PREETI × GAJENDRATHE VIDEHA LITERARY ATLAS

योगदानकर्तासभक दृष्टि / मैथिली लेख-सार

पाँच पोथी।
अनेक स्वर।

समालोचना, memories, interviews and editorial debate—each returned to its author and its place in the book.

56मुख्य योगदान4सम्पादकीय भूमिका3सहायक सार

दुनू उपलब्ध अंग्रेजी खण्डक प्रत्येक मुख्य योगदानक मैथिली सार देल अछि। ई योगदानकर्ता-दृष्टि एटलसक अलग सम्पादकीय समालोचनात्मक पाठक संग-संग पढ़ल जाए।

खण्ड १ / 40 योगदान

प्रीति कारण सेतु बान्हल

चित्र-आख्यान, साहित्यिक रूप, सार्वजनिक पुस्तकालय आ संरक्षणक काज।

प्रत्येक लेखक सार पढ़ू →
खण्ड २ / 16 योगदान

सेतुशम: जीवन्त मैथिली

डिजिटल भाषा, नव लेखक, विविधता आ साहित्यिक सार्वजनिकताक दायित्व।

प्रत्येक लेखक सार पढ़ू →

Contributor jump list

प्रीति कारण सेतु बान्हल
  1. Ashish Anchinhaar — पहिने गणेशक पद गाओल गेल… — सम्पादकीय pp. 10–26
  2. Ashish Anchinhaar — प्रस्तुति: वैशिष्ट्य आ योगदान pp. 27–37
  3. Siyaram Jha ‘Saras’ — पन्ना पलटैत, गामक निर्देशक: के.एन.टी. pp. 39–79
  4. Dr. Shefalika Verma — प्रीति ठाकुरक ‘गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा’ pp. 81–82
  5. Prof. Veena Thakur — गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा pp. 83–89
  6. Dr. Raman Jha — ‘गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा’ आ ‘मैथिली चित्रकथा’ pp. 90–93
  7. Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ — गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा pp. 93–98
  8. Dharendra Kumar — प्रीति ठाकुरक दुनू चित्रकथा-पोथीपर एक दृष्टि pp. 99–102
  9. Durganand Mandal — बालक लेल सुन्दर चित्रकथा pp. 103–107
  10. Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ — मैथिली चित्रकथा pp. 108–111
  11. Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ — मिथिलाक लोकदेवता pp. 112–116
  12. Ashish Anchinhaar — The Early History of मैथिली चित्रकथा (2002 to 2016) pp. 117–125
  13. प्रीति ठाकुर; interviewed by Ashish Anchinhaar — प्रीति ठाकुरसँ साक्षात्कार pp. 126–129
  14. Kalpana Jha — विदेह डिजिटल पुस्तकालय: पढ़निहार आ अध्ययनशील लोकक लेल वरदान pp. 131–144
  15. Kirtinath Jha — मैथिली डिजिटल पत्रकारिताक प्रवर्तक: गजेन्द्र ठाकुर pp. 145–150
  16. Lal Dev Kamat — मैथिलीक इंटरनेट-पुरुष: गजेन्द्र ठाकुर pp. 151–154
  17. Binayanand Jha — पञ्जी-साहित्यमे गजेन्द्र ठाकुरक योगदान pp. 155–171
  18. Jagdish Chandra Thakur ‘Anil’ — पञ्जी प्रबन्ध की अछि? pp. 172–180
  19. Dr. Kailash Kumar Mishra — दूषण पञ्जी: मैथिली संस्कृतिक लेल गजेन्द्र ठाकुरक सार्वजनीन योगदान pp. 181–232
  20. Bhavanath Jha — मिथिलाक पञ्जी आ ओकर संरक्षणमे श्री गजेन्द्र ठाकुरक प्रयास pp. 233–242
  21. Bhimnath Jha — सौजन्य-मूर्ति श्री गजेन्द्र बाबू pp. 243–249
  22. Dr. Shiv Kumar Mishra — गजेन्द्र ठाकुर: मिथिलाक धरोहरक संरक्षक pp. 250–259
  23. Uday Narayan Singh ‘Nachiketa’ — गजेन्द्र ठाकुरक मैथिली–अंग्रेजी, अंग्रेजी–मैथिली आ अंग्रेजी–मैथिली कम्प्यूटर शब्दकोशपर pp. 260–274
  24. Pranav Kumar Jha — हमर दृष्टिमे श्री गजेन्द्र ठाकुर pp. 274–282
  25. Lakshman Jha ‘Sagar’ — मिथिला मिहिर आ विदेह वेब पत्रिका pp. 283–292
  26. Shivshankar Srinivas — मैथिली पत्रिकामे विशेषांक: व्यक्ति-केंद्रित विशेषांकक विशेष सन्दर्भ pp. 293–303
  27. Rabindra Narayan Mishra — मैथिलीक लेल श्री गजेन्द्र ठाकुरजीक अमूल्य योगदान: विदेह ई-पत्रिका pp. 304–309
  28. Dhanakar Thakur — विदेह आ गजेन्द्र pp. 310–314
  29. Dr. Yoganand Jha — मैथिली साहित्यक साधक-उपासक श्री गजेन्द्र ठाकुर pp. 315–326
  30. Uday Narayan Singh ‘Nachiketa’ — गजेन्द्र ठाकुरक ‘कुरुक्षेत्रम् अन्तर्मनक’ pp. 327–331
  31. Ashok — गजेन्द्र ठाकुर आ हुनक उपन्यास pp. 332–336
  32. Arvind Thakur — सहस्रबाधनी: हमर दृष्टिमे—किछु टिप्पणी pp. 336–359
  33. Rajdeo Mandal — ‘कुरुक्षेत्रम् अन्तर्मनक’ लेल एक पत्र: पत्र-शैलीमे समीक्षा pp. 360–382
  34. Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ — कुरुक्षेत्रम् अन्तर्मनक pp. 382–412
  35. Professor Premshankar Singh — मैथिली बाल-कविताक धारा pp. 412–418
  36. Abha Jha — सामाजिक असमानताक तह धरि पहुँचैत कथा pp. 418–430
  37. Acharya Ramanand Mandal — साहित्यकार गजेन्द्र ठाकुर: व्यक्तित्व आ कृतित्व pp. 431–435
  38. Ajit Kumar Jha — मैथिलीक सच्चा सेवक: श्री गजेन्द्र ठाकुरजी pp. 436–444
  39. Mukesh Dutt — मैथिली वेब पत्रकारिताकेँ नव आयाम देनिहार गजेन्द्र ठाकुर pp. 445–448
  40. Ashish Anchinhaar — पञ्जी प्रबन्ध प्रकाशन आननिहार श्रुति प्रकाशन आ नागेन्द्र कुमार झापर चर्चा pp. 449–464
  41. Munnaji, interviewer; Gajendra Thakur, respondent — गजेन्द्र ठाकुरसँ विस्तृत बातचीत pp. 465–489
  42. Ashish Anchinhaar, interviewer; Gajendra Thakur, respondent — गजेन्द्र ठाकुरक साक्षात्कार pp. 490–499
  43. Editorial compilation; no separate byline — परिचय, ग्रन्थसूची आ फोटो-शीर्षक pp. 502–523
  44. Ashish Anchinhaar (editorial material) — समापन-विचार आ योगदानकर्तासभक परिचय pp. 524–527
सेतुशम: जीवन्त मैथिली
  1. Ashish Anchinhaar — गणपति-वन्दना — सम्पादकीय pp. 11–38
  2. Ashish Anchinhaar — ‘ऋजुनीति नो वरुणो मित्रो…’ — योगदानक प्रस्तुति pp. 39–54
  3. Munni Kamat — बाल-मोनक कुशल लेखिका — श्रीमती प्रीति ठाकुर pp. 56–63
  4. Ira Mallick — मैथिली चित्रकथामे प्रीति ठाकुरक योगदान pp. 64–70
  5. Kailash Kumar Thakur — मैथिलीक डिजिटल युगक निर्माता: गजेन्द्र ठाकुर pp. 72–118
  6. Vikas Vatsnabh — Maithili in the Digital Age: विदेह आ गजेन्द्र Thakur pp. 119–138
  7. Bhairav Lal Das — मिथिलाक पञ्जी-संरक्षणमे गजेन्द्र ठाकुरक योगदान pp. 139–159
  8. Poonam Jha ‘Sudha’ — विविधता आ विदेह: आधुनिक मैथिली साहित्यक चेतना-आधारित पुनर्जागरण pp. 160–171
  9. Dr. Shiv Kumar Prasad — विविधता आ विदेह pp. 172–218
  10. Kalpana Jha — विदेह आ नव लेखक pp. 219–246
  11. Munnaji — मैथिलीमे गैर-अगड़ा जातिक लेखकक कथित अभाव आ गजेन्द्र ठाकुर pp. 247–251
  12. Dr. Dhanakar Thakur — विदेह पत्रिकाक जनपक्षीय दृष्टि pp. 252–261
  13. Hitnath Jha — गजेन्द्र ठाकुर आ मैथिली समालोचनाक अनुशासन pp. 262–277
  14. Praveen Kumar Jha — गजेन्द्र ठाकुर: लेखक, इतिहासकार आ आधुनिक मैथिली अध्ययनक स्थापत्यकार pp. 278–287
  15. Kundan Karn — अतुलनीय आ अनूठ योगदान pp. 288–290
  16. Jagadanand Jha ‘Manu’ — मैथिली साहित्यमे गजेन्द्र ठाकुरजीक योगदान pp. 291–297
  17. Ujjwal Kumar Jha — गजेन्द्र ठाकुर: मैथिली भाषा-साहित्यक पुनर्जागरणक सेतु-पुरुष pp. 298–313
  18. Mukesh Anand — मिथिला–मैथिली मंचसभसँ गजेन्द्र ठाकुरक दूरी: कारण आ प्रभाव pp. 314–325
  19. Editorial compilation; no separate byline — योगदानकर्ता आ सम्पादक परिचय; समापन-वन्दना pp. 326–333

योगदानकर्ता वा विषय खोजू

सभ प्रविष्टि देखाओल गेल

प्रीति कारण सेतु बान्हल · सम्पादकीय रूपरेखा

पहिने गणेशक पद गाओल गेल… — सम्पादकीय

Ashish Anchinhaar · pp. 10–26

अनचिन्हार एहि खण्डक तीन विभाग, पुरान आ नव लिखाओल सामग्रीक मिश्रण, आ लोकगीत-आधारित संरचनाक व्याख्या करैत छथि। संयुक्त सम्पादनसँ जुड़ल काजमे, जतेक ठाम लेखसभमे नाम छुटल अछि, ओ नागेन्द्र कुमार झा आ पञ्जीकार विद्यानन्द झाक योगदान पहिचानबाक आग्रह करैत छथि। ओ एहन विषय सेहो गनबैत छथि जिनकर मूल्यांकन एखन बाँकी अछि आ सुधारक स्वागत करैत छथि। सम्पादकीय दृष्टि, नाम-लेखनक भिन्नता आ जोड़ल सन्दर्भक चर्चा ई स्पष्ट करैत अछि जे ई खास संग्रह कोना बनाओल गेल।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 10–26 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · सम्पादकीय रूपरेखा

प्रस्तुति: वैशिष्ट्य आ योगदान

Ashish Anchinhaar · pp. 27–37

ई क्रमांकित प्रस्तुति प्रीति ठाकुरक चित्रकथा आ गजेन्द्र ठाकुरक डिजिटल, अभिलेखीय, भाषिक आ प्रकाशकीय काजपर सम्पादकक विवरण एकठाम करैत अछि। ई लिप्यन्तरण-तकनीककेँ प्रत्येक लिपिक विशेषज्ञतासँ अलग करैत अछि आ विकिपीडियाकेँ सहयोगी परियोजनाक रूपमे वर्णित करैत अछि। अनचिन्हारक वेब-पत्रकारिताक इतिहाससँ लेल एहि सूचीमे अनेक प्राथमिकता-दावा अछि, मुदा संगहि दस्तावेजी सुधारक निमन्त्रण सेहो अछि। तेँ एकरा स्वतंत्र रूपसँ सत्यापित कालक्रम नहि, सम्पादकीय सन्दर्भ-ढाँचा मानि पढ़बाक चाही।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 27–37 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

पन्ना पलटैत, गामक निर्देशक: के.एन.टी.

Siyaram Jha ‘Saras’ · pp. 39–79

सियाराम झा ‘सरस’ कृपानन्द ठाकुरकेँ गामक संस्थागत जीवनक माध्यमसँ स्मरण करैत छथि—पढ़ेनाइ, रामबहादुर सार्वजनिक पुस्तकालय, रंगमंच, फुटबॉल आ अभियान्त्रिकी सेवा। व्यक्तिगत संस्मरण देखबैत अछि जे सामूहिक प्रयास शिक्षा आ संस्कृतिक अवसर बढ़ा सकैत अछि, मुदा गुटबाजी ओकरा फेर बिगाड़ि सेहो सकैत अछि। अन्तिम पेशेवर ईमानदारीक प्रसंग एहि स्मृत उदाहरणकेँ गजेन्द्र आ प्रीतिक काजसँ जोड़ैत अछि। ई सहभागी संस्मरण अछि, स्वतंत्र रूपसँ सत्यापित संस्थागत इतिहास नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 39–79 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

प्रीति ठाकुरक ‘गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा’

Dr. Shefalika Verma · pp. 81–82

डा. शेफालिका वर्मा प्रीति ठाकुरक चित्रकथाक प्रशंसाकेँ साहित्यिक समालोचनामे स्त्रीक उपेक्षाक व्यापक प्रश्नसँ जोड़ैत छथि। ओ स्मृत लोककथाकेँ संक्षिप्त, सुगम दृश्य-रूपमे आनबाक गुणकेँ महत्वपूर्ण मानैत आ कोसीक किंवदन्तीसँ एहि काजकेँ आगाँ बढ़ेबाक सुझाव दैत छथि। लेख मूलतः सराहनापरक प्रतिक्रिया आ भविष्यक कथाकथन लेल प्रस्ताव अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 81–82 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा

Prof. Veena Thakur · pp. 83–89

प्रो. वीणा ठाकुर शब्द, रेखा आ रंगक परस्पर काजकेँ मिथिलाक लोक-संस्कृति संचारित करबाक माध्यम मानैत छथि। संग्रहक नायक आ परम्परासभक चर्चा करैत ओ तर्क दैत छथि जे चित्र-आख्यान मिथिला-चित्रकलाकेँ परिचित संस्कार-केंद्रित विषयसँ आगाँ लऽ जाइत अछि। हुनक विवेचन कलात्मक परिवर्तनकेँ सांस्कृतिक निरन्तरतासँ जोड़ैत आ लोककलाक संरक्षण तथा नवीकरणमे स्त्रीक भूमिकापर बल दैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 83–89 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

‘गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा’ आ ‘मैथिली चित्रकथा’

Dr. Raman Jha · pp. 90–93

डा. रमण झा दुनू संग्रहकेँ मौखिक कथाकथन आ बच्चासँ मैथिली बजबाक घटैत चलनक संग रखि देखैत छथि। ओ शब्द आ चित्रक साझा कथात्मक काजपर बल दैत छथि, जाहिसँ परिचित लोक-पात्र किशोर पाठकक समक्ष दृश्य रूपमे उपस्थित होइत अछि। हुनक प्रशंसा सहज भाषा आ पीढ़ी-दर-पीढ़ी सांस्कृतिक संचरणपर टिकल अछि; सम्पादकीय टिप्पणी लेखक बादमे ‘पारिजात मञ्जरी’मे एहि लेखक समावेशक सूचना दैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 90–93 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गोनू झा आ आन मैथिली चित्रकथा

Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ · pp. 93–98

शिव कुमार झा ‘टिल्लू’ अलग-अलग कथाक बाल-आकर्षण आ मिथिलाक जातीय तथा क्षेत्रीय विविधताक प्रस्तुति देखैत छथि। ओ किंवदन्तीक कल्पनात्मक बलकेँ ऐतिहासिक सत्यापनसँ अलग करैत, सरल भाषा आ दृश्य प्रस्तुति सराहैत, आ सिंहक एक चित्रमे स्पष्ट कमजोरी सेहो चिन्हित करैत छथि। एहि तरहें समीक्षा सांस्कृतिक प्रशंसा आ चित्रक व्यवहारिक अवलोकन दुनूकेँ संग रखैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 93–98 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

प्रीति ठाकुरक दुनू चित्रकथा-पोथीपर एक दृष्टि

Dharendra Kumar · pp. 99–102

धरेन्द्र कुमार दुनू चित्रकथा-संग्रहकेँ सामुदायिक स्मृतिमे जीवित कथासभक संरक्षणक माध्यम मानैत छथि। ओ दृश्य कथाकथनक तुलना रंगमंचमे रंग, ध्वनि आ प्रकाशक सहायक भूमिकासँ करैत आ एहि बातपर बल दैत छथि जे बच्चा अक्षर चिन्हबासँ पहिनहूँ चित्रसँ अर्थ ग्रहण कऽ सकैत अछि। हुनक मुख्य चिन्ता मैथिली प्रकाशनक कम विकसित चित्रकथा क्षेत्रकेँ समृद्ध करब अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 99–102 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

बालक लेल सुन्दर चित्रकथा

Durganand Mandal · pp. 103–107

दुर्गानन्द मण्डल अँगनाक कथाकथनक स्मृतिसँ आरम्भ कऽ संग्रहसभमे प्रेम-कथा, लोकनायक आ सामुदायिक परम्पराक पाछाँ चलैत छथि। ओ विशेष रूपसँ विभिन्न जाति-समुदायक प्रतिनिधित्व आ आन भाषाक पत्रिका पढ़ैत बच्चासभ लेल लोककथा फेर उपलब्ध कराएब सराहैत छथि। हुनक तर्क एहि पोथीकेँ मनोरंजक सांस्कृतिक संरक्षण मानैत अछि; इतिहास आ प्राथमिकतासँ जुड़ल दावासभ योगदानकर्ताक अपन दावा बनल रहैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 103–107 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली चित्रकथा

Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ · pp. 108–111

शिव कुमार झा ‘टिल्लू’ प्रश्न करैत छथि जे जँ बच्चा मैथिली बजेनाइ छोड़ि देत तँ संवैधानिक मान्यताक व्यवहारिक अर्थ की रहत। ओ संग्रहक सभसँ पैघ योगदान विभिन्न समुदाय आ क्षेत्र—बेगूसराय आ मुसहर परम्परा सहित—क कथा समेटब मानैत छथि। ओ परम्परागत कथाक पुनर्कथनकेँ नव कथानक गढ़बासँ अलग करैत, सम्पादन, चित्रण आ भाषासँ अनुराग बढ़ेबाक क्षमताक प्रशंसा करैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 108–111 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मिथिलाक लोकदेवता

Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ · pp. 112–116

शिव कुमार झा ‘टिल्लू’ एहि पोथीकेँ बच्चाक आवश्यकता, प्रवास, पर्व-त्योहार आ लोक-स्मृतिक संचरणक दृष्टिसँ परखैत छथि। हुनका अनुसार पुरान कथानक नव चित्र आ बच्चाकेँ रंग भरबाक सहभागितापूर्ण पन्नासँ नवीकृत मूल्य पाबि सकैत अछि। दृश्य-उपचारक प्रशंसाक संग ओ किछु कथात्मक संक्रमण अत्यधिक संक्षिप्त मानैत आ विशेषतः जतय एक कथा अचानक दोसरमे सरकैत अछि, ओतय अधिक विस्तृत कथनक माँग करैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 112–116 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

The Early History of मैथिली चित्रकथा (2002 to 2016)

Ashish Anchinhaar · pp. 117–125

आशीष अनचिन्हार एहन कालक्रम बनबैत छथि जे अनूदित चित्र-पोथी, मौलिक संग्रह आ पत्रिका-प्रकाशनकेँ अलग-अलग देखैत अछि। ओ प्रीति ठाकुरक आरम्भिक अनुवाद आ बादक मौलिक काजकेँ आन रचनाकार आ वेब-प्रकाशनक प्रसारक संग रखैत छथि। हुनक विवेचन एक प्रचलित प्राथमिकता-दावाकेँ चुनौती दैत अछि, मुदा पहिलुक उदाहरणक प्रमाण भेटला पर सुधारक स्पष्ट निमन्त्रण सेहो दैत अछि; प्रकाशन-इतिहासक दावासभ हुनक शोध-स्थिति बनल रहैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 117–125 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

प्रीति ठाकुरसँ साक्षात्कार

प्रीति ठाकुर; interviewed by Ashish Anchinhaar · pp. 126–129

प्रीति ठाकुर अपन बाल्यकालक पढ़ाइ आ चित्र बनएबाक स्मृति, मैथिली चित्र-पोथी बनएबाक रुचि, आ बच्चाकेँ रुचिकर भाषा-चित्रक महत्व बतबैत छथि। ओ मुद्रित आ डिजिटल पठन, सार्वजनिक मंचसँ दूरी राखबाक अपन पसिन्न, आ घरक भीतर काजक व्यवहारिक बाँट पर चर्चा करैत छथि—पति कखनो विचार दैत आ अक्षरांकनमे सहायता करैत छथि, जखनकि चित्र ओ स्वयं बनबैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 126–129 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

विदेह डिजिटल पुस्तकालय: पढ़निहार आ अध्ययनशील लोकक लेल वरदान

Kalpana Jha · pp. 131–144

कल्पना झा डिजिटल पुस्तकालयकेँ पाठकक व्यवहारिक कठिनाइ—पोथी पाबनाइ, रखबाक जगह, मूल्य चुकौनाइ आ रुचिक सामग्री खोजब—क दृष्टिसँ देखैत छथि। दुर्लभ साहित्य, शोध आ परीक्षा-संसाधनक निःशुल्क पहुँचकेँ ओ महत्वपूर्ण मानैत छथि। हुनक प्रशंसामे ठोस सुधार-सुझाव सेहो अछि: टूटल लिंक, अव्यवस्थित पृष्ठ आ शीर्षक-लेखकक वर्णानुक्रमिक व्यवस्था। एतय पहुँचक अर्थ केवल संग्रह नहि, वास्तवमे खोजि आ पढ़ि सकबाक सुविधा अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 131–144 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली डिजिटल पत्रकारिताक प्रवर्तक: गजेन्द्र ठाकुर

Kirtinath Jha · pp. 145–150

कीर्तिनाथ झा धन, वितरण आ सम्पादकीय स्वीकृतिक कठिनाइकेँ मैथिली प्रकाशनक बाधा मानैत छथि। ओ विदेहक नियमित डिजिटल प्रकाशन आ निःशुल्क अभिलेखागारकेँ एहन उत्तरक रूपमे प्रस्तुत करैत छथि जे नव लेखक आ दूर-दूरक पाठककेँ अधिक पहुँच दैत अछि। संगहि प्रारम्भिक सामग्रीक सीमा आ विविधताक अपूर्णताकेँ सेहो स्वीकार करैत छथि। विशेषांक आ परीक्षा-संसाधन मंचक विस्तारक उदाहरण अछि; निष्कर्ष प्रशंसापरक अछि, मुदा विकासकेँ पूर्ण मानि नहि लैत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 145–150 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिलीक इंटरनेट-पुरुष: गजेन्द्र ठाकुर

Lal Dev Kamat · pp. 151–154

लाल देव कामत गजेन्द्र ठाकुरक काजकेँ मुद्रणसँ इलेक्ट्रॉनिक संचारक संक्रमणक भीतर रखैत छथि। हुनक मुख्य चिन्ता सहयोगी भाषा-परियोजनामे श्रेय कोना दर्ज होए—ओ विकिपीडियाक तैयारी-काजकेँ बादक अनुमोदनसँ अलग करैत आ दस्तावेजी पत्राचारक दिस पाठककेँ पठबैत छथि। लेख आरम्भिक वेबसाइट आ बहुलिपि प्रकाशनसँ एहि तर्ककेँ जोड़ैत अछि। प्राथमिकता आ विवादित श्रेयक दावासभ योगदानकर्ताक दावा अछि, स्वतंत्र निष्कर्ष नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 151–154 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

पञ्जी-साहित्यमे गजेन्द्र ठाकुरक योगदान

Binayanand Jha · pp. 155–171

विनयानन्द झा संयुक्त रूपसँ सम्पादित पञ्जी-खण्डक स्वागत करैत छथि, मुदा ओकर वंशावली-पाठकेँ आन अभिलेखसँ मिलाकऽ जाँचैत छथि। मन्दार वंशक तुलनामे नामान्तर, छुटल पीढ़ी आ अनिश्चित पहिचान सामने अबैत अछि; प्रस्तावित मेल अभी अस्थायी रहैत अछि। ओ मूलगाम आ शाखाक बेहतर अनुक्रमणिका तथा राजवंशावलीपर आगाँ शोधक आग्रह करैत छथि। लेख देखबैत अछि जे पाण्डुलिपि उपलब्ध करब आ विश्वसनीय वंश-श्रृंखला स्थापित करब दू अलग शोध-काज अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 155–171 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

पञ्जी प्रबन्ध की अछि?

Jagdish Chandra Thakur ‘Anil’ · pp. 172–180

जगदीश चन्द्र ठाकुर ‘अनिल’ पञ्जीक पारिभाषिक शब्द, अभिलेखक प्रकार, पञ्जीकार आ विवाह-दस्तावेज तथा सामाजिक श्रेणीकरणक सम्बन्धक परिचय दैत छथि। पुरान लिपि पढ़बाक कठिनाइ आ पाठक लेल लिप्यन्तरणक उपयोगितापर ओ जोर दैत छथि। महत्वपूर्ण रूपसँ ओ स्वीकार करैत छथि जे बहुत पन्ना एखन पढ़ल नहि गेल अछि; तेँ ई अपूर्ण पठनक बीचक परिचयात्मक प्रतिक्रिया अछि, सम्पूर्ण मूल्यांकन नहि। ऐतिहासिक नियमक वर्णनकेँ वर्तमान अनुमोदनसँ अलग बुझबाक चाही।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 172–180 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

दूषण पञ्जी: मैथिली संस्कृतिक लेल गजेन्द्र ठाकुरक सार्वजनीन योगदान

Dr. Kailash Kumar Mishra · pp. 181–232

डा. कैलाश कुमार मिश्र पञ्जीकेँ सामाजिक व्यवस्थाक एहन अभिलेखक रूपमे पढ़ैत छथि जाहिमे बहिष्कारक जाँच आवश्यक अछि। निर्धारित सीमा बाहर विवाहक विवरण सहित दूषण-अभिलेख ‘शुद्धता’क आदर्शीकृत आख्यानकेँ जटिल बनबैत अछि। ओ पाण्डुलिपि-लिप्यन्तरण तुलनाक, तिरहुता-पाठक प्रशिक्षण, स्त्री आ आन समुदायक दिस ध्यान बढ़ेबाक प्रस्ताव दैत छथि। ई दीर्घ विवेचन पुस्तक-प्रतिक्रियाक संग समाजशास्त्रीय शोध-कार्यसूची सेहो अछि; लेखक अतिरंजित वैज्ञानिक दावासँ सावधान करैत आ अपन मूल्यांकनक सीमा मानैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 181–232 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मिथिलाक पञ्जी आ ओकर संरक्षणमे श्री गजेन्द्र ठाकुरक प्रयास

Bhavanath Jha · pp. 233–242

भवनाथ झा वंशावली-अभिलेखकेँ विवाहक नियामक नियमसँ अलग करैत आ नाजुक सामग्री—बीचमे भेटल आन दस्तावेज सहित—व्यापक रूपसँ बचाएब महत्वपूर्ण मानैत छथि। तइयो उपलब्ध संग्रहकेँ ओ आंशिक मानैत छथि। शीर्षकक अभाव, असंगत दृश्य-क्रम, उलट-पलट पात आ अत्यधिक पैघ फाइल शोधमे बाधा बनैत अछि; ओ स्पष्ट संगठन आ बेहतर स्कैनक सुझाव दैत छथि। लेखक आग्रह अछि जे संरक्षणक बाद दस्तावेजकेँ बुझबा आ खोजबा योग्य बनेबाक सम्पादकीय काज सेहो जरूरी अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 233–242 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

सौजन्य-मूर्ति श्री गजेन्द्र बाबू

Bhimnath Jha · pp. 243–249

भीमनाथ झाक व्यक्तिगत श्रद्धांजलि पोथीक प्रसार आ सजग सहयोगपर केन्द्रित अछि। ओ ‘सहस्रबाधनी’क ब्रेल संस्करण दृष्टिबाधित विद्यार्थीक विद्यालय लऽ जाएब, संस्थासभकेँ पोथी देब, आ दूरभाषपर वंशावलीक चर्चा करबाक स्मृति सुनबैत छथि। परिवार-अभिलेखमे बेटीसभक नाम जोड़बाक उदाहरण मान्यताकेँ ठोस बनबैत अछि। व्यवस्थित साहित्यिक निर्णयसँ बेसी आतिथ्य आ पहुँचक व्यवहारिक कर्म एहि संस्मरणक मूल बल अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 243–249 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुर: मिथिलाक धरोहरक संरक्षक

Dr. Shiv Kumar Mishra · pp. 250–259

डा. शिव कुमार मिश्र पाण्डुलिपि-अंकीकरणकेँ संरक्षणक व्यवहारिक कठिनाइ—स्वामिसभक अनिच्छा, सीमित सहयोग आ पुरान लिपि पढ़बाक घटैत क्षमता—क संग रखैत छथि। संरक्षण-प्रयासक हुनक विवरण अभिरक्षकक भरोसा अर्जित करबाक आवश्यकता देखबैत अछि। ओ गजेन्द्र ठाकुरक संरक्षण-काज सराहैत, लिपि-प्रशिक्षण आ दीर्घकालीन विद्वत् ध्यानक आग्रह करैत छथि। केवल डिजिटल छवि बचि गेलासँ पाण्डुलिपिक अर्थ भविष्यक पाठक लेल स्वतः उपलब्ध नहि होइत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 250–259 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुरक मैथिली–अंग्रेजी, अंग्रेजी–मैथिली आ अंग्रेजी–मैथिली कम्प्यूटर शब्दकोशपर

Uday Narayan Singh ‘Nachiketa’ · pp. 260–274

उदय नारायण सिंह ‘नचिकेता’ शब्दकोशसभकेँ कोश-विज्ञान आ बदलैत मैथिली भाषिक आवश्यकताक सन्दर्भमे रखैत छथि। पाठक-समूह, प्रविष्टि-चयन, उच्चारण, क्षेत्रीय शब्दावली आ तकनीकी पद केवल शब्दक संख्या बढ़ेबासँ अधिक महत्वपूर्ण प्रश्न बनैत अछि। हुनक चर्चा उपयोगी सन्दर्भ-डिजाइनकेँ बहुभाषिक जीवन आ आधुनिक ज्ञानसँ जोड़ैत अछि। एहि दृष्टिमे शब्दकोश स्पष्ट सम्पादकीय चुनाव आ निरन्तर विकास चाहनिहार औजार अछि, जतय संयुक्त योगदानकर्ताक श्रमक पहचान जरूरी अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 260–274 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

हमर दृष्टिमे श्री गजेन्द्र ठाकुर

Pranav Kumar Jha · pp. 274–282

प्रणव कुमार झा महाविद्यालयक कम्प्यूटर प्रयोगशालामे मैथिली सामग्री भेटबाक आ बादमे अपन लेखन लेल प्रोत्साहन पएबाक अनुभव स्मरण करैत छथि। निःशुल्क पोथी, परीक्षा-सामग्री आ सहज सम्पादकीय सम्पर्क हुनका औपचारिक मैथिली-अध्ययनक पैघ पृष्ठभूमि बिना सेहो सहभागी बनबैत अछि। बच्चाक लेल मैथिलीकेँ सीधे अंग्रेजीसँ जोड़ैत संसाधनकेँ सेहो ओ उपयोगी मानैत छथि। ई पाठक-लेखकक अनुभवपर आधारित विवरण अछि; व्यक्तिगत घनिष्ठता वा मापल परीक्षा-परिणामक दावा नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 274–282 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मिथिला मिहिर आ विदेह वेब पत्रिका

Lakshman Jha ‘Sagar’ · pp. 283–292

लक्ष्मण झा ‘सागर’ दू प्रकाशन-परिसरक तुलना करैत छथि—मिथिला मिहिरक मुद्रित पाठक-वर्ग आ साहित्यिक संस्कार, तथा विदेहक डिजिटल प्रसार, नियमितता आ अधिक व्यापक लेखक-प्रवेश। ओ जीवित लेखकक विशेषांक, वर्तनीक लचीलापन आ दूरी पार पहुँचपर बल दैत छथि। व्यक्तिगत सम्पर्क आ पोथी-उपहार गजेन्द्र-प्रीतिक प्रति हुनक प्रशंसाकेँ आधार दैत अछि। ई सहभागी ऐतिहासिक दृष्टि अछि; स्रोतमे भेटल असंगत काल-अवधि कथनसँ स्वतंत्र कालक्रम स्थापित नहि कएल गेल अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 283–292 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली पत्रिकामे विशेषांक: व्यक्ति-केंद्रित विशेषांकक विशेष सन्दर्भ

Shivshankar Srinivas · pp. 293–303

शिवशंकर श्रीनिवास लेखक-केंद्रित पत्रिका-विशेषांकक सर्वेक्षण करैत आ तर्क दैत छथि जे जीवित लेखकक समयमे मूल्यांकन आगाँक लेखनकेँ प्रेरित कऽ सकैत अछि। ओ एहन विशेषांकक आलोचनात्मक स्वतंत्रताकेँ अभिनन्दन-ग्रन्थसँ अलग मानैत आ अपन सर्वेक्षणकेँ स्पष्ट रूपसँ अपन जानकारी धरि सीमित रखैत छथि। जोड़ल सम्पादकीय विवरण विदेहक चयन-पद्धति आ ‘नित नवल’ शृंखलाक चर्चा करैत, सीमित संसाधनक कारण योग्य लेखक छुटि सकबाक बात स्वीकार करैत अछि। सर्वेक्षण आ सम्पादकीय संस्थागत उत्तर अलग-अलग स्वर अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 293–303 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिलीक लेल श्री गजेन्द्र ठाकुरजीक अमूल्य योगदान: विदेह ई-पत्रिका

Rabindra Narayan Mishra · pp. 304–309

रवीन्द्र नारायण मिश्र बतबैत छथि जे सम्पादकीय सहायता व्यवहारिक लेखन-कौशल कोना बनल—हस्तलिखित रचना भेजलापर भेटल सॉफ्टवेयर आ उमेश मण्डलक सहयोगसँ ओ डिजिटल रूपमे लिखब-सुधारब सीखलाह। ओ अपन रचनाक धारावाहिक प्रकाशनक उल्लेख करैत आ अभिलेखागारकेँ पाठक-विद्यार्थीक लेल उपयोगी मानैत छथि। मिथिला मिहिरक बन्द भऽ जाएबाक अनुभवसँ तुलना करैत हुनक मूल्यांकन निरन्तरता, प्रकाशनक सहजता आ नव लेखकक उत्साहवर्धनपर केन्द्रित अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 304–309 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

विदेह आ गजेन्द्र

Dhanakar Thakur · pp. 310–314

धनाकर ठाकुर नियमित प्रकाशन आ उपयोगी अभिलेखागारक प्रशंसा करैत छथि, मुदा पत्रिकाकेँ एक व्यक्तिसँ पूर्णतः एकरूप मानबाक विरोध करैत छथि। ओ कथानकक अत्यधिक खुलासा, समानान्तर पुरस्कार, चित्र-परिचयक अपर्याप्त कालानुक्रमिक व्यवस्था आ संस्थान-केंद्रित सामग्रीक अनुपातपर प्रश्न उठबैत छथि। संगहि स्वीकार करैत छथि जे विदेहकेँ पूरा विस्तारसँ नहि पढ़ने छथि। ई स्पष्ट असहमतिक संग योग्य समर्थन अछि; अन्तक सम्पादकीय टिप्पणी समालोचनापर विदेहक उत्तरक दिस पाठककेँ पठबैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 310–314 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली साहित्यक साधक-उपासक श्री गजेन्द्र ठाकुर

Dr. Yoganand Jha · pp. 315–326

डा. योगानन्द झा साहित्यिक सृजनकेँ संकटग्रस्त शब्दावली, मौखिक आख्यान आ उपेक्षित लेखनक पुनरुद्धारसँ जोड़ैत छथि। हुनक मुख्य उदाहरण भक्त कवि रामजी चौधरीपर गजेन्द्र ठाकुरक काज अछि: प्रकाशन आ व्याख्याद्वारा उपेक्षित रचना-समूह फेर प्रसारमे अबैत अछि। शीत-बसन्त आ पुरान शब्दक चर्चा एहि तर्ककेँ विस्तार दैत अछि। ओ शोध, पुनर्प्रकाशन आ डिजिटल अभिलेखकेँ संरक्षणक परस्पर सम्बद्ध रूप मानैत छथि जे आगाँक शोधार्थीकेँ बाट देखबैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 315–326 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुरक ‘कुरुक्षेत्रम् अन्तर्मनक’

Uday Narayan Singh ‘Nachiketa’ · pp. 327–331

उदय नारायण सिंह ‘नचिकेता’ सात-खंडीय संग्रहकेँ एकहि लेखकक शोध, कथा, कविता, नाटक आ बाल-साहित्य एकत्र आनबाक प्रयोगक रूपमे पढ़ैत छथि। ओ सांस्कृतिक विस्तार, राजनीतिक टिप्पणी आ कोशकारक तकनीकी व्यक्तित्वसँ अलग सर्जनात्मक स्वर चिन्हित करैत छथि। पोथीकेँ मेटा-पाठ वा आधुनिक महाकाव्यक तरहें पढ़बाक सम्भावना बतबैत, प्रशंसाकेँ पूर्ण निरपेक्ष नहि रखैत छथि—बहुल सामग्रीक भीतर गुणवत्ताक असमानता सेहो देखैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 327–331 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुर आ हुनक उपन्यास

Ashok · pp. 332–336

अशोक ‘सहस्रबाधनी’ आ ‘सहस्रशीर्ष’ दू उपन्यासक तुलना करैत छथि। पहिल रचना पीढ़ी-दर-पीढ़ी सरकारी सेवाक भीतर ईमानदारी आ भ्रष्टाचारक प्रश्न जाँचैत अछि; दोसर गामक इतिहास, गीत, जातीय आख्यान आ स्थानीय ज्ञानकेँ व्यापक सामाजिक भूगोलमे समेटैत अछि। हुनका दोसरमे मौखिक इतिहासक लेखाजोखा आ पहिलमे संस्थागत कामकाजक निरीक्षण मूल्यवान लगैत अछि। आरम्भिक डिजिटल गतिविधिक चर्चा कथा-विवेचनक सन्दर्भ बनैत अछि, ओकर स्थान नहि लैत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 332–336 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

सहस्रबाधनी: हमर दृष्टिमे—किछु टिप्पणी

Arvind Thakur · pp. 336–359

अरविन्द ठाकुर चारि पीढ़ी, दस्तावेजी विस्तार, स्मृति आ उपन्यासक क्षेत्रीय सीमासँ बाहर जाएबाक आकांक्षाक विवेचन करैत छथि। ओ एकर एकरूपता आ पठनीयता सराहैत, मुदा मानैत छथि जे भ्रष्टाचारक व्यापक सार्वजनिक परिणाम व्यक्तिगत हानिक तुलना मे कम विकसित अछि। मैथिली आ अंग्रेजी दुनू संस्करण पढ़लाक बाद ओ अंग्रेजी पाठकेँ अधिक पसिन्न करैत छथि। धूमकेतुक प्रतीकपर हुनक अन्तिम अनिश्चितता प्रशंसासँ प्रश्न बंद नहि करैत, बल्कि वास्तविक व्याख्यात्मक प्रश्न खुला छोड़ैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 336–359 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

‘कुरुक्षेत्रम् अन्तर्मनक’ लेल एक पत्र: पत्र-शैलीमे समीक्षा

Rajdeo Mandal · pp. 360–382

राजदेव मण्डल पेशेवर समालोचकक अधिकार दावा कए बिना सजग पाठकक रूपमे संग्रहक विभिन्न विधामे घूमैत छथि। ओ लोककथाक पुनरुद्धार, नाटकक संक्षिप्त संवाद, असमानतापर कथा, उपन्यासक दैनिक भाषा आ बाल-कविताक जिज्ञासा सराहैत छथि। खास उदाहरण हुनक प्रतिक्रियाकेँ सामान्य अभिनन्दनसँ अलग बनबैत अछि। महाकाव्य-सदृश शीर्षक बुझबामे कठिनाइ स्वीकार करैत ओ एहि बातकेँ मूल्यवान मानैत छथि जे भिन्न पाठक एकहि संग्रहमे भिन्न लेखन-रूप पाबि सकैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 360–382 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

कुरुक्षेत्रम् अन्तर्मनक

Shiv Kumar Jha ‘Tillu’ · pp. 382–412

शिव कुमार झा ‘टिल्लू’क विस्तृत समीक्षा संग्रहक सामाजिक विस्तार आ विशेषतः बाल-विभागक स्वागत करैत अछि, मुदा असमानता सेहो स्पष्ट करैत अछि। ओ किछु अंग्रेजी-उधार शब्द, अनेक कथाक कलात्मकता वा भाव-बल, आ ‘संकर्षण’क मंचीय उपयुक्ततापर प्रश्न करैत छथि। वेबसाइटक तकनीकी सामग्री हुनक समझसँ बाहर रहल आ क्षेत्रीय सर्वेक्षणमे किछु स्थान छुटल से सेहो ओ कहैत छथि। बादक विस्तारित कथाक उल्लेख लेखक तिथिक प्रश्न उठबैत अछि; प्रशंसाक संग ई ठोस आपत्तिसभ सुरक्षित रहबाक चाही।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 382–412 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली बाल-कविताक धारा

Professor Premshankar Singh · pp. 412–418

प्रो. प्रेमशंकर सिंह बाल-कविताकेँ जिज्ञासा, पारिवारिक स्नेह, विद्यालय, छुट्टी, खेल आ बचपनक असमान परिस्थितिक माध्यमसँ देखैत छथि। हुनक उदाहरण आनन्दक संग भूख आ बाल-श्रमकेँ सेहो रखैत अछि। ओ एहन लचीला शब्दावलीकेँ पसिन्न करैत छथि जे रोजमर्रा अन्तरराष्ट्रीय शब्द स्वीकार करैत हुए ग्रामीण मैथिली अभिव्यक्तिकेँ नहि हरबैत। बाल-मनोविज्ञानक हुनक कथन चुनल कवितापर साहित्यिक व्याख्या अछि, बच्चासभपर कएल अनुभवजन्य अध्ययन नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 412–418 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

सामाजिक असमानताक तह धरि पहुँचैत कथा

Abha Jha · pp. 418–430

आभा झा ‘पर्वत ऊपर भमरा जे सूतल’केँ सम्पत्ति, विधवापन, जाति, प्रवास, दिव्यांगता आ संस्थागत अन्यायक दृष्टिसँ पढ़ैत छथि। प्रेमचन्दसँ तुलना आ अलग कथाक चर्चा सामाजिक सम्बन्ध उजागर करबाक भिन्न रूप चिन्हित करैत अछि। बौद्धिक विस्तारक प्रशंसाक संग हुनक आपत्ति सेहो अछि: घन तर्क आ शास्त्रीय सन्दर्भ कखनो कथात्मक रुचि आ प्रवाह बाधित करैत अछि। लेखकक अंग्रेजी स्व-अनुवादकेँ ओ मैथिली पाठकसँ बाहर पहुँचेबाक प्रयास मानैत छथि, मुदा एहि पहुँचकेँ रचनाक एकमात्र कसौटी नहि बनबैत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 418–430 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

साहित्यकार गजेन्द्र ठाकुर: व्यक्तित्व आ कृतित्व

Acharya Ramanand Mandal · pp. 431–435

आचार्य रामानन्द मण्डल गजेन्द्र ठाकुरक समालोचना, जीवनपरक लेखन आ प्रकाशन-काजकेँ प्रभुत्वशाली साहित्यिक संस्थासँ उपेक्षित लेखकक समर्थनक रूपमे प्रस्तुत करैत छथि। ओ व्यापक समानान्तर रचना-समूहक नाम लैत आ मान्यताकेँ शिक्षा तथा अभिलेखक पहुँचसँ जोड़ैत छथि। जोड़ल सम्पादकीय टिप्पणी विचारधाराकेँ जातीय पहिचानसँ समान मानबाक बातसँ स्पष्ट असहमति जनबैत आ विदेहक जाति तथा मानसिकताक भेद समझबैत अछि। ई असहमति रचनाक ग्रहणक आवश्यक अंश अछि, मेटा देबाक बात नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 431–435 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिलीक सच्चा सेवक: श्री गजेन्द्र ठाकुरजी

Ajit Kumar Jha · pp. 436–444

पत्रिका-वितरणक अनुभवसँ अजित कुमार झा तर्क दैत छथि जे पाठकक उपयुक्त पोथी पएबाक कठिनाइ केवल लेखकक प्रशंसासँ हल नहि होइत। ओ निःशुल्क डिजिटल पहुँचक स्वागत करैत, लेखकक रॉयल्टी-हित स्वीकार करैत, आ सशुल्क इलेक्ट्रॉनिक वितरणक प्रस्ताव सेहो दैत छथि। सम्पादकीय उत्तर पहिलुक Kindle प्रयोग आ भाषा-लेबल सम्बन्धी कठिनाइ बतबैत अछि। एहि प्रकार चर्चा पाठक-वर्ग, संरक्षण आ टिकाऊ वितरणक प्रश्न एकठाम अनैत अछि, योगदानकर्ताक प्रस्तावकेँ सम्पादकीय विवरणसँ अलग रखैत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 436–444 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली वेब पत्रकारिताकेँ नव आयाम देनिहार गजेन्द्र ठाकुर

Mukesh Dutt · pp. 445–448

मुकेश दत्त अपन पिताक पत्रिका-वितरण सम्पर्कसँ भेटल पोथीक स्मृतिसँ आरम्भ कऽ डिजिटल आ अभिलेखीय काजक सर्वेक्षण करैत छथि। पञ्जी संस्करण, लिपि-समर्थन, शब्दकोश आ इंटरनेट-प्रकाशन मुख्य रूपरेखा बनैत अछि। लेख प्रशंसापरक परिचय अछि जे पाठककेँ आशीष अनचिन्हारक वेब-पत्रकारिताक इतिहासक दिस लऽ जाइत अछि; व्यापक प्राथमिकता-दावासभ एहि विवरणक अंश अछि, स्वतंत्र रूपसँ स्थापित मीलक पत्थर नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 445–448 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

पञ्जी प्रबन्ध प्रकाशन आननिहार श्रुति प्रकाशन आ नागेन्द्र कुमार झापर चर्चा

Ashish Anchinhaar · pp. 449–464

आशीष अनचिन्हार श्रुति प्रकाशनक एहन मॉडल बतबैत छथि जतय लेखक प्रकाशन लेल धन नहि दैत आ कॉपीराइट अपन रखैत छथि। ओ गजेन्द्र ठाकुरक सर्जनात्मक-सम्पादकीय भूमिका आ नागेन्द्र कुमार झाक संसाधन-तकनीकी सहयोगकेँ अलग पहिचानैत, पञ्जी प्रकाशन आ नव लेखकक अवसरपर चर्चा करैत छथि। एक सय शीर्षकक क्रमांकित सूची लेखकेँ प्रकाशकीय अभिलेख सेहो बनबैत अछि। आर्थिक आँकड़ा सम्पादकक रिपोर्ट कएल आँकड़ा बनल रहैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 449–464 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुरसँ विस्तृत बातचीत

Munnaji, interviewer; Gajendra Thakur, respondent · pp. 465–489

मुन्नाजी साहित्यिक आरम्भ, विधा, सम्पादकीय समावेशन, प्रकाशन-संसाधन आ मान्यता सम्बन्धी प्रश्न पूछैत छथि। गजेन्द्र ठाकुर शोध, शब्दकोश, लिपि-काज आ सर्जनात्मक लेखनकेँ परस्पर सहयोगी क्रिया बतबैत आ संकलित पोथीकेँ परिवारक विविध पाठक लेल सोचल कहैत छथि। ओ सहयोगीसभक श्रेय आ व्यवहारिक सहायताक उल्लेख करैत, बन्द साहित्यिक घेरासँ बाहर प्रकाशनक पक्ष रखैत छथि। ई उत्तरदाता द्वारा अपन कार्य-पद्धतिक व्याख्या अछि; आन लेखकपर विवादास्पद निर्णय स्वतंत्र निष्कर्ष नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 465–489 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुरक साक्षात्कार

Ashish Anchinhaar, interviewer; Gajendra Thakur, respondent · pp. 490–499

आशीष अनचिन्हारक ई ईमेल-साक्षात्कार पहिल बातचीतकेँ नव पञ्जी आ इंटरनेट-समीक्षाक आलोकमे फेर उठबैत अछि। प्रश्न संस्था, लेखनक परिमाण, समालोचना, सम्पादकीय सहभागिता आ समानान्तर साहित्यिक धारापर केन्द्रित अछि। ठाकुर आयु वा संख्यासँ गुणवत्ता नापबाक विरोध करैत आ काज आ जीवनमे संगतिकेँ महत्वपूर्ण मानैत छथि। अन्तिम आदान-प्रदान एक साहित्यिक आयोजनक वर्गीकरणपर विवाद करैत अछि; ई उत्तरदाताक विवादित विवरण अछि, स्वतंत्र रूपसँ निर्णयित इतिहास नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 490–499 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · सहायक सामग्री

परिचय, ग्रन्थसूची आ फोटो-शीर्षक

Editorial compilation; no separate byline · pp. 502–523

ई परिशिष्ट जीवनीपरक सन्दर्भ आ मौलिक लेखन, अनुवाद, लिपि-संस्करण, श्रव्य-संसाधन तथा संयुक्त सम्पादनक आधारपर वर्गीकृत ग्रन्थसूची दैत अछि। ई बुझबैत अछि जे समग्र खण्डक भीतरक अलग रचनाकेँ अलग सूची-संख्या किएक भेटि सकैत अछि आ पञ्जी सामग्रीक स्कैनिंग-सूचीकरणमे प्रीतिक योगदानक श्रेय दैत अछि। पारिवारिक आभार आ फोटो-शीर्षक सूचीसभक संग अछि। सार एहि भागक ग्रन्थसूचीगत काज बचबैत अछि, मुदा ऐतिहासिक सूचीकेँ वर्तमान पूर्ण सूची मानि नहि लैत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 502–523 →

प्रीति कारण सेतु बान्हल · सहायक सामग्री

समापन-विचार आ योगदानकर्तासभक परिचय

Ashish Anchinhaar (editorial material) · pp. 524–527

समापनक लोकगीत-रूपक दम्पतिक काजकेँ आगाँक पीढ़ी धरि चलबाक कल्पना करैत अछि। तकर बाद जोड़ल योगदानकर्ता-नाम, मुद्रित पाठक लेल लिंकक सीमा, आ भविष्यमे लिंक टूटि सकबाक सम्भावना बुझाओल गेल अछि। सम्पादकक छोट परिचय खण्डक श्रेय-पृष्ठ पूरा करैत अछि। ई पन्ना सम्पादकीय समापन आ श्रेय-पहिचानक मार्गदर्शिका अछि, नव समालोचनात्मक लेख नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 524–527 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · सम्पादकीय रूपरेखा

गणपति-वन्दना — सम्पादकीय

Ashish Anchinhaar · pp. 11–38

आशीष अनचिन्हार सामवेदीय स्तुतिक माध्यमसँ ‘सेतुशम’क सेतु-रूपक समझबैत आ ओकरा साहित्यिक जीवनक नैतिक बाधासँ जोड़ैत छथि। ओ दोसर खण्डकेँ पहिल खण्डक पूरक बतबैत छथि, जाहिमे अधिकतर अलग योगदानकर्तासँ नव लेख लिखाओल गेल। सात वन्दना प्रस्तुति-संरचना बनबैत अछि। भूमिका एखनहुँ अनछुअल विषय स्वीकार करैत आ सुधारक स्वागत करैत अछि; वैदिक व्याख्या आ साहित्यिक क्षेत्रक विवरण सम्पादकक अपन फ्रेम अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 11–38 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · सम्पादकीय रूपरेखा

‘ऋजुनीति नो वरुणो मित्रो…’ — योगदानक प्रस्तुति

Ashish Anchinhaar · pp. 39–54

सम्पादक प्रीति आ गजेन्द्रक काजक सन्दर्भ-सूची दोहरबैत आ विस्तार दैत छथि, जाहिसँ दोसर खण्डकेँ पहिल खण्ड बारम्बार खोले बिना पढ़ल जा सकय। चित्र-पोथी, पञ्जीक पहुँच, बहुलिपि प्रकाशन, शब्दकोश आ सहयोगी भाषा-परियोजना एहि ढाँचाक मुख्य आधार अछि। सूची अनचिन्हारक वेब-पत्रकारिताक इतिहासपर टिकल आ स्पष्ट रूपसँ सुधार लेल खुलल अछि; ‘पहिल’ होएबाक दावासभकेँ एतय स्वतंत्र सत्य मानि नहि लेल गेल अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 39–54 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

बाल-मोनक कुशल लेखिका — श्रीमती प्रीति ठाकुर

Munni Kamat · pp. 56–63

मुन्नी कामत तर्क दैत छथि जे बाल-साहित्य लेल भावक सरलता आ बच्चाक दृष्टिमे कल्पनात्मक रूपसँ फेर प्रवेश आवश्यक अछि। चारि पोथीक चर्चा करैत ओ चित्रण आ सांस्कृतिक संचरणक महत्व चिन्हित करैत छथि। ‘पुरुष परीक्षा’क गतिविधि-पोथी हुनक सभसँ ठोस उदाहरण अछि, जतय बच्चा कथा पहिचानैत, शीर्षक-सम्वाद जोड़ैत आ चित्र रंगैत छथि—अर्थात साहित्यिक परम्परा सक्रिय सहभागितासँ जुड़ैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 56–63 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली चित्रकथामे प्रीति ठाकुरक योगदान

Ira Mallick · pp. 64–70

इरा मल्लिक चित्र-आख्यानकेँ मौखिक कथाकथन, दृश्य-कला आ भाषासँ बच्चाक पहिल भेंटक बीच रखैत छथि। ओ अनुवाद आ मौलिक संग्रह दुनूक सर्वेक्षण करैत, रेखा, रंग आ मिथिला-चित्रकला पद्धतिक उपयोग सराहैत, आ अक्षरज्ञानसँ पहिनेक पहुँचपर बल दैत छथि। लेख एहि पोथीसभकेँ नव पीढ़ी आ क्षेत्रीय संस्कृतिक बीच सेतु मानैत अछि; व्यापक दावासभ मल्लिकक व्याख्या बनल रहैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 64–70 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिलीक डिजिटल युगक निर्माता: गजेन्द्र ठाकुर

Kailash Kumar Thakur · pp. 72–118

कैलाश कुमार ठाकुर डिजिटल प्रकाशन, विकिपीडिया, शब्दकोश, पाण्डुलिपि-पहुँच आ बहुलिपि काजक सर्वेक्षण करैत, फेर कहैत छथि जे केवल लिखित डिजिटल संसाधन मैथिलीक भविष्य सुरक्षित नहि कऽ सकैत। ओ podcast, मौखिक इतिहास, video essay आ उपशीर्षक-सहित विद्वत् वार्ताक प्रस्ताव दैत छथि। जोड़ल सम्पादकीय उत्तर एहि चुनौतीक स्वागत करैत, पहिनेसँ चलि रहल श्रव्य-दृश्य काज, अवैतनिक सीमित संसाधन आ स्वतंत्र टोलीसभक साझा जिम्मेवारीक उल्लेख करैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 72–118 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

Maithili in the Digital Age: विदेह आ गजेन्द्र Thakur

Vikas Vatsnabh · pp. 119–138

विकास वत्सनाभ ऑनलाइन भाषा-जीवनकेँ उपयोगी लिपि, Unicode, तकनीकी शब्दावली आ पर्याप्त खोजयोग्य सामग्रीसँ जोड़ैत छथि। ओ विदेहकेँ पत्रिका, पुस्तकालय आ संसाधन-संकलक तीनू रूपमे देखैत आ शब्दकोश तथा पञ्जी प्रकाशनकेँ सहयोगी काज मानैत छथि। अन्तिम तर्क AI युगक दिस देखैत अछि: मात्र प्रतीकात्मक मान्यतासँ बेसी, दीर्घकालीन डिजिटल उपलब्धताकेँ मैथिलीक आवश्यक आधारभूत संरचना मानल गेल अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 119–138 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

मिथिलाक पञ्जी-संरक्षणमे गजेन्द्र ठाकुरक योगदान

Bhairav Lal Das · pp. 139–159

भैरव लाल दास पञ्जीक ऐतिहासिक स्रोत-मूल्यकेँ ओकर सामाजिक प्रशासनसँ जुड़ल श्रेणीकरण आ दुरुपयोगसँ अलग करैत छथि। ओ प्रकाशित अभिलेखक संयुक्त सम्पादकसभकेँ श्रेय दैत आ अविश्वास, घटैत आजीविका आ बिगड़ैत पाण्डुलिपिक कारण कठिन भेल व्यवहारिक संरक्षण-प्रयासक वर्णन करैत छथि। ओ आगाँ संरक्षण-प्रकाशनक आग्रह करैत, संगहि प्रवास आ बदलैत विवाह-प्रथा पञ्जीक पुरान सामाजिक भूमिकाकेँ कोना बदलैत अछि से विचार करैत छथि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 139–159 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

विविधता आ विदेह: आधुनिक मैथिली साहित्यक चेतना-आधारित पुनर्जागरण

Poonam Jha ‘Sudha’ · pp. 160–171

पूनम झा ‘सुधा’ अपन तर्ककेँ भाषिक, लेखकगत आ विषयगत विविधताक आधारपर व्यवस्थित करैत छथि। हुनका अनुसार क्षेत्रीय भाषा-रूप, नव पीढ़ीक स्वर आ विविध विषयक स्वीकार संकीर्ण मानक तथा केंद्रीकृत साहित्यिक अधिकारकेँ चुनौती दैत अछि। डिजिटल पहुँच ग्रामीण-शहरी पाठक, पीढ़ी आ प्रवासी समाजक बीच सेतु बनैत अछि; एहि खुलापनक विरोध सेहो हुनक विवेचनमे बहसक अंश बनि उपस्थित अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 160–171 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

विविधता आ विदेह

Dr. Shiv Kumar Prasad · pp. 172–218

डा. शिव कुमार प्रसाद लेखक, प्रकाशन आ उद्धृत उदाहरणक विस्तृत सर्वेक्षणसँ विविधताक अपन तर्ककेँ आधार दैत छथि। जगदीश प्रसाद मण्डल, उमेश पासवान, राजदेव मण्डल, बेचन ठाकुर, मुन्नी कामत आ आन लेखकक चर्चासँ ग्रामीण जीवन-अनुभव कविता, कथा, नाटक आ समालोचनासँ जुड़ैत अछि। ओ समानान्तर साहित्यिक धाराकेँ एहि परिवर्तनक रूपमे देखैत छथि जे के बाजि सकैत अछि आ कोन अनुभव दीर्घ ध्यान पबैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 172–218 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

विदेह आ नव लेखक

Kalpana Jha · pp. 219–246

कल्पना झा सम्पादनकेँ केवल चयन नहि, मार्गदर्शन मानैत छथि। अपन आरम्भ आ आन लेखकक अनुभवसँ ओ उत्साहवर्धन, सुझाओल पठन, समालोचना तथा विधा-शिल्प सम्बन्धी सहायताक चर्चा करैत छथि। हुनक मुख्य आग्रह ई अछि जे मार्गदर्शन लेखकक अलग स्वरकेँ मजबूत करय, मेटाबय नहि; संगहि नव योगदानकर्ताक पीढ़ी बनाबय आ ओकर क्षमता पाठकक अपेक्षासँ जोड़य।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 219–246 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिलीमे गैर-अगड़ा जातिक लेखकक कथित अभाव आ गजेन्द्र ठाकुर

Munnaji · pp. 247–251

मुन्नाजी एहि दावाक विरोध करैत छथि जे मैथिलीमे सामाजिक रूपसँ उपेक्षित समुदायसँ लेखक कम छथि। हुनक तर्क अछि जे प्रकाशनक अवसर आ निरन्तर प्रोत्साहन पहिनेसँ अदृश्य प्रतिभाकेँ दृश्य बनबैत अछि; जगदीश प्रसाद मण्डल आ बादक योगदानकर्ता उदाहरण बनैत छथि। लेख विदेहक महत्व एक टिकाऊ वैकल्पिक साहित्यिक धारा बनेबामे देखैत अछि; साहित्यिक द्वारपालनक विवरण योगदानकर्ताक विवादात्मक व्याख्या अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 247–251 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

विदेह पत्रिकाक जनपक्षीय दृष्टि

Dr. Dhanakar Thakur · pp. 252–261

डा. धनाकर ठाकुर विदेहकेँ पाँच क्षेत्रमे परखैत छथि—भाषा, लेखक, विषय-विधा, पुरस्कार आ विशेषांक। ओ एक विचारधारामे सीमित नहि रहबाक खुलापन सराहैत, असमान वर्तनी स्वीकार करैत, आ समानान्तर पुरस्कारक नामकरणसँ असहमति जनबैत छथि। परिणाम एक योग्य, मुदा शर्तसहित समर्थन अछि: सहभागिता बढ़ेनाइ जरूरी अछि, तइयो पत्रिकाक सार्वजनिक दायित्व निरन्तर चलैत आ समालोचना लेल खुलल रहैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 252–261 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुर आ मैथिली समालोचनाक अनुशासन

Hitnath Jha · pp. 262–277

हितनाथ झा ‘मैथिली समीक्षाशास्त्र’केँ व्यक्तिक प्रशंसा नहि, विधागत मूल्यांकनक मार्गदर्शिका रूपमे पढ़ैत छथि। ओ लघु आख्यान-रूपक भेद, गजल छन्दक माँग, आन काव्य-विधा, अनुवाद आ बाल-साहित्यपर चर्चा करैत छथि। समीक्षा शिल्प आ अर्थक मूल्यांकनकेँ समालोचकक विचारधारा थोपने बिना करबाक आग्रह करैत आ पोथीकेँ लेखक, शिक्षक, विद्यार्थी आ शोधार्थी लेल उपयोगी मानैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 262–277 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुर: लेखक, इतिहासकार आ आधुनिक मैथिली अध्ययनक स्थापत्यकार

Praveen Kumar Jha · pp. 278–287

प्रवीण कुमार झा सर्जनात्मक लेखन, पञ्जी-सम्पादन, कोश-निर्माण, लिपि-काज आ डिजिटल प्रकाशनकेँ जोड़ैत जीवनीपरक-ग्रन्थसूचीगत परिचय दैत छथि। हुनका ई गतिविधिसभ परम्परागत विद्वत्ता आ आधुनिक पहुँचक बीच सम्बन्ध बनबैत देखाइत अछि। जोड़ल सम्पादकीय टिप्पणी संस्थागत सदस्यता आ वेबसाइट-काज स्पष्ट करैत अछि; सार योगदानकर्ताक प्रोफाइल आ सम्पादकीय जोड़केँ अलग रखैत अछि आ जीवनीपरक अनुमानकेँ स्थापित तथ्य नहि बनबैत।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 278–287 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

अतुलनीय आ अनूठ योगदान

Kundan Karn · pp. 288–290

कुन्दन कर्ण lockdown समयक एक लघु रचनापर मुन्नाजीक ध्यान पड़लाक बाद विदेह खोजबाक अनुभव सुनबैत छथि। हुनक विवरणक केन्द्र उत्साहवर्धन, सहज पत्राचार आ धीरे-धीरे गजेन्द्र ठाकुरक व्यापक काजसँ परिचय अछि। ओ स्वयं सर्जनात्मक रचना-समूहक सीमित जानकारी आ व्यक्तिगत भेंट नहि भेल से स्पष्ट मानैत छथि; तेँ ई उदित लेखकक अनुभवक साक्ष्य अछि, व्यापक साहित्यिक मूल्यांकन नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 288–290 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

मैथिली साहित्यमे गजेन्द्र ठाकुरजीक योगदान

Jagadanand Jha ‘Manu’ · pp. 291–297

जगदानन्द झा ‘मनु’ शोध, शब्दकोश, लिपि, अनुवाद, साहित्यिक विधा आ डिजिटल अभिलेखक प्रशंसापरक सर्वेक्षण करैत छथि। ओ विशेष रूपसँ नव प्रतिभा चिन्हबाक आ बिखरल पाठककेँ पोथी-पत्रिकासँ जोड़बाक सम्पादकीय क्षमतापर बल दैत छथि। लेखमे देल बहुत पैघ उत्पादन-संख्या आ प्राथमिकता-दावासभ श्रद्धांजलि-प्रधान विवरणक अंश अछि; एहि सारमे ओकरा मेल खुआएल पूर्ण ग्रन्थसूची वा स्वतंत्र तथ्य मानि नहि लेल गेल अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 291–297 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

गजेन्द्र ठाकुर: मैथिली भाषा-साहित्यक पुनर्जागरणक सेतु-पुरुष

Ujjwal Kumar Jha · pp. 298–313

उज्ज्वल कुमार झा सेतु-निर्माणक रूपकद्वारा ठाकुरक लेखन, ऐतिहासिक शोध, लिपि-संरक्षण, शब्दकोश, अनुवाद आ सम्पादकीय काजकेँ जोड़ैत छथि। ओ साहित्यिक सृजनकेँ युवा पाठक आ भविष्यक शोधार्थी धरि फैलल सांस्कृतिक दायित्व मानैत छथि। लेखक मुख्य विचार परम्परा आ तकनीकक बीच निरन्तरता अछि, जाहिकेँ मैथिली, अंग्रेजी आ आन भारतीय भाषाक बीच आदान-प्रदानक रूपमे अनुवादक चर्चा मजबूत करैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 298–313 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · हस्ताक्षरित योगदान

मिथिला–मैथिली मंचसभसँ गजेन्द्र ठाकुरक दूरी: कारण आ प्रभाव

Mukesh Anand · pp. 314–325

मुकेश आनन्द सार्वजनिक मंचक मान्यता आ समारोहसँ दूर रहि निरन्तर काज करबाक बीच भेद देखैत छथि, दिल्लीक साहित्यिक वातावरणक अपन अनुभवक आधारपर। ओ विदेहक सीमित संस्थागत दृश्यताक सम्भावित कारण रखैत आ पाठककेँ निमन्त्रण वा पुरस्कारक बदला अध्ययनसँ योगदान नापबाक आग्रह करैत छथि। सहयोगीसभक भूमिका सेहो ओ रेखांकित करैत आ तर्क दैत छथि जे मंचसँ दूरी कखनो ठोस काज लेल समय बचा सकैत अछि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 314–325 →

सेतुशम: जीवन्त मैथिली · सहायक सामग्री

योगदानकर्ता आ सम्पादक परिचय; समापन-वन्दना

Editorial compilation; no separate byline · pp. 326–333

अन्तिम पन्नासभ सोरह योगदानकर्ताक पहिचान करैत आ हुनक साहित्यिक वा शोध-काजक छोट परिचय दैत अछि; तकर बाद सम्पादक आशीष अनचिन्हारक परिचय अछि। पाठककेँ सम्बोधित समापन-वन्दना खण्ड पूरा करैत अछि। ई श्रेय आ रूपरेखा-सम्बन्धी सामग्री अछि, अतिरिक्त हस्ताक्षरित समालोचनात्मक लेख नहि; परिचय उपलब्ध संस्करणक समयक विवरण प्रतिबिम्बित करैत अछि, स्वतंत्र रूपसँ अद्यतन जीवनी नहि।

सन्दर्भ आ प्रसंग →Read full essay reference · PDF pp. 326–333 →

SOURCE EDITIONS / CONSULTED 13 SEPTEMBER 2026

सार जतेक ध्यानसँ पढ़ू, श्रेय सेहो ओतबे ध्यानसँ पढ़ू।

ई AI-सहायित मैथिली सार उपलब्ध अंग्रेजी PDF मे नामित योगदानकर्तासभक तर्क संक्षेप करैत अछि। मूल लेखकसभ ई सार नहि लिखने छथि; कोनो नामित मानवीय सम्पादकीय समीक्षा दर्ज नहि अछि। श्रेय देब प्रत्येक ऐतिहासिक दावा, प्राथमिकता-दावा वा वर्णित घटनाकेँ सत्य प्रमाणित नहि करैत। मैथिली मूलसँ अंग्रेजी अनुवादक निष्ठाक स्वतंत्र मिलान नहि कएल गेल अछि।

Some essays are appreciative profiles, some detailed literary criticism, and others explicit disagreements. Editorial responses are identified as such. English headings are retained or lightly shortened for navigation; spelling variants and notable version differences are recorded beside the relevant gist. No publication year or translator credit has been invented. Article IDs belong to these volumes and are separate from the atlas’s P/G catalogue identifiers.

प्रीति कारण सेतु बान्हल

सम्पादक Ashish Anchinhar. 531 PDF पृष्ठ। The title page uses Ashish Anchinhar; signed contributions use Ashish Anchinhaar. No English translator credit or publication year was identified in the supplied front matter.

देखल फाइल: Preeti Karan English Playbook.pdf. साइट-स्वामी द्वारा उपलब्ध; सन्दर्भ एहि अंग्रेजी संस्करणक अछि, स्वतंत्र सत्यापित ऑनलाइन प्रतिरूपक नहि। पृष्ठ-सन्दर्भ आरम्भिक सामग्री सहित PDF पृष्ठ गनैत अछि; साझा सीमा-पृष्ठपर एक योगदानक अन्त आ दोसरक आरम्भ दुनू रहि सकैत अछि।

संस्करण-पहिचान आ कवरेज

SHA-256: 2e6d5be0bbd7c1b755bc4b9ee506ec9b13e2557450d42bc202fe5bea80fa79d6

2,654,088 bytes. Title pages and article boundaries were checked in the supplied PDFs. Main contributions are counted separately from editorials and appendices. Front matter and section dividers occupy pp. 1–9, 38, 80 and 130. Pages 500–501 and 528–531 contain no extracted article text. Repeated contributors have separate entries for their separate contributions.

सेतुशम: जीवन्त मैथिली

सम्पादक Ashish Anchinhar. अंग्रेजी अनुवाद: Gajendra Thakur. 333 PDF पृष्ठ। The title page spells the title Setushama; the running title uses Setusham. It credits translation from Maithili into English to Gajendra Thakur. No publication year was identified in the supplied front matter.

देखल फाइल: Setusham ENGLISH PLAYBOOK.pdf. साइट-स्वामी द्वारा उपलब्ध; सन्दर्भ एहि अंग्रेजी संस्करणक अछि, स्वतंत्र सत्यापित ऑनलाइन प्रतिरूपक नहि। पृष्ठ-सन्दर्भ आरम्भिक सामग्री सहित PDF पृष्ठ गनैत अछि; साझा सीमा-पृष्ठपर एक योगदानक अन्त आ दोसरक आरम्भ दुनू रहि सकैत अछि।

संस्करण-पहिचान आ कवरेज

SHA-256: 5dab29b70848c88fde7f163faa6857f45bbb9d145b5e81c05aeca4354c213b94

1,793,835 bytes. Title pages and article boundaries were checked in the supplied PDFs. Main contributions are counted separately from editorials and appendices. Front matter and section dividers occupy pp. 1–10, 55 and 71. Repeated contributors have separate entries for their separate contributions.

सत्यापित रिपॉजिटरी पोथी

पाँच समालोचना-पोथी / संस्करण

सेतुशम आ प्रीति कारण सेतु बान्हल मैथिली आ अंग्रेजी दुनू संस्करणमे सुरक्षित अछि; GT_PT Criticism मैथिलीमे सुरक्षित अछि। पाँचूकेँ गजेन्द्र ठाकुर आ प्रीति ठाकुरक काजपर समालोचना-स्रोत रूपमे एकठाम राखल गेल अछि, आ अध्यायसभकेँ stub नहि, विस्तृत स्थायी पृष्ठ देल गेल अछि।

मैथिली संस्करण · 19 अध्याय/लेख अभिलेख

सेतुशम: जीवन्त मैथिली

प्रीति ठाकुर आ गजेन्द्र ठाकुरक साहित्यिक, डिजिटल, अभिलेखीय आ भाषिक काजपर आलोचनात्मक लेखसभक दोसर खण्ड।

SETUSHAM.pdf ↗

अंग्रेजी संस्करण · 19 अध्याय/लेख अभिलेख

Setusham: Vibrant Maithili

A second volume of critical essays on the literary, digital, archival and linguistic work of Preeti Thakur and Gajendra Thakur.

ENGLISH_SETUSHAM.pdf ↗

मैथिली संस्करण · 59 अध्याय

GT_PT Criticism

गजेन्द्र ठाकुर आ प्रीति ठाकुरक काजपर मैथिली समालोचना-संग्रह; सभ अध्याय स्वतंत्र स्थायी पृष्ठपर उपलब्ध।

GT_PT_Criticism.pdf ↗