VIDEHA — Issue 259 / अंक २५९

Publication: VIDEHA · Issue: 259
Open original PDF at Internet Archive

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 1

ISSN 2229-547X VIDEHA 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ6टूबर २०१८ (वष> ११ मास १३० अंक २५९ )

िव दे ह िवदेह Videha িবেদহ http://www.videha.co.in िवदेह Fथम मैिथली पािLक ई पिNका Videha Ist Maithili Fortnightly e Magazine िवदेह Fथम मैिथली पािLक ई पिNका नव अंक देखबाक लेल पृS सभकU िरVेश कए देखू।

ऐ अंकमे अिछ:-

२. ग] २.१.देवेश झा-“मैिथली पिNकामे अनुवाद सािहaय” २.२.उमेश मeडल-‘सगर राित दीप जरय’

३. पद ◌्य ३.१. आशीष अनिचoहार - दू टा गजल ३.२.संतोष कुमार राय 'बटोही'-दू टा किवता ३.३.राजेश मोहन झा-नवदुगq ३.४.सृजन शेखर’अsेय’- एकटा किवता

४.१.बालानt कृते-१.बृषेश चou लाल -जाऊ ठंढ़ाऊ , िहड़ला लगाऊ ! २. आशीष अनिचoहार - बाल गजल

Go to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 2

अंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचNकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच„क िलंक पर जाउ।

VIDEHA ARCHIVE िवदेह आकqइव

Join official Videha facebook group.

Join Videha googlegroups

Follow Official Videha Twitter to view regular Videha Live Broadcasts through Periscope .

िवदेह जालवृŒक िडसकसन फोरमपर जाउ। २. ग]

२.१.देवेश झा-“मैिथली पिNकामे अनुवाद सािहaय” २.२.उमेश मeडल-‘सगर राित दीप जरय’ देवेश झा “मैिथली पिNकामे अनुवाद सािहaय ” अनुवाद िथक एक भाषाक वा6य कU दोसर भाषामे कहब िलखब । पिहलकU मूल भाषा आ दोसरकU लय भाषा कहल जाइछ । अिभFाय अिछ मूल भाषाक भावकUशत-Fितशत लय भाषामे उिचत शŽद सिहत अंतरण करव, िकoतु समया होइत अिछ जे सभ भाषाक Fकृित, पर‘परा, शŽद स‘पदा आ वभाव अपन-अपन होइत अिछ । एतबिह निह ; भाषागत िनयममे से हो िभ“ता रहैत अिछ । तकर मु”य कारण अिछ जे कोनो भाषाक Fकृित, पर‘परा शŽद स‘पदा आ •विन ओिह थान िवशेषक जलवायु, भौगोिलक िथित, वातावरण, धम>, आचार-िवचार,उ™चारण •विन आिद तaव सॅ Fभािवत रहैत अिछ । तU मूल भाषाक शŽदक हू-ब-हू समान अथ>बला शŽद दोसर भाषामे निह रहैत अिछ । एहना िथित म› एक भाषा दोसर भाषा सँ शŽद उधार लैत अिछ । आ मूल पक शŽदकU लय भाषा मे ओिह प मे Fयु6त करैत अिछ ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 3

यथा, आंžेजी सँ हम लैत छी टेशन, कोट>, प›ट आिद आ हम दैत छी छॱकी, झ„झन,धोती, साड़ीआिद । य]िप अनुवाद जिटले काय> अिछ आ फराक सँ िववेचनीय अिछ, िकoतु से हमर िहसाक िवषय निह । तखन एतेक कहब अव यक जे आइ िव¡ मानव एक दोसारक स‘पक> मे बहुत तीव¢ गित सँ अिब रहल अिछ । तU एक दोसराक सामािजक जीवन, स£यता,संकृित, आचार-िवचार, रहन सहन, जीवन प•दित सॅ पिरिचत होयब आव यक, जकर मु”य ¤ोत िथक ओतु¥ा सािहaय । सामािजक Fितिवंब देखवाक हो तँ सािहaय िबनु देखने कचरेटा देखल जा सकैछ । तaपय> ई जे आजुक संदभ> मे अनुवाद सािहaयेक निह, जीवनक अपिरहाय> अंग बिन गेल अिछ । मैिथली पN-पिNका देखला सॅ sात होइत अिछ जे अनुवाद सािहaय अपेLाकृत संतोषFद निह अिछ से तखन िमिथलाक जन जीवन ओ ओकर स£यता- संकृित मे अनुवादक Fवृित रचल-बसल अिछ । नेना वा अबोध सoतान कU बिढया िपतामही, मातामही, िपतामह आिदिविभ“ Fकारक संकृत  लोकक अथवा žoथक कोनो -कोनो अंश अपन भाषा मे सुनाऽिनक संकार सॅ संपक> करैत आइल छिथ । िकoतु एही अनुवाद-Fवृितक अछै तँ पN-पिNका मे अनुवादक अ¨पतासोचनीयअिछ।

भारतमे पिNका पदाप>णक शुभ काल िथक आठारहम शताŽदीक उŒराध> जखन क‘पनी सरकारक आिधपaय थािपत भ गेल छल । िकoतु मैिथली पNकािरताक विण>म िवहानक िकरण Fफुिटक होइछ तखन-जखन 1905 मे जयपुर सँ“मैिथली िहत साधन” नामक मािसक Fकािशत होइछ, जािहमे अनुवाद तँ निह टीका अव य रहैत छल । पुन: दोसर शुभ मुहूत>क Lण अबैछ 1906 मे जखन मैिथली पिNकाक इितहास मे नव संक¨प, नवचेतना अ नव िदशा ल क आयल ‘िमिथला-मोद’ मैिथली सािहaयक उ•यान मे नवल बसंत, नवल मलयािनल सदृश महमह करैत आयल । एकर Fकाशन मे िविभ“ बाधाक फलवप अव¬­ता तॅआयलमुदा 1936 सँ पुन>Fकाशन Fार‘भ भेल । िमिथला मोदक मा•यमे अनुिदत žoथ सभक Fकाशन सँ अनुवाद िविध Fाणवoत भ उठल । एिहमे महaवपूण> अिछ (क) िहतोपदेश (अनुवादकक नाम अंिकत निह अिछ) (ख)कपाल कुeडला (अनु॰ पं० िशवनoदन चौधरी पुिण>या ) (ग) °ी मदभगवतगीता( अनु० पं० िNलोचन झा) (घ)मुuाराLस (अनु० पं० चेतनाथ झा) (ङ) उŒर रामचिरत(अनु० मुंशी रघुनoदन दास),पं० कुशे¡र कुमर आ बाबू भोलालाल दसक संयु6त संपादकaवमे ‘िमिथला’ मािसकक Fकाशन Fारंभ भेल जे अ™युतानoद दŒ ³ारा अनूिदत ‘महाभारतक’कितपय अंश तथा गुणवंत लाल दास ³ारा ‘दुगq स´तशतीक’ अंशक पाoतर धारावािहक ¬पे Fकािशत कयलक / पं० छेदी झा ‘मधुपक मेघदूत क अनुवाद Fकािशत होबय लगल छल जे पुण> निह भ सकल |

इलाहाबाद सँ बाल मािसक पिNका ‘बटुक’के Fकाशन °ी सुधाकtत िम°क संपादकaव मे होइत छल | ऐिह बाल पिNका म› अनुवाद सािहaय िवशेष महaव रखैत अिछ | ओिह मे म०म० उमेश िम° ³ारा उपा”यानमालाक ‘निचकेतोपा”यान’ क अनुवाद ¬सी कथा बरखा आयन बेगं, जवाहर लाल नेह¬क ‘िपताक पN पुNीक नाम’ क अनुवाद तथा °ी रमाकtत िम° ³ारा रवीouनाथ टैगोरक ‘कबूलीवाला’ क अनुवाद एवं टा¨सटायक कथाक अनुवाद ‘तीिनटा बाबाजी’ (अनु० °ी रमाकtत राय) महaवपूण> एवँ अिवमरणीय अिछ ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 4

एिहना °ी धीरे¡र झा ‘धीरेou’ क स‘पादन मे िवशे¡र सािहaयकुटीर लोहना सॅ‘िधयापुता’नामक दोसर बाल मािसक पिNका Fकािशत होएत अिछ । मैथली पिNकािरता मे एकरहु थान अित महaव रखैत अिछ । एिह पिNका मे िधयापुताक ¬िच जगयबा लेल तथा संकार भरबाकउदे य सॅ बाल सािहaय प मे अनूिदत रचनाक बहुलता देखबा मे अबैछ । एिहमे पंचतंN कथाक यथा ‘माइक बोल’‘सूय> उिग रहल छिथ’ आ वग> तथा कीछुआaमकथा,वैsािनक कथा, ग¨पक अनुवाद भेल अिछ । मैिथली पिNकािरताक इितहास मे नव आयाम जुड़ैत अिछ तखन, जखन 1950 मे ‘वैदेही’ मािसकक Fकाशनक °ीगणेश होइत अिछ । एिहठाम एतेक कहब आव यक Fतीक होइछ जे मैिथली पN-पिNकाक Fयोगाaमक तथा अितaव थापना Fि¶या अित िवकट एवं संघष>मय होइतो िवकाशोoमुखी तँ रहल अिछ । िकoतु जीिवका सँ जुड़ल निह रहवाक कारणे आ राजकीय उपेLापूण> नीितक पिरणाम वप पिNका सभ अ¨पजीवी होइत आयल अिछ । बोि­तावादी िव³ान, सािहaयसेवी आ कीछु उaसाही मातृभाषानुरागी लोकिनक ³ारा नव-नव पN-पिNका अबैत रहल मुदा वजनो सँअपेिLत सहयोग निह भेटबाक कारणे काल कविलत होइत गेल । एिह Fसंग पं० चंuनाथ िम° ‘अमर’ जीक कथा सव>था समीचीन अिछ जे “मैिथली पNकिरता पी लŒी मे कु‘हड़ेरक बितया देखबा मे अबैत अिछ जे आ·गुर देखौला सँ सड़ैत आिब रहल अिछ (मे० पN का इितहास )। बात सदथ> अिछ, मुदा एिहजड़ता कU बहुत दूर धिर तोड़ैत अिछ ‘वैदेही’मािसक पिNका । ‘वैदेही’ मे अनुवाद िवधा कU जािह Fमुखताक संग थान देल गेल ओ अनुकरणीय अिछ । सव>Fथम बंगला सािहaयक पुरोधा शरतचंu चटज¸ रिचत ‘रमेर-सुमित’(बंगला उपoयासक अनुवाद) एवं1856क कथा िवशेषtक मे ठाकुर पाठक चोधरी ³ारा ¶िमक सी कथाक अनुवाद बंगलाक ‘शेफाली’ तथा िहoदी कथा ठाकुरक कूपक अनुवाद मैिथली पिNकािरता जगत मे िवशेषता आिन गोरवािoवत कायलक। वैदेही मिसक अपन पचास-बावन बख>क दीघ> याNा मे मैिथली पN-पिNका सािहaयक इितहास मे जे िविशº आ महaवपूण> योगदान कयलक अिछ तकर लेखा-जोखा थोड़ म› संभव निह िकoतु, एतेक तँ कहले जा सकैछ जे ई मैिथली सािहaयक िविभ“ िवधाक संगिह अनुवाद सािहaयक कU अिभ“ अँगन प मे समायोिजत करैत आयल अिछ । यथा 1966 क नव‘बर-िदस‘बरक संयु6त„क अनुवाद िवशेषtक िथक । एिहमे का»य मम>s नेपाल नरेश महाराज मह›u रिचत नेपाली का»य संžह “उसैकोलागी” क अनुवाद °ी अनoत िबहारी दास इoदुजी कयने छिथ । अनुवाद शीष>क िथक “तोरे लागी” स‘पूण> संयु6तtक अनुिदत का»यक अिछ । Fो० आनoद िम°क संपादन मे ‘अिभयान’ मािसक पिNकाक Fकाशन होयब Fारं‘भ भेल जािह मे गोक¸क ‘शा¨टमाग>’ क अनुवाद °ी हंसराजिजक सश6त लेखनी सँ कयल गेल अिछ जे मैिथली सािहaयक भंडार कU समृ­ करबा मे अमू¨य योगदान कयलक । भरती भ6तक संपादन मे बहुचिच>त मैिथली मािसक ‘सोनामािट’ क आठ अंक म› V›च कथाक (अनुवादक °ी मायानoद िम°), बंगलाक दु गोट कथाक (अनुवादक °ी भuनाथ ओ °ी ¼ज िकशोर ठाकुर) खलील िज¼ानक

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 5

एक कथाक (अनुवादक °ी भuनाथ), नागाल½डक लोक कथाक (अनुवादक °ी गणेश शंकर खगq) एवं जीमकाव¾ट िलिखत िशकार कथा “¬u Fयागक नरभLी चीताक (अनुवािदका मधुिमता) अनुवाद भेल अिछ । िशवाकाoत पाठकक संपादन मे Fकािशत‘बागमती’ मािसक मे ऋÀवेदक दान सू6त, समाज सू6त आिदक अनुवाद पं० सुरेou झा ‘सुमन’ ³रा कयल गेल । कलकŒा सँ Fकािशत ‘िमिथला दश>न’ मे िहoदीक आचाय> महावीर Fसाद ि³वेदीक िनबंध ‘सािहaय’ क अनुवाद उžकाoत झा ‘उž’³ारा भेल अिछ । िमिथला दश>न मे ‘अनुवाद कथा िवशेषtक’ क Fकाशन सेहो कैल गेल अिछ । य•यपी िमिथला दश>न मे कीछु और अनुवाद काय> भेल अिछ । मुदा से खोजे कयला सँ उपलŽध भ सकत । ‘देिसलबयना’ मािसक मे  यामलदास गु´तक बंगला नाटक क इसाइ हाइनेकक एक गाही जम>न किवताक अनुवादक °ी रामलोचन ठाकुर छिथ । मैिथली मािसक मािटपािन, मािसक ‘कणqमृत’ मािसक ‘देसकोस’ तथा Nैमािसक ‘आरंभ’ आिदक मैिथली पिNकाक इितहास मे महaवपूण> थान रखैत अिछ, मुदा एही सभ मे अनुिदत रचनाक सं”या बड़ थोड़ अिछ । अंत मे मैिथलीक सवqिधक िनयिमत बहुFशंिसत आ सव>िFय जािह पिNकाक िववरण Fतुत क रहल छी ओकर नाम िथक ‘िमिथला-िमिहर’। मैिथली पNकािरतक मे¬दंड मानल जाइछ िमिथला िमिहरकU। पNकािरताक प मे सव™च नामधारी िमिथला िमिहरकU एिह सािहिaयक अनुSानमे सव>Fमुख मानैत िविभ“ दृिº सँअंितम थान पर राखल गेल अिछ । पिहनिह कहल अिछ जे मैिथली पN -पिNका मे अनूिदत रचनाक िथित संतोषFद निह अिछ | तकर Fमुखकारण अिछ पN-पिNका अ¨पजीवनक फलवप बरमहल अव¬­ता | सोच आ पिरक¨पनाक वप साकार निह भ सकल | तथािप अनुवाद होईत रहल अिछ | Fà उठेत अिछ जे ई अनुवाद सभ मूल भाषासं FaयL अनुवाद भेल अिछ वा अFaयL ¬पे दोसर भाषासं ? एकर खुलासा होयबाक चाहैत छल जे निह भेल अिछ । तU अनूिदत सािहिaयक कृितकU देखब आ ओकर गुणवŒा कU परखब तU और किठन । तकर हेतु ई जे मूल भाषासँ लय भाषाक िमलानक उपराoत सँ संभव होयत । मुदा िथित ई अिछ जे अिधकtश अनुवाद मूल सँ निह, अिपतु मा•यमे भाषा सँ भेल अिछ । मैिथली पN-पिNकामे अनुिदश सािहaयक पL दुब>ल रहबाक सभसँ महaवपूण> कारण अिछ जे एको »यि6त ने त भावसाियक अनुवाद केने छिथ आ ने एकोटा अनुवाद पिNकाक फारक सँ »यवथे अिछ । Fà इहो अिछ जे अनुवाद काय>कU के ओ अपन ‘केिरयर’ बनाबिथ तँ कोना? जीिवका सँ िबना जोड़ने °मक फलीभूत होयबाक संभावना कम| इएह कारण अिछ जे मैिथली मे ने अनुवाद पिNका अिछ आ ने कोनो पN पिNका अनुवाद सािहaयक लेल थायी त‘भ रखने अिछ । मैिथलीक सािहaयकार लोकिनक भावावेश, ¬िच आ मातृभाषाक सेवा भाव सँ वाoत: सुखाय अनुवाद कृितक Fणयन होइत अिछ । पN- पिNकाक Fकाशक संपादक जखन मन भेलिन, ओकरा छािप देलिन मैिथली मे िवशेष पU पN-पिNका मे सो]े य अनुवाद काय> होयबाक चाही जे निह भ रहल अिछ । आजुक युग मे अनुवाद-काय> एकटा िमशन िथक । दुिनया कU जनबाक-परखबाक सभ सँ पैघ मा•यम िथक । आजुक बहुत लोक अनुवाद पर िजबैत

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 6

अिछ । एकटा बात और अनुवाद काय>क जे आिथ>क पL छै, तािह लेल बाजार चाही, मुदा सँ अिछ निह । बाजारक अभाव अनुवादक अभाव, पN-पिNका मे अनुवादक अभाव सभ एक दोसरा पर िनभ>र अिछ । मैिथली पN-पिNका मे बेसी वा कम जे कीछु अनुवाद काय> भेल अिछ से तँ िभ“ बात िथक, िकoतु एतबाक तँ पº पिरलिLत होइत अिछ जे अनुवाद िवशेषत: सािहaय सँ स‘बिधंत अिछ । एतेक तँ अव ये जे मैिथली पN- पिNका मे अनुवाद सािहaयक िथित िवकासोoमुखी अिछ । अव यकता छैक एकर गितशीलता बढ़यवाक। देवेश झा एन० डी० कॉलेज रामबाग ,पूिण>या Fा•यापक (मैिथली िवभाग )

ऐ रचनापर अपन मंत»य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। उमेश मeडल ‘सगर राित दीप जरय ’

1 सगर राित दीप जरय ९९ म आयोजन िदनtक 22 िसत‘बर 2018, शिन िदन। Fो. Fीतम कुमार 'िनषाद'जीक संयोजकaवमे सगर राित दीप जरय'क 99म कथा-सािहaय गोSी सु◌ुस‘प“ भेल। 21 गोट कथाक पाठ आ तैपर समीLा भेल। 'सगर राित दीप जरय- िमिथला-मैिथलीक एक माN मंच अिछ जैपर सभ वग>क लोक (सािहaयकार) सहृदय उपिथत होइत रहल छैथ। सभ वग>क सािहaयकारोमे सोचै-िवचारैबला बात अिछ जे थािपत सािहaयकारसँ ल' क' नवtकुर रचनाकार धिर। िमिथला सािहaयक °ीवृि­मे पोथीक लोकाप>ण सेहो अनवरत पे ऐ मंचपर होइत रहल अिछ। अहू गोSीमे- माने 99म आयोजनमे- चािर गोट पोथीक लोकाप>ण भेल। संLेपमे स‘पूण> समाचारक िववरणक संग स‘बिoधत िकछु फोटोžाफ सेहो देल जा रहल अिछ। -उमेश मeडल संयोजक : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ उÇाटन सN- दीप FÈजवलन : °ी जगदीश Fसाद मeडल, चeडे¡र ख„, °ी कमलेश झा, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी नारायण यादव, °ी राम िवलास साहु, °ी आनoद कुमार (िव]ा लयक िनदेशक), °ी उमेश पासवान, °ी जगदीश साहु गोसौिनक गीत : कुमारी अच>ना, कुमारी अंजिल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 7

वागत गीत : कुमारी पुनम (िशिLका) राम देव Fसाद मeडल ‘झादार’ वागत स‘बोधन : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ (संयोजक) दू शŽद : °ी कमलेश झा, °ी जगदीश Fसाद मeडल, डॉ. िशव कुमार Fसाद मंच संचालक : उमेश मeडल पोथी लोकाप>ण सN- लोकािप>त पोथी : (1.) गपक िपयाहुल लोक (कथा संžह) : जगदीश Fसाद मeडल (2.) िविवध Fसंग (Fवoध-िनवoध) : रबीou नारायण िम° (3.) गामक सुख (प] संžह) : राम िवलास साहु (4.) गावय िमिथला गीत Fगीत (प] संžह, दो.सं.) : Fीतम क ुमार ‘िनषाद’

लोकाप>ण कतq : °ी आनoद कुमार, °ी कमलेश झा, °ी नारायण यादव, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी चeडे¡र ख„, °ी जगदीश Fसाद मeडल, °ी राम िवलास साहु, °ी मनोज कुमार मeडल दू शŽद : कमलेश झा, नारायण यादव मंच संचालक : उमेश मeडल कथा सN- अ•यL मeडल °ी कमलेश झा, °ी नारायण यादव, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी चeडे¡र ख„, °ी जगदीश Fसाद मeडल, °ी राम िवलास साहु, संचालन सिमित : आनoद कुमार झा, नoद िवलास राय, मनोज कुमार मeडल कथा पाठ- Fथम पाली- 1. पतन : आनoद कुमार झा 2. चौदहो देवान : उमेश मeडल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 8

3. िसयानक मािर दही-चूरा : नoद िवलास राय समीLा : नारायण यादव, िवनोद कुमार, बuीनाथ राय, चeडे¡र खॉं, डॉ. िशव कुमार Fसाद दोसर पाली- 4. मोह : चeडे¡र ख„ 5. खगता : उमेश नारायण कण> ‘क¨पकिव’ 6. मान सरोवरक याNा : जगदीश Fसाद मeडल समीLा : कौशल िकशोर, मनोज कुमार मeडल, पवन झा, नारायण यादव, डॉ. िशव कुमार Fसाद, Fीतम कुमार ‘िनषाद’, शारदा नoद िसंह तेसर पाली- 7. हृदय पिरवŒ>ण : नारायण यादव 8. पुरनकी भौजी : उमेश पासवान 9. आoहर : डॉ. िशव कुमार Fसाद समीLा : आनoद कुमार झा, जगदीश Fसाद मeडल, किपले¡र राउत चािरम पाली- 10. इमानदारीक मोल : पवन झा 11. कंगन : मनोज कुमार मeडल 12. िNशंकू मनक मिल : किपले¡र राउत समीLा : नारायण यादवजी, Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी, डॉ. िशव कुमार Fसाद पॉंचम पाली- 13. चतुरसेना दाव : राम िवलास साहु 14. िNशंकू मनक मिल : क 15. िपतृ ऋृण : अमरकाoत लाल समीLा : नारायण यादवजी, नoद िवलास राय, राम िवलास साहु, उमेश मeडल छठम पाली- 16. थ½6यू पापा : लमी दास 17. Fेममेव जयते : शारदा नoद िसंह 18. िभखमंगा : चeडे¡र ख„ समीLा : आनoद कुमार झा, उमेश मण्डल, नारायण यादव, उमेश नारायण कण> ‘क¨पकिव’

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 9

सातम पाली- 19. सनकल बम : Fीतम कुमार ‘िनषाद’ 20. भि6त कथा : राधाकाoत मeडल 21. आँिख : डॉ. िशव कुमार Fसाद समीLा : Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी, कमलेश झा, नारायण यादव, राम िवलास साहु, पवन झा अ•यLीय भाषण : °ी जगदीश Fसाद मeडल, कमलेश झा धoयवाद sापन : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ ऐगला आयोजन : सगर राित दीप जरय'क 100म आयोजन उमेश मeडलक संयोजकaवमे, िनम>ली (सुपौल) मे...।

2 उमेश मeडल -सगर राित दीप जरय - ९८ म कथा गोSी- िसमरा (झंझारपुर ) सगर राित दीप जरय - िसमरा (झंझारपुर) 98म कथा गोSी संयोजक : डॉ. िशव कुमार Fसाद उÇाटन सN - दीप FÈजवलन : °ी महावीर Fसाद, डॉ. योगेou पाठक ‘िवयोगी’, °ी  यामानoद चौधरी, °ी अरिवoद ठाकुर, °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. Fीतम‘िनषाद’, °ी उमेश नारायण कण>, °ी नारायण यादवआ °ी योगेou राउत। उÇाटन भाषण : °ी अरिवoद ठाकुर, °ी  यामानoद चौधरी, °ी जगदीश Fसाद मeडल, डॉ. योगेou पाठक ‘िवयोगी’आ °ी महावीर Fसाद। मंच संचालक : °ी संजीव कुमार ‘शमा’ पोथी लोकाप>ण सN - लोकािप>त पोथी : (1.) मरजादक भोज (कथा संžह) : नoद िवलास राय (2.) दुधबेचनी (कथा संžह) : राम िवलास साहु (3.) देखल िदन (कथा संžह) : जगदीश Fसाद मeडल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 10

(4.) कथा कुसुम (क.सं. दो.सं.) : दुगqनoद मeडल (5.) सॲहॉंत-अनसॲह„त (का»य संžह) : डॉ. िशव कुमार Fसाद (6.) पघलैत िहमखंड (का»य संžह, अनु.) डॉ. िशव कुमार Fसाद (7.) नमतयै (उपoयास) : रबीou नारायण िम° (8.) पंगु (उपoयास) : जगदीश Fसाद मeडल लोकाप>ण कतq : °ी महावीर Fसाद, डॉ. योगेou पाठक ‘िवयोगी’, °ी  यामानoद चौधरी, °ी अरिवoद ठाकुर, °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. Fीतम ‘िनषाद’, °ी उमेश नारायण कण>, Fो. शुभ कुमार वण>वाल, °ी नारायण यादवआ °ी योगेou राउत। दू शŽद : °ी महावीर Fसाद मंच संचालक : उमेश मeडल कथा सN - अ•यL मeडल डॉ. योगेou पाठक ‘िवयोगी’, °ी  यामानoद चौधरी, °ी अरिवoद ठाकुर, °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. Fीतम ‘िनषाद’ संचालन सिमित : सूय> नारायण यादव, दुगqनoद मeडल, नoद िवलास राय, अनील ठाकुर कथा पाठ - Fथम पाली- 1. Fेमक अ°ुधार : नारायण यादव 2. बोझ : दुगqनoद मeडल 3. देखल िदन : जगदीश Fसाद मeडल समीLा :  यामानoद चौधरीजी, राम िवलास साहुजी, अरिवoद ठाकुरजी, योगेou पाठकजी दोसर पाली- 4. दहेज पाप छी : नoद िवलास राय 5. संघष> : अरिवoद ठाकुर 6. िभनसुरका गप-स´प

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 11

समीLा : दुगqनoद मeडलजी, उमेश नारायण कण>जी, िशव कुमार Fसादजी, नारायण यादवजी तेसर पाली- 7. घरतोड़नी : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ 8. ऐगला पड़ाव : ललन कुमार कामत 9. ई केकर दोख : राम िवलास साहु समीLा : किपले¡र राउतजी, उमेश मeडलजी,  यामानoद चौधरीजी चािरम पाली- 10. मराएल िजनगी : किपले¡र राउत 11. केकरो िकयो निह : लमी दास 12. काबू : उमेश नारायण कण> समीLा : नारायण यादवजी, Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी, योगेou पाठकजी पॉंचम पाली- 13. Fेत लेल लड़ाइ : अमर काoत लाल 14. जाएब नेपाल मुदा कपार जाएत संगे : िशव कुमार िम° 15. पुN मोह : लमी नारायण Fसाद समीLा : नारायण यादवजी, Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी, राम िवलास साहुजी छठम पाली- 16. िट´स : रामदेव Fसाद मeडल ‘झादार’ 17. नसीहत : नारायण यादव 18. आमक चोर सगर शोर : अ™छेलाल शाNी समीLा : नoद िवलास रायजी, िशव कुमार Fसादजी, सूय> नारायण यादवजी सातम पाली- 19. वाइफ : लमी नारायण Fसाद 20. अनुशािसत FितSान : °ीमती Èयोित कुमारी 21. कोिचंग : °ीमती Èयोित कुमारी समीLा : Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी,  यामानoद चौधरीजी, नारायण यादवजी

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 12

अ•यLीय भाषण : °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ धoयवाद sापन : डॉ. िशव कुमार Fसाद। ऐगला आयोजन : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’क संयोजकaवमे, थान- मुरहदी (बाबूबरही)

उमेश मeडल ‘सगर राित दीप जरय ’क ९३म आ ९४ म आयोजन १ 25 माच>क राित, रतनसारा गाममे जे ‘सगर राित दीप जरय’क 93म कथा-सािहत्य गोष्ठी सम्प“ भेल, तइमे बीहैन आ लघु िमला दू दज>नसँ बेसी कथाक पाठ भेल। सात पालीमे कथा सभकU मंचपर पढ़ल गेल आ तैपर समीLक लोकैन समीLा करैत भिर राितक समए केना िबतौलैन से िकनको निह पता चलल। भोर निह, िभनसर धिर गोष्ठी दनदनाइत रहल। समीLक, आलोचक आ कथाकारक संग °ोता सेहो सगर राित जािग गोष्ठीक आनन्द लैत रहला। ओना तँ गोष्ठीक आरम्भ साझे, करीब छबे बजे भेल मुदा कथा पाठक ¶म राितक आठ बजेसँ, जेकरा दोसर स„झ सेहो किह सकै छी-भेल। दीप Fज्वलनक पछाित स्वागत, स्वागत भाषण, पोथी लोकाप>ण, लोकािप>त पोथी सभपर िटप्पणी इत्यािदमे करीब दू घन्टा लािगए जाइए। तहूमे चािरटा पोथीक लोकाप>ण छल। जइमे पिहल छल °ी राजदेव मण्डल रिचत उपन्यास- ‘जल भँवर’, दोसर- °ीमती मु“ी कामतजीक काव्य संžह- ‘सुखल मन तरसल आँिख’ आ तेसर तथा चािरम छल लघु कथा-संžह- ‘बीरtगना’ आ ‘स्मृित शेष’ जेकर रिचयता छैथ- °ी जगदीश Fसाद मण्डलजी। °ी मण्डलजी एवं डॉ योगेन्u पाठक िवयोगी, Fो. िशव कुमार Fसाद तथा °ी नारायण यादवजीक अध्यLता एवं °ी दुगqनन्द मण्डल, °ी उमेश पासवान तथा उमेश मण्डलक (अथqत् अपने) संचालनमे सगर राितक ऐ सािहत्ियक काय>¶मकU मंचप सफल बनौल गेल, जइमे कथा सभ जे आएल छल तेकर शीष>क िनम्न अिछ- 1. टुटैत मनक जुड़ाउ, 2. घुिर गाम चलु, 3. देशक इितहास, 4. टुटल मन, 5. छोटकू दोस, 6. अछूत, 7. दादा, 8. स्टाट>र, 9. हमर पÊीक मनोरथ, 10. कम> मुक्ित, 11. लौल, 12. गामक कटान, 13. बोझ, 14. गोमुखी, 15. िहन्दु-मुस्िलम भाई-भाई, 16. िठठर काका, 17. रोहानी, 18. मानव संग माछ, 19. शराब संगे शराबी, 20. दूध बेचनी चमेली, 21. तोबा बनल अंžेज, 22. लकबाबला, 23. घरक ब„स, 24. अन्धिवश्वास, 25. िभतिरया चोट। अखन तत्काल अपनॱ लोकैन िनË कथाक आनन्द lel jau िभतिरया चोट

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 13

चाहक दोकान लग िकछु लोक ठाढ़ छल आ िकछु बैसल छल। गप्पक छर¥ा छुिट रहल छेलइ। िवषय छेलै- आइ-काल्िहक लोक सभटा काज स्वाथ¾क कारण करै छइ। मुदा हम ऐ बातपर अड़ल देलॱ जे िकछु काज लोक ओहनो करैत अिछ जइमे कोनो स्वाथ> नइ रहै छइ। जइ काजकU ‘उपकार’ कहल जाइ छइ। एम.एल.ए.क चुनाउ होइबला छेलइ। चुनाउक समैमे तँ पुिलसकU जेना प„िख लगले रहै छइ। तखैने ओइठाम एकटा पुिलिसया गाड़ी कल। कल निह बल्िक रोकए पड़लै। कारण छेलै, एकटा साइिकल सड़केपर ठाढ़ छेलै आ साइिकलबला केतौ चिल गेल छल। एकटा िसपाही गाड़ीसँ उतैरते बाजल- “केकर साइिकल िछयौ रौ? साहैबक गाड़ी कल छइ। हटेब› जल्दी आिक देखबीही।” मुदा िकयो साइिकल हटेबाक लेल निह आएल। िसपाही पूरा तमसा गेल छल। ओकर रौu प देख हम जेना भीतरसँ डेरा गेल रहॱ। हम तेजीसँ गेलॱ आ साइिकलकU हटबए लगलॱ। कमजोर रहने कनी अस्िथरसँ हटबै छेलॱ। डरेबर बारम्बार हॉन> बजा रहल छेलइ। िसपाही डण्टासँ हमरा पजरामे गॲजी मारैत बाजल- “तोहर खितयानी रोड िछयौ। टेर मारैत केना चलैए! देखै नइ छै जे साहैबकU लेट होइ छइ!” हड़बड़ाइत आगू बढ़लॱ िक रोडक कातमे साइिकल नेने खिस पड़लॱ। चाहक दोकापर लोक िठिठया कऽ हँिस देलक। पुिलिसया गाड़ी हॉन> दैत चिल गेल। एक गोरे िटटकारी मारैत बाजल- “की यौ उपकारीजी, की भेल?” डण्टासँ तँ कमे चोट लगल छल मुदा ‘की यौ उपकारीजी, की भेल’ सुिन िभतिरया चोट जेना कुहरा देलक। लोक िदस तकलॱ तँ लगल जेना नँगटे ठाढ़ छी। लाजे मुड़ी गॲतने िवदा भऽ गेलॱ।◌ कथाकार- °ी राजदेव मण्डल।◌ टुटैत मनक जुड़ाउ मन टुटने जिहना अपना संग दुिनय„ टुटए लगै छै तिहना हमरो भेल। हल„की मनो सबहक एके कारणे नइ टुटै छै, सबहक अपन-अपन-अपन-फराक-फराक कारण रहै छै। हँ, िकछु कारण एहेन जर अिछ जे एक- दोसरसँ िमलैए। तँए कारणक महत् केकरोसँ केकरो कम अिछ सेहो निहयU कहल जा सकैए। जँ से रहैत तँ अपने चिलयो जाइत आ दुिनय„सँ सम्बन्ध रखैत वा दुिनयUसँ चिल जाइत आ अपनासँ रखैत, सेहो तँ निहयU अिछ तँए सबहक महत्वक महत अिछए। तिहना ने जुड़ाउ सेहो छी। ओना, टुटब आ जुड़व दुनू िवपरीत पाशापर अिछ, िकन्तु पाशापर दुनू नइ अिछ सेहो निहयU कहल जा सकैए। भलU एक Fेम-स्वप आ दोसर िवयोगे-स्वप िकए ने हुअए। ओना, टुटैत मनक ि¶या एकरंगाहो होइए आ एकरंगाह निहयÌ होइए। भलU गाछ-गाछमे अन्तर रहने फलो आ फलक सुआदोमे अन्तर िकए ने होइत हौउ मुदा फलाफल तँ Fाय: एकरंगाहे होइए। अथqत् िजनगीक अन्त वा एक दुिनयासँ दोसर दुिनय„ जाएब तँ एकरंगाहे होइए। तँए ने िकयो अपन जान दइले कनैलक बीआ फोिड़ खाइए तँ िकयो सम्प“ता रिहतो बालो-बच्चा आ िववािहत संिगयÌ छोिड़ आन घर चिल जाइए। तिहना िकयो रेलगाड़ीमे कटैले पिहया-तरमे गरदैन दइए तँ िकयो गरदैनमे फँसरी लगा घरक धरैनमे लटैक जाइए, चाहे

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 14

पंखामे झूिल जाइए। मुदा तँए िक सभ ए¥ेरंग अिछ, सेहो निहयU कहल जा सकैए। िकछु एहनो तँ ऐछे जेकर अपन जुड़ाउ अपना संग आनोसँ रहने दुिनयÌक संग ऐछे जइसँ अपन कोन बात जे आनो-ले अपन जान गमैबते अिछ। अस्तु अपनो आ अपन पिरवारो आ दुिनयÌक संग मन टुटैक कारण अपन अपने अिछ। खाएर जे अिछ सएह अह„ सभकU सुनबै छी। िव]ाथ¸-जीवनमे जखन रही तखन बुिझिलऐ जे अपना-ले थोड़े प ढ़ै छी माइये-बाप-ले पढ़ै छी, तेकर गवािहयो भेिटये जाइत रहए। गवाही ई भेट जाइत रहए जे जँ अपना-ले पिढ़तॱ तँ अपने मन ने तैयार होइतइ, माता- िपताकU िकए कहए पड़ै छैन, हुनका सभकU कोन खगता छैन। जँ अपन-अपने होइए तखन हुनको सभकU ने अपने काज दइतैन तइले हमरा पाछू िकए पड़ै छैथ..? बचकानी मन दुआरे आिक पढ़ैसँ देह चोरबै दुआरे, से निह बुिझ पिबऐ, तँए स्कूल-कौलेजक तँ खानापुरी करैत रहलॱ मुदा पुरी-खाना नइ बुिझ पबी। तँए भुसकौलोसँ भुसकौल होइत गेलॱ। ई तँ बुझू कहुना कऽ जान बँचल जे थड> िडवीजनसँ बी.ए. पास कऽ गेलॱ। नोकरी करै-जोगर तँ बिनयU गेलॱ, तँए जेतबे-तेतबे िदन-ले मनमे संतोखो भाइए गेल आ मातो-िपता अपन बेटाक कज>सँ मुक्त भेला, तँए हुनको सबहक मनमे खुशी एबे केलैन जइसँ िपतृ-िसनेहमे बढ़ोतरीए भेल जे कमल निह। अपन दोसर ऋृण माता-िपता ईहो चुका लेलैन जे समैपर िबआहो काइए देलैन। ओइ समयमे माता-िपतापर आि°त िजनगी रहए, तँए िबआहक बेसी िवचार अपनो िकए किरतॱ, खुशी-खुशी िबआहो काइए लेलॱ। िबआह होइते सासुर सन अ·डा भेिटये गेल। आबाजाहीमे आनसँ कनी बेसीए Fेम रहल। बी.ए. पास रहबे करी तँए मनमे आशा भरले रहए जे एतेटा देशमे जखन छी आ एते लोककU जखन नोकरी भेबे केलै तँ हमरा िकए ने हएत। मुदा समय िनकलल जाइत रहइ। िबआहक पछाइत पिÊयÌ कहलैन, आ संिगयÌ-साथी हुथलक, तखन अखबारमे पिढ़-पिढ़ भँिजया-भँिजया नोकरीक दरखास िदअ लगलॱ। केतौ िलिखत परीLामे पासो करी तँ मौिखकमे छँटा जाइ, िकए तँ िकताबमे पढ़ल रहैत तखन ने िबसवासक संग भरल-पूरल जवाब देतॱ से तँ मने थरथरा जाए। जइसँ बोलीए ब“ भऽ जाए, फेल कऽ जाइ। अन्तो- अन्त नोकरी निहयU भेल। िजनगीक आशा टुटए लगल। टुटैत-टुटैत एते टुिट गेल जे िजनगीए-सँ घृणा भऽ गेल। घृिणत मन अपनासँ लऽ कऽ दुिनय„ धिरसँ टुिट गेल। जखन सभसँ टुिटये गेल तखन मरबे नीक छल तँए सोचैत-िवचारैत गरदैनमे फँसरी लगा धरैनमे लटकए लगलॱ। मुदा पÊी देख लेलैन। हल„की घरक संग िखड़िकयो ब“ कऽ देने रिहऐ, पता निह, केना देख लेलैन- लगैए िखड़कीक दोग-देने देख लेलैन। गरदैनमे फँसरी लगा जखन फ„सीपर चढ़ए लगलॱ िक पÊी हल्ला केलैन। ओना, जौड़क दोस छोर दोसर दोसर खुÍामे नइ बन्हने छेलॱ, तइ िबच्चेमे हल्ला भेल! केबाड़ तोिड़ गरदैनमे जौड़ बान्हल सभ देखलैन। अपन मने हेरा गेल जे की केलॱ तँ िकछु ने! हल्ला सुिन जीवन काका सेहो एला। अिबते बजला- “ईह बुिड़ कहॴ कU! जेकरा हाथमे खाने-बैसला नइ रहत ओ गाम कमा गुजर कऽ लेत।” ओना जीवनो काका तमसाएले बुझेला, मुदा अपनो मनमे मरैक तामस चढ़ले रहए। िबधुआएल मुहU की बिजतॱ, तैयो कहलयैन-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 15

“काका बड़ गलती भेल।” जीवन काका बजला- “बड़ गलती नइ भेलह, भेलह एतबे जे जिहना तूँ समैयक महत् नइ देलहक, तिहना समैयो तोरा छोिड़ देलकह।” ◌उमेश मण्डल◌

२ 1990 इस्वीमे आरम्भ भेल मैिथली सािहत्यक Fमुख कथा-संगोष्ठी ‘सगर राित दीप जरय’क 94म आयोजन जाल्पा मध्य िव]ालय पिरसर- लौफा (मधेपुर)मे 24 जून 20 17 संध्या 6 बजेमे शु भ’ िभनसर 6 बजेमे सम्प“ भेल। डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’ (वैsािनकजी) केर संयोजकत्वमे आयोिजत ऐ सगर राितक कथा संगोष्ठीक उÇाटन केलैन मैिथली सािहत्यक सव>°ेष्ठ रचनकार °ी जगदीश Fसाद मण्डल। °ी अरिवन्द ठाकुर, डॉ योगानन्द झा, °ी केदार नाथ झा, डॉ. िशव कुमार Fसाद एवम् डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’क संग दीप Fज्वलन काय>¶मकU आग„ बढ़ौल गेल। °ीमती कुसुमलता झा, °ी फुलेन्u पाठक, राम सेवक ठाकुर एवम् °ी राम िकशोर िसंह स्वागत गीत एवम् डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’क स्वागत भाषणक संग पोथी लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। प„च गोट पोथीक लोकाप>ण भेल। जइमे पिहल पोथी छल डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’क ³ारा अनुिदत- ‘रोबो’। रोबो चेक भाषामे कारेल चापेक ³ारा िलिखत ‘RUR’ नामक नाटक अिछ, जेकर अंžेजी अनुवाद पॉल सेल्वर नामक लेखक केलैन। रोबोक लोकाप>ण °ी अरिवन्द ठाकुरजीक हाथे भेल। दोसर एवम् तेसर पोथी छल °ी जगदीश Fसाद मण्डलक मौिलक कृित लघुकथा संžह- ‘बेटीक पै¬ख’ तथा ‘¶ान्ितयोग’। बेटीक पै¬ख’क लोकाप>ण केलैन- डॉ. िशव कुमार Fसाद एवम् ‘¶ान्ितयोग’क लोकाप>ण कतq छला- °ी दुगqनन्द मण्डलजी। चािरम पोथी छल °ी राम िवलास साहुक रिचत काव्य संžह- ‘कोसीक कछेर’, जेकर लोकाप>ण केलैन- °ी राजदेव मण्डल आ प„चम पोथी छल °ी बेचन ठाकुर ³ारा रिचत नाटक संचयन- ‘नबघर’। ‘नबघर’क लोकाप>ण केलैन डॉ. िशव कुमार Fसाद। लोकािप>त प„चू पोथीक सन्दभ>मे लोकqपण कतq अपन-अपन संिLप्त मनतव्य व्यक्त केलैन। ‘रोबो’क सन्दभ>मे °ी अरिवन्द ठाकुर कहलैन- आइसँ करीब साए बख> पूव> ऐ पोथीकU चेक भाषामे िलखल गेल छल, जेकरा मैिथली सािहत्यमे डॉ. ‘िवयोगी’ भावा अनुवाद केलैन। ‘रोबॉट’क कपल्पना कारेल चापेक आइसँ साए बख> पूव> केने छला जे आइ अपना सबहक सोझ अिछ। नाटकमे ईहो देखौल गेल अिछ जे केना रोबॉट मानवक संहार करैए...। ‘बेटीक पै¬ख’ कथा संžहक सन्दभ>मे डॉ. िशव कुमार Fसाद कहलैन- बेटीक पै¬ख संžहक सभटा कथा मिहला सशक्तीकरणपर आधािरत अिछ। जँ पाठक आत्मसात् करैथ तँ स्वत: हुनकामे आत्मिनभ>ता केना जािग जेतैन यएह ऐ पोथीमे संकिलत सभ कथाक उत्ष अिछ। ‘¶ान्ितयोग’ लघु कथा संžहक सन्दभ>मे °ी दुगqनन्द मण्डल कहलैन- बेकती अपने-आपमे अपन गुण-दोष केना िचन्िहत करता तथा दोष मुक्त केना हेता, समयक संग चलबाक खगताकU केना बुझता तथा समयक संग मानवीय चेतनाकU जगबैत चलैले केना आ कोन बाटपर चलता इत्यािद ऐ संžहमे कथाकार अपन कथाक

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 16

माध्यमे कहलैन अिछ। ‘कोसीक कछेर’ काव्य संžहक सन्दभ>मे °ी राजदेव मण्डलजी कहलैन- किव राम िवलास साहुजी कोसी कातक वासी छैथ, कोसीक कछेरमे जीवन-यापन करै छैथ, अपन जीवनक अनुभवकU °ी साहुजी अपन काव्य सभमे िबना कोनो छान-बान्हक एव धरी-धोखाक रखलैन अिछ। ‘नबघर’ पोथीक सन्दभ>मे डॉ. िशव कुमार Fसाद कहलैन- ऐ पोथीमे चािर गोट नाटक/एकtकी अिछ। चा रचनामे वत>मान समाजक दशा-िदशाकU नाटकरकार देखबैत अिछ। लोकाप>ण सNक पछाइत कथा सNमे Fवेश भेल। अध्यL मण्डलक गठन भेल। °ी नारायण यादव, डॉ. योगानन्द झा, °ी अरिवन्द ठाकुर आ °ी जगदीश Fसाद मeडल चयिनत भेला। एवम् मंच संचालन हेतु डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’, °ी दुगqनन्द मण्डल, उमेश मण्डल तथा °ी नन्द िवलास राय। कुल सात पालीमे Fाय: तीन-तीन गोट कथा पाठ भेल एवम् पिठत कथा सभपर आलोचक लोकैन आलोचना केलैन। िववरण िनË अिछ- पिहल पालीमे- 1. हमर भीतरका िसयाना : अरिवन्द ठाकुर 2. आशीवqद : राम िवलास साहु 3. कौआ के बौआ : Fीतम िनषाद Fथम पालीक पिठत कथापर आलोचना केलैन- डॉ. िशव कुमार Fसाद, नन्द िवलास राय, डॉ. योगानन्द झा। दोसर पाली- 4. िवघटन : जगदीश Fसाद मण्डल 5. िदलजान आंटी : शम्भु सौरभ 6. कृतघ्न : आनन्द मोहन झा आलोचना- कमलेश झा, नारायण यादव, दुगqनन्द मण्डल। तेसर पाली- 7. सरकार हम पापी छी : नन्द िवलास राय 8. संवेदनाक शरण : आनन्द कुमार झा 9. घरवालीक िझरकी : लL्मी दास आलोचना- राजदेव मण्डल, अरिवन्द ठाकुर, राम िवलास साहु तथा दुगqनन्द मण्डल। चािरम पाली- 10. जएह अपन सएह आन : अजय कुमार दास ‘िपन्टु’ 11. गामे बीरान भऽ गेल : किपले¡र राउत 12. पिथक : िव]ाचन्u झा आलोचना- गोिवन्दाचाय>, कमलेश झा, उमेश मण्डल, योगान्द झा। प„िचम पाली- 13. उपरािर जमीन : उमेश मण्डल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 17

14. होनी-अनहोनी : नारायण यादव 15. स्वाथqन्ध : बेचन ठाकुर आलोचना- योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’, राजदेव मण्डल, दुगqनन्द मण्डल। छठम पाली- 16. जुड़शीतल : शारदा नन्द िसंह 17. िनण>य : योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’ 18. मानव आ माछ : राधाकान्त मण्डल आलोचना- किपले¡र राउत, Fीतम िनषाद, नन्द िवलास राय। सातम पाली- 19. स्वािभमान : उमेश पासवान 20. िव¡ास : आनन्द मोहन झा 21. होइ छै गोहाय : शारदा नन्द िसंह 22. कम>क फल : दुगqनन्द मण्डल आलोचना- कमलेश झा, आनन्द झा, संजीव कुमार ‘शमा’ डॉ. िशव कुमार Fसाद। ऐगला आयोजन अथqत् सगर राित दीप जरय’क 95म खेपक आयोजन लेल माला उठौलैन °ी नारायण यादवजी। नारायण यादवजी अवकाश Fाप्त िशLक छैथ, कथाकार एवं आलोचक सेहो छैथ। जयनगरमे रहै छैथ, डुमरा घर िछऐन। °ी यादवजी दीप-पंजी हस्तगत करैत कहलैन- ‘ओना तँ हम रहै छी जयनगरमे मुदा जिहना सगर राित दीप जरयक याNा िकछु िदनसँ गाम िदस मुखर अिछ तिहना हमहूँ गामेमे अथqत् जलसैन डुमरामे पनचानबेअम आयोजन कराएब।’ हल„िक भावी संयोजक आयोजनक ितिथ सेहो िनधqिरत क’ लेलाह मुदा ओ अखन दूमजq अिछ तँए संभािवत ितिथ- िसतम्बर मासक पिहल शिन। 1990 इस्वीसँ आइ धिरक 'सगर राित दीप जरय'क आयोजनक िववरण- (¶म सं”या, स्थानक नाओं एवं ितिथ सिहत- उमेश मण्डल) 1. मुजÐफरपुर 21.01.1990 2. डेओढ़ 29.04.1990 3. दरभंगा 07.07.1990 4.

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 18

पटना 3.11.1990 5. बेगुसराय 13.01.1991 6. किटहार 22.04.1991 7. नवानी 21.07.1991 8. सकरी 22.10.1991 9. नेहरा 11.10.1992 10. िवराटनगर 14.04.1992 11. वाराणसी 18.07.1992 12. पटना 19.10.1992 13. सुपौल 1 18.10.1993 14. बोकारो 24.04.1993 15. पैटघाट

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 19

10.07.1993 16. जनकपुर 09.10.1994 17. इसहपुर 06.02.1994 18. सरहद 23.04.1994 19. झंझारपुर 09.07.1994 20. घोघरडीहा 22.10.1994 21. बहेरा 21.01.1995 22. सुपौल (दरभंगा) 08.04.1995 23. काठमtडू 23.09.1995 24. राजिवराज 24.01.1996 25. कोलकाता रजत जयंती 28.12.1996 26. मिहषी

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 20

13.04.1997 ¶.सं. स्थान ितिथ 27. तरौनी 20.06.1997 28. पटना 18.07.1997 29. बेगूसराय 13.09.1997 30. खजौली 04.04.1998 31. सहरसा 18.07.1998 32 पटना 10.10.1998 33. बलाइन; नागदह 08.01.1999 34. भवानीपुर 10.04.1999 35. मधुबनी 24.07.1999 36. अन्दौली 20.10.1999

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 21

37. जनकपुर 25.03.2000 38. काठमtडू 25.06.2000 39. धनबाद 21.10.2000 40. िबटठो 21.01.2001 41. हटनी(घोघरडीहा) 19.05.2001 42. बोकारो 25.08.2001 43. पटना (िकरणजयंती) 01.12.2001 44. र„ची 13.04.2002 45. भागलपुर 24.08.2002 46. िव]ापित भवन पटना 16.11.2002 ¶.सं. स्थान ितिथ 47.

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 22

कोलकाता 22.01.2003 48. खुटौना 07.06.2003 49. बेनीपुर 20.09.2003 50. दरभंगा 21.02.2004 51. जमशेदपुर 10.07.2004 52. र„ची 02.10.2004 53. देवघर 08.01.2005 54. बेगूसराय 09.04.2005 55. पूिण>य„ 20.06.2005 56. पटना 03.11.2005 57. जनकपुर (नेपाल) 12.08.2006 58. जयनगर

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 23

02.12.2006 59. बेगूसराय 10.02.2007 60. सहरसा 21.07.2007 61. सुपौल-2 01.12.2007 62. जमशेदपुर 03.05.2008 63. र„ची 19.07.2008 64. रहुआ संžाम 08.11.2008 65. पटना कथा गंगा-3 21.02.2009 66. मधुबनी 30.05.2009 67. मानारायटोल नरहन- समस्तीपुर 05.09.2009 68. सुपौल- 3 05.12.2009 69. जनकपुर

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 24

03.04.2010 70. किबलपुर (दरभंगा) 12.06.2010 71. बेरमा (झंझारपुर) स्थान- मध्य िव]ालय पिरसर- बेरमा। (साव>जिनक स्थलपर) 02.10.2010 72. सुपौल 04.12.2010 73. मिहषी कथा राजकमल 05.03.2011 74. हजारीबाग 10.09.2011 75. पटना हीरक जयन्ती 10.12.2011 76. चे“ै 14.07.2012 77. दरभंगा िकरण जयन्ती 01.12.2012 ¶.सं. स्थान ितिथ 78.

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 25

घनश्यामपुर 09.03.2013 79. औरहा (लौकही) (साव>जिनक स्थलपर) 15.5.2013 80. िनम>ली (स्थान- मािनक राम-बैजनाथ बजाज धम>शाला, सुभाष चौक, िनम>ली- सुपौल) 30.11.2013 81. देवघर (स्थान- िबजली कोठी, बम्पासटॉन, देवघर) 22.03.2014 82. म›हथ (झंझारपुर) कथा बौध िस­ मेहथपा 31.05.2014 83. सखुआ-भपिटयाही साव>जिनक स्थान- उत्¶िमत मध्य िव]ालयल पिरसर। 30.08.2014 84. बेरमा मध्य िव]ालय पिरसर (बेरमा,मधुबनी) 20.12.2014 85. भागलपुर ‘श्याम कुंज’ (³ािरकापुरी

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 26

भागलपुर) 04.04.2015 86. लकसेना उनमुक्त आ°मक गtधी सभा कL िजला- मधुबनी 20.06.2015 87. श्यामा रेिसडेन्सी कॉम िववाह हॉल (एस.बी.आइ. केम्पस) िनम>ली (सुपौल) 19.09.2015 88. मध्य िव]ालय- डखराम (बेनीपुर) 30.01.2016 89. लौकही स्थान: सूय> Fसाद उच्च िव]ालय- लौकही 26.03.2016 90. लL्मीिनय„ (मधुबनी) 18.06.2016 91. गोधनपुर (िमिथला दीपसँ उŒर) िजला- मधुबनी 24.9.2016 92. नवानी (मधुबनी) 31.12.2016 93.

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 27

रतनसारा (घोघरडीहा) िजला- मधुबनी 25.03.2017 94. लौफा (मधेपुर) िजला- मधुबनी 24.06.2017

उमेश मeडल -इितहास - सगर राित दीप जरय सगर राित दीप जरय केर 91 म आयोजन संयोजक : दुगqनo द मe ड ल  थान : म• य िव]ालय पिरसर- गोधनपुर 24 September 2016 अयोजक :  थानीय सािहa य Fेमी, गोधनपुर (मधुबनी) F तुित : उमेश मe ड ल

91 म सगर राित दीप जरय :गोधनपुर - 24.09.2016 91म सगर राित दीप जरय : गोधनपुर (मधुबनी)  थान : उa ¶िमत म• य िव]ालय पिरसर नका चौक गोधनपुर 1. उÇाटन सN- दीप FÈ जवलन : °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’, °ी अरिवo द ठाकुर, °ी राजदेव मe डल आ °ी श‘ भु सौरभ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 28

 वागत गीत : °ी राधाकाo त मe डल।  वागत भाषण : संयोजक दुगqनo द मe डल। दू शŽ द : °ी अरिवo द ठाकुर, °ी योगेo u पाठक िवयोगी आ °ी जगदीश Fसाद मe डल। एवं सNक संचालन : उमेश मe डल। 2. पोथी लोकाप>ण सN- अ• यL मe डल : डॉ. योगानo द झा, °ी राजदेव मe डल, डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी, °ी किपले¡र राउत, °ी िगिरजानo द झा एवं अजीत झा आजाद, पिहल लोकाप>ण- °ी दुगqनo द मe डलक मौिलक पिहल कृित ‘कथा कुसुम’ (लघु कथा संžह) : लोकाप>णकतq- अ• यL मe डलक संग उपि थत सम त सािहa य Fेमी आ सािहa यकार। दोसर लोकाप>ण- °ी जगदीश Fसाद मe डलक मौिलक पचपनम कृित ‘गुलेती दास’ (लघु कथा संžह) : लोकाप>णकतq- अ• यL मe डलक संग उपि थत सम त सािहa य Fेमी आ सािहa यकार। लोकाप>ण उ³ोधन- डॉ. योगानo द झा, डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी, °ी राजदेव मe डल आ °ी अजीत झा आजाद। सNक संचालन- उमेश मe डल। 3. कथा सN- अ• यL मe डल- डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी राम िवलास साहु, °ी बेचन ठाकुर, °ी िशव कुमार िमN आ °ी श‘ भु सौरभ। पिहल पालीक संचालन- °ी अजीत झा आजाद कथा पाठ, पिहल पालीमे : 1. ओ अनहिरया राित- (°ी ऋृिष बिशÑ ठ) 2. जी-द„त- (°ी बेचन ठाकुर) 3. बतीसोअना- (°ी जगदीश Fसाद मe डल) पिहल पालीक पिठत कथा सभपर समीLा- डॉ. योगानo द झा, पंिडत बाल गोिवo द यादव आचाय>, °ी अरिवo द ठाकुर, °ी अनील कुमार ठाकुर, °ी शारदा नo द िसंह तथा डॉ. िशवकुमार Fसाद। दोसर पाली- संचालन : °ी संजीव कुमार ‘शमा’ कथा पाठ- 1. हमर लॉटरी िनकलल- (°ी नo द िवलास राय) 2. िछटकी- (°ी अजय कुमार दास ‘िपo टु’) 3. पढ़ए फारसी बेचए तेल- (डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी) 4. करोड़पित- (डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी) 5. िभनसुरका जतरा- (°ी बेचन ठाकुर) समीLा- °ी राजदेव मe डल, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी िशव कुमार िम° आ °ी दुगqनo द मe डल। तेसर पाली-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 29

संचालक : °ी नo द िवलास राय कथा पाठ- 1. भैयारी- (°ी शंभु सौरभ) 2. बेटीक बाप- (°ी आनo द मोहन झा) 3. िवड‘ बना- (°ी शारदानo द िसंह) 4.  वयंभू- (°ी अरिवo द ठाकुर) समीLा- °ी अजीत झा आजाद, °ी किपले¡र राउत, °ी अनील ठाकुर, °ी राम िवलास साहु आ पंिडत बाल गोिवo द यादव आचाय>। चािरम पाली- संचालक : °ी नo द िवलास राय। कथा पाठ- 1. कचोट- (°ी संजीव कुमार ‘शमा’) 2. शंका- (°ी किपले¡र राउत) 3. हँ-िनहँस- (°ी अिखलेश कुमार मe डल) समीLा- °ी ऋृिष बिशÑ ठ, °ी अरिवo द ठाकुर, °ी राम िवलास साहु, आ °ी अजय कुमार दास ‘िपo टु’। प„िचम पाली- संचालक : उमेश मe डल कथा पाठ- 1. मकड़ाक जाल- (°ी िशवकुमार िम°) 2. िवपैत- (°ी राम िवलास साहु) समीLा- °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. योगानo द झा आ डॉ िशव कुमार Fसाद। अo तमे अ• यLीय उ³ोधन- तथा धo यवाद sापन तथा दीप एवं पंजीक ह ताo तरण। सगर राित दीप जरय केर 92म आयोजन मधुबनी िजलाक नवानी गाममे °ी अजय कुमार दास ‘िपo टु’ जीक संयोजकa वमे अही सालक अिo तम मासमे...।

90 म सगर राित दीप जरय थान : लिमिनया गाम ितिथ : 18 जून 2016

९० म खेपक दीप सगर राित

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 30

ल मीिनय„मे जरल

 व. नेवी भगत केर  मृितमे ‘सगर राित दीप जरय’क ९०म आयोजन काि¨ ह स„झमे आर‘ भ भेल जे आइ भोरमे इित भेल। ई खेप °ी राम िवलास साहुजीक संयोजकa वमे छल जेकर आयोजक सम त ल मीिनय„ गामक सािहa य Fेमी छला। ऐ गोÑ ठीक अवसरपर तीनटा कथा संžहक लोकाप>ण भेल। पिहल ‘अंकुर’ कथा संžह °ी राम िवलास सहुजीक आ दोसर एवं तेसर ¶मश: ‘गाछपर सँ खसला’ आ ‘डिभयाएल गाम’ °ी जगदीश Fसाद मe डलजीक। ऐ तीनू पोथीक लोकाप>ण गाÑ ठीमे उपि थत सम त सािहa यकार एवं सािहa य Fेमीक हाथे भेल। दीप FÈ » लन सेहो सि‘ मिलते पे भेल। कथा संNक अ• यL मe डलमे °ी अरिवo द ठाकुर, °ी राजदेव मe डल आ °ी जगदीश Fसाद मe डलक चयन कएल गेल। तिहना संचालन सिमितमे सेहो तीन गोट » यि6 तक चयन ¶मश °ी नo द िवलास राय, °ी दुगqनo द मe डल तथा उमेश मe डलक भेल। ऐगला आयोजन °ी दुगानo द मe डलजीक संयोजकa वमे दीप-गोधनपुर गाममे जरत। Fa येक पािलमे Fाय: तीन-तीन कथा पाठ आ तैपर तीन-चािर समीLकक समीLा होइत रहल। F तुत अिछ पिहल पालीसँ अिo तम पािल धिरक पिठत कथाक नाओं एवं कथाकारक नाओं- १. असली पिरचय : राजदेव मe डल २. चोटक कचोट : श‘ भु सौरभ ३. िमड डे िमल : शारदा नo द िसंह ४. अपन जाित : नo द िवलास राय ५. ई भाव हुनकामे जगए : रतन कुमार रिव ६. देवगनाह : गौड़ी शंकर साह ७. असा• य िपता : फागुलाल साहु ८. कुŒाक डीह : किपले  वर राउत ९. मिरयाएल मन : जगदीश Fसाद मe डल १०.  वािभमान : दुगqनo द मe डल ११. िखचड़ी मोछ : ल मी दास १२. िरमिझम : उमेश नारायण कण> १३. पैयाही बुिध : उमेश मe डल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 31

१४. ब›गक महंथी : राम िवलास साहु १५. शंकाक बेमारी : ललन कुमार कामत १६. नेनाक बहादुरी : उमेश नारायण कण> १७. °ोता बनल कथाकार : शारदा नo द िसंह १८. परतर : अरिवo द कुमार ठाकुर १९. डेरा गेल छी : राजदेव मe डल ‘रमण’

89 म सगर राित दीप जरय लौकहीमे °ी उमेश पासवान ³ारा ‘दिलत िवषयक कथा केिouत २६ माच> २०१६ कU उ™च िव]ालय पिरसर- लौकहीमे

88 म सगर राित दीप जरय 88 म कथा-सािहa य गोÑ ठी डखराममे स‘ प “ भेल डखराम (बेनीपुर) मुिखयाजी °ी अमर नाथ झाक आयोजकa व आ °ी कमलेश झाक संयोजकa वमे ‘सगर राित दीप जरय’क 88म कथा-सािहa य गोÑ ठी 30 जनवरीक स„झमे शु भेल। जेकर उÇाटन सि‘ ‘ लत पे °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. िशवकुमार Fसाद, °ी राजदेव मe डल, °ी नo द िवलास राय, °ी फागुलाल साहु, °ी शारदा नo द िसंह, °ी उमेश पासवान, °ी किपले¡र राउ, °ी उमेश नारायण कण>, °ी श‘ भु सौरभ °ी तथा °ी राम िवलास साहु केलैन। उÇाटनक पछाइत  वागत गीत सेहो सि‘ मिलत पे समवैत  वरमे °ी राधाकाo त मe डल तथा °ी रामदेव Fसाद मe डल झादार गौलैन आ  वागत भाषण °ी कमलेश झा कहलैन- ‘1990 इ वीसँ ‘सगर राित दीप जरय’क आर‘ भ याNा शु भेल जे चलैत-चलैत आब ओइ तहपर चिल आएल अिछ जेतए खॉंटी मािटक सुगo धसँ सुगिo धत कथाक लेखन एवं पठन भऽ रहल अिछ...।’ उÇाटन सNक पछाइत लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा पोथी, पिहल एग™ छा आमक गाछ (कथा संžह) आ दोसर ठूठ गाछ (उपo यास)क लोकाप>ण सि‘ मिलत पे भेल। तथा ‘खसैत गाछ’ (लघु कथा संžह) नामक पोथीक िवतरण सेहो भेल। ¶मश: कथा सNमे Fवेश भेल। छह पालीमे कथाक पाठ। जइमे °ी उमेश नारायण कण>- ‘मौनी बाबा, अलवŒ छोड़ी’ शीष>कक दूटा कथा पढ़लैन। °ी राजदेव मe डल- एडज टमेo ट, °ी राम िवलास साहु- जाित, °ी शारदा नo द िसंह- ‘आशातीत’ तथा ‘पलटा माय’, °ी जगदीश Fसाद मe डल- ‘एग™ छा आमक गाछ’, °ी ल मी दास-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 32

बापक धरम, °ी ललन कुमार कामत- बाबाक लोटा, °ी श‘ भू सौरभ- पर‘ पराक बिल, °ी फागु लाल साहु- अछूत, °ी िशव कुमार िम°- » यवहार तथा Fौिहa य, °ी किपले  वर राउत- घूर लगक गप, अिखलेश मe डल- गढ़ैनगर हाथ, तथा अपने (उमेश मe डल) पढ़लॱ- ‘अपने गरदैन कटलॱ।’ पिठत कथा सभपर एक-सँ-एक समीLा सेहो भेल। डॉ. िशव कुमार Fसाद, पिe डत बाल गोिवo द आय> ‘गोिवo दाचाय>’, °ी फागु लाल साहु, राधाकाo त मe डल तथा °ी कमलेश झा िवषद पे समीLा काय> केलैन। मुदा °ी राजदेव मe डल, °ी शारदा नo द िसंह, °ी किपले  वर राउत, °ी उमेश पासवान, °ी िशवकुमार िम°, °ी राजा राम यादव, °ी नo द िवलास राय तथा अपने (उमेश मe डल) सेहे समीLा काय>मे भाग लेलॱ। अिगला गोÑ ठीक भार लैत °ी उमेश पासवान कहलैन- 89म सगर राित दीप जरय- लौकही (िजला मधुबनी)मे कराएब। जेकर हकार मंचेसँ दऽ रहल छी जे 89म गोÑ ठीमे ‘दिलत िवषयक कथाक िवशेष  वागत होएत।’ ऐ तरहU 88म गोÑ ठीक समापन भेल। 89 गोÑ ठी लौकहीमे °ी उमेशजी करौता। स‘ भव जे माच>क अिo तम शिनकU होएत।

उमेश मe ड ल 88 म कथा-सािहa य गोÑ ठी डखराममे स‘ प “ भेल :: डखराम (बेनीपुर)क मुिखयाजी °ी अमर नाथ झाक आयोजकa व आ °ी कमलेश झाक संयोजकa वमे ‘सगर राित दीप जरय’क 88म कथा-सािहa य गोÑ ठी 30 जनवरीक स„झमे शु भेल। जेकर उÇाटन सि‘ ‘ लत पे °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. िशवकुमार Fसाद, °ी राजदेव मe डल, °ी नo द िवलास राय, °ी फागुलाल साहु, °ी शारदा नo द िसंह, °ी उमेश पासवान, °ी किपले¡र राउत, °ी उमेश नारायण कण>, °ी श‘ भु सौरभ तथा °ी राम िवलास साहु केलैन। उÇाटनक पछाइत  वागत गीत सेहो सि‘ मिलत पे समवैत  वरमे °ी राधाकाo त मe डल तथा °ी रामदेव Fसाद मe डल झादार गौलैन आ  वागत भाषण करैत °ी कमलेश झा कहलैन- ‘1990 इ वीसँ ‘सगर राित दीप जरय’क आर‘ भ याNा शु भेल जे चलैत-चलैत आब ओइ तहपर चिल आएल अिछ जेतए खॉंटी मािटक सुगo धसँ सुगिo धत कथाक लेखन एवं पठन भऽ रहल अिछ...।’ उÇाटन सNक पछाइत लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा पोथी, पिहल एग™ छा आमक गाछ (कथा संžह) आ दोसर ठूठ गाछ (उपन् यास)क लोकाप>ण सि‘ मिलत पे भेल। तथा ‘खसैत गाछ’ (लघु कथा संžह) नामक पोथीक िवतरण सेहो भेल। ¶मश: कथा सNमे Fवेश भेल। छह पालीमे कथाक पाठ भेल। जइमे °ी उमेश नारायण कण>- ‘मौनी बाबा, अलवŒ छोड़ी’ शीष>कक दूटा कथा पढ़लैन। °ी राजदेव मe डल- एडज टमेo ट, °ी राम िवलास साहु- जाित, °ी शारदा नo द िसंह- ‘आशातीत’ तथा‘पलटा माय’, °ी जगदीश Fसाद मe डल- ‘एग™ छा आमक गाछ’ तथा हहौती, °ी ल मी दास- बापक धरम, °ी ललन कुमार कामत- बाबाक लोटा, °ी श‘ भू सौरभ- पर‘ पराक

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 33

बिल, °ी फागु लाल साहु- अछूत, °ी िशव कुमार िम°- » यवहार तथा Fौिहa य, °ी किपले  वर राउत- घूर लगक गप, अिखलेश मe डल- गढ़ैनगर हाथ, तथा अपने (उमेश मe डल) पढ़लॱ- ‘अपने गरदैन कटलॱ।’ पिठत कथा सभपर एक-सँ-एक समीLा सेहो भेल। डॉ. िशव कुमार Fसाद, पिe डत बाल गोिवo द आय> ‘गोिवo दाचाय>’, °ी फागु लाल साहु, राधाकाo त मe डल तथा °ी कमलेश झा िवषद पे समीLा काय> केलैन। संगे °ी राजदेव मe डल, °ी शारदा नo द िसंह,°ी किपले  वर राउत, °ी उमेश पासवान, °ी िशवकुमार िम°, °ी राजा राम यादव, °ी नo द िवलास राय, राम िवलास साहु, उमेश नारायण कण> तथा अपने (उमेश मe डल) सेहे समीLा काय>मे भाग लेलॱ। अिगला गोÑ ठीक भार लैत °ी उमेश पासवान कहलैन- 89म सगर राित दीप जरय- लौकही (िजला मधुबनी)मे कराएब। जेकर हकार मंचेसँ दऽ रहल छी जे 89म गोÑ ठीमे ‘दिलत िवषयक कथाक िवशेष  वागत होएत।’ ऐ तरहU 88म गोÑ ठीक समापन भेल। 89 गोÑ ठी लौकहीमे °ी उमेशजी करौता। स‘ भव जे माच>क अिo तम शिनकU होएत। ८७ म सगर राित दीप जरय सगर राित दीप जरल - ८७ म कथा-सािहa य गोष िनम>ली, िदनtक 19 िसत‘ बर 2015 : सगर राित दीप जरय सिमित- िनम>लीक F तुितमे शहरक िवशालकाय िववाह भवन-   यामा रेिसडेo सी- सभागार-मे सगर राित दीप जरय केर 87म गोÑ ठी ‘कथा ितलजुगा’क शुभार‘ भ 6:30 बजे भेल। जेकर उÇाटन सि‘ मिलत पे केलैन, नेतरहाट उ™ चतर मा• यिमक िव]ालयक पूव> Fाचाय> डॉ. दुगq Fसाद साहू, हिर Fसाद साह महािव]ालयक पूव> एवं वत>मान Fाचाय> ³य डॉ राम अशीष िसंह, डॉ. िवमल कुमार राय, Fखe ड िवकास पदािधकारी °ी सुशील कुमार, िजला पाष>दक पूव> सद या °ीमती आशा देवी,   यामा रेिसडेo सीक िनमqणकतq °ी सa य नारायण Fसाद साहु तथा सी.एम.बी. कॉलेजक िहo दी िवभागा• यL सह मैिथली सािहa यक चिच>त सािहa यकार Fो. धीरेo u कुमार। अवसरपर °ी रामदेव Fसाद मe डल ‘झादार’  व रिचत गीत- “क  वागत  वीकार हे िFयवर, हम नै अपनेक योÀ य...।”सँ  वागत केलैन, तथा धo यवाद sापनक संग  वागत-भाषण केलैन, Fोफेसर ³य डॉ. िशव कुमार Fसाद, डॉ. °ीमोहन झा। ऐ तरह› उÇाटन सNसँ पोथी लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। सNक मु” य अितिथ, िबहार अित िपछड़ा FकोÑ ठक सद य मो. शरफराज अहमद संगे िविशÑ ठ अितिथ रहैथ- डॉ   यामानo द चौधरी, डॉ. सुरेo u Fसाद िसंह, °ी अशोक कुमार िम°, °ी शंभु सौरभ, °ी दुगqनo द मe डल, °ी उमेश नारायण कण>, °ी °ीकृÑ ण राम, °ी अजय कुमार दास, °ी नागे¡र कामत, °ीमती िवभा कुमारी, °ीमती अनुपम कुमारी, °ी मनोज कुमार साह उफ> चo दनजी, °ी जे. के. आनo द, °ी रतन कुमार रिव, °ी िवनोद कुमार गोप, °ी राम Fवेश मe डल तथा °ी रामलखन भe डारी, तथा सNक अ• यLता केलैन- समप>णक चेअरमेन °ी दुगqनo द मe डल, म• य िव]ालयक िशLक मो. ए.के. मंजूर, सामािजक काय>कतq °ी सुरेo u Fसाद यादव, °ी िवनोद कुमार तथा म• य िव]ालयक Fाचाय> °ी नारायण Fसाद िसंह। पॉंच गोट पोथीक लोकाप>ण भेल। जइमे टैगोर सािहa य पुर कारसँ पुर कृत एवं िवदेह भाषा स‘ मानसँ

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 34

स‘ मािनत सािहa यकार °ी जगदीश Fसाद मe डल रिचत चािर गोट पोथी- ‘गुड़ा-खुÔीक रोटी’, ‘फलहार’, ‘लजिबजी’ आ ‘गामक शकल-सूरत’ लघुकथा संžहक छल आ पॉंचम- ‘िवदेह’ आ ‘वैदेह’ ³य स‘ मानसँ स‘ मािनत सािहa यकार °ी राजदेव मe डल रिचत पोथी- ‘जाल’ (पटकथा) रहए। प„चू पोथी भिर सभागारमे िवतरणो भेल। भाड़ी सं” यामे िव³त-°ोतागणक उपि थित सेहो छल। जेना- इितहासक िवभागा• यL Fो. जय Fकाश साहु, अिधव6 ता सह पNकार °ी रौशन कुमार गु´ ता, °ी सागर कुमार साहु, °ी िवÑ णु कुमार गु´ ता, °ी टुनटुन कामत, °ी राम नरेश यादव, °ी अजय कुमार गुप् ता, °ी आलोक कुमार ‘नाहर’, °ी राम िवलास िसंह, °ी िबहारी मe डल, °ी राज कुमार यादव, °ी बuीलाल यादव, °ी राम नारायण कामत, °ी रामकृÑ ण ठाकुर, °ी राजदेव मe डल, °ी अरिवo द कुमार मe डल, °ी राजेश पासवान, °ी संजीव कुमार, ई. आशुतोष कुमार, °ीमती आराधना िम टी, °ी चo u भूषण झा ‘राधव’, °ी मनोज कुमार झा, °ी राजकुमार िम°, °ी अरिवo द यादव, °ी िवनय कुमार u, °ी िबलट मe डल, °ी रामबाबू कामत, °ी दशरथ Fसाद यादव, °ी राम अशीष मe डल, °ी ल मी मe डल, डॉ. िवÑ णुदेव ठाकुर, °ी गोपाल िगिर, °ी राजाराम यादव, संतोष कुमार पाe डेय, °ी सa य नारायण महतो, सु°ी काजोक कुमारी, °ी मदन महतो, °ी श‘ भु कमार साह, °ी योगीलाल कामत, °ी हजारी Fसाद साहु, तथा अवकाश Fा´ त िशLक °ी अशफ¸ साहु इa यािद-इa यािद। ¶मश: आगू बढ़ैत कथा सNमे Fवेश कएल...। ऐ सNक अ• यLता केलैन ‘सखारी-पेटारी’ कथा संžहक कथाकार °ी नo द िवलास राय, ‘रथक च¥ा उलैट चलै बाट’क किव °ी राम िवलास साहु, ‘उलहन’ कथा संžहक कथाकार °ी किपले¡र राउत तथा अशफ¸ दास साहु समाज इe टर मिहला महािव]ालय- िनम>ली केर मैिथली िवभागा• यL Fो. हेम नारायण साहु। सात पालीमे िवभ6 त प™ चीस गोट कथा पाठ भेल, समीLा भेल। ऐ तरह› तीनू सNक समापन भेल। जेकर संचालक छला- °ी संजीव कुमार ‘शमा’, °ी भारत भूषण झा, °ी दुगqनo द मe डल तथा °ी उमेश मe डल। अिo तम सN ‘अिगला गोÑ ठी केतए’मे Fवेश भेल। चािर गोट F ताव आएल, पिहल- °ी रोिहत कुमार िसंहक दरभंगा लेल माच> 2016. °ी दुखन Fसाद यादवक ‘धबही’ लेल जून 2016 तथा िदस‘ बर 2015क गोÑ ठी लेल दूटा, Fथम- °ी कमलेश झाक ‘डखराम’ लेल तथा °ी राजदेव मe डलक ‘रतनसारा-मुसहरिनयॉं’ लेल। सभामे बैसल सम तक िवचारपर अ• यL मe डल ³ारा िनण>य भेलैन- डखराम। अत: अिगला गोÑ ठी °ी कमलेश झाक संजोजकa वमे दरभंगा िजलाक बेनीपुर अनुमe डल अo तग>त ‘डखराम’ गाममे होएत। भावी संयोजक °ी कमलेश झाकU वत>मान संयोजक °ी उमेश मe डल दीप तथा पंजी समिप>त केलैन। अo तमे, धo यवाद sापनमे, बाहरसँ आएल सािहa यकार,  थानीय सािहa यकार एंव सहयोगी तथा िवशेष सहयोगीकU संयोजक धo यवाद-नमन केलैन। ऐ तरह› सगर राितक कथा शेष भेल। िनË अिछ- ¶मानुसार पिठत कथाक नओं, कथाकारक नाओं, तथा समीLकक सुची, संगे सगर राित दीप जरय सिमित- िनम>ली केर सि¶य काय>कतq, संचालक तथा िवशेष सहयोगीक सेहो। कथा पाठ एवं समीLा : पिहल पाली- १. Vेe ड : प¨ लवी कुमारी २. सभसँ किठन जाितक अपमान : रतन कुमार ‘रिव’

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 35

३. अवाक् : राजदेव मe डल समीLा : डॉ. िवमल कुमार राय, डॉ.   यामानo द चौधरी, डॉ. राम अशीष िसंह। दोसर पाली- ४. अवसरवाद : अजय कुमार दास ५. ऊपर फरकी मामीक सराध : ल मी दास ६. हाथी आ मूस : जगदीश Fसाद मe डल समीLा : °ी कमलेश झा, °ी दुगqनo द मe डल (बनरझूला) °ी दुगqनo द मe डल। तेसर पाली- ७. बबाजीक मकड़जाल : संजीव कुमार ‘शमा’ ८. शैतान आ भगवान : दुगqनo द मe डल ९. सहोदरा नै बना पेलॱ : उमेश मe डल समीLा : डॉ. िशव कुमार Fसाद, डॉ. िवमल कुमार राय, डॉ.   यामानo द चौधरी, डॉ. राम अशीष िसंह। चािरम पाली- १०. समाजक हाल : रोिहत कुमार िसंह ११. इÈ जतक सवाल : राम िवलास साहु १२. हैवानक संग सधमुहÌ : दुखन Fसाद यादव १३. बाल बोध : श‘ भु सौरभ १४. एक िदन हमरो : शारदा नo द िसंह समीLा : °ी फागु लाल साहु, °ी सुशील कुमार साह, °ी राजदेव मe डल ‘रमण’। पॉंिचम पाली- १५. िसि­ सा• ये : उमेश नारायण कण> ‘क¨ पकिव’ १६. °ोता : अशोक कुमार िम° १७. VॉिडÈ म : िशव कुमार िम° १८. कम>क फल : फागु लाल साहु समीLा : °ी राजदेव मe डल, °ी रतन कुमार ‘रिव’, °ी कमलेश झा। छठम पाली- १९. आब कहू : नo द िवलास राय २०. हमर समाज : कौशल झा २१. खुशी : पंकज कुमार ‘Fभाकर’ २२. मौिखक : राधाकाo त मe डल २३. मनुखक मोल : सुशील कुमार समीLा : °ी राम िवलास साहु, °ी संजीव कुमार ‘शमा’, °ी उमेश मe डल। सातम पाली- २४. एकटा आर : शारदानo द िसंह

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 36

२५. बिरयातीमे गािर : ल मी दास समीLा : डॉ   यामानo द चौधरी, °ी कमलेश झा। ....................... °ी संजय कुमार मe डल, °ी सNुÕ न कुमार मe डल, °ी िवनोद ठाकुर, °ी सुजीत कुमार साहु, °ी अिखलेश कुमार मe डल, °ी शिश भूषण कुमार, °ी संतोष कुमार राय आिद। °ी सुरेश महतो, °ी मुकुल Fसाद साहु, °ी सुरेo u Fसाद यादव, °ी िवनोद कुमार तथा उमेश मe डल। °ी सa य नारायण Fसाद साहु, °ी नारायण Fसाद िसंह, °ी िपंकु पंसारी, °ी राम Fकाश साहु, °ी देवेश कुमार िसंह, °ी Fभाष कुमार कामत, °ी मनोज कुमार शमq, °ी देवेश कुमार िसंह, °ी रामनाथ गु´ ता, °ी राम लखन भe डारी, °ी अिखलेश चौधरी, °ी राम सुo uर साहु, Fो. धीरेo u कुमार तथा डॉ. िवमल कुमार राय...। समाद : पुनम मe डल।

86 म दीप सरग राित जरल मधुबनी िजलाक फुलपरास अनुमe डलक ‘लकसेना’ गाममे 20 जून 2015 कU 86म ‘सगर राित दीप जरय’ (कथा- सािहa य गोÑ ठी) क आयोजन ‘उo मु6 त’क सौजo यसँ °ी राजदेव मe डल ‘रमण’क संयोजकa वमे आयोिजत भऽ सफल भेल। ऐ अवसिरपर °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा पोथी ¶मश: ‘पसेनाक धरम’ आ ‘मधुमाछी’ (लघु कथा संžह)क लोकाप>णक संग िवतरण भेल। संगे हालिहमे Fकािशत डॉ. रंगनाथ िदवाकार (मूल नाम- रंगनाथ चौधरी)क लधु कथा संžह ''भखरैत नील रंग'' िकछु कथाकारकU देल गेलिन। अिगला गोÑ ठीसुपौल िजला अo तग>त ‘िनम>ली’मे हएत से सव>स‘ मितसँ िनण>ए भेल। फोटोक संग ¼ेिकंग o यूज िनË अिछ- संयोजक- °ी राजदेव मe डल ‘रमण’ आयोजक- उo मु6 त उÇाटन- डॉ. खुशीलाल मe डल, डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’, °ी भोगेo u यादव ‘भाÑ कर’, °ी कमलेश झा, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी राजदेव मe डल, डॉ. िशव कुमार Fसाद। दू शŽ द- °ी कमलेश झा, °ी नo द िवलास राय, °ी बाल गोिवo द यादव ‘गोिवo दाचाय>’ अ• यL मe डल- °ी दुगqनo द मe डल (बनरझूला), °ी भोगेo u यादव ‘भाÑ कर’ (अवकाश Fा´ त िशLक), डॉ. िशव कुमार Fसाद, डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’, °ी जगदीश Fसाद मe डल आ °ी कमलेश झा। संचालन सिमित- °ी दुगqनo द मe डल आ उमेश मe डल पोथी लोकाप>ण- °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा लघु कथा संžह ¶मश: (1) पसेनाक धरम, (2) मधुमाछी। पिहल पोथीक लोकाप>ण कतq- Fो. खुशीलाल मe डल, Fो. राम िवलास राय आ डॉ.योगेo u पाठक ‘िवयोगी’। दोसर पोथीक लोकाप>ण कतq- °ी भोगेo u यादव ‘भाÑ कर’, °ी रतन कुमार ‘रिव’ आ °ी कमलेश झा। कथा पाठ- पिहल सN- (1) चोरिव]ा- प¨ लवी कुमारी

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 37

(2) केतौ िकछु होउ- ल मी दास (3) टोन- दीन बo धु झा समीLा- °ी कमलेश झा, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी राजदवे मe डल, बाल गोिवo द यादव ‘गोिवo दाचाय>’ दोसर सN- (4) भगवनान भरोष- ललन कुमार कामत (5) सपनेमे बीित गेल िजनगी- संजीव कुमार ‘शमा’ (6) शबनम- उमेश नारायण कण> (7) मुड़नक मुर- उमेश मe डल समीLा- °ी राम िवलास साहु, डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’, °ी श‘ भु ‘सौरभ’, दुगq नo द मe डल (बनरझूला) तेसर सN- (8) स ता रोबे वार-वार- डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’ (9) गंगा सुखा गेल- डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’ (10) गंगा नहाएब- राम िवलास साहु (11) टुटैसँ बँिच गेल- दुगqनo द मe डल समीLा- °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी भोगेo u यादव ‘भाÑ कर’, °ी संजीव कुमार ‘शमा’, °ी राजदेव मe डल आ उमेश मe डल। चािरम सN- (12) िशLाक अिo तम उÔे  य- नo द िवलास राय (13) वे तता- बेचन ठाकुर (14) छोटू- श‘ भु सौरभ समीLा- °ी शारदा नo द िसंह, °ी कमलेश झा, °ी अजय कुमार ‘िपe टू’ प„चम सN- (15) िततल िबलािड़- िशवकुमार िम° (16) आब किहया चेतब- किपले¡र राउत (17) लाचारी- गौड़ी शंकर साह समीLा- °ी जगदीश Fसाद मe डल, योगेo u पाठक ‘िवयोगी’, °ी नo द िवलास राय। छठम सN- (18) पहपिट- जगदीश Fसाद मe डल (19) इजोिरया राित- जगदीश Fसाद मe डल (20) खिलया बo दूक भटाभिट- शारदा नo द िसंह समीLा- °ी कमलेश झा, डॉ. योगेo u पाठक ‘िवयोगी’, डॉ. िशवकुमार Fसाद, °ी बाल गोिवo द ‘गोिवo दाचाय>’, °ी दुगq नo द मe डल (बनरझूला)

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 38

८५ म सगर राित दीप जरय ‘कथा गंगा’मे सगर राित दीप जरल- ‘सगर राित दीप जरय’ एक ओहन मंचक नाओं छी, जइ मंचपर सभ वग>क सािहa यकार भाग लइ छिथ, जाइ- अबै छिथ तथा भाषा-सािहa यक िवकासक लेल िवचार-िवमश> करै छिथ। तँए ई ‘सगर राित दीप जरय’ मैिथली भाषा-सािहa यक सभसँ °ेÑ ठ मंच कहबैत अिछ। एकर आयोजन जगह-जगह Fाय: तीन मासक अo तरालपर १९९० ई.सँ होइत आिब रहल अिछ। ८५म गोÑ ठी °ी ओम Fकाश झाक संयोजकa व आ िमिथला पिरषद केर F तुितमे भागलपुरक ³ािरकापुरी ि थत ‘  याम कुंज’मे आयोिजत भेल जेकर उ­घाटन विरÑ ठ समालोचक डॉ. Fेम शंकर िसंह, ‘िवदेह’ एवं टैगोर स‘मानसँ स‘मािनत सािहa यकार °ी जगदीश Fसाद मe डल, ितलकामाझी िव¡िव]ालयक मैिथली िवभागा• यL डॉ. केÑ कर ठाकुर, डॉ. िशव Fसाद यादव एवं अवकाश Fा´ त िशLक दुखमोचन झा संयु6 त पे दीप नेिस केलिन। पछाित एक िविशÑ ठ अ• यL मe डल एवं संचालन सिमितक िनमqण किर गोसाउिनक गीत,  वागत गान एवं  वि त वाचनसँ स„झक छह बजे गोÑ ठीक शुभार‘ भ भेल, राितक १२:३० बजे घe टा भिरक भोजनावकाश भेल, जइ शुo यकालमे, भोजनक पछाित, संयोजक- सह गजलकार ओम Fकाशजी अपन नव रिचत दूटा गजल सुना कथाकार सभ सािहa यकार-सािहa य FेमीकU सािहa य-रसमे बोिर देलिन। पुन: कथा पाठ आ समीLाक ¶मकU आगू बढ़ौल गेल। जे चलैत-चलैत िभनसर छह बजेमे आिब अ• यLीय उÖोधनक संग संयोजकक धo यवाद sापन तथा दीप-पंजीक ह तtतरणक पछाित इित भेल। ऐ गोÑ ठीमे दूर-दूरसँ आएल सािहa यकार- कथाकार-समीLक एवं °ोताक तथा  थानीय सािहa यकार-कथाकारक संग कथा Fेमीक बेस जमघट ताधिर बनल रहल जाधिर अिगला गोÑ ठीक िनण>यक संग आयोिजत गोÑ ठीक समापनक घोषणा निह कएल गेल। ८६म आयोजन मधुबनी िजला अo तग>त फुलपरास Fखe डक मिहo दवार पंचायतक ‘लकसेना’ गाममे होएत, जइमे पहुँचैक हकार दैत भावी संयोजक °ी राजदेव मe डल ‘रमण’जी कहलिन- ‘अिधक-सँ-अिधक कथाकार- सािहa यकार-समीLक सभकU लकसेना गामक ८६म कथा गोÑ ठीमे सुआगत छिo ह।’ ८५म गोÑ ठीक अ• यL मe डल, संचालन सिमित, कथायाNाक मादे दू शŽ द, पोथी लोकाप>ण, कथा पाठ एवं समीLा-िट´ पणीक िववरण िन™ च„मे देल जा रहल अिछ- अ• यL मe डल- डॉ. Fेम शंकर िसंह, °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. केÑ कर ठाकुर, °ी िववेकानo द झा ‘बीनू’ °ी राजदेव मe डल, °ी   यामानo द चौधरी। संचालन सिमित- °ी दुगानo द मe डल, °ी पंकज कुमार झा एवं उमेश मe डल। कथायाNाक मादे दू शŽ द- Fो. केÑ कर ठाकुर, पो. Fेम शंकर िसंह, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी िववेकानo द झा ‘बीनू’ गोसाउिनक गीत- °ीमती िन¥ी िFयदश>नी आ वीटी कुमारी।  वि त वाचन-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 39

°ी िशव कुमार िम°। पोथी लोकापण>- अपन मन अपन धन (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक उकड़ू समय (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक लोकाप>ण कतq- डॉ. केÑ कर ठाकुर डा. Fेम शंकर िसंह पिहल सNमे कथा पाठ- (१) लगक दूरी- िन¥ी िFयदश>नी (२) गहॴर आँिखक बेथा- ओम Fकाश झा (३) डोमक आिग- रामिवलास साहु (४) िशवनाथ क¥ाक डायरी- अिखलेश मe डल। समीLा-िट´ पणी, पिहल सNक- डॉ. िशव कुमार Fसाद, उमेश मe डल, डॉ. िशव Fसाद यादव एवं °ी नo द िवलास राय। दोसर सNमे कथा पाठ- (५) हमर बाइिनक िवचार- जगदीश Fसाद मe डल (६) Fाि×त- गौड़ी शंकर साह (७) मजाकेमे चिल गेलॱ- ल मी दास। समीLा- °ी राम सेवक िसंह, Fो. केÑ कर ठाकुर, °ी   यामानाo द चौधरी, डॉ. Fमोद पाe डेय। तेसर सNमे कथा पाठ- (८) जीo स पेo ट- नo द िवलास राय (९) लाल नुआँ- श‘ भु सौरभ (१०) धोइते-धोइते भगवान बना देबइ- उमेश मe डल (११) धम> आ धािम>क- दुख मोचन झा समीLा- °ी ओम Fकाश झा, डॉ. Fेम शंकर िसंह, डा. िशव Fसाद यादव, °ी राजदवे मe डल। चािरम सNमे कथा पाठ- (१२) अनमेल िबआह- िशव Fसाद यादव (१३) मुरझाएल फूल- किपले¡र राउत (१४) पुNक कत>» य- नारायण झा (१५) भूख- पंकज कुमार झा (१६) बेसी भऽ गेल आब निह- हेम नारयण साहु। समीLा-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 40

°ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी िवनोदानo द झा ‘बीनू’, डॉ. िशव कुमार Fसाद। प„िचम सNमे कथा पाठ- (१७) भीखमंगा- Fकाश कुमार झा (१८) भोला- ललन कुमार कामत (१९) िवधवा िबआह- बेचन ठाकुर (२०) होटलमे पुकार- दुखन Fसाद यादव (२१) चॲचाक खॲता- उमेश नारायण कण> समीLा- °ी   यामानo द चौधरी, डॉ. िशव कुमार Fसाद, राजदेव मeडल ‘रमण’ छिठम सNमे कथा पाठ- (२२) अपन घर- राजदेव मe डल (२३) चीफ गेÑ ट- िशव कुमार िम° (२४) मायाक तागत- राजदेव मe डल ‘रमण’ (२५) आमक ठािढ़- िशव कुमार Fसाद (२६) हेराएल कोदािर- िशव कुमार Fसाद (२७) िडजाइनवाली किनय„- शारदा नoद िसंह समीLा- उमेश मe डल, नo द िवलास राय,   यामानo द चौधरी एवं हेम नारायण साहु। समाद- उमेश मe डल।

८४ म सगर राित दीप जरय ८४म सगर राित दीप जरय २० िदस‘ बरक स„झमे शु भ' २१ िदस‘ बर २०१४क िभनसरमे स‘ प“ भेल। ८५म आयोजन भागलपुरमे °ी ओम Fकाश झा केर संयोजकa वमे माच> २०१५क अिo तम शिनकU होएत। ई िनण>ए अ• यL मe डल एवं संचालन सिमित तथा गोÑ ठीमे उपि थत सबहक िवचारसँ भेल। ओना F ताव °ी राजदेव मe डल ‘रमण’ जीक सेहो रहिन जे लकसेना (मधुबनी)मे हुअए। मुदा सव>स‘ मित भागलपुरेक रहल। अत: दीप आ पंजी वत>मान गोÑ ठीक संयोजक भावी संयोजककU देलिखन। संचालन सिमितमे दुगqनo द मe डल, ओम Fकाश झा तथा उमेश मe डल छला आ अ• यL मe डलमे िशव कुमार Fसाद,   यामानo द चौधरी तथा सि™ चदानo द ‘सिचद’। मो. गुल हसन एवं िफरोज आलम  वागत गीत गौलिन, एवं  वतीवाचन िशवकुमार िम°। तीन सNमे िनË काय>¶मानुसार ऐ गोÑ ठीक भिर राितक याNा भेल- उÇाटन सN- पिरचए-पात तथा दू शŽ द- उÇाटनकतq-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 41

  यामानo द चौधरी जगदीश Fसाद मe डल पं. सि™ चदानo द िम° ‘सिचद’ िमिहर झा महादेव ओम Fकाश झा िशव कुमार Fसाद राजदेव मe डल ‘रमण’ पोथी लोकाप>ण सN- (१) डीहक जमीन (िवहिन/लघु कथा संžह) ओम Fकाश झाजी केर लोकाप>णकतq- जगदीश Fसाद मe डल, उमेश नारायण कण>, राम िवलास साहु। (२) समरथाइक भूत (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq- ओम Fकाश झा सि™ चदानo द ‘सिचद’ श‘ भु सौरभ (३) गामक शकल-सूरत (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq-   यामानo द चौधरी अनुप कुमार क  यप राजदेव मe डल ‘रमण’ उमेश नारायण कण> (४) अ´ पन-बीरान (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq- बेचन ठाकुर फागुलाल साहु िमिहर झा महादेव रामाकाo त िम° (५) बाल-गोपाल (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq- संजय कुमार मe डल सूय> नारायण कामत (सूरज कामत)

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 42

श‘ भु सौरभ िशव कुमार Fसाद (६) लजिबजी (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq- बमभोली झा दुगqनo द मe डल िशव कुमार Fसाद गtधी Fसाद (सरपंच) (७) पतझाड़ (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq- ओम Fकाश झा   यामानo द चौधरी राम िवलास साहु नo द िवलास राय (८) रटनी खढ़ (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर लोकाप>णकतq- अरिवo द चौधरी अनुप कुमार क  यप किपले¡र राउत मो. गुल हसन (९) िशव दश>न (प]) पं. सि™ चदानo द िम° लोकाप>णकतq- ओम Fकाश झा श‘ भु सौरभ िशव कुमार Fसाद किपले¡र राउत (१०) अिभलाषा (मैिथली भजनमाला) पं. सि™ चदानo द िम° लोकाप>णकतq-   यामानo द चौधरी बेचन ठाकुर (सिरसव पाही) (११) सीडी लोकाप>ण- (१) मैिथली गजल: आगमन ओ F थान िबंदु (आलोचना संकलन) सं.सं- गजेo u ठाकुर, आशीष अनिचo हारजी केर (२) सखुआवाली (िवहिन/लघु कथा संžह) सं.सं- उमेश मe डलक

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 43

(३) िनम>ल सनेस (िवहिन/लघु कथा संžह) सं.सं- उमेश मe डलक (४) देवघरक Fसाद (िवहिन/लघु कथा संžह) सं.सं- उमेश मe डलक (५) कथा बौ­ िस­ मेहथपा- (िवहिन/लघु कथा संžह) सं.सं- िवदेह- सि‘ मिलत पे लोकाप>ण- जगदीश Fसाद मe डल िशव कुमार Fसाद ओम Fकाश झा राजदेव मe डल ‘रमण’ किपले¡र राउत। कथा सN- कथा पाठ एवं समीLा- पिहल पालीमे- लोकतंNक माने- ओम Fकाश झा- टेटरा हीरा- नo द िवलास राय- समीLा-   यामानo द चौधरी फागुलाल साह िशव कुमार Fसाद अनुप कुमार क  यप। दोसर पाली- पिवN पापी- उमेश नारायण कण>- जाित-पाित- दुगqनo द मe डल समीLा- राम िवलास साहु राजदेव मe डल ‘रमण’ संयज कुमार मe डल िमिहर झा महादेव तेसर पाली- एकर उŒरदायी के?- श‘ भु सौरभ कमितया हवेली- राम िवलास साहु समीLा- उमेश मe डल फागुलाल साहु

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 44

सि™ चदा नo द झा ‘सिचद’ बेचन ठाकुर (नाटकार) चािरम पाली- खेती-वाड़ी- बेचन ठाकुर डीहक जमीन- ओम Fकाश झा समीLा- िशव कुमार Fसाद िमिहर कुमार झा बमभोली झा श‘ भु सौरभ प„िचम पाली- िबआह- गौड़ी शंकर साह इo फे6 शन- फागुलाल साहु समीLा- किपले¡र राउत राम िवलास साहु शिशकाo त झा उमेश नारायण कण> छिठम पाली- प„च भूत- उमेश नारायण कण> जिर गेल माइक आस- िविपन कुमार कण> समीLा- किपले¡र राउत नo द िवलास राय ओम Fकाश झा अनुप कुमार क  यप साितम पाली- िशव िव]ापित- सि™ चदानo द ‘सिचद’ भरम- ल मी दास कलयुगक िनण>ए- किपले¡र राउत समीLा- श‘ भु सौरभ

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 45

जगदीश Fसाद मe डल   यामानo द चौधरी। अंतमे अ• यLीय भाषण तथा धo यवाद sापन।

८३ म सगर राित दीप जरय

मैिथ ली सािह a यक Fिस ­ सव>हारा मंच “सगर राित दीप जरय” केर ८३म कथा गोÑ ठी फुलपरास अनुमe डलक सखुआ-भपिट याही गामक उa ¶िम त म• य िव ]ालय पिर सरमे िद नtक ३० अग तक (२०१४) स„झ छह बजेसँ शू भऽ ३१ अग तक िभ नसर छह बजे धिर आकष>क अ• यL मe डल तथा संचालन सिम ित केर अo तग>त चलैत रहल। अ• यL मe डलमे डा. िव मल कुमार राय, डा. योगेo u पाठक ‘िव यागी’, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी कमलेश झा, तथा डा. िश वकुमार Fसाद रहिथ , तिह ना मंचक संचालन सिम ित मे °ी ओम Fकाश झा, °ी राजदेव मe डल आ °ी दुगqनo द मe डल छला। जिह ना जन सहयोगसँ ई गोÑ ठी आयोिज त छल तिह ना भपिट याही, सखुआ, छजना, नरिह या, िनम>ली, औरहा, बेरयाही, सुरयाही, रतनसारा, चतरापÍी, नवटोली, कदमपुरा, पक िड़ या, लि म िन य„, ग‘ हिर या, बेलही इa यािद गामक तथा टोलक सािह a य Fेमीक उपि थ ित छल। नव-नव सािह a य Fेमी सोझ„ एला। पिठ त कथापर a विर त समीLा/िट ´ पणी दऽ केतेक गोटे अपन नव पिर चए बनौलिन , देलिन आ सोझा एला। जे सगर राित दीप जरय’क उदेस रहल अिछ । उपि थ त सािह a यकार सभ अØािद त भेला। केते गोटे अपन िव चार सेहो मंचेपर » य6 त केलिन जे अिह ना गोÑ ठी जँ गाम-घरमे हएत तँ नव-नव लोकक Fवेश  वत: सािह a य LेN होइत रहत, जइसँ समाजक संग सािह a य डेग-मे-डेग िम ला कऽ चलत आ चलैत रहत। जइसँ जनजागरण हएत आ मैिथ ली सािह a यक म• य एक खास अभावक पूित> सेहो हएत। नारी केिo u त गोÑ ठी भेने नारी िव मश> करैत अनेक कथा आएल। कथा म• य ढेर रास नारी-सम याकU िच िoह त कएल गेल। समीLक लोकिन अपन-अपन मत दैत भिर राित क याNाकU सफल बनौलिन । गामक िक छु नारीओ गोÑ ठीमे एक °ोता पमे उपि थ त छेली। गोÑ ठीक आर‘ भ सामुिह क पU िव िध वत् दीप FÈ विल त कऽ  थानीय डा. िव मल कुमार राय, °ी सूरज नारायण राय ‘सुमन’, संग-संग कलकŒासँ आएल डा. योगेo u पाठक ‘िव या◌ेगी’, भागलपुरसँ आएल °ी ओम Fकाश झा एवं बेरमासँ आएल °ी जगदीश Fसाद मe डलजी ³ारा करौल गेल। छह पालीमे कुल २७ गोट नूतन िव हिन/लघु कथाक पाठ भेल। समीLा भेल, दज>न भिर पोथीक लोकाप>ण भेल। जइमे दू गोट पोथी ¶मश: “का िख रहिर” आ “संत का िख रहिर” अयोधी यादव ‘अमर’क। आ प„च गोट लघु कथाक पोथीक सा◌ॅÐट कौपी ¶मश: “अ´ पन-बीरान”, “पतझाड़”, “बाल-गोपाल”, “रटनी खढ़” तथा नारी केिo u त कथा संžह “लजिब जी” जगदीश Fसाद मe डलक तिह ना दूटा पटकथा पिह ल “जाल” आ दोसर “पंचैती” राजदेव मe डलक, एकटा किव ता संžह “सूखल मन तरसल आँिख ” मु“ी कामतक आ बेचन

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 46

ठाकुरक एकटा नाटक “भÌट” लोकािप> त भेल। ८४म सगर राित दीप जरयक आयोजन झंझारपुर अनुमe डलक बेरमा गाममे िश वकुमार िम ° जीक संयोजकa वमे २० िद स‘ बर-२०१४कU होएत। बेरमा गाममे ७१म कथा गोÑ ठी िद नtक ०२.१०.२०१०कU म• य िव ]ालय पिर सर-बुिढ़ या गाछी-दुगq  थान-मे भेल छल। एतेक िद नमे ई दोसर खेप छी। अo तमे संयोजक नo द िव लास राय  थानीय सािह a य Fेमी, िज नका सबहक िव शेष सहयोग छल ऐ आयोजनमे, तइ सभ बे6 तीकU धैनवाद sापन केलिन । संग-संग °ी गजेन् u ठाकुर िद ससँ °ुित Fकाशनसँ Fकािश त मैिथ लीक आधुिन क पोथी, सभ गोटेकU मंचेपर देल गेलिन । िव शेष सहयोगी सबहक नाओं ऐ तरहU अिछ - डा. िव मल कुमार राय, °ी धीरेo u कुमार, °ी सूरज नारायण राय, °ी अशोक कुमार राय, °ी सुo दर लाल साह, मो. िर जवान, °ी िस याराम साह, °ी श‘ भू िसंह, °ी यादव, °ी उमाकाo त राय, °ी जगत नारायण राय, °ी ¼जनo दन साह, °ी उमेश साह, °ी सुधीर साह, °ी रामकुमार मe डल, °ी सa य नारायण िसंह आ °ी ल मी मe डल। ¼ेिकंग- अ• यL मe डल- डा. िव मल कुमार राय, डा. योगेo u पाठक ‘िव यागी’, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी कमलेश झा, डा. िश वकुमार Fसाद। संचालन सिम ित - °ी ओम Fकाश झा, °ी राजदेव मe डल, °ी दुगqनo द मe डल। कथा पाठ एवं समीLा- पिह ल सNमे- जगदीश Fसाद मe डल- “गावीस मोइस”; शारदानo द िसंह- “की करब से अहॴ कहू”; राजदेव मe डल- “दोख केकर” तथा ल मी दास- “गंगाजलक धोल” समीLा- योगेo u पाठक ‘ि◌ वयोगी’, कमलेश झा, िव मल कुमार राय, िश वकुमार Fसाद, गौड़ी शंकर साह। दोसर सNमे- दुगqनo द मe डल- “छुतहिर ”; किप ले¡र राउत- “बड़का खीरा”, योगेo u पाठक िव यागी- “िव जय दृ  य-१, िव जय दृ  य दू-२”; ललन कुमार कामत- “बेटी” समीLा- फागुलाल साहु, राजदेव मe डल, अयोधी यादव ‘अमर’, कमलेश झा आ िश वकुमार Fसाद। तेसर सN- ओम Fकाश झा- बेटीक िब याह, िश व कुमार Fसाद- “झमकी”; राम ि◌ वलास साहु- “अिव सबास”; हेम नारायण साहु- “बेसी भ’ गेल आब नै” समीLा- उमेश मe डल, श‘ भु सौरभ, दुगqनo द मe डल। चािर म सN- उमेश मe डल- “कोटाक चाउर”; फागुलाल साहु- “मदqनी नारी”; श‘ भु सौरभ- “लाजो”; िश व कुमार िम °- “बाल िव धवा” समीLा- कमलेश झा, ओम Fकाश झा, राजदेव मe डल, उमेश नारायण कण> तथा दुगqनo द मe डल। प„िच म सN- ओम Fकाश झा- “कुल™ छनी”; गौड़ी शंकर साह- “छोटकी”; उमेश नारायण कण>- “यूज एe ड Ùो”; अ™ छेलाल शा Nी- “गुलटेनमा”; नo द िव लास राय- “िद » या” समीLा- कमलेश झा, दुगqनo द मe डल, राम कुमार मe डल, फागुलाल साहु, राजदेव मe डल। छअम सN- राम िव लास साहु- “बौआ बाजल”; फागुलाल साहु- “चतुर बालक”; जगदीश Fसाद मe डल- “रेहना चाची”; शारदा नo द िसंह- “फक द’ िन स„स छूटल”; डा◌ॅ. कीित> नाथ झा- (वाचक- उमेश

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 47

मe डल) “शेफाली, फुलपरासवाली आ हम” समीLा- अयोधी यादव, ओम Fकाश झा, श‘ भू सौरभ, ललन कुमार कामत, िश व कुमार िम °। पोथी लोकाप>णकतq डा. योगेo u पाठक ‘िव योगी’/°ी कमलेश झा/°ी रामकुमार मe डल- “का¬ िख रहिर ” अयोधी यादव ‘अमर’क °ी जगदीश Fसाद मe डल/ °ी राजदेव मe डल/ डा. िव मल कुमार राय/ डा. िश वकुमार Fसाद/ °ी श‘ भु सौरभ- “संत का िख रहिर” अयोधी यादव ‘अमर’क °ी फागुलाल साहु- “सूखल मन तरसल आँिख ” (किव ता संžह)- मु“ी कामतक °ी श‘ भु सौरभ- “कथा कुसुम” (िव हिन /लघु कथा संžह) दुगqनo द मe डलक °ी ¼जनo दन साह- “भÌट” (नाटक) बेचन ठाकुरक °ी हेम नारायण साहु- “पंचैती” (पटकथा) राजदेव मe डलक °ी िश व कुमार िम °- “जाल” (पटकथा) राजदेव मe डलक °ी कमलेश झा- “अपन-िब रान” (लघु/िव हिन कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक °ी उमेश नारायण कण>- “पतझाड़” (लघु/िव हिन कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक °ी फागुलाल साहु- “रटनी खढ़” (लघु/िव हिन कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक °ी राम कुमार मe डल- “बाल-गोपाल” (लघु/िव हिन कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक °ी ओम Fकाश झा- “लजिब जी” (लघु/िव हिन कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डलक -उमेश मe डल ३१/०८/२०१४

८२ म सगर राित दीप जरय 82म सगर राित दीप जरए केर ¼ेिकंग o यूज-  थान- गजेo u ठाकुरक िन ज आवास, गाम- म›हथ, िज ला- मधुबनी। िद नtक- 31 मई 2014 (शिन िद न) समए- सं• या छह बजेसँ गोÑ ठीक नाओं- कथा बौ­ िस ­ मेहथपा सगर राित दीप जरए। आयोजनक खेप- 82म आयोजन संयोजक- गजेo u ठाकुर िव शेषता- बाल सािह a यपर केिo u त। गोÑ ठीक उÇाटन- डॉ. कमलकाo त झा, राज देव मe डल, डा◌ॅ. िश व कुमार Fसाद, िश वकुमार िम °ा तथा जगदीश Fसाद मe डल।  वागत, गीत गािब केलिन - काशीनाथ झा ‘िक रण’

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 48

कथा गोÑ ठीक अ• यLता केलिन - अरिव o द ठाकुर मंच संचालन केलिन - आनo द कुमार झा आ उमेश मe डल अिग ला गोÑ ठी  थान- मधुबनी िज लाक भपिट याही गामक सखुआ टोलपर। अिग ला गोÑ ठीक केo uिब o दु-  Nी िव मश>। आिग ला गोÑ ठीक संयोजक हेता- नo द िव लास राय। अिग ला गोÑ ठीक संभािव त ित िथ - 30 अग त 2014 (शिन िद न) हकार देलिन - सामुिह क पे अिग ला गोÑ ठी लेल हकार मंचपर नo द िव लास राय देलिन । समीLा/िट ´ पणीमे भाग लेलिन - दुगqनo द मe डल, िश वशंकर °ीिन वास, राम िव लास साहु, बाल गोिव o u गोिव o दाचाय>, फागुलाल साहु, नo द िव लास राय, िश वकुमार िम °, नारायणजी, कमलकाo त झा, काशीनाथ झा िक रण, िश वकुमार Fसाद, िब िप न कुमार कण>, संजीव कुमार समा, उमेश नारायण कण>, शारदानo द िस◌ ंह, जगदीश Fसाद मe डल, संजय कुमार मe डल, हेम नारायण साहु, पंकज सa यम इa यािद । आठ गोट पोथीक लोकाप>ण भेल- 1. बैशाखमे दलानपर- ग]-प] संžह संग आa मकथा लेखक- संदीप साफी। लोकाप>ण- डा◌ॅ. कमलकाo त झा, अरिव o द ठाकुर, राजदेव मe डल, सीताराम साफी 2. नेपालक नोर म¬भूिम मे- ग]-प] संžह, लेखक- िव o दे¡र ठाकुर। लोकाप>ण- जगदीश Fसाद मe डल, नo द िव लास राय, चo डे¡र ख„। 3. उलहन- िव हिन आ लघुकथा संžह, लेखक- किप ले¡र राउत। लोकाप>ण- गजेo u ठाकुर, िश व कुमार Fसाद, दुगqनo द मe डल। 4. On the Dice Board of the Millennium- Joity Jha C haudhary. लोकाप>ण- कमल काo त झा, आनo द कुमार झा, िश व कुमार Fसाद। 5. The Science of Words कथा संžह, अनुवादक- गजेo u ठाकुर। लोकाप>ण- असीन ठाकुर, ललन कुमार कामत, अरिव o द कुमार ठाकुर। 6. धtिग बाट बनेबाक दाम अगूबार पेने छँ, गजल संžह, गजलकार- गजेo u ठाकुर। लोकाप>ण- बाल गोिव o द यादव ‘गोिव o दाचाय>’, उमेश पासवान, रामदेव Fसाद मe डल ‘झादार’ राम सेवक ठाकुर। 7. सह¤िज त- प] संžह, लेखक- गजेo u ठाकुर, लोकाप>ण- बेचन ठाकुर, राम िव लास साहु, हेम नारायण साहु। 8. Fबo ध-िन बo ध समालोचना भाग- 2, आलोचक- गजेo u ठाकुर। लोकाप>ण- अरिव o द ठाकुर, जगदीश Fसाद मe डल, फागुलाल साहु, राजदेव मe डल। 33 गोट िव हिन /लघु कथाक पाठ भेल- 1. अिख लेश मe डल- लिल याएल मुँह 2. ललन कुमार कामत-  कूलक फीस 3. जगदीश Fसाद मe डल- ‘अवाक्’ तथा ‘पल भिर’ 4. चe डे¡र ख„- ‘रोटी’ तथा ‘भोज’

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 49

5. ल मी दास- दु  टपना 6. जगदानo द मनु- ‘भगवानकU जे नीक लगिन ’ तथा ‘बड़का बाबू’ 7. उमेश पासवान- अजोह 8. िश व शंकर °ीिन वास- हाथी आ गीदड़ 9. बेचन ठाकुर- हिर या इo सपेकटर 10. राम सेवक ठाकुर- मोटरीमे कथी छेलै 11. गौड़ी शंकर साह- परीLा 12. राम िव लास साहु- बोल-बोध 13. नo द िव लास राय- अमर-मदन 14. शारदा नo द िसंह- सुचीमे नाम’ तथा ‘एकर जवाबदेह के? 15. उमेश नारायण कण>- ‘ याऊँ ‘ याऊँ ‘ याऊँ 16. संजय कुमार मe डल- एकo त 17. िश व कुमार Fसाद- अिद या 18. अजय कुमार दास ‘िप o टूजी’- सचेतल Fेम 19. पंकज सa यम- जननायक 20. िश व कुमार िम °- गम> आo हर 21. दुगqनo द मe डल- बुइध 22. फागुलाल साहु- म„ केर ड„ट 23. राजदेव मe डल- सल बौआ 24. किप ले¡र राउत- खराप 25. कमलकाo त झा- स„झक सुख 26. िब िप न कुमार कण>- िन छल नारी 27. उमेश मe डल- दूध 28. योगेo u पाठक ‘िव योगी’- खजाना, कथा पाठ- उमेश मe डल 29. गजेo u ठाकुर- रेश 30. दीपाली झा- दादीक गाम, कथा पाठ- आनo द कुमार झा 31. अरिव o द ठाकुर- बेदरमैत

८१ म सगर राित दीप जरय देवघरमे 81म सगर राित दीप जरए सफलता पूव>क स‘ प“ भेल :: उमेश मe डल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 50

 व. मायानo द िम ° तथा जीवकाo तक  मृतकU समरिप त 81म सगर राित दीप जरए केर आयोजन िद नtक 22 माच> 2014कU °ी ओम Fकाश झाक संयोजकa वमे सं• या 6 बजेसँ देवघरक ब‘ पास टॉनक िब जली कोठी-3 मे आयोिज त भेल। ओयोजनक उÇाटन दीप FÈ विल त किर कऽ °ी ओ.पी. िम °ाजी केलिन । िम िथ लाक गाम-गामसँ आ भारतक शहर-शहरसँ आएल कथाकार, सािह a यकार, समालोचक तथा सािह a य Fेमीक कसगर जुटान छल। स„झक प„चे बजेसँ जुटान हुअ लगल। िम िड याकम¸क थहाथही शु भऽ गेल। शुभार‘ भ मंगला चरणसँ °ी एस.के. िम °ाजी केलिन । झादारजी अपन सृिज त अनुपम गीत “हम नै छी अह„ योग यौ पाहुन/ अह„ छी बड़ा महान/  वागत  वीकार क °ीमान्/ अह„ छी गंगा अह„ छी यमुना/ पग धुलसँ पावण भेल अँगना...।” गािब उपि थ त सािह a यFेमी आ सािह a यकारकU  वागत केलिन । पोथीक लोकाप>ण शु भेल। गजेo u ठाकुरक संग स‘ पादनमे स‘ पािद त िम िथ लाक पंजी Fबo ध “जीना◌ेम मैिपंग भाग- 2” आ “िज नीयोलोिज कल मैिपंग” 950 एडीसँ 2009 एडी धिर क पंजीक लोकाप>ण °ी ओम Fकाश झा, डॉ. योगानo द झा आ °ी राजीव रंजन िम °ा जीक हाथे भेल। िश वकुमार झा ‘िट ¨ लू’जी रिच त समालोचनाक पोथी “अंशु” केर लोकाप>ण °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी राजदेव मe डल आ °ी बेचन ठाकुरजी केलिन । अंžेजी-मैिथ ली शŽ द कोष भाग-2, “मैिथ ली-अंžेजी क‘ ´ यूटर शŽ दकोष” तथा बेचन ठाकुरक “ऊँच- नीच” नाटकक लोकाप>ण सेहो भेल। दू शŽ दक कड़ीमे Fवेश केलॱ। ओ.पी.िम °ा, िद लीप दास, ओम Fकाश झा, दैिन क समाचार पN Fभात खबर केर स‘ पादक °ी सुशील भारती मैिथ लीक दशा िद सापर अपन िव चार Fकट केलिन । ओ कहलिन- “अही तरहक आयोजन मैिथ लीक स‘ पूण> िव कासक माग> सहज बनौत।” आयोजककU धo यवाद sापन करैत एक-सँ-एक सािह a यकार अपन मनक खुलता बात मैिथ ली िव कास लेल  वतंNता पूव>क मंचपर रखलिन । मु” य अित िथ ओ.पी. िम °ाजी सेहो एकटा सुo दर गीत गािब  वागतक भाव Fकट केलिन । राजीव रंजनजी  विल िख त गजल गािब अपन भाव Fकट केलिन । सगर राित दीप जरए (सभ अsानीमे sानक दीप जरौ) कथायाNाक मादे °ी जगदीश Fसाद मe डलक िव चार बकतनक संग िल खतनमे सेहो िव  तारपूव>क आएल। दू िप Ûा कागत हाथे-हाथ ब„टल गेल। जे ऐ िलंकपर उपलŽ ध अिछ - http://maithili -samalochna.blogspot.in/…/…/blog -post_24.html 34 गोट लघुकथा/िव हिन कथाक पाठ भेल। सात पालीमे ब„िट सभ कथाक पाठ करौल गेल। अंित म पाली छोिड़ छबो पालीमे पिठ त कथापर तीन गोट समीLकक समीLा अबैत रहल आ समीLाक समीLा सेहो होइत रहल। समीLाक समीLा केिन हार सभ छला राजदेव मe डल, नo द िव लास राय, भाÑ कर झा, उमेश मe डल, चo दन झा, डॉ. धनाकर ठाकुर, िब पीन कुमार कण> इa यािद । Fित समीLाक ¶ममे एक गोट िव चारणीय िट ´पणी आएल। ओ छल, युवा समीLकक। अपन िव चार » य6 त करैत कहलिख न- “समसामिय क कथाक गहराइकU आधुिन क पाठक  वागत नै करए चाहैए। से ई कथाक दोष भेल। फल वप पाठकक अभाव अिछ ।” संचालक गजेo u ठाकुरजी ऐ िव चारपर असहमित जँतौलिन । कहलिख न- “ई तँ भाषाक िव शेषता िछ ऐ जे कथानककU गहराइ Fदान करै छै। जेकर अभाव मैिथ ली सािह a यकU पाठक िव िह न केने रहल।” ऐ तÞ यकU सa यािप त करैत ठाकुरजी आइसलैe डक भाषाक िज िक र केलिन ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 51

दू सNक पछाित भोजनावकाश भेल। िम िथ लाक खान-पानक आधुिन क प अकित यार केने छला आयोजक। करीब 125 गोटे एक प„ित मे बैस भोजन केलिन । ऐ तरहक समायोजनसँ हुनका मुँहक रोहानी फुलाएल गुलाबक फूल सन देखबामे आएल। बारीक सभ फुदैक-फुदैक अपन-अपन िज ‘ माकU जीतैत खेलाड़ी जक„ िनव>हन करैत देखल गेला। भोजनक घंटा भिर पछाित पुन: अिग ला सNक याNा शु भेल। पिठ त कथापर समीLा हेतु िव शेष सुि◌ वधा Fदान कएल गेल छल। ओ ई जे जँ समीLक पिठ त कथाकU कोनो कारणे िध यानसँ नै सुिन पबिथ तँ हुनका लेल कथाक पाe डुिल िप उपलŽ ध करौल जाइ छल। संचालकक कहब रहिन जे मैिथ ली सािह a यमे समीLाक ि थ ित उमदा नै अिछ । ऐपर °ी अरिव o द ठाकुर असहमित » य6 त केलिन । ओ कहलिन - “सगर राि◌ तक अिल िख त िन अमो रहल अिछ जे समीLापर समीLासँ गोÑ ठीमे िव वाद बिढ़ सकैए तँए एहेन काय>सँ बँचक चाही।” स‘ पूण> काय>¶मक लाइव Fसारण कएल गेल। सगर राित क इित हासक प“ामे ई एक गोट अनुपम काय> िस ­ हएत। स‘ पूण> काय>¶मक िव िडओ यू-ßयूबपर उपलŽ ध करौल जाएत तेकरो बेव था आयोजक केने छला। मैिथ ली सािह a यकU पूण>त: इले6 àॉिन क  पोट> भेटौ ऐ हेतु आयोजक Fित व­ छला। अिग ला गोÑ ठी हेतु दू गोट F ताव आएल। बहुसं” यक सािह a यकारक िव चारकU आगू बढ़बैत अ• यL °ी जगदीश Fसाद मe डल भावी संयोजककU दीप आ उपि थ ित पुि त का ह  तगत करौलिन । 31 मई 2014कU मधुबनी िज लाक म›हथ गाममे 82म कथा गोÑ ठी हेतु भावी संयोजक °ी गजेo u ठाकुर समगदq हकार दऽ सभकU आमंिN त करैत कहलिख न- ”बालकथापर केिo u त अिग ला गोÑ ठी आयोिज त हएत।” अंतमे संयोजक °ी ओम Fकाश झा आयोजक धo यवाद sापन करैत कहलिन - “81m Sagar Raati Deep Jaray katha Gosthi 22 March 2 014 saanjh sa shuru bha ka 23 March 2014 ke bhor me safalta poorvak Deo ghar me sampann bha gel. Ehi beruka katha gosthi ke swargiy Mayanand ba bu aa swargiy Jeevkant ke samarpit kayal gel. Gosthik adhyakshta sri Jagdish Pd Mandal kayalanhi aa sanchalak chhalaah Sri Gajendra Thakur. Mukhy atith i Sri O. P. Mishra chhalaah. Kul 29 got kathaakaarak dwara 35 got kath a paaTh kayal gel. Samalochna seho badd neek rahal. Kul milaa ka katha a goshthi ekTa neek workshop saabit bhel. Katha goshthi me aaynihaar sa b kathakaar lokani ke hum hriday sa aabhari chhi. Sangahi ahaa sab shubhkaamn a denihaar mitra sabhak seho aabhari chhi. Kichhu gote anupasthitik khed pr akaT karait shubhkaamna prakaT kelanhi, hunko sabhak aabhari chhi. Je jaani boojhi ka nai aylaah tinko aabhari chhi kiyak ta hunkar vyavhaar humra bheetar Maa Maithilik prati pratibaddhtaa aar badhaa delanhi.”

81म सगर राित दीप जरए- देवघरमे सुस‘ प“ भेल 82म कथा गोÑ ठी म›हथमे होएत मायानo द िम ° जीवकाo त स् मृित -सगर राित दीप जरए केर 81म कथा गोÑ ठी– देवघर (झारखe ड)

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 52

संयोजक- ओम Fकाश झा उÇाटन सN- दीप FÈ वलन- °ी ओ.पी. िम °ा एवं सम त कथाकार संचालन- ओम Fकाश झा लोकाप>ण सN- अ• यL- जगदीश Fसाद मe डल मु” य अित िथ - °ी ओ.पी. झा आ °ी गजेo u ठाकुर संचालक- उमेश मe डल दू शŽ द- 1. ओ.पी. झा, अवकाश Fा´ त अिभ यंता- झारखe ड सरकार 2. सुशील भारती, संपादक, Fभात खबर िह o दी दैिन क। 3. िद लीप दास 4. ओम Fकाश झा 5. िमिथ लेश कुमार 6. जगदीश Fसाद मe डल कथा सN- अ• यL- °ी जगदीश Fसाद मe डल, विर Ñ ठ सािह a यकार मंच संचालक- °ी गजेo u ठाकुर, संपादक, ‘िव देह’ इe टरनेशनल ई-जनरल पिह ल सNमे पिठ त कथा एवं कथाकार- असली हीरा- °ी दुगqनo द मe डल (िनम>ली) िर 6 शाक भाड़ा आ बुिध ए बताह- °भ् फागुलाल साहु (सखुआ) बुिढ़ या मैया- ओम Fकाश झा (भागलपुर) केते बेर- उमेश मe डल (िनम>ली) समीLक- योगानo द झा राजदेव मe डल अरिव o द ठाकुर Fमोद कुमार झा समीLाक समीLक नo द िव लास राय चo दन झा धनाकर ठाकुर दोसर सN- सभसँ बड़का भी.आई.पी. गेÑ ट- °ी नo द िव लास राय (भपिट याही)

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 53

डरक डंका- °ी राजदेव मe डल (मुसहरिन य„) ई छी हमर मजबूरी आ इमानदारीक पाठ- °ी राम िव लास साहु (लि म िन य„) अ´ पन माए-बाप- °ी ललन कुमार कामत (ललमिन य„) तेसर सN- िछ “ा-झपटी- °ी िश व कुमार िम ° (बेरमा) बड़का मोछ- °ी किप ले¡र राउत (बेरमा) उतेढ़क °ा­- °ी श‘ भू सौरभ (बैका) जाित क भोज- °ी उमेश पासवान (औरहा) चािर म सN- गु¬दिL णा- डा◌ॅ. योगानo द झा (किब लपुर) अपराध- °ी पंकज सa यम् (मधुबनी लगक) ककर चरवाही आ चुनावधम¸ लोक- डॉ. उमेश नारायण कण> कबाउछ- डॉ. धनाकर ठाकुर प„चम सN- आo हर- °ी अिख लेश कुमार मe डल (बेरमा) सरकारीए नौकरी िक एक- िब पीन कुमार कण> (रेवाड़ी) बनमानुष आ मनुष- डा◌ॅ. िश वकुमार Fसाद (िस मरा) वृधाप›सन आ मजबुरी- °ी शारदानo द िस◌ ंह पािन - °ी बेचन ठाकुर छअम सN- सŒा-चिर त- °ी अरिव o द ठाकुर (सुपौल) बापक Fाण- °ी भाÑ करानo द झा भाÑ कर (कोलकाता) संबोधन- °ी चo दन कुमार झा (कोलकाता) ठीका- °ी आमोद कुमार झा चौिठ या- °ी अ™ छेलाल शा Nी (सोनवषq) सातम सN- तखन, जखन- °ी गजेo u ठाकुर (िद ¨ ली) चैन-बेचैन- °ी जगदीश Fसाद मe डल (बेरमा) पिहल सगर राित जकरा सगर िव¡मे लाइव Fसािरत कएल गेल , िलंक छल: https://new.livestream.com/accounts/7191650/events/ 2827795 ऐ तरहU देवघरक गोÑ ठीमे कुल कथाकारक सं” या 29 छल। 34 गोट कथाक पाठ भेल।

80 म सगर राित दीप जरय

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 54

80म कथा गोSी “कथा िम लन सदाय-सगर राित दीप जरय” िनम>लीमे पिठ त कथा एवं कथाकारक नाओं- 1. जीवपर दया करी- प¨लवी कुमारी 2. पेशल परमीट- ओम Fकश झा 3. ढेपमारा गोस„इ- ओम Fकाश झा 4. ओ Nी - सदरे आलम गौहर 5. बाल अिध कार- नारायण झा 6. मtग- अिम त िम ° 7. नवतुिर या- अिम त िम ° 8. जनता लेल- अिम त िम ° 9. Ùीजी- मुकुoद मयंक 10. पढ़ाइ आ खेती- िब पीन कुमार कण> 11. बदिर या मूसक घर- उमेश पासवान 12. अपन घर- लमी दास 13. िम N- नारायण यादव 14. Fेम एगो अच‘भा - बाल मुकुoद पाठक 15. भगवानक पूजा- संजय कुमार मeडल 16. िव प“ता- पंकज सa यम 17. गौतमक अिह ¨या-- दुखन Fसाद यादव 18. तरकारीक चोर- ललन कुमार कामत 19. »यंÀय- िम िथ लेश कुमार »यास 20. खेिन हारक लेखा- चंदन कुमार झा 21. चाहबला- किप ले¡र राउत 22. िब लाइ रता कािट देलक- राम िव लास साहु 23. भैरवी- रौशन कुमार झा 24. संदेह- शारदा नoद िसंह 25. अंधिव ¡ास- श‘भू सौरभ 26. डीजे àोली- बेचन ठाकुर 27. मुिख याजी सँ मंNी धिर ए¥े रंग- दुगq नoद ठाकुर 28. कारागार- िक शलय कृÑण 29. पैघ लोक के?- नoद िव लास राय 30. प›च-प„च- िश व कुमार िम ° 31. महेशबाबूक चौकपर एकिद न- गौड़ी शंकर साह 32. पिर वŒ>न- राजदेव मeडल 33. एकघाप जमीन- जगदीश Fसाद मeडल

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 55

34. गइ बुिढ़ या हम बड़ िब हर छी- डॉ. िश व कुमार Fसाद 35. भीखमंगा- डॉ. अशोक अिव चल िमिथलtचलक Fिस­ सािहिaयक मंच “सगर राित दीप जरय” केर 80म आयोजन जे िनम>ली (सुपौल)मे थानीय कलाकार व. िम लन सदाय केर नाओंपर आयोिजत छल तइ कथा गोSीमे जे समीLक-आलोचक सभ पिठ त कथापर समीLा केने रहिथ , आलोचना केने रहिथ से सूची िनË अिछ - डॉ. िशव कुमार Fसाद ओम Fकाश झा राजदेव मeडल जगदीश Fसाद मeडल डॉ. अशोक अिव चल डॉ. रामाशीष िसंह उमेश पासवान चoदन कुमार झा राम िव लास साहु फागुलाल साहु पंकज सaयम् िकशलय कृÑण शंभु सौरभ किपले¡र राउत बाल गोिव oद यादव गोिव oदा चाय> वीरेou कुमार यादव राम िव लास साफी िश व कुमार िम ° दुगqनoद मeडल नारायण यादव संजय कुमार मe डल राम Fवेश मeडल नारायण यादव बालमुकुoद पाठक बेचन ठाकुर दुगqनoद ठाकुर शारदा नoद िसंह

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 56

80म सगर राित दीप जरय'' िनम>लीमे 45 गोट पोथीक लोकाप>ण- बाल िनबंध- 1. देवीजी (Èयोती झा चौधरी) किव राजदेव मeडल िव िव धा- 1. कु¬LेNम अoतम>नक- (गजेou ठाकुर) डॉ. बचे¡र झा शŽद.कोष- 1. अंžजी-मैिथ ली शŽदकोष- (गजेou ठाकुर) डॉ. रामाशीष िसंह 2. मैिथ ली-अंžेजी शŽदकोष- (गजेou ठाकुर) डॉ. अशोक अिव चल िव हिन कथा संžह- 1. बजoता-बुझoता (जगदीश Fसाद मeडाल) अनुमe डलािध कारी अण कुमार िसंह 2. तरेगन- दोसर संकरण (जगदीश Fसाद मeडल)- िव धायक सतीश साह लघु कथा संžह- 1. सखारी-पेटारी (नoद िव लास राय) डॉ. िश वकुमार Fसाद 2. उलबा चाउर (जगदीश Fसाद मeडल) िव नोद कुमार ‘िव कल’ 3. अ­ãिग नी (जगदीश Fसाद मeडल) दुगqनoद मeडल 4. सतभ½या पोखिर (जगदीश Fसाद मeडल) Fो. जयFकाश साह 5. भकमोड़ (जगदीश Fसाद मeडल) फागुलाल साहु दीघ> कथा संžह- 1. शंभुदास (जगदीश Fसाद मeडल) सदरे आलम गौहर किव ता संžह- 1. बसुoधरा (राजदेव मe डल) गजलकार ओम Fकाश झा 2. राित -िद न (जगदीश Fसाद मeडल) रामजी Fसाद मeडल 3. रथक च¥ा उलिट चलै बाट (रामिव लास साहु) नाटककार बेचन ठाकुर 4. िन  तुकी दोसर सं करण (उमेश मeडल) जनकिव रामदेव Fसाद मeडल ‘झादार’ 5. इoä¢धनुषी अकास (जगदीश Fसाद मeडल) पNकार राम लखन यादव 6. Fतीक (मनोज कुमार कण> मु“ाजी) अिध व6 ता वीरेou कुमार यादव गजल संžह- 1. 6यो जािन नै सकल हमरा (ओम Fकाश झा) सािह a यकार जगदीश Fसाद मeडल 2. माझ आंगनमे कित याएल छी (मनोज कुमार कण> मु“ाजी) गायक रामिव लास यादव 3. मोनक बात (चoदन कुमार झा) डॉ. िश वकुमार Fसाद 4. अंशु (अिम त िम °) कथाकार किप ले¡र राउत

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 57

गीत संžह- 1. गीतtजिल (जगदीश Fसाद मeडल) अमीत िम ° 2. तीन जेठ एगारहम माघ (जगदीश Fसाद मeडल) चoदन कुमार झा 3. सिर ता (जगदीश Fसाद मeडल) बालमुकुoद 4. सुखाएल पोखिर क जाइठ (जगदीश Fसाद मeडल) िब पीन कुमार कण> 5. हमरा िब नु जगत सु“ा छै (रामदेव Fसाद मeडल ‘झादार’) अिध व6 ता मनोज कुमार िब हारी 6. LणFभा- (िश व कुमार झा ‘िट ¨लू‘’) राजाराम यादव अनुवाद सािह aय- 1. पाखलो (उपoयास (कॲकणीसँ िह oदी सेवी फणãिड स एवं शंभु कुमार िसंह तथा िह oदी सँ मैिथ ली शंभु कुमार िसंह- किव शंभु सौरभ नाटक- 1. िर हलसल (रिव भूषण पाठक) किव राम िव लास साफी 2. िब सवासघात (बेचन ठाकुर) बाल गोिव oद यादव ‘गोिव oदाचाय>’ 3. बाप भेल िप Œी आ अिध कार (बेचन ठाकुर) किव रामिव लास साहु 4. रÊाकार डकैत (जगदीश Fसाद मeडल) िक शलय कृÑण 5. वयंवर (जगदीश Fसाद मeडल) किव शंभु सौरभ 6. पंचवटी एकtकी संचयन- (जगदीश Fसाद मeडल) उपo यासकार राजदेव मeडल 7. क‘ Fोमाइज- (जगदीश Fसाद मeडल) कथाकार राम Fवेश मeडल 8. झमेिल या िब आह (जगदीश Fसाद मeडल) अिध व6 ता वीरेou् कुमार यादव उपoयास 1. हमर टोल (राजदेव मeडल) किव हेम नारायण साहु 2. जीवन संघष> (दोसर संकरण) जगदीश Fसाद मeडाल) नारायण यादव 3. बड़की बिह न (जगदीश Fसाद मeडल) किव शारदा नoद िसंह 4. जीवन-मरण (दोसर संकरण) (जगदीश Fसाद मeडल) डाकबाबू छजना 5. नै धाड़ैए (बाल उपoयास, जगदीश Fसाद मeडल) गु¬दयाल åमर सæNबाढ़िन (¼ेल िल िप ) गजेou ठाकुर) िश Lक मनोज कुमार राम वायोžाफी- 1. जगदीश Fसाद मeडल एकटा वायोžाफी- (गजेou ठाकुर) किव उमेश पासवान सं मरण सािह a य- म•य Fदेशक याNा (Èयोित झा चौधरी) कथाकार नoद िव लास राय

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 58

७९ म सगर राित दीप जरय सगर राित दीप जरय’क ७९म आयोजन ‘कथा कोसी’ उमेश पासवानक संयोजकa वमे औरहामे स‘प“/ ८०म सगर राित दीप जरय सुपौल िज लाक िनम>लीमे उमेश मe डलक संयोजकaवमे- उमेश मeडल सगर राित दीप जरय’क ७९म आयोजन ‘कथा कोसी’ नामक वैनरक नीच„ िद नtक १५ जून सं• या ६.३० बजेसँ शु भऽ १६ जूनक िभ नसर ६ बजे धिर लौकही थाना अo तग>त औरहा गामक म• य िव ]ालयक नव िन िम>त भवनमे °ी उमेश पासवानक संयोजकa वमे सुस‘ प“ भेल। अिग ला ८०म गोÑ ठी सुपौल िज लाक िनम>लीमे हेबाक लेल उमेश मe डलक F ताव आएल जे सव>स‘मित सँ माo य भऽ घोिषत भेल। °ी जगदीश Fसाद मe डल एवं °ी रामचo u पासवान जीक संयु6 त अ• यLतामे तथा °ी वीरेo u कुमार यादव आ °ी दुगqगाo द मe डलक संयु6 त संचालनमे ऐ कथा गोÑ ठीक भिर राित क याNा भेल। गोÑ ठीक शुभार‘ भ °ी ल मी नारायण िसंह एवं °ी रामचo u पासवानजी संयु6 त पे दीप FÈ विल त कऽ उÇाटन केलिन । दीप FÈवलनमे डॉ. रामानo द झा ‘रमण’ °ी हेम नारायण साह °ी शंभु सौरभ संग-संग FेLागारमे उपि थ त सभ कथा-सािह a य Fेमी थोपड़ी बजा सहयोग केलिन । िव देह-सदेह-५ िव देह मैिथ ली िव हिन कथा, िव देह सदेह-६ िव देह मैिथ ली लघुकथा, िव देह-सदेह-७ िव देह मैिथ ली प], िव देह-सदेह-८ िव देह मैिथ ली नाßय उa सव, िव देह-सदेह-९ िव देह मैिथ ली िश शु उa सव तथा िव देह-सदेह-१० िव देह मैिथ ली Fबo ध-िन बo ध-समालोचना नामक पोथीक लोकाप>ण  थानीय िव ³तजन °ी संजय कुमार िसंह, °ी रामचo u पासवान, °ी िम िथ लेश िसंह, °ी राजदेव मe डल, °ी ल मी नारायण यादव तथा °ी वीरेo u Fसाद िसंह (दुगqनo द मe डल) जीक हाथे भेल। लोकाप>ण सNक पछाित दू-शŽ दक एकटा महa वपूण> सNक सेहो आयोजन भेल जइमे °ी रामचo u पासवान, °ी बेचन ठाकुर, °ी किप ले¡र राउत, °ी कमलेश झा, °ी राजदेव मe डल, °ी राम िव लास साहु, °ी उमेश नारायण कण>, °ी रामानo द झा ‘रमण’, °ी शंभु सौरभ, °ी वीरेo u यादव, °ी दुगानo द मe डल, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी हेम नारायण साहु, डॉ िश वकुमार Fसाद, °ी अणाभ सौरभ तथा हम माने उमेश मe डल आ संयोजक °ी उमेश पासवान ³ारा ‘सगर राित दीप जरय’ कथा गोÑ ठीक दीघ> याNा तथा उदेसपर सभागारमे उपि थ त दूर-दूरसँ आएल कथाकार, समीLक-आलोचक एवं  थानीय सािह a य Fेमीक समL अपन-अपन मनत» य रखलिन । सगर राित क ७५म आयोजनक प×ात ७६म आयोजन जे °ी देवशंकर नवीन िद ¨ लीमे करेबाक घोषना तँ केने रहिथ मुदा से नै करा सािह a य अकादेमी ³ारा आयोिज त कथा गोÑ ठीकU गिन नेने रहिथ जहू िग नतीकU सोझरौल गेल आ तँए ऐ गोÑ ठीकU °ी उमेश पासवान अपन इमानक पिर चए दैत ७९म आयोजन केलिन । ओ कहलिन जे हम सभ अथqत् िव देह मैिथ ली सािह a य आo दोलनसँ जुड़ल मैिथ ली िव कास Fेमी छी। हम सभ ७७म, ७८म आयोजनक आयोजनकतqकU  पÑ ट पे कहैत एिल यिन मुदा हमरा सबहक बात निहयU िव भारानी मानलिन आ निह यU कमलेश झा मानलिन । मुदा से हमहूँ नै मानब आ सही-सही िग नती करब।” ऐ तरहU उ6 त आयोजनकU ‘सगर राित दीप जरय’क ७९मे बहुसं” यक मनानुसार तँइ भेल, आयोिज त भेल। हल„िक दरभंगासँ आएल कथाकार °ी हीरेo u कुमार झाक उकसेला पर रहुआसँ आएल °ी िव नय मोहन झा जगदीश, °ी दुखमोचन झा आ दरभंगेसँ आएल °ी अशोक कुमार मेहता, हीरेo u झा जीक संग गोÑ ठीक आर‘ भक घंटा भिर क पछाित चिल जाइ गेला।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 59

जीिव ते नक> (उमेश मe डल), िश Lाक महत (राम िव लास साहु), िब आहक पिह ल साल िग ड़ह (दुगqनo द मe डल), बौका ड„ड़ (ल मी दास), बंश (किप ले¡र राउत), टाटीक ब„स (राम देव Fसाद मe डल ‘झादार’), सगतोरनी (िश वकुमार िम °), पाथर, िप य¥र, जोगार आ अंžेज नैना (अमीत िम °), संत आिक चंठ (बेचन ठाकुर), अछोपक छाप (श‘ भु सौरभ), नमोनाइिटस (उमेश नारायण कण>), ³ादशा (सुभाष चo u ‘िस नेही’), र„िड़ न (रोशन कुमार ‘मैिथ ल’), पँचवेदी (अिख लेश कुमार मe डल), मुइलो िब सेबिन (जगदीश Fसाद मe डल) इa यािद महa वपूण> लघु कथा/िव हन कथाक पाठ भेल आ सNे-सN मौिख क िट ´ पणी आ समीLा सेहो भेल। अछोपक छाप (श‘ भु सौरभ) क समीLाक ¶ममे °ी रमानoद झा "रमण" कथावतुसँ अपन असहमित देखेलिन आ कहलिन- "नै आब ई गप नै अिछ, एकटा गप एतै देिखयौ, हम रमानoद झा "रमण" °ोिNय उ™च कुलक, आ कतऽ आएल छी! उमेश पासवानक दरबÈजापर!" °ी बेचन ठाकुर °ी रमानoद झा "रमण"क नव-¼ाèणवादी सोचक िवरोध करैत कहलिन- "लोकक मगजमे अखनो जाित-पाित भरल छै, मैलोरंगक Fकाश झा तँए ने कहै छिथ जे बेचन ठाकुर भिर िदन तँ केश काटैत रहैए, ई रंगमंच की करत!! °ीधरमकU सेहो ई गप बूझल छिoह।” माने मैिथली सािहaयकार, समीLक आ रंगमंचसँ जुड़ल ¼ाèणवादी आ नव-¼ाéणवादी सोचक लोककU देखैत ई कहल जा सकैए जे २१म शताŽदीमे °ी रमानoद झा "रमण"क » यान ई देखबैत अिछ जे केना ओ उमेश पासवानक दरबÈजापर आिब उपकृत करबाक भावनासँ žिसत छिथ। ऐ अवसिर पर िव देह मैिथ ली पोथी Fदश>नी (२७म Fदश>नी) सेहो लागल रहए। अिग ला ८०म गोÑ ठी सुपौल िज लाक िनम>लीमे हेबाक लेल उमेश मe डलक F ताव आएल जे सव>स‘मित सँ माo य भऽ घोिषत भेल। सभ कथाकार, कथा-सािह a य Fेमी एवं समीLक-आलोचकसँ आžह-अनुरोध-िन वेदन जे ८०म सगर राित क कथा गोÑ ठी- िनम>लीमे अपन गिर मामयी उपि थ ित िद ऐ।

सगर राित दीप जरय (कथा पाठ एवं पिर चचq)

¶ . सं .  थान ित िथ संयोजक अ• यLता/उÇाटन पोथी लोकाप>ण लेखक/ले िख का लोकाप>ण कतq

अo य

1 . मुजÐफर पुर 21. 01. 199 0 Fभास कुमार चौधरी °ी रमानo द रेणु शैलेo u आनo दक कथा याNा-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 60

डा. रमानo द झा रमण 2 . डेओढ़ 29. 04. 199 0 जीवकाo त °ी Fभास कुमार चौधरी 3 . दरभंगा 07. 07. 199 0 डा. भीमनाथ झा, Fदीप मैिथ ली पुN, बेव  थापक- िव जयका o त ठाकुर °ी गोिव o द झा 1 सामाक पौती 2 मोम जक„ बफ> जक„ गोिव o द झा अमरनाथ डा. मुनी¡र झा °ी Fभास कुमार चौधरी

4 . पटना 3.1 1.1 990 गोिव o द झा बेव थाप क- दमनका o त झा °ी उपेo uनाथ झा ‘» यास’ एवं राजमोहन झा - - - - 5 . बेगुसराय 13. 01. 199 1 Fदीप िब हारी Fो. Fफु¨ ल कुमार िसंह ‘मौन’ 3 हमर यु­क सा य मे तारानo द िव योगी उपेo u दोषी - 6 . किट हार 22. 04. 199 1 अशोक °ी उपेo u दोषी 4 ओिह रातुक भोर 5 अदहन अशोक िश वशंकर °ीिनवास डा. भीमना थ झा डा. रमानo द झा ‘रमण’ िव भूित आनo दक कथा याNा- डा. रमण 7 . नवानी 21. 07. 199 1 मोहन भार³ाज Fो. सुरे¡र झा 6 समाढ़ रमेश °ी कुलानo द िम ° - 8 . सकरी 22. 10. 199 1 Fो. सुरे¡र झा, बेव थाप क- डा. राम बाबू °ी ए.सी. दीपक 7 सािह a यालाप भीमनाथ झा पं. गोिव o द झा - 9 . नेहरा 11. 10. 199 2 ए.सी. दीपक °ी मo Nे¡र झा - - - -

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 61

1 0 . िव राटनग र 14. 04. 199 2 जीतेo u जीत डा. गणेश Fसाद कण> उद- गोिव o द झा - - - नेपालमे मैिथ ली कथा- डा. रमण 1 1 . वाराणसी 18. 07. 199 2 Fभास कुमार चौधरी °ी मयानo द िम °/ गंगेश गुंजन उद- ठाकुर Fसाद िसंह एवं पं. रमाकाo त िम ° - - - - 1 2 . पटना 19. 10. 199 2 राजमोहन झा °ी सुभाषचo u यादव - - - - 1 3 . सुपौल 1 18. 10. 199 3 केदार कानन °ी बुि­ नाथ झा 8 पुनन>वा हेाइत ओ छॱड़ी िव भूित आनo द °ी महाFकाश - 1 4 . बोकारो 24. 04. 199 3 बुि­ नाथ झा °ी गोिव o द झा - - - - 1 5 . पैटघाट 10. 07. 199 3 डा. रमानo द झा ‘रमण’ Fो. उमानाथ झा 9. िव ]ापित क आa मकथा गोिव o द झा °ी Fभास कुमार चौधरी - 1 6 . जनकपुर 09. 10. 199 4 रमेश रंजन °ी गोिव o द झा उद- डा. रामावतार यादव 10 ¡ेतपN 11 िम िथ लावाणी- FिN का 12 गाम निह सुतैत अिछ 13 मिस>नी- उपo यास स. िव योगी एवं रमेश िम लाप, ज नकपुरधाम महेo u मलंिग या अण कुमार झा डा. धीरेo u °ी धूमकेतु पं. गोिव o द झा डा. रामावतार यादव - 1 7 . इसहपुर 06. 02. 199 4 डा. अरिव o द कुमार ‘अ ¥ू’ डा. भीमनाथ झा - - - - 1 8 . सरहद 23. 04. 199 4 अिम य कुमार झा °ी Fेमलता िम ° Fेम - - - - 1 झंझारपुर 09.   यामानo द °ी जीवकाo त - - - -

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 62

9 . 07. 199 4 चौधरी 2 0 . घोघरडी हा 22. 10. 199 4 डा. नारायण जी °ी राजमोहन झा 14 कथा कु‘ भ सं. बुि­ नाथ झा पं. गोिव o द झा - 2 1 . बहेरा 21. 01. 199 5 कमलेश झा °ी   यामानo द ठाकुर उद- चo uभानु िसंह 15 सa य एकटा का¨ पिन क िव जय सार वत °ी जीवकाo त - 2 2 . सुपौल (दरभंगा) 08. 04. 199 5 कमलेश झा Fो. रामसुिद Ñ ट राय ‘» याधा’ उद- गोिव o द झा - - - - 2 3 . काठमtडू 23. 09. 199 5 धीरेo u Fेमिष> डा. धीरेo u 16 नख दप>ण गोिव o द झा डा. रामावतार यादव - 2 4 . राजिव रा ज 24. 01. 199 6 रामनाराय ण देव डा. धीरेo u, उद- डा. योगेo u F. यादव, मु” य- गजेo uनारायण िसंह, मंNी- नेपाल सरकार - - - - 2 5 . कोलका ता रजत जयंती 28. 12. 199 6 Fभास कुमार चौधरी °ी गोिव o द झा, उद- यमुनाधर िम ° 17 िन वेिद ता 18 कथाक¨ प सुधtशु शेखर चौधरी देवकाo त झा पं. गोिव o द झा °ी Fभास कुमार चौधरी - 2 6 . मिहषी 13. 04. 199 7 डा. तारानo द िव योगी/ रमेश Fायोिज त °ी मायानo द िम ° 19 अित ¶मण 20 ह तLेप 21 िश लालेश 22 पिर िच ित तारानo द िव योगी तारानo द िव योगी तारानo द िव योगी सुि म ता पाठक पं. गोिव o द झा °ी कुलानo द िम ° °ी सुभाष चo u यादव °ी मोहन भार³ाज - ¶ . सं .  थान ित िथ संयोजक अ• यLता/उÇाटन पोथी लोकाप>ण लेखक/ले िख का लोकाप>ण कतq

अo य

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 63

2 7 . तरौनी 20. 06. 199 7 शोभाका o त °ी जीवनकाo त - - - - 2 8 . पटना 18. 07. 199 7 Fभास कुमार चौधरी °ी हिर नारायण िम °/ रामचu खान 23 समानाo तर रमेश °ी Fभास कुमार चौधरी - 2 9 . बेगूसराय 13. 09. 199 7 Fदीप िब हारी °ी Fफु¨ ल कुमार िसंह ‘मौन’ 24 कु¥कू आ कसौटी चo uेश °ी Fभास कुमार चौधरी Fभास कुमार चौधरीक अिo त म सहभािग ता 3 0 . खजौली 04. 04. 199 8 Fदीप िब हारी °ी रमानo द रेणु - - - - 3 1 . सहरसा 18. 07. 199 8 रमेश डा. महेश 25 ओना मासी 26 चानन काजर 27 Fित ि¶ या देवशंकर नवीन देवशंकर नवीन रमेश कुमारी ऋृचा °ी मायानo द िम ° पं. गोिव o द झा - 3 2 पटना 10. 10. 199 8   याम दिर हरे °ी राजमोहन झा, उद- गोिव o द झा 28 भिर राित भोर के.डी. झा,   याम दिर हरे एवं Fदीप िब हारी °ी उपेo uनाथ झा ‘» यास’ - 3 3 . बलाइन; नागदह 08. 01. 199 9 पदम स‘ भव °ी जीवकाo त - - - - 3 4 . भवानीपुर 10. 04. 199 9 डा. िज Ñ णु दŒ िम ° °ीमती कािम नी 29 कािê आ आइ धीरेo u °ी जीवकाo त - 3 5 . मधुबनी 24. 07. 199 9 िस याराम झा ‘सरस ’ बेव था– डा. कुलधारी °ी राजमोहन झा, उद- जयधारी िसंह 30 काजे तोहर भगवान शैलेo u आनo द डा. िव भूित आनo द -

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 64

िसंह 3 6 . अo दौली 20. 10. 199 9 कमलेश झा °ी चo uभानु िसंह - - - - 3 7 . जनकपुर 25. 03. 200 0 रमेश रंजन डा. धीरेo u, उद- डा. राजेo u िव मल - - - - 3 8 . काठमtडू 25. 06. 200 0 धीरेo u Fेमिष> डा. रामानo द झा ‘रमण’, उद- महेo u कुमार िम °, सtसद 31 मकड़ी 32 िम िथ लtचलक लोक कथा 33 िश रीषक फूल- अनुवाद 34 हम मैिथ ल छी- कैसेट 35 मंडनिम ° अ­ैत मीमtसा

Fदीप िब हारी गंगा Fसाद अकेला गंगा Fसाद अकेला िस याराम झा ‘सरस’ रमेश/ दीनानाथ/ सुरेo uनाथ °ी महेo u मलंिग या डा. रामानo द झा ‘रमण’ डा. ‘रमण’ डा. रामावतार यादव डा. रामावतार यादव

- 3 9 . धनबाद 21. 10. 200 0   याम दिर हरे एवं रामचo u लालदास राजमोहन झा, उद-कीित>नारायण िम ° 36 मनक आड़ नमे ठाढ़ डा. भीमनाथ झा °ी राजमोहन झा - 4 0 . िब टठो 21. 01. 200 1 डा. अ¥ू, बेव  था- Fो.िव ]ान o द झा °ी बलराम, उद. कुलानo द िम ° 37 मातवर 38 दृिÑ ट कोण अशोक सुरेo uनाथ डा. धीरेo u डा. भीमनाथ झा मैिथ ली कथाक सम या डा. भीमनाथ झा 4 1 . हटनी(घो घरडीहा) 19. 05. 200 1 Fो. योगानo द झा/ अिज त कु.आजाद °ी सामदेव - - - - 4 2 . बोकारो 25. 08. 200 1 िग िर जान o द झा ‘अध> नारी¡र’, बेव था- िम िथ ला सा. पिर षद् °ी दयानाथ झा, उद- हरेकृÑ ण झा 39 िन Ñ Fाण  व´ न 40 िम िथ ला दप>ण(1925/2001) दयाकाo त झा पुe यानo द झा, सं. रमानo द झा ‘रमण’ °ी हरेकृÑ ण िम ° °ी फूलचo u िम ° ‘रमण’ -

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 65

4 3 . पटना (िक रणज यंती) 01. 12. 200 1 अशोक, बेव था- चेतना सिम ित , प टना °ी सोमदेव 41 Fलाप 42 युगाo तर 43 एकैसम शताŽ दीक घोÑ णा पN.

गोिव o द झा िव ¡नाथ रमेश/   याम दिर हरे/ मोहन यादव °ी सोमदेव पं. गोिव o द झा °ी राजमोहन झा - 4 4 . र„ची 13. 04. 200 2 कुमार मनीष अरिव o द °ी साकेतानo द, उद- परमानo द िम ° 44 चानन घन गिछ या 45 शुभा ते पo थान: िव वेकानo द ठाकुर परमाo o द िम ° °ी मोहन भार³ाज °ी साकेतान o द - 4 5 . भागलपुर 24. 08. 200 2 धीरेo u मोहन झा °ी योगीराज, उद- डा. बेचन 46 कथा सेतु 47 पृथा 48 आउ, िक छु ग´ प करी सं. Fशाo त नीता झा कुलानo द िम ° डा. बेचन °ी राजमोहन झा डा. अणाकर झा - 4 6 . िव ]ापित भवन पटना 16. 11. 200 2 अिज त कुमार आजाद °ी मोहन भार³ाज उद- राजनo दन लाल दास 49 काठ 50 एक फा◌ॅक रौद 51 तीन रंग तेरह िच N 52 उदया त 53 स„झक गाछ 54 सव> वtत 55 अिभ यु6 त 56 याNी समž 57 मैिथ ली बाल सािह a य 58 The Colonial Periphery Imaging Mithila (1875-1955)

59 मैिथ ल समाज पिN का, नेपाल िव भूित आनo द योगीराज सुधाकर चौधरी धूमकेतु राजकमल ,सं.देवशं कर नवीन साकेतान o द राजमोहन झा सं. शोभाकाo त दमन कुमार झा पंकज कुमार झा

सं. धीरेo u Fेमिष>

डा. तारानo द िव योगी °ी गोिव o द झा °ी सोमदेव °ी सोमदेव °ी रामलोचन ठाकुर °ी सोमदेव °ी सोमदेव °ी गोिव o द झा पं. गोिव o द झा डा. हेतुकर झा

¶ .  थान ित िथ संयोजक अ• य Lता/उÇाटन पोथी लोकाप>ण लेखक /ले िख का लोकाप>ण कतq

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 66

सं .

अo य

4 7 . कोलका ता 22. 01. 200 3 कण>गोÑ ठी , कोलका ता डा. रमानo द झा ‘रमण’ उद- रमानo द रेणु 60 आa मालाप गोिव o द झा °ी रमानo द रेणु मैिथ ली कथाक वत>मान सम या- डा.ता.न. िव योगी 4 8 . खुटौना 07. 06. 200 3 डा. महेo u नारायण राम सोमदेव/उद- डा. खुशीलाल झा एवं रामलोचन ठाकुर 61. लाख Fà अनुŒिर त रामलोचन ठाकुर °ी सोमदेव - 4 9 . बेनीपुर 20. 09. 200 3 कमलेश झा डा. फूलचo ्u िम ° ‘रमण’ उद- Fो. रामसुिद Ñ ट राय ‘» याधा’ - - - - 5 0 . दरभंगा 21. 02. 200 4 डा. अशोक कुमार मेहता °ी गोिव o u झा उद- चo uनाथ िम ° ‘अमर’ 62 िद दबल 63 िच तकावर 64 गंगा 65 बाबाक िव जया 66 सिर सब मे भूत 67 गहवर 68 हाथी चलय बजार 69 उगैत सूय>क धमक 70 आदमी कU जोहैत 71 ओना कहबा लेल बहुत िक छु हमरा लग 72 गाछ झूलझूल 73 खंजन नयन िन रंजन 74 हम भेटब 75 िच o तन Fवाह 76 दुवqसा 77 पाथर पर दुिभ 78 कोशी घाटी स£ यता 79 जािग गेल छी 80 हमरा मोनक खंजन िच ड़ैया 81 जयमाला 82 मािट क आबाज Fभास कुमार चौधरी हंशराज यo Nनाथ िम ° उमाकाo त   याम दिर हरे डा. महेo u नारायण राम डा. देवशंकर नवीन िस याराम झा ‘सरस’ कीित>नारा यण िम ° कुलानo द िम °

जीवकाo त अनंत िब .लाल. ‘ इo दु’ पं. गोिव o द झा °ी सोमदेव पं. गोिव o द झा °ी माक>e डेय Fवासी °ी राजमोहन झा °ी जयनाराय ण यादव °ी राजमोहन झा डा. रामाo नद झा ‘रमण’ °ी मोहन भार³ाज °ी कीित>नाराय ण िम °

-

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 67

83 इजोिर यरक अंगैठी मोर 84 बेसाहल 85 यदुवर रचनावली 86 सगर राित दीप जरयक इित हास 87 अिभ sा 88 िव मश> 89  मरणक संग 90 कथा का» य आ ³ादसी 91 ताa पय> 92 हेमलेट 93 लोिर क मिन यार 94 कनुिF या 95 मo दािक नी 96 सीता » याथा कथा 97 नागाजु>न के उपo यास 98 Sesected Poems of Jee 99 अंतरंग िह o दी पिN का मैिथ ली िव शेषtक माक>e डेय Fवासी धीरेo uनाथ िम ° जयनाराय ण यादव रमेश रमेश महेo u राम फूलचo u िम ° ‘Fवी ण’ जयानo द िम ° मंजर सुलेमान सं. माला झा रमानo द झा ‘रमण’ रमानo द झा ‘रमण’ रमानo द झा ‘रमण’ फूल चo u िम ° ‘रमण ’ भीमनाथ झा िव भूित आनo द अण कुमार कण> अशोक कुमार मेहता Fो. रमाकाo त िम ° चo uेश अनु.   याम दिर हरे Fभाष कुमार पं. गोिव o u झा चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ पं. गोिव o द झा °ी राजमोहन झा गोपालजी िN पाठी डा. िश वशंकर °ीिन वास डा. िश वशंकर °ीिन वास डा. रामदेव झा °ी माक>e डेय Fवासी पं. चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ °ी मोहन भार³ाज °ी अशोक °ी माक>e डेय Fवासी पं. गोिव o द झा °ी रमेश डा. रमानo द झा ‘रमण’ डा. देवेo u झा °ी रतीश चo u झा °ी रमानo द रेणु

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 68

चौधरी अनo त िब . लाल दास ‘इo दू’ मोिह त ठाकुर मुरािर मधुसुदन ठाकुर सं. Fदीप िब हारी °ीमती अंजिल मेहता °ी नीलमिण बनज¸ पं. गोिव o द झा °ी   यामसुo u िम ° पं. चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ डा. रमादेव झा डा. सुरे¡र झा - डा. रमानo द रेणु 5 1 . जमशेदपुर 10. 07. 200 4 डा. रवीo u कुमार चौधरी °ी सुरेo u पाठक उद- राजनo दनलाल दास मु. अित . सa यनारायण लाल - - - - 5 2 . र„ची 02. 10. 200 4 िव वेकान o द ठाकुर डा. रमानo द झा ‘रमण’ उद- राजनo दन लाल दास 100  वास  वास मे िव ¡ास 101 स‘ पक>-4 िव वेकानo द ठाकुर स. िस याराम झा ‘सरस’ डा. रमानo द झा ‘रमण’ °ी राजनo दन लाल दास - - ¶ . सं .  थान ित िथ संयोजक अ• यLता/उÇाटन पोथी लोकाप>ण लेखक/ले िख का लोकाप>ण कतq

अo य

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 69

5 3 . देवघर 08. 01. 200 5   याम दिर हरे एवं अिव नाश °ी दयानाथ झा उद- यo Nनाथ िम ° - - - - 5 4 . बेगूसराय 09. 04. 200 5 Fदीप िब हारी °ी रामलोचन ठाकुर उद- सa यनारायण लाल 102 भजारल 103 सरोकार 104 औरत 105 अo तरंग पिN का डा. रमानo द झा ‘रमण’ Fदीप िब हारी मेनका मि¨ ल क स. Fदीप िब हारी °ी कीित>नाराय ण िम ° °ी राजमोहन झा °ीमती È योa सना चo uम डा. आनo द नारायण शमq - 5 5 . पूिण>य„ 20. 06. 200 5 रमेश °ी साकेतानo द - - - - 5 6 . पटना 03. 11. 200 5 अजीत कुमार आजाद डा. फूलचo u िम ° ‘रमण’ उद- गोिव o द झा 106 अतीतालोक 107 गामक लोक 108 मैिथ ली किव ता संचयन 109 मैिथ ली कथासंचयन ने.बु.à. 110 बड़ अजगुत देखल 111 िक छु पुरान ग´ प, िक छु नव ग´ प गोिव o द झा िश वशंकर °ीिन वास सं. गंगेश गुंजन सं. िश वशंकर °ीिन वास शरिद o दु चौधरी कीित>नाथ झा °ी राजमोहन झा डा. रमानo द झा ‘रमण’ पं. गोिव o द झा °ी राजमोहन झा °ी फूलचo u िम ° ‘रमण’ °ी गोिव o द झा - 5 7 . जनकपुर (नेपाल) 12. 08. 200 6 रमेश रंजन °ी महेo u मलंिग या, डा. ‘रमण’ उद- डा. रेवती रमण लाल - - - - 5 8 . जयनगर 02. 12. 200 °ी नारायण यादव डा. कमलकाo त झा, उद- °ी रामदेव पासवान, मु.अ. भगीरथFसाद अžवाल - - - -

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 70

6 5 9 . बेगूसराय 10. 02. 200 7 Fदीप िब हारी नवीन चौधरी 112  नेहलता डा. योगानo द झा डा. तारानo द िव यागी - 6 0 . सहरसा 21. 07. 200 7 िक सलय कृÑ ण डा. रमानo द झा ‘रमण’ डा. मनोरंजन झा 113 अLर आक¾ àा अनु- Fदीप िब हारी डा. रमान o द झा ‘रमण’ - 6 1 . सुपौल-2 01. 12. 200 7 अरिव o द ठाकुर अंशुमान सa यकेतु डा. धीरेo u धीर 114 अo हारक िव रोधमे अरिव o द ठाकुर °ी अिज त कुमार आजाद

6 2 . जमशेदपुर 03. 05. 200 8 डा. रवीo u कुमार चौधरी िव वेकानo द ठाकुर िव ]ानाथ झा ‘िव िद त’ - - - - 6 3 . र„ची 19. 07. 200 8 कुमार मनीष अरिव o द िव वेकाo द ठाकुर/ डा. रमण उद- डा. िव िद त 115 समय िश लापर सुरेo uनाथ डा. िव]ानाथ झा‘िव िद त’ 6 4 . रहुआ संžाम 08. 11. 200 8 डा. अशोक अिव चल डा. रमण/डा. °ी िश वशंकर िन वास उद- उžनारायण िम ° ‘कनक’ 116 िभ “-िभ “ अिभ “ 117 अo तर • विन 118 माइक िच Ûी 119 ई भेटल तँ की भेटल 120 बु­ का दुख और मेरा डा. रमण झा सुशीला झा अध>नारी¡ र तारानo द िव योगी तारानo द िव योगी Fो. खुशीलाल झा चe डे¡र ख„ डा. रमण डा. कमलका o त झा डा. बोधकृÑ ण झा

6 5 . पटना कथा गंगा-3 21. 02. 200 9 अिज त कुमार आजाद/ चेतना सिम ित अशोक Fो. िव जय बहादुर िसंह 121 गजल हमर हिथ यार िथ क 122 कोिढ़ या घर  वाहा 123 टावर चौकसँ 124 िम िथ लाक सt कृित क पर‘ परा 125 हुगली उपर बहैत गंगा सुरेo uनाथ ऋृिष बिश Ñ ट डा. भीमनाथ झा डा. रेवती रमण लाल राम भरोस म. Fवासी पं. गोिव o द झा म. Fवासी डा. गंगेश गुंजन साकेतान o द

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 71

कापिड़ ‘å मर ’ 6 6 . मधुबनी 30. 05. 200 9 िद लीप कुमार झा हीरेo u कुमार झा डा. देवकाo त झा 126 घरमुह„ 127 झुठपकड़ा मशीन शैलेo u आनo द ऋृिष बिश Ñ ट डा. रमानo द झा ‘रमण’ डा. रमानo द झा ‘रमण’ 6 7 . मानाराय टोल नरहन- सम तीपु र 05. 09. 200 9 रमाकाo त रय ‘रमा’ डा. रमानo द झा ‘रमण’ डा. िव िप न िब हारी ठाकुर 128 किव ताक छ„हमे 129 क¨ पनाक सागरमे 130 भाषा टीका 131 उ³ेलन (िह o दी) लिल त कुमार झा लिल त कुमार झा डा. िव भूित आनo द मु“ा माधोपुरी डा. रमानo द झा ‘रमण’ °ी रमाकाo त राय ‘रमा’ डा. रमानo द झा ‘रमण’ डा. शंकर झा 6 8 . सुपौल- 3 05. 12. 200 9 अरिव o द ठाकुर अशोक कुमार मेहता परमानo द पाठक 132 मैिथ लीक आरि‘ भ क याNा सािह a य 133 कह„ गये मेरे उगना डा. रमानo द झा ‘रमण’

उषा िक रण खान डा. परमाo नद पाठक

डा. रमानo द झा ‘रमण’ 6 9 . जनकपुर 03. 04. 201 0 राजाराम िसंह ‘राठौ र’ डा. रामानo द झा ‘रमण’ उद- डा. रामावतार यादव 134 िम िथ लाक बेटी (नाटक) 135 मौलाइल गाछक फूल(उपo यास) 136 हम पुछैत छी (का» य) 137 अिच>स (का» य) 138 भाग रौ आ बलचo uा 139 नताशा (कौिम 6 स) 140 मैिथ ली कथा संžह 141 िव देह मैिथ ली प] 142 नेपÞ य 143 िव देह मैिथ ली Fबo ध-िन बंध 144 िव देह मैिथ ली लघु कथा जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल िव नीत उa पल È योित सुिन त चौधरी िव भारानी देवtशु बa स सं. रेवती रमण लाल सं. गजेo u ठाकुर/उमे श मe डल डा. राजेo u िव मल डा. रामवतार यादव °ी राम भरो. कापिड़ ‘å मर’ डा. िव भूित आनo द

°ी अरिव o द ठाकुर

Fो. F.कु.

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 72

सं. रेवती रमण लाल सं. गजेo u ठाकुर/उमे श मe डल सं. गजेo u ठाकुर/उमे श मe डल िसंह ‘मौन’ रमानo द झा ‘रमण’ हीरेo u कुमार झा डा. रामवतार यादव डा. रामावतार यादव ड. रामावतार यादव 7 0 . किब लपुर (दरभंगा) 12. 06. 201 0 डा. योगानo द झा डा. रामदेव झा उद- चo uनाथ िम ° ‘अमर’/ °ी शंकर झा िव शेष अित िथ - डा. रमानo द झा ‘रमण’ 145 मैिथ ली भाषा सािह a य 20म शताŽ दी 146 िप लिप लहा गाछ 147 उa थान-पतन (उपo यास) 148 िज नगीक जीत (उपo यास) 149 गामक िज नगी (लघु कथा) 150 गोनू झा आ आन मैिथ ली िच Nकथा 151 अमरजीक सािह a यमे हा य- » यंÀ य 152 िव धकरी 153 मैिथ ली िच Nकथा 154 िम िथ लाक पंजी Fबo ध 155 खसल 156 जमीनमे फुटै छै अंकुर 157 हमरो लेने चलू 158 पLधर 159 उचाट 160 कथा लोक कथा 161 समाचार कथा 162 भारती - Fेमशंकर िसंह

मुरलीधर झा जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल Fीित ठाकुर

भाÀ यनारा यण झा

िव ]ानाथ झा ‘िव िद त ’ Fीित ठाकुर सं. गजेo u ठाकुर मनमोहन झा दयानo द िम ° अमरनाथ आशा िम °

डा. भीमनाथ झा डा. वीणा ठाकुर डा. मोहन िम ° डा. कमला चौधरी Fदीप मैिथ लीपुN

डा. सुरे¡र झा

डा. सुरे¡र झा È योa सना चo uम चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ चo uनाथ िम ° ‘अमर

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 73

चौधरी शीतtशु का  यप आशा िम ° योगानo द झा धीरेo uनाथ िम ° वीणा ठाकुर -

’ चo uनाथ िम ° ‘अमर ’ डा. रामदेव झा डा. रामदेव झा डा. रामदेव झा डा. रामदेव झा - 7 1 . बेरमा (झंझारपुर )  थान- म• य िव ]ालय पिर सर- बेरमा। (साव>जिन क  थलपर) 02. 10. 201 0 जगदीश Fसाद मe डल बेव था-  थानीय सािह a य Fेमी डा. तारानo द ‘िव योगी’ उद- उžनारायण िम ° ‘कनक’ 163 िन बo ध तरंग 164 Fलय रह य 165 जीवन-मरण (उपo यास) 166 तरेगन 167 जीवन-संघष> (उपo यास) 168 अलका °ीपित िसंह तारानo द ‘ िव योगी’ जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल कमलका o त झा डा. रमानo द झा ‘रमण’ डा. रमण कुमार रामे¡र लाल दास डा. रमण, फूल चo u ‘रमण ’ उž.ना.िम ° ‘कनक’/ अशोक डा. धनाकर ठाकुर जन सहयोगसँ आयोिज त भेने,  था नीय लोकक सहभावी बेस रहल। (पिहल बेर जन सहयोगसँ गोÑ ठीक आयोजन)

7 2 . सुपौल 04. 12. 201 0 अरिव o द ठाकुर डा. रमानo द झा ‘रमण’ उद- डा. शचीo uनाथ महतो 169 एकिह प™ छ इजोर

जीवकाo त °ी अरिव o द ठाकुर

7 3 . मिह षी कथा राजकमल 05. 03. 201 1 िव जय महापाN अरिव o द ठाकुर उद- साकार यादव,  वामी रमेशानo दजी महाराज 170 अघोिष त यु­ की भूिम का 171 कुदरत बेहु न नहॴ हुइ है (उदू>) मू. अिज त कुमार आजाद मू. अिज त कुमार आजाद रमाकाo त राय ‘रमा’ °ी अरिव o द ठाकुर

7 4 . हजारीबाग 10. 09. 201 1   याम दिर हरे डा. रमानo द झा ‘रमण’ 172 Survey of Maithili lierature 173 िम िथ लाक इित हास Fो. राधाकृÑ ण चौधरी

°ी अशोक

°ी जगदीश

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 74

174 धुंध के वाबजूद 175 परती टूट रही है 176 किठ न समयमे शŽ द 177 कलािन िध 178 रहए चाहैछ गाछ Fो. राधाकृÑ ण चौधरी अिज त आजाद मू. अिज त आजाद मू. अ.कु. िस o हा कालीका o त झा ‘बूच’ जीवकाo त Fसाद मe डल °ी जगदीश िसंह °ी रमानoद झा‘रमण’ °ी जीवेouनाथ झा जीवेo uनाथ झा °ी Fदीप िब हारी °ी तुलानo द िम ° 7 5 . पटना हीरक जयo ती 10. 12. 201 1 अशोक एवं कमलमोह न ‘चु“ु’ °ी उžनारायण िम ° ‘कनक’ 179 जुबैदा 180 समय साLी िथ क 181 गंगा नहौन 182 बेटीक अपमान 183 अनिच o हार आखर 184 सीतावरण 185 गाममे 186 िन बo ध सुधा 187 जखन-तखन (Fेम क.िव .) 188 िव हिन कथाक पो. Fदश>नी 189 ऐ अकाबोनमे 190 कोशी कातक गंगा 191 जेना जनिल यिन उž ना. िम ° ‘कन क’ अनमोल झा िन शाकर बेचन ठाकुर आशीष अनिच o हर मू.सनेहल ता, सं.यो गानo दझा अनु Fदीप िब हारी सुधा कुमारी सं. िव भूित आनo द मु“ाजी राज साकेतान o द महेo u नारायण राम

°ीमती उषा िक रण खान

°ी मोहन भार³ाज

डा. रमानo द झा ‘रमण’

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 75

7 6 . चे“ै 14. 07. 201 2 िव भा रानी °ी रमानo द झा ‘रमण’ उद- चo uकाo ता गिर यारी (IAS) 192 िह आओल रमानo द झा ‘रमण’ Fो. °ीश चौधरी - 7 7 . दरभंगा िक रण जयo ती 01. 12. 201 2 अरिव o द ठाकुर डा. भीमनाथ झा उद- राकेश कुमार िम ° (IPS) 193 सी.डी. (37 गोट पोथीक) °ुित Fकाशन िद ¨ लीसँ Fकाशना िध न िव िभ “ रचनाकार क उपि थ त सम त िव ³तजन

¶ . सं .  थान ित िथ संयोजक अ• यLता/उÇाटन पोथी लोकाप>ण लेखक लोकाप>ण कतq अo य 7 8 . घन  यामपु र 09. 03. 201 3 कमलेश झा °ी जगदीश Fसाद मe डल, उद- डा. रमण, मं.सं- डा. अशोक मेहता 194 विण>त रस (किव ता संžह) उमेश पासवान (औरहा) जगदीश Fसाद मe डल - 7 9 . औरहा (लौकही) (साव>जिन क  थलपर) 15. 5.2 013 उमेश पासवान °ी जगदीश Fसाद मe डल/ रामचo u पासवान उद- °ी ल मी नारायण िसंह (औरहा िन वासी) 195 िव देह िव हिन कथा, िव -स;5 196 िव देह मैिथ ली Fबo ध-िन बo ध समालोचना- िव -स;10 197 िव देह मैिथ ली लघु कथा- 6 198 िव देह नाßय उa सव,िव -स;8 199 िव देह मैिथ ली िश शु उa सव, िव देह-सदेह- 9 200 िव देह मैिथ ली प] िव .स; 7 सं. गजेo u ठाकुर/ उमेश मe डल सं. गजेo u ठाकुर/ उमेश मe डल

सं. गजेo u ठाकुर/ उमेश मe डल सं. गजेo u ठाकुर/ उमेश मe डल सं. गजेo u ठाकुर/ उमेश मe ड ल °ी संजय कुमार िसंह °ी रामचo u पासवान

°ी िम िथ लेश िस◌ ंह °ी राजदेव मe डल °ी ल मी नारायण िसंह

°ी वीरेo u कुमार यादव

 थानीय लोकक सहभावी बेस

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 76

सं. गजेo u ठाकुर/ उमेश मe डल 8 0 .

िनम>ली ( थान- मािन क राम- बैजनाथ बजाज धम>शाला, सुभाष चौक, िन म>ली- सुपौल) 30. 11. 201 3 उमेश मe डल बेव था-  थानीय सािह a य Fेमी एवं सािह a य कार, िव शेष सहयोग - °ी धीरेo u कुमार राय, °ी िव नोद कुमार साह, °ी अिख लेश कुमार ‘िच o टुजी’; °ी अिभ षेख पंसारी, °ी सीता राम चौधरी, °ी सुरेश कुमार महतो, °ी दुगqनo द मe डल, °ी खड़ानo द यादव, °ी रामदयाल åमर, °ी रामदेव अ• य L- डा. अशोक अिव चल एवं डा. रामाशीष िसंह (Fाचाय>, ह.F.सा.म.िव .िन .) उÇाटन - °ी सतीश साह (िव धायक), °ी अण कुमार िसंह (अनुमe डल पदािध कारी), °ी जगदीश Fसाद मe डल, डा. अशोक अिव चल। डा. रामाशीष िसंह (Fाचाय>) मंच संचालक -कथा सN- °ी दुगqनo द मe डल लोकाप>ण सN -उमेश मe डल

201 देवीजी (बाल िन बo ध) 202 कु¬LेNम् अo तम>नक (िव िव धा) 203 अंžजी-मैिथ ली शŽ दकोष 204 मैिथ ली-अंžेजी शŽ दकोष-2 205 बजo ता-बुझo ता (िव हिन कथा) 206 तरेगन (दोसर सं करण) 207 सखारी-पेटारी (लघु कथा) 208 उलबा-चाउर (लघु कथा) 209 अ­ãिग नी (लघु कथा) 210 सतभ½या पोखिर (लघु कथा) 211 भकमोड़ (लघु कथा) 212 श‘ भुदास (दीघ> कथा) 213 बसुo धरा (किव ता) 214 राित -िद न (किव ता) 215रथक च¥ा उलिट चलै बाट 216 िन  तुकी (किव ता संžह) 217 इo uधनुषी अकास (किव ता) 218 Fित क (किव ता) 219 िक यो जािन नै सकल हमरा 220 माझ आँगनमे कित याएल छी 221 मोनक बात (गजल) 222 अंशु (गजल) 223 गीतtजिल (गीत) 224 तीन जेठ एगारहम माघ 225 सिर ता (गीत संžह) 226 सुखाएल पोखिर क जाइठ 227 हमरा िब नु जगत सुना छै 228 LणFभा (प]) 229 पाखलो (कॲकणी, उपo यास) 230 िर हस>ल (नाटक) 231 िब सवासघात (नाटक) 232 बाप भेल िप Œी आ अिध कार 233 रÊाकर डकैत (नाटक) 234  वयंवर (नाटक) È योित झा चौधरी गजेo u ठाकुर गजेo u ठाकुर एवं अo य गजेo u ठाकुर एवं अo य जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल नo द िव लास राय जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल राजदेव मe डल जगदीश Fसाद मe डल राम िव लास °ी राजदेव मe डल डा. बचे¡र झा डा. रामाशीष िसंह डा. अशोक अिव चल °ी अण कुमार िसंह SD O °ी सतीश साह, िव धा यक डा. िश वकुमार Fसाद °ी िव नोद कुमार साह °ी दुगqनo द मe डल Fो. जय Fकाश साह °ी फागुलाल साहु सदरे आलम ‘गो हर’ °ी ओम Fकाश झा °ी रामजी Fसाद मe डल

1. ‘कथा िम लन सदाय सगर राित दीप जरय’ ई 80म आयोजन  थानीय कलाकार  व. िम लन सदाय केर नाओंपर आयोजत भेल। 2. °ी जगदीश Fसाद मe डल ‘भ कमोड़’ ल घु कथा संžह ऐ गोÑ ठीक नामे समरिप त केलिन ।

3. िव िभ “ िव धाक 45 गोट पोथी लोकािप> त भेल।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 77

Fसाद मe डल ‘ झादार’ °ी राहुल कुमार

235 पंचवटी (एकtकी संचयन) 236 क‘ Fोमाइज (नाटक) 237 झमेिल या िब आह (नाटक) 238 हमर टोल (उपo यास) 239 जीवन-संघष> (उपo यास, दो.सं करण) 240 बड़की बिह न (उपo यास) 241 जीवन-मरण (उपo यास, दो.सं करण) 242 नै धाड़ैए (बाल उपo यास) 243 सæNबाढ़िन (¼ेल िल िप मे उपo यास) 244 जगदीश Fसाद मe डल एकटा वायोžाफी (वायोžाफी) 245 म• य Fदेशक याNा (सं मरण) साहु उमेश मe डल जगदीश Fसाद मe डल मनोज कुमार कण> ‘मु“ा जी’ ओम Fकाश झा मनोज कुमार कण> ‘मु“ा जी’ चo दन झा अिम त िम ° जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल रामदेव Fसाद मe डल ‘ झादार’ िश वकुमार झा ‘िट ¨ लू’ अनु श‘ भु कुमार िसंह रिव भूषण पाठक बेचन ठाकुर बेचन ठाकुर जगदीश °ी बेचन ठाकुर °ी रामदेव F.मं. ‘झा दार’ °ी रामलखन यादव, पN कार °ी वीरेo u कुमार यादव °ी जगदीश Fसाद मe डल

°ी वीरेo u कुमार यादव

डा. िश वकुमार Fसाद °ी किप ले¡र राउत °ी अिम त िम ° °ी चo दन कुमार झा °ी बालमुकुo द पाठक °ी िब पीन कुमार कण> °ी मनोज कुमार िब हारी °ी राजाराम यादव °ी शंभु

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 78

Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल राजदेव मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल गजेo u ठाकुर गजेo u ठाकुर

È योि◌ त झा चौधरी सौरभ °ी राम िव लास साफी °ी बालगोिव o द यादव‘गोिव o दाचाय>’ °ी राम िव लास साहु °ी कीशलय कृÑ ण °ी श‘ भु सौरभ °ी राजदेव मe डल °ी रामFवेश मe डल °ी वीरेo द कुमार यादव °ी हेम नारायण साहु °ी नारायण यादव °ी शारदानo द िसंह °ी राजलाल साहु °ी गु¬दयाल åमर °ी मनोज कुमार राम °ी उमेश पासवान

°ी नo द िव लास

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 79

राय 8 1 . देवघर ( थान- िब जली कोठी, ब ‘ पासटॉन, देवघर) 22. 03. 201 4 ओम Fकाश झा अ• य L- °ी जगदीश Fसाद मe डल उÇाटन - °ी ओ.पी. िम °ा, (अ.F. अिभ यंता, झारखe ड सरकार) मंच संचालक -°ी गजेo u ठाकुर 246 अंशु (आलोचना) 247 मैिथ ली-अंžेजी शŽ दकोष-2 248 ऊँच-नीच (नाटक) 249 अंžेजी-मैिथ ली शŽ दककोष-1 250.जीिन योलोिज कल मैिपंग-2 251. जीनोम मैिपंग (िम िथ लाक पंजी Fबo ध) िश वकुमार झा ‘िट ¨ लू’ सं. गजेo u ठाकुर बेचन ठाकुर सं. गजेo u ठाकुर सं. गजेo u ठाकुर सं. गजेo u ठाकुर

°ी जगदीश Fसाद मe डल °ी सुशील भारती °ी योगानo द झा डा. उमेश ना. कण> डा. योगानo द झा °ी राजीव रंगजन िम ° एवं °ी ओम Fकाश झा समीLाक समीLा (Fित समी Lा,Fित आ लोचना) केर आव  यक तापर एक नव Fयोग। -°ी गजेo u ठाकुर -°ी जगदीश Fसाद मe डल -°ी ओम Fकाश झा -°ी उमेश मe डल

8 2 . म›हथ (झंझारपुर ) कथा बौध िस ­ मेहथपा 31. 05. 201 4 गजेo u ठाकुर अ• य L- °ी अरिव o द ठाकुर उद - °ी जगदीश Fसाद मe डल डा. कमलकाo त झा °ी िश वकुमार िम °  वागत - °ी काशीकाo त झा ‘िक रण’ मंच संचालन -°ी उमेश मe डल एवं °ी आनo द कुमार झा

252. बैशाखमे दलानपर (ग]-प]) 253. नेपालक नोर म¬भूिम मे(ग/प.सं) 254. उलहन (िव /ल.सं) 255. On the Dice Bord of the Millennium 256. सहNािव िद क चौपड़पर (प.सं) 257. The Science of Words (Short Story) 258. धtिग बाट बनेबाक दाम अगूवार पेने छँ (गजल) 259. सह¤िज त (प] संžह)

260. कु¬LेNम् Fबo ध-िन बo ध समालोचना-2 संदीप साफी िव o दे¡र ठाकुर किप ले¡र राउत अनु- È योित झा चौधरी गजेo u ठाकुर Gajend ra Thakur

गजेo u ठाकुर गजेo u ठाकुर

गजेo u ठाकुर डा. कमलका o त झा °ी जगदीश Fसाद मe डल गजेo u ठाकुर डा. िश वकुमार Fसाद °ी आनo द कुमार झा °ी असीन ठाकुर, ल लन कु कामत °ी रामदेव Fसाद मe डल ‘झा दार’ °ीबे °ी जगदीश Fसाद मe डल ऐ बाल केिo u त गोÑ ठीक आयोजन पर अपन “बाल- गोपाल” नामक लघु कथा संžह समरिप त केलिन ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 80

गजेo u ठाकुर

चन ठाकुर/°ी रामिव लास साहु/°ी हेम नारायण साहु

°ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी अरिव o द ठाकुर, °ी राजदेव मe डल

¶ . सं .

 थान

ित िथ

संयोजक

अ• य Lता/उÇाटन

पोथी लोकाप>ण

लेखक /ले िख का

लोकाप>ण कतq

अo य 8 3 . सखुआ - भपिट या ही साव>जिन क  थान- उa ¶िम त म• य िव ]ालय ल पिर सर।

30. 08. 201 4 नo द िव लास राय , फागुलाल साहु, सूरज नारायण राय ‘सुम न’ बेव था-  थानीय िव ³तजन िव शेष सहयोग - डा. िव मल कुमार राय, °ी धीरेo u कुमार, °ी सूरज नारायण राय, °ी अशोक कुमार राय, °ी सुo दर अ• य L मe ड ल-डा. िव मल कुमार राय, डा. योगेo u पाठक िव योगी, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी कमलेश झा आ डा. िश व कुमार Fसाद उद - डा. िव मल कुमार राय, °ी सूरज नारायण राय, डा. योगेo द पाठक िव योगी, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी ओम Fकाश झा संचालन सिम ित - °ी ओम Fकाश झा, °ी दुगqनo द मe डल, °ी राजदेव मe डल आ उमेश मe डल 261 “सूखल मन तरसल आँिख ” (किव ता संžह)सा◌ॅÐट कौपी 262 “कथा कुसुम” (िव हिन /लघु कथा संžह) 263 “भÌट” (नाटक) 264 “पंचैती” (पटकथा) 265 “जाल” (पटकथा) 266 “अपन-िब रान” (लघु/िव हिन कथा संžह) 267 “पतझाड़” (लघु/िव हिन कथा संžह) 268 “रटनी खढ़” (लघु/िव हिन कथा संžह) 269 “बाल-गोपाल” (लघु/िव हिन कथा संžह) 270 “लजिब जी” (लघु/िव हिन कथा संžह) 271 “संत क¬ िख रहिर ” (काक जीवनी) मु“ी कामत

दुगqनo द मe डल

बेचन ठाकुरक राजदेव मe डल

राजदेव मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

°ी फागुलाल साहु °ी श‘ भु सौरभ

°ी ¼जनo दन साह °ी हेम नारायण साहु °ी िश व कुमार िम ° °ी कमलेश झा

°ी उमेश नारायण कण> °ी फागुलाल साहु °ी राम

जन सहयोगसँ गोÑ ठीक आयोजन फल व प जन साधारण क उपि थ ित ।

°ी जगदीश Fसाद मe डल ऐ गोÑ ठीकU नारी केिo u त लघु कथा संžह “लजिव

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 81

लाल साह, मो. िर जवान, °ी िस याराम साह, °ी श‘ भू िसंह, °ी यादव, °ी उमाकाo त राय, °ी जगत नारायण राय, °ी ¼जनo दन साह, °ी उमेश साह, °ी सुधीर साह, °ी रामकुमार मe डल, °ी सa य नारायण िसंह आ °ी ल मी म e डल, उमे श मe डल तथा °ी गजेo u ठाकुर।

272 “का¬ िख रहिर ”

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

अयोधी यादव ‘अम र’

अयोधी यादव ‘अम र’ कुमार मe डल

°ी ओम Fकाश झा

°ी जगदीश Fसाद मe डल

डा. िव मल कुमार राय/ डा. योगेo u पाठक ‘िव योगी’ जी” समरिप त केलिन । 8 4 . बेरमा म• य िव]ालय पिरसर (बेरमा,म धुबनी) 20. 12. 201 4 िश वकुमार िम °

बेव था-  थानीय सािहa य कार एवं सािहa य Fेमी अ• य L मe ड ल- िशव कुमार Fसाद,  यामानo द चौधरी,सि™ चदानo द‘सिचद’। संचालन सिमित - दुगqनo द मe डल,ओम Fकाश झा,उमेश मe डल उÇाटनकतq-   यामानo द चौधरी, जगदीश Fसाद मe डल,पं. सि™ चदानo द िम° ‘सिचद’ 273 डीहक जमीन (िवहिन/लघु कथा संžह)

274 समरथाइक भूत (लघु कथा संžह) 275 गामक शकल-सूरत (लघु कथा संžह) 276 अ´ पन-बीरान (लघु कथा संžह) 277 बाल-गोपाल (लघु कथा संžह)

278 लजिबजी (लघु कथा संžह)

ओम Fकाश झा

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल, उ मेश नारा यण कण>,राम िवलास साहु ओम Fकाश झा,सि™ च दानo द‘स िचद’, श‘ भु सौरभ   यामानo द चौधरी, अ अo य- जन सहयोगसँ गोÑ ठीक आयोजन फल व प जन साधारण क उपि थ ित ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 82

279 पतझाड़ (लघु कथा संžह)

280. रटनी खढ़ (दी.क. संžह)

281. िशव दश>न (प])

282. अिभलाषा (मैिथली भजनमाला)

283. मैिथली गजल: आगमन ओ F थान िबंदु (आलोचना संकलन) (सी.डी.) 284. सखुआवाली (िवहिन/लघु कथा संžह) (सी.डी.)

285. िनम>ल सनेस (िवहिन/लघु कथा संžह) (सी.डी.)

286. देवघरक Fसाद (िवहिन/लघु कथा संžह) (सी.डी.)

287. कथा बौ­ िस­ मेहथपा- (िवहिन/लघु कथा संžह) (सी.डी.) जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल

पं. सि™ चदान o द िम°

पं. सि™ चदान o द िम°

सं.सं- गजेo u ठाकुर,आ शीष अनिचo हा र

सं.सं- उमेश मe डल

सं.सं- उमेश मe डल

सं.सं- उमेश मe डल

सं.सं- नुप कुमार क  यप,रा जदेव मe डल‘रम ण’ बेचन ठाकुर,फागु लाल साहु,िमिहर झा महादेव, उ मेश ना. कण> संजय कुमार मe डल, सू य> नारायण कामत (सूरज कामत),श ‘ भु सौरभ, िश व कुमार Fसाद बमभोली झा,दुगqन o द मe डल,िश व कुमार Fसाद, गt धी Fसाद (सरपंच) ओम Fकाश झा,  यामान o द चौधरी, रा म िवलास साहु,नo द िवलास राय अरिवo द चौधरी,अनु पकुमार क  यप,क िपले¡र राउत,मो. गुल हसन ओम Fकाश

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 83

िवदेह žुप

झा,श‘ भु सौरभ, िश व कुमार Fसाद,किप ले¡र राउत   यामानo द चौधरी, बे चन ठाकुर (सिरसव पाही)

°ी जगदीश Fसाद मe डल

°ी ओम Fकाश झा

डा. िशव कुमार Fसाद

°ी राजदेव मe डल ‘रम ण’

°ी किपले¡र राउत

¶ . सं .

 थान

ित िथ

संयोजक / आयोजक

अ• य Lता/उÇाटन

पोथी लोकाप>ण

लेखक /ले िख का

लोकाप>ण कतq

अo य

8 5 .

भागलपुर

‘  याम

04. 04. 201

ओम Fकाश झा जगदीश Fसाद मe डल, डा. Fेम शंकर िसंह, °ी डा. केÑ कर ठाकुर, °ी िववेकानo द झा‘बीनू’ °ी राजदेव मe डल,°ी   यामानo द चौधरी। 288. अपन मन अपन धन (लघु कथा संžह) 289. उकड़ू समय (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डल

डा. केÑ कर ठाकुर डा. Fेम 1.अपन मन अपन धन (लघुकथा

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 84

कुंज’ (³ािरकापु री भागलपुर) 5 संचालन सिमित - °ी दुगानo द मe डल, °ी पंकज कुमार झा एवं उमेश मe डल।

जगदीश Fसाद मe डल शंकर िसंह संžह) 2.उकड़ू समय- (लघुकथा संžह) 3.िमिथ- मािलनी (वािष>क पिNका) ऐ तीनू पोथीक पचास- पचास Fित िन:शु¨ क िवतरण कएल गेल...।

8 6 .

लकसेना उनमु6 त आ°मक गtधी सभा कL िजला- मधुबनी

20. 06. 201 5

राजदेव मe डल‘र मण’ उ- डॉ. खुशीलाल मe डल, डॉ. योगेo u पाठक‘िवयोगी’, °ी भोगेo u यादव‘भाÑ कर’, °ी कमलेश झा। अ- °ी दुगqनo द मe डल (बनरझूला), डॉ. योगेo u पाठक‘िवयोगी’, °ी जगदीश Fसाद मe डल। 290. पसेनाक धरम (ल.क. संžह) 291. मधुमाछी (लघु कथा संžह) जगदीश Fसाद मe डल

जगदीश Fसाद मe डल डॉ. खुशीलाल मe डल डॉ. योगेo u पाठक ‘िव योगी’ °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा लघु कथा संžह, जे ऐ गोÑ ठीमे लोकािप>त भेल तेकर पचास- पचास Fित िन:शु¨ क िवतरण कएल गेल तथा डॉ रंगनाथ िदवाकर क लघु कथा संžह- ‘भखरैत नील रंग’, सेहो िकछु कथाकार कU देल गेलिन।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 85

8 7 .   यामा रेिसडेo सी कॉम िववाह हॉल (एस.बी. आइ. के‘ पस) िनम>ली (सुपौल) 19. 09. 201 5 संयोजक. उमेश मe डल,आ योजक: िनम>लीक  थानीय सािहa य Fेमी अ◌ा सािहa य कार।िव शेष सहयोग: °ी सa य नारायण Fसाद साहु,°ी नारायण Fसाद िसंह,°ी िपंकु पंसारी, °ी राम Fकाश साहु, °ी Fभाष कुमार कामत, °ी देवेश कुमार िसंह, °ी मनोज कुमार शमq, °ी रामनाथ गु´ ता, °ी राम लखन भe डारी, °ी अिखलेश चौधरी, °ी राम सुo uर साहु, Fो. धीरेo u कुमार तथा डॉ. िवमल कुमार राय। °ी िवनोद उ­ाटन : संयु6 त पे- डॉ. दुगq Fसाद साहू, डॉ. राम अशीष िसंह, डॉ. िवमल कुमार राय, °ी सुशील कुमार, °ी सa य नारायण Fसाद साहु, °ीमती आशा देवी तथा Fो. िवलम कुमार राय। अ• यL मe डल- °ी नo द िवलास राय, °ी किपले  वर राउत, °ी राम िवलास साहु,Fो. हेम नारायण साहु।  वागत गीत : रामदेव Fसाद मe डल‘झादार’।  वागत भाषण : डॉ िशव कुमार Fसाद, डॉ °ी मोहन झा। 292. गुड़ा खुÔीक रोटी (कथा) 293. फलहार (कथा संžह) 294.लजिबजी(अिगला सं करण) 295. गामक शकल-सूरत (कथा) 296. जाल (पटकथा) जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल राजदेव मe डल

डॉ. दुगq Fसाद साहू डॉ. राम अशीष िसंह °ीमती आशा देवी Fो. धीरेo u कुमार राय डॉ. िवमल कुमार राय °ी जगदीश Fसाद मe डलक चा पोथी जे आइ लोकाप>ण भेल तेकर पचास- पचास Fित संयोजक अपना िदससँ िवतरण केलैन

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 86

कुमार, °ी सुरेo u Fसाद यादव, °ी सुरेश महतो। 8 8 . म• य िव]ालय- डखराम (बेनीपुर) 30. 01. 201 6 आयोजक : °ी अमर नाथ झा संयोजक : कमलेश झा उ­ाटन : °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी राजदेश मe डल,फागु लाल साहु,उमेश पासवान,शारदा नo द िसंह, नo द िवलास राय,उमेश नारायण कण>।  वागत गीत : राधाकाo त मe डल 297. ठूठ गाछ (उपo यास) 298. एग™ छा आमक गाछ (कथा) जगदीश Fसाद मe डल जगदीश Fसाद मe डल सि‘ मिलत पे अथqत् गोÑ ठीमे पहुँचल सबहक ³ारा °ी जगदीश Fसाद मe डलक ‘खसैत गाछ’(लघु कथा संžह) आ ठूठ गाछ (उपo यास क) पचास- पचास कॉपी िवतरण लेखक अपना िदससँ केलैन।

8 9 . लौकही  थान: सूय> Fसाद उ™ च िव]ालय- लौकही 26. 03. 201 6 संयोजक : उमेश पासवान एवं Fेम कुमार साहु उ­ाटन: °ी रामचo u चौपाल,°ी राजदेव मe डल ‘रमण’,°ी ल मी ना. िसंह, श‘ भू सौरभ, अ• यL मe डल: °ी ëदीश Fसाद मe डल, रिव कुमार एवं श‘ भू सौरभ, राजदेव मe डल। मंच संचालन : °ी उमेश मe डल, °ी नo द िवलास राय, °ी दुगqनo द मe डल। 299. चo uमिण (का» य संžह) 300. शुभिचo तक (ल.क. संžह) उमेश पासवान जगदीश Fसाद मe डल सि‘ मिलत पे सि‘ मिलत पे

उमेश पासवानक पोथी‘चo u मिण’ एवं जगदीश Fसाद मe डलक पोथी :‘शुभिच o तक’ सए -सए कौपी िवतरण।

9 0 . ल मीिन य„ (मधुबनी) 18. 06. 201 6 संयोजक : राम िवलास साहु उÇाटन:

301. गाछपर सँ खसला (क.संžह) 302. डिभयाएल गाम (क. संžह) 303. अंकुर (क.संžह) जगदीश Fसाद मe डल जगदीश सि‘ मिलत पे सि‘ मिलत पे

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 87

आयोजक : ल मीिन य„ गामक स‘  त सािहa य Fेमी। Fसाद मe डल राम िवलास साहु

सि‘ मिलत पे 9 1 . गोधनपुर (िमिथला दीपसँ उŒर) िजला- मधुबनी 24. 9.2 016

संयोजक : दुगqनo द मe डल उ­ाटन: अ• यL मe डल: मंच संचालन : 304. कथा कुसुम (क. संžह) 303. गुलेती दास (क. संžह) दुगqनo द मe डल जगदीश Fसाद मe डल

३. प] ३.१. आशीष अनिचoहार - दू टा गजल ३.२.संतोष कुमार राय 'बटोही'-दू टा किवता ३.३.राजेश मोहन झा-नवदुगq ३.४.सृजन शेखर’अsेय’- एकटा किवता आशीष अनिचoहार दू टा गजल 1 मोन पड़लै नोर खसलै

अथ> िद»यtग शŽद टहलै

बात बिजते

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 88

जीह कटलै

देह छुिबते देह गललै

लोक अ´पन आन लगलै सभ प„ितमे 2122 माNा¶म अिछ। दोसर शेरक पिहल प„ितक अंितम लघु छूटक तौरपर लेल गेल अिछ। 2 एकै आदमी चोर फकीरक सरदार बड़ हरीफ लागैए शरीफक सरदार

बाहर टूटल फूटल भीतर चकमक छै बड़ अमीर लागैए गरीबक सरदार

एना पसरल हेतै गु´त बात सॱसे कनपातर लागैए बहीरक सरदार

मोती केर आसमे गहलहुँ धार मुदा बड़ उaथर लागैए गँहीरक सरदार

रिह जेतै ई आसन बासन िसंहासन आ चु´पे उिड़ जेतै शरीरक सरदार सभ प„ितमे 222-222-222-22 माNा¶म अिछ। दू टा अलग अलग लघुकU दीघ> मानल गेल अिछ

ऐ रचनापर अपन मंत»य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 89

संतोष कुमार राय 'बटोही' दू टा किवता 1 िकसानी

पािन िबनु खेत सुखल नहरक पािन चोरनुकबा भएल खेत मे िबबाय फाटल िकसानी भएल किठन.

फसलक उिचत दाम निह भेटैत अिछ, खादक कोनहु बे◌ेवथा निह अ“ घर मे सिड़ रहल अिछ सरकारक कान बिहर भएल.

के हरवाही करत आब? के उपजाउत अ“ देशक अराजकता बीच िकसानी भएल किठन 2 िबन Žयाहले रहित िसया

बिड़ दुःख होएत अिछ पिढ़ क' इ ख़बर, िक दहेज कU लेल फल„ कU हaया भ गेलै, बिहन-बेटी केर कोनहु मोल निह अइ समाज मे, टाका सँ बिढ़ क' िकछु निह बुझना जैत अिछ।

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 90

िसया कU भूिम बिहन-बेटीक खून सँ रंगा रहल अिछ, मौगा बिन क' घूिम रहल छिथ िनमोिछया सभ, पु¬ख निह रहलाह िमिथला मे आब िकयो, सभ िकयो मािटक मूरती बिन गेल छिथ।

एहेन सु“र बु™ची कU Žयाह निह क आब िकयो, िबन Žयाहले रहित िसया जग राम िबनु िवहीन भेल, भूतहा भेल गामक-गाम, बौरा गेल छै मरद सभ।

बाप रौ बाप इ की भेलै सभ िकयो कU, आँिख िकएक निह आनहर भेलिoह हुनकर, िजनका िहया मे दोसरक बेटी लेल दरद निह छिoह, ओ मनुख निह राLस छिथ।

पिरचय-संतोष कुमार राय 'बटोही' एम.ए.िहoदी(JAMIA MILLIA ISLAMIA,New Delhi),UGC-Net qualified दू टा िव¡िव]ालयी पिNका क संपादन,अoयाoय पिNका मे रचना Fकािशत, शोधरत। žाम-मंगरौना, थाना-अंधराठाढी, अनुमंडल-झंझारपुर, िजला-मधुबनी, िबहार-847401 राजेश मोहन झा नवदुगq ******

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 91

पुN बेकल दश>न क›, मैया खोलू ने केवाड़ शैलसुता, ¼èचािरणी, म„ के मिहमा अपार। चान सूरित चंuघंटा, सूनू हमरो पुकार फूल भरल आंजुर मे, कुÑमtडा क वीकार। कंदजनिन प पtचम, मैया िसंह सवार दुºदलन काaयायनी, कयलिoह दनुज संहार। छिव िबकराल कालराNी, खग> शोिणत िसंगार जगतािरणी भुवने¡री, महागौरी नाम तोहार। सकल मनोरथ पूण¸, जगतक अहॴ आधार िस­ी िदअ' िसि­दाNी, जानय सकल संसार। जीवन बीच भंवर मे, माय हे क बेरा पार। इित नवदुगq भवानी, हमरो क ने उ­ार ॥ :-उ6ताoये तािन नामािण, ¼èणैव महाaमण: -°ीदुगqस´तशती। ********** राजेश मोहन झा "गुंजन" žा+पो-किरयन समतीपुर, िमिथला।

ऐ रचनापर अपन मंत»य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। सृजन शेखर ’अsेय ’ एकटा किवता

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 92

कोन हँसय फूल झरय कोन बाजय मोती िगरय ककरा आिबते जादू भऽ जाय रे ककरा जाइते सब हेराय रे िकओ ओकरा चीoहै छै िक रे िकओ ओकरा बुझय िक रे कोना मोन बेइमान कऽ देलकै रे कोना धरम sान सब छीन लेलकै रे िकए गमगम सॱसे गमिक गेलै रे िकए चमचम चम चमिक गेलै रे िक बंद घरक ताला तोिड़ देलकै रे िक िसंगरहार चंदा गुलाब उिझिल देलकै रे ऐ रचनापर अपन मंत»य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।

िवदेहक िकछु िवशेषtक :- १) हाइकू िवशेषtक १२ म अंक , १५ जून २००८

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 93

Videha_15_06_2008.pdf Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf 12.pdf २) गजल िवशेषtक २१ म अंक , १ नव‘बर २००८ Videha_01_11_2008.pdf Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf 21.pdf ३) िवहिन कथा िवशेषtक ६७ म अंक , १ अ6टूबर २०१० Videha_01_10_2010 Videha_01_10_2010_Tirhuta 67 ४) बाल सािहaय िवशेषtक ७० म अंक , १५ नव‘बर २०१० Videha_15_11_2010 Videha_15_11_2010_Tirhuta 70 ५) नाटक िवशेषtक ७२ म अंक १५ िदस‘बर २०१० Videha_15_12_2010 Videha_15_12_2010_Ti rhuta 72 ६) नारी िवशेषtक ७७म अंक ०१ माच> २०११ Videha_01_03_2011 Videha_01_03_2011_Tirhuta 77 ७) बाल गजल िवशेषtक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२ Videha_01_08_2012 Videha_01_08_2012_Tirhuta 11 1 ८) भि6त गजल िवशेषtक १२६ म अंक , १५ माच> २०१३ Videha_15_03_2013 Videha_15_03_2013_Tirhuta 126 ९) गज ल आलोचना-समालोचना-समीLा िवशेषtक १४२ म, अंक १५ नव‘बर २०१३ Videha_15_11_2013 Videha_15_11_2013_Tirhuta 142 १० ) काशीकtत िम° मधुप िवशेषtक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५ Videha_01_01_2015 ११) अरिवoद ठाकुर िवशेषtक १८९ म अंक १ नव‘बर २०१५ Videha_01_11_2015

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 94

१२) जगदीश चou ठाकुर अिनल िवशेषtक १९१ म अंक १ िदस‘बर २०१५ Videha_01_12_2015 १३ ) िवदेह स‘मान िवशेषाक- २००म अक १५ अFैल २०१६ / २०५ म अक १ जुलाई २०१६ Videha_15_04_2016

Videha_01_07_2016

१४ ) मैिथली सी.डी./ अ¨बम गीत संगीत िवशेषtक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७ Videha_01_01_2017 लेखकसं आमंिNत रचनापर आम ंिNत आलोचकक िट´पणीक शृंखला १. कािमनीक पtच टा किवता आ ओइपर मधुकाoत झाक िट´पणी VIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक Videha_01_09_2016 जगदीश Fसाद मeडल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक Fकाशन नीच„क िलंकपर पढ़ू:- Videha_15_05_2018

Videha_01_05_2018

Videha_15_04_2018

Videha_01_04_2018

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 95

Videha_15_03_2018

Videha_01_03_2018

Videha_15_02_2018

Videha_01_02_2018

Videha_15_01_2018

Videha_01_01_2018

Videha_15_12_2017

Videha_01_12_2017

Videha_15_11_2017

Videha_01_11_2017

Videha_15_10_2017

Videha_01_10_2017

Videha_15_09_2017

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 96

Videha_01_09_2017

िवदेह ई -पिNकाक बीछल रचनाक संग - मैिथलीक सव>°ेS रचनाक एकटा समानाoतर संकलन िवदेह :सदेह :२ (मैिथली Fबoध -िनबoध -समालोचना २०० ९-१० ) िवदेह :सदेह :३ (मैिथली प] २००९ -१० ) िवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) िवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह स देह ५ ] िवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] िवदेह मैिथली प] [ िवदेह सदेह ७ ] िवदेह मैिथली नाßय उaसव [ िवदेह सदेह ८ ] िवदेह मैिथली िशशु उaसव [ िवदेह सदेह ९ ] िवदेह मैिथली Fबoध -िनबoध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] The readers of English translations of Maithili Nove l "sahasrabadhani " and verse collection "sahasrabdik chaupar par " has intimated that the English translation has not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the Author has started translating his Maithili works i n English himself . After these translations are complete these would be the offici al translations authorised by the Author of original work .-Editor Ma ithili Books can be downloaded from: https://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/ Maithili Books can be purchased from: http://www.amazon.in/ For the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili Books in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 97

books are delivered worldwide wirelessly: - http://www.amazon. com/ िवदेह स‘मान : स‘मान-सूची

अपन मंत»य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।

िवदेह

मैिथली सािहaय आoदोलन (c)2004-18. सवqिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- Fथममैिथली पािLक ई-पिNका ISSN 2229-547X VIDEHA स‘पादक: गजेou ठाकुर। सह-स‘पादक: उमेश मंडल। सहायक स‘पादक: राम िव लास साहु, नoद िवलास राय, सoदीप कुमार साफी आ मु“ाजी (मनोज कुमार कण>)। स‘पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचN- बेचन ठाकुर। स‘पादक- सूचना-स‘पक>-समाद- पूनम मंडल। स‘पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उaपल।

रचनाकार अपन मौिलक आ अFकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण> उŒरदाियaव लेखक गणक म•य छिoह) editorial.staff.videha@gmail.com कU मेल अटैचम ेeटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉम¾टमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिL´त पिरचयआ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Fकाशनक हेतु िवदेह (पािLक) ई पिNकाकU देल जा रहलअिछ। एतऽ Fकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संžहकŒq लोकिनक लगमे रहतिoह, माN एकर Fथम Fकाशनक/ िFंट-वेब आकqइवक/ आकqइवक अनुवादक आ आकqइवक ई-Fकाशन/ िFंट-Fकाशनक अिधकार ऐ ई-पिNकाकU छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय¨टीक/ पािर°िमकक Fावधान नै छै। तU रॉय¨टीक/ पािर°िमकक इ™छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आžह। ऐ ई पिNकाकU °ीमित लमीठाकुर ³ारा मासक ०१ आ १५ ितिथकU ई Fकािशत कएल जाइत अिछ। (c) 2004-18 सवqिधकार सुरिLत। िवदेहमे Fकािशत सभटा रचना आ आकqइवक सवqिधकार रचनाकार आ संžहकŒq लगमे छिoह। ५ जुलाई २००४ कUhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html “भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृŒसँ Fार‘भ इंटरनेटपर मैिथलीक Fथम उपिथितक याNा “’िवदेह’- Fथम

िव दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com   

   Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' २५९ म अंक ०१ अ᭍टूबर २०१८ (वषᭅ ११ मास १३० अंक २५९ ) मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA 98

मैिथली पािLक ई पिNका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर ई Fकािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृŒ 'िवदेह' ई-पिNकाक Fव6ताक संग मैिथली भाषाक जालवृŒक एžीगेटरक पमे Fयु6त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिNका ISSN 2229-547X VIDEHA िसि­रतु