विदेह प्रथम मैथिली पाक्षिक ई पत्रिका

आचार्य रामानंद मंडल
गरबा बनाम झिझिया/ भारतीय समाज बनाम भारतीय संविधान
१
गरबा बनाम झिझिया
शक्ति के आराधना के क्रम मे गुजरात मे गरबा अर्थात डांडिया आ मिथिला मे झिझिया कैल जायत हय।हाल मे डांडिया के लेके मिथिला मे हवा गरम हय कि डांडिया मैथिली के संस्कृति पर प्रहार क रहल हय।खास के पीठ दर्शना चोली के खूब खिधांस हो रहल हय। ज्ञातव्य हो कि चोली आ घाघरा गुजरात आ राजस्थान के नारी वर्ग के लोकप्रिय पहराबा हय। घुमंतु जाति करोड़ी आदि के नारी वर्ग के सेहो मुख्य पहराबा हय।
डांडिया नृत्य प्रेमी युगल वा दम्पति मे काफी लोकप्रिय हो रहल हय।
दोसर तरफ मिथिला मे झिझिया विलुप्त हो रहल हय।खास के झिझिया मिथिला के गैर सवर्ण महिला वर्ग के नृत्य हय।जे माथा मे छिद्रयुक्त घैला में डिबिया बार के शक्ति आराधना मे नृत्य करय हय।अइमे महिला डैनिया के गारी सेहो दैत हय।तोरा बेटा के खैबो बरहम तर।तोर सैंया के खैबो बरहम तर। महायान बौद्ध विचारक के मत हय कि असल में पीपर तर ध्यानस्थ बुद्ध के ब्रह्म कहल गेल हय आ तंत्रयान मे योगिनी ध्यान आ नृत्य करैत रहल हय।वोइ योगिनी के ब्राह्मणीकरण डैनिया मे क देल गेल आ ओकरा गारी देके ब्रह्म बुद्ध आ योगिनी के अपमानित कैल जाय हय।आब त विदेश मे सेहो प्रवासी मैथिल झिझिया आयोजित करय हय।गांव के पगडंडी आ चौराहा पर के नृत्य आइ देश विदेश मे मंचित हो रहल हय।
अंततः गरबा आ झिझिया दूटा संस्कृति आपस मे अंतराकर्षण हय।दू विपरीत सभ्यता आ संस्कृति आपस में आकर्षण के स्वभाव हय।आब हर सभ्यता आ संस्कृति मिश्रित हय।आब ग्लोबलाइजेशन से कोनो देश, व्यक्ति आ समाज आकर्षण से बंचित न रह सकय हय।सब जन के गरबा आ झिझिया से आनंदित होय के चाही।जीवन के उल्लासित रखय के आवश्यकता हय।
२
भारतीय समाज बनाम भारतीय संविधान
आइ कालि खास क के मिथिला मे अंतर्जातीय विवाह पर खूब चर्चा हो रहल हय।एगो ब्राह्मण युवती रिया गोस्वामी, पासवान युवक मिलन पासवान से प्रेम विवाह क लेलक।त रिया के पिता रिया के दाह-संस्कार आ श्राद्ध कर्म क देलक। हालांकि रिया बतबैत हय कि हमर बड़की मामी मंडल समाज से हय।हमर मातृक के मामी से कोनो शिकायत न हय।हमर नानी के परिवार आ हमर मातृक के संबंध प्रेममय हय।अइ घटना से लगभग दू साल पहिले राहुल मंडल आ तनु प्रिया झा प्रेम विवाह क लेले रहय त युवती के पिता राहुल मंडल के कालेज गेट पर गोली मार देलय रहय।त बहुत ब्राह्मण समुदाय के युवा युवती के आम राय रहय कि राहुल मंडल के गोली न मारे के रहय। बल्कि ब्राह्मण पिता के अपन बेटी से संबंध तोड़ लेबे के चाहैत रहय।अइ क्रम मे वो अपन बेटी के दाह संस्कार आ श्राद्ध कर्म कर लेबक चाही।अही घटना क्रम के बीच मे एगो गायिका कल्पना मंडल, एगो गायक ब्राह्मण युवक गौरव ठाकुर से प्रेम विवाह क लेलक।परंच ब्राह्मण वर्ग एकर विरोध न कैलक आ न मंडल वर्ग विरोध कैलक। आखिर विरोध न करे कि कारण रहय।एकर कारण के निदान मे जे बात आयल कि ब्राह्मण वर्ग मनुस्मृति के आधार पर विरोध न कैलन। ब्राह्मण , क्षत्रिय, वैश्य आ शूद्र कन्या से विवाह कर सकय छै। ब्राह्मण गर्व से घोषणा करैत छतन कि ब्राह्मण बेटी लेइ छै, ब्राह्मण बेटी देइ न छैय। जौं देइ छ त ब्राह्मण के देइ छैय। मंडल समाज भारतीय संविधान के मानैत बालिग युवा युवती के स्वेक्षा से विवाह करे के अधिकार के कारण विरोध न कैलन।आइ कल्पना मंडल आ गौरव ठाकुर के परिवार खुशहाल हय। परंतु राहुल मंडल आ तनु प्रिया झा के परिवार के जीवन दुखमय हो गेल हय।अइ सब घटना के विश्लेषण से पता चलैय हय कि ब्राह्मण वर्ग स्वतंत्रता प्राप्ति के बादो वो सामाजिक जीवन मनुस्मृति के आधार पर जीवैत चाहैत हतन। वो भारतीय संविधान के अंगीकार न करैत छतन। दोसर तरफ गैर ब्राह्मण वर्ग मनुस्मृति के न मानैत छतन आ भारतीय संविधान के अंगीकार करैत छतन। भारतीय समाज मनुस्मृति के आधार पर ढलल हय।परंच आब भारतीय समाज के संवैधानिक रूप से ढलक चाही।
-साहित्यश्री आचार्य रामानंद मंडल पश्चिमी मैथिली बज्जिका साहित्यकार सीतामढ़ी।
अपन मंतव्य editorial.staff.videha@zohomail.in पर पठाउ।
विदेहमे सभठाम ताकू / Search all Videha
Static full-text search · Pagefindलेखक/शीर्षक/अंक/वर्ष — खोज-विधा। गद्य/पद्य/शोध current/static + पुरान Videha/Sadeha contents खोजैत अछि। पोथी pothi.htm केर पूर्ण listing, श्रव्य-दृश्य Audio_Video.htm केर पूर्ण listing, पञ्जी videha-sadeha/panji-shards GitHub data, आ थेसारस/शब्दकोश videha-ejournal.github.io/data GitHub JSON corpus केँ query करैत अछि आ दूनू Quiz corpus मे dictionary/vocabulary/शब्दार्थ-सम्बन्धी प्रश्नोत्तरी परिणाम सेहो जोड़ैत अछि। Quiz videha-quiz आ GitHub user-site दूनू bilingual quiz corpus खोजैत अछि। Roman/IAST + देवनागरी cross-script search समर्थित। Issue/Year लेल संख्या दिअ। PDF-अभिलेख archive.org/VidehaAndSadeha सूची खोजैत अछि।