॉद झा 'मनु' \nधg3ऊ।ाम पोधg3छँट - हिरपुर डीहटोल, मधुबनी   \n  \n  \n२ \n  \nपंकज चौधरी \"नवलधgआफ7ी\" भिंg2ऐअत गजल / भगवती गीत १ -२/ किवता १ -२/ \nगजल १-७ \n१ \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n38 \n \nभिंg2ऐअत गजल   \nधgआफॉेत अिछ पिरधान मधg3ए3 हे \nठोढ़ पर मुधg3छँकान मधg3ए3 हे \n  \nहाथ पुधg3छँतक कमल आसन  \nसजल वीणा तान मधg3ए3 हे \n  \nभारती जय मधg3ए3 भवानी \nजग करै गुणगान मधg3ए3 हे \n  \nबुिध िबना बकलेल सन हम \nमधg3ए3िग रहलॱ धgआफ3ान मधg3ए3 हे \n  \nधg3ॉऊोध आलस लोभ भागय  \nदूर हो अिभमान मधg3ए3 हे \n  \n\"नवल\" मधg3ए3गत आर नै िकछु \nपािब ई वरदान मधg3ए3 हे \n  \n*बहरे रमल / माधgआफफाधg3ॉऊम -२१२२  \n२  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n39 \n \nभगवती गीत १-२ \n१ \nममतामयी मधg3ए3 ममता दे तू \nममतामयी मधg3ए3 ममता दे तू सभ कधgँ।ए कलेश िमटा दे तू \nममतामयी मधg3ए3...} २ \n  \nडोलल नैया िबन खेबैया आश तोरे टा बधg3एँचल मैया \nजुिन कर देरी हाथ बढा दे}२ भवसागर पार लगा दे तू \nममतामयी मधg3ए3... \n  \nहम अधgआफ3ानी धgआफ3ानक भूखल मधg3ए3 दानी तोर दानक भूखल   \nजीवनमे छै घोर अधgआॉॉहिरया}२ मधg3ए3 धgआफ3ानक दीप जड़ा दे तू \nममतामयी मधg3ए3... \n  \nपरम पावन होयत तन-मन धधgआॉॉय होयत मधg3ए3 ई जीवन  \nसुतकधg37छ िवनती सुिन ले मैया}२ बस एक दरस त' देखा दे तू \nममतामयी मधg3ए3....} २ \n२ \n हेयै जगजानी मैया िवनती त' सुिनयौ \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n40 \n \nहेयै जगजानी मैया िवनती त' सुिनयौ \nबेटा के दशा देिख } २ नैना ने मुिनयौ \nहेयै जगजानी मैया.. \n  \nधgआफ7धg3आछा सुमन ल ' ऐलहुं शरणमे \nतन-मन-धन सभ } २ अिहंक चरणमे \nमानब कथीसँ मैया } २ आर कथी अिनयौ... \nबेटाकधg37छ दशा देिख .. \n  \nजतय-जतय गेिलयै वैह ठुकरेलकै \nदीन के िकयो ने } २ कोर लगेलकै \nआश अिहं\n  बधg3ए3चल } २ पाथर ने बिनयौ.. \nबेटाकधg37छ दशा देिख ... \n  \nअहूँ नै सुनबै जँ दुखनामा \nआन के सुनतै } २ कहू ककरा मधg3ए3 \nकिहया हरब दुःख } २ आर कते किनयौ... \nबेटाकधg37छ दशा देिख ... \nहेयै जगजानी मैया िवनती त' सुिनयौ \nबेटाकधg37छ दशा देिख } २ नैना ने मुिनयौ  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n41 \n \nहेयै जगजानी मैया } 3     \n  \n३ \nकिवता १ -२ \n१ \nंg25ऐमक मोल  !!  \n  \nचली कतधg3ए।धg3छ।यक  पथ पर अिवचल \nबनी धgआफ7िमक  धgआफ7मक सधgआॉँकार करी \nसंतोष रहए संग िजधgआफ3ाशा \nलोभ-आ-धg3आफेषक  धgआएआितकार करी।  \n  \nकरी कमधg3ए। सतत  नै िकछु बाधक \nअधgआएआाधgआऊछय  धgआएआाधgआऊछत करी बिन साधक  \nबस धgआफ7मसँ सफल  करी जीवन  \nसभ धg3छँवधgआऊए अपन  साकार करी। \n  \nने त' सुखसँ बेशी नेह रहए \nने दुःखसँ दुबकल देह रहए \nिचंता छोड़ी िनत करी िचंतन  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n42 \n \nसंघषधg3ए। सहषधg3ए। धg3छँवीकार करी।  \n  \nचिल काल संग बनी कालिवजयी \nसंग छूटत पाछू रिह जाएब \nजँ धgआफ7मसँ देह  चोराएब त' \nएिह कालक धारमे बिह जाएब \n     \nधgआफआण भिर नै धg3छ।यथधg37। नधgँ।ए होए   \nधgआफआण -धgआफआण के एहन जोगार करी। \n  \nसभ लेख िविध केर टिल जाएत \nधgआफ7मसँ भाधgआ7आय  बदिल जाएत \nखॴची भाधgआ7आयक  रेखा पुिन \nआ धgआफ7मसँ धg3छँवयं धgआफ7ृंगार करी।  \n२ \nहमर देश  पर-गंg25एी -सील !!  \n  \nजेमहर देखू बीले-बील  \nहमर देश पर-गधgआफँी-सील ! \n  \nधgँ।छधgँ।एाचार  उजागर भेल त' पोखिरसँ बिढ सागर भेल   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n43 \n \nआतंकक से पंक पड़ल सभ छै बिलक छागर भेल  \nफूिस बजै त' ठेहुन-छाबा जे सच बाजल बागर भेल  \nकतिर रहल छै सभके जेबी खधg3एँकी खादी आर वकील।  \nहमर देश पर-गधgआफँी-सील ! \n  \nजनता आगधg3ए3 छुधgआ7ँछ सोहारी नेताजीक छिन भरल बखारी  \nसरकारेक भाग जगै छै जँ बनल योजना कोनो सरकारी \nपधg3ए3च बरख धिर  कुसधg3एॉक माया मतदानक बेर खोजपुछारी\n   \nिनधधg3ए।न  लाचारक के पूछत खटैत-खटैत छै ढोढी ढील। \nहमर देश पर-गधgआफँी-सील ! \n  \nिधया कंठ लागल की करतै टाका छािप कत'सँ अनतै  \nसभटा खेत जँ एखने गेलै बधg3एँकी िधया बेर की गनतै  \nनोरसँ भीजल माएक आँचिर नुका-नुका कते ओ कनतै \nिधया बापक डीह िबकेलै ब'रक बापक झोड़ा सील। \nहमर देश पर-गधgआफँी-सील !\n                        \n      \nघूसे पर काटै घुसकुिनया किरया धन सभके चाही  \nदलमिलत छै दल-दिलत संरधgआफआण सभके चाही \nधgआएआितभाक  धgआएआितकार करए आरधgआफआण सभके चाही   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n44 \n \nधg3छ।यथा कथा के कहतै ककरा सगर धg3छ।यवधg3छँथा सोहरल पील।  \nहमर देश पर-गधgआफँी-सील ! \n४ \nगजल-१ \n  \nसगतिर बखान िमिथला  कधg37छ   \nमिहमा महान िमिथलाकधg37छ  \n  \nछिथ राम सजल बिन दुधg33ँा  \nछाती उतान िमिथलाकधg37छ  \n  \nपाहुनसँ भरल अिछ आँगन  \nदलमल दलान िमिथलाकधg37छ  \n  \nधूमन गगूल शरबत आ  \nपरसबइ पान िमिथलाकधg37छ \n  \nअवधेश देिख गदगद छिथ  \nसभ ओिरयान िमिथलाकधg37छ  \n  \nअिरपन पड़ल सजल डाला   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n45 \n \nदेखब चुमान िमिथलाकधg37छ  \n  \nआओत \"नवल\" कोजगरा  \nबधg3ए3टब मखान  िमिथलाकधg37छ\n   \n  \nवणधg3ए। धg3ॉऊम : २२१२+१२२२ \n  \n  \n  \n  \n  \nगजल-२ \nजग भिरक उपरागसँ अकधgआ7ँछ भेल छी  \nराित-िदन लागैत दागसँ अकधgआ7ँछ भेल छी  \n  \nमौध मुँह पर मुदा मोन माहुर भरल  \nऐ फुिसयाहा अनुरागसँ अकधgआ7ँछ भेल छी  \n  \nहम जँ बजलॱ अहधg3ए3सँ त ' धgआएँिस रहता ओ   \nऐ संबंधक गुणा-भागसँ अकधgआ7ँछ भेल छी  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n46 \n \nदंश सहलॱ कते िमिसया भिर मौध लेल  \nधgआएआेमक मधुर  परागसँ अकधgआ7ँछ भेल छी \n  \n\"नवल\" टूिटतै नै जे िनधg3ॉआ होएतै एहन   \nराित-राित भिरक जागसँ अकधgआ7ँछ भेल छी \n  \n*आखर-१६  \nगजल- ३ \nसभसँ ऊपर देश भारत  \nजगसँ सुधg3ॉआर  देश भारत  \n  \nमुकुट पवधg3ए।त  िहधgआॉॉद चरणिह   \nछै रमणगर देश भारत  \n  \nमाय मानी मािट के सभ  \nतधg37छ िहलसगर  देश भारत \n  \nधमधg3ए। सभटा जाित सभटा  \nबड़ िदलधg3छफगर  देश भारत  \n  \nअपन अधg3ॉआक बल  भरै छै   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n47 \n \nपेट अनकर देश भारत  \n  \nसहब ककरो यातना नै  \nआब बलगर देश भारत  \n  \nठाम सभके मान सभके  \n\"नवल\" नमहर देश भारत  \n  \n >बहरे रमल/माधgआफफा धg3ॉऊम :२१२२+२१२२ \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nगजल-४ \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n48 \n \n\"गधg3ए3धीजी\"क धरती पर बहलै शोिणत केर धार कोना  \n\"भगत िसंह\" केर आँगनमे जनमल अधgआॉँयाचार कोना  \n  \nकतए गेलै \"आजाद\"क नगरी धgआएफिस \"लधg3फछमी\" कत' पड़ेली  \nदेव आ िवधg3आफानक नगरीसँ िबला रहल संधg3छँकार कोना  \n  \nिबसरल-िबलटल छै अपनैती \"मालवीय-मौलाना\"कधg37छ  \nजाित-पाित आ भेदभावक पसरल एते िवकार कोना  \n  \nआब नै जनमै \"लाल\" िकए की देशक मािट भेलै उधg3छँसर   \nलोभी-कपटी-कुकमधg3एॉ सभके लागल एते पथार कोना  \n  \nने नेत ठीक ने नाम नीक टाका बल पर नेता बनलै  \nकरै ओसूली जनता सभसँ चतरल धgँ।छधgँ।एाचार कोना  \n  \nमतकधg37छ मान  िबना बुझने बेर-बेर मतदान केलहुं  \nमतकधg37छ मान नै बूझब जा जागत गुम सरकार कोना \n  \nछोड़ब नै अिधकार अपन फधg3एँड़ बािधgआॉॉह ली चलू \"नवल\" \nिबनु मँगने नै भीख भेटै भेटत फेर अिधकार कोना  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n49 \n \n>आखर-२१  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nगजल- ५ \n  \nधgआएआीत बिन क ' िहयामे रहबे करब हम \nबिन नेह शोिणतमे बधg3छफबे करब हम  \n  \nवेग मोडू बसातक हमर पएर छोडू \nबसातक संगे-संग बहबे करब हम \n  \nिकए िबसरैमे लागल छी हमरा अनेरे \nछधg3ए3ह बिन अहधg3ए3 संग रहबे करब हम \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n50 \n \nनै बुझलहुँ अहॴ त' दोख अनकर कथी \nई ितरधg3छँकारक  तीर सहबे करब हम \n          \nछै िकछु िदन लेल िजनगी तकर मोहे की \nरेतीक भवन बिन ढहबे करब हम \n          \nिमठ लागत की क'धgआएफ तकर परवाह नै \nजे सच छै उिचत छै कहबे करब हम \n  \nअहधg3ए3 घॲटी गरल बूिझ की पीबी सुधा किह \n\"नवल\" नेह-छाधg33ँी त ' मधg3छफबे करब हम  \n  \n*आखर-१६  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n51 \n \n  \nगजल- ६ \nहुनका संग िलअ' बढू आगधg3ए3 जे छिथ अिभयानक पधgआफआमे \nचलू करै छी नव पहल पुिन नव-धg3ॉऊधg3एँितक उपलधgआफआमे \n  \nनमन करैत छी हुनका जे संग चलिथ बिन सहभागी \nहुनको धgँ।छम के दूर करब जे सभ छिथ ठाढ़ िवपधgआफआमे \n  \nचलू करी अनुपालन हुनकर जे छिथ धgआफ3ानक अगुआ  \nपछुवाएल छिथ जे अधgआफ3ाने तिनको आनब समकधgआफआमे \n  \nकमधg3ए।ठ छै जे कमधg3ए।भूिममे हारत -जीतत हएत सफल \nओ की जानै मोल एकर जे बस गप छधg3ए3टै सूतल कधgआफआमे \n  \n\"नवल\" नाच नै आबै जकरा तकरा लै सभ अंगने टेढ़ \nघुरबाक लूिर ने जकरा से धgआफफुिट तकबे करतै अधgआफआमधg37छ \n  \n*आखर-२२  \nगजल- ७ \nिजनगी भिर बस धg3छ।यथधg3ए।क िचंता \nमिरतहुँ लागल धg3छँवगधg3ए।क िचंता  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n52 \n \n  \nअधg3ॉआक खगल छै िनधधg3ए।न िचंितत  \nकरए धिनकहो अथधg3ए।क िचंता \n  \nपिहलुक भेिटते दसकधg37छ ललसा \nदस पुिरते शुधgआएफ  शतकक िचंता \n  \nबहुअक छिथ िबआहल सभ मारल \nकधg3ए3चकुमारकधg37छ घटकक िचंता \n  \nआशा फ'रक लागल छै सभके  \nककरो \"नवल\" नै कमधg3ए।क िचंता \n  \n*माधgआफफा धg3ॉऊम : २२२+१२२+२२२ \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com  पर पठाउ।  \n१. कािमनी कामायनी - आंgधअएथाक पूणंgध6ष कलश  २. िबनीता झा- चैन ३. \nधgआ7एयोित झा चौधरी-िपया जंg298दी सँ आउ ने (वैलेधgआॉॉटाइन डे पर िवशेष ) \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n53 \n \n  \nिपया जंg298दी सऽ आऊ ने \n१ \n  \nकािमनी कामायनी \nआंgधअएथाक पूणंgध6ष कलश  \n  \nपोखिरक मािट  सँ िप तिड़या फुधgआऊॉडािल मधg3ए3जैत/ \nबाबी ओइ िदन बड़ उदास भऽ गेल छलीह/ \nजखन घासक  िछधg3आएा ,माथ सँ उतािर/ \nघुटनक आंगनवाली /आँचर मे बा धgआॉॉह ल / \nगंगा मैयाक परसाद  देलक िधgआॉॉह  / \nहिरधg3आफार सँ आएल छल/ कुधgआऊँभ नहा क ऽ / \nमाथ   पर बोझ छल  ,कतेक रास िखधg3छँसाक / \nसह सह करैत लोक / मुंडे मूँड चाधgआएँ िदस / \nितल रखबाक जधgआ7आगह निह / \nउपरका धg3छँवास उपरे / \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n54 \n \nिनचुलका नीचे / \nमुदा सहधg3छँधgआफफ बाहु सन बेटा / \nमाय बाबू दुनु कधgआँ3 पिजया कऽ भीड़कधgआँ3 धिकयाबैत / \nआिब गेला घाट पर / \nओ िनमधg3ए।ल , ओ कन कन जल / \nडुबकी पर डुबकी / \nउतिर गेल सभ पाप / \nवएह तँ धg3छँवगधg3ए। / आँिखसँ देखल  / \nओ घंटी आ शंख सँ गुंजैत ,/ \nइधgआॉॉधgँछएक दरबार सन सजल / मैयाक आरती ।    \nओइ िदन तँ शुधgआएँआते छ लै पोथीक / \nबधg3ए3चैत रहली कतेको िदन / मास / \nसुध बुध िबसरल / \nबाबी संग कतेको मइया सभ लइत रहली उसास / \nदेती की माते , हुनको ई पुधgआॉ3य  लाभ / \nबा   अिहना कोन मे पड़ल पड़ल / \nिजनगी होइत रहत खाक। \nमाल जाल / पशु /पाखी / \nमृतककधgआँ3 उधg3आछार करए वाली / \nपिततपािवनी /सुनौथ हमरो सबहक िवलाप ।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n55 \n \nआ दलान पर/ \nआंगन मे/ \nओसारा पर/ \nगोहाली मे / \nपोखिरक महाड़ पर/ \nबनैत रहलै िबसबासक पुल/ \nकुजरनी अपन तरकारी बेच कऽ/ \nमलाहीन माछ /तेिलन तेल / \nकुधgआऊँहइन अपन मािटक बासन बेिच / \nपुरिहताइन लोटा /हसूली / \nबधgआॉॉहकी रािख करैत रहली बाटक ओिरयान  \nनिह जाित / निह कुल गौरवक गुमान / \nकतेक िदन सँ एतबे लागल िधयान / \nजे गंगा असननीया जेबै / \nआ ओहो माघ आिब गेलै /लािग  गेलै संगम मे कुधgआऊँभ / \n िबन कोनो पुधgआएँख पातकधgआँ3 नेहोरा  पाती केने / \nमोटरी चोटरी बा धgआॉॉह ने/ अधरितए / \nटीसन पर/ पहुँच गेल रहै/नहा धो कऽ/ नब नब वधg3छँधgआफफ मे / \nसधgआऊँपूणधg3ए। गामक  आधा सँ बेसीए धg3छँधgआफफीगण स भ / \nधg3छँकूल /कॉलेज मे / पढ़य /पढ़बए वाली बेटी /पुतौह /  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n56 \n \nअधg3छँपताल मे काज करैत  िसधg3छँटर / \nिडधg3ऊ।ी धारी नवतुिरया संग / \nगामक मुिखया सहजॲ पीसी सेहो / \nबुझैत अपना कधgआँ3 महान / \nबहरायल छल / सबहक संग / \nकरबक लेल अपन कधgआऊॉयाण / \nसाध हेतै पूणधg3ए। आब / \nकरबाक गंगा अधg3छँनान ।  \n  \n२ \nिबनीता झा- चैन \nचैन  \nजखन गेलॱ चैन लग बैसय, \nओ मुँह िबचका कऽ पड़ा गेल।  \nपिहने घुमय छल अंगना मे, \nने किह कतऽ आब िबला गेल। \nजखन गेलॱ ओकरा दुिनयधg3ए3 मे ताकय ,  \nिबधgआ7ँचे मे बाट हमर अपने हेरा गेल।   \nकिहयो भरमा कऽ सपना देखौने छल,  \nआइ काज पड़ल तँ आंगन मे बैसल छोिड़ गेल।  \nओ जे गेल तँ चिलये गेल,  \nिदन-राित बाट सभ ताकैत रिह गेल। \n \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n57 \n \n \n  \n३ \nधgआ7एयोित झा चौधरी \n  \nिपया जंg298दी सँ आउ ने (वैलेधgआॉॉटाइन डे पर िवशेष )                         \n \nिपया कथीक अिछ एहेन गुमान \nअहॉं िकछु तँ बताउ ने \nछोड़ू- छोड़ू ने डोली कहार \nअहॉं ओिहना लऽ जाउ ने ऽऽ \n \nऑंिख हमर अिछ धg3आफारे पर गारल  \nपूरी पकवान बिन राखल सेरायल \nकेने बैसल छी सोलह िसंगार \nअहॉं जधgआऊॉदी सऽ आउ ने ऽऽ   \nछोड़ू-छोड़ू ने डोली कहार \nअहॉं ओिहना लऽ जाउ ने ऽऽ \n \n \nसॉंझक आघात सँ इजोत पड़ायल \nिदन भिरक असगधgआएफआ मोन अघायल  \nतुलसी चौड़ा पर दीपक कतार \nअहॉं घर जगमगाउ ने ऽऽ \nछोड़ू-छोड़ू ने डोली कहार \nअहॉं ओिहना लऽ जाउ ने ऽऽ \n \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n58 \n \n \nसंगे लऽ जायब अिगला बेर कहलहुँ◌ँ \nिवधgआफॉास रािखक हम निहं िकछु बजलहुँ  \nबीतल जाइए उमरक बहार \nअहॉं काज िबसराउ नेऽऽ \nछोड़ू-छोड़ू ने डोली कहार \nअहॉं ओिहना लऽ जाउ ने ऽऽ \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n१. राजदेव मंg28ध ड लक दू गोट किव  ता  २. जगदीश ंg262साद मंg28ध ड लक दूटा गीत   \n  \n१ \n \nराजदेव मधgआॉ3 ड लक  \nदूटा किवता- \n  \nराजदेव मंg28ध ड ल जीक दूटा किव  ता  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n59 \n \n  \nदगध सुर  \n  \nकलीकधgआँ3 धg3छँ व र सुिन  \nिप क भेल पागल \nअधgआॉॉ त रमे िक छु जागल \nलेलक कान मुिन  \nमनमे गधgआऊछ पकधgआँ3 गुिन   \nकली बजैत अिछ  अपनिह  धुिन - \n“मधुमासक आगमन भेल \nअहधg3ए3 फँिस   गेलॱ कोन खेल \nहृदय केना िब सिर  गेल \nके बनौलक एहेन जेल \nजतए चलैत अिछ  फरेबी खेल \nहमरा बना देलॱ बकलेल \nआिक  अहधg3ए3 बिन   गेलॱ सधgआॉॉ त  \nिव योगक दाहसँ दधgआ7आ ध छी कधgआॉॉ त  \nसधg3ए3चे अनधgआॉॉ त  अिछ  वसधgआॉॉ त  \nिक धgआॉॉ तु हमर नै देखब अधgआॉॉ त ।” \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n60 \n \nइजोतक वंgधअए ंg255   \nघर-दुआिर कधgआँ3 नीप  \nहाथमे लेने जरैत दीप \nअधgआॉॉ हारसँ लड़बाक इधgआ7ँ छा \nकऽ रहल समैक धgआएआतीधgआफआा \nहवाक झा◌े◌ंका कऽ रहल खेल \nदीया अपनाकधgआँ3 बचेबाक लेल  \nआँचर तर ढुिक  गेल \nजेना इजोत वधg3छँ धgआफफ  बिन  गेल \nआँिख कधgआँ3 असंधgआ7। य  दीप सुझाएल \nजे छल मुझाएल \nबाट अिछ  असीम, अपार \nअड़ल चाधgआएफभर अधgआॉॉ हार \nएक दीप अिछ  धgआ7ए व िल त \nतँ करत अनेकोकधgआँ3 धgआएआधgआ7ए व िल त \nनेिस  रहल धेने इहए आस \nठामिह -ठाम खेलत उजास।  \n  \n  \n२  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n61 \n \n \nजगदीश ंg262साद मंg28ध ड ल जीक दूटा गीत - \n  \nमरम देिख ......  \n  \nमरम देिख  ममधg3एफहत होइ छै \nममधg3ए। देिख   ममधg3एफहत होइ छै।  \n  \nडाह मरम मरण देिख  \nममधg3एफहत टुक -टुक तकै छै। \nतारन-मारन देिख -देिख  \nित लिम ला ित ल-ित ल खसै छै। \nित लिम ला ित ल-ित ल खसै छै। \nमरम देिख ......। \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n62 \n \nममधg3ए।क आहत देिख  -देिख  \nघात-अवघात हृदए लगै छै। \nतइर तीर तीिड़ -तीिड़  \nसगर देह सकबेधल देखै छै। \nसगहर देह सकबेधल देखै छै। \nमरम देिख ......। \n  \nममधg3ए। मािर   सुमािर  छोिड़  \nकुमािर  मािर  मारैत रहै छै। \nअिढ़ -मोिड़  एँिठ  रधg3छँ सी \nबाट-घाट सकबेधल देखै छै। \nबाट-घाट सकबेधल देखै छै। \nमरम देिख ......। \n  \nममधg3ए। एक दुिन  यधg3ए3 बिस   \nिज नगीक पाठ पढ़ैत रहै छै। \nदोसर मरम मरण बिन  \nभूत-राकश टहलैत रहै छै। \nभूत-राकश टहलैत रहै छै। \nमरम देिख ......।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n63 \n \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n64 \n \n  \n  \nचालिन -सूप......  \n  \nचालिन -सूप चालिन  एलॱ \nभाय यौ, सूप-चालिन  चलिन  एलॱ। \nकखनो घाट कखनो अगम \nबीच पािन  चिल आइत एलॱ। \nपकिड़  पधg3ए3िख   सुगना गीधक \nचाल चील िच लिच लाइत एलॱ \nभाय यौ, चालिन ......। \n  \nकखनो िस मटी बालु बिन  \nसंगे-संग पथराइत एलॱ। \nदोखरा-तेखरा कखनो बिन  \nमुरही संग भुजाइत एलॱ \nभाय यौ, मुरही संग भुजाइत एलॱ। \nचालिन -सूप......। \n  \nजधgआऊॉ ला िस र गाछ पकिड़   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n65 \n \nबधg3ए3स जाल जिल  आइत एलॱ। \nअधg33ँुआ -सुथनी फल पकिड़  \nमिर या-अिर या फेकाइत एलॱ \nभाय यौ, मिर या-अिर या फेकाइत एलॱ। \nचालिन -सूप......। \n  \nकरनी-धरनी बढ़नी बिन  \nअंगने घर बहराइत एलॱ। \nगुड़ा-खुधg3।ऊी खखरी बिन   \nगुड़चधgआऊॉ ला-चला चलिन  एलॱ \nभाय यौ, गुड़चधgआऊॉ ला चला चलिन  एलॱ। \nचालिन -सूप......। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \nबाल मुकुधgआॉॉद पाठक - गजल १-२ \nगजल \n \nिमललौँ अपन चानसँ भेल पुलिकत मोन \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n66 \n \nबीतल पहर िवरहक भेल हिषधg3ए।त मोन  \n \nछल आँिख सागर तािहसँ सुनामी उठल \nबहलौँ तकर वेगसँ भेल िवचिलत मोन \n \nबाजल तँ जेना बुझु फूल झहरल मुखसँ \nठोरक मधुर गानसँ भेल शोिभत मोन \n \nओकर बढ़ल डेगसँ ददधg3ए। हिरया उठल  \nपायलक सुिनते धg3छँवर भेल जीिबत मोन  \n \nधgआएआीतक तराजू पर तौललौँ धन अपन  \nिवरहक िदया जिड़ते भेल पीिड़त मोन \n \nबहरे सलीम ,माधgआफफाधg3ॉऊम २२१२  २२२१  २२२१ \n \n२.गजल \n \nिपया िबन ऐिह घर रिहये कऽ की करबै \nिवरह सन आिगमे जिड़ये कऽ की करबै \n \nअपन किनयधg3ए3 जखन किह नै सकब हमरा \nिपया करमे अपन धिरये कऽ की करबै \n \nिनवाला जखन नै भेटत तँ बुझबै दुख \nगरीबक दुख अहधg3ए3 सुिनये कऽ की करबै \n \nउड़ाबै देिख िखधgआऊॉली लोक हमरा यौ \nसमाजक बिन हँसी रिहये कऽ की करबै \n \nजखन ददधg3ए।क इलाजधgआँ3 नै अहधg3ए3 लग यौ \nतखन बेथा हमर सुिनये कऽ की करबै \n \nबहरे हजज ,माधgआफफा धg3ॉऊम १२२२ तीन बेर  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n67 \n \n \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n१. िबंg288देंg258र ठाकुर  \"नेपाली\" - धgआएआेम / गजल  २. सुिमत िमधgआफ7 - गजल १-२ \n  \n१ \nिबंg288देंg258र ठाकुर  \"नेपाल ी\" \nधनुषा नेपाल  , हाल:कतार  \nधgआएआेम / गजल \n१ \nधgआएआेम  \n \nनै सोचू नै घबराउ अहधg3ए3  \nएक िदन हम जधgआएँर आएब   \nसंगमे दसधg373, ितहार तथा  \nधgआऊ3यालेनटाइन सेहो मनाएब।।   \n \nदुधg3छआमन कतबो दुआरपर होइतो  \nलाख कोसक बीच होइ छै  \nधgआएआीतम दूर पहाड़पर होइतो  \nघर-आधg3ॉ3धgआ7आनक बीच होइ छै।।   \n \nआजुक िदन धgआएआेमक धgआएआतीक   \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n68 \n \nधgआऊछयार करी से मन करैए  \nअहधg3ए3 संगक झगड़ा-धgआऊछयार   \nदुनु हमरा याद अबैए।। \n  \n२ \nगजल \nदेखब मनमानी कतेक िदन करै छी  \nिवधवा संग कहानी कतेक िदन करै छी  \n \nसमय चधg3ॉऊमे अ हूँ मुरछाएब \nजीवनक गुलामी कतेक िदन करै छी \n \nमानव भऽ मानवता सीखू  \nदोसरक गुलामी कतेक िदन करै छी  \n \nमिलन नै कधgआएँ िमिथलाक संधg3छँकृित  \nबौआ -बुधgआ7ँचीक ढुवानी कतेक िदन करै छी \n \nसमएमे एखनो िनक पथ रोजु  \nमानवताक धgआ7आलानी कतेक िदन करै छी \n२ \nसुिमत िमधgआफ7  \nकिरयन ,समधg3छँतीपुर  \nगजल-1 \n \nपहाड़ संग टकरेबाक लेल अटल िवधgआफॉास चाही \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n69 \n \nनै िमझा सकै एहन धgआ7एवालामुखीके धgआएआकाश चाही \n \nिपँजराक बंधन मधg37छ बधg3ॉआ पंछी कोना कऽ उिड़ सकत  \nकोनो सपना पूरा करबाक लेल मुधgआ7छत आकाश चाही \n \nकरेज पर चोट करैत भिवधg3छ3य केर िकछु सवाल  \nशीप वा मोती पाबऽ लेल सागर िपबाक िपयास चाही \n \nअधgआॉॉहारेमे आयल िदनकर सँ संसार रोशन छै \nअधgआफ3ानता सँ जीतबाक लेल िनरंतर धgआएआयास चाही \n \nई चलायमान दुिनया अनवरत चलैत रहत \nमुदा अचल नाम लेल पहचान िकछु खास चाही \n \nमािट पर िगरल फूल सँ भी घर-आँगन गमकत \nमुदा ओझरायल बाटमधgआँ3 सही राहके तलाश चाही \n \nकृपा करब मधg3ए3 शारदे आब नाव फँसल मँझधार  \nहरेक खेल जीत सकी \"सुिमत \"के एतबे आश चाही \n \nवणधg3ए।-20 \n \nगजल-2 \n \nसबटा मोनक बात हुनक आँिख बता गेल \nबहल एहन बसात हमर होश उड़ा गेल \n \nनदीकधgआँ3 धारकधgआँ3 िवपरीत चलबाक कोिशश  \nभासैत जा रहल धg3छँवधgआऊए सब िकछु हेरा गेल  \n \nपाथरपर फूल उगायब जुिन छै किठन \nडेगिहँ-डेग िमलल िनराशा आश जगा गेल \n \nधg3छँवाथधg3ए।क बदरी मानवतापर मँडरायल   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n70 \n \nभाइ-भाइमे दुधg3छआमनी गामक -गाम जरा गेल \n \nसंधg3छँकृितकधgआँ3 झकझोरैत नव जमानाकधgआँ3 दौड़  \nलोक-लाज गुम अपन उपिधg3छँथित देखा गेल  \n \nगरीबी केर लधgआफँी चहुँ ओर लतरल अिछ  \nगमकैत फुलबाड़ी \"सुिमत \"पल भिरमे सुखा गेल \n \nवणधg3ए।-17 \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n१. धgआ7एयोित  झा चौधरी २. राजनाथ िमधgआफ7 (िचधgआफफमय िमिथला) ३. उमेश \nमधgआॉ3डल (िमिथलाक वनधg3छँपित / िमिथलाक जीव-जधgआॉॉतु/ िमिथलाक िजनगी) \n१.  \nधgआ7एयोित  झा चौधरी \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n71 \n \n  \n \n  \n२. \nराजनाथ िमधgआफ7  \nिचधgआफफमय िमिथला धg3छँलाइड शो\n \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n72 \n \nिचधgआफफमय िमिथला (https://sites.google.com/a/videha.com/videha-paintings-photos/ ) \n  \n३. \nउमेश मधgआॉ3डल  \n  \nिमिथलाक वनधg3छँपित धg3छँलाइड शो\n \nिमिथलाक जीव-जधgआॉॉतु धg3छँलाइड शो \nिमिथलाक िजनगी धg3छँलाइड शो \nिमिथलाक वनधg3छँपित / िमिथलाक जीव जधgआॉॉतु/ िमिथलाक िजनगी  \n(https://sites.google.com/a/videha.com/videha-paintings-photos/  ) \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय  ggajendra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n \nबालानधg3एँ कृते  \n१. पंकज चौधरी \" नवलधgआफ7ी\"- बाल गजल १-३ २. अिमत िम/gह।7 - बाल किवता १-३  \n१ \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n73 \n \nपंकज चौधरी \"नवलधgआफ7ी\" \nबाल  गजल-१ \n  \nसंगी सभके संगे लै छी  \nचल भैया िपकिनक मनबै छी  \n  \nमधg3ए3 देतै िचधg3।आस आ चाउर   \nबधg3एँकी बाबू के किह दै छी  \n  \nचुधg33ँा जारिन बासन आनै  \nआ सभिकछु िमिलजुिल पकबै छी  \n  \nतीमन कधgआएँगर िमठगर तधg3छँमइ   \nपूरी आ हलुआ बनबै छी  \n  \nकेरा पातक थारी सुधg3ॉआर   \nतूं सभ बैसै हम परसै छी  \n  \n\"नवलसँ\" किह दे एतै ओहो  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n74 \n \nझगड़ा-झंझट सभ िबसरै छी  \n  \n*माधgआफफा धg3ॉऊम -आठ टा दीघधg3ए। सभ पधg3एँितमे  \n□पंकज चौधरी \" नवलधgआफ7ी\" \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nबाल  गजल-२ \n  \nदेख भेलै भोर भैया \nआब आलस छोड़ भैया \n  \nदाय-बाबा माय-बाबू \nलाग सभके गोर भैया \n  \nगाछ नीमक ऊँच बड़ छै  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n75 \n \nचिढ़ क’ दतमिन तोड़ भैया \n  \nधो क’ मुँह चल ने नहा ली \nभूख मारय जोर भैया \n  \nदािल बेशी भात ले कम \nखूब खो ितलकोर भैया \n  \nखा क’ पुिन पोथी ल’ बैसी \nचल पढ़ै छी थोड़ भैया \n  \nचल चलै छी खेल खेलब \nबिन िसपाही-चोर भैया \n  \nई िसनेहक ताग किहयो \nहोय नै कमजोर भैया \n  \nतॲ “नवल” भैया हमर छधg37छ \nहम बिहिनया तोर भैया \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n76 \n \n*बहरे रमल/माधgआफफा धg3ॉऊम -२१२२+२१२२ \n□पंकज चौधरी “ नवलधgआफ7ी” \n  \n  \n  \nबाल  गजल-३ \n  \nचार पर कुचरैत कौआ  \nसभ सनेशा दैत कौआ  \n  \nटाट पर बैसल त' कखनो  \nमेघमे उमकैत कौआ  \n  \nतािक गोपी लोल मारै  \nगाछ पर फुधg3ॉॉकैत कौआ   \n  \nकाग दस टा मूस एगो  \nतािह लै झगड़ैत कौआ  \n  \nछीन हाथक सभ िजलेबी   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n77 \n \nउड़ल पुिन बहसैत कौआ  \n  \nऐंठ बासन देिख दौगल \nअधg3ॉआ  लै तरसैत कौआ    \n  \nभोज आँगन भाग जागै  \nपात पर लुधकैत कौआ  \n  \nसूपमे खुधg3।ऊी पसारल   \nदाय छिथ उड़बैत कौआ  \n  \nदेिख सूतल दाय के पुिन  \nसूप िदस ससरैत कौआ  \n  \n\"नवल\" कागक अजब लीला  \nलोक के नचबैत कौआ  \n  \n*बहरे रमल/माधgआफफा धg3ॉऊम -२१२२+२१२२ \n□पंकज चौधरी \" नवलधgआफ7ी\" \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n78 \n \n२ \nअिमत िम/gह।7  \nकिरयन ,सम/gइगछतीपुर , िमिथला ,िबहार  \nअिमत िमधgआफ7  \nबाल किवता \n1 \n \nपतंग बनाबै रे \n \nपधg3ॉआी कागत फाड़ै रे \nसुधg3ॉआर पतंग बानबै रे \nमैदासँ बाटी भरै रे \nलाल आिगपर बरकाबै रे \nलस-लस लेइ बनाबै रे \nझाधgआएँक काठी आनै रे \nसीधा आ गोल राखै रे \nकागतक िचधgआऊछपी साटै रे \nलधgआऊँबा कागत काटै रे \nकोणपर पुँछरी बनाबै रे \nबहुते धागा आनै रे \nदू िदश भूर करै रे \nचल गुधg3ॉएडीकधgआँ3 नाथै रे \nकिनये काल सुखाबै रे \nदैवा पवन बहाबै रे \nचल पतंग उड़ाबै रे \nबाधे बाधे दौड़ै रे \nअधgआऊँबरमे पतंग नाचै रे \nनीधgआ7ँचा हमहूँ सब गाबै रे \nसब िमल पतंग बनाबै रे \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n79 \n \n \n \n२ \nबाबाकधgआँ3 \n \nमोटका लाठी बाबाकधgआँ3 \nबड़का बाटी बाबाकधgआँ3 \nघर आँगन गुँिज रहल \nधgआएआेम भरल हँसी बाबाकधgआँ3 \n \nभरल चुनौटी बाबाकधgआँ3 \nकान कनैठी बाबाकधgआँ3 \nनव नव सबकसँ छै भरल \nसबटा देल पोथी बाबाकधgआँ3 \n \nकुतधg3एफ -धोती बाबाकधgआँ3 \nकधgआॉ3ठीक मोती बाबाकधgआँ3 \nएखनो सबटा इयाद अिछ \nिखधg3छँसा-िपहानी बाबाकधgआँ3 \n \nडधg3ए3र झूकल बाबाकधgआँ3 \nदधg3ए3त टूटल बाबाकधgआँ3 \nकिहया एिथन भगवान घरसँ \nकते साल भेल देखल बाबाकधgआँ3 \n \n३ \n \nउसनल अधgआॉ3डाक धgआॉॉयाय  \n \nएकटा राजा टुनटुन पूरमे \nराज करै छल बड नीकसँ \nएक िदन घटलै अजगुत घटना \nसोनमाकधgआँ3 पकड़ने एलै कोनमा \nकोनमा कहलक सोनमाकधgआँ3 देखू सरकार   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n80 \n \nचोरा कऽ खेलक उसनल अधgआॉ3डा राित अधgआॉॉहार  \nअधgआॉ3डासँ मूगधg3एॉ बहरैतै \nओिहसँ बहुते मुगधg3एॉ होइतै \nबेच बेच खूब पाइ कमैतॱ \nबड़का गाड़ी बंगला िकिनतॱ \nएकरा िदऔ सजा कड़ाइ \nहमरा िदआबू सबटा पाइ \n \nराजा बहुते सोचमे पड़ल \nिधयानसँ सबटा गप बूझल \nबूिझ गेल कोनमाकधgआँ3 चािल  \nबूिधक काल चलेलक हािल-हािल \nराजा कहलक सून रै कोनमा \nदौड़ल चिल जो अपन अंगना \nबबूरक गाछपर आम छै फरल \nतोड़ने आबधg37छ सबटा पाकल  \n \nकोनमाकधgआँ3 मधg3ए3था चकरेलै \nबबूरमे आम कतऽसँ एलै \nराजाकधgआँ3 िनज शंका कहलक  \nराज तखन गप बूझेलक \nजिहना बबूरमे नै आम फड़ै छै \nतिहना उसनल अधgआॉ3डासँ नै मुगधg3एॉ जनमै छै \nकोनमा मानलक अपन गलती \nसोनमासँ भऽ गेलै दोधg3छँती \nधgआॉॉयाय देिख बड ताली बाजल  \nनधg3ए3गिर दािब कऽ कोनमा भागल  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतंgधअषय ggaj endra@vide ha.com \n पर पठाउ।  \n \nबंg2ऐएचा लोकिन ंgध25ारा ंgधअएमरणीय ंgधअ2लोक \n  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n81 \n \n१.धgआएआातः काल धgँछऊधg33आमुहूधgआफँधg3ए। (सूयधg37एदयक एक घंटा पिहने) सवधg3ए।धgआएआथम अपन दुनू हाथ देखबाक चाही, आ’ ई धg3छआलोक \nबजबाक चाही। \nकराधg3ऊ।े वसते लधg3फछमीः करमधgआॉ7ये सरधg3छँवती।  \nकरमूले िधg3छँथतो धgँछऊधg33आा धgआएआभाते करदशधg3ए।नम्॥  \nकरक आगधg3ए3 लधg3फछमी बसैत छिथ , करक मधgआॉ7यमे सरधg3छँवती, करक मूलमे धgँछऊधg33आा िधg3छँथत छिथ। भोरमे तािह धg3आफारे \nकरक दशधg3ए।न करबाक थीक।  \n२.संधgआॉ7या काल दीप लेसबाक काल - \nदीपमूले िधg3छँथतो धgँछऊधg33आा दीपमधgआॉ7ये जनादधg3ए।नः।  \nदीपाधg3ऊ।े शधg3।3रः धgआएआोधgआ7छधgआफँः सधgआॉॉधgआॉ7याधgआ7एयोितनधg3ए।मोऽधg3छँतुते॥  \nदीपक मूल भागमे धgँछऊधg33आा, दीपक मधgआॉ7यभागमे जनादधg3ए।न (िवधg3छ3णु) आऽ दीपक अधg3ऊ। भागमे शधg3।3र  िधg3छँथत छिथ। हे \nसंधgआॉ7याधgआ7एयोित ! अहधg3ए3कधgआँ3 नमधg3छँकार।  \n३.सुतबाक काल- \nरामं धg3छँकधgआॉॉदं हनूमधgआॉॉतं वैनतेयं वृकोदरम्।  \nशयने यः धg3छँमरेिधg3ॉआधgआॉँयं दुःधg3छँवधgआऊएधg3छँतधg3छँय नधg3छआयित॥  \nजे सभ िदन सुतबासँ पिहने राम, कुमारधg3छँवामी, हनूमान्, गधgआएँड़ आऽ भीमक धg3छँमरण करैत छिथ , हुनकर दुःधg3छँवधgआऊए \nनधgँ।ए भऽ जाइत छिधgआॉॉह।  \n४. नहेबाक समय- \nगधg3।फे च यमुने चैव गोदाविर सरधg3छँवित।  \nनमधg3ए।दे िसधgआॉॉधु कावेिर जलेऽिधg3छँमन् सिधg3ॉआिधं कुधgआएफ॥  \nहे गंगा, यमुना, गोदावरी, सरधg3छँवती, नमधg3ए।दा, िसधgआॉॉधु आऽ कावेरी  धार। एिह जलमे अपन सािधg3ॉआधgआॉ7य िदअ।  \n५.उधgआफँरं यधgआॉँसमुधgँछएधg3छँय िहमाधgँछएेधgआफएैव दिधgआफआणम्।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n82 \n \nवषधg3ए।ं तत् भारतं नाम भारती यधgआफफ सधgआॉॉतितः॥  \nसमुधgँछएक उधgआफँरमे आऽ िहमालयक दिधgआफआणमे भारत अिछ आऽ ओतुका सधgआॉॉतित भारती कहबैत छिथ।  \n६.अहधgआऊॉया धgँछएौपदी सीता तारा मधgआॉ3डोदरी तथा।  \nपधgआ7ॉचकं ना धg3छँमरेिधg3ॉआधgआॉँयं महापातकनाशकम्॥  \nजे सभ िदन अहधgआऊॉया, धgँछएौपदी, सीता, तारा आऽ मधgआॉ3दोदरी, एिह पधg3ए3च साधgआॉ7वी-धg3छँधgआफफीक धg3छँमरण करैत छिथ , हुनकर \nसभ पाप नधgँ।ए भऽ जाइत छिधgआॉॉह।  \n७.अधgआफॉधgआॉँथामा बिलधg3छ।यधg3एफसो हनूमधg3एँधgआफए िवभीषणः।  \nकृपः परशुरामधgआफए सधgआऊछतैते िचरधg3।7ीिवनः॥  \nअधgआफॉधgआॉँथामा, बिल, धg3छ।यास , हनूमान्, िवभीषण, कृपाचायधg3ए। आऽ परशुराम - ई सात टा िचरधg3।7ीवी कहबैत छिथ।  \n८.साते भवतु सुधgआएआीता देवी िशखर वािसनी \nउधg3ऊ।ेन तपसा लधgआऊआधो यया पशुपितः पितः।  \nिसिधg3आछः साधgआॉ7ये सतामधg3छँतु धgआएआसादाधgआॉॉतधg3छँय धूजधg3ए।टेः  \nजाधgँआऊवीफेनलेखेव यधgआॉॉयूिध शिशनः कला॥  \n९. बालोऽहं जगदानधgआॉॉद न मे बाला सरधg3छँवती।  \nअपूणधg37। पंचमे वषधg37। वणधg3ए।यािम जगधgआॉँधgआफफयम् ॥  \n१०. दूवइgू65इgग5गत मंइgग55 (शुधgआ7छल यजुवधg37।द अधgआॉ7याय २२, मंधgआफफ २२) \nआ धgँछऊधg33आिधg3ॉआधgआॉँयधg3छँय धgआएआजापितॠधg3ए।िषः। िलंभोधgआ7छधgआफँा देवताः। धg3छँवराडुधgआॉँकृितधg3छआछधgआॉॉदः। षधg3ॉएजः धg3छँवरः॥  \nआ धgँछऊधg33आ॑न् धgँछऊाधg33आ॒णो धgँछऊ॑धg33आवचधg3ए।॒सी जा॑यता॒मा रा॒धg3छ3धg3ऊऊे रा॑ज॒धgआॉॉयः शुरे॑ऽइषधg3छ।यो॒ऽितधg3छ।या॒धी म॑हार॒थो जा॑यतधg3एँ॒ दोधgआ7आधgँछ7ॴ \nधे॒नुवधg37एढा॑न॒धg3ॉएवाना॒शुः सिधgआऊछतः॒ पुर॑िधgआॉॉध॒यधg37एवा॑ िज॒धg3छ3णू र॑थे॒धgँ।7ाः स॒भेयो॒ युवाधg3छँय यज॑मानधg3छँय वी॒रो जा॒यतधg3एँ िनका॒मे-िन॑कामे नः \nप॒जधg3ए।धgआॉॉयॲ वषधg3ए।तु॒ फल॑वधgआॉँयो न॒ऽओष॑धयः पधgआ7ँयधgआॉॉतधg3एँ योगेधgआफआ॒मो नः॑ कधgआऊॉपताम्॥ २२॥ \nमधgआॉॉधgआफफाथधg3एफः िसधg3आछयः सधgआॉॉतु पूणधg3एफः सधgआॉॉतु मनोरथाः। शधgआफफूणधg3एँ बुिधg3आछनाशोऽधg3छँतु िमधgआफफाणामुदयधg3छँतव।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n83 \n \nॐ दीघधg3एफयुभधg3ए।व। ॐ सौभाधgआ7आयवती भव।  \nहे भगवान्। अपन देशमे सुयोधgआ7आय आ ’ सवधg3ए।धgआफ3 िवधg3आँाथधg3एॉ उधgआॉँपधg3ॉआ होिथ , आ’ शुधgआफफुकधgआँ3 नाश कएिनहार सैिनक उधgआॉँपधg3ॉआ \nहोिथ। अपन देशक गाय खूब दूध दय बाली, बरद भार वहन करएमे सधgआफआम होिथ आ ’ घोड़ा धgआॉँविरत धgआएफपधgआँ3 \nदौगय बला होए। धg3छँधgआफफीगण नगरक नेतृधgआॉँव करबामे सधgआफआम होिथ आ ’ युवक सभामे ओजपूणधg3ए। भाषण देबयबला आ ’ \nनेतृधgआॉँव देबामे सधgआफआम होिथ। अपन देशमे जखन आवधg3छआयक होय वषधg3एफ होए आ ’ औषिधक- बूटी सवधg3ए।दा पिरपधgआ7छव \nहोइत रहए। एवं धg3ॉऊमे सभ तरहधgआँ3 हमरा सभक कधgआऊॉयाण होए। शधgआफफुक बुिधg3आछक नाश होए आ ’ िमधgआफफक उदय होए॥  \nमनुधg3छ3यकधg37छ कोन वधg3छँतुक इधgआ7ँछा करबाक चाही तकर वणधg3ए।न एिह मंधgआफफमे कएल गेल अिछ।  \nएिहमे वाचकलुधgआऊछतोपमालधgँ37कार अिछ।  \nअधgआॉॉवय - \nधgँछऊधg33आ॑न् - िवधg3आँा आिद गुणसँ पिरपूणधg3ए। धgँछऊधg33आ  \nरा॒धg3छ3धg3ऊऊे - देशमे \nधgँछऊ॑धg33आवचधg3ए।॒सी-धgँछऊधg33आ िवधg3आँाक तेजसँ युधgआ7छधgआफँ  \nआ जा॑यतधg3एँ॒- उधgआॉँपधg3ॉआ होए  \nरा॑ज॒धgआॉॉयः -राजा \nशुरे॑ऽ–िबना डर बला \nइषधg3छ।यो॒- बाण चलेबामे िनपुण \nऽितधg3छ।या॒धी-शधgआफफुकधgआँ3 तारण दय बला \nम॑हार॒थो-पैघ रथ बला वीर \nदोधgआ7आधgँछ7ॴ-कामना(दूध पूणधg3ए। करए बाली) \nधे॒नुवधg37एढा॑न॒धg3ॉएवाना॒शुः धे॒नु-गौ वा वाणी वधg37एढा॑न॒धg3ॉएवा- पैघ बरद ना॒शुः-आशुः-धgआॉँविरत  \nसिधgआऊछतः॒-घोड़ा  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n84 \n \nपुर॑िधgआॉॉध॒यधg37एवा॑- पुर॑िधgआॉॉध॒- धg3छ।यवहारकधgआँ3 धारण करए बाली यधg37एवा॑-धg3छँधgआफफी \nिज॒धg3छ3णू-शधgआफफुकधgआँ3 जीतए बला \nर॑थे॒धgँ।7ाः -रथ पर िधg3छँथर  \nस॒भेयो॒-उधgआफँम सभामे \nयुवाधg3छँय -युवा जेहन \nयज॑मानधg3छँय -राजाक राधgआ7एयमे \nवी॒रो-शधgआफफुकधgआँ3 परािजत करएबला \nिनका॒मे-िन॑कामे-िनधgआफएययुधgआ7छधgआफँ कायधg3ए।मे \nनः-हमर सभक \nप॒जधg3ए।धgआॉॉयॲ-मेघ \nवषधg3ए।तु॒-वषधg3एफ होए  \nफल॑वधgआॉँयो-उधgआफँम फल बला \nओष॑धयः-औषिधः \nपधgआ7ँयधgआॉॉतधg3एँ- पाकए \nयोगेधgआफआ॒मो-अलधgआऊ3य लधgआऊ3य करेबाक हेतु कएल गेल योगक रधgआफआा \nनः॑-हमरा सभक हेतु \nकधgआऊॉपताम्-समथधg3ए। होए  \nिधg3ऊ।िफथक अनुवाद - हे धgँछऊधg33आण , हमर राधgआ7एयमे धgँछऊाधg33आण नीक धािमधg3ए।क िवधg3आँा बला, राजधgआॉॉय -वीर,तीरंदाज, दूध दए \nबाली गाय, दौगय बला जधgआॉॉतु, उधg3आँमी नारी होिथ। पाजधg3ए।धgआॉॉय आवधg3छआयकता पड़ला पर वषधg3एफ देिथ , फल देय बला \nगाछ पाकए, हम सभ संपिधgआफँ अिजधg3ए।त /संरिधgआफआत करी।  \n 8. VIDEHA FOR NON RESIDENTS  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n85 \n \n8.1 to 8.3 MAITHILI LITERATURE IN ENGLISH  \n8.1.1.The Comet   -GAJENDRA THAKUR translated by Jyoti Jha chaudhary  \n8.1.2.The_Science_of_Words- GAJENDRA THAKUR translated by the author \nhimself  \n8.1.3.On_the_dice-board_of_the_millennium- GAJENDRA THAKUR translat ed by \nJyoti Jha chaudhary  \n8.1.4.NAAGPHANS (IN ENGLISH)- SHEFALIKA VERMA translated by Dr. Rajiv \nKumar Verma and Dr. Jaya Verma  \nSend your comments to ggajendr a@videha.com    \n \n िवदेह नूतन अंक भाषापाक रचना -लेखन    \nइंिधgआ7आलश -मैिथली -कोष  / मैिथली - इंिधgआ7आलश -कोष   धgआएआोजेधgआ7छटकधgआँ3 आगू बढ़ाऊ, अपन सुझाव आ योगदान ई- मेल धg3आफारा \nggajendra@videha.com \nपर पठाऊ। \n१.भारत आ नेपालक मैिथल ी भाषा -वैंg25धािनक लोकिन ंgध25ारा बनाओल मानक शैली  आ २.मैिथलीमे भाषा संg29एपादन \nपांgध85यंgध89म  \n  \n१.नेपाल  आ भारतक मैिथल ी भाषा -वैंg25धािनक लोकिन ंgध25ारा बनाओल मानक शैली  \n \n१.१. नेपालक मैिथली भाषा वै/gह।इािनक  लोकिन इgूग5ारा बनाओल मानक   उइgग74चारण आ लेखन शैली  \n(भाषाशाधg3छँधgआफफी डा. रामावतार यादवक धारणाकधgआँ3 पूणधg3ए। धgआएफपसँ सधg3।फ लऽ  िनधधg3एफिरत )  \nमैिथलीमे उंg2ऐएचारण तथा लेखन  \n  \n१.पइgग7ओचमाइgग5गर आ अनुइgू04वार : पधgआ7ॉचमाधgआफआराधgआॉॉतगधg3ए।त ङ , ञ, ण, न एवं म अबैत अिछ। संधg3छँकृत भाषाक अनुसार \nशधgआऊआदक अधgआॉॉतमे जािह वगधg3ए।क अधgआफआर रहैत अिछ ओही वगधg3ए।क पधgआ7ॉचमाधgआफआर अबैत अिछ। जेना-   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n86 \n \nअधg3।3 (क वगधg3ए।क रहबाक कारणे अधgआॉॉतमे ङ् आएल अिछ। ) \nपधgआ7ॉच (च वगधg3ए।क रहबाक कारणे अधgआॉॉतमे ञ् आएल अिछ। ) \nखधgआॉ3ड (ट वगधg3ए।क रहबाक कारणे अधgआॉॉतमे ण् आएल अिछ। ) \nसिधgआॉॉध  (त वगधg3ए।क रहबाक कारणे अधgआॉॉतमे न् आएल अिछ। ) \nखधgआऊँभ (प वगधg3ए।क रहबाक कारणे अधgआॉॉतमे म् आएल अिछ। ) \nउपयुधg3ए।धgआ7छत बात मैिथलीमे कम देखल जाइत अिछ। पधgआ7ॉचमाधgआफआरक बदलामे अिधकधg3एँश जगहपर अनुधg3छँवारक धgआएआयोग \nदेखल जाइछ। जेना- अंक, पंच, खंड, संिध, खंभ आिद। धg3छ।याकरणिवद पिधgआॉ3डत गोिवधgआॉॉद झाक कहब छिन जे \nकवगधg3ए।, चवगधg3ए। आ टवगधg3ए।सँ पूवधg3ए। अनुधg3छँवार िलखल जाए तथा तवगधg3ए। आ पवगधg3ए।सँ पूवधg3ए। पधgआ7ॉचमाधgआफआरे िलखल जाए। \nजेना- अंक, चंचल, अंडा, अधgआॉॉत तथा कधgआऊँपन। मुदा िहधgआॉॉदीक िनकट रहल आधुिनक लेखक एिह बातकधgआँ3 निह \nमानैत छिथ। ओ लोकिन अधgआॉॉत आ कधgआऊँपनक जगहपर सेहो अंत आ कंपन िलखैत देखल जाइत छिथ। \nनवीन पधg3आछित िकछु सुिवधाजनक अवधg3छआय छैक। िकएक तँ एिहमे समय आ धg3छँथानक बचत होइत छैक। मुदा \nकतोक बेर हधg3छँतलेखन वा मुधgँछएणमे अनुधg3छँवारक छोट सन िबधgआॉॉदु धg3छँपधgँ।ए निह भेलासँ अथधg3ए।क अनथधg3ए। होइत सेहो \nदेखल जाइत अिछ। अनुधg3छँवारक धgआएआयोगमे उधgआ7ँचारण -दोषक सधgआऊँभावना सेहो ततबए देखल जाइत अिछ। एतदथधg3ए। \nकसँ लऽ कऽ पवगधg3ए। धिर पधgआ7ॉचमाधgआफआरेक धgआएआयोग करब उिचत अिछ। यसँ लऽ कऽ धgआफ3 धिरक अधgआफआरक सधg3।फ \nअनुधg3छँवारक धgआएआयोग करबामे कतहु कोनो िववाद निह देखल जाइछ।  \n  \n२.ढ आ ढ़  : ढ़क उधgआ7ँचारण “र् ह”जकधg3ए3 होइत अिछ। अतः जतऽ “र् ह”क उधgआ7ँचारण हो ओतऽ माधgआफफ ढ़ \nिलखल जाए। आन ठाम खाली ढ िलखल जएबाक चाही। जेना- \nढ = ढाकी, ढेकी, ढीठ, ढेउआ, ढधg3।फ , ढेरी, ढाकिन, ढाठ आिद। \nढ़ = पढ़ाइ, बढ़ब, गढ़ब, मढ़ब, बुढ़बा, सधg3ए3ढ़ , गाढ़, रीढ़, चधg3ए3ढ़ , सीढ़ी, पीढ़ी आिद। \nउपयुधg3ए।धgआ7छत शधgआऊआद सभकधgआँ3 देखलासँ ई धg3छँपधgँ।ए होइत अिछ जे साधारणतया शधgआऊआदक शुधgआएफमे ढ आ मधgआॉ7य तथा अधgआॉॉत मे \nढ़ अबैत अिछ। इएह िनयम ड आ ड़क सधgआॉॉदभधg3ए। सेहो लागू होइत अिछ।  \n  \n३.व आ ब  : मैिथलीमे “व”क उधgआ7ँचारण ब कएल जाइत अिछ , मुदा ओकरा ब धgआएफपमे निह िलखल जएबाक \nचाही। जेना- उधgआ7ँचारण : बैधg3आँनाथ , िबधg3आँा, नब, देबता, िबधg3छ3णु, बंश, बधgआॉॉदना आिद। एिह सभक धg3छँथानपर धg3ॉऊमशः \nवैधg3आँनाथ , िवधg3आँा, नव, देवता, िवधg3छ3णु, वंश, वधgआॉॉदना िलखबाक चाही। सामाधgआॉॉयतया व उधgआ7ँचारणक लेल ओ धgआएआयोग \nकएल जाइत अिछ। जेना- ओकील, ओजह आिद।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n87 \n \n  \n४.य आ ज  : कतहु-कतहु “य” क उधgआ7ँचारण “ज” जकधg3ए3 करैत देखल जाइत अिछ , मुदा ओकरा ज निह \nिलखबाक चाही। उधgआ7ँचारणमे यधgआफ3 , जिद, जमुना, जुग, जाबत, जोगी, जदु, जम आिद कहल जाएबला शधgआऊआद \nसभकधgआँ3 धg3ॉऊमशः यधgआफ3 , यिद, यमुना, युग, यावत, योगी, यदु, यम िलखबाक चाही। \n  \n५.ए आ य  : मैिथलीक वतधg3ए।नीमे ए आ य दुनू िलखल जाइत अिछ।  \nधgआएआाचीन वतधg3ए।नी- कएल, जाए, होएत, माए, भाए, गाए आिद। \nनवीन वतधg3ए।नी- कयल, जाय, होयत, माय, भाय, गाय आिद। \nसामाधgआॉॉयतया शधgआऊआदक शुधgआएफमे ए माधgआफफ अबैत अिछ। जेना एिह , एना, एकर, एहन आिद। एिह शधgआऊआद सभक \nधg3छँथानपर यिह , यना, यकर, यहन आिदक धgआएआयोग निह करबाक चाही। यधg3आँिप मैिथलीभाषी थाधgआएफ सिहत िकछु \nजाितमे शधgआऊआदक आरधgआऊँभोमे “ए”कधgआँ3 य किह उधgआ7ँचारण कएल जाइत अिछ।  \nए आ “य” क धgआएआयोगक सधgआॉॉदभधg3ए।मे धgआएआाचीने पधg3आछितक अनुसरण करब उपयुधgआ7छत मािन एिह पुधg3छँतकमे ओकरे धgआएआयोग \nकएल गेल अिछ। िकएक तँ दुनूक लेखनमे कोनो सहजता आ दुधgआएफहताक बात निह अिछ। आ मैिथलीक \nसवधg3ए।साधारणक उधgआ7ँचारण -शैली यक अपेधgआफआा एसँ बेसी िनकट छैक। खास कऽ कएल , हएब आिद कितपय \nशधgआऊआदकधgआँ3 कैल, हैब आिद धgआएफपमे कतहु-कतहु िलखल जाएब सेहो “ए” क धgआएआयोगकधgआँ3 बेसी समीचीन धgआएआमािणत करैत \nअिछ। \n  \n६.िह, हु तथा एकार, ओकार  : मैिथलीक धgआएआाचीन लेखन -परधgआऊँपरामे कोनो बातपर बल दैत काल शधgआऊआदक पाछधg3ए3 \nिह, हु लगाओल जाइत छैक। जेना- हुनकिह, अपनहु, ओकरहु, तधgआॉँकालिह , चोधg3आएिह , आनहु आिद। मुदा \nआधुिनक लेखनमे िहक धg3छँथानपर एकार एवं हुक धg3छँथानपर ओकारक धgआएआयोग करैत देखल जाइत अिछ। जेना- \nहुनके, अपनो, तधgआॉँकाले, चोधg3आएे, आनो आिद। \n  \n७.ष तथा ख  : मैिथली भाषामे अिधकधg3एँशतः षक उधgआ7ँचारण ख होइत अिछ। जेना- षधg3ॉएयधgआॉॉधgआफफ (खड़यधgआॉॉधgआफफ ), \nषोडशी (खोड़शी), षधg3ॉँकोण (खटकोण), वृषेश (वृखेश), सधgआॉॉतोष (सधgआॉॉतोख ) आिद। \n  \n८.इgगओ7विन -लोप  : िनधg3छऊिलिखत अवधg3छँथामे शधgआऊआदसँ धgआॉ7विन -लोप भऽ जाइत अिछ:  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n88 \n \n(क) िधg3ॉऊयाधgआॉॉवयी धgआएआधgआॉँयय अयमे य वा ए लुधgआऊछत भऽ जाइत अिछ। ओिहमे सँ पिहने अक उधgआ7ँचारण दीघधg3ए। भऽ \nजाइत अिछ। ओकर आगधg3ए3 लोप -सूचक िचधgँआऊ वा िवकारी (’ / ऽ) लगाओल जाइछ। जेना- \nपूणधg3ए। धgआएफप : पढ़ए (पढ़य) गेलाह, कए (कय) लेल, उठए (उठय) पड़तौक। \nअपूणधg3ए। धgआएफप : पढ़’ गेलाह, क’ लेल, उठ’ पड़तौक। \nपढ़ऽ गेलाह, कऽ लेल, उठऽ पड़तौक। \n(ख) पूवधg3ए।कािलक कृत आय (आए) धgआएआधgआॉँययमे य (ए) लुधgआऊछत भऽ जाइछ , मुदा लोप-सूचक िवकारी निह लगाओल \nजाइछ। जेना- \nपूणधg3ए। धgआएफप : खाए (य) गेल, पठाय (ए) देब, नहाए (य) अएलाह। \nअपूणधg3ए। धgआएफप : खा गेल, पठा देब, नहा अएलाह। \n(ग) धg3छँधgआफफी धgआएआधgआॉँयय इक उधgआ7ँचारण िधg3ॉऊयापद , संधgआफ3ा, ओ िवशेषण तीनूमे लुधgआऊछत भऽ जाइत अिछ। जेना- \nपूणधg3ए। धgआएफप : दोसिर मािलिन चिल गेिल। \nअपूणधg3ए। धgआएफप : दोसर मािलन चिल गेल। \n(घ) वतधg3ए।मान कृदधgआॉॉतक अिधgआॉॉतम त लुधgआऊछत भऽ जाइत अिछ। जेना- \nपूणधg3ए। धgआएफप : पढ़ैत अिछ, बजैत अिछ, गबैत अिछ। \nअपूणधg3ए। धgआएफप : पढ़ै अिछ, बजै अिछ, गबै अिछ। \n(ङ) िधg3ॉऊयापदक अवसान इक , उक, ऐक तथा हीकमे लुधgआऊछत भऽ जाइत अिछ। जेना- \nपूणधg3ए। धgआएफप : िछयौक, िछयैक, छहीक, छौक, छैक, अिबतैक, होइक। \nअपूणधg3ए। धgआएफप : िछयौ, िछयै, छही, छौ, छै, अिबतै, होइ। \n(च) िधg3ॉऊयापदीय धgआएआधgआॉँयय धgआॉॉह , हु तथा हकारक लोप भऽ जाइछ। जेना- \nपूणधg3ए। धgआएफप : छिधgआॉॉह , कहलिधgआॉॉह , कहलहुँ, गेलह, निह। \nअपूणधg3ए। धgआएफप : छिन, कहलिन, कहलौँ, गेलऽ, नइ, निञ, नै। \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n89 \n \n९.इgगओ7विन इgू04थानाइgगओओतरण  : कोनो-कोनो धg3छँवर -धgआॉ7विन अपना जगहसँ हिट कऽ दोसर ठाम चिल जाइत अिछ। खास \nकऽ धg3एछधg3छँव इ आ उक सधgआऊँबधgआॉॉधमे ई बात लागू होइत अिछ। मैिथलीकरण भऽ गेल शधgआऊआदक मधgआॉ7य वा अधgआॉॉतमे जँ \nधg3एछधg3छँव इ वा उ आबए तँ ओकर धgआॉ7विन धg3छँथानाधgआॉॉतिरत भऽ एक अधgआफआर आगधg3ए3 आिब जाइत अिछ। जेना- शिन \n(शइन), पािन (पाइन), दािल ( दाइल), मािट (माइट), काछु (काउछ), मासु (माउस) आिद। मुदा तधgआॉँसम शधgआऊआद \nसभमे ई िनअम लागू निह होइत अिछ। जेना- रिधg3छआमकधgआँ3 रइधg3छआम आ सुधधg3एँशुकधgआँ3 सुधाउंस निह कहल जा सकैत \nअिछ। \n  \n१०.हलइgगओओत (◌्)क इgग6गयोग  : मैिथली भाषामे सामाधgआॉॉयतया हलधgआॉॉत (◌्)क आवधg3छआयकता निह होइत अिछ। कारण जे \nशधgआऊआदक अधgआॉॉतमे अ उधgआ7ँचारण निह होइत अिछ। मुदा संधg3छँकृत भाषासँ जिहनाक तिहना मैिथलीमे आएल (तधgआॉँसम ) \nशधgआऊआद सभमे हलधgआॉॉत धgआएआयोग कएल जाइत अिछ। एिह पोथीमे सामाधgआॉॉयतया सधgआऊँपूणधg3ए। शधgआऊआदकधgआँ3 मैिथली भाषा सधgआऊँबधgआॉॉधी \nिनअम अनुसार हलधgआॉॉतिवहीन राखल गेल अिछ। मुदा धg3छ।याकरण सधgआऊँबधgआॉॉधी धgआएआयोजनक लेल अधgआॉँयावधg3छआयक धg3छँथानपर \nकतहु-कतहु हलधgआॉॉत देल गेल अिछ। धgआएआधg3छँतुत पोथीमे मिथली लेखनक धgआएआाचीन आ नवीन दुनू शैलीक सरल आ \nसमीचीन पधgआफआ सभकधgआँ3 समेिट कऽ वणधg3ए।-िवधgआॉॉयास कएल गेल अिछ। धg3छँथान आ समयमे बचतक सधg3।फिह हधg3छँत -लेखन \nतथा तकनीकी दृिधgँ।एसँ सेहो सरल होबऽबला िहसाबसँ वणधg3ए।-िवधgआॉॉयास िमलाओल गेल अिछ। वतधg3ए।मान समयमे \nमैिथली मातृभाषी पयधg3ए।धgआॉॉतकधgआँ3 आन भाषाक माधgआॉ7यमसँ मैिथलीक धgआफ3ान लेबऽ पिड़ रहल पिरधgआएआेधg3फछयमे लेखनमे सहजता \nतथा एकधgआएफपतापर धgआॉ7यान देल गेल अिछ। तखन मैिथली भाषाक मूल  िवशेषता सभ कुिधgआॉ3ठत निह होइक , ताहू \nिदस लेखक- मधgआॉ3डल सचेत अिछ। धgआएआिसधg3आछ भाषाशाधg3छँधgआफफी डा. रामावतार यादवक कहब छिन जे सरलताक \nअनुसधgआॉॉधानमे एहन अवधg3छँथा िकधg3ॉआहु ने आबऽ देबाक चाही जे भाषाक िवशेषता छधg3ए3हमे पिड जाए।  \n-(भाषाशाधg3छँधgआफफी डा. रामावतार यादवक धारणाकधgआँ3 पूणधg3ए। धgआएफपसँ सधg3।फ लऽ  िनधधg3एफिरत )  \n \n१.२. मैिथली अकादमी, पटना /gइह।ारा िनध/gइआ।िरत मैिथली लेखन -शैली \n \n१. जे शधgआऊआद मैिथली-सािहधgआॉँयक धgआएआाचीन कालसँ आइ धिर जािह वधgआफँधg3ए।नीमे धgआएआचिलत अिछ , से सामाधgआॉॉयतः तािह \nवधgआफँधg3ए।नीमे िलखल जाय - उदाहरणाथधg3ए।- \n \nधg3ऊ।ाधg333  \n \nएखन  \nठाम  \nजकर, तकर  \nतिनकर   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n90 \n \nअिछ  \n \nअधg3ऊ।ाधg333  \nअखन, अखिन, एखेन, अखनी  \nिठमा, िठना, ठमा  \nजेकर, तेकर  \nितनकर। ( वैकिधgआऊॉपक धgआएफपधgआँ3 धg3ऊ।ाधg333 ) \nऐछ, अिह, ए।  \n \n२. िनधg3छऊिलिखत तीन धgआएआकारक धgआएफप वैकिधgआऊॉपकतया अपनाओल जाय : भऽ गेल, भय गेल वा भए गेल। जा रहल \nअिछ, जाय रहल अिछ, जाए रहल अिछ। कर’ गेलाह, वा करय गेलाह वा करए गेलाह।  \n \n३. धgआएआाचीन मैिथलीक ‘धgआॉॉह ’ धgआॉ7विनक धg3छँथानमे ‘न’ िलखल जाय सकैत अिछ यथा कहलिन वा कहलिधgआॉॉह।  \n \n४. ‘ऐ’ तथा ‘औ’ ततय िलखल जाय जत’ धg3छँपधgँ।एतः ‘अइ’ तथा ‘अउ’ सदृश उधgआ7ँचारण इधgँ।ए हो। यथा- \nदेखैत, छलैक, बौआ, छौक इधgआॉँयािद।  \n \n५. मैिथलीक िनधg3छऊिलिखत शधgआऊआद एिह धgआएफपे धgआएआयुधgआ7छत होयत : जैह, सैह, इएह, ओऐह, लैह तथा दैह।  \n \n६. धg3छफधg3एआधg3छँव इकारधg3एँत शधgआऊआदमे ‘इ’ के लुधgआऊछत करब सामाधgआॉॉयतः अधg3ऊ।ाधg333 िथक। यथा- धg3ऊ।ाधg333 देिख आबह , मािलिन गेिल \n(मनुधg3छ3य माधgआफफमे)।  \n \n७. धg3छँवतंधgआफफ धg3एछधg3छँव ‘ए’ वा ‘य’ धgआएआाचीन मैिथलीक उधg3आछरण आिदमे तँ यथावत राखल जाय , िकंतु आधुिनक धgआएआयोगमे \nवैकिधgआऊॉपक धgआएफपधgआँ3 ‘ए’ वा ‘य’ िलखल जाय। यथा:- कयल वा कएल, अयलाह वा अएलाह, जाय वा जाए \nइधgआॉँयािद।  \n \n८. उधgआ7ँचारणमे दू धg3छँवरक बीच जे ‘य’ धgआॉ7विन धg3छँवतः आिब जाइत अिछ तकरा लेखमे धg3छँथान वैकिधgआऊॉपक धgआएफपधgआँ3 देल \nजाय। यथा- धीआ, अढ़ैआ, िवआह, वा धीया, अढ़ैया, िबयाह।  \n \n९. सानुनािसक धg3छँवतंधgआफफ धg3छँवरक धg3छँथान यथासंभव ‘ञ’ िलखल जाय वा सानुनािसक धg3छँवर। यथा:- मैञा, \nकिनञा, िकरतिनञा वा मैआँ, किनआँ, िकरतिनआँ।  \n \n१०. कारकक िवभिधgआ7छधgआफँक िनधg3छऊिलिखत धgआएफप धg3ऊ।ाधg333 :- हाथकधgआँ3, हाथसँ, हाथधgआँ3, हाथक, हाथमे। ’मे’ मे अनुधg3छँवार \nसवधg3ए।था धgआॉँयाधgआ7एय िथक। ‘क’ क वै किधgआऊॉपक धgआएफप ‘केर’ राखल जा सकैत अिछ।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n91 \n \n \n११. पूवधg3ए।कािलक िधg3ॉऊयापदक बाद ‘कय’ वा ‘कए’ अधg3छ।यय वैकिधgआऊॉपक धgआएफपधgआँ3 लगाओल जा सकैत अिछ। यथा:- \nदेिख कय वा देिख कए।  \n \n१२. मधg3ए3ग , भधg3ए3ग आिदक धg3छँथानमे माङ , भाङ इधgआॉँयािद िलखल जाय।  \n \n१३. अधg3आछधg3ए। ‘न’ ओ अधg3आछधg3ए। ‘म’ क बदला अनुसार निह िलखल जाय, िकंतु छापाक सुिवधाथधg3ए। अधg3आछधg3ए। ‘ङ’ , ‘ञ’, \nतथा ‘ण’ क बदला अनुधg3छँवारो िलखल जा सकैत अिछ। यथा:- अधg3।3 , वा अंक, अधgआ7ॉचल वा अंचल , कधgआॉ3ठ वा \nकंठ।  \n \n१४. हलंत िचधgँआऊ िनअमतः लगाओल जाय , िकंतु िवभिधgआ7छतक संग अकारधg3एँत धgआएआयोग कएल जाय। यथा:- धgआफ7ीमान्, \nिकंतु धgआफ7ीमानक।  \n \n१५. सभ एकल का रक िचधgँआऊ शधgआऊआदमे सटा क ’ िलखल जाय, हटा क’ निह, संयुधgआ7छत िवभिधgआ7छतक हेतु फराक \nिलखल जाय, यथा घर परक।  \n \n१६. अनुनािसककधgआँ3 चधgआॉॉधgँछएिबधgआॉॉदु धg3आफारा धg3छ।यधgआ7छत कयल जाय। परंतु मुधgँछएणक सुिवधाथधg3ए। िह समान जिटल माधgआफफापर \nअनुधg3छँवारक धgआएआयोग चधgआॉॉधgँछएिबधgआॉॉदुक बदला कयल जा सकैत अिछ। यथा- िहँ केर बदला िहं।  \n \n१७. पूणधg3ए। िवराम पासीसँ ( । ) सूिचत कयल जाय।  \n \n१८. समधg3छँत पद सटा क ’ िलखल जाय, वा हाइफेनसँ जोिड़ क’ ,  हटा क’ निह।  \n \n१९. िलअ तथा िदअ शधgआऊआदमे िबकारी (ऽ) निह लगाओल जाय।  \n \n२०. अंक देवनागरी धgआएफपमे राखल जाय।  \n \n२१.िकछु ंg28ऐविनक लेल नवीन िचंg288ह बनबाओल जाय। जा ' ई निह बनल अिछ ताबत एिह दुनू ंg28ऐविनक बदला \nपूवंgध6षवत् अय / आय/ अए/ आए/ आओ/ अओ िलखल जाय। आिक ऎ वा ऒ सँ ंgधअषयंg2ऐअत कएल जाय।  \n \nह./- गोिवंg288द झा ११/८/७६ ंg25ऐीकांg288त ठाकुर ११/८/७६ सुरेंg288ंgएअ6 झा \"सुमन\" ११/०८/७६  \n \n  २. मैिथलीमे भाषा स/gहघछपादन पा/gइठ।य/gइठघम    िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n92 \n \n२.१. उ/gह7छचारण िनद/gइ7ड़श : ( बो/gहघठड कएल /gहआ।प /gइघड़ा/gइइइ ):-     \nदइgगओओत न क उइgग74चारणमे दइgू6ूतमे जीह सटत - जेना बाजू नाम , मुदा ण क उइgग74चारणमे जीह मूधइgू65मे सटत (नै \nसटैए तँ उइgग74चारण दोष अिछ )- जेना बाजू गणेश। तालइgू01य शमे जीह तालुसँ , षमे मूधइgू65सँ आ दइgगओओत समे दइgू6ूतसँ \nसटत। िनशइgू6ू , सभ आ शोषण बािज कऽ देखू। मैिथलीमे ष कइgग4ू वैिदक संइgू04कृत जकइgू6ू ख सेहो उइgग74चिरत \nकएल जाइत अिछ, जेना वषइgू65 , दोष। य अनेको इgू04थानपर ज जकइgू6ू उइgग74चिरत होइत अिछ आ ण ड़ जकइgू6ू \n(यथा संयोग आ गणेश संजोग  आ  \nगड़ेस उ/gह7छचिरत होइत अिछ )। मैिथलीमे व क उ/gह7छचारण ब , श क उ/gह7छचारण स आ य क उ/gह7छचा रण ज सेहो \nहोइत अिछ।  \nओिहना इgू60इgू04व इ बेशीकाल मैिथलीमे पिहने बाजल जाइत अिछ कारण देवनागरीमे आ िमिथलाइgग5गरमे इgू60इgू04व इ \nअइgग5गरक पिहने िलखलो जाइत आ बाजलो जएबाक चाही। कारण जे िहइgगओओदीमे एकर दोषपूणइgू61 उइgग74चारण होइत \nअिछ (िलखल तँ पिहने जाइत अिछ मुदा बाजल बादमे जाइत अिछ), से िशइgग5गा पइgूग0ितक दोषक कारण हम \nसभ ओकर उइgग74चारण दोषपूणइgू61 ढंगसँ कऽ रहल छी।  \nअिछ- अ इ छ  ऐछ (उ/gह7छचारण ) \nछिथ- छ इ थ  – छैथ (उ/gह7छचारण ) \nपहुँिच- प हुँ इ च (उ/gह7छचारण ) \nआब अ आ इ ई ए ऐ ओ औ अं अः ऋ ऐ सभ लेल माइgग55ा सेहो अिछ , मुदा ऐमे ई ऐ ओ औ अं अः ऋ \nकइgग4ू संयुइgग70ताइgग5गर इgग65पमे गलत इgग65पमे इgग6गयुइgग70त आ उइgग74चिरत कएल जाइत अिछ। जेना ऋ कइgग4ू री  इgग65पमे उइgग74चिरत \nकरब। आ देिखयौ- ऐ लेल देिखऔ क इgग6गयोग अनुिचत। मुदा देिखऐ लेल देिखयै अनुिचत। क् सँ इgग4ओ धिर अ \nसिइgग94मिलत भेलासँ क सँ ह बनैत अिछ , मुदा उइgग74चारण काल हलइgगओओत युइgग70त शइgग9गदक अइgगओओतक उइgग74चारणक इgग6गवृिइgग54 \nबढ़ल अिछ, मुदा हम जखन मनोजमे ज् अइgगओओतमे बजैत छी , तखनो पुरनका लोककइgग4ू बजैत सुनबिइgगओओह - मनोजऽ, \nवाइgू04तवमे ओ अ युइgग70त ज् = ज बजै छिथ। \nफेर इgग5ू अिछ ज् आ ञ क संयुइgग70त मुदा गलत उइgग74चारण होइत अिछ - इgग7गय। ओिहना इgग5ग अिछ क् आ ष क \nसंयुइgग70त मुदा उइgग74चारण होइत अिछ छ। फेर श् आ र क संयुइgग70त अिछ इgग57 ( जेना इgग57िमक ) आ स् आ र क \nसंयुइgग70त अिछ इgग6ू (जेना िमइgग6ू )। इgग55 भेल त +र ।  \nउइgग74चारणक ऑिडयो फाइल िवदेह आकइgू65इव  http://www.videha.co.in/\n पर उपलइgग9गध अिछ।  फेर क/gहछइ / सँ \n/ पर  पूवइgू61 अइgग5गरसँ सटा कऽ िलखू मुदा तँ / कऽ  हटा कऽ। ऐमे सँ मे पिहल सटा कऽ िलखू आ बादबला \nहटा कऽ। अंकक बाद टा िलखू सटा कऽ मुदा अइgगओओय ठाम टा िलखू हटा कऽ – जेना  \nछहटा मुदा सभ टा। फेर ६अ म सातम िलखू- छठम सातम नै। घरबलामे बला मुदा घरवालीमे वाली /gहआहयु/gह7गत \nक/gहआ।।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n93 \n \nरहए-  \nरहै मुदा सकैए (उ/gह7छचारण सकै-ए)।  \nमुदा कखनो काल रहए आ रहै मे अथइgू61 िभइgूओगता सेहो , जेना से कइgग94मो जगहमे पािकइgू61ंग करबाक अइgग9ूयास रहै \nओकरा। पुछलापर पता लागल जे ढुनढुन नाइgू09ा ई इg401ाइवर कनाट इgग90लेसक पािकइgू61ंगमे काज करैत रहए । \nछलै, छलए मे सेहो ऐ तरहक भेल। छलए क उइgग74चारण छल -ए सेहो। \nसंयोगने- (उइgग74चारण संजोगने) \nक/gहछइ/  कऽ  \nकेर- क ( \nकेर क /gहआहयोग ग/gइहछमे नै क/gहआ। , प/gइहछमे कऽ सकै छी। )  \nक (जेना रामक)  \n–रामक आ संगे (उ/gह7छचारण राम के /  राम कऽ सेहो)  \nसँ- सऽ (उ/gह7छचारण ) \nचइgगओओइg406िबइgगओओदु आ अनुइgू04वार - अनुइgू04वारमे कंठ धिरक इgग6गयोग होइत अिछ मुदा चइgगओओइg406िबइgगओओदुमे नै। चइgगओओइg406िबइgगओओदुमे कनेक \nएकारक सेहो उइgग74चारण होइत अिछ - जेना रामसँ- (उइgग74चारण राम सऽ )  रामकइgग4ू- (उइgग74चारण राम कऽ / राम के \nसेहो)। \n  \nकइgग4ू जेना रामकइgग4ू भेल  िहइgगओओदीक को (राम को)- राम को= रामकइgग4ू \nक जेना रामक भेल िहइgगओओदीक का ( राम का) राम का= रामक \nकऽ जेना जा कऽ भेल िहइgगओओदीक कर ( जा कर) जा कर= जा कऽ \nसँ भेल िहइgगओओदीक से (राम से) राम से= रामसँ \nसऽ , तऽ , त , केर (गइgूग4मे) ए◌े चाइgग65 शइgग9गद सबहक इgग6गयोग अवइgू64िछत।  \nके दोसर अथइgू71ँ इgग6गयुइgग70त भऽ सकैए - जेना, के कहलक? िवभिइgग70त “क”क बदला एकर इgग6गयोग अवइgू64िछत।  \nनिञ, निह, नै, नइ, नँइ, नइँ, नइं ऐ सभक उइgग74चारण आ लेखन - नै   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n94 \n \n  \nइgगओ4इgगओ4व क बदलामे इgगओ4व जेना महइgगओ4वपूणइgू61 (महइgगओ4इgगओ4वपूणइgू61 नै) जतए अथइgू61 बदिल जाए ओतिह माइgग55 तीन अइgग5गरक \nसंयुइgग70ताइgग5गरक इgग6गयोग उिचत। सइgग94पित - उइgग74चारण स इgग94प इ त (सइgग94पिइgग54 नै- कारण सही उइgग74चारण आसानीसँ \nसइgग94भव नै)। मुदा सवइgू76इgग54म (सवइgू76तम नै)। \nरािइgू0ूइgू99य (राइgू0ूइgू99ीय नै) \nसकैए/ सकै (अथइgू61 पिरवतइgू61न ) \nपोछैले/ पोछै लेल/ पोछए लेल  \nपोछैए/ पोछए/ ( अथ/gइआड़ पिरवत/gइआड़न ) पोछए/ पोछै  \nओ लोकिन ( हटा कऽ, ओ मे िबकारी नै) \nओइ / ओिह \nओिहले/  \nओिह लेल/ ओही लऽ  \nजएब/gहछइ/ बैसब/gहछइ \nपँचभइय/gइआइ  \nदेिखयौक / (देिखऔक नै- तिहना अ मे इgू60इgू04व आ दीघइgू61क माइgग55ाक इgग6गयोग अनुिचत ) \nजक/gइआइ / जेकइgू6ू  \nतँइ/ तैँ/ \nहोएत / हएत  \nनिञ / निह / नँइ/ नइँ/ नै \nसौँसे/ सॱसे \nबड़ /  \nबड़ी (झोराओल)  \nगाए (गाइ निह), मुदा गाइक दूध (गाएक दूध नै।)  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n95 \n \nरहल/gहछइ/ पिहरतैँ \nहमहॴ/ अहॴ \nसब - सभ  \nसबहक - सभहक  \nधिर  - तक  \nगप - बात \nबूझब - समझब  \nबुझलॱ/ समझलॱ/ बुझलहुँ - समझलहुँ \nहमरा आर - हम सभ  \nआिक - आ िक  \nसकैछ/ करैछ (गइgूग4मे इgग6गयोगक आवइgू0गयकता नै) \nहोइन / होिन \nजाइन  (जािन नै, जेना देल जाइन) मुदा जािन -बूिझ (अथइgू61 पिरइgू01इgू6गतन ) \nपइठ/ जाइठ  \nआउ/ जाउ/ आऊ/ जाऊ \nमे, कइgग4ू, सँ, पर (शइgग9गदसँ सटा कऽ ) तँ कऽ धऽ दऽ (शइgग9गदसँ हटा कऽ ) मुदा दूटा वा बेसी िवभिइgग70त संग \nरहलापर पिहल िवभिइgग70त टाकइgग4ू सटाऊ। जेना ऐमे सँ ।  \nएकटा , दूटा (मुदा कए टा) \nिबकारीक इgग6गयोग शइgग9गदक अइgगओओतमे, बीचमे अनावइgू0गयक इgग65पइgग4ू नै। आकाराइgगओओत आ अइgगओओतमे अ क बाद िबकारीक इgग6गयोग \nनै (जेना िदअ  \n, आ/ िदय’ , आ’, आ नै )  \nअपोइgू04इgू99ोफीक इgग6गयोग िबकारीक बदलामे करब अनुिचत आ माइgग55 फॉइgगओओटक तकनीकी इgगओओयूनताक पिरचायक )- ओना \nिबकारीक संइgू04कृत इgग65प ऽ अवइgू91ह कहल जाइत अिछ आ वतइgू61नी आ उइgग74चारण दुनू ठाम एकर लोप रहैत अिछ/ \nरिह सकैत अिछ (उइgग74चारणमे लोप रिहते अिछ )। मुदा अपोइgू04इgू99ोफी सेहो अंइgू91ेजीमे पसेिसव केसमे होइत अिछ  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n96 \n \nआ इgग60इgू70चमे शइgग9गदमे जतए एकर इgग6गयोग होइत अिछ जेना raison d’etre एतए सेहो एकर उइgग74चारण रैजौन डेटर \nहोइत अिछ, माने अपोइgू04इgू99ॉफी अवकाश नै दैत अिछ वरन जोड़ैत अिछ , से एकर इgग6गयोग िबकारीक बदला देनाइ \nतकनीकी इgग65पइgग4ू सेहो अनुिचत )। \nअइमे, एिहमे/ ऐमे \nजइमे, जािहमे \nएखन/ अखन/ अइखन \n  \nक/gहछइ (के निह) मे (अनु/gइगछवार रिहत )  \nभऽ  \nमे \nदऽ  \nतँ (तऽ, त नै) \nसँ ( सऽ स  नै) \nगाछ तर  \nगाछ लग  \nस/gइआइझ खन  \nजो (जो go, करै जो do) \n तै/तइ जेना- तै दुआरे/ तइमे/ तइले \nजै/जइ जेना- जै कारण/ जइसँ/ जइले \nऐ/अइ जेना- ऐ कारण/ ऐसँ/ अइले/ मुदा एकर एकटा खास इgग6गयोग - लालित  कतेक िद नसँ कहैत रहैत अइ \nलै/लइ जेना लैसँ/ लइले/ लै दुआरे \nलहँ/ लॱ \n  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n97 \n \nगेलॱ/ लेलॱ/ लेलँह/ गेलहुँ/ लेलहुँ/ लेलँ \nजइ / जािह / जै  \nजिह ठाम/ जािह ठाम/ जइठाम/ जैठाम   \nएिह / अिह /  \nअइ (वा/gह7गयक अंतमे /gइघड़ा/gइइइ ( / ऐ  \nअइछ/ अिछ / ऐछ  \nतइ / तिह / तै/ तािह   \nओिह / ओइ   \nसीिख / सीख   \nजीिव / जीवी/ जीब    \nभलेहॴ/ भलिह◌ ं   \nत/gइ7इ/ तँइ/ तँए   \nजाएब / जएब  \nलइ/ लै  \nछइ/ छै  \nनिह / नै/ नइ  \nगइ/ गै   \nछिन / छि/gहठठ ह   ...  \nसमए  शइgग9ग द क संग जखन कोनो िव भिइgग70 त   जुटै छै तखन समै जना समैपर इइgगओ4 या िद । असगरमे हृदए  आ िव भिइgग70 त   \nजुटने हृदे जना हृदेसँ, हृदेमे इइgगओ4 या िद ।    \nजइ / जािह /  \nजै  \nजिह ठाम/ जािह ठाम/ जइठाम / जैठाम   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n98 \n \nएिह / अिह / अइ/ ऐ \nअइछ/ अिछ  / ऐछ \nतइ/ तिह / तै/ तािह  \nओिह / ओइ  \nसीिख / सीख  \nजीिव / जीवी/  \nजीब   \nभले/ भलेहॴ/  \nभलिह◌ ं   \nत/gइ7इ/ तँइ/ तँए  \nजाएब / जएब \nलइ/ लै \nछइ/ छै \nनिह / नै/ नइ \nगइ/  \nगै   \nछिन / छि/gहठठ ह   \nचुकल अिछ / गेल गिछ  \n२.२. मैिथलीमे भाषा स/gहघछपादन पा/gइठ।य/gइठघम   \nनीचइgू6ूक सूचीमे देल िवकइgग9ओपमेसँ लइgू7ूगुएज एडीटर इgूग5ारा कोन इgग65प चुनल जेबाक चाही : \nबोइgग9ओड कएल इgग65प इgू91ाइgूूू :   \n१.होयबला/ होबयबला/ होमयबला/ हेब’बला, हेम’बला/ होयबाक/होबएबला /होएबाक    िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n99 \n \n२. आ’/आऽ \nआ  \n३. क’ लेने/कऽ लेने/कए लेने/कय लेने/ल’/लऽ /लय/लए   \n४. भ’ गेल/भऽ गेल /भय गेल/भए  \nगेल  \n५. कर’ गेलाह/करऽ  \nगेलह/करए गेलाह/करय गेलाह  \n६. \nिलअ/िदअ िलय’,िदय’,िलअ’,िदय’/  \n७. कर’ बला/करऽ बला/ करय बला करैबला/क’र’ बला / \nकरैवाली  \n८. बला वला (पुइgग65ष ), वाली (इgू04 इgग55ी ) ९ \n.  \nआ/gइठइल आं/gह7हल  \n१०. /gहआहायः  इgग6गायह  \n११. दुःख  दुख १ \n२. चिल गेल चल गेल /चैल गेल  \n१३. देलिख/gहठठह  देलिकइgगओओह , देलिखन   \n१४. \nदेखलि/gहठठह देखलिन / देखलै/gहठठह  \n१५. छिथ/gहठठह / छलिइgगओओह छिथन / छलैन/ छलिन   \n१६. चलैत /दैत  चलित/दैित   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n100 \n \n१७. एखनो  \nअखनो  \n१८.  \nबढ़िन  बढ़इन बढ़ि/gहठठह  \n१९. ओ’/ओऽ(सवइgू61नाम ) ओ  \n२० \n. ओ (संयोजक) ओ’/ओऽ  \n२१. फ/gइआइिग /फािइgू15 फाइंग /फाइङ  \n२२.  \nजे जे’/जेऽ २३. ना-नुकुर ना-नुकर  \n२४. केलि/gहठठह /केलिन /कयलिइgगओओह  \n२५. तखनतँ/ तखन तँ  \n२६. जा \nरहल/जाय रहल/जाए रहल  \n२७. िनकलय/िनकलए  \nलागल/ लगल बहराय/ बहराए लागल/ लगल िनकल’/बहरै लागल  \n२८. ओतय/ जतय जत’/ ओत’/ जतए/ ओतए   \n२९. \nकी फूरल जे िक फूरल जे  \n३०. जे जे’/जेऽ  \n३१. कूिद / यािद (मोन पारब) कूइद/याइद/कूद/याद/  \nयािद (मोन)   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n101 \n \n३२. इहो/ ओहो  \n३३.  \nहँसए/ हँसय हँसऽ  \n३४. नौ आिक दस /नौ िकंवा दस/ नौ वा दस  \n३५. सासु-ससुर  सास-ससुर  \n३६. छह/ सात  छ/छः/सात  \n३७. \nकी \n की’/ कीऽ (दीघ/gइआठकारा/gहठठतमे ऽ विज/gइआड़त )  \n३८. जबाब  जवाब  \n३९. करएताह/ करेताह  करयताह  \n४०. दलान िदिश दलान िदश/दलान िदस   \n४१ \n. गेलाह गएलाह/गयलाह  \n४२. िकछु आर/ िकछु और/ िकछ आर  \n४३. जाइ छल/ जाइत छल  जाित छल/जैत छल  \n४४. पहुँिच/ भेट जाइत छल/ भेट जाइ छलए  पहुँच/ भेिट  जाइत छल  \n४५.  \nजबान (युवा)/ जवान(फौजी)  \n४६. लय/ लए क’/ कऽ/ लए कए  / लऽ कऽ / लऽ कए  \n४७. ल’/लऽ  कय/ \nकए  \n४८. एखन / एखने / अखन / अखने   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n102 \n \n४९.  \nअहॴक/gहछइ अहीँक/gहछइ  \n५०. गहॴर  गहीँर  \n५१.  \nधार पार केनाइ धार पार केनाय/केनाए  \n५२. जेकइgू6ू जइgग4ूकइgू6ू / \nजक/gइआइ  \n५३. तिहना तेिहना  \n५४. एकर  अकर  \n५५. बिहनउ  बहनोइ  \n५६. बिहन  बिहिन  \n५७. बिहन-बिहनोइ \nबिहन-बहनउ  \n५८. निह/ नै  \n५९. करबा / करबाय/ करबाए   \n६०. तँ/ त ऽ तय/तए  \n६१. भैयारी मे छोट-भाए/भै/, जेठ-भाय/भाइ ,  \n६२. िग नतीमे दू भाइ/भाए/भ/gइआइइ  \n  \n६३. ई पोथी दू भाइक/ भइgू6ूइ / भाए/ लेल। यावत जावत   \n६४. माय मै / माए  मुदा माइक ममता  \n६५. देि/gहठठह / दइन  दिन / दएिइgगओओह / दयिइgगओओह दि/gहठठह / दैिइgगओओह  \n६६. द’/ दऽ / दए    िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n103 \n \n६७. ओ (संयोजक) ओऽ (सवइgू61नाम )  \n६८. तका कए तकाय तकाए   \n६९. पैरे (on foot) पएरे  कएक / कैक  \n७०. \nताहुमे/ ताहूमे  \n ७१. \nपु/gह।।ीक  \n७२.  \nबजा कय/ कए / कऽ  \n७३. बननाय/बननाइ   \n७४. कोला  \n७५.  \nिदनुका िदनका  \n७६. \nततिहसँ  \n७७. गरबओलिइgगओओह / गरबौलिन / \n  गरबेलि/gहठठह / गरबेलिन   \n७८. बालु बालू  \n७९.  \nचे/gहठठह िच/gहठठह (अशु/gइहग )  \n८०. जे जे’  \n८१  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n104 \n \n. से/ के से’/के’  \n८२. एखुनका अखनुका  \n८३. भुिमहार भूिमहार   \n८४. सु/gह7हगर  \n/ सुगरक/ सूगर  \n८५. झठहाक  झटहाक ८६. \nछूिब  \n८७. करइयो/ओ करैयो ने देलक /किरयौ-करइयौ  \n८८. पुबािर   \nपुबाइ  \n८९. झगड़ा-झइgू6ूटी  \nझगड़ा-झ/gइआइिट  \n९०. पएरे-पएरे पैरे-पैरे \n९१. खेलएबाक   \n९२. खेलेबाक   \n९३. लगा  \n९४. होए- हो – होअए   \n९५. बुझल  बूझल  \n९६.  \nबूझल (संबोधन अथ/gइआड़मे)  \n९७. यैह यएह  / इएह/ सैह / सएह   \n९८. ताितल    िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n105 \n \n९९. अयनाय- अयनाइ/ अएनाइ/ एनाइ   \n१००. िन/gइठह - िनइgगओओद  \n१०१. \nिबनु िबन  \n१०२. जाए  जाइ  \n१०३.  \nजाइ (in different sense)-last word of sentence  \n१०४. छत पर आिब जाइ   \n१०५. \nने  \n१०६. खेलाए  (play) –खेलाइ   \n१०७. िशकाइत - िशकायत  \n१०८.  \nढप- ढ़प  \n१०९  \n. पढ़- पढ  \n११० . किनए/ किनये किनञे  \n१११. राकस - राकश  \n११२. होए / होय होइ   \n११३. अउरदा- \nऔरदा  \n११४. बुझेलि/gहठठह  (different meaning- got understand)   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n106 \n \n११५. बुझएलिइgगओओह /बुझेलिन  / बुझयलिइgगओओह (understood himself)  \n११६. चिल- चल/ चिल  गेल   \n११७. खधाइ - खधाय  \n११८. \nमोन पाड़लिख/gहठठह / मोन पाड़लिख न/ मोन पारलिख/gहठठह  \n११९. कैक- कएक- कइएक   \n१२०. \nलग ल’ग\n   \n१२१. जरेनाइ   \n१२२. जरौनाइ जरओनाइ- जरएनाइ/ \nजरेनाइ  \n१२३. होइत   \n१२४. \nगरबेलि/gहठठह / गरबेलिन  गरबौलि/gहठठह / गरबौलिन   \n१२५. \nिचखैत- (to test)िचखइत  \n१२६. करइयो (willing to do) करैयो  \n१२७. जेकरा- जकरा  \n१२८. तकरा- तेकरा  \n१२९.  \nिबदेसर /gइगछथानेमे/ िबदेसरे /gइगछथानमे  \n१३०. करबयलहुँ/ करबएलहुँ/ करबेलहुँ करबेलॱ   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n107 \n \n१३१. \nहािरक (उ/gह7छचारण हाइरक )  \n१३२. ओजन  वजन आफसोच / अफसोस कागत/ कागच/ कागज  \n१३३. आधे भाग / आध-भागे  \n१३४. िपचा / िपचाय/िपचाए   \n१३५. नञ/ ने  \n१३६. ब/gह7छचा  नञ  \n(ने) िपचा जाय  \n१३७. तखन ने (नञ) कहैत अिछ।  कहै/ सुनै/ देखै छल  मुदा कहैत-कहैत/ सुनैत-सुनैत/ देखैत-देखैत  \n१३८.  \nकतेक गोटे/ कताक गोटे  \n१३९. कमाइ-धमाइ/ कमाई- धमाई  \n१४० \n. लग ल’ग  \n१४१. खेलाइ  (for playing)  \n१४२.  \nछिथ/gहठठह / छिथन  \n१४३.  \nहोइत होइ  \n१४४. इgग70यो िकयो / केओ  \n१४५. \nकेश (hair)   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n108 \n \n१४६. \nकेस (court-case)  \n१४७  \n. बननाइ/ बननाय/ बननाए  \n१४८. जरेनाइ   \n१४९. कुरसी कुसइgू6ओ  \n१५०. चरचा चचइgू65  \n१५१. कम/gइआड़ करम  \n१५२. डुबाबए / डुबाबै/ डुमाबै डुमाबय/ डुमाबए   \n१५३. एखुनका/  \nअखुनका  \n१५४. लए/ िलअए  (वाइgग70यक अंितम शइgग9गद )- लऽ   \n१५५. कएलक/  \nकेलक  \n१५६. गरमी गमइgू6ओ  \n१५७ \n. वरदी वद/gइआठ  \n१५८. सुना गेलाह  सुना’/सुनाऽ  \n१५९. एनाइ-गेनाइ   \n१६०. \nतेना ने घेरलि/gहठठह / तेना ने घेरलिन   \n१६१. निञ / नै  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n109 \n \n१६२.  \nडरो ड’रो  \n१६३. कतहु/ कतौ कहॴ  \n१६४. उमिरगर -उमेरगर  उमरगर  \n१६५. भिरगर   \n१६६. धोल/धोअल  धोएल  \n१६७. गप/ग/gहघगप   \n१६८.  \nके के’  \n१६९. दरब/gह7आजा / दरबजा  \n१७०. ठाम   \n१७१. \nधिर तक  \n१७२.  \nघूिर लौिट  \n१७३. थोरबेक   \n१७४. ब/gइठआड   \n१७५. त/gहछछ / तू◌ँ  \n१७६. तइgग44िह ( पइgूग4मे इgू91ाइgूूू )  \n१७७. त/gहछछही / त/gहछछिह   \n१७८. \nकरबाइए करबाइये   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n110 \n \n१७९. एकेटा  \n१८०. किरतिथ  /करतिथ  \n १८१.  \nपहुँिच/ पहुँच  \n१८२. राखलिइgगओओह रखलि/gहठठह / रखलिन   \n१८३.  \nलगलि/gहठठह / लगलिन  लागलि/gहठठह  \n१८४.  \nसुिन (उ/gह7छचारण सुइन )  \n१८५. अिछ  (उइgग74चारण अइछ )  \n१८६. एलिथ गेलिथ   \n१८७. िबतओने/ िब तौने/  \nिबतेने  \n१८८. करबओलिइgगओओह / करबौलिन / \nकरेलिख/gहठठह / करेलिख न  \n१८९. करएलिइgगओओह / करेलिन   \n१९०.  \nआिक/ िक  \n१९१. पहुँिच/  \nपहुँच  \n१९२. बइgग54ी जराय / जराए  जरा (आिग लगा)  \n१९३.   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n111 \n \nसे से’  \n१९४.  \nह/gइआइ मे ह/gइआइ (ह/gइआइमे ह/gइआइ िवभि/gह7ग/gह।छमे हटा कए )  \n१९५. फेल  फैल  \n१९६. फइल (spacious) फैल  \n१९७. होयतिइgगओओह / होएतिइgगओओह / होएतिन /हेतिन / हेति/gहठठह   \n१९८. हाथ मिटआएब / हाथ मिटयाबय/हाथ मिटयाएब  \n१९९. फेका फइgू70का  \n२००. देखाए  देखा  \n२०१. देखाबए   \n२०२. स/gह।छिर  सइgग54र  \n२०३.  \nसाहेब साहब  \n२०४.गेलैइgगओओह / गेलि/gहठठह / गेलिन   \n२०५. हेबाक / होएबाक   \n२०६.केलो/ कएलहुँ/केलॱ/ केलुँ  \n२०७. िकछु न िकछु/  \nिकछु ने िकछु  \n२०८.घुमेलहुँ/ घुमओलहुँ/ घुमेलॱ  \n२०९. एलाक / अएलाक  \n२१०. अः / अह  \n२११.लय/   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n112 \n \nलए (अथ/gइआड़-पिरव/gह।छ/gइआड़न ) २१२.कनीक/ कनेक  \n२१३.सबहक/ सभक  \n२१४.िमलाऽ/ िमला  \n२१५.कऽ / क  \n२१६.जाऽ/ \nजा  \n२१७.आऽ/ आ  \n२१८.भऽ /भ’ (’ फॉइgगओओटक कमीक इgूग4ोतक )  \n२१९.िनअम / िनयम   \n२२० \n.हे/gह7गटेअर / हे/gह7गटेयर  \n२२१.पिहल अ/gह।हर ढ / बादक/ बीचक ढ़   \n२२२.तिहं/तिहँ/ तिञ/ त/gइ7इ  \n२२३.किहं/ कहॴ  \n२२४.तँइ /  \nत/gइ7इ / तइँ  \n२२५.नँइ/ नइँ/\n  निञ/ निह /नै  \n२२६.है/ हए  / एलीह/gहछइ/ \n२२७.छिञ/ छै/ छैक  /छइ  \n२२८.दृि/gछड़आएँ/ दृिइg416यइgग4ू  \n२२९.आ (come)/ आऽ(conjunction)  \n२३०.   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n113 \n \nआ (conjunction)/ आऽ(come)  \n२३१.कुनो/ कोनो, कोना/केना \n२३२.गेलैइgगओओह -गेलि/gहठठह -गेलिन  \n२३३.हेबाक - होएबाक \n२३४.केलौँ- कएलौँ-कएलहुँ/केलॱ  \n२३५.िकछु न िकछ- िकछु ने िकछु \n२३६.केहेन- केहन  \n२३७.आऽ (come)-आ (conjunction-and)/आ। आब'-आब' /आबह-आबह  \n२३८. हएत -हैत \n२३९.घुमेलहुँ-घुमएलहुँ- घुमेला◌े◌ं \n२४०.एलाक - अएलाक \n२४१.होिन- होइन/ होि/gहठठह / \n२४२.ओ-राम ओ इgू0गयामक बीच (conjunction), ओऽ कहलक (he said)/ओ \n२४३.की हए/ कोसी अएली हए / की है। की हइ \n२४४.दृि/gछड़आएँ/ दृिइg416यइgग4ू \n२४५ \n.शािमल/ सामेल  \n२४६.तैँ / तँए / तिञ/ तिहं \n२४७.जॱ \n/ /gह7आय/gहछछ / जँ/  \n२४८.सभ / सब  \n२४९ .सभक/ सबहक   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n114 \n \n२५०.किहं/ कहॴ \n२५१.कुनो/ कोनो/ कोनहुँ/ \n२५२.फारकती भऽ गेल / भए गेल / भय गेल \n२५३.कोना/ केना/ कइgगओओ ना /कना \n२५४.अः / अह \n२५५.जनै/ जनञ \n२५६.गेलिन /  \nगेलाह (अथ/gइआड़ पिरवत/gइआड़न )  \n२५७.केलिइgगओओह / कएलिइgगओओह / केलिन /  \n२५८.लय/ लए/ लएह (अथइgू61 पिरवतइgू61न ) \n२५९.कनीक / कनेक/कनी-मनी \n२६०.पठेलि/gहठठह   पठेलिन / पठेलइन/ पपठओलिइgगओओह / पठबौलिन / \n२६१.िनअम/ िनयम \n२६२.हे/gह7गटेअर / हेइgग70टेयर  \n२६३.पिहल अ/gह।हर रहने ढ / बीचमे रहने ढ़  \n२६४.आकाराइgगओओतमे िबकारीक इgग6गयोग उिचत नै/ अपोइgू04इgू99ोफीक इgग6गयोग फाइgगओओटक तकनीकी इgगओओयूनताक पिरचायक \nओकर बदला अवइgू91ह (िबकारी) क इgग6गयोग उिचत  \n२६५.केर (प/gइहछमे /gइघड़ा/gइइइ ) / -क/ कऽ/ के \n२६६.छैिइgगओओह - छि/gहठठह  \n२६७.लगैए/ लगैये \n२६८.होएत/ हएत  \n२६९.जाएत / जएत/ \n२७०.आएत/ अएत/ आओत   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n115 \n \n२७१ \n.खाएत/ खएत/ खैत  \n२७२.िपअएबाक/ िपएबाक/िप येबाक  \n२७३.शु/gहआछ / शु/gहआछह  \n२७४.शु/gहआछहे/ शु/gहआछए  \n२७५ .अएताह/अओताह/ एताह/ औताह  \n२७६.जािह/ जाइ/ जइ / जै/ \n२७७.जाइत / जैतए/ जइतए  \n२७८.आएल / अएल \n२७९.कैक/ कएक  \n२८०.आयल/ अएल/ आएल  \n२८१. जाए / जअए/ जए (लालित  जाए लगलीह।) \n२८२. नुकएल/ नुकाएल  \n२८३. कठुआएल / कठुअएल \n२८४. तािह/ तै/ तइ  \n२८५. गायब/ गाएब / गएब \n२८६. सकै/ सकए / सकय \n२८७.सेरा/सरा/ सराए  (भात सरा गेल) \n२८८.कहैत रही/देखैत रही/ कहैत छलॱ/ कहै छलॱ- अिहना चलैत/ पढ़ैत  \n(पढ़ै-पढ़ैत अथ/gइआड़ कखनो काल पिरवित/gइआड़त ) - आर बुझै/ बुझैत (बुझै/ बुझै छी, मुदा बुझैत-बुझैत)/ सकैत/ सकै। \nकरैत/ करै। दै/ दैत। छैक/ छै। बचलै/ बचलैक। रखबा/ रखबाक । िबनु/ िबन। राितक/ रातुक बुझै आ \nबुझैत केर अपन-अपन जगहपर /gहआहयोग समीचीन अिछ  । बुझैत-बुझैत आब बुझिल ऐ। हमहूँ बुझै छी।  \n२८९. दुआरे/ /gइह।ारे  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n116 \n \n२९०.भेिट/ भेट/ भ/gहछइट  \n२९१.  \nखन/ खीन/ \n खुना (भोर खन/ भोर खीन)  \n२९२.तक/ धिर  \n२९३.गऽ / गै (meaning different-जनबै गऽ) \n२९४.सऽ/ सँ (मुदा दऽ, लऽ) \n२९५.इgगओ4इgगओ4व ,(तीन अइgग5गरक मेल बदला पुनइgग64िइgग70तक एक आ एकटा दोसरक उपयोग ) आिदक बदला इgगओ4व आिद। \nमहइgगओ4इgगओ4व / मह/gहठछव / कत/gइआ। / कइgग54इgू65 आिदमे इgग54 संयुइgग70तक कोनो आवइgू0गयकता मैिथलीमे नै अिछ। व/gह7गत/gइगड़य  \n२९६.बेसी/ बेशी \n२९७.बाला/वाला बला/ वला (रहैबला) \n२९८ \n.वाली/ (बदलैवाली)  \n२९९.वाइgग54इgू65 / वात/gइआ।  \n३००. अ/gहठठतर/gइआ।ि/gइगइ/gइघघय / अइgगओओतरइgू65इgू0ूइgू99ीय  \n३०१. लेमए / लेबए  \n३०२.लमछुरका, नमछुरका \n३०२.लागै/ लगै ( \nभेटैत/ भेटै)  \n३०३.लागल / लगल  \n३०४.हबा/ हवा \n३०५.राखलक / रखलक  \n३०६.आ (come)/ आ (and) \n३०७. प/gह।आाताप / पइgग56ाइgग54ाप   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n117 \n \n३०८. ऽ केर इgू01यवहार शइgग9गदक अइgगओओतमे माइgग55 , यथासंभव बीचमे नै। \n३०९.कहैत / कहै \n३१०. \nरहए (छल)/ रहै (छलै) (meaning different)  \n३११.तागित / ताकित  \n३१२.खराप / खराब \n३१३.बोइन / बोिन/ बोइिन \n३१४.जािठ/ जाइठ  \n३१५.कागज/ कागच/ कागत  \n३१६.िगरै (meaning different- swallow)/ िगरए  (खसए) \n३१७.राि/gइगइ/gइघघय / राइgू0ूइgू99ीय  \n \nDATE-LIST (year- 2012-13)  \n(१४२० फसली साल (  \nMarriage Days : \nNov.2012- 25, 26, 28, 29, 30  \nDec.2012- 5,9, 10, 13, 14 \nJanuary 2013- 16, 17, 18, 23, 24, 31  \nFeb.2013- 1, 3, 4, 6, 8, 10, 14, 15, 18, 20, 24, 25  \nApril 2013- 21, 22, 24, 26, 29  \nMay 2013- 1,2,3,5,6,9,12,13,17,19,20,22,23,24,26,27,29,3 0,31   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n118 \n \nJune 2013- 2,3  \nJuly 2013- 11, 14, 15  \nUpanayana Days :  \nJanuary 2013- 16 \nFebruary 2013- 14, 15, 20, 21 \nApril 2013- 22 \nMay 2013- 20, 21 \nDviragaman Din :  \nNovember 2012- 25, 26, 28, 29 \nDecember 2012- 2, 3, 14 \nFebruary 2013- 14, 15, 18, 20, 21, 22, 27, 28 \nMarch 2013- 1 \nApril 2013- 18, 22, 24, 26, 28, 29 \nMay 2013- 12, 13 \nMundan Din: \nNovember 2012- 26, 30 \nDecember 2012- 3 \nJanuary 2013- 18, 24 \nFebruary 2013- 1, 14, 15, 20, 28 \nApril 2013- 17  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n119 \n \nMay 2013- 13, 23, 29 \nJune 2013- 13, 19, 26, 27, 28 \nJuly 2013- 10, 15 \n  \nFESTIVALS OF MITHILA (2012-13)  \nMauna Panchami-08 July \nMadhushravani- 22 July \nNag Panchami- 24 July \nRaksha Bandhan- 02 Aug \nKrishnastami- 10 August \nKushi Amavasya / Somvari Vrat- 17 August \nVishwakarma Pooja- 17 September \nHartalika Teej- 18 September \nChauthChandra-19 September  \nKarma Dharma Ekadashi-26 September \nIndra Pooja Aarambh- 27 September \nAnant Caturdashi- 29 Sep \nAgastyarghadaan- 30 Sep \nPitri Paksha begins- 30 Sep \nJimootavahan Vrata/ Jitia-08 October  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n120 \n \nMatri Navami- 09 October \nSomvatiAmavasya Vrat- 15 October \nKalashsthapan- 16 October \nBelnauti- 20 October \nPatrika Pravesh- 21 October \nMahastami- 22 October \nMaha Navami - 23 October \nVijaya Dashami- 24 October \nKojagara- 29 Oct \nDhanteras- 11 November \nDiyabati, shyama pooja-13 November \nAnnakoota/ Govardhana Pooja-14 November \nBhratridwitiya/ Chitragupta Pooja- 15 November \nChhathi -19 November \nDevotthan Ekadashi- 24 November \nravivratarambh- 25 November \nNavanna parvan- 25 November \nKartikPoornima- Sama Visarjan- 28 November \nVivaha Panchmi- 17 December \nMakara/ Teela Sankranti-14 Jan  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n121 \n \nNaraknivaran chaturdashi- 08 February \nBasant Panchami/ Saraswati Pooja- 15 February \nAchla Saptmi- 17 February \nMahashivaratri-10 March \nHolikadahan-Fagua-26 March \nHoli- 28 March \nVaruni Trayodashi-07 April \nChaiti  navaratrarambh- 11 April \nJurishital-15 April \nChaiti Chhathi vrata-16 April \nRam Navami- 19 April \nRavi Brat Ant- 12 May \nAkshaya Tritiya-13 May \nJanaki Navami- 19 May \nVat Savitri-barasait- 08 June  \nGanga Dashhara-18 June \nSomavati Amavasya Vrata- 08 July \nJagannath Rath Yatra- 10 July \nHari Sayan Ekadashi- 19 July \nAashadhi Guru Poornima-22 Jul  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  िवद ेह  /g262थम मैिथली  पाि /g252क ई पि/g255 का  www.videha.com  V ideha Ist Mait hil i Fortnightl y ejournal   िवद ेह  /g262थम \nमैिथली पाि/g252क  ई पि/g255क ा '' िवद ेह ' १२४ म अंक  १५ फरबरी २०१३ ( व ष/g361 ६ मास ६२ अंक १२४)\n  म ा नु ष ी ि म ह  सं /g304कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  V I D E H A  \n122 \n \n \nVIDEHA ARCHIVE  \n१पिधgआफफकाक सभटा पुरान अंक धgँछऊेल  -िवदेह ई., ितरहुता आ देवनागरी धgआएफपमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ईअंक ५० पिधgआफफकाक पिहल - \n \nिवदेह ई म सँ आगधg3ए3क अंक ५० पिधgआफफकाक -\n \n http://sites.google.com/a/videha.com/videha/  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-archive-part-i/ \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-archive-part-ii/ \n२.मैिथली पोथी डाउनलोड Maithili Books Download \n \nhttp://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi \n३मैिथली ऑिडयो संकलन. Maithili Audio Downloads \n \nhttp://sites.google.com/a/videha.com/videha-audio \n४.मैिथली वीिडयोक संकलन Maithili Videos \n \nhttp://sites.google.com/a/videha.com/videha-video \n५ आधुिनक िचधgआफफकला आ िचधgआफफ  / िमिथला िचधgआफफकला.Mithila Painting/ Modern Ar","size_mb":0.84,"has_text":true},"Videha 125.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 125.pdf","name":"Videha 125.pdf","text":"िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n1 \n \n                     ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह' १२५ म अंक ०१ माचटg361 २०१३ (वषटg361 ६ मास ६३ अंक १२५)  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गटg3भ4  \n२.१. उमेश म/g2।3 ड ल- जगदीश /g2इ2साद म/g2।3 ड लक रचना संसार- संि/g2ह2  /g2आए त  पिर चय  \n  \n२.२. जगदीश च।262साद मण्  डल-उपटgभछछ या स- बड़की बिह न (आगच।ष6ष ..)   \n  \n२.३.साच।252ाच।2ए4 का र च।257ी राजदेव मच।2एष ड लक संग  \n  \n२.४. जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3डल -रटgभध।ाकर डकैत (एकटg364की )  \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n2 \n \n२.५. ओम टgभ6भकाश - गजलक लेल (समीटgभंभा ) \n  \n२.६.१. जगदीश च।262साद मच।2एष ड लक िव हिन  कथा- जनक हाथे खेती २.िबटgभछछदेटgभंछर ठाकुर - \nिबपितयाक िवदेश  [िवहिन कथा] \n  \n२.७. उमेश मच।2एष ड ल- िव देह नाच।षए4य उच।2ए4 स व- २०१३  \n  \n२.८.टgभ6भो . हिरमोहन झाक पुटgभछ3यितिथ मनाओल गेल - संवाद- सुिमत आनटgभछछद   \n  \n  \n३. पटg3भ4  \n३.१.१. रामिव लास साहुक दूटा किव ता २.हेम नारायण साहु जीक किव ता  \n  \n३.२.१. आशीष अनिचटgभछछहार -गजल२. डॉ. िश व कुमार च।262सादक दूटा गीत  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n3 \n \n३.३.१. जगदानटgभछछद झा ‘मनु’ गजल १-४ 2.पंकज चौधरी \"नवलटgभंधी \" भिच।27ंत ग जल/ \nभगवती गीत १-२/ किवता १-२/ गजल १-७ \n३.४.१. आशीष अनिचटgभछछहार  गजल १-२ २.सुिमत िमटgभंध   गजल १-३ \n३.५.१. कािमनी कामायनी- आच।षं4थाक पूणच।ष6अ कलश  २. िबनीता झा- चैन ३.\nटgभध6योित झा  चौधरी-िपया जच।29एदी सँ आउ ने (वैलेटgभछछटाइन डे पर िवशेष ) \n  \n३.६.१.राजदेव मच।2एष ड लक दू गोट किव ता २. जगदीश च।262साद मच।2एष ड लक दू टा गीत  \n  \n३.७. बाल मुकुटgभछछद पाठक - गजल१-२ \n  \n३.८.१. िबटgभछछदेटgभंछर ठाकुर  \"नेपाली\"- टgभ6भेम / गजल २.सुिमत िमटgभंध - गजल १-२ \n  \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n4 \n \nबालानच।ष64 कृते-१. पंकज चौधरी \"नवलटgभंधी \"- बाल गजल १-२ २.जगदानटgभछछद झा 'मनु'- \nहोएत जँ  \n \nिवदेह मैिथली पोथी डाउनलोड साइट  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS FREE DOWNLOAD SITE  \n  \nिवदेह ई-पिटgभंंकाक सभटा  पुरान अंक ( टg4इ।ेल , ितरहुता आ देवनागरी मे ) पी.डी.एफ. डाउनलोडक लेल नीचटg363क  \nिलंकपर उपलटgभ।भध अिछ। All the old issues of Videha e journal ( in Braille, Tirhuta and \nDevanagari versions ) are available for pdf download at the following link.  \nिवदेह ई-पिटgभंंकाक सभटा पुरान अंक टg4इ।ेल , ितरहुता आ देवनागरी टgभ6ंपमे Videha e journal's all old \nissues in Braille Tirhuta and Devanagari versions  \nिवदेह ई-पिटgभंंकाक पिहल ५० अंक  \n \nिवदेह ई-पिटgभंंकाक ५० म सँ आगटg363क अंक \n \n  \n↑ िवदेह आर.एस.एस.फीड एनीमेटरकटgभ43 अपन साइट / टgभ।भलॉगपर लगाऊ ।  \nटgभ।भलॉग \"लेआउट\" पर \"एड गाडजेट\" मे \"फीड\" सेलेटgभधइट कए \"फीड यू.आर.एल.\" मे \nhttp://www.videha.co.in/index.xml टाइप केलासँ सेहो िवदेह फीड टgभ6भाटgभ।इत कए सकैत छी।  गूगल \nरीडरमे पढ़बा लेल http://reader.google.com/ पर जा कऽ Add a   Subscription बटन िटgभधइलक \nकटgभ6ं आ खाली टg3इ4थानमे http://www.videha.co.in/index.xml पेटg3इ4ट कटgभ6ं आ Add   बटन दबाउ। \nJoin official Videha facebook group. \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n5 \n \nJoin Videha googlegroups  \n  \nिवदेह रेिडयो:मैिथली कथा-किवता आिदक पिहल पोडकाटg3इ4ट साइट  \nhttp://videha123radio.wordpress.com/ \n  \n  \n  \nमैिथली देवनागरी वा िमिथलाटgभंभरमे निह देिख / िलिख पािब रहल छी, (cannot see/write Maithili in \nDevanagari/ Mithilakshara follow links below or contact at \nggajendra@videha.com) तँ एिह हेतु नीचटg363क िलंक सभ पर जाउ।  संगिह िवदेहक टg3इ4तंभ मैिथली \nभाषापाक/ रचना लेखनक नव-पुरान अंक पढ़ू।  \nhttp://devanaagarii.net/\n \nhttp://kaulonline.com/uninagari/  (एतए बॉटgभधइसमे ऑनलाइन देवनागरी टाइप कटgभ6ं , बॉटgभधइससँ कॉपी कटgभ6ं  \nआ वडटg361 डॉटgभधइयुमेटgभछछटमे पेटg3इ4ट कए वडटg361 फाइलकटgभ43 सेव कटgभ6ं। िवशेष जानकारीक लेल \nggajendra@videha.com पर सटgभ।4पकटg361 कटgभ6ं। )(Use Firefox 4.0 (from \nWWW.MOZILLA.COM \n )/ Opera/ Safari/ Internet Explorer 8.0/ Flock 2.0/ Google \nChrome for best view of 'Videha' Maithili e-journal at http://www.videha.co.in/ .)   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Book/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचटgभंंकला / फोटो सभक फाइल सभ (उटgभध4चारण , बड़ सुख सार आ दूवटg36ंटgभंभत \nमंटgभंं सिहत ) डाउनलोड करबाक हेतु नीचटg363क िलंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकटg36ंइव  \n  \n \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n6 \n \n \nटgभध6योितरीटgभंछर पूवटg361 महाकिव िवटg3भ4ापित। भारत आ नेपालक मािटमे पसरल िमिथलाक धरती टgभ6भाचीन कालिहसँ \nमहान पुटgभ64ष ओ मिहला लोकिनक कमटg361भिम रहल अिछ। िमिथलाक महान पुटgभ64ष ओ मिहला लोकिनक  िचटgभंं  \n'िमिथला रच।279 '\n मे देखू।  \n  \n \n \nगौरी-शंकरक पालवंश कालक मूिटgभं4टg361, एिहमे िमिथलाटgभंभरमे (१२०० वषटg361 पूवटg361क ) अिभलेख अंिकत अिछ। \nिमिथलाक भारत आ नेपालक मािटमे पसरल एिह तरहक अटgभछछयाटgभछछय टgभ6भाचीन आ नव टg3इ4थापटgभछ4य , िचटgभंं , अिभलेख \nआ मूिटgभं4टg361कलाक़ हेतु देखू 'िमिथलाक खोज'\n  \n  \n \nिमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सटgभ।4बिटgभछछधत सूचना , सटgभ।4पकटg361, अटgभछछवेषण संगिह िवदेहक सचटg361-इंजन आ टgभछछयूज सिवटg361स \nआ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीसँ सटgभ।4बिटgभछछधत वेबसाइट सभक समटg3।1  संकलनक लेल देखू \"िवदेह सूचना संपकच।ष6अ \nअच।2एएवेषण \" \nिवदेह जालवृटgभं4क िडसकसन  फोरमपर जाउ।  \n\"मैिथल आर िमिथला\" ( मैिथलीक सभसँ लोकिटgभ6भय जालवृटgभं4 ) पर जाउ।  \n  \n  \n \n१. संपादकीय \nिवदेह: लोगो:: िवच।ष24ापित :उगना:िमिथला:मैिथली \nI.  \nमहाभारतमे उटgभ।छलेख अिछ , जे इटgभछछटg4इ6 -टgभछधवजा गाढ़ नील रंगक होइत छल। रामक टgभछधवजा लाल -गेटgभ64आ रंगक छलिटgभछछह \nआ’ एिह प र कुलदेवता सूयटg361क िचटgभंं अंिकत छल। महाभारतमे अजुटg361नक टgभछधवजा पर वानरराजक िचटgभंं छल। \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n7 \n \nनकुलक टgभछधवजा पर सरभ पशुक िचटgभंं छल। अथवटg361वेदक अनुसार सरभ पशु दू माथक , दूट सुटgभछछदर पंख \nबला, एकटा नमगर पुछी बला आ’ िसंहक समान आठ नोकगर पैरक आँगुर युटgभधइटgभं4 होइत छल।अिभमटgभछछयुक \nटg3भंजा पर  सारंग पटgभंभी छल। दुयटg3ध6धनक टgभछधवजा सपटg361टgभछधवजा छल। टg4इ6ोणक टgभछधवजा पर मृगछाल आ ’ कमटgभछ3डल \nछल।कणटg361क टgभछधवजा पर हाथीक पैरक िजंजीर छल , आ’ सूयटg361 सेहो छलाह।  \nभगवान िवटg3इ3णुक टgभछधवजा पर गटgभ64ड़ अंिकत अिछ। िशवक टgभछधवजा पर नंदी वृषभ अंिकत अिछ।  \nदुगटg36ं मटgभछ3डपमे शटg3इ4टgभंं ,टg3छ4टg31भा ,पटह,मृदंग, कटg364टg3इ4यताल (बटg363सुरीकटgभ43 छोिड़ ), वाटg3भ4 टgभछधवज ,कवच आ’ धनुष केर पूजन होइत \nअिछ। एिहमे सवटg361टgभ6भथम खटg3छ6गक पूजा होयबाक चाही। तकरा बाद चुिरका , कटg3भ6ारक , धनुष, कुटgभछछत आ ’ कवच \nकेर पूजा आ’ फेर चामर,छटgभंं ,टgभछधवज ,पताका,दुटgभछछदुिभ ,शंख, िसंहासन आ’ अटgभंछ केर पूजा होइत अिछ। हमरा \nिहसाबे िम िथलाक कोनो झंडा िबना एिह सभक सिटgभ।4मलनक संपूणटg361 निह होयत।  \n \n \nI. \nइटgभछछटg4इ6टg3इ4येव शची समुटgभध6जवलगुणा गौरीव गौरीपतेः कामटg3इ4येव रितः टg3इ4वभावमधुरा सीतेव रामटg3इ4य या। िवटg3इ3णोः टgभंधीिरव \nपटg3भ3िसंहनृपतेरेषा परा टgभ6भेयसी िवटgभंछटgभध1यातनया िटg3भंजेटgभछछटg4इ6तनया जागितटg361 भूमटgभछ3डले॥ 9॥ \n \nउपयुटg361टgभधइत पटg3भ4 िवटg3भ4ापितकृत शैवसवटg361टg3इ4वसारक टgभ6भारटgभ।4भक नवम टg3इभलोक छी। एकर अथटg361 अिछ - उटgभछ4कृटg416 गुणवती , \nमधुर टg3इ4वभाववाली , टg4इ।ाटg33भण -वंशजा, नीित-कौशलमे िवटgभंछिवटgभध1यातओ ’ महारानी िवटgभंछासदेवी सटgभ।4टgभ6भित संसारमे सुशोिभत \nछिथ, जे पृटgभछंवी -पित पटg3भ3िसंहकटgभ43 तिहना िटgभ6भय छलीह जिहना इटgभछछटg4इ6कटgभ43 शची, िशवकटgभ43 गौरी , कामकटgभ43 रित , रामकटgभ43 \nसीता ओ’ िवटg3इ3णुकटgभ43 लटg3ंइमी॥ 9॥ II. \nमधुबनी िजला मुटgभध1यालयसँ दिटgभंभण पटgभछ3डौल रेलवे-टg3इ4टेशनक िनकट भवानीपुर टg3।1ाम बसल अिछ। एिह गामक \nिनकट छह फीट नीचटg363 जमीनमे एकटा िशव -िलंग अिछ, जे उटg3।1नाथ महादेवक नामसँ टgभ6भिसटg3भइ अिछ। एहन \nिवटgभंछास लोकमे छैक जे पटgभछछटg4इ6हम शाटgभ।भदीक आरंभमे हुनकर सहचर उगना , जखन महाकिव टgभ।इयासे अटgभ।इटg3इ4यटg363त \nछलाह, हुनका अपन जटासँ गंगाजल िनकािल कय िपयओने रहिथ। एिह पर किवकटgभ43 शंका भेलिटgभछछह , आ’ ओ’ \nकिवसँ असली पिरचय पुछलिटgभछछह। तकर बाद एिह टg3इ4थान पर िशव हुनका अपन असली टgभ6ंपक दशटg361न देलिटgभछछह।  \nएिह कथा पर िवटgभंछास तखने भ ’ सकैत अिछ, जखन तकटg361 आ ’ िवटgभं3ानक संग टgभंधटg3भइाक िमटgभंधण होय। \nशंकराचायटg361क िवटg3इ3यमे कहल गेल जे ओ ’ अपन कमंडलमे धार भिर लेलिटgभछछह। भेल ई जे बािढ़मे बेचेमे पहाड़ \nरहलाक कारण एक िदिश बािढ़ अबैत छल आ’ एक िदिश दाही। बीचक गुफाकटgभ43 शंकर अपन िशटg3इ3यक \nसह योगसँ तोिड़ जखन कमटgभछ3डल लेने बहरओलाह तँ लोक देखलक जे दोसर कात पािन आिब रहल अिछ। \nसभ शंकराचायटg361क टg3इ4तुित कएलिटgभछछह , जे अहटg363 अपन कटgभ।4मंडलमे धार आिन हमरा सभकटgभ43 दाही सँ आ ’ दोसर  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n8 \n \nकातक लोककटgभ43 बािढ़सँ मुटgभधइटgभं4 कराओल। अहटg363 कमटgभछ3डलमे पािन आ ’ धार अनलहुँ। बादमे अवसरवादी लोकिन \nएकरा टgभधइमटgभछ4कारसँ जोिड़ देलक। आशा अिछ जे अहटg363 सेहो अपन लेखमे उगनाक कथाक तकटg361 आ ’ टgभंधटg3भइासँ \nिववेचना करब। \nबीस माचटg361कटgभ43 १४ िदनुका िमिथला टgभंभेटgभंंक गृही पिरटg3छ।मा , आइ कािटg334 जनकपुरक , दू टा डालाक संग- \n१.िमिथला िबहारी जी आ िकशोरीजी आ आर मािरते रास ढेर मिटgभछछदरक / भटgभधइतक  डाला सभक संग कुआ \nरामपुर दऽ कऽ जनकपुरमे टgभ6भवेश करैत छिथ। कतेक भटgभधइत तँ अपन पशुक संगे पिरटg3छ।मा करैत छिथ। ई \nपिरटg3छ।मा कचुरी मठ , धनुषासँ शुटgभ6ं होइत अिछ आ अमावटg3इ4याक राितमे पिहल िवटgभंधाम हनुमान नगर आ चतुदटg361शी \nिदन पटgभछछटg4इ6हम िवटgभंधाम जनकपुरमे होइत अिछ। २१ माचटg361कटgभ43 फागुन पिरटg3छ।मा िदन ई याटgभंंा जनकपुर \nनगरपािलकाक पिरटg3छ।माक अंतरगृह पिरटg3छ।मा (लगभग 8 िकलोमीटर) क संग होइत अिछ। २२ माचटg361कटgभ43 \nजनकपुर आ आसपासमे होली मनाओल जाइत अिछ। \n \nजनकपुर मटgभछधय पिरटg3छ।माक १५ टg3इ4थल आऽ ओतुटg31भा मुटgभध1य देवता १. हनुमाननगर- हनुमानजी २.कटgभ।छयाणेटgभंछर - \nिशविलंग ३.िगिरजा-टg3इ4थान - शिटgभधइत ४.मिटहानी- िवटg3इ3णु मिटgभछछदर ५.जालेटgभंछर - िशविलंग ६.मनाई- माटgभछ3डव ऋिष ७. \nटgभंधुव कुटgभछ3ड - टg4इधुव मिटgभछछदर ८.कंचन वन- कोनो मिटgभछछदर निञ माटgभंं मनोरम दृटg3इभय ९.पवटg361त - पटg363च टा पवटg361त १०.धनुषा- \nिशवधनुषक टुकड़ी ११.सतोखड़ी- सटgभ।इतिषटg361क सात टा कुटgभछ3ड १२.हटgभ64षाहा - िवमलागंगा १३. कटgभ64णा - कोनो \nमिटgभछछदर निह माटgभंं मनोरम दृटg3इभय १४. िबसौल- िवटgभंछािमटgभंं मिटgभछछदर १५.जनकपुर। अटgभछछतमे फेर जनकपुरमे खतम \nभऽ जाइत अिछ। भटgभधइत सभ बारहबीघा मैदान आ धमटg361शाला सभमे ठहरैत छिथ।  \nलघु पिरटg3छ।मा आठ िक .मी. , मटgभछधय पिरटg3छ।मा 40 कोसक (128 िक.मी.) आ वृहत पिरटg3छ।मा 268 िक.मी. होइत \nअिछ। \n \n१.उटg3।1तारा टg3इ4थान - मटgभछ3डन िमटgभंधक कुलदेवी / गोसाउनी मिहष मिदटg361नी भगवती , मिहटg3इ3माती। १४ म शताटgभ।भदीमे राजा \nिशव िसंहक टgभध6येटg41ध रानी पटg3भ3ावती एतए एकटा मिटgभछछदर बनबेलिटgभछछह। खटgभछ3डवला राजवंश कालमे सेहो एतए \nमिटgभछछदरक रख -रखाव होइत छल आ राजा आिसन नवराटgभंंमे ए तए पूजा आ रहबाक लेल अबैत रहिथ। \nतारा भटgभधइत लोकिन दुगटg36ंपूजाक समयमे एतए खूब माटgभंंामे अबैत छिथ ! \n२.किपलेटgभंछर टg3इ4थान - मधुबनीसँ पटg363च िकलोमीटर पिटgभं6म माधव मिटgभछछदर आ पुरान िशविलंग , सटg364टgभध1य दशटg361नक जनक \nकिपल एतए मिटgभछछदरक टg3इ4थापना करबओलिटgभछछह। एखुनका मिटgभछछदर दरभंगा महाराज राघव िसंह टg3भंारा २५० वषटg361 \nपिहने बनबाओल गेल। टgभ6भाचीन कालमे समुटg4इ6 िहमालय धिर पसरल छल आ फेर जमीन पसरल। जखन \nबंगालक खाड़ीक िनकट गंगासागर तीथटg361 लग किपल सगरक ६०००० पुटgभंं / सैिनककटgभ43 जरा देलिटgभछछह तखन ओ \nकिपलेटgभंछर अएलाह। एखन गंगासागर सेहो समुटg4इ6सँ कनेक हिट कए अिछ।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n9 \n \n \nजानकी नवमी- वैशाख शुटgभधइल नवमी - मानुषी। रामनवमी- चैटgभंं शुटgभधइल नवमी। िवटg3भ4ापितक मृटgभछ4यु ितिथ काितटg361क \nधवल टgभंंयोदशी -देिसल बयना । \nिववाह पंचमी- अगहन शुटgभधइल पंचमी। शतानटgभछछद पुरिहत -राम सीताक िववाह। मरवापर िमिथला िचटgभंंकला आ \nपिरचन, गोसाउन गीत आ नैना जोिगन ओिहना जेना जुगल सरकारक िववाहमे भेल रहए, आइयो।  \nिमिथला टgभ6भाचीन कालमे मैिथलक भूिम िवदेहक नामसँ- जकर राजधानी िमिथला रहए- टg3इ4थापना िमथी (भिवटg3इ3य \nपुराण) टg3भंारा। दोसर नाम िवदेह , िमिथला, तीरभुिटgभधइत , ितरहुत, तपोभूिम, साटgभ।4भवी , सुवणटg361कानन , मँितली। \nिमिथला माहाटgभछ4टgभ।4य (वृहद िवटg3इ3णु पुराण )- वृहद पिरटg3छ।मा - सटgभ।4पूणटg361 िमिथलाक पिरटg3छ।मा एक सालमे। 268 िक.मी.। \nकौिशकीसँ शुटgभ6ं भए िसघेटgभंछर टg3इ4थान , ओतएसँ िसमिरयाघाट, फेर िहमालयक फुटिहटgभ।छस , फेर कौिशकी होइत \nिसँघेटgभंछरटg3इ4थान। मटgभछधय पिरटg3छ।मा - 40 कोस (128 िक.मी) 5 िदनमे, मुदा आइ-कािटg334 15 िदनमे। फाटgभ।छगुन \nशुटgभधइल पटgभंभक पिहल ितिथकटgभ43 (अमावटg3इ4या ) िदन शुटgभ6ं होइत अिछ आ पूिणटg361मा िदन खतम होइत अिछ। फागुनक \nपिरटg3छ।मा सभसँ बेशी टgभ6भिसटg3भइ अिछ मुदा पिरटg3छ।मा काितक आ बैशाखमे सेहो कएल जा सकैत अिछ।  \nपािणनी- िमिथला ओ नगरी छी जतए शटgभंंुक मदटg361न कएल जाइत अिछ। जनक - जन (िवश)सँ टg3इ1युटgभछ4पिटgभं4। िनमी \nटg3भंारा  वैजयंती (जनकपुर) आ िमथी टg3भंारा िमिथला नगरक टg3इ4थापना।  \nशरभ नकुलक झंडापर रहए, िमिथकल जानवर जकरा दू टा माथ, दू टा पटg363िख , एकटा नमगर पुटgभध4छी , आ \nिसँह जकटg363 8 टा नह होइत अिछ। जखन भगवन िवटg3इ3णु नरिसंह अवतार लेलिटgभछछह तखन हुनका टgभ6भसटg3छभ करबाक \nलेल िशव शरभक टgभ6ंपमे जटgभछछम लेलिटgभछछह। िमिथला िचटgभंंकलाक पटg363च रंग - िटgभंभित , जल, पावक, गगन, समीरक \nटg3भ4ोतक। अंकुश - दू फटgभ43रक बरछा - टg3इ4पीयर जािहसँ हाथीकटgभ43 िनयंिटgभंंत करैत छी , गणेश जीक अंकुश मूसकटgभ43 \nिनयंिटgभंंत करैत अिछ।  \n \nयूनीकोड- 1200 साल पुरान िफगराइन आ 500 साल पुरान पाटgभछ3डुिलिप। संयुटgभधइताटgभंभर - कोटg41धकक संटgभध1या जे \nबंगालीमे निह अिछ वा िबटgभ।छकुल अलग अिछ - कवगटg361 (10), खवगटg361 (4), गवगटg361 (8), घवगटg361 (4), ङ वगटg361 (4) \nचवगटg361 (6), ज वगटg361 (5), झ वगटg361 (4) ट वगटg361 (3), ठ वगटg361 (2), ड वगटg361 ( 2), ढ वगटg361 (3), ण वगटg361 (6), त \nवगटg361 (6) , थ वगटg361 (3), द वगटg361 (8), ध वगटg361 (3), न वगटg361 (6) प वगटg361 (8), फ वगटg361 (2), ब वगटg361 (4), भ वगटg361 \n(3), म वगटg361 (11) अंत-संयुटgभधइताटgभंभर य वगटg361 (2), र वगटg361 (2), ल वगटg361 (4), व वगटg361 (4), श वगटg361 (9), ष वगटg361 \n(8), स वगटg361 (8), ह वगटg361 (8) तीन वणटg361क संयुटgभधइताटgभंभर - (49) चािर वणटg361क संयुटgभधइताटgभंभर (1) िबकारी (1), टgभधभवंग \nटg36इटg3इ4व -दीघटg361 (2), अंजी एक टाइप अंशुमन पाटgभछ3डे टg3भंारा विणटg361त (5) टgभ6भकार आर।  \n  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n10 \n \nसंटg3इ4कृत-अवटgभ4छठक िवटg3भ4ापित क नेपाल लिखमाक संग पलायन- घुरलाक बाद अंितम रचना दुगटg36ं भिटgभधइत तरंिगणी  \nटgभध6योितरीटgभंछर पूवटg361 िवटg3भ4ापित  झूमर, नचारी, महेशवाणी, जोग उिचती, बटगवनी, पिरछिन, कोबर, पराती, \nबारहमासा, मान, ितरहुत, दृटg3इभयकूट , िशव, भगवती आ गंगा, िवटg3इ3णु, शिटgभधइत , हर-गौरीक िवषयमे गीत िलखलिन| \n  \nगजेटgभछछटg4इ6  ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nअपन मंतच।षंअय ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गच।ष24  \n२.१. उमेश म/g2।3 ड ल- जगदीश /g2इ2साद म/g2।3 ड लक रचना संसार- संि/g2ह2  /g2आए त  पिर चय  \n  \n२.२. जगदीश च।262साद मच।2एष ड ल-उपटgभछछ या स- बड़की बिह न (आगच।ष6ष ..)   \n  \n२.३.साच।252ाच।2ए4 का र च।257ी राजदेव मच।2एष ड लक संग  \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n11 \n \n२.४. जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3डल -रटgभध।ाकर डकैत (एकटg364की )  \n  \n२.५. ओम टgभ6भकाश - गजलक लेल (समीटgभंभा ) \n  \n२.६.१. जगदीश च।262साद मच।2एष ड लक िव हिन  कथा- जनक हाथे खेती २.िबटgभछछदेटgभंछर ठाकुर - \nिबपितयाक िवदेश  [िवहिन कथा] \n  \n२.७. उमेश मच।2एष ड ल- िव देह नाच।षए4य उच।2ए4 स व- २०१३  \n  \n२.८.टgभ6भो . हिरमोहन झाक पुटgभछ3यितिथ मनाओल गेल - संवाद- सुिमत आनटgभछछद  \n उमेश मच।2एष ड ल \nजगदीश च।262साद मच।2एष ड लक रचना संसार- संिच।252  च।29ं त  पिर चय  \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n12 \n \nजगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 डल जीक जटgभछछ म  05 जुलाई 1947 ई.कटgभ43 मधुबनी िज  लाक लखनौर टgभ।भ लौ कक बेरमा गाममे \nभेलिटgभछछ ह  । सािहटgभछ4 य  लेखन 2000 ई.क पछाित सँ करए लगलाह। िश टgभंभा - एम.ए. (राजनीित  शाटg3इ4 टgभंं  आ िह टgभछछ दी )। \nजीिव कोपाजटg361न - कृिषटg361। बेरमा गामक कृिषटg361-कायटg361मे, सामािज क आटgभछछ दो लनमे बिढ़ -चिढ़  कऽ भाग लऽ अपन एक \nगोट िव िश टg3इ3 ट  ओ फराक छिव  बनौने छिथ । \n      जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 ड लक सािह टgभछ4 य  िव धाक िव िव ध टgभंभेटgभंंमे योगदान छिटgभछछ ह  । िह नक गटg3भ4 एवं पटg3भ4मे टgभ6भकािश  त \nि◌ नटg3इ।टg364िक  त रचना अिछ - \nगच।ष24 सािह  च।2ए4 य -  \nकथा संच।ष9अह - “गामक िज नगी”, “ सतभ/gण7णया पोखिर ”, “तरेगन”, “ बज/gच88 ता-बुझ/gच88 ता”, “उलबा चाउर”, \n“श/gचहआ भु दास” एवं “अ/gणचओ/gण66िग  नी..., सरोजनी..., सुभ/gआओ6 ...., भाइक िस नेह.... इ/gच8आ यािद ...”, \nउपच।2एए या स- “मौलाइल गाछक फूल”, “उ/gच8आ थान-पतन”, “िज नगीक जीत”, “जीवन-मरण”, “जीवन-\nसघष/gण61” “सधवा-िव धवा” तथा “बड़की बिह न” \nनाटक- “िम िथ लाक बेटी”, “ क/gचहआ /gच6चोमाइज” आ “झमेिल या िब आह” \nएकच।ष64की - “पंचबटी” \nपच।ष24 सािह  च।2ए4 य -  \nकिव ता संच।ष9अह - “इ/gच88 /gआओ6 धनुषी अकास”, “राित -िद न” और “सतबेध” \nगीत संच।ष9अह - “गीत/gण6आजिल ”, “तीन जेठ एगारहम माघ”, आ “सिर ता” \n  \n      समाजक कटgभ।छ याणमे अपन कटgभ।छ या ण देखब, बूझब आ िव टgभंछास करब तथा ओइ पथपर सतत् डेगे-डेग, समए \nपिर िटg3इ4 थ  तकटgभ43 िध  यानमे रािख  आगू मुहटgभ43 चलब , चलैत रहब जगदीश जीक अपन सवटg361िव  िद त पिह चान रहल छिटgभछछ ह  । \nकाज (शारीिर क टgभंधम ), भोजन आ आरामकटgभ43 एक सहतपर लऽ कऽ चलब , िह नक जीवनक िटg3छ।  या-कलापक \nमहटgभछ4 वपूणटg361 िह  टg3इ4 सा  रहल अिछ । ओना सामािज क आटgभछछ दो लनक पिर पेटg3ंइ य मे कतेको बेर जेल-याटgभंंा सेहो करए \nपड़लिटgभछछ ह   । िह नकर सािहटgभछ4 यमे टg3।1ाटgभ।4 य  लोकक िज जीिव षाक वणटg361न आ नव दृिटg3इ3 ट  कोण दृिटg3इ3 ट  गोचार होइत अिछ । \n      िह नक रचना करबाक कला-कौशल मैिथ ली सािह टgभछ4 यमे फराक टg3इ4 था न रखैए। िह नका िव षयमे टgभ6भटgभध1 या त \nसािह टgभछ4 यकार टgभंधी गजेटgभछछ टg4इ6  ठाकुर िल खै छिथ -   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n13 \n \n“जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 ड ल िश टgभ।छ पी  छिथ , कटgभछं यकटgभ43 तेना समेिट   लैत छिथ  जे पाठक िव िटg3इ4 म  त रिह  जाइत अिछ । \nमुदा िह नका टg3भंारा कटgभछं यकटgभ43 (कथा, उपटgभछछ या स, नाटक, िव हिन  कथा, टgभ6भेरक -कथा, किव ता सभमे) उटg31।ेटg3इभ यपूणटg361 \nबनेबाक आटg3।1ह आ टgभंभमता िह  नका मैिथ ली सािह टgभछ4 य मे ओिह  टg3इ4 थानपर टg3इ4 था िप त करैत अिछ , जतएसँ मैिथ ली \nसािह टgभछ4 य क इित हास “जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 डलसँ पूवटg361” आ “जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 ड लसँ” एिह  दू खटgभछ3 ड मे पािठ त \nहोएत। समाजक सभ वगटg361 िह  नकर कटgभछं य मे भेटैत अिछ  आ से अलंकािर क टgभ6ंपमे निह   वरन् अनायास, जे \nमैिथ ली सािह टgभछ4 य  लेल एकटा िह लकोर अएबाक समान अिछ । िह नकर कटgभछं य मे कतहु अभाव-भाषण निह  भेटत, \nसभ वगटg361क लोकक जीवन शैलीक टgभ6भित   जे आ दर आ गौरव ओ अपन कटgभछं य मे रखैत छिथ  से अटg3भभुत। िह  नकर \nकटgभछं य मे नोकरी आ पलायनक िव टgभ6ंटg3भइ पारटgभ।4 प िर क आजीिव काक गौरव मिह मा मंिड त भेटैत अिछ । आ से \nटgभ6भभावकारी होइत अिछ   िह नकर कटgभछं य आ कमटg361क टgभ6भित   समान दृिटg3इ3 ट  कोणक कारणसँ आ से अिछ  िह नकर \nटg3इ1 यिटgभधइ त  गत आ सामािज क जीवनक टgभंधेटg3इ3 ठ ताक कारणसँ। जे सोचैत छी, जे करैत छी सहए िल खैत छी- तािह  \nकारणसँ। याटgभंंी आ धूमकेतु सन उपटgभछछ या सकार आ कुमार पवन आ धूमकेतु सन कथा-िश टgभ।छ पी क अछैत मैिथ  ली \nभाषा जनसामाटgभछछ य सँ दूर रहल। मैिथ ली भाषाक आरोह-अवरोह िम िथ लाक बाहरक लोककटgभ43 सेहो आकिषटg361त करैत \nरहल अ◌ा ओही भाषाक आरोह-अवरोहमे समाज-संटg3इ4 कृित  भाषासँ देखाओल जगदीशजीक सरोकारी सािह टgभछ4 य  \nिम िथ लाक सामािज के टgभंभेटgभंं टामे निह   वरन् आिथटg361क टgभंभेटgभंंमे सेहो टg3छ।ािटgभछछ त   आनत।”[1] “िह नक गामक िज नगीक \nसभटा कथा उटgभछ4 कृटg3इ3 ट  अिछ , िर टgभधइ त टg3इ4 थानक पूितटg361 करैत अिछ   आ मैिथ ली सािह टgभछ4 यक पुनजटg36ंगरणक टgभ6भमाण \nउपलटgभ।भ ध  करबैत अिछ ।”[2] \n  \nगामक िज नगी- (लघुकथा संटg3।1ह ) टgभ6भकाशन वषटg361- 2009, ISBN- 978-81-90772-94-5.  \nऐ कथा संटg3।1हमे िम  िथ लाक टg3।1ाटgभ।4 य  जीवनक मौिल क आ अकृिटgभंं  म छिव  अिभ टg3इ1 यटgभधइ त  भेल अिछ । आजुक \nसंटg3छ।मणकािल  क युगमे िमिथ लाक गाम कोन तरहटgभ43 परटgभ।4 प िर त जीवन पटg3भइित  , आटg3इ4 था  एवं िव टgभंछासक संग टgभ6भबल \nिज जीिव षाक बलटgभ43 संघषटg361 पथपर आटgभ6ंढ़ अिछ   तेकर सूटg3ंइ म िवटg3इभलेषण भेल अिछ  । टgभंधमपर िव  टgभंछास , इमानदारी \nटgभ6भयास , कमटg361टgभछ3 यता एवं चातुयटg361क संबलसँ िव  पटg3छभतापर िव  जयक ई गाथा सभ िमिथ लाक जन-जीवनमे टg3इ1 याटgभ।इ त उटgभछ4 सा ह \nओ संघषटg361क ममटg361टg3इ4 पशटg36छ िच  टgभंं टgभ6भटg3इ4 तुत करैत अिछ । उटg3छभैस गोट कथाक ई संकलन अिछ । कथाक शीषटg361के बहुत \nिक छु टg3इ4 पटg3इ3 ट  करैत अिछ - “भटg3ध3टक लावा ”, “ि◌बसटg363ढ़ ”, “पीरारक फड़”, “अनेटgभ64आ बेटा ”, “दूटा पाइ”, \n“बोि◌नहाि◌रन मरनी”, “हाि◌र-जीत”, “ठेलाबला”, “जीि◌वका”, “ि◌रटgभधइसाबला ”, “चुनवाली”, “डीहक बटबारा”, \n“भैयारी”, “बहीन”, “घरदेि◌खया”, “पछताबा”, “डाटgभधइटर हेमटgभछछत ”, “बाबी” एवं “काि◌मनी”।  \n  \nअच।ष2ंच।ष66िग  नी..., सरोजनी..., सुभच।4ं6 ...., भाइक िस नेह.... इच।2ए4 या िद ...  (लघुकथा संटg3।1ह ) टgभ6भकाशन वषटg361- 2012, \nISBN : 978-93-80538-42-6. ऐ संटg3।1ह कथा सभमे नोकिर  हाराक संटgभंंास , नारी िव मशटg361, दिल त िव मशटg361, \nपिर टgभंधमी कृषकक उटgभ।छ ला स, पाविन  -ित हारमे पैसल अटgभछछ ध िव टgभंछास , टg3।1ाम जीवनमे जातीय टg3इ1 यवसाय केर महटgभछ4 व , टुटैत \nसटgभ।4 बटgभछछ ध -बटgभछछ ध , िम िथ लाक सामािज क आिथटg361क ओ राजनीित  क जीवनमे होइत पिर वटgभं4टg361न , सामािज क आिथटg361क धािमटg361क  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n14 \n \nशोषण, नागर जीवनक चाक िच टgभधइ य , जीवनक सौहादटg361पूणटg361 वातावरणक टgभ6भित   आकषटg361न इटgभछ4 या िद  िब टgभछछ दु सभपर अित  \nसूटg3ंइ म  िव टg3इभलेषण भेल अिछ  । 20 गोट कथाक ई संटg3।1ह अिछ   यथा- “दोहरी मािर”, “केना जीब?”, “नवान”, \n“ितलासंटg3छ।ािटgभछछतक लाइ ”, “भाइक ि◌ सनेह”, “टgभ6भेमी ”, “बपौती सटgभ।4 प ित”, “डंका”, “संगी”, “ठकहरबा”, \n“अतहतह”, “अटg3भइटg366िग  नी”, “ऑपरेशन”, “धमटg361नाथ ”, “सरोिज नी”, “सुभटg4इ6ा ”, “सोनमा काका”, “दोती \nिब आह”, “पड़ाइन” और “कतौ नै”। \n  \nसतभच।ष7षया पोखिर  - (लघुकथा संटg3।1ह ) टgभ6भकाशन वषटg361- 2012, ISBN : 978-93-80538-80-8. ऐ संटg3।1ह \nकथाक शीषटg361क अिछ  -  “िब हरन”, “मायराम”, “गोिह क िश कार”, “मातृभूिम”, “भबडाह”, “पिर वारक टgभ6भित  टg3इ3 ठा ”, \n“फागु”, “लफक साग”, “ित लकोरक तटgभ6ंआ ”, “एकोटा ने”, “धोतीक मान”, “साझी”, “सतभटg3ध3या पोखिर ”, \n“टgभछछ या य चाही”, “पिन याहा दूध”, “कजटg361”, “परदेशी बेटी”, “मान” आ “मनोरथ” कथाक एक अनुपम संटg3।1ह \nिथ क। ए◌े संटg3।1हमे उटg3छभैस गोट कथा संटg3।1िह  त अिछ । \nटgभंधटg3भइा , भिटgभधइ त  , बटgभछछ धुटgभछ4 व , अटgभछछ ध िव टgभंछास , समाजमे मनुखक खरीद-िव टg3छ।ी , गाए-मिहंस, खेत-पथार, समाजक बु◌ुनाबिट पर \nवैिद क टgभ6भभाव , नीक तँ िक एक, अधला तँ िक एक आ केहेन इटgभछ4 या िद  िव िभ टg3छभ िव  षयपर िल खल कथा-कृितटg361 अिछ  ।  \n  \nतरेगन- (बाल टgभ6भेरक िव  हिन  कथा संटg3।1ह ) पिह ल टgभ6भकाशन - 2009 आ दोसर- 2012 ई.मे। ISBN : 978-\n93-80538-25-9. \n110 गोट बाल टgभ6भेरक िव  हिन  कथाक संटg3।1ह िथ  क तरेगन। जिह ना मेघमे तरेगन अपन-अपन चमकसँ सटgभ।4 पूणटg361 \nआकासकटgभ43 जगमगेने रहैत तिह ना ऐ संटg3।1हक छोट -छोट कथा सटgभ।4 पूणटg361 संटg3।1हकटgभ43 जगमगा देने अिछ  । अनेक \nिव षयकटgभ43 समेटने अिछ   ई संटg3।1ह। एकर शीषटg361किह  सँ बहुत िक छु बूझल-परखल जा सकैए- “उटgभछ4थान -पतन”, \n“टgभ6भितभा ”, “ममटg361”, “अधखड़ुआ”, “समैक बरबादी”, “पिहने तप तखन ढिलहटgभ43”, “खलीफा उमरक िस नेह”, \n“जखने जागी तखने परात”, “अिटg3इ4तटgभछ4वक समािटgभ।इत ”, “खजाना”, “उटg3।1घारा ”, “जाित नै पािन”, “ऊँच-नीच”, \n“पागलखाना” इटgभछ4 या िद-इटgभछ4 या िद  । \n  \nबजच।2एए ता -बुझच।2एए ता - (िव हिन  कथा संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-89-1. टgभ6भकाशन - 2012 ई.मे। 67 गोट \nिव हिन  कथाक ई संटg3।1ह िथ  क। अहू संटg3।1हक कथा सभ अनेकानेक िव  षय-िब टgभ।4 ब पर िल खल अिछ । जइमे नारी \nिव मशटg361, दिल त िव मशटg361, साटgभ।4 टgभ6भ दािय क सौहादटg361, मिह ला सशटgभधइ ती करण, टgभ6भकृित   वणटg361न इटgभछ4 या िद  िव षय-वटg3इ4 तु सहजाक \nसंग टgभ6ंपािय  त भेल अिछ ।  67 गोट मह टgभछ4 वपूणटg361 िव  हिन  कथाक ई संटg3।1ह अिछ  । एक नजिर  िक छु शीषटg361कपर देल \nजाए- “बुधनी दादी”, “अकास दीप”, “िख लतोड़”, “मुँह-कान”, “अनिद ना”, “अपन काज”, “पुरनी भौजी”, \n“छूिट  गेल”, “अटgभ।इ प न हािर”, “कनफुसकी”, “मुँहक बात मुँहेमे”, “गित -गुटg31।ा ”, “िब सवास”, “कचहिर या- िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n15 \n \nभाय”, “गुहािर”, “पनचैती”, “कचोट”, “अजाित”, “चौकीदारी”, “मुसाइ पंिड त”, “भरमे-सरम”, “देखल \nिद न”, “पहाड़क बेथा”, “उमकी”, “बजटgभछछ ता -बुझटgभछछ ता ”, “चमटg361रोग ”, “शंका”, “ओसार”, “रमैत जोगी बहैत \nपािन”, “कोसिल या”, “हूिस  गेल”, “पोखला कटहर”, “सरही सौबजा”, “तेरहो करम”, “डुमैत ि◌ जनगी”, \n“चोर-िस पाही”, “दूधबला”, “समदाही”, “बुिढ़ या दादी” इटgभछ4 या िद ।  \n  \nउलबा चाउर - (लघुकथा संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-95-6. \nसामंती संटg3इ4 का र, सटgभ।3 य  समाज, शुटg3भइतावादी सोच , टgभ6भगित  शील चेतना, िव लुटgभ।इ त  होइत िम िथ लाक टg3इ1 यंजन, हहरैत \nवैिद क परटgभ।4 प रा, शटgभ।भ द जाल, सुतकटg361क वैिश  टg3इ3 ट य, पूजीवादी होरमे भँिस आइत लोक इटgभछ4 या िद  अनेक िव षय-वटg3इ4 तु ऐ \nसंटg3।1हक कथा सभमे सहजता पूवटg361क देखल गेल अिछ  । िक छु महटgभछ4 वपूणटg361 शीषटg361कपर दृिटg3इ3 ट  पात कएल जाए-  \n“सूिद  भरना”, “जटgभछछ म ित िथ”, “इमानदार घूसखोर”, “पिट याबला”, “सनेस”, “उलबा चाउर”, “कलंक”, \nबलजोर”, “दोटg3इ4 ती  नै धारैए” इटgभछ4 या िद ।    \n  \nशंभुदास- (दीघच।ष6अ कथा संच।ष9अह ) ISBN : 978-93-80538-74-7. पिह ल टgभ6भकाशन - 2012 ई.मे।  \nतीन गोट दीघटg361कथाक संटg3।1ह अिछ  । “शंभुदास”, “मइटुटgभधभगर ” एवं “फटg363सी ” शीषटg361क अिछ  । \nशंभुदास - कथाक िव षय-वटg3इ4 तु बड़ टg3इ1 या पक अिछ । िम िथ लाक गाम-गाममे पसरल कला-टgभ6भेमीक , कलाकारक \nिख टg3इ4 सा ऐ कथा मटgभछध य  कहल गेल अिछ । \nमइटुच।272 ग र- मइटुटgभधभ गर अथटg36ंत जटgभछछ म िह  काल धीरज आ घुरनीक जौआँ बटgभध4 चा क माए मिर  जाइ छिथ न। िप ता \nतपेसर आ दादी संग पटg334लिन  क बदौलित  बटgभध4 चा क पालन-पोसन होइ छैक। टg3छ।मश : दुनू बटgभध4 चा क जीवन-लीलाक \nटgभ6भारटgभ।4 भ  होइत छै आ कथा सेहो आगू बढ़ैत अिछ ।  \nफच।ष6षसी - संटg3।1ह तेसर दीघटg361कथा छी। मनुखमे अपराध वृिटgभं4   केना पनपैत अिछ  आ तकर टgभ6भाय : छोट-छोट अनेक \nकारकक छोट-छोट तटgभछछ तुपर िव चार करैत बहुत दूर धिर  कथा-याटgभंंा होइत अिछ  ।    \n  \nमौलाइल गाछक फूल- (उपटgभछछ या स) ISBN : 978-93-80538-02-0. टgभ6भकाशन - 2009 ई.मे।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n16 \n \nलेखकक ई पिह ल उपटgभछछ या स िछ यिटgभछछ ह  । आदशटg361वादी िव  चारधारासँ ओतटgभ6भोत ऐ उपटgभछछ या समे िह नक उदाटgभं4 सामािज  क \nिच टgभछछ तनक टgभ6भटgभंभेपण भेल अिछ  । उपटgभछछ यासक केिटgभछछ टg4इ6  य पाटgभंं रमाकाटgभछछ त क ई अवधारणा छिटgभछछ ह   जे संसारक सभ \nमनुटgभधइ खकटgभ43 जीबाक अिध  कार छै। सभकटgभ43 सभसँ िस  नेह हेबाक चािह ऐक।  \nिस नेह, ित याग, संघषटg361, टgभ6भकृित  क िव पदा, खेत-पथार, पोखिर -झाखिर  इटgभछ4 या िद क संग िम िथ लाक िव िभ टg3छभ पहलूपर \nनजिर  दैत मटg4इ6ासक सेहो बहुत अटg3भभुत िच  टgभंंण भेल अिछ  । टg3भंैतवाद, धमटg361, सटgभ।4 टgभ6भ दाय, अटgभछध याटgभछ4 म इटgभछ4 या िद  िव षयक \nिच टgभछछ त न अित  सूटg3ंइ मताक संग ऐ उपटgभछछ या समे ठाम-ठाम सरल-भाषा आ हटgभ।छ लुक िब टgभ।4 ब मे पिर णित  कएल गेल अिछ । \n  \nउच।2ए4 था न-पतन- (उपटgभछछ या स) ISBN : 978-93-80538-11-2. टgभ6भकाशन - 2009 ई.मे। \nटgभंधी राजदेव मटgभछ3 ड ल ऐ उपटgभछछ या सक आमुखकार छिथ । ओ िल खै छिथ - “गामक जड़ता, रीित -िर वाज, पाविन -\nित हार, मूखटg361ता , िव टg3भंता , अिड़  जाइबला भाव आ सहज टg3इ4 वभाव आिद सहज टgभ6ंपमे ऐ उपटgभछछ या समे आएल अिछ ।  \nकथावटg3इ4 तुमे िब िटgभध4 छ  टg3छभ होइत गाम -घर आ टुटैत पिर वार, सबहक समटg3इ4 याक मािमटg361क ढंगसँ अिभ  टg3इ1 यिटgभधइ त   कएल गेल \nअिछ । उपटgभछछ यासक टgभ6भारटgभ।4 भ  होइत अिछ - ‘गामे-गाम, कतौ अटg3इ3 ट याम-कीतटg361न तँ कतौ नवाह , कतौ चटgभछ3 डी यटgभं3 तँ \nकतौ सहटg3इ4 टgभंं    चटgभछ3 डी यटgभं3 होइत। जइठाम एगारहटा टg3।1ह एकिटgभंं  त भऽ गेल अिछ । तइठाम तँ अनुमानो कटgभ।4मे \nहएत। परोपटg3भ6ा भगवानक नामसँ गदिम  सान होइत। जाधिर  लोक कीतटg361न मंडलीक संग मंडपमे कीतटg361न करैत \nताधिर  घरक सभ सुिध -बुिध  िब सिर  मटg3इ4 त  भऽ रहैत। मुदा घरपर अिब तिह ... बटgभध4 चाकटgभ43 बाइस -बेरहट लेल \nठुनकब सुिन  टg3इ1 यथाकटgभ43 दबैत सभ आँिख  र नोर होइत बहबैत।’ सामािज क उटgभछ4 थान करऽ बला बेकतीकटgभ43 गामक \nएिह  परटgभ।4 परा आ धािमटg361क आडटgभ।4 बरसँ संघषटg361 करऽ पड़ैत अिछ  । लेखक अपना पाटgभंंक टg3भंारा अंधिव  टgभंछासकटgभ43 तोिड़   \nपिर वटgभं4टg361न अनबाक टgभ6भयास कएने छिथ  ।”[3] \nऐ उपटgभछछ या सक भाषा गाम-घरक बोल-चालक भाषा अिछ । साधारण जनक बोली आ नूतन शटgभ।भ दक टgभ6भयोग ऐ \nउपटgभछछ यासमे टgभ6भचुरताक संग देखल जा सकैत अिछ  ।  \n  \nिज नगीक जीत - (उपटgभछछ या स) ISBN : 978-93-80538-10-5. टgभ6भकाशन - 2009 ई.मे।  \nअदौसँ िम िथ ला टgभंधमजीवी , ित यागी महापुटgभ64षक राज रहल अिछ  । टg3इ1 यिटgभधइ त  क िव कास समाजक मौिल क काजक \nटgभंधेणीमे अबैत अिछ  । एकर िच टgभंंण लेल उपटgभछछ यासकार देवन नामक पाटgभंंक अवतारणा करैत अिछ  । सोन तँ \nकान नै..., बला संकटपर सजग ि◌ मिथ लानी सुिम टgभंंाक बेवहार आ िव  चार सहजताक संग सहज बनबैत अिछ । \nजेकर िच टgभंंण अटgभछ4 यटgभछछ त रोचक आ मािमटg361क ढंगे टgभ6भटg3इ4 तुत कएल गेल अिछ , जे उपटgभछछ यासमे पठनीयताक टg3इ4 त र बढ़बैत \nअिछ । सुिम टgभंंा आ हुनक पुटgभंं बटgभध4 चे लाल जे िश टgभंभक छिथ   ित नका संग अटgभध4 छेलाल जे बोिन हार रहै छिथ , दुनू  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n17 \n \nपिर वारक सटgभ।4 बटgभछछ ध ऐ तरहटgभ43 टg3इ4 था िप त होइए जेकर एकटा नव आधार-आिथटg361क आधार -क पिर कटgभ।छ प ना सुिम टgभंंा टg3भंारा \nकएल गेल। तकर सफलता उ पटgभछछ यासकार ऐ तरहटgभ43 देखौलिन   जे आजुक िव चारणीय िब टgभछछ दु अिछ । \n  \nजीवन-मरण - (उपटgभछछ या स) ISBN : 978-93-80538-26-6. पिह ल टgभ6भकाशन - 2009 आ िटg3भं  तीय- 2012 \nई.मे। \nिच ड़ै सदृश जीवन-पटg3भइित   संयुटgभधइ त पिरवारक महटgभछ4 वकटgभ43 तहस -नहस कऽ देने अिछ । उपटgभछछ यासक पाटgभंं डॉ . \nदेवनटgभछछ द न जे िम िथ लासँ बाहर रहै छिथ , माए-िप ताजीकटgभ43 सेहो ओतिह   रखने छिथ । िप ता-रघुनंदनक मृटgभछ4 यु भऽ \nजाइ छिटgभछछ ह  । मेिड कलमे पढ़ैत दुनू पुटgभंं सलाह दइ छिटgभछछ ह   ओही शवदाह गृहमे दाह-संटg3इ4 कार होिटgभछछ ह  । गाम जेबाक \nकोनो टgभ6भयोजन नै! मुदा डाटgभधइ ट र देवनंदन कहै छिथ न-  \n“बटgभध4चा , सभ जीव-जंतुकटgभ43 अपन -अपन िजनगी होइत अिछ। जे जइ िजनगीमे जीबैत अिछ ओकरा लेल वएह \nिजनगी आनटgभछछददायक होइत अिछ ....।”[4]\n  \nिपताक बात सुिन दयानटgभछछद पुछलिखन -  \n“ई तँ बड़ आटgभं6यटg361क बात कहै छी , बाबू?” \nदयानटgभछछदक िजटgभं3ासा देिख   देवनटgभछछदन कहलिखन -  \n“कोनो आटgभं6यटg361 नै। गामक दोसर नाओं समाजो िछऐ। जे शहर -बजारमे नै अिछ। समाजमे बंधन अिछ जइ \nअनुकूल लोक चलैत अिछ जेकरा सामािजक बंधन कहल जाइत छै। ए◌े बंधनक भीतर धमटg361क काज िछपल \nअिछ जेकरा सभ िमिल िनमाहैत अिछ। मुदा शहरमे से नै छै। कानून-कायदाक िहसाबसँ चलैत अिछ जइमे \nदया-टgभ6भेम नै अिछ। टgभ6भितिदन बुढ़ाकटgभ43 दस गोटेक िजनगीक बात सुनब आ दस िमनट बजैक जे अटgभ।3यास लिग \nगेल छिटgभछछह से ए◌ेठाम केना हेतिन। सभ अपने पाछू बेहाल रहैए। के केकर सुख -दुख, जीवन-मरण सुनत। \nभिर पेट नीक अटg3छभे-तीमन खुऔने लोकक मन अिटg3इ4 थ  र थोड़े रिह सकैए। जाधिर आटgभछ4माक संतुिटg3इ3 ट   नै \nहेतैक?”[5]\n  \nअही तरहटgभ43 उपटgभछछ यासक आरटgभ।4 भ  होइत अिछ । ऐ उपटgभछछ यासक केिटgभछछ टg4इ6  य पाटgभंं रघुनंदन छिथ  । िज नकर कथा-टg3इ1 य था \nआिद क शुटgभ6ंआत हुनक मृटgभछ4 यु िद नसँ शुटgभ6ं होइत अिछ  । \n  \nजीवन-संघषच।ष6अ- (उपटgभछछ या स) ISBN : 978-93-80538-27-3. पिह ल टgभ6भकाशन - 2009 ई. आ दोसर 2012 \nई.मे।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n18 \n \nऐ उपटgभछछ यासमे टg3।1ामीण समाजक एक -एक तटgभछछ तुकटgभ43 दृिटg3इ3 ट  पात करैत िव कासक बाधक ओझरीकटgभ43 सोझरेबाक सफल \nटgभ6भयास भेल अिछ । सामािज कताकटgभ43 कमजोर करबाक जे कोनो कारक अिछ   तकर िच टgभंंण करैत यथोिच  त नव \nबाट देखेबाक सफल टgभ6भयटgभध। उपटgभछछ यासकार केलिटgभछछ ह   अिछ ।  \n“सभ गाममे दस-बीसटा लुटgभध4 चा -लटgभ।4 प ट रिह ते अिछ । जे सिद  काल ि◌ कछु ने ि◌ कछु उकठ समाजमे किर ते रहैत \nअिछ ताड़ी-दाटgभ6ं पीब अनेरे ककरो गिर यबैत रहैत अिछ। माए-बिह नकटgभ43 देिख   पीहकारी भरैत रहैत अिछ । \nझुठ-फुस  ि◌ सखा लकठी लगबैत रहैत अिछ ओहन-ओहन वृिटgभं4   केिन हारक वृिटgभं4  कटgभ43 रोकब समाजक दािय  टgभछ4 व  बिन  \nजाइत अिछ हमहूँ सएह ने केलॱ जँ दुगटg36ं -पूजामे रामेटgभंछरम् नै गेल रिह  तॱ तँ एहेन घटना थोड़े गाममे \nहोइत...।”[6]  \n“...बैसारेमे ि◌ कछु चक-चुक भऽ गेलै। समाजोकटgभ43 धटgभछछ य वाद दी जे गलत काजक ि◌ वरोधमे एकजुट भऽ ठाढ़ \nभेल। मुदा गलित यो केिन हार तँ बेवटg3इ4 थेक फूल-फड़ छी, तँए ओहो कमजोर निह ये अिछ ।”[7] \nटgभ6भो . दयानटgभछछ द क बात सुि◌ न टgभ6भो . कमलनाथ कहलिख न-  \n“देिख यौ, कोनो टg3इ4 थानपर पहुँचैले रटg3इ4 तो  अनेक आ सबािर यो अनेक तरहक होइ छै मुदा चलिन हार जँ यएह \nसोचैत रिह  जाए जे ई नीक ि◌ क ओ, तहन ओ पहुँिच  केना सकैत अिछ अपना इलाकाक दुभटg36ंटgभधभ य  रहल अिछ  \nजे ि◌वचारक टgभंभेटgभंंमे पैघ -पैघ िव चार कऽ लइ छी मुदा कमटg361क बेर मे िश िथ ल भऽ जाइ छी। कोनो ि◌वचार ताधिर  \nमहटgभछ4 व क नै बनैत जाधिर  कमटg361टgभ6ंपमे नै अ◌ाओत ...।”[8]  \nिव कासवादी टgभ6भिटg3छ।  यामे टgभ6भगित  शील चेतनाकटgभ43 जोिड़   ओइमे नव गित  आिन  िम िथ लाक सुदूर गाम िस सौनी आ \nबँसपुराक जनजीवनक अटgभछ4 यंत मािमटg361क िच  टgभंं टgभ6भटg3इ4 तुत भेल अिछ । मिह ला संग होइत अटgभछछ या यक िच टgभंंण , बािढ़ -\nरौदीसँ टgभंंटg3इ4 त  जन-जीवन, धमटg361िभ टgभ6ं लोकक कारनामा , टgभ6भाकृित  क िव पदा, इटgभछ4 या िद  अनेक िव षयक दृटg3इ3 या वलोकन \nकरैत उपटgभछछ यासकार सुटgभछछ द र िच टgभंंण कलिटgभछछ ह   अिछ । \n  \nसधबा-िव धबा- (उपच।2एए या स) ISBN : 978-93-80538-92-8.   \nनव युग नारीक नव-नव सटgभछछ दभटg361क संधान केलक अिछ  । आधुिन क चकाचॱधसँ अपिर िच त मिह ला, गरीबीक \nजालमे फँसल मिह ला, पलायनसँ टुटैत सटgभ।4 बटgभछछ धक सुटg3छभ भेल कोठरीमे औनाइत मिह  ला, िव धवा आ सधवा नारीक \nसमटg3इ4 या इटgभछ4 या िद -इटgभछ4 या िद  टgभ6भकारक नारीक बुिन  यादी समटg3इ4 या  सबहक िच टgभंंण कएल गेल अिछ  । सरोजनी-मैयटg363 आ \nटgभ6ंिटgभधइ म  णीक िक छु कथोप-कथनपर नजिर  देल जाए- \n“टgभ6ंक्  िम णी, मनमे उिठ  गेल छल जे पटg3धइइतीसे बखटg361क अवटg3इ4 था मे िव धवा भेल रही आ अहँ◌ूकटgभ43 देखै छी जे अही \nउमेरमे पित सँ सटgभ।4 बटgभछछ ध  िव टgभध4 छेद भेल।”  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n19 \n \nमैयटg363क बात सुिन  ते टgभ6ंिटgभधइ म  णी चमिक  कऽ चमचमेली-  \n“मैयटg363 , िह नकर अखन कते उमेर छिटgभछछ ह  ?” \n“सटgभं4िर  म छी।” \n“पिर वारमे के सभ छिटgभछछ ह  ?” \n“िक यो ने। असकरे।” \nमैयटg363क असकर सुिन   टgभ6ंिटgभधइ म   णीक मनमे ठहकल अपनो िज नगी तँ भिर सक तिह ना अिछ । बाजिल - “असकर \nलेल लोक घर-दुआर बना िक अए रहत, ओ पिर वार केना भेल?”[9]\n \n  \nबड़की बिह न- (उपच।2एए या स) ISBN : 978-93-80538-93-5. \nमनोिव टgभं3ानक घात -पिर घात और अटgभछछ तिवटg361रोधमे कुहाइत -िप साइत नारीक अटgभछ4 यटgभछछ त संवेदनशीलताक वणटg361न ऐ \nउपटgभछछ यासक मटgभछध य  भेल अिछ । नारीक ओहन-ओहन समटg3इ4 या जे टgभ6भाय : िच िटgभछछ ह  त नै भेल अिछ । तकर सबहक \nिच टgभंंण ऐ उपटgभछछ या समे देखल जा रहल अिछ । बसमित या दीदी आ सुलोचना बिह न जे दुनू एक उमेिर ये छिथ । \nबसमित या दीदीकटgभ43 देिख  ते सुलोचना बिह न पुछै छिथ न-  \n“साले भिर मे एते लटैक गेलटg3ध3?” \nदुनूक िज नगी बटgभध4 चेसँ एकठाम बीतने बजैमे कोनो कमी रहबे ने करए। िन धोक भऽ बसमित या दीदी बजली- \n“तूँ ने भाए-भाित जक कमेलहा खा कऽ गटg3धइड़ा बिन   गेलटg3ध3, हमरा के देत?” \nसुलोचना- “िक अए भगवान तोरा थोड़े बेपाट छथुन जे नै देिन हार छौ?” \nबसमित या- “हँ से तँ अिछ ये, मुदा जएह कमाएत तेहीमे ने देत। अटgभध4 छा , कह जे टुटलाहा लग कटgभध6 जी  ने तँ \nरहलॱ। नीक जकटg363 हटg3छ6डी जूिट   गेलॱ िक ने?” \n“हँ। आब तँ बाटgभ।छ टी नो उठबै छी, पोतोकटgभ43 कोरो -कटg363खमे लऽ कऽ खेलबै िछ  ऐ। अपने गािड़ यो छी, आब गामेमे \nरहब।” \n“ऐ उमेरमे असकरे रिह  हेतौ?”[10]\n  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n20 \n \nइच।2एए च।4ं6 धनुषी अकास - (किव ता संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-46-4. टgभ6भकाशन 2012 ई.। \nलोक िम िथ लासँ बाहर पलायन करैत छिथ  तँ मटgभछ3डलजीकटgभ43 कचोट होइत छिटgभछछह। मुदा जखन लोक िम  िथ लासँ \nसाफे िर टg3इभता -नाता समाटgभ।इत कऽ आनठाम बैिस   जाइ छिथ  तँ मटgभछ3डल जीक हृदए जेना भोकािर    पािड़ -पािड़  कानए \nलगैत छिटgभछछह। ऐ बातक सहज अनुभूित  उिड़ आएल िच ड़ैमे पिर लिटgभंभ  त होइत अिछ  : \n“उिड़ आएल िच ड़ैक ठेकाने कोन \nउिड़  कतऽ जा बास करत। \nभिर  पोख घोघ भरतै जतऽ \nिद न-राित  जा रास करत। \nओहन िच ड़ैक आशे कोन \nजे िब सिर  जाएत डीहो-डावर।”[11]\n \n“देखू! देस परदेस कतौ जाऊ मुदा अपन मािट  आ अपन संटg3इ4कृित  सँ अपनाकटgभ43 िब  मुख नै कटgभ6ं। शायद यएह \nबात िथ क ऐ किव ताक मूल। अगर आँिख  मूिन  पलायन करैत रहब आ अवसर एवं सफलता माटgभंं पेबाक \nकारणे अपन डीह-डावर सदाक लेल टgभछ4यािग   लेब तँ भला अहटg363 केहेन मनुटgभधइख ! अहटg363क केहेन संटg3इ4कार ? छोट \nकिव ताक माटgभछधयमसँ कतेक पैघ आ    ममटg361क बात बजैत अिछ   जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3डल केर किव   मोन! \nसमाजशाटg3इ4टgभंंक push आ pull factor अतए टg3इ4वत : आिब जाइत अिछ। \nएक आर किव ता- “चल रे जीवन” अहटg363कटgभ43 रोिक   लेत। किव ता पढ़ु, ओकर शटgभ।भदक युटgभधभमकटgभ43 देखू आ किव  ताक \nसंग अपने-अ◌ापकटgभ43 गित  मान बना लीअ। ने किव ता टgभ6ंकत आ ने अहटg363। किवता पढ़ैत जाऊ कटgभ।छपना संसारक \nदुिनयामे घुमैत जाऊ। अलंकारसँ मतिभ टg3छभता भऽ सकैत अिछ मुदा किवताक टgभ6भवाहमे तँ टgभ6भवािहत भइये टा \nजाएब। वाह रे वाह! एहेन आसाधारन सटgभ।4बटgभछछध किव  ता आ पाठकक बीच! जीवन गित शील िथ क। ई बात \nअनेको किव  अनेको भाषा आ कालमे अपना-अपना ढंगसँ किव ताक माटgभछधयमे कहने छिथ  । मुदा अही बातकटgभ43 \nसवटg361हाराक शटgभ।भदावलीसँ कहब। कहब की चलैत पिह  यापर एना बैसाएब िक  पाठककटgभ43 जोश आिब   जाइक। ई \nकला मटgभछ3 डल जीमे छिटgभछछह  । किव ताक िक छु अंश देखू : \n‘िक छु दैतो चल िक छु लैतो चल \nिक छु किह तो चल िक छु सुिन तो चल \nिक छु समेटतो चल िक छु बिट तो चल  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n21 \n \nिक छु रिख तो चल िक छु फेिक तो चल \nिब चो-बीच तँ◌ू चिल ते चल। \nचल रे जीवन चिल ते चल। \nसमए संग चल \nऋृतु संग चल \nगित  संग चल \nमित  संग चल। \nगित -मित  संग चिल ते चल। \nचल रे जीवन चिल ते चल।”[12]\n \n“हँ, किव  केवल गित मान होमाक टgभ6भेरणा टा नै दैत छिथ  । ओ कहैत छिथ  जे जोश संगे होशमे रहू : गित  \nसंग चल/ मित  संग चल/ गित -मित  संग चिल ते चल।  \nअही तरहटgभ43 जाल आ गालक उपमा लऽ किव   लोककटgभ43 अगाह करै छिथ   : जिह ना जाल सभ तरहक मटg363छकटgभ43 \nपकड़ैत अिछ , परटgभछछतु अगर मटgभ।छलाह जालकटgभ43 ठीकसँ नै ओछेलक आ काबूमे नै केलक तँ जाल फािट   जाइत \nछैक, मटg363छ भािग  यो जाइत छैक। तिह ना मनुटg3इ3यकटgभ43 अपन बोलीपर संयम  करक चाही- \n  \nशटgभ।भदजाल छी महाजाल  \nजइमे समटल महाकाल \nदेखैमे जिह ना िव कराल \nतिह ना अिछ यो महाकाल। \nसभ िक छु भेटत आँिख येमे \nसभ लटकल अिछ  जालेमे  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n22 \n \nसभ िक छु छै गालेमे...।”[13] \nजाल किवता छायावाद आ याथाथटg361वादक बीचक किवता अिछ। जालक अनेक यंटgभंं तथा जालसँ मटg363छ मारबाक \nटgभ6भिटg3छ।याकटgभ43 मूल मािन एक देसी किवताक िवटgभछछयास करबाक अनुपम टgभंभमता किव  मे छिटgभछछ ह  । \n  \nराित -िद न- (किव ता संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-73-0. पिह ल टgभ6भकाशन 2012 ई.मे। \nमैिथ लीक नव किव ताक िन रटgभछछ त र िव कासमे टgभंधी जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 डल पूणटg361 िन  टg3इ3 ठा आ तटgभ।छ ली नताक संग ऐ \nिव कास कमटg361मे संलटgभधभ न  छिथ । दोसर किव ता संटg3।1ह ‘राित -िद न’ िथ क। ऐ पोथीमे 52 गोट किव ता संकिल त \nअिछ । \nकिव ता भाव, बुिध  कटgभ।छ पना आर शैलीक समिटgभछछ व  त पिर णाम थीक।  \nऐ गुण आिद सँ अलंकृत मानस सृजनक गटgभ।4 भी र, सचेत टgभ6भिटg3छ।  यासँ संचािल त भऽ सकैत अिछ । तइ कारणे किव  \nअटgभछ4 य िध क सवटg3धइदनशील होइत अिछ  । हरेक कालाविध मे मनुखक अटgभछछ तस मनमे अभीटgभ।इ सा  पािल त-पोिष त होइत रहै \nछै आ ओइपर जखन तुषारापात होइ छै तँ जन मानस आटgभछछ त िर क वेदनासँ भिर  जाइत छै। मोह भंग भऽ \nजाइत छै। टg3इ1 यिटgभधइ त  क अटgभछछ त सँ उपजै छै। िव टg4इ6ोह , कं◌ुठा, आटg3छ।ोश , संटgभंंास , टgभंभुटgभ।भ ध ता, आटgभछ4 म रटgभंभाक सबालािद  । \nअही सबहक अिभ टg3इ1 यिटgभधइ त   मैिथ लीक नव किव ता थीक। \nमटgभछ3 डलजी सन सवटg3धइदनशील किव   जे ऐ यथाथटg361कटgभ43 भोगने छिथ   से केना चुटgभ।इ प  रिह  सकैत छिथ । हुनका लेखनीसँ \nतँ संघषटg361क टg3इ4 व र िन कलबे करतैक। \n“िज नगीक होइत संघषटg361।  \nसीमा बीच जखन अबैत \nमचबए लगैत दुर-घषटg361...।”[14]\n \nमनुखक रीत-नीत आ बेवहारमे कतेक पिर वटgभं4टg361न भऽ गेलैक अिछ  । बदलैत जुग-जमानापर िह नकर कहब छिटgभछछ ह  - \n“जुग बदलल जमाना बदलल \nबदिल  गेल सभ रीित -बेवहार। \nचािल -ढािल  सेहो बदिल  गेल  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n23 \n \nबदिल  गेल सभ आचार-िव चार...”[15] \n  \nअंटg3।1ेजी भाषापर शटgभ।भ दक टgभ6भहार करैत कहैत छिथ  - \n“अंटg3।1ेजी पिढ़   अंटg3।1ेिज  या बिन -बिन  \nपटgभ।इ पा -मटgभ।4मी आनत घर।  \nबाप-दादाक िक  भेद ओ बुझत \nअिड़ -अिड़  बाजत िन डर।”[16]\n \n  \nसतबेध - (किव ता संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-94-2. पिह ल संटg3इ4 क रण- 2012 ई.मे। \nमटgभछ3 ड लजीक अनेक किव ता संटg3।1ह मटgभछध य  सतबेध किव ता संटg3।1ह सेहो एक अनुपम काटg3इ1 य संटg3।1ह अिछ  । मनुटgभधइ ख क \nई टg3इ4 व भाव रहलैक अिछ  जे नीकक िज टgभ।4 मा  लेइमे तैयार रहत मुदा अधलाक भार से चाहे ओकरे केलहा \nिक एक ने होउ, ओइसँ कात भऽ जाएब पसटgभछछ द  करैत अिछ । ऐ पिर पेटg3ंइ य मे किव  कहैत छिथ न- \n“अपने हाथक खेल मीत यौ \nअपने हाथ खेल। \nसंगे-संग दुनू चलैए। \nइजोत-अटgभछछ हा र बनैत रहैए। \nहँिस -हँिस  कािन -कािन  \nपटका-पटकी करैत रहैए।”[17]\n \n  \nमनुटgभधइ ख क िज नगीमे टg3इ1 याटgभ।इ त  जे कोनो नीक-बेजाए होइछ तकर िज टgभ।4 मा  किव  टg3इ4 वयं मानवपर केिटgभछछ द  त करैत \nछिथ टgभछछ ह । आगू ईहो कहैत छिथ न जे-  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n24 \n \n“के केकर िह त के केकर मुटg31।ै \nिद न-राित  देखैत रहै छी। \nगरदिन  पकिड़  जे कानए कलपए \nपकिड़  गरदिन  तोड़ैत देखै छी...।”[18]\n \n  \nयथाथटg361वादी िच  टgभंंणमे ओ कतेक सजग इमानदार छिथ   तेकर उदाहरण टg3इ4 पटg3इ3 ट त: करैत कहै छिथ - \n“िह त बिन  िम िल  संग चलैए \nमुटg31।ै बिन  -बिन  लड़ैत रहैए। \nसोझमित या चािल  पकिड़ -पकिड़  \nझटg363खुर -बोन ओझराइत रहैए...।”[19]\n \n  \nगीतच।ष64जिल  - (गीत संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-72-3, पिह ल संटg3इ4 क रण- 2012 ई.। \n51 गोट गीतक संचयन िथ क गीतटg364जिल  । गीतटg364जिल  क एक-एक गोट गीतमे भेल शटgभ।भ दक टgभ6भयोगसँ सहजिह   \nबुझाइत अिछ  जे एक गोट िव िश टg3इ3 ठ शटgभ।भ द -साधक टgभ6ंपमे टgभंधी मटgभछ3 डलजी टg3इ4 था िप त भेल छिथ । िव षय-िब टgभ।4 ब  तँ बेस \nसटgभ।4 ह िर  कऽ अिटgभध1 त  यार करै छिथ  जेना- \n“डगडगाएल हाल पािब  उटg3इ4 स र \nफूल उटg3इ4 स र िस रजैत रहै छै। \nघूिर  तािक  नै भरमए भौरा \nिद वा रसराज कहबैत रहै छै। \nहाल-बेहाल देिख  राग-रागिन क \nकुशल फूल........।”[20]\n  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n25 \n \n  \nतीन जेठ एगारहम माघ - (गीत संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-88-4, पिह ल संटg3इ4 क रण- 2012 ई.मे। \n74 गोट गीत-काटg3इ1 य क समायोजन “तीन जेठ एगारहम माघ” पोथीमे केने छिथ । ऐ पोथीक समपटg361णकटgभ43 देखल \nजाए- \n“िम िथ लाक वृटgभछछ दा वनसँ लऽ कऽ बालुक ढेरपर बैसल \nफुलवाड़ी लगौिन हारकटgभ43 एवं नव िव  हान अनिन हारकटgभ43 समिपटg361त। ”[21]\n  \nसमपटg361णक भावसँ सेहो बहुत िक  छु टg3इ4 पटg3इ3 ट  सहजे भऽ जाइत अिछ । टgभ6भाकृित   वणटg361नमे िह  नक नव टgभ6भतीक एवं िब  टgभ।4 ब  \nटg4इ6टg3इ3 टटg3इ1 य  अिछ - \n“थल-कमल जकटg363 किह  यो \nगाढ़-लाल-उटgभध6 ज र बनै छै। \nतिह ना फूल-फल कोिढ़  जकटg363  \nझिर-झिर  कोनो फलो बनै छै । \nगाछक रंग बदिल  रहल छै \nमौसम संग...। ”  \n“...िब नु तनने घोकिच -मोकिच  जॱ \nजाड़ माघ अबैत रहै छै। \nचैतक चेत चेतौनी ओिह ना  \nिस र जेठ धड़ैत रहै छै। \nदीनक िद न केना...।”[22]\n \n  \nसिर ता - (गीत संटg3।1ह ) ISBN : 978-93-80538-94-9. पिह ल संटg3इ4 क रण- 2013 ई.।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n26 \n \nऐ पोथीमे 51 गोट गीत संकिल त अिछ । संकिल त गीतमे “आजादी”, “समाज”, “अिब ते अगहन”, \n“मोनेमन”, “अिब ते आंगन”, “चालिन -सूप” इटgभछ4 या िद  गीतमे टgभंधी जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 ड लक रचना-वैिव टgभछध य  सहज \nटg4इ6टg3इ3 टटg3इ1 य  होइत अिछ । आजािद क गरमाहिट , सामािज क िव टg4इ6ुपता , टgभ6भकृित   सौटgभछछ दयटg361, मानवीय मनोिव टgभं3ानक संग -संग \nमानवीय टgभंंासदीक टgभ6ंप -वैिव टgभध3 य ऐ संटg3।1हक िव  िश टg3इ3 ट ता अिछ । अगहनक सुषमा टg4इ6टg3इ3 टटg3इ1 य  अिछ - \n“अिब ते  अगहन ओस ओसा धड़ धरती धड़ए लगै छै। \nचर-चटg363चर आँचर पकिड़   उजािह  िस टgभ।छ ली  चरए लगै छै।”[23]\n     \n  \nिम िथ लाक बेटी- (नाटक) ISBN : 978-93-80538-03-7 पिह ल संटg3इ4 क रण- 2009 ई.मे। \n“िम िथ लाक बेटी नाटg3छ4क ‘कमटg361 टgभ6भधान िव  टg3इभ व  किर  राखा’ िस टg3भइाटgभछछ त क आधारपर िल खल गेल अिछ । एकटा कमटg361ठ \nआ इमानदार टg3इ1 यिटgभधइ त  कटgभ43 समाजमे की -की सहय पड़ैत अिछ , ओइ   पिर पेटg3ंइ यक मािमटg361 क िच टgभंंण कएल गेल अिछ  । \nकथाक मूलमे कमटg361नाथक िव  आह टg3छ।ममे आएल एकटा गरीब (चमेलीक िप ता) टg3इ1 यिटgभधइ त  क मनोदशाक टgभ6भटg3इ4 तुित  नीक \nअिछ । ओ टg3इ1 यिटgभधइ त   गरीब छिथ  मुदा ‘चावटg36ंक दशटg361न ’क पालक। ‘पेटमे खढ़ नै   िस◌ ंहमे तेल’ जेबीमे कटg3ध3चा नै   मुदा \nनअ हटg3छभाक बटुआ जइ मे भोगक वटg3इ4 तु छिल या सुपारी पान आ तमाकू। हमरा सबहक गाममे ए◌े  ना होइत अिछ , \nभोजन नै   मुदा, पान अवटg3इभ य । पग-पग पोखिर  माछ मखान... मधुर बोल मुटg3इ4 की  मुख पान... नेना पढ़लक, नै   \nपता, किन याकटgभ43 पटgभछं य  भेटल नै   जनै छी, बेटीक लेल दूध अिछ ... नै  । मुदा! पान अित आवटg3इभ य क, हाथी मिर  \nगेल, िस टg31भिर   लऽ कऽ बौआ रहल छी। कमटg361नाथक अपन पटgभध।ी चमेलीक संग वातटg36ंलापमे ‘खटg3भ6र ककाक \nतरंग’क दशटg361न होइत अिछ  । गाममे टgभ6भ चिल त लोकोिटgभधइ त  क हाटg3इ4 य  मुदा, सटgभछ4 य टgभ6भटg3इ4 तुित ।” \n“रामिव लास जीवनक अंित म पड़ावमे माधुरीसँ माने अपन पटgभध।ीसँ अपन जीवन -याटgभंंाक टg3इ1 याटgभध1 या न करैत छिथ , \nआटg3इभ चयटg361मे पिड़ गेलहुँ। िज  नका संग चालीस बखटg361क याटgभंंा कएलिन   ओ िह नक जीवन दशटg361न नै   जनैत छलीह। \nहमरा सबहक समाजमे ए◌े   टgभ6भकारक घटना होइते अिछ  । गरीव नेनपनक बाद सोझे टgभ6भोढ़ भऽ जाइत छिथ  । जे \nकमटg361वादी छिथ   हुनक अंित म अवटg3इ4 था  सुखमय नै   तँ......। अपन कमटg361क नावकटgभ43 कलकटgभं4ामे मजगूत कऽ सोझे \nगाम आिब  जाइत छिथ । मातृभूिम क टgभ6भित   िस नेह, गामेमे गैरेज खोलवाक योजना अिछ । चौघारा घर बनाएव, \nदलान अवटg3इभ य  रहत, िक एक तँ दलान समाजक मयटg36ंदा िथ  क गामक जीवन शहरसँ सुखमयी अिछ । ए◌े   पोथीमे \nपलायनवादक िव रोध कएल गेल अिछ ।”[24] \n  \nकच।294 च।262ो माइज- (नाटक) ISBN : 978-93-80538-44-0 पिह ल संटg3इ4 क रण- 2012 ई.मे।  \nअंक िव िह न 13 दृटg3इभ य मे िव भटgभधइ त  ई नाटक अिछ । ऐ नाटकमे बेस सटgभ।4 ह िर  कऽ नाटg3छ4य -कथाक समायोजन \nकेलिटgभछछ ह   अिछ । पलायनसँ भेल िम िथ लटg364चलक कृिष  -कायटg361क मटgभछध य बाधापर नव चेतनाक संग नव बाट अिटgभध1 त  यार  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n27 \n \nकेलिटgभछछ ह   अिछ । ऐ नाटकक पाटgभंं  छिथ  नसीवलाल- िक सानक अगुआ, सुकदेव, मनचन, सोमन आ रामटgभ64प - \nबटेदार, कमटg361देव - बी.ए. पास युवक, टgभ6भो . कृटg3इ3 ण देव, ि◌ दनेश- मैिटg3।।  कक छाटgभंं , िश वशंकर- बोिर◌ ंग-दमकल एजटg3धइट , \nघनटg3इभ या म- बटg3ध3क मैनेजर , बहादुर- नौकर, मनमोहन- इंजीिन यर, संतोष- एटg3।1ीकटgभ।छ चर टg3।1ेजुएट , डा◌ॅ. रघुनाथ- सेवा \nिन वृत डा◌ॅटgभधइ टर। नारी पाटgभंं - अनुराधा- डा◌ॅ. रघुनाथक पटgभध।ी , सुधा- कृटg3इ3 ण देवक बेटी, शाटgभछछ ती - पंचायत मुिख या, \nआभा- िश िटgभंभ  का एवं सोिन या- सुकदेवक पटgभध।ी।  \n  \nझमेिल या िब आह- (नाटक) ISBN : 978-93-80538-45-7, पिह ल संटg3इ4 क रण- 2012 ई.। \nझमेिलया िब आह’क झमेला िजनगीक टg3इ4 वाभािवक रंग पिरवतटg361नसँ उटg3भभूत अिछ , तँए जीवनक सामाटgभछछ य  गितिविधक \nिचटgभंंण चिल रहल अिछ कथाकटgभ43 िबना नीरस बनेने। नाटकक कथा िवकास िबना कोनो िबहािड़  क आगू बढ़ैत \nअिछ, मुदा लेखकीय कौशल सामाटgभछछ य कथोपकथनकटgभ43 िविशटg3इ3 ट  बनबैत अिछ। \n“नाटकक सातम दृटg3इभ य  सभसँ नमहर अिछ, मुदा िब आह पूवटg361 वर आ कटgभछछ या गतक झीका-तीरी आ घटकभाय \nटg3भंारा बिरयाती गमनक िविभटgभछछ न रसगर टgभ6भसंगसँ नाटक बोिझल नै होइत छैक। आ घटक भायपर िध  यान देबै, \nपूरा नाटकमे सभसँ बेशी मुहावरा, लोकोिटgभधइत , कहबैकाक टgभ6भयोग वएह करैत छिथन। माटgभंं सातमे दृटg3इभ यकटgभ43 देखल \nजाए-  \n“खरमास (बैसाख जेठ) मे आिग-छाइक डर रहै छै।” (अनुभव के बहाने बात मनेनइ).....।” \n“पुटgभ6ंष नारीक संयोगसँ सृिटg416क िनमटg36ंण होइए। ” (िसटg3भइटg364तक तरे िध  यान मूलिब◌ ंदुसँ हटेनइ)......।  \n“आगूक िवचार बढ़बैसँ पिहने एक बेर चाह-पान भऽ जाए।” (भोगी आ लालुप समाजक टgभ6भितिनिध )......।  \n“जइ काजमे हाथ दइ छी ओइ काजकटgभ43 कइये कऽ छोड़ै छी। ” (गवटg3ध6िटgभधइत ).......  \n“िजनगीमे पिहल बेर एहेन फेरा लागल।” (कथा कहबासँ पिहले िध यान आकिषटg361त करबाक सफल टgभ6भयास )....। \n“खाइ पीबैक बेरो भऽ गेल आ देहो हाथ अकिड़  गेल......”[25]\n \n  \nपंचवटी- (एकटg364की संचयन ) ISBN : 978-93-80538-41-9 पिह ल संटg3इ4 क रण- 2012 ई.मे।   \nपटg363चटा एकटg364की संटg3।1ह िथ  क। संभवत: तँए पंचवटी नाओं राखल गेल अिछ । सतमाए, कटgभ।छ या णी, समझौता, \nतामक तमघैल आ िब रटg364गना नामक एकटg364कीक संचयन अिछ  ।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n28 \n \nसतमाए शटgभ।भ दसँ सामाटgभछछ य जनमे जइ भावनाक रेखटg364कन होइत अिछ   तइसँ िभ टg3छभ ओकर िव  शेषतापर दृिटg3इ3 ट  पात \n“सतमाए” एकटg364कीमे कएल गेल अिछ  ।  \n“तामक तमघैल” टgभ6भाचीन एवं नवीन नारी जीवनक दटg3इ4 ता वेज अिछ । पित क मृटgभछ4 युक पटgभं6ात अपन एवं सटgभछछ ता नक \nजीवन हेतु संघषटg361रत पटgभध।ी तथा मैिथ  ल समाजमे िव धवा एवं सासु-पुतोहुक बीचक खािध  अ◌ािद क ममटg361टg3इ4 पशटg36छ िच  टgभंं \nऐ एकटg364कीमे िच  िटgभंं  त अिछ । पंचवटी वाटg3इ4 त वमे मैिथ ली एकटg364की िव  धाक अिव टg3इ4 मरणीय संटg3।1ह अिछ  । \nसंिटgभंभटgभ।इ त  पिर चयक टg3छ।ममे हमरा लोकिन   िह नक अखन तकक सृिज त-टgभ6भकािश  त सािह टgभछ4 यपर दृिटg3इ3 ट  पात \nकएल। लिटgभंभ  त भेल जे टgभंधी मटgभछ3 डल जीक अखन तकक गटg3भ4 -एवं-पटg3भ4 सािह  टgभछ4 यक टgभंधीवृिटg3भइ  मे अहम या◌ेगदान \nछिटgभछछ ह  । गटg3भ4 सािह  टgभछ4 य मे, लगभग सात दजटg361न लघुकथा , लगभग पटgभछछ टg4इ6ह दजटg361न िव  हिन  कथा तीन गोट दीघटg361 कथा , \nसात गोट उपटgभछछ या स, तीनटा नाटक तथा पटg363चटा एकटg364की अखन तक टgभ6भकाशमे अिछ  । \nतिह ना पटg3भ4 सािह  टgभछ4 यमे सेहो बेस योगदान छिटgभछछ ह  । “इटgभछछ टg4इ6 धनुषी अकास”, “राित -िद न”, “सतबेध”, “गीतटg364जिल  ”, \n“तीन जेठ एगारहम माघ” तथा “सिर ता” नामक पटg3भ4 संटg3।1हमे 31 दजटg361न किव  ता तथा गीत संटg3।1िह  त अिछ । \nएकर अित िर टgभधइ त   उटgभछ4 कृटg3इ3 ट  िव षय जेना “अवतारवाद”, “संटg3इ4 का र गीत”, “उपटgभछछ या स सािह टgभछ4 य मे गामीण िच टgभंंण ” \nपर  कएक गोट िन बंध सेहो टgभ6भकािश  त छिटgभछछ ह  । टgभंधी मटgभछ3 डल जीक धारणा छिटgभछछ ह   जे जाबे धिर  मनुटgभधइ ख  सुपत \nकमाइ कमा अपन जीवन ि◌ नधटg36ंिर  त नै करता ताबे धिर  हवा-िवहािड़ मे भँसबे करता जइसँ िज नगी पूणटg361तासँ \nहिट ते रहतैक। तँए अपन िज नगीकटgभ43 अपना हाथमे लऽ कऽ जे जीवन -याटgभंंा करता वएह िज  नगीक सही रस \nपीब िव हारी बिन  कुटgभछछ ज  िव हार करता। “िव देह टgभ6भथम पािटgभंभ  क मैिथ ली ई-पिटgभंं  का (www.videha.co.in )” पर \nिह नक सभ रचना टgभंधी गजेटgभछछ टg4इ6   ठाकुर जीक बाएबे होइत रहल अिछ , तही आशाक संग हम सभ आशािटgभछछ व  त छी \nजे अही गित सँ टgभंधी जगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3 ड ल, जे हमरा सबहक बीच जाटgभध6 वटgभ।छ यमान नटgभंभटgभंंक टgभ6ंपमे छिथ , आगूओ \nअिह ना रचनारत् रहता तथा टgभंधुित   टgभ6भकाशन , नई िद टgभ।छ ली , अिह ना िह नक रचना सभकटgभ43 सोझा अनैत रहए।  \n  \nसच।294 पकच।ष6अ-  \nटg3।1ाम -पोटg3इ4 ट - ि◌ नमटg361ली , वाडटg361- नं. 06 \nिज ला- सुपौल \nमोवाइटg361ल - 8539043668 \n \n  \n  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n29 \n \n[1]  मौलाइल गाछक फूल उपटgभछछ या सक पिछ ला कवर पृटg3इ3 ठ - अित म \n[2]  गामक िज नगी कथा संटg3।1हक पिछ  ला कवर पृटg3इ3 ठ - अित म \n[3]  उटgभछ4 था न-पतन उपटgभछछ या सक आमुख, पृटg3इ3 ठ - 5 \n[4]  जीवन-मरण उपटgभछछ या स, पृटg3इ3 ठ - 7 \n[5]  जीवन-मरण (उपटgभछछ या स), पृटg3इ3 ठ - 07 \n[6]  जीवन-संघषटg361 उपटgभछछ या स, पृटg3इ3 ठ - 48 \n[7]  जीवन-संघषटg361 उपटgभछछ या स, पृटg3इ3 ठ - 48 \n[8]  जीवन-संघषटg361 उपटgभछछ या स, पृटg3इ3 ठ - 48 \n[9]  सधबा-िव धबा, उपटgभछछ या स, पृटg3इ3 ठ - 05 \n[10]  बड़की बिह न- उपटgभछछ या स, पृटg3इ3 ठ -05 \n[11]  इटgभछछ टg4इ6  धनुषी अकास (किव ता संटg3।1ह ), पृटg3इ3 ठ - 30 \n[12]  इटgभछछ टg4इ6 धनुषी अकास (किव ता संटg3।1ह ) आमुख डॉ. कैलाश कुमार िम टgभंध, पेज- 07 \n[13]  इटgभछछ टg4इ6 धनुषी अकास (किव ता संटg3।1ह ) आमुख डॉ. कैलाश कुमार िम टgभंध, पेज- 08 \n[14]  राित -ि◌ दन (किव ता संटg3।1ह ), “किव ता-संघषटg361”, पृटg3इ3 ठ -11 \n[15]  राित -ि◌ दन (किव ता संटg3।1ह ), “जुग बदलल जमाना बदलल”, पृटg3इ3 ठ -12 \n[16]  राित -ि◌ दन (किव ता संटg3।1ह , किव ता- “घरक लोिट या बुड़ले अिछ”, पृटg3इ3 ठ -13 \n[17]  सतबेध किव ता संटg3।1ह , “अपने हाथक खेल मीत यौ”, किव तासँ, पृटg3इ3 ठ - 13 \n[18]  सतबेध किव ता संटg3।1ह , “िक छु ने बूझै छी” किव तासँ, पृटg3इ3 ठ - 7 \n[19]  सतबेध किव ता संटg3।1ह , “िक छु ने बूझै छी” किव तासँ, पृटg3इ3 ठ - 8  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n30 \n \n[20]  गीतटg364जिल   गीत संटg3।1ह , पृटg3इ3 ठ - 08 \n[21]  तीन जेठ एगारहम माघ (गीत संटg3।1ह ), पृटg3इ3 ठ - 05 \n[22]  तीन जेठ एगारहम माघ (गीत संटg3।1ह ), पृटg3इ3 ठ - 11 \n[23]  सिर ता गीत संटg3।1ह , गीत- अिब ते अगहन, पृटg3इ3 ठ - 15 \n[24]  “अंशु” (टgभ6भबटgभछछ ध संटg3।1ह ) िश वकुमार झा िट टgभ।छ लू, पृटg3इ3 ठ - 53 \n[25]  झमेिल या िब आह (नाटक) आमुखकार टgभंधी रिव   भूषण पाठक, पृटg3इ3 ठ - 5 \n  \nऐ रचनापर अपन मंतच।षंअय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश च।262साद मच।2एष ड ल \nबड़की बिह न \n(उपच।2एए या स) \n  \nआगच।ष6ष ...  \n  \nसाल भिर  पछाित  मुनेसरक दुरागमन भेल। दुरागमन भेला पछाित  साधना सासुर एली। सासुरक \nरहन-सहन, घर-दुआर देिख  मनमे जबरदस धटg31भा लगलिटgभछछ ह  । जे टg3इ4 वा भािव को छलै। कतए अफसरक पिर वार \nआ कतए एकटा छोट-छीन गामक िक सान पिर वार। मुदा एहेन खाली साधनेक भेलिटgभछछ ह   से नै, धनेरोकटgभ43 भेलो \nछिटgभछछ ह   आ होइतो छिटgभछछ ह  । ओना साधनाक अपनो (नैहर) पिर वार गामेक छलिटgभछछ ह   मुदा नोकरी भेने पिर वारकटgभ43 संगे \nरटg363चीमे रखैत छला। रटg363चीयेमे जमीन कीन मकानो बना नेने छिथ । अफसर-एस.डी.ओ रहने दोसो-मिह म आ \nसरो-सटgभ।4 बटgभछछ धी अगुआएल तँ छिटgभछछ ह  हटgभ43। ओना पिर  वारमे तीन भाए-बिह नक बीच साधना सभसँ जेठ (पिह ल संतान) \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n31 \n \nरहने दोसर-तेसरक लेल अिभ भावके सदृश रहिथ न। मुदा बेटी तँ बेटी होइत, िब आह-दुरागमनसँ पिह ले धिर  \nमाए-बापक घरकटgभ43 अपन घर बुझैत। अपना गामसँ टg3इभ यामानटgभछछ द  (साधनाक िप ता) सटgभ।4 बटgभछछ ध  तोिड़ ये जकटg363 लेलिटgभछछ ह  । \nकहैले तँ घर-घराड़ी छिटgभछछ ह  हटgभ43 मुदा रहैक घर नै। साधारण घर छलिटgभछछ ह   जे िक छु िद न पछाित  िग र पड़लिटgभछछ ह  , \nदोहरा कऽ बनबैक खगता निह यटgभ43 बुझलिटgभछछ ह  । \nदुरागमनसँ पूवटg361 धिर   मुनेसर पिर वारक भारक बीच नै पड़ल छला, मुदा पछाित  पटgभध।ी एने िक  छु \nजबावदेही तँ भइये गेलिटgभछछ ह  । अपना ओते खेत-पथार नै जे िग रहटg3इ4 ती सँ जीिव कोपाजटg361न कऽ सकैत छला , तइ \nसंग समाजमे पढ़ल-िल खल संग हँसैक जबरदस समटg3इ4 या तँ जटgभछछ म  लइये नेने छल जे जँ पढ़ल-िल खलकटgभ43 \nनोकरी नै भेलिटgभछछ ह   तँ समाजमे पीहकारीक पाटgभंं बिन  यटgभ43 जाइत छिथ  । गाम-घरमे टgभ6भचिल  त अिछ  ‘पढ़ए फारसी, \nबेचए तेल देखू भाइ करमक खेल’ िब नु खेतबला जँ िग रहटg3इ4 त  बिन  िग रहटg3इ4 ती  अपना लेत सेहो बात निह यटgभ43 छै। \nजीिव कोपाजटg361न लेल केहेन िग  रहटg3इ4 ती  चाही ओ तँ सबहक लेल संभव नै। खेतक खरीद-िव करी होइ छै; सटgभ।4 प ित  \nिछ ऐ। ओना जेठ भाय जुगेसर नोकरी करैत छेलिख न। लोअर टgभ6भाइमरीक िश  टgभंभक छला , मुदा अखुनका जकटg363 \nने सरकारी छल आ ने तेहेन वेतन। दुनू भटg363इ िम  ला पिर वार नमहर छेलिटgभछछ ह  हटgभ43। जिह  ना सभ पढ़ल-िल खल \nवेरोजगारकटgभ43 होइ छै तिह  ना मुनेसरकटgभ43 सेहो होइत छलिटgभछछ ह   जे एतए नोकरीक आवेदन कटgभ6ं , ओतए नोकरीक \nइटgभछछ टरटgभ।3 यू िद औकक िटg3इ4 थ  ित  तँ रहबे करिटgभछछ ह  । ओना समाजमे (टg3।1ामीण इलाका ) गनल-गूथल पढ़ल-िल खलक \nसंटgभध1 या  मुदा जतबो छल ओकरो नोकरीक अ◌ाशा तँ निह यटgभ43 छलै। आ ने अखुनका जकटg363 सरकारी कायटg36ंलय \nछलै। ओना अखनो कम अिछ । नमहर-नमहर पंचायत छल, चालीस-चालीस, पचास-पचास पंचायतक बीच \nटgभ।भ लौ क थाना छलै। तइ संग सरकारी कामो-काज कम छल जइसँ सरकारी काजमे टgभ6भवेश करब किठ  न तँ \nछेलैहे। टgभ।भ लौ कमे अफसरक नाओंपर एकटा बी.डी.ओ. रहैत छला। काजो कम, अटg3छभक अभाव रहने खैरातक \nबॅटवारा आ कोटाक माटgभछध य मसँ अमेिर कन गहुमक िव टg3छ।ी। चीनीक कोटा नै बनल छल। एक तँ चीनीक \nउटgभछ4पादन नीक , दोसर खेिन हार कम। तिह ना टg3इ4 कूलो-कओलेजक संटg3इ4 था  सएह, ‘गनल कुिट या नापल झोर’ \nसदृश छल। जे िश टgभंभक काज करैत छला ओ सेवा -िन वृटgभं4 हेता तेकर पछाित  ये नव चेहराक टgभ6भवेश हेतिटgभछछ ह  । \nबटg3ध3कक लोक नाओंएँ टा सुनैत छल जे ओइमे टgभ6ंपैआक लेल -देन होइ छै।  \nदुरागमनक िक छुए-िद न पछाित  साधना नैहर गेली। अखन धिर  िप ता-टg3इभ यामानटgभछछ द  बेटी-जमाइक घर-दुआर \nनै देखने। बी.एस.सी. लड़का, शरीरसँ टg3इ4 वटg3इ4 थ  सुिन  बेटीक िब आह केलिटgभछछ ह  । तइ समए बेिट ओ (साधना) \nमैटg3।।ीक पास केनिह   रहिटgभछछ ह  । िब आहो समैसँ भेल छलिटgभछछ ह  । नैहर आपसीक पछाित  साधना जखन सासुरक सभ \nहाल माए-िप ताकटgभ43 कहलिटgभछछ ह   तखन िप ताक मनमे जमाइक नोकरीक टgभ6भटg311 उठलिटgभछछ ह  । मुनेसरकटgभ43 रटg363चीये बजा \nलेलिटgभछछ ह  । जमाइक नोकरीक चचटg361 संिग  यो-साथी आ सरो-सटgभ।4 बटgभछछ धी क बीच गप-सपक टg3छ।ममे करए लगला। रटg363ची \nिव टgभंछिव  टg3भ4ालयक केमेटg3इ4 टg3।।ीक हेडक सोझा सेहो चचटg361 केलिटgभछछ ह  । दुनूक बीच घिन टg3इ3 ठ दोटg3इ4 ती । डेरो अगले-बगलमे \nरहिटgभछछ ह  । हुनकर (हेडक) ससुर हाइ टg3इ4 कूल पलामूमे बनौने छिथ । ओना जंगल-झाड़क इलाका पलामू, मुदा \nछोट-मोट कसबा जकटg363 तँ छेलैहे। हुनका बूझल छलिटgभछछ ह   जे टg3इ4 कूलमे जे साइंस-टीचर छला, ओ छोिड़  कऽ \nदोसर नोकरी करए चिल  गेला जइसँ साइंस टीचरक अभाव छै। ओ फोन कऽ ससुरकटgभ43 पुछलिख  न। \nिव टg3भ4ालयमे िश  टgभंभकक अभाव रहबे करै, मुनेसरकटgभ43 नोकरी भऽ गेलिटgभछछ ह  । िद नटg364क 1-10-1969 ई. कटgभ43 ि◌ नयुिटgभधइ त    िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n32 \n \nभेलिटgभछछ ह  । िव टg3भ4ालयो सरकारी निह  यटgभ43 भेल छल , मुदा कोठारी कमीशनक मंजूरी तँ भइये गेल छलै। एक सए \nपटg363च टgभ6ंपैआक महीनाक नोकरी मुनेसरकटgभ43 भऽ गेलिटgभछछ ह  । नोकरीक समए पटgभध।ी कओलेजमे पढ़ैत रहिथन , तँए िप ते \nऐठाम रिह तो छेलिख न। अपने असगरे पलामूमे रहैत छला आ छुटg3भ6ीमे रटg363ची अबै-जाइ छला। ओना साइंस \nिश टgभंभककटgभ43 सभठाम टg3छ4यूशन चिल  ते अिछ  जे मौका मुनेसरोकटgभ43 भेटलिटgभछछ ह  । एक तँ टg3।1ामीण िज  नगीक जीवन टg3इ4 त र, \nतइपर अिव किस त इलाकाक नोकरी, बचत नीक होइत छलिटgभछछ ह  । िक छुएँ िद न पछाित  रटg363ि◌ चयेमे जमीन कीन \nअपन घर सेहो बना लेलिटgभछछ ह  । मकानसँ िक छु िक रायो आबए लगलिटgभछछ ह  । अपन पैतृक गाम मुनेसर छोिड़ ये \nजकटg363 देलिटgभछछ ह  । किह यो काल बिह न-सुलोचनाकटgभ43 कपड़ो आ टgभ6ंपैओ पठा दइ छेलिख  न मुदा आबा-जाही निह यटgभ43 \nजकटg363 छलिटgभछछ ह  ।  \nहाइ टg3इ4 कूल िश टgभंभकक लेल टg3।।ेिन ◌ ंग करब जटgभ6ंरी छल। टg3।।टg3धइड -आ-अनटg3।।टg3धइड िश  टgभंभकक बीच वेतनोक अंतर \nछलै आ िब ना टg3।।टg3धइड िश  टgभंभककटgभ43 टg3इ4 था यी हेबामे सेहो बाधा छलै। मुनेसरक िन युिटgभधइ त  क दू साल पछाित मारवाड़ी \nकओलेज  दरभंगामे टg3।।ेिन ◌ ंगक पढ़ाइ शुटgभ6ं भेल। दसे मासक कोसटg361। डोनेशनपर एडमीशन होइत। जे पढ़ाइक \nसमए (सेशन शुटgभ6ं भेला बादो छह मास धिर   एडमीशन होइते रहल।) चािर  मास पछाित  मुनेसरो एडमीशन \nलेलिटgभछछ ह  । छबे मासमे टg3।।टg3धइड  भऽ पुन: पलामू टgभध6 वाइन कऽ लेलिटgभछछ ह  ।  \nओना ओइ समए झारखंड लगा िब हार छल। राटgभध6 योक िटg3इ4 थ  ित  दू भागमे िव भािज त। उटgभं4र -िब हार आ \nदिछ न िब हारक टg3इ4 पटg3इ3 ट अटgभछछ त र अिछ । दिछ न-िब हार (झारखंड) मे खेती-पथारी कम होइ छै। खेती जोकर \nमािट यो कम छै। कम टgभंभेटgभंं उपजाऊ अिछ  । पहाड़ी-जंगलक इलाका। ओना खिन ज सटgभ।4 पदा टgभ6भचूर माटgभंंामे \nअिछ । कोयलासँ लऽ कऽ अबरख धिरक खान अिछ । जखन िक  उटgभं4र िब  हार गंगा-टg4इ।टg33भपुटgभंंक तलहटी मैदान \nछी। पहाड़ जंगल निह यटgभ43 जकटg363 छैक। ओना गाछी -िब रछी पयटg36ंटgभ।इ त  अिछ  मुदा पहाड़ी लकड़ीक नै।  \nखिन ज सटgभ।4 प दा रहने दिछ न िब हारमे देशी िव देशी पूँजीपित  आ सरकािर यो कारोबार पयटg36ंटgभ।इ त माटgभंंामे छै। \nरंग-रंगक खिन ज-सटgभ।4 प दा, तँए िव टg3इ4 तृत टgभ6ंपमे कारोबार चलैत अिछ  । देशी-िव देशी पूँजीपित  आ सावटg361जिन  क \n(सरकारी) कारोबार रहने रोजगारो बहुतायत अिछ । मुदा जंगली-पहाड़ी इलाका रहने टg3इ4 था नीय मूल वासीक \nबीच िश टgभंभाक टgभ6भचार -टgभ6भसार कम भेल अिछ  । साधारण-सँ-कुशल टgभंधिम  कक सृजन निह यटgभ43 जकटg363 अिछ  । साधारण \nमजदूरक टgभ6ंपमे रहल अिछ  । मुदा उटgभं4र िब  हार पढ़ै-िल खैमे अगुआएल। जइसँ कुशल टgभंधिम  कोक संटgभध1 या  बेसी। \nतँए उटgभं4र -िब हारक पढ़ल-िल खल लोक दिछ न िब हार जा नोकरी करए लगला आ घरो-दुआर बना बिस  गेल \nछिथ । अिग लो पीढ़ीक लेल जीिव कोपाजटg361नक उपाए बिन  यटgभ43 गेल छिटgभछछ ह  ।  \nउटgभं4र िब  हारक अथटg36ंत् िम  िथ लटg364चलक ईहो दुभटg36ंटgभधभ य  रहल जे कृिष  टgभ6भधान टgभंभेटgभंं होइतो पहाड़ी नदी ततेक \nअिछ  जे टgभंभेटgभंंकटgभ43 नटg3इ3 ट  कऽ देने अिछ । ओना तीन टgभ6ंपमे धार टgभ6भवािह  त होइत अिछ । िक छु धार एहेन अिछ जे \nमाटgभंं बरसातक मौसममे टgभ6भवािह  त होइत अिछ  आ पछाित  सूिख  जाइत अिछ । टgभ6भवािह  त होइत िक छु धार एहेन \nअिछ  जे असिथ रसँ बहैत अिछ , काट-छटg363ट निह  यटgभ43 जकटg363 करैत अिछ  । हजारो बखटg361सँ एके टg3इ4 था नपर बहैत \nअिछ । िक छु धार एहनो अिछ  जे काटो-छटg363ट बेसी करैए आ उपजाऊ मािट  कटgभ43 बालुसँ भिर   नटg3इ3 टो  करैत अिछ ।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n33 \n \nजइसँ गाम-गामक खेित ओ नटg3इ3 ट  होइ छै आ घरो-दुआर नटg3इ3 ट  होइ छै। जीवन-यापनक मूल आवटg3इभ य कता \nउटgभछ4 पा िद त पूँजी नटg3इ3 ट  भेने पड़ाइन तँ लगले छल आ लगले रहत।  \nओना िम िथ लटg364चलक मािट  -पािन , हवाकटgभ43 अनुकूल रहने उवटg361र शिटgभधइ त   तँ छइहे। जइसँ केतबो लोक \nगामसँ पड़ा देश-िव देशक कोण-कोणमे बसला मुदा अखनो गाम-घरक आवादी सघन तँ अिछ ये।  \nगामसँ तीन कोस हिट  जुगेसरो नोकरी करैत छला आ डेरा◌े बाहरे रखने छला। कारणो छल जे ने \nअखुनका जकटg363 गाड़ी -सवारी छलै आ ने बाटgभछछ ह -सड़कक दशा नीक छलै। शहर-बजार छोिड़  ने पीच (पटg31भी \nसड़क) गाम िद स बढ़ल छल आ ने िब जली। मुदा तैयो 1947 इटg3इ4 वीक अंटg3।1ेज भगा अपन टg3इ4 वतंटgभंं देश \nबनेबाक िव चार तँ जन-जनक मनमे छलिटgभछछ ह  हटgभ43। गुलामीक शोषणसँ देशक िटg3इ4 थ  ित  िब गिड़  गेल अिछ , जइसँ \nदेशक िव कास अवटgभ6ंटg3भइ भऽ गेल अिछ  । टg3इ4 वतंटgभंं भेला पछाित   िव कासक राटg3इ4 ता देश जटgभ6ंर पकड़लक। मुदा \nतते असिथ रसँ जे आजादीक सािठ -पँइसिठ  बखटg361 पछाित  यो, जनकेक हरसँ खेित यो होइत अिछ  आ करीने-\nढोिस सँ पटौनी। कृिष -टgभ6भधान देश (जइ देशमे अटg3इ4 सी टgभ6भित  शतसँ ऊपर आवादी कृिष  आधािर त अिछ ) रिह तो पाछू \nपिड़  गेल। िक छु पूँजीपित  सटgभं4ा हिथ  या शहरे-बजारक िव कास धिर  देशक अथटg361-बेवटg3इ4 थाकटgभ43 समेिट   लेलक। तइ \nसंग ईहो नै नकारल जा सकैत अिछ  जे जे िम िथ लटg364चलवासी आन -आन देशक उटg3छभित  मे अपन शिटgभधइ त   बेिच  सेवा \nकरै छिथ  ओ िम िथ लटg364चलसँ, अपन मातृभूिम सँ आँिख  सेहो मूिन  लेलिटgभछछ ह  । देशक सटgभं4ा िक  सानक समटg3इ4 या सँ \nहिट  जाित -धमटg361क एहेन वातावरण बना देने अिछ   जे वाटg3इ4 त िव क िव कासकटgभ43 अवटgभ6ंटg3भइ कऽ देने अिछ  । \nिम िथ लटg364चलक पािन  -मािट  आ मौसममे एहेन अनुकूलता अिछ  जे साइयो रंगक अटg3छभ , फल, तरकारी संग साइयो \nरंगक िच ड़ै, पशु लेल अनुकूल अिछ । मुदा सभ िक छु रिह तो िक  अिछ  से सबहक सोझे अिछ !  \nओना अठबारे (शिन -रिव ) जुगेसर गाम अिब ते छला तइ संग पाविन क छुटg3भ6ी आ अनिद  नोक छुटg3भ6ीमे सेहो \nअिब ते छला। िटg3इ4 थ  ित यो एहेन नै छलिटgभछछ ह   जे साइिक लो कीन सिक तिथ । ओना पिर वारो तेहेन नमहर निह यटgभ43 \nछलिटgभछछ ह  । तहूमे अ पने अटgभछछ तै रहै छला। जइठाम डेरा रखने छला ओइ पिर वारक बटgभध4 चा सभकटgभ43 पढ़बैत छला। \nबदलामे भोजन आ रहैक बेवटg3इ4 था छलिटgभछछ ह  । ने बाइली टg3छ4यूशन छलिटgभछछ ह   आ ने दरमाहा छोिड़  दोसर आमदनी। \nशिन चरा टgभ6भथा समाटgभ।इ त  भऽ गेल छल।  \nजुगेसरक सासुर मुंगेर िज ला। गंगा िद याराक गाम। तीन भटg363इक भैयारीमे ससुर जेठ रहिथन। संयोग \nएहेन भेलिटgभछछ ह    जे छोट दुनू भाएकटgभ43 बेटो भेलिटgभछछ ह  , िह नका (जुगेसरक ससुरकटgभ43) दूटा बेिट येटा। बहुत बेसी \nजमीनबला पिर वार तँ निह यटgभ43 छलिटgभछछ ह   मुदा पटgभध4 ची स-तीस बीघा तँ छलिटgभछछ ह  हटgभ43। भैयारीक सटgभ।4 प ित क टgभ6भटg311 भैयारीमे \nटकराएल। दुनू छोट भाएक कहब छलिटgभछछ ह   सभ िद न अबैत-जाइत रहती। मुदा से जेठ भाय रमानटgभछछ दकटgभ43 माटgभछछ य  \nनै। रमानटgभछछ द क िव चार छलिटgभछछ ह   जे हम अपन िह टg3इ4 सा  बेिट येकटgभ43 देबै। भैयारीमे जमीन लऽ कऽ िव  वाद ठाढ़ भेल। \nछोट दुनू भटg363इ िव  चार केलिटgभछछ ह   जे िक छु होउ, जमीन तँ गामेमे रहत। ओ तँ ससिर  कऽ नै जाएत। तखन \nगामक लोक कीन लेत आ टgभ6ंपैया उठा कऽ दऽ औिथ  टgभछछ ह । गामे-गाम तँ तीन तिस यो चािल क लोक अपन \nचाि◌ ल चलैबते छै। मुदा िक छु होिश यारी भेल। दुनू भटg363इ सा◌ै◌ंसे गामक लोककटgभ43 खास कऽ तीन तिस  याबलाक \nबैसार केलिटgभछछ ह  । बैसारमे अपन टgभ6भटg3इ4 ता व देलिख न जे जखन भैयाकटgभ43 बेटा नै छिटgभछछ ह  तखन  बुढ़ाड़ीक सेवा भेलिटgभछछ ह    िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n34 \n \nसे भातीजे सभ करतिथ , जइसँ कुलो-खनदानक इटgभध6 ज त  बचल रहल आ सेवो हेतिटgभछछ ह  । िक अए अनेरे बुढ़ाड़ीमे \nऐगाम-सँ-ओइगाम बौएता। समाजोकटgभ43 जँचल। मुदा रमानटgभछछ द  सेहो अपने मनक लोक। पिर वारसँ समाज धिर क \nिक नको बात सुनैले तैयारे नै। अकिछ  कऽ समाजक सभ दुनू भटg363इकटgभ43 किह   देलिख न जे भैयारीक झंझट अिछ  \nसमाज ऐमे नै पड़त। मौका पािब  दुनू भटg363इ पूिछ   देलिख न- \n“जँ िक यो चोर-नुकबा िल खा लिथ , तखन?” \nजते गोटे बैसल रहिथ  पंच-परमेटgभंछरक टgभ6ंपमे रहिथ  , अनुकूल िव चार देिख  अनुकूलतामे भँिस  हरे-हरे एटg31भे शटgभ।भ द मे \nबािज  उठला-  \n“जे समाजसँ बाहर हएत, ओ बेटीचोद हएत।”  \nबजैकाल तँ सभ बािज  गेला मुदा पछाित  अपनेपर तामस उठए लगलिटgभछछ ह   जे सटg3इ4 त  चीज हाथसँ िन किल  गेल। \n      जिह ना आिग क ताउपर लोिह याक िज लेबी, कचड़ी पेनीसँ उिठ ऊपर अलिग  जाइत तिह ना रमानटgभछछ दकटgभ43 \nभेलिटgभछछ ह  । गंगाकातक गाम जकटg363 गामक लोक सोझे-सोझी रमानटgभछछ दकटgभ43 दुतकारए लगलिटgभछछ ह  । अखन धिर  समाजमे \nअहटg363कटgभ43 लोक कोन नजिर  ये देखैत रहल आ अहटg363 िक   करैपर उताहुल छी। मुदा तेकर कोनो असिर  रमानटgभछछ दकटgभ43 \nनै भेलिटgभछछ ह  । \n1940 ई.क लगाित मे रमानटgभछछ द मैिटg3।।  क पास केने छला। जइ समए हजारो िव टg3भ4ाथटg36छ टg3इ4 कूल-कओलेज \nछोिड़  आजादीक आटgभछछ दो लनमे कूिद  अपन सवटg361टg3इ4 व नास केलिटgभछछ ह  । ओइ समैक उटgभछ4 पा िद त मनुख रमानटgभछछ द  सेहो \nछिथ , अंटg3।1ेजी धुर -झार बजै छला। रेल-तार इटgभछ4 या िद  सरकारी सेवाक कतेको गोटे नोकरी छोिड़  अपन आहुत \nदेलिटgभछछ ह  । मटgभछध य म िक सान पिर वारक रमानटgभछछ द । िप ताक देख-रेखमे पिर वार चलैत, तँए घरक छुटg3भ6ा आदमी। एतए -\nओतए घुमनाइ आ गुलछड़टg36ं छोड़नाइ िज  नगीक काज छलिटgभछछ ह  । मुदा जिह ना शरीरमे रोगक आगमसँ धीरे-धीरे \nशरीरक शिटgभधइत   टg3।1िस  त हुअए लगैत तिह ना रमानटgभछछ दकटgभ43 पिर  वारसँ समाज धिर मे हुअए लगलिटgभछछ ह  । जे भातीज \nबड़का बाबू कहै छलिटgभछछ ह   ओ मुँहपर गािर  पढ़ए लगलिटgभछछ ह  । मनुटg3इ3 योक तँ अजीव टg3इ4 व भाव होइ छै। घिन टg3इ3 ठ -सँ-\nघिन टg3इ3 ठ  िम टgभंं जँ कोनो अधला वृिटgभं4  मे फॅिस  जाइत अिछ  तखन जे िटg3इ4 थ  ित  पैदा लैत सएह रमानटgभछछ दोकटgभ43 भेलिटgभछछ ह  । \nसमाजक लोक ने िक यो दरबटgभध6जापर बैसए कहिटgभछछ ह   आ ने गप-सप करैले तैयार। जिह ना खुला जहल होइत, \nतिह ना रमानटgभछछ दकटgभ43 भेलिटgभछछ ह  । \nभैयारीमे िव वाद उठने मुकदमाबाजी सेहो उठल। समटg364गसँ पातर रहने रमानटgभछछ द  कमजोर पड़ए लगला। \nसोझेमे भाए सभ खेतक जजाित , गाछ-बटg363स उजाड़ए -काटए लगलिटgभछछ ह  । दुनू भटg363इ अबधािर   लेलिटgभछछ ह   जे जते \nमुकदमा करता करथु। थानो आमदनी बुझलक, तँए िह साब िम ला कऽ चलैत। दुनू बेटी-जमाएकटgभ43 बजा अपन \nसभ दुखरा सुनबैत रमानटgभछछ द  कहलिख न-  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n35 \n \n“जिह ना, हम अपन सभ सटgभ।4 प ित  अहटg363 सभकटgभ43 िद  अए चहै छी तिह ना तँ अहूँ सभकटgभ43 चाही जे ओकरा \nबँचा कऽ लऽ जाइ।”  \nदुनू बेटी-जमाएक बल जिह ना रमानटgभछछ दकटgभ43 भेटलिटgभछछ ह   तिह ना ओहू दुनू भटg363इकटgभ43 समाजक लोक मुकदमामे \nसंग िद अए लगलिटgभछछ ह  । \nधीरे-धीरे रमानटgभछछ दक मन टुटए लगलिटgभछछ ह  । एक तँ सािठ  बखटg361क उमेर टिप   गे◌ेल तइपर कोट-कचहरीक \nदौड़सँ लऽ कऽ बेटी-जमाए ओइठामक दौड़-बरहा तते बिढ़  गेलिटgभछछ ह   जे गामसँ बेसी अटgभछछ तै गुजरए लगलिटgभछछ ह  । \nअसगरे पटgभध।ी घरमे सकपंज भेल छलिटgभछछ ह   आ अपने बौआइत-बौआइत िफ िर सान।  \nिक छु िद न पछाित  पटgभध।ी अटg3इ4 स क पड़लिख न। ने िद यादवाद आ ने गामक िक यो एको बेर पुछािड़  करए \nआबिन  दुनू बेिट ओ-जमाए लगमे नै, मधुबनी िज लाक गाममे। ने उिच त समैपर डॉटgभधइ ट री देख-भाल होिटgभछछ ह   आ ने \nदवाइ-दाटgभ6ं। िक  छु िद न पछाित  मिर  गेलिख न। पटgभध।ीक मुइला पछाित   रमानटgभछछ द क िज नगी आरो जिट ल भऽ \nगे◌ेलिटgभछछ ह  । गाममे जखन रहिथ  तखन भानसो-भातक ओिर यान अपने करए पड़िटgभछछ ह  । आमदनी सेहो भाए सभ \nरोिक  देलिख न। अटg3छभा -गटg363िह  स देिख  दुनू जमाइयो हाथ-मुटg3भधी सटg31भत केलिटgभछछ ह  । फटो-फनमे रमानटgभछछ द  पिड़  गेला। \nिज नगीक कोनो सोझराएल बाट देखबे ने करिथ ।  \nिज नगीक अंित म पटg363च बखटg361 रमानटgभछछ द क एहेन िब तलिटgभछछ ह   जेकरा लोक नरकक बास कहै छै। हािर -थािक  \nिक छु िद न बाद अपनो (रमानटgभछछ द ) मिर  गेला। जमाइयो सभ आवाजाहीक संग केसो-मुकदमा देखब छोिड़  \nदेलिटgभछछ ह  । अंत-अंत एकतरफा केस भऽ गेल।  \nजुगेसरक गाममे िद यािद क दोसर पिर वारमे वेमाटgभंंेय भैयारीक बीच िव  वाद उठल। एक भाएकटgभ43 एक बेटा \nआ दोसरकटgभ43 चािर  टा। चाटgभ6ं भैयारी िम  िल  पटg363चम भाएकटgभ43 (वेमाटgभंंेय ) उपटg4इ6व कऽ गामसँ भगा देलकिटgभछछ ह   । िक छु \nिद न तँ ओ (पटg363चम भाए ) सर-सटgभ।4 बटgभछछ धीसँ लऽ कऽ समाजक बीच चटg31भर लगौलिटgभछछ ह  , मुदा िक छु हाथ नै \nलगलिटgभछछ ह  । अटgभछछ त मे िख िस या कऽ िप ताक सटgभ।4 प ित क (जमीनक) कागज-पटgभं4र कलटgभधइ टg3।।ी एटसँ िन कािल  किह  देलिख न \nजे अपन िह टg3इ4 सा  घराड़ी तक बेिच  लेब। बीघाक लगभग िह टg3इ4 सा पड़ैत रहिटgभछछ ह   । मुटgभ।1तक माल खाइबला सभ \nसमाजमे रिह ते अिछ । तीन-चािर टा पिर वार खेत िल खबैक िव चार कऽ लेलिटgभछछ ह  । मुदा िव वाद तँ बीचमे छेलैहे। \nलेबालक बीच टgभ6भटg311 उठैत जे जमीन -जयदादक िव वाद छी, मािर यो हेबे करत आ थाना-फौदारी सेहो हेबे करत। \nने मािर क ठेकान अिछ  आ ने कते िद न झंझट रहत तकर ठेकान। तँए दुनूकटgभ43 नजिर  मे रिख  लेन-देन करब। \nतिह ना जमीनबलाक (पटg363चम भाय ) बीच टgभ6भटg311 उठल जे जँ सटg3इ4 त मे िल िख  देबै, तइसँ लाभ िक  हएत? तखन तँ \nनीक अिछ  जे अपने भैयारी सभ खािथ । कम-सँ-कम एक पिर वारक तँ छिथ । मुदा चािल यो देिन हारक तँ \nकमी निह यटgभ43 अ िछ । उनटा-सीधा मंटgभंंक तते डाकिन   पड़ल जे बैहरा करकरेतक बीख जकटg363 िन  टgभध4 चा मुहटgभ43 \nससरल।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n36 \n \nअटgभछछ त मे फिड़ आएल जे अिध या (खेत िल खौिन हार) तैयार भेला। बेिच िन हारकटgभ43 (पटg363चम भाएकटgभ43) तते चाटgभ6ं \nभटg363इ गंजन केने जे तामस कमबे ने करैत। होइत -हबाइत अिध या दाममे जमीनक लेन-देन भऽ गेल। ओही \nलेबालमे एकटा जुगेसरो। मुदा संयोग नीक रहलिटgभछछ ह   जे जुगेसर अपने टg3इ4 कूलक नौकरी दुआरे बाहरे रहिथ तही \nबीचमे गाममे दा◌ेसर लेबालक संग मािर  भऽ गेल। जबरदस मािर  भेल। दुनू िद स कपार फुटल , बटg363िह   टुटल। \nसॱसे गाम सना-सनी पसिर  गेल। अनेको भागमे समाज िव भािज त भऽ गेल। िक छु गोटे खुिल  कऽ दुनू गोटेक \n(दुनू पाटटg36छकटgभ43) केसमे गवाही दइले तैयार भऽ गेला। िक छु गोटे मािर योमे संग देलकिटgभछछ ह   । िक छु गोटे टg3इ1 यिटgभधइ त  गत \nपूँजी देिख  अपनाकटgभ43 दुनूसँ अलग रखलिटgभछछ ह  । मुदा समाजोक लटgभं4ी तँ एहेन सकबेधने अिछ   जे निह यटgभ44 िव  चार \nभेने पिर िटg3इ4 थ  ित  वश मजबूरीमे ‘हँ’ कहए पड़ै छै। सेहो भेल। ततबे नै लटgभं4ीक सोर एहेन अिछ   जे गामेमे लोक \nसासुर-मातृक सेहो ठाढ़ कऽ लइए।  \nओही झंझटमे जुगेसर आठ कटg3भधा जमीन कीनैक िव  चार केलिटgभछछ ह  । ओना दुनू परानीक िव चार जे \nमुनेसरकटgभ43 ऐ जमीनमे संग नै करब। मुदा पिर वारक तँ िव िध वत् बटबारा भेल नै अिछ  तखन जेठ भाय िछ ऐ, \nछोट भाएक िह टg3इ4 सा  तँ भइये जाएत। तँए किह  देब जटgभ6ंरी अिछ  । जँ अ◌ाधा खचटg361 देत तँ ठीके छै नइ तँ \nअपन दोख तँ मेटा लेब। िव चारक पाछू पेटमे रहिटgभछछ ह   जे मुनेसरक आमदनी ततबे छै जे कहुना कऽ पिर वार \nचलै छै। तखन टgभ6ंपैया कतए सँ आनत ? तइ बीच मनमे ईहो जे गुप-चुप दाम भेल अिछ  िक ने, बढ़ा देबै। \nकहुना (अिध या दाम भेने) चािर  कटg3भधा तेफैसला (तीन फिस ला) खेतक भैलू कम नै भेल। \nपोटg3इ4 ट काडटg361क माटgभछध यमसँ जुगेसर मुनेसरकटgभ43 जनतब देलिख  न। टg3इ4 कूलक दरमाहा तँ जुगेसरकटgभ43 बूझल , \nमुदा टg3छ4यूशनक आमदनी तँ नै बूझल। तइ संग पिटgभध।  यो (मुनेसरक) िव चार देलिख न जे नैहरमे देल बरतन-वासन \nजे अिछ  ओ अनेरे घरमे ढनमनाइत रहैए, ओकरा बेिच  कऽ जमीन कीन िल अ। अखन धिर  दुनू भटg363इ -\nजुगेसर-मुनेसरक- बीच पिह लुके सटgभ।4 बटgभछछ ध  जीिव त छल। मुनेसर आधा खचटg361 दइले तैयार भऽ गेला।  \nजमीनक रिज टg3इ3 टg3।।ी जुगेसर दुनू भटg363इक नाओंसँ करा लेता। अपन कमजोर पाशा देिख   जुगेसर दुनू \nपरानी िव चार केलिटgभछछ ह   जे नीक हएत बेटा नाओंसँ जमीन िल खौल जाए। मुनेसरकटgभ43 कोनो पता नै। तइ समए \nरिज िटg3इ3 टg3।।  यो आ◌ॅिफ समे अखुनका जकटg363 नै छल जे िल  खौिन हारोकटgभ43 उपिटg3इ4 थ  त रहए पड़ैत। िक यो केकरा◌े नाओंसँ \nजमीन िल खा सकैए। तइ संग पान-सात बखटg361 पछाित   दटg3इ4 ता बेज भेटै छै, ताबे बातो पुरना जाइत। तहूमे \nकागजक खोज जखन हएत तखन ने जँ नै हएत तँ के बूझत? ने िभ नौज भेल अिछ  आ ने खेती-पथारी \nबँटल अिछ । तखन तँ गाममे रहै छी जेना-तेना जनक हाथे खेती कऽ लइ छी। बात खुजबे ने करत, तँ \nमुहटg363 -ठुटg3भधी आिक   हटgभ।छ ला -फसाद हएत िक अए। जिह या भीन हएब तिह या बूझल जेतै। अनुकूल िव चार बूिझ  \nजुगेसर अपना बेटाक नाओंसँ आठो कटg3भधा जमीन िल  खा देलिटgभछछ ह  । जे पछाित  दुनू भटg363इक बीच िव  टg3इ4 फो टक भऽ \nगेल।  \nिक छु साल पछाित  रिज टg3इ3 टg3।।ी क भेद खूगल। भेद खूिग  ते दुनू पिर वारमे अनोन-िव सनोन शुटgभ6ं भेल। दू \nतरहक अनोन-िव सनोन उठल। एक तरहक भेल जे मुनेसर दुनू बेकतीक बीच आ दोसर तरहक भेल \nजुगेसरक बीच। जुगेसरक पटgभध।ी िप  ताक सटgभ।4 प ित क खेल देिख  चुकल छली जे अछैते िह टg3इ4 से िह टg3इ4 सा  नै भेल।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n37 \n \nतँए पित पर दबाव बनौने जे जे भेल माने बेटा नामे रिज टg3इ3 टg3।।ीसँ नीक भेल। मुदा जुगेसरकटgभ43 सटg3भ4 : भाइक संग \nबेइमानी आ समाजक बीच दोखी हेबाक डर मनमे नचैत रहिटgभछछ ह  । मुदा बेटो जुआन भऽ गेल रहिटgभछछ ह  । अपन \nखास िह टg3इ4 सा  बूिझ  ओहो माइयेक पीठपोहू बनल। तिह ना दोसर िद स मुनेसर अपन आमदनी देिख  सबुर करैत। \nआमदिन यटgभ44 नीक बिन   गेल रहिटgभछछ ह  । सरकारीकरण भेने नीक दरमाहा, तइ संग टg3छ4यूशनो फीस बढ़ने अिध  क \nआमदनी, रटg363चीक मकान भाड़ा सेहो जोर दैत। मुदा साधनाक भूख (सटgभ।4 प ित क भूख) आरो उटg3।1 भऽ गेलिटgभछछ ह  । \nतहूमे अपन बाप-माइक देल बरतन-बासन िब काए ल रहिटgभछछ ह  । दुनू परानीक बीच खुिल  कऽ मतभेद शुटgभ6ं भऽ \nगेल। गप-सपक टg3छ।म एना भेलिटgभछछ ह  । मुनेसर पटgभध।ीकटgभ43 बुझबैत कहलिख  न-  \n“देिख यौ, रटg363ची सन शहरमे अपन मकान भऽ गेल , गाममे रहैक कोनो टgभ6भटg311े ने अिछ  । तखन तँ ओहए (भैया) \nखेित यो करै छिथ , खेबो करता।” \nमुनेसरक िव चारकटgभ43 कटैत साधना अपन अथटg361शाटg3इ4टgभंंीय तकटg361 देलिख  न-  \n“जखन गाममे नै रहब तखन गामक पूँजीकटgभ43 मार पूँजी िक  अए बनौने रहब। ओकरा बेिच  कऽ बटg3ध3कमे जमा कऽ \nलेब तैयो सूिद  आओत। नै जँ घरे आरो बना लेब तैयो भाड़ा एबे करत।” \nपाशा बदलैत मुनेसर तकटg361 देलिख  न-  \n“बाप-पुरखाक जँ घरािड़ ये बेिच  लेब तखन कोन मुँह लऽ कऽ िज नगी जीब। कोनो िक  पेट जरैए जे \nबेचब।” \n      होइत-हबाइत ई भेल जे गामक खेत भरना लगा बटg3ध3कमे जमा कऽ लेब। मुदा िव  वाद तँ बीचमे भैयारीक \nरहबे करिटgभछछ ह  ।  \n      िक छु िद न पछाित  दुनू बेकती (मुनेसर-साधना) गाम आिब  अपन डीह-डावरसँ लऽ कऽ बाध धिर क \nबँटबारा करैक िव चार जुगेसरक सोझामे रखलिटgभछछ ह  । िव वादी जमीन (जे रिज टg3इ3 टg3।।ी  भेल रहए) छोिड़  सभ िक छु \nबँटैले तैयार भऽ गेला। नइ मामासँ कनहा मामा नीक। िव वादी जमीन छोिड़  बािक  बटg363िट   लेलिटgभछछ ह  ।  \n      हिर हरक भैयारीमे अढ़ाइ कटg3भधा घराड़ी। जे बँटाइत पटg363च धूरपर आिब   गेल।  \n      जइ समए सुलोचना सासुरसँ नैहर आएल छली ओ समए देशक आटgभछछ दो लनक तूफानी दौड़ छल। सन् \n1942 क दमनचटg3छ। टgभ6भारटgभ।4 भ भऽ गेल छल। परोपटg3भ6ाक (झंझारपुर इलाकाक) लोक अंटg3।1ेजी हुकुमतक िख  लाफ \nसड़कपर उतिर  गेल छल। गोरा-पलटनक उटg3छ6डा झंझा रपुर बनल छल। कतेको गाममे आिग  लगाओल गेल। \nकतेको गोटे गुटgभ।इ त वासमे काज करैत छला। कतेको गोटे मािर  खा-खा जहलमे बटg3छभ छला। मुदा लािज  मी बात \nईहो रहल जे ऐठामक कतेको पिर वार गोरा सरकारक संग देलक। रहै-खाइक बेवटg3इ4 था क संग-संग सटgभ।4 प ित क \nलूट सेहो केलक।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n38 \n \n      ओना गाममे सुलोचना बिह न सन कतेको गोटे छिथ  जे सासुरसँ भगाओल छिथ । अपन माए-बाप, भाए-\nभा◌ैजाइक संग सेहो रहै छिथ  आ असगरो बोिन -बुटgभं4ा कऽ जीवन -यापन सेहो करैत छिथ । िक छु गोटेकटgभ43 \nसटgभछछ तानो छिटgभछछ ह   आ िक छु गोटेकटgभ43 निह  यटgभ44 छिटgभछछ ह  ।  \n      अदौसँ एक पुटgभ64ष एक नारी सटgभ।4 बटgभछछ ध क िव धानो आ बेवहारो तँ बनल रहल मुदा पिर वारकटgभ43 आगू बढ़ैक लेल \nिक छु कमी तँ छेलैहे। ओ कमी अिछ  जे मनुटg3इ3 य क शरीरक बनाबिट  समान नै होइत अिछ । बहुलटg364शमे \nसटgभछछ तानोटgभछ4 पिटgभं4क शिटgभधइ त   समान रहैत आएल अिछ  तँ तइ संग कमी-बेसी सेहो रहल अिछ । कतौ कोनो पुटgभ64खमे \nशिटgभधइ त  क कमी तँ कतौ कोनो मिह लामे। तिह ना कतौ कोनो पुटgभ64खमे बेसी रहल अिछ   तँ कतौ कोनो मिह लामे। \nशिटgभधइ त  हीन पुटgभ64ख रहने टgभंभेटgभंंज सटgभछछ ता नक चलिन  सेहो रहल अिछ । मुदा शिटgभधइ त  हीन नारी भेने तँ पिर वारकटgभ43 आगू \nबढ़ैमे बाधा उपिटg3इ4 थ  त भाइये जाइत अिछ । तइठाम दोसर नारीक सहारा जटgभ6ंरी भऽ जा इत अिछ । जँ से नै \nहएत तँ पिर वारक अटgभछछ त हएत। अटgभछछ ते नै हएत बुढ़ाड़ी आ बीमारीक अवटg3इ4 था सेहो कटg3इ3 ट कर हएत। मुदा \nआवटg3इभ य क-आवटg3इभ य कता तखन आराम आ िव लास िद स बढ़ैत अिछ  जखन भो-िव लासक मनोवृिटgभं4   जोर मारैत \nअिछ । जइक चलैत समाज-पिर वारमे ि◌ वकृतताक टgभ6ंप पकड़ैत अिछ  । से भेल। समाजक अगुआएल (खास \nकऽ आिथटg361क टgभ6ंपे) आ मटgभछध य वगटg36छयो पिर  वारमे एक-सँ-अिध क िब आह करब नीके जकटg363 चलिन  मे आिब  गेल। \nजइसँ एक पुटgभ64ख एक नारीक टgभ6भथापर जबरदस चोट पड़ल। मुदा केतबो जबरदस चोट िक  अए ने पड़ल, \nतैयो सोलहटg3छभी नटg3इ3 ट  नै भेल। ओना िन टg3इ। वगटg361मे सेहो बीमारी  पैसल मुदा दोसर टgभ6ंपमे। ओना राजशाही बेवटg3इ4 था मे \nऊपर-सँ-नीचटg363 धिर  क िक छु पिर वार जोड़ाएल छल, तइ पिर वारक बीच भोगी-िव लासी मनोवृिटgभं4  क पिर णाम छल, \nजखनिक  गरीबमे पेटक ददटg361 कारण भेल। एहेन पुटgभ64खोक संटgभध1 या  कम नै जे कामचोर, आलसी, नशाखोर \nइटgभछ4 या िद क कारणे पटgभध।ीकटgभ43 नै रािख  पबैत छल। नै रखैक माने ई जे पटgभध।ीक भरण -पोषण नै कऽ पबैत छल। \nमुदा सेहो सोलहनी नै भेल। एहेन बहुतो मिह ला छली जे पुटgभ64खे जकटg363 टgभंधम करैत छली। िज  नका मनमे पित क \nटgभ6भित   असीम टgभंधटg3भइा आ मजगूत संकटgभ।छ प छलिटgभछछ ह  । अपन िज नगीक सभ सुख पित मे अरोिप  नेने छली।  \n      एकसँ अिध क िब आह करैक टgभ6ंप िद  नानुिद न बदतर होइत गेल। अनेको रंगक कुिटgभछ4 स  त रोगक जटgभछछ म  होइत \nगेल। पुटgभ64खोक िव  चार एते िघ नौना टgभ6ंप पकिड़   लेलक जे दजटg361नक -दजटg361न िब  आह करए लगला। तइ संग ईहो \nभेल जे पुटgभ64खक उमेरोक ठेकान नै रहल। जे उमेर िब  आहक निह यो छल तहू उमेरमे िब आह करए लगला। \nजइसँ अपने िक छुए िद न पछाित  मिर  जाइत छला आ जुआिन यटgभ43सँ मिह  ला वैधटg3इ1 य टgभ6ंपमे बदिल   जाइ छली। \nिव धवा िज नगीक बीच एहेन पिर िटg3इ4 थ  ित  पैदा लऽ लैत छल जे समाजमे रोग बिन  गेल।  \n      ओना नारीक टgभ6भित   पुटgभ64ख सोलहो आना अटgभछछ याइये केलिटgभछछ ह   सेहो नै। लड़का-लड़कीक (पुटgभ64ख -नारी) बीच \nदुनू तरहटgभ43 रोगक टgभ6भवेश भेल। कतौ बलक टgभ6भयोग भेल तँ कतौ पुटgभ64ख -नारीक बीचक आंिग क सटgभ।4 बटgभछछ ध  सेहो \nभेल।  \n      टgभ6भटg311 उठैत जे अदौक परटgभ।4 प रा (वैिद क परटgभ।4 प रा) पर एते भारी चोट पड़ल आ सभ पुटgभ64ख -मिह लाक मुँह \nदेखैत रिह  गेला। नै, ऐठाम ईहो बात देखए पड़त जे ने सभ गामक एक रंग चािल -ढािल , खान-पान, बात-\nिव चार अिछ  आ ने सामािज क िव कासक टgभ6भिटg3छ।  या एक रंग अिछ ।  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n39 \n \n      एक रंग नै होइक अनेको कारण अिछ । एक तँ छोट-छोट राटgभध6 य मे िव भािज त छल। जइ तरहक राटgभध6 य  \nछल ओइ तरहक रजो छला। ओना िम िथ लटg364चल सेहो कतेको जमीटgभछछ दारीक संग राटgभध6 यो मे िव भािज त छल। \nसभकटgभ43 अपन -अपन शासनक संग सामािज क बेवटg3इ4 था ◌े संचािल त करैक अलग-अलग ढड़टg36ं छल। ओना टgभंभेटgभंंक \nिह साबसँ सेहो अंतर छेलैहे। खान-पानक संग उपारजन करैक िस टg3इ4 ट मोमे अंतर पिह नॱ छल अखनॱ अिछ । \nअखनो एहेन टgभंभेटgभंं अिछ   जइठाम ने बािढ़ क कोनो टgभ6भभाव (धारक काट-छटg363ट ) तेहेन पड़ल जइसँ ओइठामक \nखेत-पथार, वास भूिम  टgभ6भभािव  त भेल। मुदा एहनो टgभंभेटgभंंक कमी नै जइठाम उपजाऊ भूिम   धारो बिन  गेल आ \nबालुओसँ भिर  गेल अिछ । जे किह यो सुटgभछछ द र गाम (वासक िह साबे) छल ओ उजिड़  गेल। िब नु अटg3छभ -पािन सँ \nमनुख जीब केना सकैए? ई तँ टgभ6भटg311 तिह  यो छल आ अखनो अिछ ये।  \n      एकटा आरो भेल। ओ ई जे जइठाम पुटgभ64ख -नारीक बीच पिर वार ठाढ़ भेल ओइठाम पुटgभ64ख टgभ6भधान बेवटg3इ4 था  \nरहने अनेको तरहक अबलट लगा नारीकटgभ43 घरसँ भगाएब। केकरो सटgभछछ तानोटgभछ4 पिटgभं4   शिटgभधइत   नै रहने, तँ केकरो \nचिर टgभंंहीन किह   इटgभछ4 या िद -इटgभछ4 या िद , लट जोिड़  घरसँ अलग कऽ देल जाइत छल अखनो कऽ देल जाइए।  \n      गामक समटg3इ4 या  (भाइक बेवहार) दुनू परानी मुनेसरक सटgभ।4 बटgभछछ ध मे खािध  बनैत गेल। दुनू भटg363इक िभ  नौजी \nसुलोचनाकटgभ43 सेहो बटg363िट   देलकिटgभछछ ह  । एते िद न सुलोचना दुनू भटg363इक बीच छली मुदा भीन भेने जुगेसरसँ हिट  \nमुनेसरक संग भेली। जुगेसर मुनेसरक खेती छोिड़  देलकिटgभछछ ह  । भाइक खेती छोड़ने खेतीक समटg3इ4 या मुनेसरकटgभ43 \nउठलिटgभछछ ह। कारणो टg3इ4 पटg3इ3 टे  अिछ । अपने दुनू परानी बाहरे रिह तो छला आ गामक आवाजाही सेहो निह यटgभ43 जकटg363 \nछलिटgभछछ ह  । गाममे नै रहने माले-जाल केना पोिस  सकै छला, जइसँ खेती किर तिथ । ओना बाहरोमे दुनू बेकती \nमुनेसर एकठाम निह यटgभ43 रहैत छला। बाल -बटgभध4 चाक संग पटgभध।ी -साधना रटg363चीमे रिह  तो छली आ हाइ-टg3इ4 कूलमे \nनोकिर यो करैत छली जखन िक  मुनेसर पलामूमे रहैत छला। एक तँ दुनूक दूरी अिध क अिछ  दोसर जँ \nटg3इ4 कूलमे छुिटg3भ6  यो होइत छलिटgभछछ ह   तैयो टg3छ4यूशन रिह  ये जाइत छलिटgभछछ ह  । तँए रटg363चीयोक आबा -जाही कमे-सम रहैत \nछलिटgभछछ ह  ।  \n      िज नगीक दूरी िव चारोक दूरी बनौने रहलिटgभछछ ह  । जइठाम साधनाकटgभ43 अपन पिर  वारक िच टgभछछ ह -पहिच टgभछछ ह मे कमी \nछलिटgभछछ ह   तइठाम मुनेसर भाइक आगू सटgभ।4 प ित -जमीनकटgभ43 गौण बुझैत छला। टg3इ4 प ष् ट दुनूक मतभेद होइत गेलिटgभछछ ह  । \nअपन हक-िह टg3इ4 सा पर साधना अड़ली तँ मुनेसर आगू बढ़ैसँ िह चिक चाइ छला। होइत-हबाइत भेल ई जे दुनू \nगोटे एक िद न ि◌ नणटg361यक लेल तैयार भेला। दुनूक बीच टgभ6भटg311 -उटgभं4र एना भेलिटgभछछ ह  ।  \nसाधना- “जखन खेत कीनैमे आधा खचटg361 भैयाकटgभ43 देिल  यिन  तखन ओ िक अए अपना बेटा नामे िल खा बेइमानी \nकेलिटgभछछ ह  ?” \nसाधनाक मजगूत तकटg361सँ मुनेसर सहिम   गेला। मुदा अपनाकटgभ43 उदार बनबैत उटgभं4र देलिख  न- \n“ओ (भैया) जँ बेइमाि◌ नयटgभ43 केलिटgभछछ ह   तइसँ हमर की िब गड़ल?” \n(/g3।आमश : जारी...)   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n40 \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतच।षंअय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nसाच।252ाच।2ए4 का र च।257ी राजदेव मच।2एष ड लक संग- \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल- सभसँ पिह ने िव देह सािह टgभछ4 य सटgभ।4 मान लेल अपनेकटgभ43 बहुत -बहुत बधाइ...। \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- धटgभछछ य वाद।   \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   अहटg363क नजिर  मे सािह टgभछ4 यक उटg31।ेटg3इभ य  की अिछ ? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- सािह टgभछ4 यक उटg31।ेटg3इभ य  होइत अिछ - लोक कटgभ।छ या णक भावना। समाजक कटgभ।छ या ण करब सािह टgभछ4 य क \nपरम अभीटg3इ3 ट  अिछ । माटgभंं अिभ  टg3इ1 यिटgभधइ त   नै जेकर सटgभ।4 बटgभछछ ध  िज नगीसँ हुअए सहए सुटgभध4 चा  सािह टgभछ4 य  \nअिछ ।  \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   अहटg363क सािह  टgभछ4 य मे इित हास/संटg3इ4 कृित  (खास कऽ िम िथ लाक) केना विणटg361त होइत अिछ  ? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- सामािज क यथटg36ंथ क अिभ टg3इ1 यिटgभधइ त   जँ हेतै तँ इित हास आ संटg3इ4 कृित क समावेश भ’ जेनाइ \nटg3इ4 वा भािव के छै। िज नगीकटgभ43 जनबाक लेल युगक िच  टgभंं आवटg3इभ य क अिछ , सँगिह  टgभ6भाचीण आ नवीन \nसंटg3इ4 कृित  आ संटg3इ4 का रक समावेश होइते रहै छै।   \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   िद नानुिद नक अनुभवक अहटg363क सािह  टgभछ4 यमे कोन तरहटgभ43 िव  वेचन होइत अिछ ? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल-  यएह अनुभव तँ काटg3इ1 य क हेतुमे मदित  करै छै। जगतकटgभ43 अनुभव आ अटgभछध य यनसँ अनुभवक \nटgभ6भािटgभ।इ त   होइ छै आ रचना करैत काल ओकर टgभ6ंप टgभ6भगट होइ छै।  \n  \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   सािह टgभछ4 यक शिटgभधइ त  क िव षएमे अपनेक की कहब अिछ ? \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n41 \n \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- सािह टgभछ4 यक शिटgभधइ त   तँ असीम अिछ । एक िद स टg3छ।ािटgभछछ त  क िच नगी अिछ  तँ दोसर िद स शािटgभछछ त  क \nबीज अिछ । सामािज क पिर वटgभं4टg361नमे ऐ शिटgभधइ त  क अहम भूिम का रहैत अिछ । \n       \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   अहटg363क सािह टgभछ4 य मे पाप-पुटgभछ3 यक िवटg3इभलेषण केना होइत अिछ  ? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- मानव हर टgभंभण पिर  िटg3इ4 थ  ित क कड़ीसँ बाटgभछछ ह ल रहैत अिछ । पिर िटg3इ4 थ  ित  वश नीक-अधलाह, पाप-\nपुटgभछ3 य होइत रहै छै। ओना ऐ शटgभ।भ दक सटgभ।4 बटgभछछ ध  सािह टgभछ4 यक अपेटgभंभा धमटg361सँ बेसी अिछ  । \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   कटgभ।छ प ना आ यथाथटg361क समटgभछछ वय अहटg363 अपन सािह  टgभछ4 य मे केना करैत छी? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- तीवटg36भगित  सँ बढ़ैत कालचटg3छ।। आइ जेकरा कटgभ।छ पना कहैत छी कािटg334   यथटg36ंथ बिन   जाइत अिछ । \nसािह टgभछ4 य लेल कटgभ।छ पना आ यथटg36ंथक सिटgभ।4म  लन आवटg3इभ य क होइते छै। \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   अहटg363क सािह  टgभछ4 यमे पाटgभंं जीवन् त भऽ उठैत अिछ , तेकर की  रहटg3इ4य ? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- पाटgभंं तँ समाजेसँ िब  छल जाइत अिछ । ओकरा सँगे जीअब, जटg363चब , परखब आवटg3इभ य क अिछ । \nपटgभं6ात जँ ओकरा अिभ  टg3इ1 यटgभधइ त करब तँ ओ जीवटgभछछ त  हेबे करतै।  \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   सािह टgभछ4 य  लेखन, िव शेष कऽ मैिथ ली सािह टgभछ4य लेखन अहटg363 लेल कोन तरहटgभ43 िव  िश टg3इ3 ट  अिछ आ \nएकर टgभ6भाथिम  कताकटgभ43 अहटg363 कोन तरहटgभ43 देखै छी ? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- ऐठाम आमजनक भाषा अिछ  मैिथ ली। जन-जन तक अपन अिभ टg3इ1 यिटgभधइ त  कटgभ43 संटgभ6भेषण करबाक \nलेल ऐ भाषाकटgभ43 टgभ6भाथिम  कता देमिह  पड़त। \n  \n   \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   की अहटg363 कोनो तटgभछं य क झँपलाहा भाग उघारैत िछ ऐक? अगर हँ तँ केना आ नै तँ िकएक? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- कोनो भाग ने उघड़ल अिछ  आ ने झटg363पल। सभटा सोझेमे अिछ  । िल खबाक आ देखबाक \nअपन-अपन दृिटg3इ3 ट  कोण अिछ ।   \n  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n42 \n \nउमेश मटgभछ3 ड ल-  अहटg363 किह  यासँ लेखन टgभ6भारटgभ।4 भ  केलॱ, केकरा लेल िल खलॱ, आइ-कािटg334   केकरा लेल िल ख रहल \nछी? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- बून-बूनसँ सरोवर भिर  जाइ छै। दीघटg361 काल तक अटgभ।3 यास अनवरत चलैत रहल। कटgभ।छ प नाक \nमुटgभ64त तँ पिह  ने मनेमे बनै छै। पुरान िछ टफुट पाटgभछ3 डुिल िप  सभमे 1986 ई. तथा कोनोमे \n1987 ई. अंिक त अिछ । \n            समाजक लेल िल खलॱ आ आइयो हुनके लेल िल ख रहल छी। \n  \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-  की अहटg363कटgभ43 ई लगैत रहल अिछ   जे मुटgभध1 य धारासँ अहटg363 कित  याएल गेल छी? अहटg363क रचनामे \nसमाजकटgभ43 बाहरसँ देखबाक टgभ6भवृित  क की कारण? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- धारा तँ अटgभछछ त रसँ फुटैत छै। अपन-अपन धारा होइ छै। मुटgभध1 य  आ कित आएल किह  की \nओकरा रोिक  देब संभव छै? \n            समाजकटgभ43 माटgभंं बाहरसँ देख गंभीर रचना केना भ ’ सकैत अिछ । एक हृदए दोसरसँ िन वेदन केना \nकरतै। \n  \nि◌ वदेह-        अपन सािह टgभछ4 य आ रचनामे की टg3इ4 वयंकटgभ43 पूणटg361टgभ6ंपसँ इमानदार राखब आवटg3इभ य क छै? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- सािह टgभछ4 य आ रचनामे जँ इमानदारी सुरिटgभंभ  त नै रहतै तँ फेर ओ कतए आ केना बँचतै।  \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   मैिथ ली सािह टgभछ4 य  आइक िद नमे की ई सभ (सािह टgभछ4 य कार)क सामुिह क दोष टg3इ4 वी कृित क टgभ6ंप नै \nबुझना जाइत अिछ ?-  \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- आइक िद नमे जे मैिथ ली सािह टgभछ4 यक िटg3इ4 थ  ित  छै तेकरा लेल जे सभ दोषी छिथ  हुनका सभकटgभ43 \nटg3इ4 वी कार करबाक चािह यिन । पैघ लोकक तँ यएह पिह चान अिछ  जे अपन दोषपर \nटg3इ4 वीकारोिटgभधइ त  क भाव टgभ6भदशटg361नमे कोनोटा िझ  झक नै देखबए। हमहूँ ओही टgभंधेणीमे आइक \nसािह टgभछ4 य कार छी। तँए िक  हमहूँ दोषी नै छी? \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   की अहटg363कटgभ43 लगैत अिछ  जे अहटg363क पोथीकटgभ43 िह  टgभछछ दी , बंटgभधभ ला , नेपाली, अंटg3।1जी आिद   भाषामे \nअनुवाद कएल जाएत? तइ िटg3इ4 थ  ित मे ओतए एकर कोन टgभ6ंपटgभ43 टg3इ4 वा गत हेतैक? की अहटg363क  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n43 \n \nसािह टgभछ4 य ओइ भाषा आ संटg3इ4 कृित  सभ लेल ओतबे महटgभछ4 वपूणटg361 रहतै जते ओ मैिथ  ली भाषा आ \nसंटg3इ4 कृित  लेल छै? अहटg363क लेखन भाषा-संटg3इ4 कृित  िन पटg3ध1टgभंभ िक  अए नै भऽ सकल? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- दीघटg361 काल तक टgभ6भतीटgभंभाक उपराटgभछछ त तँ कहुना पाथी टgभ6भकािश  त भेल। भाषटg364तर वा अनुवादक \nिव षएमे िक  सोचब। ओना हृदएटg3इ4 पशटg36छ , सुटgभध4 चा  सािह टgभछ4 य सभ भाषाक लेल महटgभछ4 वपूणटg361 होइ अिछ   \nआ सभठाम आदृत होइत अिछ । \nभाषा-संटg3इ4 कृित सँ ि◌ नरपेटgभंभ भ ’ रचना केना होएत। \n   \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   अहटg363क भाषा तँ मैिथ  ली अिछ  मुदा अहटg363क लेखनपर बाहरी भाषा , संटg3इ4 कृित , िव चारधाराक \nटgभ6भभाव पड़ल अिछ  , कतौ-कतौ ई टg3इ4 पटg3इ3 ट  अिछ  मुदा बेसी ठाम नै, एकर की कारण? \nराजदेव मटgभछ3 ड ल- भाषा तँ बहैत नीर अिछ । एकरा बाटgभछछ ह सँ घेिर  क’ राखब ठीन नै। बेकती आ टg3इ4 था न सभमे \nपिर वटgभं4टg361न भ ’ रहल छै आ हेबक सोहो चाही। पिर वटgभं4टg361न आ िन  त-नूतनता आवटg3इभ य क छै। \n  \nउमेश मटgभछ3 ड ल-   अहटg363क रचनाक टgभ6भचार ऐ पुरटg3इ4 कारक बाद भयंकर टgभ6ंपसँ भेल अिछ  , अहटg363कटgभ43 ऐसँ केहेन \nअनुभव भऽ रहल अिछ ? \nराजदेव म टgभछ3 ड ल- टgभ6भसटg3छभ छी ऐ बातसँ जे समाज आ खास क ’ वुिटg3भइ  जीवी पाठक वगटg361 हमरापर अनुटg3।1ह केलिथ  । \nसभकटgभ43 हृदएसँ नमन।  \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतच।षंअय ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n44 \n \nजगदीश टgभ6भसाद मटgभछ3डल  \nरटgभध।ाकर डकैत (एकटg364की ) \nपिह ल दृटg3इभ य - \n(मोजेलाल गरदिन मे ढोल, हाथमे लकड़ीक बजौना नेने आगू-अ◌ागू आ भजन लाल पाछू-पाछू।) \n  \nमोजे लाल-     (डंका जकटg363 बजबैत , कनी काल ढोल बजा, बटg3छभ करैत ) नगर-नगर, डगर-डगरसँ गाम-गामक, \nसमाज-समाजक भाए-बिह न, काका-काकी, दादा-दादी इटgभछ4 या िद  सभसँ कहै छी, सुनै- जाउ। \nभजन-लाल भाय बीच छिथ  ओ कहता। \n  \nभजन लाल-    गाम-समाजक जे भाए-बिह न छी कान खोिल  सुनू। जँ नै सुनब आ पछाित  कहब जे तेना \nकान गुिज या गेल जे से सुनबे ने केलॱ। से नै हुअए।  \n             \nमोजे लाल-     (पुन: जागब टgभछध व िन मे ढोल बजा) भजन भाय, अपन िव चार किह यौ।    \n  \nभजन लाल-    कािटg334   भा◌ेरेसँ रटgभध।ाकर भैया ऐठाम पुटgभछ3 योटgभछ4 स व िछ यिन  छपुआ काडटg361क आशा नै करब।  \n  \nमोजे लाल-     भाय सहाएब, छपुआ काडटg361 िक   कहिल ऐ? \n  \n िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n45 \n \nभजन लाल-    आब देखै छी जे गामसँ, पिर वारसँ एते तक िक  बाप-माएसँ करोड़ो योजन दूर छी मुदा बेटा-\nबेटीक जटgभछछ मोटgभछ4 स व मना हजारो-लाखा◌े काडटg361 जतए -तजए िब लिह  दइ िछ ऐ। मुदा...। \n  \nमोजे लाल-     मुदा िक ? \n  \nभजन लाल-    यएह जे पिह ने छँिट आबए पड़त जे कोन काड हकार सदृश अिछ  आ कोन भारक संग \nभोजनक अिछ । ई तँ नै जे ‘जान ने पहचान, हमर तोहर मेहमान’। \n  \nमोजे लाल-     (एक धुन ढोल बजबैत नचबो करैत आ गेबो करैत) \n            नोत एलै हौ भैया, हकार एलै हौ \nबेन डोलबैत बेना एलै, पीपहीक मुटg3इ4 का न हौ। \nफड़-अिह वर फड़ िब लिह  बटg363िट   \nजोगी-टgभं3ानी रटgभध।ाकर डकैत भैया हौ।  \n            (दोहरा-तेहरा, ढोलो बजबैत आ गेबो करैत।) असिथ र होइत- \nभजन भाय, नोत-हकारक ढोलहो छी, तँए दोहरा-तेहरा कऽ किह यौ? \n  \nभजन लाल-    से की? \n  \nमोजे लाल-     जिह ना सोना भेटनॱ आ हरेनॱ टgभ6भािटgभं6  त करबए पड़ै छै तिह ना ने नतो-हकार छी। सरही आमक \nपीपही नीक-नीक कलमी जौड़क जोड़ पािब  नाता जोिड़  सरही-सँ-कलमी बिन  जाइत अिछ  \nतिह ना ने नतो जोड़ल जाइत अिछ । ई तँ नै ने जे फुसटg361त दुआरे ए .टी.एम.क माटgभछध य मसँ \nसटgभ।4 बटgभछछ ध  जोिड़  लेब।  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n46 \n \nभजन लाल-    से की? \n  \nमोजे लाल-     यएह जे कोनो िब आह छै आिक  मूड़न आिक  कोनो आन छोट-पैघ काज, जखने काज \nपिर वारसँ ऊपर उठैत अिछ  तखने ने पिर वारसँ उठल सोच-बुिध क जटgभ6ंरत पड़ैत अिछ  , \nतखन अहटg363कटgभ43 अपनेसँ छुटg3भ6ी नै अिछ  , केना पछुआएल लोक अहटg363 संग सटgभ।4 बटgभछछ ध  बना रहत। \n  \nभजन लाल-    जिह ना तूँ मोजे लाल, िब नु खित आनक मािल क तिह ना हम भजना हरक लागिन सँ लऽ कऽ \nखौजरा-खैजरी चट कबैत वीणाक ओहन टg3इ4 वर समुटg4इ6मे पहुँच जाइ छी जे घंटा भिर   पटरी दबने \nएकटा मकै फुिट  कऽ खापिड़ सँ कूिद  मािट पर अबैत अिछ ।  \n  \nमोजे लाल-     भाय सहाएब, अहटg363क बात नै बुझलॱ ? \n  \nभजन लाल-    जिह ना भटg3भ6ा गाछमे लटिक   जीवन याटgभंंा करैत तिह  ना मुड़ै मािट क तरेमे जीवन याटgभंंा करैत \nअिछ , तँए ओकर िज नगीक कोनो महत नै? की ओ जीवनदाता नै छी? \n  \nमोजे लाल-     भाय सहाएब, बूढ़ भेने अहटg363 भँिस  या जाइ छी? \n  \nभजन लाल-    से केना? \n  \nमोजे लाल-     हम तँ गाम-देहातसँ शहर बजार धिर  ने घुमै छी। जाबे बजार नै बनत ताबे चौकीदार केना \nफड़त। देखै िछ ऐ बड़का-बड़का बिर आतीमे इंजन गाड़ीक पित आनी लगल, तइमे छौड़ा-छौड़ी \nसभ अपन गाड़ी सटा देत आ भिर  राित  खा-पी उमैक लेत।  \n            (ढोलक अवाज सुिन  गामक िम सर लाल आ रमण लाल अबैत, दुनूकटgभ43 देिख  ते पाशा बदलैत) \nनोत एलै हो भैया, हकार एलै हो....  िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n47 \n \n(मोजे लालकटgभ43 चुप होइते भजन लाल िम सर लाल िद स तकलक। भावाटgभछ4 मक दृटg3इभ य । केना िम सर लालक \nथरथर कपैत मन िक छु बाजए चाहैत, तिह ना भजन लालक िप यासल पिथ कक दृटg3इभ य  \nइटgभछ4 या िद ...।) \n  \nभजन लाल-    (िम सर लालसँ, आ◌े◌ंगरी तािन  बटg363िह   उठा) अहटg363 िक  छु बाजए चाहै छी? \n  \nिम सर लाल-    हँ। \n  \nभजन लाल-    तखन मुँह िक अए चोरौने छी। जाबे अपन बात काज टgभ6ंपमे दुिन  यटg363क बीच नै राखब तँ के \nकेकर िक  केलकै से तँ बुझए पड़त। मन असिथ र कऽ बाजू। ओना अखन उटgभछ4 स वक समए \nलिग चाएल अिछ  तँए नीक हएत जे अहूँ सभ कपड़ा-लटgभं4ा साफ क ऽ ली, केश-दाढ़ी, जुटgभं4ा -\nचटgभ।इ प ल ठीक-ठाक करैमे जते समए लागत तइसँ बेसी समए नै अिछ ।  \n  \nिम सर लाल-    (कँपैत) भाय-सहाएब, अहटg363क उटgभछ4 सवमे तेहेन मंच बनत जे टgभंधीमान्-टgभंधीमती होइत -होइत बजैक \nसमैये ओरा जाएत तखन तँ जिह ना भोजमे सभ िद न धिक आइत-धिक आइत ए◌े◌ँठार लग पहुँच \nगेलॱ। \n(िब टgभध4चेमे मोजे लाल िड गरी चािल मे ढोल बजबए लगैए) \n  \nभजन लाल- \n   भाय, ने तोहर बात हमरा धऽ लेत आ ने धड़ैक डर होइए मुदा पैघ काजक आगू छोट \nकाजकटgभ43 िक  छु िव लमा देब नीक होइ छै। नइ, जँ तूँ बड़ धड़फड़ाएल छह तँ चलह रटg3इ4 ता  \nपकिड़  संगे-संग। काजो चलतै आ भजनो-कीतटg361न चलतै।  \n            (तइ बीच रमण लाल िम सर लालकटgभ43 डपटैत बाजल )  \n            बजैले जे सतमसुआ बटgभध4 चा जकटg363 पेटमे उधकै छौ से दािब   कऽ राख नै तँ किह  दइ िछ औ।  \n   िव  द े ह िव द े ह  V i d e h a  /bn_ikaar/bn_ba/bn_ekaar/bn_da/bn_ha   www.videha.co. in  /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  www.videha.com  Videha I st Maith ili Fortnight ly  \nejournal   िवद ेह /g262थम मैिथली  पाि /g252क  ई पि /g255का ''/glyph874वदेह ' १२५  म अंक  ०१  माच/glyph110 २०१ ३ (वष/glyph110 ६  मास  ६३ अंक  १२५)\n  म ा नु ष ीि म ह  सं /g304 कृ त ा म् I S S N  2 2 2 9 - 5 4 7 X  \nV I D E H A  \n48 \n \nिम सर लाल-    िक  कहमे, जे कहैक छौ से भने तेहटgभ।छ लाक बीच छँहटgभ43 बाज ? \n  \nरमण लाल-     अपन बाप-पुरखाक नाआ◌े◌ं बूझल छौ? अपन िक छु बुझले ने छौ तँ दस गोरेमे की बजबीही।  \n